zhèng tán dì lǎng
○郑覃弟朗
chén yí xíng li shēn wú rǔ nà
陈夷行李绅吴汝纳
li huí li jué li gù yán
李回李珏李固言
zhèng tán gù xiāng xún yú zhī zǐ
郑覃,故相珣瑜之子。
yǐ fù yìn bǔ hóng wén xiào lǐ lì shí yí bǔ quē kǎo gōng yuán wài láng xíng bù láng zhōng
以父荫补弘文校理,历拾遗、补阙、考功员外郎、刑部郎中。
yuán hé shí sì nián èr yuè qiān jiàn yì dài fū
元和十四年二月,迁谏议大夫。
xiàn zōng yòng nèi guān wǔ rén wéi jīng xī běi hé dí shǐ tán shàng shū lùn ba
宪宗用内官五人为京西北和籴使,覃上疏论罢。
mù zōng bù xù zhèng shì xǐ yóu yàn
穆宗不恤政事,喜游宴;
jí wèi zhī shǐ tǔ bō kòu biān tán yǔ tóng zhí cuī xuán liàng děng tíng zòu yuē bì xià jí wèi yǐ lái yàn lè guò duō tián yóu wú dù
即位之始,吐蕃寇边,覃与同职崔玄亮等廷奏曰: “陛下即位已来,宴乐过多,畋游无度。
jīn fán kòu zài jìng huǎn jí zòu bào bù zhī shèng yú suǒ zài
今蕃寇在境,缓急奏报,不知乘舆所在。
chén děng tiǎn bèi jiàn guān bù shèng yōu tì fú yuàn shāo jiǎn yóu zòng liú xīn zhèng dào
臣等忝备谏官,不胜忧惕,伏愿稍减游纵,留心政道。
fú wén bì xià chén yè nì xiá chàng yōu
伏闻陛下晨夜昵狎倡优;
jìn xí zhī tú shǎng cì tài hòu
近习之徒,赏赐太厚。
fán jīn yín huò bì jiē chū zì shēng líng gāo xuè bù kě shǐ wú gōng zhī rén làn zhān cì yǔ
凡金银货币,皆出自生灵膏血,不可使无功之人,滥沾赐与。
zòng nèi cáng yǒu yú yì qǐ yòng zhī yǒu jié rú biān shàng jǐng jí jí zhī yòng wú quē
纵内藏有余,亦乞用之有节,如边上警急,即支用无阙。
miǎn lìng yǒu sī zhòng liǎn bǎi xìng shí tiān xià xìng shèn
免令有司重敛百姓,实天下幸甚。
dì chū bú yuè qí yán gù zǎi xiàng xiāo fǔ yuē cǐ bèi hé rén
”帝初不悦其言,顾宰相萧俛曰:“此辈何人?
fǔ duì yuē jiàn guān yě
”俛对曰:“谏官也。
dì yì shāo jiě nǎi yuē zhèn zhī guò shī chén xià jìn guī zhōng yě
” 帝意稍解,乃曰:“朕之过失,臣下尽规,忠也。
nǎi wèi tán yuē gé zhōng zòu shì shū bù cóng róng
”乃谓覃曰:“阁中奏事,殊不从容。
jīn hòu yǒu shì miàn chén zhèn yǔ qīng yán yīng xiāng jiàn
今后有事面陈,朕与卿延英相见。
shí jiǔ wú gé zhōng zòu shì tán děng kàng lùn rén jiē xiāng hè
”时久无阁中奏事,覃等抗论,人皆相贺。
zhèn jì jié dù shǐ wáng chéng zōng sǐ qí dì chéng yuán tīng cháo zhǐ yí shòu zhèng huá jié dù
镇冀节度使王承宗死,其弟承元听朝旨,移授郑滑节度。
zhèn zhī sān jūn liú chéng yuán yǐ nán bù néng fù zhèn
镇之三军留承元,以难不能赴镇;
chéng yuán qǐ zhòng chén xuān yù nǎi yǐ tán wèi xuān yù shǐ qǐ jū shè rén wáng fán fù zhī
承元乞重臣宣谕,乃以覃为宣谕使,起居舍人王璠副之。
chū zhèn zú cí yǔ bù xùn tán zhì xuān zhào yù yǐ dà yì jūn rén shì rán tīng mìng
初,镇卒辞语不逊,覃至宣诏,谕以大义,军人释然听命。
cháng qìng yuán nián shí yī yuè zhuǎn gěi shì zhōng
长庆元年十一月, 转给事中。
sì nián qiān yù shǐ zhōng chéng shí yī yuè quán zhī gōng bù shì láng
四年,迁御史中丞,十一月,权知工部侍郎。
bǎo lì yuán nián bài jīng zhào yǐn
宝历元年,拜京兆尹。
wén zōng jí wèi gǎi zuǒ sàn qí cháng shì
文宗即位,改左散骑常侍。
sān nián yǐ běn guān chōng hàn lín shì jiǎng xué shì
三年,以本官充翰林侍讲学士。
sì nián sì yuè bài gōng bù shì láng
四年四月,拜工部侍郎。
tán cháng yú jīng xué jī gǔ shǒu zhèng dì yóu zhòng zhī
覃长于经学,稽古守正,帝尤重之。
tán cóng róng zòu yuē jīng jí é miù bó shì xiāng yán nán wèi gǎi zhèng
覃从容奏曰:“经籍讹谬,博士相沿,难为改正。
qǐng zhào sù rú ào xué xiào dìng liù jí
请召宿儒奥学,校定六籍;
zhǔn hòu hàn gù shì lè shí yú tài xué yǒng dài zuò zé yǐ zhèng qí quē
准后汉故事,勒石于太学,永代作则,以正其阙。
cóng zhī
晋侯听从了他的建议。
wǔ nián li zōng mǐn niú sēng rú fǔ zhèng
五年,李宗闵、牛僧孺辅政。
zōng mǐn yǐ tán yǔ lǐ dé yù xiāng shàn báo zhī
宗闵以覃与李德裕相善,薄之。
shí dé yù zì zhè xi rù cháo fù wèi mǐn rú suǒ pái chū zhèn shǔ chuān
时德裕自浙西入朝,复为闵、孺所排,出镇蜀川。
zōng mǐn è tán jìn zhōng yán shì zòu wèi gōng bù shàng shū ba shì jiǎng xué shì
宗闵恶覃禁中言事,奏为工部尚书,罢侍讲学士。
wén zōng hǎo jīng yì xīn pō sī zhī
文宗好经义,心颇思之。
liù nián èr yuè fù zhào wèi shì jiǎng xué shì
六年二月,复召为侍讲学士。
qī nián chūn dé yù zuò xiāng
七年春,德裕作相。
wǔ yuè yǐ tán wèi yù shǐ dài fū
五月, 以覃为御史大夫。
wén zōng cháng yú yán yīng wèi zǎi xiàng yuē yīn yòu tōng jīng xué wéi rén pō shì zhèng tán
文宗尝于延英谓宰相曰:“殷侑通经学,为人颇似郑覃。
zōng mǐn yuē tán yòu chéng yǒu jīng xué yú yì lùn bù zú tīng lǎn
”宗闵曰:“覃、侑诚有经学,于议论不足听览。
lǐ dé yù duì yuē yīn zhèng zhī yán tā rén bù yù wén wéi bì xià qiè yù wén zhī
”李德裕对曰:“殷、郑之言,他人不欲闻,唯陛下切欲闻之。
tán cháng jí rén péng dǎng wèi zōng mǐn suǒ báo gù yě
”覃尝嫉人朋党,为宗闵所薄故也。
bā nián qiān hù bù shàng shū
八年,迁户部尚书。
qí nián dé yù bà xiāng zōng mǐn fù zhī zhèng yǔ li xun zhèng zhù tóng pái chì lǐ dé yù li shēn
其年,德裕罢相,宗闵复知政,与李训、郑注同排斥李德裕、李绅。
èr rén biǎn chù tán yì zuǒ shòu mì shū jiān
二人贬黜,覃亦左授秘书监。
jiǔ nián liù yuè yáng yú qīng li zōng mǐn dé zuì cháng liú fù yǐ tán wèi xíng bù shàng shū
九年六月,杨虞卿、李宗闵得罪长流,复以覃为刑部尚书。
shí yuè qiān shàng shū yòu pú yè jiān pàn guó zǐ jì jiǔ
十月, 迁尚书右仆射,兼判国子祭酒。
xun zhù fú zhū zhào tán rù jìn zhōng cǎo zhì chì míng rì yǐ běn guān tóng píng zhāng shì fēng xíng yáng jùn gōng shí yì èr qiān hù
训、注伏诛,召覃入禁中草制敕,明日以本官同平章事,封荥阳郡公,食邑二千户。
tán suī jīng jīng yì bù néng wéi wén
覃虽精经义,不能为文。
jí jìn shì fú huá
嫉进士浮华。
kāi chéng chū zòu lǐ bù gòng yuàn yi ba jìn shì kē
开成初,奏礼部贡院宜罢进士科。
chū zǐ chén duì shàng yǔ jí xuǎn shì tán yuē nán běi cháo duō yòng wén huá suǒ yǐ bù zhì
初, 紫宸对,上语及选士,覃曰:“南北朝多用文华,所以不治。
shì yǐ cái kān jí yòng hé bì wén cí
士以才堪即用,何必文辞?
dì yuē jìn shì jí dì rén yǐ céng wèi zhōu xiàn guān zhě fāng zhèn zòu shǔ jí kě zhī yú jí fǒu
”帝曰:“进士及第人已曾为州县官者,方镇奏署即可之,余即否。
tán yuē cǐ kē lǜ duō qīng bó bù bì jǐn yòng
”覃曰: “此科率多轻薄,不必尽用。
dì yuē qīng bó dūn hòu sè sè yǒu zhī wèi bì dú zài jìn shì
”帝曰:“轻薄敦厚,色色有之,未必独在进士。
cǐ kē zhì yǐ èr bǎi nián yì bù kě jù gǎi
此科置已二百年,亦不可遽改。
tán yuē yì bù kě guò yǒu chóng shù
”覃曰:“亦不可过有崇树。
dì cháng wèi zǎi chén yuē bǎi sī chí màn yào zhòng tiáo jǔ
”帝尝谓宰臣曰:“百司弛慢,要重条举。
yīn zhǐ xiāng lú yuē cǐ lú shǐ yì huá hǎo yòng zhī jì jiǔ nǎi wú guāng cǎi
”因指香炉曰:“此炉始亦华好,用之既久,乃无光彩。
ruò bù jiā shì hé yóu fù chū
若不加饰,何由复初?
tán duì yuē pī biàn fēng sú dāng kǎo shí xiào
”覃对曰:“丕变风俗,当考实效。
zì sān shí nián yǐ lái duō bù wù shí qǔ yú yán qíng
自三十年已来,多不务实, 取于颜情。
rú jī yuán zhī liú bù shè zhí shì
如嵇、阮之流,不摄职事。
li shí yún cǐ běn yīn zhì píng rén rén wú shì ān yì suǒ zhì
”李石云:“此本因治平,人人无事,安逸所致。
jīn zhī rén sú yì mù wáng yí fu chǐ bù néng jí zhī
今之人俗亦慕王夷甫,耻不能及之。
shàng yuē qīng děng fǔ zhèn zài zhèn jǔ fǎ dù ér yǐ
”上曰:“卿等辅朕,在振举法度而已。
shí tài xué lè shí jīng tán zòu qǐ jū láng zhōu chí shuǐ bù yuán wài láng cuī qiú jiān chá yù shǐ zhāng cì zōng lǐ bù yuán wài láng wēn yè děng xiào dìng jiǔ jīng wén zì xuán lìng shàng shí
时太学勒石经,覃奏起居郎周墀、水部员外郎崔球、监察御史张次宗、礼部员外郎温业等,校定《九经》文字,旋令上石。
jiā mén xià shì láng hóng wén guǎn dà xué shì jiān xiū guó shǐ
加门下侍郎、弘文馆大学士、监修国史。
shàng cháng yú yán yīng lùn gǔ jīn shī jù gōng zhuō tán yuē kǒng zǐ suǒ shān sān bǎi piān shì yě
上尝于延英论古今诗句工拙,覃曰:“孔子所删,三百篇是也。
jiàng cǐ wǔ yán qī yán cí fēi yǎ zhèng bù zú dì wáng shǎng yǒng
降此五言七言, 辞非雅正,不足帝王赏咏。
fu shī zhī yā sòng jiē xià cì shàng suǒ wéi fēi shàng huà xià ér zuò
夫《诗》之《雅》、《颂》,皆下刺上所为,非上化下而作。
wáng zhě cǎi shī yǐ kǎo fēng sú dé shī
王者采诗,以考风俗得失。
zhòng ní shān dìng yǐ wéi shì guī
仲尼删定,以为世规。
jìn dài chén hòu zhǔ suí yáng dì jiē néng zhāng jù bù zhī wáng zhě dà duān zhōng yǒu jì nián zhī shī
近代陈后主、隋炀帝皆能章句,不知王者大端,终有季年之失。
zhāng jù xiǎo dào yuàn bì xià bù qǔ yě
章句小道,愿陛下不取也。
tán yǐ zǎi xiàng jiān pàn guó zǐ jì jiǔ zòu tài xué zhì wǔ jīng bó shì gè yī rén yuán wú zhí tián qǐng yī wáng fǔ guān lì cì lù sù
”覃以宰相兼判国子祭酒,奏太学置五经博士各一人,缘无职田,请依王府官例,赐禄粟。
cóng zhī
从之。
yòu jìn shí bì jiǔ jīng yī bǎi liù shí juǎn
又进《石壁九经》一百六十卷。
qí nián li gù yán fù wèi zǎi xiàng
其年,李固言复为宰相。
gù yán yǔ li zōng mǐn yáng sì fù shàn tán zēng zhī
固言与李宗闵、杨嗣复善,覃憎之。
yīn qǐ jū láng quē gù yán zòu yuē zhōu jìng fù cuī qiú zhāng cì zōng děng sān rén jiē kān cǐ rèn
因起居郎阙,固言奏曰:“周敬复、崔球、张次宗等三人,皆堪此任。
tán yuē cuī qiú yóu zōng mǐn zhī mén qiě chì chí xià bǐng bǐ wèi qiān gǔ fǎ bù kě péng dǎng
”覃曰:“崔球游宗闵之门, 且赤墀下秉笔,为千古法,不可朋党。
rú péi zhōng rú li ràng yí chén bù gǎn yǒu xiān jiè yì lùn
如裴中孺、李让夷,臣不敢有纤芥异论。
nǎi zhǐ
” 乃止。
sān nián yáng sì fù zì xi chuān rù bài píng zhāng shì yǔ tán yóu xiāng máo dùn
三年,杨嗣复自西川入拜平章事,与覃尤相矛盾;
jiā zhī yǐ gù yán li jué rù duì zhī jì shì fēi fēng qǐ
加之以固言、李珏,入对之际,是非蜂起。
èr yuè tán jìn wèi tài zǐ tài shī
二月,覃进位太子太师。
wén zōng yǐ hàn fàng xì qiú chū gōng rén liú hǎo nú děng wǔ bǎi yú rén sòng liǎng jiē sì guàn rèn guī qīn qi
文宗以旱放系囚,出宫人刘好奴等五百余人,送两街寺观,任归亲戚。
zǐ chén duì li jué yuē bì xià fàng gōng nǚ shù duō dé mài qiān gǔ
紫宸对, 李珏曰:“陛下放宫女数多,德迈千古。
hàn zhì bā yuè xuǎn rén jìn wǔ píng wú yì duō cǎi zé
汉制,八月选人,晋武平吴,亦多采择。
zhòng ní suǒ wèi wèi jiàn hǎo dé rú hào sè
仲尼所谓‘未见好德如好色’。
jīn bì xià yǐ wéi wú yì fàng zhī wēi chén gǎn hè
今陛下以为无益放之,微臣敢贺。
tán yuē jìn wǔ dì yǐ cǎi zé zhī shī zhōng yuán huà wèi zuǒ rèn
”覃曰:“晋武帝以采择之失,中原化为左衽;
bì xià yǐ wéi yīn jiàn fàng qù yōu yi
陛下以为殷鉴,放去攸宜。
qí nián shí èr yuè sān shàng zhāng qiú ba zhào luò tài zǐ tài shī yú rú gù
”其年十二月,三上章求罢,诏落太子太师,余如故。
réng sān wǔ rì yī rù zhōng shū shāng liáng zhèng shì
仍三五日一入中书,商量政事。
sì nián wǔ yuè bà xiāng shǒu zuǒ pú yè
四年五月,罢相, 守左仆射。
wǔ zōng jí wèi lǐ dé yù yòng shì yù yuán wèi zǎi xiàng
武宗即位,李德裕用事,欲援为宰相。
gù yǐ zú jí bù rèn cháo yè
固以足疾不任朝谒。
huì chāng èr nián shǒu sī tú zhì shì zú
会昌二年,守司徒致仕,卒。
zi yì chāo yǐ yìn shòu wèi nán wèi zhí hóng wén guǎn
子裔绰,以荫授渭南尉,直弘文馆。
tán shǎo qīng kǔ zhēn tuì bù zào cì yú rén kuǎn xiá
覃少清苦贞退,不造次与人款狎。
wèi zhì xiàng guó suǒ jū wèi cháng zēng shì cái bì fēng yǔ
位至相国,所居未尝增饰,才庇风雨。
jiā wú yìng qiè rén jiē yǎng qí sù fēng
家无媵妾,人皆仰其素风。
rán jí è tài guò duō suǒ bù róng zhòng dàn ér è zhī
然嫉恶太过,多所不容,众惮而恶之。
tán dì lǎng qián
覃弟朗、潜。
lǎng zì yǒu róng
朗,字有融。
cháng qìng yuán nián dēng jìn shì jiǎ kē zài qiān yòu shí yí
长庆元年,登进士甲科,再迁右拾遗。
kāi chéng zhōng wèi qǐ jū láng
开成中,为起居郎。
chū tài hé mò fēng sú shāo shē wén zōng gōng qín jié jiǎn jì gé qí fēng
初, 太和末风俗稍奢,文宗恭勤节俭,冀革其风。
zǎi chén děng yán yuē bì xià jié jiǎn shěng yòng fēng sú yǐ yí cháng jū dà mèi jiàn yǐ jiǎn sǔn
宰臣等言曰:“陛下节俭省用,风俗已移,长裾大袂,渐以减损。
ruò gèng lìng qī shǔ jué qí chǐ mí bù lǜ xià bù cóng jiào
若更令戚属绝其侈靡,不虑下不从教。
dì yuē cǐ shì yì nán hù xiǎo dàn qù qí tài shèn zì yǐ jiǎn dé huà zhī
”帝曰:“此事亦难户晓,但去其泰甚,自以俭德化之。
zhèn wén qián shí nèi kù wéi èr jǐn páo shì yǐ jīn niǎo yī páo xuán zōng xìng wēn tāng yù zhī yī jí yǔ guì fēi
朕闻前时内库唯二锦袍,饰以金鸟,一袍玄宗幸温汤御之,一即与贵妃。
dāng shí guì zhòng rú cǐ rú jīn shē mí qǐ fù guì zhī
当时贵重如此,如今奢靡,岂复贵之?
liào jīn fù jiā wǎng wǎng jiē yǒu
料今富家往往皆有。
zuǒ wèi fù shǐ zhāng yuán chāng biàn yòng jīn tuò hú zuó yīn li xun yǐ zhū zhī yǐ
左卫副使张元昌便用金唾壶,昨因李训,已诛之矣。
shí lǎng zhí bǐ chī tóu xià zǎi chén tuì shàng wèi lǎng yuē shì suǒ yì lùn qīng jì lù wèi
”时朗执笔螭头下, 宰臣退,上谓朗曰:“适所议论,卿记录未?
wú shì guān zhī
吾试观之。
lǎng duì yuē chén zhí bǐ suǒ jì biàn míng wéi shǐ
”朗对曰:“臣执笔所记, 便名为史。
fú zhǔn gù shì dì wáng bù kě qǔ guān
伏准故事,帝王不可取观。
xī tài zōng yù lǎn guó shǐ jiàn yì dài fū zhū zǐ shē yún shǐ guān suǒ shù bù yǐn shàn è
昔太宗欲览国史,谏议大夫朱子奢云:‘史官所述,不隐善恶。
huò zhǔ fēi shàng zhì shì fēi hù shī jiàn zhī zé zhì yuàn suǒ yǐ yì bù kě guān
或主非上智,饰非护失,见之则致怨,所以义不可观。
yòu zhě suì liáng yuē jīn zhī qǐ jū láng gǔ zhī zuǒ yòu shǐ yě
’又褚遂良曰:‘今之起居郎,古之左右史也;
jì rén jūn yán xíng shàn è bì shū shù jī bù wéi fēi fǎ bù wén dì wáng gōng zì guān shǐ
记人君言行,善恶必书,庶几不为非法, 不闻帝王躬自观史。
dì yuē shì lái suǒ jì wú kě pǐ zāng jiàn yì hé shuǎng
’”帝曰:“适来所记,无可否臧,见亦何爽?
nǎi xuān wèi zǎi chén yuē zhèng lǎng yǐn gù shì bù yù tuō jiàn qǐ jū zhù
”乃宣谓宰臣曰:“郑朗引故事,不欲脱见起居注。
fū rén jūn zhī yán shàn è bì shū
夫人君之言,善恶必书。
zhèn kǒng píng cháng xián huà bù guān lǐ tǐ chuí zhū jiāng lái qiè yǐ wéi chǐ
朕恐平常闲话,不关理体,垂诸将来,窃以为耻。
yì rì lín cháo shù jī shāo gǎi hé fáng yī jiàn yǐ jiè chǒu yán
异日临朝,庶几稍改,何妨一见,以诫丑言。
lǎng suì jìn zhī
”朗遂进之。
lǎng zhuǎn kǎo gōng láng zhōng
朗转考功郎中。
sì nián qiān jiàn yì dài fū
四年,迁谏议大夫。
huì chāng chū wèi jǐ shì zhōng
会昌初,为给事中。
chū wèi huá zhōu cì shǐ rù wèi yù shǐ zhōng chéng hù bù shì láng pàn běn sī shì
出为华州刺史,入为御史中丞、户部侍郎,判本司事。
dà zhōng cháo chū wèi dìng zhōu cì shǐ yì wǔ jūn jié dù yì dìng guān chá běi píng jūn děng shǐ
大中朝,出为定州刺史、义武军节度、易定观察、北平军等使。
xún qiān jiǎn jiào hù bù shàng shū biàn zhōu cì shǐ xuān wǔ jūn jié dù sòng bó biàn yǐng guān chá děng shǐ
寻迁检校户部尚书、 汴州刺史、宣武军节度、宋亳汴颍观察等使。
rù wèi gōng bù shàng shū pàn dù zhī
入为工部尚书,判度支。
qiān yù shǐ dài fū gǎi lǐ bù shàng shū
迁御史大夫, 改礼部尚书。
yǐ běn guān tóng píng zhāng shì jiā zhōng shū shì láng jí xián diàn dà xué shì xiū guó shǐ
以本官同平章事,加中书侍郎、集贤殿大学士,修国史。
dà zhōng shí nián yǐ jí cí wèi
大中十年,以疾辞位。
jìn jiā jiǎn jiào yòu pú yè shǒu tài zǐ shǎo shī
进加检校右仆射、守太子少师。
shí yī nián shí yuè zú
十一年十月卒。
zhào yuē
诏曰:
gù tōng yì dài fū jiǎn jiào shàng shū yòu pú yè jiān tài zǐ shǎo shī shàng zhù guó cì zǐ jīn yú dài zhèng lǎng zhí cāo duān fāng bǐng qì zhuāng zhòng
故通议大夫、检校尚书右仆射、兼太子少师、上柱国、赐紫金鱼袋郑朗,植操端方,禀气庄重;
ǎi ruò ruì yù dàn rú chéng chuān
蔼若瑞玉,淡如澄川。
zhì lüè hé hū shī guī chéng xìn fú yú liáo yǒu
智略合乎蓍龟,诚信服于僚友。
zì yīng chǒng jì pō fù quán cái jié fěi gōng yú jiàn yuán zhāng jìn cuì yú suǒ tà
自膺宠寄, 颇负全才,竭匪躬于谏垣,彰尽瘁于琐闼。
zài jiàn fāng yuè jí dēng shī tán
载践方岳,亟登师坛。
guān fēng tuī huì ài zhī xīn xùn shì de fǔ xún zhī shù
观风推惠爱之心, 训士得抚循之术。
zhèng yì wén tīng niàn cí zhēng hái wèi guān dōng qīng zhí zhòng bāng jì
政溢闻听,念兹征还,位冠冬卿,职重邦计。
jīng fèi yǒu jié cái yòng bù kuī
经费有节,财用不亏。
yī bǐ xiū gōng míng wǒ tuī zé
繄彼休功,明我推择。
yuán jiā qiào jùn bǐ zǒng jì gāng
爰嘉峭峻,俾总纪纲。
gōng wàng yì lóng diǎn yí jù jǔ
公望益隆,典彝具举;
shì xié zhù yì qiě wò shēn zhōng
式谐注意, 且沃深衷。
é cān huà yuán yǐ tí zhèng bǐng
俄参化源,以提政柄。
sān shì yǎng qīng lián zhī jié bǎi dù jiàn sǔn yì zhī néng
三事仰清廉之节,百度见损益之能。
jìn xù hé fēng yuǎn jiā gāo yǔ
近煦和风, 远浃膏雨。
fāng sì zuò zhèn yǎ sú biǎo shuài shù guān yí yǎng huò guāi còu lǐ shēng jí lǚ chén zhāng shū qǐ suì tuì xián
方俟坐镇雅俗,表率庶官,颐养或乖,腠理生疾,屡陈章疏,乞遂退闲。
jì jiān nǎi chéng shì yǔn qí qǐng
既坚乃诚,式允其请。
měi tú yì jì wéi jì yǒu chōu
每图懿绩,唯冀有瘳。
hé jìng zhì yú mí liú ér jù wén yú juān dài
何竟至于弥留,而遽闻于捐代。
yuè zòu xìng dào lín xuān zài huái
阅奏兴悼,临轩载怀。
jiāng chuò shì cháo zhī yí jiān liè shàng gōng zhī zhì
将辍视朝之仪,兼列上公之秩。
wèi cí yōu huài qī ěr yǒu zhī kě zèng sī kōng
慰兹幽坏,期尔有知,可赠司空。
qián zì wú mèn yì dēng jìn shì dì
潜,字无闷,亦登进士第。
chén yí xíng zì zhōu dào yǐng chuān rén
陈夷行,字周道,颍川人。
zǔ zhōng fù yì
祖忠,父邑。
yí xíng yuán hé qī nián dēng jìn shì dì lèi pì shǐ fǔ
陈夷行在宪宗元和七年考中进士,多次被朝廷派往地方负责特殊事务的使臣府署召用。
bǎo lì mò yóu shì yù shǐ gǎi yú bù yuán wài láng jiē fēn wù dōng dōu
宝历末,由侍御史改虞部员外郎,皆分务东都。
tài hé sān nián rù wèi qǐ jū láng shǐ guǎn xiū zhuàn yù xiū xiàn zōng shí lù
太和三年,入为起居郎、史馆修撰, 预修《宪宗实录》。
sì nián xiàn shàng zhuǎn sī fēng yuán wài láng
四年献上,转司封员外郎。
wǔ nián qiān lì bù láng zhōng
五年,迁吏部郎中。
sì yuè zhào chōng hàn lín xué shì
四月,召充翰林学士。
bā nián jiān chōng huáng tài zǐ shì dú zhào wǔ rì yí dù rù cháng shēng yuàn shì tài zǐ jiǎng jīng
八年,兼充皇太子侍读,诏五日一度入长生院侍太子讲经。
shàng zhào duì miàn cì fēi yī yá hù qiān jiàn yì dài fū zhī zhì gào yú zhí rú gù
上召对,面赐绯衣牙笏,迁谏议大夫、知制诰,余职如故。
jiǔ nián bā yuè gǎi tài cháng shǎo qīng zhī zhì gào xué shì shì jiǎng rú gù
九年八月,改太常少卿,知制诰、学士侍讲如故。
kāi chéng èr nián sì yuè yǐ běn guān tóng píng zhāng shì
开成二年四月,以本官同平章事。
sān nián yáng sì fù li jué jì rù fǔ zhèng
三年,杨嗣复、李珏继入辅政。
yí xíng jiè tè sù è qí suǒ wèi měi shàng qián yì zhèng yǔ qīn sì fù suì zhì wǎng fù
夷行介特, 素恶其所为,每上前议政,语侵嗣复,遂至往复。
xìng bù néng kān shàng biǎo chēng zú jí cí wèi
性不能堪,上表称足疾辞位;
bù xǔ zhào zhōng shǐ jiù dì xuān láo
不许,诏中使就第宣劳。
qī yuè yǐ wáng yàn wēi wèi zhōng wǔ jié dù shǐ shǐ xiào zhāng wèi bīn níng jié dù shǐ jiē sì fù nǐ yì
七月,以王彦威为忠武节度使,史孝章为邠宁节度使,皆嗣复拟议。
yīn yán yīng duì shàng wèn yí xíng yuē zuó chú èr zhèn dāng fǒu
因延英对,上问夷行曰:“昨除二镇,当否?
yí xíng duì yuē dàn chū zì shèng xīn jí dāng
”夷行对曰:“但出自圣心即当。
yáng sì fù yuē ruò chū zì shèng xīn dāng jí rén qíng jiē qiè
”杨嗣复曰:“若出自圣心当,即人情皆惬。
rú shì huò guò dāng chén xià ān dé wú yán
如事或过当,臣下安得无言?
dì yuē chéng rú cǐ zhèn gù wú sī yě
” 帝曰:“诚如此,朕固无私也。
yí xíng yuē zì sān shù nián lái jiān chén qiè quán bì xià bù kě dào chí tài ē shòu rén jīn zūn bǐng
”夷行曰:“自三数年来,奸臣窃权,陛下不可倒持太阿,授人钅尊柄。
sì fù yuē qí huán yòng guǎn zhòng yú chóu lǔ qǐ yǒu tài ē zhī lǜ hu
”嗣复曰:“齐桓用管仲于雠虏,岂有太阿之虑乎?
shàng bù yuè
”上不悦。
xiān sháo yuàn yuè guān yù chí zhāng shòu wáng fǔ lǜ yòu shí yí dòu xún zhí dāng yá lùn yuē líng rén zì yǒu běn shǎi guān bù hé shòu zhī qīng zhì
仙韶院乐官尉迟璋授王府率,右拾遗窦洵直当衙论曰:“伶人自有本色官,不合授之清秩。
zhèng tán yuē cǐ xiǎo shì hé zú dāng yá lùn liè
”郑覃曰:“此小事,何足当衙论列!
wáng fǔ lǜ shì liù pǐn zá guān wèi zhī qīng zhì yǔ xún zhí de fǒu
王府率是六品杂官,谓之清秩, 与洵直得否?
cǐ jìn míng yě
此近名也。
sì fù yuē cháng wén xún zhí yōu jīn dāng yá lùn yī yuè guān yōu zé yǒu zhī yì bù zú guài
”嗣复曰:“尝闻洵直幽,今当衙论一乐官,幽则有之, 亦不足怪。
yí xíng yuē jiàn guān dāng yá zhī hé lùn zǎi xiàng dé shī bù hé lùn yuè guān
”夷行曰:“谏官当衙,只合论宰相得失,不合论乐官。
rán yè yǐ chén lùn xū yǔ chǔ zhì
然业已陈论, 须与处置。
jīn hòu lè rén měi qī bā nián yǔ zhuǎn yī guān bù rán zé jiā shǒu lì kè sān shù rén
今后乐人每七八年与转一官,不然,则加手力课三数人。
dì yuē bié yǔ yī guān
”帝曰:“别与一官。
nǎi shòu guāng zhōu zhǎng shǐ cì xún zhí juàn bǎi shū
”乃授光州长史,赐洵直绢百疋。
yí xíng xún zhuàn mén xià shì láng
夷行寻转门下侍郎。
shàng zǐ chén yì zhèng yīn yuē tiān bǎo zhōng zhèng shì shí bù shèn jiā
上紫宸议政,因曰:“天宝中政事,实不甚佳。
dāng shí yáo sòng zài fǒu
当时姚、宋在否?
li jué yuē yáo wáng ér sòng ba
”李珏曰: “姚亡而宋罢。
jué yīn yán rén jūn míng zhé zhōng shǐ yóu nán
”珏因言:“人君明哲,终始尤难。
xuán zōng cháng yún zì jí wèi yǐ lái wèi cháng shā yī bù gū
玄宗尝云:‘自即位已来,未尝杀一不辜。
ér rèn lín fu xiàn hài pò rén jiā zú bù yì huò hu
’而任林甫陷害破人家族,不亦惑乎?
yí xíng yuē bì xià bù kě yí quán yǔ rén
”夷行曰:“陛下不可移权与人。
sì fù yuē yí xíng zhī yán róng yì qiě tài zōng yòng fáng xuán líng shí liù nián wèi zhēng shí wǔ nián hé cháng shī dào
”嗣复曰:“夷行之言容易,且太宗用房玄龄十六年、魏征十五年,何尝失道?
chén yǐ wéi yòng fáng wèi duō shí bù wéi bù lǐ yòng xié nìng yī rì biàn zú
臣以为用房、魏多时不为不理,用邪佞一日便足。
yí xíng zhī yán jiē zhǐ sì fù zhuān quán
”夷行之言,皆指嗣复专权。
wén zōng yòng guō wěi wèi fang zhōu cì shǐ yòu shí yí sòng yuán lùn liè yǐ wéi bù kě
文宗用郭䓕为坊州刺史,右拾遗,宋邧论列,以为不可。
jì ér wěi zuò zāng
既而䓕坐赃。
dì wèi zǎi xiāng yuē sòng yuán lùn shì kě jiā yuán shòu guān lái jǐ shí
帝谓宰相曰:“宋邧论事可嘉,邧授官来几时?
sì fù yuē qù nián
”嗣复曰:“去年。
yīn yuē jiàn guān lùn shì bì xià dàn jì qí xìng míng shāo jiā yōu jiǎng
”因曰:“谏官论事, 陛下但记其姓名,稍加优奖。
rú bù dàng yì xū lìng zhī
如不当,亦须令知。
yí xíng yuē jiàn guān lùn shì shì qí běn zhí
”夷行曰:“谏官论事,是其本职。
ruò lùn yī shì jí jiā yī guān zé guān hé yóu de bù miǎn yǒu qíng
若论一事即加一官,则官何由得,不免有情。
dì yuē qíng gù bù miǎn lǐ píng zhī shí yì bù kě miǎn
”帝曰:“情固不免,理平之时, 亦不可免。
shàng jìng yǐ yí xíng yì lùn tài guò ēn lǐ jiàn báo
”上竟以夷行议论太过,恩礼渐薄。
xún ba zhī zhèng shì shǒu lì bù shàng shū
寻罢知政事,守吏部尚书。
sì nián jiǔ yuè jiǎn jiào lǐ bù shàng shū chū wèi huá zhōu cì shǐ
四年九月,检校礼部尚书,出为华州刺史。
wǔ nián wǔ zōng jí wèi lǐ dé yù bǐng zhèng
五年,武宗即位,李德裕秉政。
qī yuè zì huá zhào rù fù wèi zhōng shū shì láng píng zhāng shì
七月自华召入,复为中书侍郎、平章事。
huì chāng sān nián shí yī yuè jiǎn jiào sī kōng píng zhāng shì hé zhōng yǐn hé zhōng jìn jiàng jié dù shǐ
会昌三年十一月,检校司空、平章事、河中尹、河中晋绛节度使。
zú zèng sī tú
卒,赠司徒。
dì xuán xī yí shí jiē jìn shì zhuó dì
弟玄锡、夷实,皆进士擢第。
xuán cì yòu zhì cè dēng kē
玄赐又制策登科。
li shēn zì gōng chuí rùn zhōu wú xī rén
李绅,字公垂,润州无锡人。
běn shān dōng zhe xìng
本山东著姓。
gāo zǔ jìng xuán zé tiān cháo zhōng shū lìng fēng zhào guó wén xiàn gōng zì yǒu chuán
高祖敬玄,则天朝中书令,封赵国文宪公,自有传。
zǔ shǒu yī chéng dū pí xiàn lìng
祖守一,成都郫县令。
fù wù lì jīn tán wū chéng jìn líng sān xiàn lìng yīn jiā wú xī
父晤,历金坛、乌程、晋陵三县令,因家无锡。
shēn liù suì ér gū mǔ lú shì jiào yǐ jīng yì
绅六岁而孤,母卢氏教以经义。
shēn xíng zhuàng miǎo xiǎo ér jīng hàn néng wéi gē shī
绅形状眇小而精悍,能为歌诗。
xiāng fù zhī nián fěng sòng duō zài rén kǒu
乡赋之年,讽诵多在人口。
yuán hé chū dēng jìn shì dì shì hè guó zǐ zhù jiào fēi qí hǎo yě
元和初,登进士第,释褐国子助教,非其好也。
dōng guī jīn líng guān chá shǐ li qí ài qí cái pì wéi cóng shì
东归金陵,观察使李锜爱其才,辟为从事。
shēn yǐ qí suǒ wéi zhuān zì bù shòu qí shū bì
绅以锜所为专恣,不受其书币;
qí nù jiāng shā shēn dùn ér huò miǎn
锜怒,将杀绅,遁而获免。
qí zhū cháo tíng jiā zhī zhào bài yòu shí yí
锜诛,朝廷嘉之,召拜右拾遗。
suì yú mù zōng zhào wèi hàn lín xué shì yǔ lǐ dé yù yuán zhěn tóng zài jìn shǔ shí chēng sān jùn qíng yì xiāng shàn
岁余,穆宗召为翰林学士,与李德裕、元稹同在禁署,时称“三俊”,情意相善。
xún zhuǎn yòu bǔ quē
寻转右补阙。
cháng qìng yuán nián sān yuè gǎi sī xūn yuán wài láng zhī zhì gào
长庆元年三月,改司勋员外郎、知制诰。
èr nián èr yuè chāo bài zhōng shū shě rén nèi zhí rú gù
二年二月,超拜中书舍人,内职如故。
é ér zhěn zuò xiāng xún wèi li féng jí jiào rén gào zhěn yīn shì
俄而稹作相,寻为李逢吉教人告稹阴事;
zhěn bà xiāng chū wèi tóng zhōu cì shǐ
稹罢相,出为同州刺史。
shí dé yù yǔ niú sēng rú jù yǒu xiāng wàng dé yù ēn gù shāo shēn
时德裕与牛僧孺俱有相望,德裕恩顾稍深。
féng jí yù yòng sēng rú jù shēn yǔ dé yù jū yú jìn zhōng
逢吉欲用僧孺,惧绅与德裕沮于禁中。
èr nián jiǔ yuè chū dé yù wèi zhè xi guān chá shǐ nǎi yòng sēng rú wèi píng zhāng shì yǐ shēn wèi yù shǐ zhōng chéng jì lí nèi zhí yì jǐ zhí ér zhú zhī
二年九月, 出德裕为浙西观察使,乃用僧孺为平章事,以绅为御史中丞,冀离内职,易掎摭而逐之。
nǎi yǐ lì bù shì láng hán yù wèi jīng zhào yǐn jiān yù shǐ dài fū fàng tái cān
乃以吏部侍郎韩愈为京兆尹,兼御史大夫,放台参。
zhī shēn gāng biǎn bì yǔ hán yù fèn zhēng
知绅刚褊,必与韩愈忿争。
zhì chū shēn guǒ yí dié wǎng lái lùn tái fǔ shì tǐ
制出,绅果移牒往来,论台府事体。
ér yù fù xìng jié yán cí bù xùn dà xuān wù yì yóu shì liǎng ba zhī
而愈复性讦,言辞不逊,大喧物议,由是两罢之。
yù gǎi bīng bù shì láng shēn wèi jiāng xī guān chá shǐ
愈改兵部侍郎,绅为江西观察使。
tiān zǐ dài shēn sù hòu bù wù féng jí zhī jià huò wèi qí xīn xī wài rèn nǎi lìng zhōng shǐ jiù dì xuān láo cì zhī yù dài
天子待绅素厚,不悟逢吉之嫁祸,为其心希外任,乃令中使就第宣劳,赐之玉带。
shēn duì zhōng shǐ qì sù qí shì yán wèi féng jí suǒ pái liàn quē zhī qíng wú yǐ
绅对中使泣诉其事,言为逢吉所排,恋阙之情无已。
jí zhōng xiè rì miàn zì chén sù dì fāng xǐng wù nǎi gǎi shòu hù bù shì láng
及中谢日,面自陈诉,帝方省悟,乃改授户部侍郎。
zhōng wèi wáng shǒu chéng yòng shì féng jí lìng mén shēng gù lì jié tuō shǒu chéng wèi yuán yǐ qīng shēn zhòu yè jì huà
中尉王守澄用事,逢吉令门生故吏结托守澄为援以倾绅,昼夜计画。
huì shēn zú zǐ yú wén xué zhī míng yǐn jū huá yáng zì yán bù lè shì jìn shí lái jīng shī shěng shēn
会绅族子虞,文学知名,隐居华阳,自言不乐仕进,时来京师省绅。
yú yǔ cóng bó qí jìn shì chéng xī fàn jiē yī shēn
虞与从伯耆、进士程昔范,皆依绅。
jí qí bài zuǒ shí yí yú zài huá yáng yù shū yǔ qí qiú jiàn shū wù dá yú shēn
及耆拜左拾遗,虞在华阳寓书与耆求荐,书误达于绅。
shēn yǐ qí jìn tuì èr sān yǐ shū qiào zhī
绅以其进退二三,以书诮之。
yú dà yuàn wàng
虞大怨望。
jí lái jīng shī jǐn yǐ shēn cháng suǒ mì huà yán féng jí jiān xié fù huì zhī yǔ gào féng jí
及来京师,尽以绅尝所密话言逢吉奸邪附会之语告逢吉。
féng jí dà nù wèn jì yú mén rén zhāng yòu xīn li xù zhī xián yuē jìn shēn jiē zì xī máo yǔ shú kěn wèi xiàng gōng bó jī
逢吉大怒,问计于门人张又新、李续之,咸曰:“搢绅皆自惜毛羽,孰肯为相公搏击!
xū de fēi cháng qí shì chū sǐ lì zhě
须得非常奇士出死力者。
yǒu qián dèng zhōu sī cāng liú qī chu zhě cháng wèi lì
有前邓州司仓刘栖楚者,尝为吏。
zhèn zhōu wáng chéng zōng yǐ shì shéng zhī
镇州王承宗以事绳之。
qī chu yǐ shǒu chù dì gù zhēng ér chéng zōng jìng bù néng duó qí guǒ ruì rú cǐ
栖楚以首触地固争,而承宗竟不能夺,其果锐如此。
ruò xiàng gōng qǔ zhī wèi jiàn guān lìng cì shēn zhī shī yī dàn yú shàng qián bào yáng qí guò ēn chǒng bì tì
若相公取之为谏官,令伺绅之失,一旦于上前暴扬其过,恩宠必替。
shì gǒu bù xíng guò zài qī chu yì bù zú xī yě
事苟不行,过在栖楚,亦不足惜也。
féng jí nǎi yòng li yú chéng xī fàn liú qī chu jiē zhuó wèi shí yí yǐ cì shēn xì
” 逢吉乃用李虞、程昔范、刘栖楚,皆擢为拾遗,以伺绅隙。
é ér mù zōng yàn jià
俄而穆宗晏驾。
jìng zōng chū jí wèi féng jí kuài shēn shī shì lǜ sì jūn fù yòng zhī
敬宗初即位,逢吉快绅失势,虑嗣君复用之。
zhāng yòu xīn děng móu zhú shēn
张又新等谋逐绅。
huì jīng zhōu cì shǐ sū yù rù cháo yù néng jué yīn shì zhòng wèn jì yú yù
会荆州刺史苏遇入朝,遇能决阴事,众问计于遇。
yù yuē shàng tīng zhèng hòu dāng kāi yán yīng bì yǒu cì duì guān yù bá běn sè yuán xiān yǐ cì duì wèi lǜ yú bù zú shì
遇曰:“上听政后,当开延英, 必有次对,官欲拔本塞源,先以次对为虑,余不足恃。
qún dǎng shēn rán zhī
”群党深然之。
féng jí nǎi yǐ yù wèi zuǒ cháng shì
逢吉乃以遇为左常侍。
wáng shǒu chéng měi cóng róng wèi jìng zōng yuē bì xià dēng jiǔ wǔ féng jí zhī zhù yě
王守澄每从容谓敬宗曰:“陛下登九五,逢吉之助也。
xiān cháo chū dìng chǔ èr wéi chén bèi zhī
先朝初定储贰, 唯臣备知。
shí hàn lín xué shì dù yuán yǐng li shēn quàn lì shēn wáng ér féng jí gù qǐng lì bì xià ér li xù zhī li yú jì xiàn zhāng shū
时翰林学士杜元颖、李绅劝立深王,而逢吉固请立陛下,而李续之、李虞继献章疏。
dì suī chōng nián yì yí qí shì
”帝虽冲年,亦疑其事。
huì féng jí jìn nǐ jìn li shēn zài nèi shǔ shí cháng bù lì yú bì xià qǐng xíng biǎn zhú
会逢吉进拟,进李绅在内署时,尝不利于陛下,请行贬逐。
dì chū jí wèi fāng yǐ dà chén bù néng zì zhí nǎi biǎn shēn duān zhōu sī mǎ
帝初即位,方倚大臣,不能自执,乃贬绅端州司马。
biǎn zhì jì xíng bǎi liáo zhōng shū hè zǎi xiàng wéi yòu shí yí wú sī bù hè
贬制既行,百僚中书贺宰相,唯右拾遗吴思不贺。
féng jí nù gǎi wéi diàn zhōng shì yù shǐ chōng rù tǔ bō gào āi shǐ
逢吉怒,改为殿中侍御史,充入吐蕃告哀使。
shēn zhī biǎn yě zhèng rén fù fěi wú gǎn yǒu yán
绅之贬也,正人腹诽,无敢有言。
wéi hàn lín xué shì wéi chù hòu shàng shū jí yán féng jí jiān xié wū zhí shēn zuì yǔ zài chù hòu chuán
唯翰林学士韦处厚上疏,极言逢吉奸邪,诬摭绅罪,语在《处厚传》。
tiān zǐ yì shāo kāi wù
天子亦稍开悟。
huì jìn zhōng jiǎn xún jiù shū de mù zōng shí fēng shū yī qiè
会禁中检寻旧书,得穆宗时封书一箧。
fā zhī de péi dù dù yuán yǐng yǔ shēn sān rén suǒ xiàn shū qǐng lì jìng zōng wèi tài zǐ
发之,得裴度、杜元颖与绅三人所献疏,请立敬宗为太子。
dì gǎn wù xīng tàn xī mìng fén féng jí dǎng suǒ shàng bàng shū yóu shì chán yán shào xī shēn dǎng de bǎo quán
帝感悟兴叹,悉命焚逢吉党所上谤书,由是谗言稍息,绅党得保全。
jí bǎo lì gǎi yuán dà shè féng jí dìng shè shū jié wén bù yù shēn liàng yí dàn yún zuǒ jiàng guān yǐ jīng liàng yí zhě yǔ liàng yí bù yán zuǒ jiàng guān yǔ liàng yí
及宝历改元大赦,逢吉定赦书节文,不欲绅量移,但云左降官已经量移者与量移,不言左降官与量移。
wéi chù hòu fù shàng shū lùn zhī yǔ zài chù hòu chuán
韦处厚复上疏论之,语在《处厚传》。
dì tè zhuī shè shū tiān jié wén yún zuǒ jiàng guān yǔ liàng yí shēn fāng yí wèi jiāng zhōu zhǎng shǐ
帝特追赦书,添节文云“左降官与量移”,绅方移为江州长史。
zài qiān tài zǐ bīn kè fēn sī dōng dōu
再迁太子宾客,分司东都。
tài hé qī nián lǐ dé yù zuò xiāng
太和七年,李德裕作相。
qī yuè jiǎn jiào zuǒ cháng shì yuè zhōu cì shǐ zhè dōng guān chá shǐ
七月,检校左常侍、越州刺史、浙东观察使。
jiǔ nián li xun yòng shì li zōng mǐn fù xiāng yǔ li xun zhèng zhù lián héng pái bìn dé yù bà xiāng shēn yǔ dé yù jù yǐ tài zi bīn kè fēn sī
九年, 李训用事,李宗闵复相,与李训、郑注连衡排摈德裕罢相,绅与德裕俱以太子宾客分司。
kāi chéng yuán nián zhèng tán fǔ zhèng qǐ dé yù wèi zhè xi guān chá shǐ shēn wèi hé nán yǐn
开成元年,郑覃辅政,起德裕为浙西观察使,绅为河南尹。
liù yuè jiǎn jiào hù bù shàng shū biàn zhōu cì shǐ xuān wǔ jié dù sòng bó biàn yǐng guān chá děng shǐ
六月,检校户部尚书、汴州刺史、宣武节度、宋亳汴颍观察等使。
èr nián xià qiū hàn dà huáng dú bù rù biàn sòng zhī jìng zhào shū bāo měi
二年,夏秋旱,大蝗,独不入汴、 宋之境,诏书褒美。
yòu yú zhōu zhì lì rùn lóu diàn
又于州置利润楼店。
sì nián jiù jiā jiǎn jiào bīng bù shàng shū
四年,就加检校兵部尚书。
wǔ zōng jí wèi jiā jiǎn jiào shàng shū yòu pú yè yáng zhōu dà dū dū fǔ zhǎng shǐ zhī huái nán jié dù dà shǐ shì
武宗即位,加检校尚书右仆射、扬州大都督府长史,知淮南节度大使事。
huì chāng yuán nián rù wèi bīng bù shì láng tóng píng zhāng shì gǎi zhōng shū shì láng lèi qiān shǒu yòu pú yè mén xià shì láng jiān xiū guó shǐ shàng zhù guó zhào guó gōng shí yì èr qiān hù
会昌元年,入为兵部侍郎、同平章事,改中书侍郎,累迁守右仆射、门下侍郎、监修国史、上柱国、赵国公,食邑二千户。
sì nián bào zhòng fēng yàng zú huǎn bù rèn cháo yè bài zhāng qiú ba
四年,暴中风恙,足缓不任朝谒,拜章求罢。
shí yī yuè shǒu pú yè píng zhāng shì chū wèi huái nán jié dù shǐ
十一月,守仆射、平章事,出为淮南节度使。
liù nián zú
六年,卒。
shēn shǐ yǐ wén yì jié cāo jìn yòng shòu gù jìn zhōng
绅始以文艺节操进用,受顾禁中。
hòu wèi péng dǎng suǒ jǐ bīn yú huò huàn
后为朋党所挤,滨于祸患。
lài zhèng rén kuāng jiù de yǐ gōng míng shǐ zhōng
赖正人匡救,得以功名始终。
mò hòu xuān zōng jí wèi lǐ dé yù shī shì bà xiāng guī luò yáng
殁后,宣宗即位,李德裕失势罢相,归洛阳;
ér zōng mǐn sì fù zhī dǎng cuī xuàn bái mǐn zhōng líng hú táo yù zhì dé yù shēn zuì
而宗闵、嗣复之党崔铉、 白敏中、令狐绹欲置德裕深罪。
dà zhōng chū jiào rén fā shēn zhèn yáng zhōu shí jiù shì yǐ qīng dé yù
大中初,教人发绅镇扬州时旧事,以倾德裕。
chū huì chāng wǔ nián yáng zhōu jiāng dū xiàn wèi wú xiāng zuò zāng xià yù zhǔn fǎ dāng sǐ jù shì shàng wén
初,会昌五年,扬州江都县尉吴湘坐赃下狱,准法当死,具事上闻。
jiàn guān yí qí yuān lùn zhī
谏官疑其冤,论之。
qiǎn yù shǐ cuī yuán zǎo fù tuī yǔ yáng zhōu suǒ zòu duō tóng xiāng jìng fú fǎ
遣御史崔元藻覆推,与扬州所奏多同,湘竟伏法。
jí dé yù bà xiāng qún yuàn fāng gòu xiāng xiōng jìn shì rǔ nà yì què sù yuān yán shēn zài huái nán shì dé yù zhī shì wǎng shā chén dì
及德裕罢相,群怨方构,湘兄进士汝纳,诣阙诉冤,言绅在淮南恃德裕之势,枉杀臣弟。
dé yù jì biǎn shēn yì zhuī xuē sān rèn guān gào
德裕既贬,绅亦追削三任官告。
wú rǔ nà zhě lǐ zhōu rén gù sháo zhōu cì shǐ wǔ líng xiōng zhī zǐ
吴汝纳者,澧州人,故韶州刺史武陵兄之子。
wǔ líng jìn shì dēng dì yǒu shǐ xué yǔ liú kē bìng yǐ shǐ cái zhí shǐ guǎn
武陵进士登第,有史学,与刘轲并以史才直史馆。
wǔ líng zhuàn shí sān dài shǐ bó yì èr shí juǎn
武陵撰《十三代史驳议》二十卷。
zì shàng shū yuán wài láng chū wèi zhōng zhōu cì shǐ gǎi sháo zhōu
自尚书员外郎出为忠州刺史, 改韶州。
zuò zāng biǎn pān zhōu sī hù zú
坐赃贬潘州司户卒。
rǔ nà yì jìn shì zhuó dì yǐ jì fù zāng zuì jiǔ zhī bù tiáo
汝纳亦进士擢第,以季父赃罪,久之不调。
huì chāng zhōng wèi hé nán fǔ yǒng níng xiàn wèi
会昌中,为河南府永宁县尉。
chū wǔ líng zuò zāng shí lǐ dé yù zuò xiāng biǎn zhī
初, 武陵坐赃时,李德裕作相,贬之。
gù rǔ nà yǐ bù diào xié yuàn ér fù zōng mǐn sì fù zhī dǎng tóng zuò bàng yán
故汝纳以不调挟怨,而附宗闵、嗣复之党,同作谤言。
huì rǔ nà dì xiāng wèi jiāng dū wèi wèi bù rén suǒ sòng zāng zuì jiān qǔ bǎi xìng yán yuè nǚ wèi qī yǒu yú gé lǜ
会汝纳弟湘为江都尉,为部人所讼赃罪,兼娶百姓颜悦女为妻,有逾格律。
li shēn lìng guān chá pàn guān wèi xíng jū zhī zāng zhuàng míng bái fú fǎ
李绅令观察判官魏铏鞫之,赃状明白,伏法。
xiāng qī yán yán jì mǔ jiāo jiē chī ér shì zhī
湘妻颜,颜继母焦,皆笞而释之。
réng lìng jiāng dū lìng zhāng hóng sī yǐ chuán jiān sòng xiāng qī yán jí r nǚ sòng lǐ zhōu
仍令江都令张弘思以船监送湘妻颜及儿女送澧州。
jí yáng zhōu shàng jù yù wù yì yǐ dé yù sù zēng wú shì yí li shēn zhī chéng qí zuì
及扬州上具狱,物议以德裕素憎吴氏,疑李绅织成其罪。
jiàn guān lùn zhī nǎi chà yù shǐ cuī yuán zǎo wèi zhì shǐ fù wú xiāng yù
谏官论之,乃差御史崔元藻为制使,覆吴湘狱。
jù kuǎn fú wàng pò chéng liáng qián jì zāng zhǔn fǎ
,据款伏妄破程粮钱,计赃准法。
qí shì guān qǔ bǎi xìng yán yuè nǚ wèi qī zé chēng yuè shì qián qīng zhōu yá tuī
其恃官娶百姓颜悦女为妻,则称悦是前青州衙推。
yuè xiān qǔ wáng shì shì yì guān nǚ fēi jì shì jiāo suǒ shēng yǔ yáng zhōu àn xiǎo yǒu bù tóng
悦先娶王氏,是衣冠女,非继室焦所生,与扬州案小有不同。
dé yù yǐ yuán zǎo wú dìng duó zòu biǎn yá zhōu sī hù
德裕以元藻无定夺,奏贬崖州司户。
jí rǔ nà jìn zhuàng zhuī yuán zǎo fù wèn
及汝纳进状,追元藻覆问。
yuán zǎo jì hèn dé yù yīn wèi cuī xuàn bái mǐn zhōng líng hú táo suǒ lì yòu jí yán xiāng suī zuò zāng zuì bù zhì sǐ
元藻既恨德裕,阴为崔铉、白敏中、令狐绹所利诱,即言湘虽坐赃,罪不至死。
yòu yún yán yuè shí fēi bǎi xìng cǐ yù shì zhèng yà shǒu chàng yuán shòu xié li kè duàn chéng li huí biàn zòu
又云,颜悦实非百姓,此狱是郑亚首唱,元寿协李恪锻成,李回便奏。
suì xià sān sī xiáng jū
遂下三司详鞫。
gù dé yù zài biǎn li huí zhèng yà děng jiē cuàn zhú
故德裕再贬,李回、郑亚等皆窜逐。
wú rǔ nà cuī yuán zǎo wèi cuī bái líng hú suǒ jiǎng shù nián bìng zhì xiǎn guān
吴汝纳、崔元藻为崔、白、令狐所奖,数年并至显官。
li huí zì zhāo dù zōng shì xún wáng yī zhī hòu
李回,字昭度,宗室郇王祎之后。
fù rú xian
父如仙。
huí běn míng chán yǐ bì wǔ zōng miào huì
回本名躔,以避武宗庙讳。
cháng qìng chū jìn shì zhuó dì yòu dēng xián liáng fāng zhèng zhì kē
长庆初, 进士擢第,又登贤良方正制科。
shì hè huá tái cóng shì yáng zhōu zhǎng shū jì de jiān chá yù shǐ
释褐滑台从事,扬州掌书记,得监察御史。
rù wèi jīng zhào fǔ hù cáo zhuǎn sī lù cān jūn
入为京兆府户曹,转司录参军。
hé cháo wèi zhèng bǔ quē qǐ jū láng yóu wéi zǎi xiàng lǐ dé yù suǒ zhī
合朝为正补阙、起居郎,尤为宰相李德裕所知。
huí qiáng gàn yǒu lì cái yù shì tōng mǐn guān cáo wú bù lǐ
回强干有吏才,遇事通敏,官曹无不理。
shòu zhí fāng yuán wài láng pàn hù bù àn lì lì bù yuán wài láng pàn nán cáo
授职方员外郎,判户部案,历吏部员外郎,判南曹。
yǐ xíng bù yuán wài láng zhī tái zá cì fēi
以刑部员外郎知台杂,赐绯。
kāi chéng chū yǐ kù bù láng zhōng zhī zhì gào bài zhōng shū shè rén cì jīn zǐ fú
开成初,以库部郎中知制诰,拜中书舍人,赐金紫服。
wǔ zōng jí wèi bài gōng bù shì láng zhuǎn hù bù shì láng pàn běn sī shì
武宗即位,拜工部侍郎,转户部侍郎,判本司事。
sān nián jiān yù shǐ zhōng chéng
三年,兼御史中丞。
huì chāng sān nián liú zhěn jù lù zhōu yāo qiú máo yuè cháo yì bù yǔn jiā bīng wèn zuì
会昌三年,刘稹据潞州,邀求旄钺,朝议不允,加兵问罪。
wǔ zōng jù zhěn yīn fù hé shuò sān zhèn yǐ jū wáng shī nǎi mìng huí fèng shǐ hé shuò
武宗惧稹阴附河朔三镇,以沮王师,乃命回奉使河朔。
wèi bó hé hóng jìng zhèn jì wáng yuán kuǐ jiē jù gāo jiān jiāo yíng
魏博何弘敬、镇冀王元逵皆具櫜鞬郊迎。
huí yù yǐ cháo zhǐ yán zé lù mì ěr wáng jī bù tóng hé běi zì jiān nán yǐ lái wéi wèi zhèn liǎng fān liè shèng jiē xǔ xí ér zhěn wú gōng yù xiào hé shuò gù shì lǐ jí tài bèi
回喻以朝旨,言泽潞密迩王畿,不同河北,自艰难已来,唯魏、镇两籓,列圣皆许袭, 而稹无功,欲效河朔故事,理即太悖。
shèng shàng dàn yǐ shān dōng sān jùn jìng lián wèi zhèn yòng jūn biàn jìn wáng shī bù yù qīng chū shān dōng qǐng wèi zhèn liǎng fān zhǐ shōu shān dōng sān jùn
圣上但以山东三郡,境连魏、镇,用军便近, 王师不欲轻出山东,请魏、镇两籓只收山东三郡。
hóng jìng yuán kuǐ fǔ lǚ cóng mìng
弘敬、元逵俯偻从命。
yōu zhōu zhāng zhòng wǔ yǔ tài yuán liú miǎn gōng huí hú
幽州张仲武与太原刘沔攻回鹘。
shí liǎng rén bù xié cháo tíng fāng yòng bīng bù yù fān shuài bù hé
时两人不协,朝廷方用兵,不欲籓帅不和。
huí zhì yōu zhōu yù yǐ hé xié zhī zhǐ zhòng wǔ xīn rán shì hàn
回至幽州,喻以和协之旨,仲武欣然释憾。
nǎi yí liú miǎn zhèn huá tái mìng zhòng wǔ lǐng tài yuán jūn gōng lù
乃移刘沔镇滑台,命仲武领太原军攻潞。
zéi píng yǐ běn guān tóng píng zhāng shì lèi jiā zhōng shū shì láng zhuàn mén xià lì hù lì èr shàng shū
贼平,以本官同平章事,累加中书侍郎,转门下,历户、吏二尚书。
wǔ zōng bēng huí chōng shān líng shǐ fù miào jìng chū wèi chéng dū yǐn jiàn nán xi chuān jié dù
武宗崩,回充山陵使,祔庙竟,出为成都尹、剑南西川节度。
dà zhōng yuán nián dōng zuò yǔ lǐ dé yù qīn shàn gǎi tán zhōu cì shǐ hú nán guān chá shǐ zài biǎn fǔ zhōu cì shǐ
大中元年冬,坐与李德裕亲善,改潭州刺史、湖南观察使,再贬抚州刺史。
bái mǐn zhōng líng hú táo bà xiāng rù cháo wèi bīng bù shàng shū fù chū wèi chéng dū yǐn jiàn nán xi chuān jié dù shǐ
白敏中、令狐绹罢相, 入朝为兵部尚书,复出为成都尹、剑南西川节度使。
zú zèng sī tú shì yuē wén yì
卒,赠司徒,谥曰文懿。
li jué zì dài jià zhào jùn rén
李珏,字待价,赵郡人。
fù zhòng cháo
父仲朝。
jué jìn shì zhuó dì yòu dēng shū pàn bá cuì kē lèi guān zhì yòu shi yí
珏进士擢弟,又登书判拔萃科,累官至右拾遗。
mù zōng huāng yú jiǔ sè cái zhōng yì yuè zhī zhì jí yǔ xūn chén yǐn yàn
穆宗荒于酒色,才终易月之制,即与勋臣饮宴。
jué yǔ tóng liè shàng shū lùn zhī yuē
珏与同列上疏论之曰:
chén wén rén chén zhī jié běn yú zhōng jǐn gǒu yǒu suǒ jiàn jí yi shàng chén
臣闻人臣之节,本于忠尽,苟有所见,即宜上陈。
kuàng wèi bì xià jiàn guān shí bì xià hòu lù qǐ gǎn fù fěi xiàng yì gū fù ēn róng
况为陛下谏官,食陛下厚禄, 岂敢腹诽巷议,辜负恩荣?
chén děng wén zhū dào lù bù zhī xìn fǒu jiē yún yǒu zhào zhuī li guāng yán li yùn yù yú chóng yáng jié rì hé yàn qún chén
臣等闻诸道路,不知信否,皆云有诏追李光颜、李酝, 欲于重阳节日,合宴群臣。
tǎng chéng yǒu zhī nǎi bì xià niàn qún chén fū huì zé zhī cí zhǐ yě
倘诚有之,乃陛下念群臣,敷惠泽之慈旨也。
rán yuán shuò wèi gǎi yuán líng shàng xīn
然元朔未改,园陵尚新。
suī bì xià zhí yì yuè zhī qī fǔ cóng rén yù
虽陛下执易月之期,俯从人欲;
ér lǐ jīng zhe sān nián zhī zhì yóu fú xīn sàng
而礼经著三年之制,犹服心丧。
jīn zūn tóng guǐ zhī huì shì qù yú zhōng bāng
今遵同轨之会,适去于中邦;
gào yuǎn yí zhī shǐ wèi fù qí lái mìng
告远夷之使,未复其来命。
è mì chí jìn gài wèi qí rén hé yàn nèi tíng shì jiāng wèi kě
遏密弛禁,盖为齐人,合宴内廷,事将未可。
fu míng wáng zhī jǔ dòng wèi tiān xià fǎ
夫明王之举动,为天下法;
wáng yán jì jiàng qí chū rú lún
王言既降,其出如纶。
gǒu diàn huáng yóu tú zhāng zhí jiàn chén děng shì yǐ mèi sǐ shàng wén
苟玷皇猷,徒章直谏,臣等是以昧死上闻。
qiě guāng yán li sù jiǔ lì zhōng láo jīn fāng shèng qiū wu tuò biān jìng
且光颜、李愬,久立忠劳,今方盛秋,务拓边境。
rú huò zhào jiàn zhào yǐ móu yóu bāo qí sù xūn fù yǐ jiāng shì zé yǔ gē zhōng hé yàn jiǔ shí yāo huān bù dé tóng nián ér yǔ yě
如或召见,诏以谋猷,褒其宿勋,付以疆事,则与歌钟合宴,酒食邀欢,不得同年而语也。
bì xià zì zuǎn sì yǐ lái fā hào shī lìng wú fēi xiào lǐ yīn xīn xíng yú zhào chì gù yǐ gǎn dòng yú rén lún
陛下自缵嗣以来,发号施令,无非孝理因心,形于诏敕,固以感动于人伦。
gèng zài jìng shèn wēi yí bǎo chí shèng dé ér yǐ
更在敬慎威仪,保持圣德而已。
shàng suī bù yòng qí yán wèi láo qiǎn zhī
上虽不用其言,慰劳遣之。
cháng qìng yuán nián yán tiě shǐ wáng bō zēng chá shuì chū shuì yī bǎi zēng zhī wǔ shí jué shàng shū lùn zhī yuē
长庆元年,盐铁使王播增茶税,初税一百,增之五十,珏上疏论之曰:
què lǜ jiù bì qǐ zì gān gē tiān xià wú shì jí yi juān shěng
榷率救弊,起自干戈,天下无事,即宜蠲省。
kuàng shuì chá zhī shì yóu chū jìn nián zài zhēn yuán yuán nián zhōng bù dé bù ěr
况税茶之事,尤出近年,在贞元元年中,不得不尔。
jīn sì hǎi jìng qīng bā fāng dǐ píng hòu liǎn yú rén shū shāng guó tǐ
今四海镜清,八方砥平,厚敛于人,殊伤国体。
qí bù kě yī yě
这是第一个行不通的原因。
chá wèi shí wù wú yì mǐ yán yú rén suǒ zī yuǎn jìn tóng sú
茶为食物,无异米盐,于人所资,远近同俗。
jì qū jié fá nán shè sī xū tián lǘ zhī jiān shì hào yóu qiè
既袪竭乏,难舍斯须,田闾之间, 嗜好尤切。
jīn zēng shuì jì zhòng shí gū bì zēng liú bì yú mín xiān jí pín ruò
今增税既重,时估必增,流弊于民,先及贫弱。
qí bù kě èr yě
这是第二个行不通的原因。”
qiě shān zé zhī ráo chū wú dìng shù liàng jīn lùn shuì suǒ jì shòu duō
且山泽之饶,出无定数,量斤论税,所冀售多。
jià gāo zé shì zhě xī jià jiàn zé shì zhě guǎng suì zhōng shàng jì qí lì jǐ hé
价高则市者稀,价贱则市者广, 岁终上计,其利几何?
wèi jiàn fù cái tú wén liǎn yuàn
未见阜财,徒闻敛怨。
qí bù kě sān yě
这是第三个不可行的理由。
chén bù gǎn yuǎn zhēng gù shì zhí yǐ mù qián suǒ jiàn chén zhī
臣不敢远征故事,直以目前所见陈之。
fú wàng zàn liú cōng míng shāo chuí niàn lǜ tè zhuī chéng mìng gèng cì shāng liáng
伏望暂留聪明,稍垂念虑,特追成命, 更赐商量。
bì xià jí wèi zhī chū yǐ chéng jù liǎn wài guān yā guàn xuán yǒu zhào tíng yáng yáng dé yīn qiān gǔ bù xiǔ
陛下即位之初,已惩聚敛,外官押贯,旋有诏停,洋洋德音,千古不朽。
jīn ruò què chá jiā shuì pō shī rén qíng
今若榷茶加税,颇失人情。
chén tiǎn jiàn sī bù gǎn jiān mò
臣忝谏司,不敢缄默。
shí jìn zhōng zào bǎi chǐ lóu guó jì bù chōng
时禁中造百尺楼,国计不充。
wáng bō xī ēn zēng shuì fèng dì shì yù shū zòu bù xǐng
王播希恩增税,奉帝嗜欲,疏奏不省。
qiān lì bù yuán wài láng zhuǎn sī xūn yuán wài láng zhī zhì gào
迁吏部员外郎,转司勋员外郎、知制诰。
tài hé wǔ nián li zōng mǐn niú sēng rú zài xiāng yǔ jué qīn hòu gǎi dù zhī láng zhōng zhī zhì gào suì rù hàn lín chōng xué shì
太和五年,李宗闵、牛僧孺在相,与珏亲厚,改度支郎中、知制诰,遂入翰林充学士。
qī nián sān yuè zhèng bài zhōng shū shè rén
七年三月,正拜中书舍人。
jiǔ nián wǔ yuè zhuǎn hù bù shì láng chōng zhí
九年五月,转户部侍郎充职。
qī yuè zōng mǐn dé zuì jué zuò lèi chū wèi jiāng zhōu cì shǐ
七月,宗闵得罪, 珏坐累,出为江州刺史。
kāi chéng yuán nián sì yuè yǐ tài zi bīn kè fēn sī dōng dōu qiān hé nán yǐn
开成元年四月,以太子宾客分司东都,迁河南尹。
èr nián wǔ yuè li gù yán rù xiàng zhào jué fù wèi hù bù shì láng pàn běn sī shì
二年五月,李固言入相,召珏复为户部侍郎,判本司事。
sān nián yáng sì fù fǔ zhèng jiàn jué yǐ běn guān tóng píng zhāng shì
三年,杨嗣复辅政,荐珏以本官同平章事。
jué yǔ gù yán sì fù xiāng shàn zì gù yán de wèi xiāng jì yuán yǐn
珏与固言、嗣复相善,自固言得位,相继援引;
jū dà zhèng yǐ qīng zhèng tán chén yí xíng lǐ dé yù sān rén
居大政,以倾郑覃、陈夷行、李德裕三人。
fán yǒu zòu yì bì yǐ péng dǎng wèi móu lǚ wèi tán suǒ tíng shé zhī
凡有奏议,必以朋党为谋,屡为覃所廷折之。
jué zì cháo yì láng jìn jiē zhèng yì dài fū qí nián shí èr yuè shàng shū qiú ba bù xǔ
珏自朝议郎进阶正议大夫,其年十二月,上疏求罢,不许。
sì nián sān yuè wén zōng wèi zǎi chén yuē zhèn zài wèi shí sì nián shǔ tiān xià wú shì suī wèi zhì lǐ yì shǎo yǒu rú jīn rì zhī wú shì yě
四年三月,文宗谓宰臣曰:“朕在位十四年,属天下无事,虽未至理,亦少有如今日之无事也。
jué duì yuē bāng guó ān wēi yì zhī rén zhī shēn
”珏对曰:“邦国安危,亦知人之身。
dāng sì tǐ hé píng zhī shí zhǎng yi diào shì yǐ shùn hán xuān zhī jié
当四体和平之时,长宜调适,以顺寒暄之节。
rú shì ān zì hū zé jí huàn xuán shēng
如恃安自忽,则疾患旋生。
cháo tíng dāng wú shì zhī shí sī shěng quē shī ér bǔ zhī zé huò nán bù zuò yǐ
朝廷当无事之时,思省阙失而补之, 则祸难不作矣。
wén zōng yǐ dù cóng lǐng dù zhī chèn zhí yù jiā hù bù shàng shū yīn zǐ chén yán zhī
文宗以杜悰领度支称职,欲加户部尚书,因紫宸言之。
chén yí xíng yuē yī qiè ēn quán hé guī jūn shàng
陈夷行曰:“一切恩权, 合归君上。
bì xià zì kàn kě fǒu
陛下自看可否?
jué duì yuē tài zōng yòng zǎi chén tiān xià shì jiē xiān píng zhāng wèi zhī píng zhāng shì
”珏对曰:“太宗用宰臣,天下事皆先平章,谓之平章事。
dài tiān lǐ wù shàng xià wú yí suǒ yǐ zhì tài píng zhě yě
代天理物,上下无疑,所以致太平者也。
ruò bài yī guān mìng yī zhí shì shì jiē jué yú jūn shàng jí yān yòng bǐ xiāng
若拜一官,命一职,事事皆决于君上, 即焉用彼相?
xī suí wén dì yī qiè zì láo xīn lì chén xià fā lùn zé yí fán chén xià yòng zhī zé zǎi xiàng bù yòng shì cháng liáo qǐ kě zì bǎo
昔隋文帝一切自劳心力,臣下发论则疑,凡臣下用之则宰相,不用是常僚,岂可自保?
bì xià cháng yǔ chén yún dòu yì zhí quàn wǒ zǎi xiàng jìn nǐ dàn wǔ rén liú sān rén liǎng rén gōu yī rén
陛下常语臣云:‘窦易直劝我,宰相进拟,但五人留三人、两人, 勾一人。
qú jí hé quàn wǒ zé zǎi xiàng bù hé quàn wǒ yí zǎi xiàng
渠即合劝我择宰相,不合劝我疑宰相。
dì yuē yì zhí cǐ yán shén bǐ
’”帝曰:“易直此言甚鄙。
yòu yuē wéi chù hòu zuò xiāng sān rì jiàn liù dù shī yì dà kě guài
”又曰:“韦处厚作相,三日荐六度师,亦大可怪。
jué yuē chù hòu yín yú fèng fú bù wù qí shì fēi yě
”珏曰:“处厚淫于奉佛,不悟其是非也。
qí nián wǔ yuè shàng wèi zǎi chén yuē zhēn yuán zhèng shì chū nián zhì hǎo
其年五月,上谓宰臣曰:“贞元政事,初年至好。
jué yuē dé zōng zhōng nián hǎo huò fāng zhèn jìn fèng jí jiā ēn zé
”珏曰:“德宗中年好货, 方镇进奉,即加恩泽。
zū fù chū zì bǎi xìng gèng lìng tān lì bō xuē jù huò yǐ xī ēn lǐ dào gù bù kě yě
租赋出自百姓,更令贪吏剥削,聚货以希恩,理道故不可也。
shàng yuē rén jūn jù liǎn yóu zì bù kě
” 上曰:“人君聚敛,犹自不可。
dàn qīng fù jié yòng kě yě
但轻赋节用可也。
jué yòu yuē zhēn guàn zhōng fáng dù wáng wèi qǐ gào wén huáng yì zhī zài cǐ qǐng bù yì chū xīn
”珏又曰:“贞观中,房、杜、 王、魏启告文皇,意只在此,请不易初心。
zì gǔ hǎo shì kè zhōng shí nán
自古好事,克终实难。
shàng yuē zhèn xīn zhōng bù gǎi yě
”上曰:“朕心终不改也。
xún fēng zàn huáng nán shí yì sān bǎi hù
”寻封赞皇男,食邑三百户。
wǔ zōng jí wèi zhī nián jiǔ yuè yǔ yáng sì fù jù bà xiāng chū wèi guì zhōu cì shǐ guì guǎn guān chá shǐ
武宗即位之年九月,与杨嗣复俱罢相,出为桂州刺史、桂管观察使。
sān nián zhǎng liú huān zhōu
三年,长流驩州。
dà zhōng èr nián cuī xuàn bái mǐn zhōng zhú lǐ dé yù zhēng rù cháo wèi hù bù shàng shū
大中二年,崔铉、白敏中逐李德裕,征入朝为户部尚书。
chū wèi hé yáng jié dù shǐ
出为河阳节度使。
rù wèi lì bù shàng shū lèi qiān jīn zǐ guāng lù dài fu jiǎn jiào shàng shū yòu pú yè yáng zhōu dà dū dū fǔ zhǎng shǐ huái nán jié dù shǐ shàng zhù guó zàn huáng jùn kāi guó gōng shí yì yī qiān wǔ bǎi hù
入为吏部尚书,累迁金紫光禄大夫、检校尚书右仆射、扬州大都督府长史、淮南节度使、上柱国、赞皇郡开国公、食邑一千五百户。
dà zhōng qī nián zú zèng sī kōng
大中七年卒,赠司空。
li gù yán zhào jùn rén
李固言,赵郡人。
zǔ bìng fù xiàn
祖并,父现。
gù yán yuán hé qī nián dēng jìn shì jiǎ kē
固言,元和七年登进士甲科。
tài hé chū lèi guān zhì hè bù láng zhōng zhī tái zá
太和初,累官至贺部郎中、知台杂。
sì nián li zōng mǐn zuò xiāng yòng wèi jǐ shì zhōng
四年,李宗闵作相,用为给事中。
wǔ nián sòng shēn xī wèi wáng shǒu chéng wū xiàn gù yán yǔ tóng liè fú gé lùn zhī
五年,宋申锡为王守澄诬陷, 固言与同列伏阁论之。
jiāng zuò jiān wáng kān xiū fèng tài miào chí màn fá fèng réng gǎi guān wèi tài zǐ bīn kè
将作监王堪修奉太庙弛慢,罚俸,仍改官为太子宾客。
zhì chū gù yán fēng hái yuē dōng gōng tiáo hù zhī de bù kě lìng chí màn bèi fá zhī rén chù zhī
制出, 固言封还曰:“东宫调护之地,不可令弛慢被罚之人处之。
gǎi wéi jūn wáng fù
”改为均王傅。
liù nián qiān gōng bù shì láng
六年, 迁工部侍郎。
qī nián sì yuè zhuǎn shàng shū zuǒ chéng fèng zhào dìng zuǒ yòu pú yè shàng shì yí zhù
七年四月,转尚书左丞,奉诏定左右仆射上事仪注。
bā nián lǐ dé yù fǔ zhèng chū wèi huá zhōu cì shǐ
八年,李德裕辅政,出为华州刺史。
qí nián shí yuè zōng mǐn fù rù zhào bài lì bù shì láng
其年十月,宗闵复入,召拜吏部侍郎。
jiǔ nián wǔ yuè qiān yù shǐ dài fū
九年五月,迁御史大夫。
liù yuè zōng mǐn de zuì gù yán dài wéi mén xià shì láng píng zhāng shì xún jiā chóng wén guǎn dà xué shì
六月,宗闵得罪,固言代为门下侍郎、平章事,寻加崇文馆大学士。
shí li xun zhèng zhù yòng shì zì yù qiè fǔ xiāng zhī quán
时李训、郑注用事,自欲窃辅相之权。
zōng mǐn jì zhú wài shì gōng tǐ yuán lì gù yán qí shí è yǔ zōng mǐn péng dǎng
宗闵既逐,外示公体,爰立固言,其实恶与宗闵朋党。
jiǔ yuè yǐ bīng bù shàng shū chū wèi xìng yuán jié dù shǐ
九月,以兵部尚书出为兴元节度使。
li xun zì dài gù yán wèi píng zhāng shì
李训自代固言为平章事。
xun zhù zhū wén zōng sī qí dǎng zhèng kāi chéng yuán nián sì yuè fù zhào wèi píng zhāng shì pàn hù bù shì
训、注诛,文宗思其谠正,开成元年四月,复召为平章事,判户部事。
èr nián jūn chén shàng huī hào shàng zǐ chén yán yuē zhōng wài shàng zhāng qǐng jiā huī hào
二年,君臣上徽号,上紫宸言曰:“中外上章,请加徽号。
zhèn sī lǐ dào yóu yù shí kuì yuè mù zhī qǐng
朕思理道犹郁,实愧岳牧之请。
rú wén zhōu jùn shén yǒu wú zhèng chù
如闻州郡甚有无政处?
gù yán yuē rén yán dèng zhōu wáng kān shuāi lǎo duò zhōu zhèng xiāng wú zhèng
”固言曰:“人言邓州王堪衰老,隋州郑襄无政。
dì yuē kān shì zhēn yuán shí yù shǐ zhǐ yǒu cǐ yī rén
”帝曰:“堪是贞元时御史,只有此一人。
zhèng tán yuē chén yǐ wáng kān jiù rén jǔ wèi cì shǐ
”郑覃曰:“臣以王堪旧人,举为刺史。
zhèng xiāng bǐ lái shǒu guān yì wú bài shì
郑襄比来守官,亦无败事。
ruò yán wài jùn bù lǐ hé zhǐ èr rén
若言外郡不理,何止二人?
dì yuē jì jì duō shì wén wáng yǐ níng
”帝曰:“济济多士, 文王以宁。
dé zōng shí bān háng duō xián yuán qǐ shí fá cái yé
德宗时,班行多闲员,岂时乏才耶?
li shí duì yuē shí shì zhī yì bì yǒu zhōng xìn
”李石对曰:“十室之邑,必有忠信。
ān yǒu dà guó wú rén
安有大国无人?
gài zhēn yuán zhōng shì jìn lù sāi suǒ yǐ yǒu cái zhī rén huò tuō jì tā suǒ cǐ nǎi bù xù jìn rén cái zhī guò yě
盖贞元中仕进路塞,所以有才之人或托迹他所,此乃不叙进人才之过也。
gù yán yuē qiú cái zhī dào yǒu rén bǎo rèn pián yí jiǎng yòng
”固言曰:“求才之道,有人保任,便宜奖用。
suí qí chèn zhí yǔ fǒu shēng chù zhī
随其称职与否升黜之。
shàng yuē zǎi xiàng jiàn rén mò jì qīn shū
” 上曰:“宰相荐人,莫计亲疏。
dòu yì zhí zuò xiāng wèi cháng lùn yòng qīn qíng
窦易直作相,未尝论用亲情。
ruò jǐ fēi xiāng cái zì yi yǐn tuì
若己非相才,自宜引退。
ruò shì gōng jǔ qīn yì hé xián
若是公举,亲亦何嫌?
rén xiān quán cái dàn yòng qí suǒ cháng ěr
人鲜全才,但用其所长尔。
xún jìn jiē jīn zǐ pàn hù bù shì
寻进阶金紫,判户部事。
qí nián shí yuè yǐ mén xià shì láng píng zhāng shì chū wèi chéng dū yǐn jiàn nán xi chuān jié dù shǐ dài yáng sì fù
其年十月,以门下侍郎平章事出为成都尹、剑南西川节度使,代杨嗣复。
shàng biǎo ràng mén xià shì láng nǎi jiǎn jiào zuǒ pú yè
上表让门下侍郎,乃检校左仆射。
huì chāng chū rù cháo lì bīng hù èr bù shàng shū
会昌初入朝,历兵、户二部尚书。
xuān zōng jí wèi lèi shòu jiǎn jiào sī tú dōng dōu liú shǒu dōng jī rǔ dōu fáng yù shǐ
宣宗即位,累授检校司徒、东都留守、东畿汝都防御使。
dà zhōng mò yǐ tài cháng qīng sūn jiǎn dài zhī bài tài zǐ tài fù fēn sī dōng dōu zú
大中末,以太常卿孙简代之,拜太子太傅,分司东都,卒。
shǐ chén yuē chén zhèng zhū gōng zhāng shū yì lùn chāo yǒu duān shì zhī fēng
史臣曰:陈、郑诸公,章疏议论,绰有端士之风。
tiān zǐ dài yǐ xián néng fù zhī yǐ dǐng zhí
天子待以贤能,付之以鼎职。
yán yīng xiàn nà hǎn wén kāng jì zhī mó
延英献纳,罕闻康济之谟;
wén bì fū yáng mò fù jù zhān zhī wàng
文陛敷扬,莫副具瞻之望。
jiā yǐ hù shēng qīng duó jìng qǐ ài zēng
加以互生倾夺,竞起爱憎。
wéi huí fèng shǐ mìng ér yù fān chén jiù wēi bāng ér chú sù hàn
惟回奉使命而喻籓臣,救危邦而除宿憾。
kuàng zhāo xiàn wén zhāng kě yǐ wèi shì fàn dé xíng kě yǐ wéi rén shī yǒu qǐ sòng zhī shàng cái fēi huán líng zhī shī dào jù kě bù sī jǐ guò zhǐ wu miàn qī
况昭献文章可以为世范,德行可以为人师, 有启、诵之上才,非桓、灵之失道,讵可不思己过,只务面欺。
fǔ bì zhī yi ān kě chuí xun
辅弼之宜,安可垂训?
ruò bǐ hán fēi zhī yán jìn yǐ zi bèi ān kě táo hu
若俾韩非之言进矣,子辈安可逃乎?
tǔ yùn zhī shuāi sī wèi wǎng liǎng bēi fū
土运之衰,斯为魍魉,悲夫!
zàn yuē ài ér zhī è zēng bù wàng shàn
赞曰:爱而知恶,憎不忘善。
píng xīn jiù fēi kě jū dǐng xuàn
平心救非,可居鼎铉。
fèi shēng jì è jié dǎng zhuān cháo
吠声济恶,结党专朝。
móu shēn huài guó
谋身坏国。
hé míng xiè diào
何名燮调?