xiāo gòu kǒng wěi wéi zhāo dù cuī zhāo wěi zhāng jùn zhū pǔ zhèng qǐ liú chóng wàng xiōng chóng guī dì chóng lǔ chóng mó
○萧遘孔纬韦昭度崔昭纬张濬朱朴郑綮刘崇望兄崇龟弟崇鲁崇谟
xú yàn ruò lù yǐ liǔ càn
徐彦若陆扆柳璨
xiāo gòu lán líng rén
萧遘,兰陵人。
kāi yuán cháo zǎi xiāng tài shī xú guó gōng sōng zhī sì dài sūn
开元朝宰相太师徐国公嵩之四代孙。
sōng shēng héng
嵩生衡。
héng shēng fù dé zōng cháo zǎi xiàng
衡生复,德宗朝宰相。
fù shēng chén
复生湛。
chén shēng tián xián tōng zhōng zǎi xiàng
湛生寘,咸通中宰相。
tián shēng gòu yǐ xián tōng wǔ nián dēng jìn shì dì shì hè mì shū shěng jiào shū láng tài yuán cóng shì
寘生遘,以咸通五年登进士第,释褐秘书省校书郎、太原从事。
rù cháo wèi yòu shí yí zài qiān qǐ jū shè rén
入朝为右拾遗,再迁起居舍人。
yǔ wéi bǎo héng tóng nián dēng jìn shì dì bǎo héng yǐ xìng jìn wú yì tóng nián mén shēng jiē báo zhī
与韦保衡同年登进士第,保衡以幸进无艺,同年门生皆薄之。
gòu xíng shén xiù wěi zhì cāo bù qún
遘形神秀伟,志操不群。
zì bǐ lǐ dé yù tóng nián jiē xì hū tài wèi bǎo héng xīn xián zhī
自比李德裕,同年皆戏呼“太尉”,保衡心衔之。
jí bǎo héng zuò xiāng jǐ gòu zhī shī biǎn wèi bō zhōu sī mǎ
及保衡作相,掎遘之失,贬为播州司马。
tú jīng sān xiá wéi zhōu yuè yè fù shī zì dào
途经三峡,维舟月夜赋诗自悼。
lǜ bǎo héng jiàn hài jù yǒu shén rén wèi zhī yuē xiàng gōng wù yōu yǔ dāng yù wǔ fèng wèi
虑保衡见害, 遽有神人谓之曰:“相公勿忧,予当御侮奉卫。
gòu xīn yì zhī
”遘心异之。
guò xiá zhōu jīng bái dì cí jí suǒ dǔ zhī shén rén yě
过峡州,经白帝祠, 即所睹之神人也。
bǎo héng zhū yǐ lǐ bù yuán wài láng zhēng hái zhuǎn kǎo gōng yuán wài láng zhī zhì gào
保衡诛,以礼部员外郎征还,转考功员外郎、知制诰。
qián fú chū zhào chōng hàn lín xué shì zhèng bài zhōng shū shè rén lèi qiān hù bù shì láng hàn lín chéng zhǐ
干符初,召充翰林学士, 正拜中书舍人,累迁户部侍郎、翰林承旨。
huáng cháo fàn quē xī zōng chū xìng yǐ gòng kuì bù gěi xū jìn chén zhǎng jì gǎi bīng bù shì láng pàn dù zhī
黄巢犯阙,僖宗出幸,以供馈不给,须近臣掌计,改兵部侍郎、判度支。
zhōng hé yuán nián sān yuè zì bāo zhōng xìng chéng dū cì mián zhōu
中和元年三月,自褒中幸成都,次绵州。
yǐ běn guān tóng píng zhāng shì jiā zhōng shū shì láng lèi jiān lì bù shàng shū jiān xiū guó shǐ
以本官同平章事,加中书侍郎,累兼吏部尚书、 监修国史。
gòu shǎo fù dà jié yǐ jīng jì wéi jǐ rèn
遘少负大节,以经济为己任。
jì chù tái sī fēng wàng yóu jùn zòu duì lǎng bá tiān zǐ qì zhī
洎处台司,风望尤峻,奏对朗拔,天子器之。
guāng qǐ chū wáng gāng bù zhèn
光启初,王纲不振。
shì shí tiān xià zhū hóu bàn chū qún dào
是时天下诸侯,半出群盗;
qiáng ruò xiāng shì hù zhòng yāo chǒng guó fǎ mò néng zhì
强弱相噬,怙众邀宠,国法莫能制。
yǒu li níng gǔ zhě cóng zhī xiáng wèi xú zhōu cóng shì
有李凝古者,从支详为徐州从事。
xiáng wèi yá jiāng shí pǔ suǒ zhú ér bīn zuǒ xiàn yú xú
详为衙将时溥所逐,而宾佐陷于徐。
jí pǔ wèi jié dù shǐ yīn shí zhòng dú
及溥为节度使,因食中毒。
ér è níng gǔ zhě zèn zhī yún wéi zhī xiáng bào chóu xíng zhèn
而恶凝古者谮之,云为支详报雠行鸩。
pǔ shōu níng gǔ shā zhī
溥收凝古杀之。
níng gǔ fù sǔn shí wéi yòu cháng shì pǔ shàng zhāng pī sù yán sǔn yǔ níng gǔ tóng móu
凝古父损,时为右常侍,溥上章披诉,言损与凝古同谋。
nèi guān tián lìng zī shòu pǔ hòu lù qū zòu qǐng shōu sǔn xià yù
内官田令孜受溥厚赂,曲奏请收损下狱。
zhōng chéng lú wò fù lìng zī duàn liàn qí yù
中丞卢渥附令孜,锻炼其狱。
shì yù shǐ wáng huá jí è jiān zhí zòu zhèng sǔn wú zuì
侍御史王华嫉恶,坚执奏证损无罪。
lìng zī nù zòu yí sǔn fù shén cè yù àn wèn wáng huá jù bù fèng zhào zòu yuē li sǔn wèi jū jìn shì dāng sǐ jí sǐ ān kě qǔ rǔ yú huáng mén zhī shǒu
令孜怒, 奏移损付神策狱按问,王华拒不奉诏,奏曰:“李损位居近侍,当死即死,安可取辱于黄门之手?
gòu fēi shí jìn zhuàng qǐng kāi yán yīng zòu yuē li níng gǔ xíng zhèn zhī móu qí shì nuǎn mèi yǐ zāo tú hài jīn bù fù lùn
”遘非时进状,请开延英,奏曰:“李凝古行鸩之谋,其事暖昧, 已遭屠害,今不复论。
li sǔn fù zǐ xiāng bié sān sì nián yīn wèn duàn jué ān dé wū wǎng tóng móu
李损父子相别三四年,音问断绝,安得诬罔同谋?
shí pǔ shì xūn huài fǎ líng miè cháo tíng ér kàng biǎo qǐng àn shì chén bèi lì hé shén
时溥恃勋坏法,凌蔑朝廷,而抗表请按侍臣,悖戾何甚?
hòu wū liáng shàn rén jiē tòng xīn
厚诬良善,人皆痛心。
ruò li sǔn luó zhī ér zhū háng dāng biàn jí chén děng
若李损罗织而诛,行当便及臣等。
dì wèi zhī gǎi róng sǔn de miǎn zhǐ yú tíng rèn
”帝为之改容,损得免,止于停任。
shí tián lìng zī zhuān zǒng jìn jūn gōng qīng liáo shù wú bù hou qí yán sè wéi gòu yǐ dào zì chǔ wèi cháng qū jiàng
时田令孜专总禁军,公卿僚庶,无不候其颜色,唯遘以道自处,未尝屈降。
shì nián dōng lìng zī zòu ān yì liǎng chí yán lì qǐng zhí shǔ jìn jūn
是年冬,令孜奏安邑两池盐利,请直属禁军。
wáng zhòng róng shàng zhāng lùn liè
王重荣上章论列。
nǎi zòu yí zhòng róng bié zhèn
乃奏移重荣别镇。
zhòng róng bù shòu lìng zī qǐng lǜ jìn jūn tǎo zhī
重荣不受,令孜请率禁军讨之。
zhòng róng qiú yuán yú tài yuán li kè yòng yǐn jūn fù zhī jù zhàn shā yuàn jìn jūn dà bài bī jīng chéng
重荣求援于太原,李克用引军赴之,拒战沙苑,禁军大败,逼京城。
xī zōng jù chū xìng fèng xiáng
僖宗惧,出幸凤翔。
zhū fān shàng zhāng kàng lùn lìng zī shēng shì lí jiàn fāng miàn
诸籓上章抗论令孜生事,离间方面。
gòu sù è lìng zī nǎi yǔ péi chè zhì shū zhào zhū méi
遘素恶令孜,乃与裴澈致书召朱玫。
méi yǐ bīn zhōu zhī jūn wǔ qiān yíng jià réng yǔ hé zhōng tài yuán xiū mù qǐng tóng kuāng wáng shì
玫以邠州之军五千迎驾,仍与河中、太原修睦,请同匡王室。
yóu shì zhū zhèn jì shàng zhāng qǐng jià hái jīng
由是,诸镇继上章,请驾还京。
lìng zī wén méi jūn zhì pò xié tiān zǐ xìng chén cāng
令孜闻玫军至,迫胁天子幸陈仓。
shí xī zōng cāng zú chū chéng yè zhōng bǎi guān bù jí hù cóng
时僖宗仓卒出城,夜中百官不及扈从。
méi nù lìng zī nòng quán yòu yǐ tiān zǐ bù liàng qí zhōng yǔ cí yuàn wàng nǎi su yú gòu yuē zhǔ shàng liù nián bēn bō bǎi duān jiān xiǎn
玫怒令孜弄权,又以天子不谅其忠,语辞怨望,乃诉于遘曰:“主上六年奔播,百端艰险。
zhōng yuán shì shù yǔ zéi xuè zhàn gān nǎo tú dì shí shì jiǔ kōng
中原士庶,与贼血战,肝脑涂地,十室九空。
bǐ zhì shōu fù jīng dū shí wáng qī bā
比至收复京都,十亡七八。
cán mín yí lǎo fāng xǐ chē jià guī gōng
残民遗老,方喜车驾归宫。
zhǔ shàng bù niàn shēng líng zhuǎn shū zhī láo jiǎ shì xuè zhàn zhī xiào jiāng qín wáng zhī gōng yè wèi chì shǐ zhī chǒng róng
主上不念生灵转输之劳,甲士血战之效,将勤王之功业,为敕使之宠荣;
ér gèng zhì zài luàn bāng yǔ guó shēng shì zhào róng jié yuàn bù zì tā rén
而更志在乱邦,与国生事,召戎结怨, 不自他人。
zuó fèng zhǐ zōng jìng lái bēn wèn bù méng jiàn xìn fān lèi xié jūn
昨奉指踪,径来奔问,不蒙见信,翻类胁君。
gǔ zhě zhōng ér huò zuì zhèng rú cǐ yě
古者忠而获罪,正如此也!
wú děng bào guó zhī xīn jí yǐ
吾等报国之心极矣!
zhàn zéi zhī lì dān yǐ
战贼之力殚矣!
ān néng chuí tóu dié yì chuǎn chuǎn yú hūn sì zhī shǒu zāi
安能垂头叠翼,喘喘于阍寺之手哉!
chūn qiū zhī yì sàng jūn yǒu jūn
《春秋》 之义,丧君有君。
xiàng guó xú sī qí yi gǎi tú kě yě
相国徐思其宜,改图可也。
gòu yuē zhǔ shàng lín yù shí yú nián wèi wén guò xíng
”遘曰:“主上临御十余年,未闻过行。
bǐ lái sāng luàn bō yuè shī yú shòu rèn fēi cái
比来丧乱播越,失于授任非才。
jìn nián lìng zī chè zhǒu dòng bù rú yì shàng měi yán zhī liú tì bù yǐ
近年令孜掣肘,动不如意,上每言之,流涕不已。
zuó qù chén cāng shàng wú xíng yì lìng zī chén bīng zhàng xià liè zú jiē qián zào cì pò xíng bù róng sì dàn
昨去陈仓,上无行意,令孜陈兵帐下,列卒阶前,造次迫行,不容俟旦。
jìng yán cǐ zéi zuì bù róng zhū
静言此贼,罪不容诛。
zhì zūn zhī xīn shú bù shēn jiàn
至尊之心,孰不深鉴?
zú xià nǎi xīn wáng shì zhǐ yǒu guī bīng hái zhèn bài biǎo yíng luán dé yè gōng míng yì guāng tú shǐ
足下乃心王室,止有归兵还镇,拜表迎銮, 德业功名,益光图史。
shě cǐ yǐ wǎng
舍此已往;
lǐ huò wèi ān
理或未安。
gǎi tú zhī yán wèi gǎn wén mìng
改图之言,未敢闻命。
méi yuē li jiā wáng zi jí duō yǒu tiān xià zhě qǐ yī wáng zāi
”玫曰:“李家王子极多,有天下者,岂一王哉?
gòu yuē fèi lì wēi shì suī yǒu yī yǐn huò guāng zhī xián shàng yí hòu huǐ
”遘曰:“废立危事,虽有伊尹、霍光之贤, 尚贻后悔。
gǔ rén yún wù wèi fú shǐ wù wèi huò xiān
古人云:‘勿为福始,勿为祸先。
rú gōng shǐ móu wèi jiàn qí lì
’如公矢谋,未见其利。
méi tuì ér xuān yán yuē wǒ cè gè wáng zǐ wéi zhǔ bù cóng zhě zhǎn
”玫退而宣言曰:“我册个王子为主,不从者斩。
jí lì xiāng wáng qǐng gòu wèi cè wén
”及立襄王,请遘为册文。
gòu yuē shǎo yīng shuāi jí wén sī jiǎn luò
遘曰:“少婴衰疾,文思减落。
bǐ lái jìn shǔ wèi miǎn qiàn rén qǐng mìng néng zhě
比来禁署,未免倩人,请命能者。
jìng bù cuò bǐ
”竟不措笔。
nǎi mìng zhèng chāng tú wèi zhī méi zī bú yuè
乃命郑昌图为之, 玫滋不悦。
jí hái cháng ān yǐ chāng tú dài gòu wèi xiāng shǔ gòu tài zǐ tài bǎo
及还长安,以昌图代遘为相,署遘太子太保。
nǎi yí jí mǎn bǎi rì tuì jū hé zhōng zhī yǒng lè xiàn
乃移疾,满百日,退居河中之永乐县。
gòu zài xiàng wèi wǔ nián lèi jiān shàng shū yòu pú yè jìn fēng chǔ guó gōng
遘在相位五年,累兼尚书右仆射,进封楚国公。
xī zōng zài qiān jīng zǎi xiàng kǒng wěi yǔ gòu bù xié yǐ qí shòu wěi mìng zòu biǎn guān
僖宗再迁京,宰相孔纬与遘不协,以其受伪命,奏贬官。
xún cì sǐ yú yǒng lè
寻赐死于永乐。
xián tōng zhōng wáng duó zhǎng gòng jí gòu yǔ wéi bǎo héng jù yǐ jìn shì zhòng xuǎn ér bǎo héng bào guì yǔ duó tóng zài zhōng shū
咸通中,王铎掌贡籍,遘与韦保衡俱以进士中选,而保衡暴贵,与铎同在中书。
jí xī zōng zài shǔ gòu yòu yǔ duó bìng jū xiàng wèi
及僖宗在蜀,遘又与铎并居相位。
dì cháng zhào zǎi chén duó nián gāo shēng jiē zú diē bó gōu chén zhōng gòu páng yè qǐ dì mù zhī xǐ yuē fǔ bì zhī chén hé yǔ zhī xìng yě
帝尝召宰臣,铎年高,升阶足跌,踣勾陈中,遘旁掖起,帝目之,喜曰:“辅弼之臣和, 予之幸也。
wèi gòu yuē shì jiàn qīng fú wáng duó yǔ xǐ qīng shàn shì zhǎng yǐ
”谓遘曰:“适见卿扶王铎,予喜卿善事长矣。
gòu duì yuē chén fú wáng duó bù dú sī zhǎng
”遘对曰:“臣扶王铎不独司长。
chén yìng jǔ suì duó wéi zhǔ sī yǐ chén zhòng xuǎn mén shēng yě
臣应举岁,铎为主司,以臣中选门生也。
shàng xiào yuē wáng duó xuǎn jìn shì zhèn xuǎn zǎi xiàng yú qīng wú fù yǐ
”上笑曰:“王铎选进士,朕选宰相,于卿无负矣。
gòu xiè zhī ér tuì
”遘谢之而退。
gòu wèi dà chén shì xíng wú quē
遘为大臣,士行无缺。
féng shí bù xìng wèi wěi chān suǒ wū bù yǐ lìng zhōng rén shì xī zhī
逢时不幸,为伪襜所污,不以令终,人士惜之。
dì qú shí wéi yǒng lè lìng
弟蘧,时为永乐令。
kǒng wěi zì huà wén lǔ qū fù rén xuān ní zhī yì
孔纬,字化文,鲁曲阜人,宣尼之裔。
zēng zǔ cén fù wèi zhōng mì shū shěng zhù zuò zuǒ láng jiàn yì dài fū cháo fù xiōng yě
曾祖岑父,位终秘书省著作佐郎,谏议大夫巢父兄也。
zǔ kuí wèi zhōng lǐ bù shàng shū zì yǒu chuán
祖戣,位终礼部尚书,自有传。
fù zūn rú zhōng huá yīn xiàn chéng
父遵孺,终华阴县丞。
wěi shǎo gū yī zhū fù wēn yù wēn yè jiē jū fāng zhèn yǔ míng gōng jiāo gù wěi shēng jí zǎo dá
纬少孤,依诸父温裕、温业,皆居方镇,与名公交,故纬声籍早达。
dà zhōng shí sān nián jìn shì zhuó dì shì hè mì shū shěng jiào shū láng
大中十三年,进士擢第,释褐秘书省校书郎。
cuī shèn yóu zhèn zǐ zhōu pì wéi cóng shì
崔慎由镇梓州,辟为从事。
yòu cóng cuī xuàn wèi yáng zhōu zhī shǐ de xié lǜ láng
又从崔铉为扬州支使,得协律郎。
cuī shèn yóu zhèn huá zhōu hé zhōng wěi jiē cóng zhī lì guān chá pàn guān
崔慎由镇华州、河中,纬皆从之,历观察判官。
zǎi xiàng yáng shōu zòu shòu cháng ān wèi zhí hóng wén guǎn
宰相杨收奏授长安尉,直弘文馆。
yù shǐ zhōng chéng wáng duó zòu wèi jiān chá yù shǐ zhuǎn lǐ bù yuán wài láng
御史中丞王铎奏为监察御史,转礼部员外郎。
zǎi xiàng xú shāng zòu jiān jí xián zhí xué shì gǎi kǎo gōng yuán wài láng
宰相徐商奏兼集贤直学士,改考功员外郎。
dīng nèi yōu miǎn
丁内忧免。
fú què yǐ yòu sī yuán wài láng rù cháo
服阕,以右司员外郎入朝。
zǎi chén zhào yǐn jiā qí néng wén jiàn wèi hàn lín xué shì zhuǎn kǎo gōng láng zhōng zhī zhì gào cì fēi
宰臣赵隐嘉其能文, 荐为翰林学士,转考功郎中、知制诰,赐绯。
zhèng bài zhōng shū shè rén lèi qiān hù bù shì láng
正拜中书舍人,累迁户部侍郎。
xiè rì miàn cì jīn zǐ zhī fú
谢日, 面赐金紫之服。
qián fú zhōng bà xué shì chū wèi yù shǐ zhōng chéng
干符中,罢学士,出为御史中丞。
wěi qì zhì fāng yǎ jí è rú chóu
纬器志方雅,嫉恶如仇。
jì zǒng xiàn gāng zhōng wài bù shéng ér zì sù
既总宪纲,中外不绳而自肃。
lì hù bù bīng bù lì bù sān shì láng
历户部、兵部、吏部三侍郎。
jū xuǎn cáo dòng xún gé lìng
居选曹,动循格令。
quán yào yǒu suǒ tuō sī shū yíng jǐ bù zhī shěng
权要有所托,私书盈几,不之省。
zhí zhèng nù zhī gǎi tài cháng qīng
执政怒之,改太常卿。
huáng cháo zhī luàn cóng xī zōng xìng shǔ gǎi xíng bù shàng shū pàn hù bù shì
黄巢之乱,从僖宗幸蜀,改刑部尚书,判户部事。
zǎi chén xiāo gòu zài hàn lín shí yǔ wěi qíng zhǐ bù xié
宰臣萧遘在翰林时,与纬情旨不协。
zhì shì yīn hù bù qǔ gěi bù chōng yí zhī sàn zhì gǎi tài zǐ shǎo bǎo
至是,因户部取给不充,移之散秩,改太子少保。
guāng qǐ yuán nián cóng jià hái jīng
光启元年,从驾还京。
shì shí tián lìng zī jūn bài shā zhì bī jīng shī dì yí xìng fèng xiáng bīn shuài zhū méi yǐn bīng lái yíng jià
是时,田令孜军败,沙陁逼京师,帝移幸凤翔,邠帅朱玫引兵来迎驾。
lìng zī xié dì xìng shān nán
令孜挟帝幸山南。
shí zhōng yè chū xìng bǎi guān bù jí hù cóng ér suí jià zhě huáng mén wèi shì shù bǎi rén ér yǐ
时中夜出幸,百官不及扈从,而随驾者黄门卫士数百人而已。
dì zhù bǎo jī hóu bǎi guān zhào shòu wěi yù shǐ dài fū qiǎn zhōng shǐ chuán zhào lìng wěi lǜ bǎi liáo fù xíng zài
帝驻宝鸡, 侯百官,诏授纬御史大夫,遣中使传诏,令纬率百僚赴行在。
shí jīng shī jí biàn cóng jià guān shǔ zhì zhōu zhì bìng wéi luàn bīng suǒ piào zī zhuāng dài jìn
时京师急变,从驾官属至盩厔,并为乱兵所剽,资装殆尽。
wěi chéng mìng jiàn zǎi xiàng lùn shì xiāo gòu péi chè yǐ tián lìng zī zài dì zuǒ yòu yì bù yù xíng cí jí bú jiàn wěi
纬承命见宰相论事,萧遘、裴澈以田令孜在帝左右,意不欲行,辞疾不见纬。
wěi qiǎn tái lì cù bǎi guān shàng lù jiē yǐ páo hù bù jù wèi cí
纬遣台吏促百官上路,皆以袍笏不具为词。
wěi wú rú zhī hé nǎi zhào sān yuàn yù shǐ wèi zhī yuē wú bèi shì hé guó ēn shēn jū xiàn zhì
纬无如之何,乃召三院御史谓之曰:“吾辈世荷国恩,身居宪秩。
suī liù fēi bēn pò ér zhǐ chǐ tiān yán lèi zhào zhuī zhēng jiē wú chéng bǐng fēi chén zǐ zhī yì yě
虽六飞奔迫而咫尺天颜,累诏追征,皆无承禀,非臣子之义也。
fán bù yī jiāo jiù huǎn jí yóu xiāng jiù xù kuàng zài jūn qīn
凡布衣交旧,缓急犹相救恤,况在君亲?
cè míng wěi zhì ān kě bèi yě
策名委质,安可背也!
yán jìng qì xià
”言竟泣下。
sān yuàn yuē fu qǐ bù huái dàn zhōu zhì piāo bāo zhī yú qǐ shí bù gěi
三院曰:“夫岂不怀,但盩厔剽剥之余,乞食不给。
jīn ruò shǒu tú liáo yíng yī rì zhī fèi sì xìn sù jì xíng kě yě
今若首途,聊营一日之费,俟信宿纪行可也。
wěi fú yī qǐ yuē wú qī wēi jí dàn bù bǎo xī zhàng fū qǐ yǐ qī zǐ zhī gù dài jūn fù zhī jí hu
”纬拂衣起曰:“吾妻危疾, 旦不保夕,丈夫岂以妻子之故,怠君父之急乎?
gōng bèi shàn zì wéi móu wú xíng jué yǐ
公辈善自为谋,吾行决矣。
jí rì jiàn li chāng fú gào yuē zhǔ shàng zài yǒu zhào mìng lìng cù bǎi liáo qián jìn
即日见李昌符告曰:“主上再有诏命,令促百僚前进。
guān qún gōng lì yì wèi yǒu fā qī
观群公立意,未有发期。
pū tiǎn xiàn wéi bù yí jū hòu
仆忝宪闱,不宜居后。
dào tú duō gěng míng gōng xìng jiǎ wǔ shí qí sòng zhì chén cāng
道途多梗,明公幸假五十骑,送至陈仓。
chāng fú jiā zhī wèi wěi yuē lù wú dùn dì guǒ liáng bàn yé
”昌符嘉之,谓纬曰:“路无顿递,裹粮办耶?
nǎi sòng qián wǔ shí mín lìng qí shì yuán wěi dá sàn guān
”乃送钱五十缗,令骑士援纬达散关。
wěi zhī zhū méi bì xù yì zhì zòu yuē guān chéng xiǎo yì bù zú yǐ zhù liù shī qǐng sù xìng liáng zhōu
纬知朱玫必蓄异志,奏曰:“关城小邑,不足以驻六师,请速幸梁州。
yì rì chē jià lí chén cāng cái rù guān ér bīn qí zhī bīng wéi bǎo jī gōng sàn guān
”翌日,车驾离陈仓,才入关而邠、岐之兵围宝鸡,攻散关。
wēi wěi zhī yán jǐ wēi yǐ
微纬之言几危矣!
zhì bāo zhōng gǎi bīng bù shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì xún gǎi zhōng shū shì láng jí xián diàn dà xué shì
至褒中,改兵部侍郎、同中书门下平章事,寻改中书侍郎、集贤殿大学士。
wáng xíng yú zhǎn zhū méi píng dìng jīng chéng qiān mén xià shì láng jiān xiū guó shǐ
王行瑜斩朱玫,平定京城,迁门下侍郎、监修国史。
cóng jià hái jīng zhu bi qí yáng jìn jiē tè jìn jiān lì bù shàng shū lǐng zhū dào yán tiě zhuǎn yùn shǐ
从驾还京,驻跸岐阳,进阶特进, 兼吏部尚书,领诸道盐铁转运使。
chē jià hái gōng jìn wèi zuǒ pú yè cì chí wēi qǐ yùn bǎo yì gōng chén shí yì sì qiān hù shí shí fēng èr bǎi hù cì tiě quàn shù shí sǐ zuì cì tiān xīng xiàn zhuāng shàn hé lǐ zhái gè yī qū jiān lǐng jīng jī yíng tián shǐ
车驾还宫,进位左仆射,赐“持危启运保乂功臣”, 食邑四千户,食实封二百户,赐铁券,恕十死罪,赐天兴县庄、善和里宅各一区, 兼领京畿营田使。
xī zōng yàn jià chōng shān líng shǐ
僖宗晏驾,充山陵使。
xī zōng fù miào wěi zhǔn gù shì bù rù cháo
僖宗祔庙,纬准故事,不入朝。
zhāo zōng qiǎn zhōng shǐ zhào fù yán yīng lìng wěi yī jiù shì shì jìn jiā sī kōng
昭宗遣中使召赴延英, 令纬依旧视事,进加司空。
yǐ guó xué dào huǒ suǒ fén lìng wěi wán qì réng jiān lǐng guó zǐ jì jiǔ
以国学盗火所焚,令纬完葺,仍兼领国子祭酒。
cài zéi qín zōng quán fú zhū jìn jiē kāi fǔ yí tóng sān sī jìn wèi sī tú fēng lǔ guó gōng
蔡贼秦宗权伏诛,进阶开府仪同三司,进位司徒,封鲁国公。
shí yī yuè zhāo zōng yè jiāo miào liǎng zhōng wèi nèi shū mì qǐng cháo fú
十一月,昭宗谒郊庙,两中尉、内枢密请朝服。
suǒ sī shēn qián lì zhōng guì rén wú cháo fú zhù jì zhī lǐ shào fǔ jiān yì wú sù zhì guān fú
所司申前例,中贵人无朝服助祭之礼,少府监亦无素制冠服。
zhōng wèi nù lì lìng zhì zào xià tài cháng lǐ yuàn
中尉怒,立令制造,下太常礼院。
lǐ guān jǔ gù shì yì chēng wú zhōng wèi cháo fú zhù jì zhī wén jiàn guān yì lùn zhī
礼官举故事,亦称无中尉朝服助祭之文,谏官亦论之。
wěi zòu yuē zhōng guì bù yī cháo fú zhù jì guó diǎn yě
纬奏曰:“中贵不衣朝服助祭,国典也。
bì xià yù yǐ quán dào chǒng nèi chén zé qǐng yī suǒ jiān zhī guān ér wèi zhī fú
陛下欲以权道宠内臣,则请依所兼之官而为之服。
tiān zǐ zhào jiàn guān wèi zhī yuē dà lǐ rì jìn wú yi lì yì wèi zhèn róng zhī
”天子召谏官谓之曰:“大礼日近, 无宜立异,为朕容之。
yú shì nèi guān yǐ cháo fú zhù jì
”于是内官以朝服助祭。
jiāo lǐ bì jìn wèi jiān tài bǎo
郊礼毕,进位兼太保。
dà shùn yuán nián xià yōu zhōu biàn zhōu qǐng tǎo tài yuán
大顺元年夏,幽州、汴州请讨太原。
zǎi chén zhāng jùn qǐng zì lǜ jìn jūn wèi zhāo tǎo
宰臣张浚请自率禁军为招讨。
shàng chí yí wèi jué wèn jì yú wěi
上持疑未决, 问计于纬。
wěi yǐ tǎo zhī wèi biàn yǔ zài jùn chuán
纬以讨之为便,语在《浚传》。
qí nián qiū jùn jūn wèi tài yuán suǒ jī dà bài ér hái
其年秋,浚军为太原所击,大败而还。
jùn bà xiāng biǎn guān wěi zuò fù jùn yǐ jiǎn jiào tài bǎo jiāng líng yǐn jīng nán jié dù guān chá děng shǐ wèi lí què xià zài biǎn jūn zhōu cì shǐ
浚罢相贬官,纬坐附浚,以检校太保、江陵尹、荆南节度观察等使,未离阙下,再贬均州刺史。
wěi jùn mì qiǎn rén qiú yuán yú biàn zhōu zhū quán zhōng shàng zhāng lùn jiù
纬、浚密遣人求援于汴州,朱全忠上章论救。
wěi zhì shāng zhōu yǒu zhào bǐ lìng jiù biàn suì yù jū huá zhōu
纬至商州,有诏俾令就便,遂寓居华州。
qián shǒu èr nián wǔ yuè sān zhèn rù jīng shī shā zǎi xiàng wéi zhāo dù li xī
干守二年五月,三镇入京师,杀宰相韦昭度、李谿。
dì yǐ dà chén péng dǎng wài jiāo fāng zhèn sī yòng gǔ gěng zhèng rén qiǎn zhōng shǐ qū huá zhōu zhào wěi rù cháo yǐ jí wèi rèn shàng lù
帝以大臣朋党,外交方镇, 思用骨鲠正人,遣中使趋华州召纬入朝,以疾未任上路。
liù yuè shòu tài zǐ bīn kè
六月,授太子宾客。
qí rì zhī xī gǎi lì bù shàng shū
其日之夕,改吏部尚书。
yì rì bài sī kōng jiān mén xià shì láng tóng píng zhāng shì tài qīng gōng shǐ xiū fèng tài miào hóng wén guǎn dà xué shì yán zī kù shǐ
翌日,拜司空,兼门下侍郎、同平章事、太清宫使,修奉太庙、 弘文馆大学士、延资库使。
jiē jué gōng chén míng shí yì bìng rú gù
阶爵、功臣名、食邑并如故。
xún rì zhī nèi yì qí dūn cù xiāng wàng yú lù fú jí zhì jīng shī
旬日之内,驿骑敦促,相望于路,扶疾至京师。
yán yīng zhōng xiè zòu yuē chén qián shí dài zuì zǎi xiàng zhì shù duǎn qiǎn yǒu fù bì xié
延英中谢,奏曰:“臣前时待罪宰相,智术短浅,有负弼谐。
bì xià tè dài xíng shū qǔ quán yāo lǐng
陛下特贷刑书, 曲全腰领。
chén qī yú sǐ bào quán rǎng bù wàng shēng kòu yù jiē
臣期于死报泉壤,不望生叩玉阶。
fù bài lóng yán shí chén róng xìng
复拜龙颜,实臣荣幸。
rán chén bǐ yīng shuāi jí fú zhěn lěi nián xíng hái suī cún shēng yì dōu jǐn
然臣比婴衰疾, 伏枕累年,形骸虽存,生意都尽。
píng jū miǎn qiǎng yù shì yóu shū
平居勉强,御事犹疏。
kuàng bǐ wāng léi níng shèng zhòng wěi
况比尪羸,宁胜重委?
guó zuò fāng tài yīng yàn yíng tíng qǐ yǐ xiǔ fǔ zhī rén zài chén jī wu
国祚方泰,英彦盈庭,岂以朽腐之人,再尘机务!
chén lì jí yī bài diàn tíng qǐ bì xià xǔ chén zì biàn
臣力疾一拜殿庭,乞陛下许臣自便。
yīn míng yàn liú tì
” 因鸣咽流涕。
wěi jiǔ jí bài dǎo jiān nán shàng lìng zhōng shǐ zhǐ zhī gǎi róng zhěn niàn
纬久疾,拜蹈艰难,上令中使止之,改容轸念。
lìng gé mén shǐ sòng wěi zhōng shū shì shì
令阁门使送纬中书视事。
bù xún rì shā zhì cì hé zhōng tóng zhōu wáng xíng yuē rù jīng shī móu luàn tiān zǐ chū xìng shí mén
不旬日,沙陁次河中,同州王行约入京师谋乱,天子出幸石门。
wěi cóng jià zhì suō chéng jí jiàn wēi dǔ xiān hái jīng chéng
纬从驾至莎城, 疾渐危笃,先还京城。
jiǔ yuè zú yú guāng dé lǐ dì zèng tài wèi
九月,卒于光德里第,赠太尉。
wěi jiā shàng jié yì tǐng rán bù qū
纬家尚节义,挺然不屈。
suī quán shì xūn zhuó wèi cháng jiǎ yǐ ēn lǐ
虽权势熏灼,未尝假以恩礼。
dà shùn chū tiān wǔ dū tóu li shùn jié shì ēn pō héng bù qī nián lǐng zhè xi jié dù shǐ é jiā píng zhāng shì
大顺初,天武都头李顺节恃恩颇横,不期年领浙西节度使,俄加平章事。
xiè rì tái lì shēn zhōng shū chēng tiān wǔ xiàng gōng yá xiè zhǔn lì bān jiàn bǎi liáo
谢日,台吏申中书,称天武相公衙谢,准例班见百僚。
wěi pàn yuē bù yòng lì bān
纬判曰:“不用立班。
shùn jié cū bào xiǎo rén bù xián cháo fǎ shèng shì qū zhōng shū jì jiàn wú bān xīn shén yàng yàng
”顺节粗暴小人,不闲朝法,盛饰趋中书,既见无班,心甚怏怏。
tā rì yīn huì shùn jié wēi yán zhī
他日因会,顺节微言之。
wěi yuē bì zhī gōng xián yě
纬曰:“必知公慊也。
fu bǎi pì qīng shì tiān zǐ tíng chén yě bǐ lái bān jiàn zǎi xiàng yǐ fǔ chén jū bān liè zhī shǒu fèng zhǎng zhī yì yě
夫百辟卿士,天子庭臣也,比来班见宰相,以辅臣居班列之首,奉长之义也。
gōng wò tiān wǔ jiàn r ér yú zhèng shì shòu bǎi liáo bān jiàn yì zì ān hu
公握天武健儿,而于政事受百僚班见,意自安乎?
bì ruò xū cǐ yí sì qù dū tóu èr zì kě yě
必若须此仪,俟去‘都头’二字可也。
shùn jié bù gǎn fù yán
” 顺节不敢复言。
qí bǐng lǐ bù huí duō cǐ lèi yě
其秉礼不回,多此类也。
kǒng shì zì yuán hé hòu kūn zhòng guì shèng zhì zhèng qīng fāng zhèn zhě liù qī rén wèi yǒu wèi zǎi fǔ zhě zhì wěi shǐ zài dǐng sī
孔氏自元和后,昆仲贵盛,至正卿、方镇者六七人,未有为宰辅者,至纬始在鼎司。
zi chóng bì yì dēng jìn shì dì shì zhì sàn qí cháng shì
子崇弼,亦登进士第,仕至散骑常侍。
wéi zhāo dù zì zhèng jì jīng zhào rén
韦昭度,字正纪,京兆人。
zǔ xū fù féng
祖縃,父逢。
zhāo dù xián tōng bā nián jìn shì zhuó dì
昭度,咸通八年进士擢第。
qián fú zhōng lèi qiān shàng shū láng zhī zhì gào zhèng bài zhōng shū shè rén
干符中, 累迁尚书郎、知制诰,正拜中书舍人。
cóng xī zōng xìng shǔ bài hù bù shì láng
从僖宗幸蜀,拜户部侍郎。
zhōng hé yuán nián quán zhī lǐ bù gòng jǔ
中和元年,权知礼部贡举。
míng nián yǐ běn guān tóng píng zhāng shì jiān lì bù shàng shū
明年,以本官同平章事,兼吏部尚书。
zhāo zōng jí wèi láng zhōu cì shǐ wáng jiàn gōng chén jìng xuān yú chéng dū gé jué gòng fèng
昭宗即位,阆州刺史王建攻陈敬瑄于成都,隔绝贡奉。
nǎi yǐ zhāo dù jiǎn jiào sī kōng tóng píng zhāng shì chéng dū yǐn jiàn nán xi chuān jié dù zhāo fǔ xuān wèi děng shǐ
乃以昭度检校司空、同平章事、成都尹、剑南西川节度招抚宣慰等使。
zhāo dù fù zhèn jìng xuān bù shòu dài
昭度赴镇,敬瑄不受代。
zhào dōng chuān gù yàn lǎng yǔ wáng jiàn hé shì tǎo zhī
诏东川顾彦朗与王建合势讨之。
zhāo dù wéi xíng yíng zhāo tǎo
昭度为行营招讨。
zú suì zhǐ bá hàn zhōu
卒岁,止拔汉州。
wáng jiàn wèi zhāo dù yuē xiàng gōng láo shī bì zhòng yuǎn shì mán yí
王建谓昭度曰:“相公劳师弊众,远事蛮夷。
fǎng wén jīng luò yǐ dōng qún hóu xiāng shì huò nán wèi yǐ
访闻京洛以东,群侯相噬,祸难未已。
cháo tíng bù zhì fù xīn zhī jí yě
朝廷不治,腹心之疾也。
xiàng gōng yi jí hái jīng shī zī móu kuāng hé píng dìng liǎng hé guó jiā zhī lì yě
相公宜亟还京师,咨谋匡合,平定两河,国家之利也。
jìng xuān xiǎo chǒu yǐ rì yuè zhì zhī qín zhī bì yǐ
敬瑄小丑,以日月制之, 擒之必矣!
cǐ shì zé jiàn kě bàn
此事责建可办。
zhāo dù rán zhī zòu qǐng hái dōu
”昭度然之,奏请还都。
zhāo dù wèi jí jīng shī jiàn yǐ zhòng bīng shǒu jiàn mén jí gōng chéng dū xià zhī
昭度未及京师,建以重兵守剑门,急攻成都下之。
shā jìng xuān zì chēng liú hòu
杀敬瑄,自称留后。
zhāo dù hái yǐ jiǎn jiào sī kōng chōng dōng dōu liú shǒu
昭度还,以检校司空充东都留守。
zhào hái wèi yòu pú yè
召还, 为右仆射。
jǐng fú èr nián dōng zǎi xiàng dù ràng néng wèi fèng xiáng suǒ shā fù wěi zhāo dù zhī zhèng shì yǔ li xī bìng mìng
景福二年冬,宰相杜让能为凤翔所杀,复委昭度知政事,与李谿并命。
shí zǎi xiāng cuī zhāo wěi zhuān zhèng è li xī zhī wéi rén
时宰相崔昭纬专政,恶李谿之为人。
jiàng zhì rì lìng zhī zhì gào liú chóng lǔ kū má yǐ jū zhī
降制日,令知制诰刘崇鲁哭麻以沮之。
xī shàng biǎo lùn liè tiān zǐ dài xī yì hòu
谿上表论列, 天子待谿益厚。
míng nián chūn fù mìng xī tóng píng zhāng shì zhāo wěi bù shèng qí fèn
明年春,复命谿同平章事,昭纬不胜其忿。
xiān shì bīn zhōu wáng xíng yú qiú wèi shàng shū lìng zhāo dù zòu yì yún guó cháo yǐ lái gōng rú guō zi yí wèi shěng céng jiān cǐ guān
先是,邠州王行瑜求为尚书令,昭度奏议云:“国朝已来,功如郭子仪,未省曾兼此官。
nǎi cì hào shàng fǔ
”乃赐号“尚父”。
cuī zhāo wěi zōng rén dìng céng wéi xíng yú cóng shì cháo tíng měi jiàng zhì chì bù biàn yú zhāo wěi zhě jí lìng dìng su yú xíng yú bǐ shàng zhāng lùn liè
崔昭纬宗人铤,曾为行瑜从事,朝廷每降制敕,不便于昭纬者,即令铤诉于行瑜,俾上章论列。
cháo zhǐ xiǎo yǒu yī wéi jí biǎo zhāng bù xùn
朝旨小有依违,即表章不逊。
zhì shì li xī rù bài
至是李谿入拜。
zhāo wěi wèi dìng yuē qián shí shàng fǔ zhī mìng yǐ xíng ér zhāo dù jū zhī jīn yòu yǐn xī tóng liè
昭纬谓铤曰:“前时尚父之命已行,而昭度沮之,今又引谿同列。
cǐ rén jiān xiān huò shàng shì tīng zōng shè bù níng
此人奸纤,惑上视听,宗社不宁。
kǒng fù yǒu dù tài wèi zhī shì
恐复有杜太尉之事。
xíng yú yǔ li mào zhēn shàng zhāng yán mìng xiāng fēi qí rén jù wēi zōng shè
”行瑜与李茂贞上章言:“命相非其人,惧危宗社。
tiān zǐ yōu zhào xiǎo yù yán xī yǒu cái
”天子优诏晓谕,言谿有才。
qí nián wǔ yuè xíng yú mào zhēn huá zhōu hán jiàn yǐ bīng rù jìn miàn zòu zhāo dù li xī zhī jiān xié qǐng jiā qiǎn zhú
其年五月,行瑜、茂贞、华州韩建以兵入觐,面奏昭度、李谿之奸邪,请加谴逐。
zhì chì wèi xíng sān zhèn bīng hài zhāo dù yú dū tíng yì
制敕未行,三镇兵害昭度于都亭驿。
jí xíng yú zhū jiàng zhì fù qí guān jué lìng qí jiā shōu zàng
及行瑜诛,降制复其官爵,令其家收葬。
cuī zhāo wěi qīng hé rén yě
崔昭纬,清河人也。
zǔ bì huá zhōu suān zǎo xiàn wèi
祖庇,滑州酸枣县尉。
fù yǎn è zhōu guān chá shǐ
父𪩘,鄂州观察使。
zhāo wěi jìn shì jí dì
昭纬进士及第。
zhāo zōng cháo lì zhōng shū shè rén hàn lín xué shì hù bù shì láng tóng píng zhāng shì
昭宗朝,历中书舍人、翰林学士、户部侍郎、同平章事。
xìng jiān xiān jì qián dá
性奸纤,忌前达。
nèi jié zhōng rén wài lián fān kǔn
内结中人,外连籓阃。
shǔ cháo tíng wēi ruò měi tuō yuán yǐ líng rén zhǔ
属朝廷微弱,每托援以凌人主。
zhāo zōng míng chá xīn bù néng kān
昭宗明察,心不能堪。
yǐ yòu zhào sān zhèn jiàng bīng yì què zéi shā zǎi fǔ nèi chén dì shēn qiè chǐ
以诱召三镇将兵诣阙,贼杀宰辅内臣,帝深切齿。
huì tài yuán zhī shī zhū xíng yú bà xiāng shòu yòu pú yè
会太原之师诛行瑜,罢相,授右仆射。
hòu yòu yǐ tuō fù biàn zhōu zài biǎn wú zhōu sī mǎ
后又以托附汴州,再贬梧州司马。
xún jiàng zhì yuē
寻降制曰:
cuī zhāo wěi qǐng jū nèi shǔ cū zhe wēi láo
崔昭纬顷居内署,粗著微劳。
zhuó yú shì cóng zhī sī wěi yǐ xiè diào zhī rèn
擢于侍从之司,委以燮调之任。
bù néng zhōng zhēn bào guó duān shèn chǔ shēn
不能忠贞报国, 端慎处身。
qián jiāo jié yú jiān chén zhì lòu xiè yú jī shì
潜交结于奸臣,致漏泄于机事。
xīng shuāng lèi huàn kuāng fǔ miè wén
星霜累换,匡辅蔑闻。
ěr zuì yī yě
尔罪一也。
yòu kuài qí sī fèn zhé zì yīn móu
又快其私忿,辄恣阴谋。
tuō cuī dìng zhī xiǎn xī lián xíng yú zhī jì huà suì zhì chēng bīng xiàng quē hù zhòng xié jūn
托崔铤之险巇,连行瑜之计画,遂致称兵向阙,怙众胁君。
gù zǎi chén wéi zhāo dù li xī bìng yǐ wú gū jiàn hài jǐ wēi zōng shè xiǎn rǔ jūn qīn
故宰臣韦昭度、李谿并以无辜见害,几危宗社,显辱君亲。
ěr zuì èr yě
尔罪二也。
jí xíng yú bài miè jīng guó fu ān ér nǎi zì jù qī wū bié móu tuō fù
及行瑜败灭,京国甫安,而乃自惧欺诬,别谋托附。
yòu yú fān kǔn qián qǐng jiàn lùn bù wéi gǒu miǎn zuì qiān jiān yì zài xī rèn yòng
又于籓阃,潜请荐论,不唯苟免罪愆,兼亦再希任用。
tān róng mào chǒng jiàn làn wú yàn bài sú shāng fēng xián yú gòng bǐ
贪荣冒宠,僭滥无厌,败俗伤风,贤愚共鄙。
ěr zuì sān yě
尔罪三也。
yòu jiāng hòu lù yù jié zhū wáng qīng wǔ wǒ xiàn zhāng diàn dú wǒ gǔ ròu
又将厚赂,欲结诸王,轻侮我宪章,玷渎我骨肉。
huò cái zhī shù wén zì jù cún
货财之数,文字具存。
lài zhū wáng zuò zhèn fù xīn jí qí dù hài jǐn jiāng zhāo wěi qíng kuǎn jiān qí qīn lì xìng míng zhí jù zòu wén jù qí qiú tuō
赖诸王作朕腹心,嫉其蠹害,尽将昭纬情款,兼其亲吏姓名,直具奏闻,拒其求托。
zhāo wěi céng jū zǎi fǔ jiǔ lì qīng chóng dàn yù chěng qí huí xié dōu bù gù qí shì tǐ
昭纬曾居宰辅,久历清崇,但欲逞其回邪,都不顾其事体。
guān qí shí jiàn shí hài tīng wén
观其识见,实骇听闻。
ěr zuì sì yě
尔罪四也。
zì jiān xié jì lù qíng zhuàng nán róng
自奸邪既露,情状难容。
shàng shì kuān xíng wèi xíng yán xiàn tóu yú huāng yì jì qí zì xīn
尚示宽刑,未行严宪,投于荒裔,冀其自新。
ér bù néng tuì xǐng guò yóu gōng chéng zhì mìng sù fù biǎn suǒ yòng shǒu cháng guī
而不能退省过尤,恭承制命,速赴贬所,用守常规。
ér yóu zì wu yàn ān xún wén suǒ zài liú zhù
而犹自务宴安,寻闻所在留驻;
jiǎo rǎo fān zhèn wǔ màn cháo zhāng
搅扰籓镇,侮慢朝章。
céng wú bǐng wèi zhī xīn kě yàn bāo cáng zhī jì
曾无禀畏之心,可验苞藏之计。
wǎng zhī qiān jiù wéi bàng cháo tíng
罔知愆咎,唯谤朝廷。
ěr zuì wǔ yě
尔罪五也。
zhèn yǐ ēn zé zhě dì wáng zhī yǔ lù nòng fǎ zhě bāng guó zhī léi tíng
朕以恩泽者,帝王之雨露,弄法者,邦国之雷霆;
wú yǔ lù zé shù wù bù róng wú léi tíng zé wàn bāng bù sù
无雨露则庶物不荣,无雷霆则万邦不肃。
zhèn tǐ tiān dào yǐ huà yù zūn wáng dù yǐ chéng qīng zuì jì zhāo zhāng lǐ nán hán gòu
朕体天道以化育,遵王度以澄清,罪既昭彰,理难含垢。
fán bǎi duō shì yi tǐ yǔ huái
凡百多士, 宜体予怀。
yi suǒ zài cì zì jìn
宜所在赐自尽。
shí zhāo wěi xíng cì zhì jīng nán zhōng shǐ zhì zhǎn zhī
时昭纬行次至荆南,中使至,斩之。
xiōng zhāo fú shì zhì lǐ bù shàng shū
兄昭符,仕至礼部尚书。
zhāo yuàn tài zǐ shǎo bǎo
昭愿,太子少保。
zhāo ju jǐ shì zhōng
昭矩,给事中。
zhāo yuǎn kǎo gōng yuán wài láng
昭远,考功员外郎。
zhāng jùn zì yǔ chuān hé jiān rén
张濬,字禹川,河间人。
zǔ zhòng sù wèi zhì zhōng shū shè rén
祖仲素,位至中书舍人。
fù liào guān bēi jiā yù zhōu
父镣,官卑,家寓州。
jùn tì tǎng bù jī shè liè wén shǐ hǎo dà yán wèi shì yǒu zhī suǒ bìn qì
濬倜傥不羁,涉猎文史,好大言,为士友之所摈弃。
chū cóng xiāng fù suí jì xián báo qí wéi rén
初从乡赋随计,咸薄其为人。
jùn fèn fèn bù dé zhì nǎi tián yī yě fú yǐn yú jīn fèng shān xué guǐ gǔ zòng héng zhī shù yù yǐ bǎi hé qǔ guì shì
濬愤愤不得志,乃田衣野服,隐于金凤山,学鬼谷纵横之术,欲以捭阖取贵仕。
qián fú zhōng shū mì shǐ yáng fù gōng yīn shǐ yù zhī zì chǔ shì jiàn wèi tài cháng bó shì lèi zhuǎn dù zhī yuán wài láng
干符中, 枢密使杨复恭因使遇之,自处士荐为太常博士,累转度支员外郎。
huáng cháo jiāng bī guān fǔ jùn tuō jí qǐng gào shì qí mǔ qiè zú bì luàn shāng zhōu
黄巢将逼关辅,濬托疾请告,侍其母,挈族避乱商州。
zéi fàn jīng shī xī zōng chū xìng tú wú gòng dùn wèi jūn bù dé shí
贼犯京师,僖宗出幸, 途无供顿,卫军不得食。
hàn yīn lìng li kāng xiàn qiǔ ěr shù bǎi luó gāng jūn shì shǐ de shí
汉阴令李康献糗饵数百骡纲,军士始得食。
xī zōng zhào kāng wèn yuē qīng wèi xiàn lìng ān cāo xīn jí cǐ
僖宗召康问曰: “卿为县令,安操心及此?
kāng duì yuē chén wèi chén lì gǎn yǒu cǐ jìn xiàn
”康对曰:“臣为尘吏,敢有此进献?
zhāng jùn yuán wài jiào chén yě
张濬员外教臣也。
dì yì zhī jí zhào zhì xíng zài bài bīng bù láng zhōng
” 帝异之,急召至行在,拜兵部郎中。
wèi jǐ bài jiàn yì dài fū
未几,拜谏议大夫。
qí nián dōng zǎi xiàng wáng duó zhì huá tái jiān chōng tiān xià xíng yíng dū tǒng
其年冬,宰相王铎至滑台,兼充天下行营都统。
fāng zhēng bīng zhū hóu zòu yòng jùn wèi dū tǒng pàn guān
方征兵诸侯,奏用濬为都统判官。
shí wáng jìng wǔ chū pò hóng bà láng jūn wēi dà zhèn lèi zhào zhēng píng lú bīng jìng wǔ dú bù fù yuán
时王敬武初破弘霸郎,军威大振,累诏征平卢兵,敬武独不赴援。
duó qiǎn jùn wǎng shuō zhī jìng wǔ yǐ shòu wěi mìng fù hù qiáng bù yíng zhào shǐ
铎遣濬往说之,敬武已受伪命,复怙强不迎诏使。
jùn zhì yè jiàn zé zhī yuē gōng wèi tiān zǐ shǒu fān wáng chén jī zhào xuān yù ér wǔ màn zhào shǐ
濬至,谒见,责之曰:“公为天子守籓,王臣赍诏宣谕,而侮慢诏使。
jì wèi shi jūn chén lǐ fēn fù hé yán yǐ yù jūn mín zāi
既未识君臣礼分,复何颜以御军民哉?
jìng wǔ è rán xiè jiù
”敬武愕然谢咎。
jì xuān zhào jūn shì àn bīng mò rán jùn bìng zhào jiàng zuǒ jí yú jū chǎng miàn yù zhī yuē rén shēng xiào zhōng zhàng yì suǒ jì cū fēn shùn nì xuán zhī lì hài
既宣诏,军士按兵默然,濬并召将佐集于鞠场面谕之曰:“人生效忠仗义,所冀粗分顺逆,悬知利害。
huáng cháo qián rì fàn yán lǔ ěr gōng děng shě lèi yè tiān zǐ ér chén fàn yán bái dīng hé lì hài zhī kě lùn yé
黄巢前日贩盐虏耳,公等舍累叶天子而臣贩盐白丁,何利害之可论耶?
jīn zhū hóu qín wáng tiān xià xiǎng yìng gōng děng dú jù yī zhōu zuò guān chéng bài
今诸侯勤王,天下响应,公等独据一州,坐观成败。
zéi píng zhī hòu qù jiù hé ān
贼平之后,去就何安?
ruò néng cǐ jì pái nàn jiě fēn chén shī jū lǚ gòng zhū kòu dào yíng fèng luán yú zé fù guì gōng míng zhǐ zhǎng kě qǔ
若能此际排难解纷,陈师鞠旅,共诛寇盗,迎奉銮舆,则富贵功名,指掌可取。
wú xī gōng bèi shě ān ér jí wēi yě
吾惜公辈舍安而即危也!
zhū jiāng gǎi róng yǐn guò wèi jìng wǔ yuē jiàn yì zhī yán shì yě
”诸将改容引过,谓敬武曰:“谏议之言是也。
jí shí chū jūn cóng jùn rù yuán jīng shī
”即时出军, 从濬入援京师。
zéi píng lèi qiān hù bù shì láng
贼平,累迁户部侍郎。
xī zōng zài xìng shān nán bài píng zhāng shì pàn dù zhī
僖宗再幸山南,拜平章事、判度支。
jùn chū fā jì yī yáng fù gōng
濬初发迹,依杨复恭。
jí fù gōng shī shì nǎi yī tián lìng zī yǐ zhì zhòng wèi ér fǎn báo fù gōng
及复恭失势,乃依田令孜,以至重位,而反薄复恭。
jí zài xìng shān nán fù gōng dài lìng zī wèi zhōng wèi ba jùn zhī zhèng shì
及再幸山南,复恭代令孜为中尉,罢濬知政事。
zhāo zōng chū zài fān dǐ shēn jí huàn guān fù gōng yǒu yuán lì dà xūn shì ēn rèn shì shàng xīn bù píng zhī
昭宗初在籓邸,深嫉宦官,复恭有援立大勋,恃恩任事,上心不平之。
dāng shí qū xiàng zhě duō yán jùn yǒu fāng lüè néng huà dà jì fù yòng wèi zǎi xiàng pàn dù zhī
当时趋向者,多言濬有方略,能画大计,复用为宰相、判度支。
shàng cháng wèn jùn zhì lǐ hé shì zuì jí
上尝问濬,致理何事最急?
duì yuē mò ruò qiáng bīng
对曰:“莫若强兵。
bīng qiáng ér tiān xià fú
兵强而天下服。
shàng yóu shì zhuān wù sōu bǔ bīng jiǎ yù yǐ wǔ gōng shèng tiān xià
” 上由是专务搜补兵甲,欲以武功胜天下。
hòu yán yīng lùn qián dài wèi zhì dé shī jùn yuē bù bì yuǎn zhēng hàn jìn zhī bì
后延英论前代为治得失,濬曰:“不必远征汉、晋之弊。
chén qiè jiàn bì xià chūn qiū dǐng shèng yīng ruì rú cǐ nèi wài bī yú qiáng chén
臣窃见陛下春秋鼎盛,英睿如此,内外逼于强臣。
chén měi sī zhī shí tòng xīn ér qì xuè yě
臣每思之,实痛心而泣血也。
huì zhū quán zhōng zhū qín zōng quán ān jū shòu shā li kè gōng yǐ lù zhōu jiàng quán zhōng
会朱全忠诛秦宗权,安居受杀李克恭,以潞州降全忠。
yōu zhōu li kuāng wēi yún zhōu hè lián duó děng zòu qǐng chū jūn tǎo tài yuán
幽州李匡威、云州赫连铎等奏请出军讨太原。
zhào sì pǐn yǐ shàng guān yì jiē yán guó zuò wèi ān bù yí shēng shì
诏四品以上官议,皆言:“国祚未安,不宜生事。
jiǎ rú de tài yuán yì fēi guó jiā suǒ yǒu
假如得太原,亦非国家所有。
jùn yì yuē xiān dì pín zhì bō yuè wáng shì bù níng
”濬议曰:“先帝频至播越,王室不宁。
yuán qí luàn jiē yóu kè yòng quán zhōng zhī máo dùn yě
原其乱阶,由克用、 全忠之矛盾也。
qǐng yīn qí zòu chéng quán zhōng lì gōng kě duàn liǎng xióng zhī shì
请因其奏,乘全忠立功,可断两雄之势。
shàng yuē shōu fù zhī gōng kè yòng dì yī
”上曰:“收复之功,克用第一。
jīn chéng qí wēi kùn ér jiā bīng zhū hóu qí wèi wǒ hé
今乘其危困而加兵,诸侯其谓我何?
jùn kěn lùn yòng bīng zhī lì hài gài yù shì wài shì ér jǐ fù gōng yě
”濬恳论用兵之利害,盖欲示外势而挤复恭也。
shàng zhǐ wèi jué
上旨未决。
zǎi chén kǒng wěi yuē zhāng jùn suǒ chén wàn dài zhī lì yě
宰臣孔纬曰:“张濬所陈,万代之利也。
bì xià suǒ xī jí rì zhī lì yě
陛下所惜,即日之利也。
yǐ chén suǒ liào shī dù hé ér zéi bì zì pò
以臣所料,师渡河而贼必自破。
zuó jì dù jūn zhōng zhuǎn xiǎng kào láo yī èr nián jiān bì wú quē shì bì xià duàn yì xíng zhī
昨计度军中转饷犒劳,一二年间,必无阙事, 陛下断意行之。
jì èr xiāng jù lùn nǎi yǐ jùn wèi hé dōng xíng yíng bīng mǎ dōu zhāo tǎo xuān wèi shǐ yǐ jīng zhào yǐn sūn kuí fù zhī
既二相俱论,乃以濬为河东行营兵马都招讨宣慰使,以京兆尹孙揆副之。
réng shòu kuí zhāo yì jié dù shǐ huá zhōu hán jiàn wèi gōng jūn shǐ zhū quán zhōng wèi tài yuán xī nán miàn zhāo tǎo shǐ li kuāng wēi hè lián duó wèi tài yuán dōng běi miàn zhāo tǎo shǐ
仍授揆昭义节度使,华州韩建为供军使,朱全忠为太原西南面招讨使,李匡威、赫连铎为太原东北面招讨使。
quán zhōng yǐ biàn jūn sān qiān wèi jùn yá duì
全忠以汴军三千为濬牙队。
dà shùn yuán nián liù yuè jùn shuài jūn wǔ shí èr dōu jiān bīn níng fū xià zá lǔ gòng wǔ wàn rén qí fā zì jīng shī
大顺元年六月,濬率军五十二都, 兼邠宁、鄜、夏杂虏共五万人骑,发自京师。
zhāo zōng yù ān xǐ lóu lín sòng jùn jiǔ hān qì zòu yuē bì xià dòng wèi zéi chén chè zhǒu chén suǒ yǐ shì sǐ fèn wǎn wèi bì xià chú qí jiàn bī
昭宗御安喜楼临送,濬酒酣泣奏曰: “陛下动为贼臣掣肘,臣所以誓死愤惋,为陛下除其僭逼。
yáng fù gōng wén zhī bú yuè
”杨复恭闻之不悦。
zhōng wèi nèi shǐ jiàn yú cháng lè fù gōng fèng zhī jiǔ shǔ jùn jùn cí yuē shèng rén cì jiǔ yǐ zuì yǐ
中尉内使饯于长乐,复恭奉卮酒属濬,濬辞曰:“圣人赐酒,已醉矣。
fù gōng xì yuē xiàng gōng wò jìn bīng yōng dà sōu dú dāng yī miàn bù lǐng fù gōng yì zuò miàn zi yé
”复恭戏曰: “相公握禁兵,拥大搜,独当一面,不领复恭意作面子耶!
jùn xiào yuē zéi píng zhī hòu fāng jiàn miàn zi
”濬笑曰:“贼平之后, 方见面子。
fù gōng xián zhī
”复恭衔之。
shí biàn huá bīn qí zhī shī dù hé huì jùn yú jìn zhōu
时汴、华、邠、岐之师渡河,会濬于晋州。
biàn jiāng zhū chóng jié quán zhī lù zhōu shì tài yuán jiāng li cún xiào gōng zhī
汴将朱崇节权知潞州事,太原将李存孝攻之。
jùn lǜ zéi píng biàn rén jù zhāo yì nǎi lìng sūn kuí fēn bīng fù zhèn zhōng shǐ hán guī fàn sòng jīng jié zhì jūn
濬虑贼平汴人据昭义,乃令孙揆分兵赴镇,中使韩归范送旌节至军。
bā yuè kuí yǔ guī fàn fù lù zhōu
八月,揆与归范赴潞州。
zhì lù bìng wèi cún xiào qín sòng tài yuán
至潞,并为存孝擒送太原。
jiǔ yuè biàn jiāng gé cóng zhōu qì lù zhōu
九月,汴将葛从周弃潞州。
shí yuè jùn jūn zhì yīn de bīn qí huá sān zhèn zhī shī yíng píng yáng
十月, 濬军至阴地,邠、岐、华三镇之师营平阳。
li cún xiào jī zhī yī zhàn ér bài wěi bīng zhàng kuì sàn
李存孝击之,一战而败,委兵仗溃散。
jìn gōng jìn zhōu
进攻晋州。
shù rì zhōng yè jùn liǎn zhòng dùn zǒu
数日,中夜濬敛众遁走。
bǐ shǔ sàng shī dài bàn
比曙,丧师殆半。
cún xiào jìn shōu jìn jiàng cí xí děng zhōu
存孝进收晋、绛、慈、隰等州。
jùn láng bèi yóu hán shān yú wáng wū chū hé qīng chāi wū mù fù fá jì hé bù xià lí sàn jiāng jǐn
濬狼狈由含山逾王屋,出河清,拆屋木缚筏济河,部下离散将尽。
li kè yòng shàng zhāng lùn sù yuē
李克用上章论诉曰:
jìn zhōu cháng níng guān shǐ zhāng chéng huī yú dāng dào lù dào zhāng jùn bǎng bìng zhào yuē zhāng jùn chōng zhāo tǎo zhì zhì shǐ lìng lǜ shī tǎo chén jiān xuē chén shǔ jí guān jué zhě
晋州长宁关使张承晖于当道录到张濬榜并诏曰,张濬充招讨制置使,令率师讨臣,兼削臣属籍官爵者。
chén chéng yuān chéng fèn dùn shǒu dùn shǒu
臣诚冤诚愤,顿首,顿首!
fú yǐ zǎi chén zhāng jùn qī tiān bì rì láng miào bù róng
伏以宰臣张濬欺天蔽日,廊庙不容。
chán chén yú jūn duó chén zhī wèi
谗臣于君,夺臣之位。
píng yàn shuài wàng zòu yǔ biàn zéi jié ēn
凭燕帅妄奏,与汴贼结恩;
jiǎo tuō huáng wēi shàn xuān wáng mìng zhēng jí shī lǚ náo luàn qián kūn
矫托皇威,擅宣王命,征集师旅,挠乱乾坤。
wù bì xià zhōng xīng zhī móu zī qián lí zhòng shāng zhī kùn
误陛下中兴之谋,资黔黎重伤之困。
chén shí hé zuì ér bì xià fá zhī
臣实何罪,而陛下伐之?
cǐ zé zǎi chén chí quán miàn qī bì xià
此则宰臣持权,面欺陛下。
kuàng chén fù zǐ sān dài shòu ēn sì cháo pò xú fāng jiù jīng chǔ shōu fèng quē suì xiāo cháo zhì bì xià jīn rì guān tōng tiān zhī guān pèi bái yù zhī xǐ
况臣父子三代,受恩四朝,破徐方,救荆楚,收凤阙,碎枭巢,致陛下今日冠通天之冠,佩白玉之玺。
chén zhī shǔ jí yì huáng suǒ cì
臣之属籍,懿皇所赐;
chén zhī shī lǜ xiān dì suǒ mìng
臣之师律,先帝所命。
chén wú nì jié jùn tǎo hé míng
臣无逆节, 濬讨何名?
bì xià ruò yàn zhú gōng chén yù yòng wén lì zì kě qiān chén fēng yì yǐ hóu jiù dì
陛下若厌逐功臣,欲用文吏,自可迁臣封邑,以侯就第。
nài hé jiā zhū qí zuì shú kěn wú cí
奈何加诸其罪, 孰肯无词?
ruò yǐ chén yún zhōng zhī fá huò zuì yú shí zé tuò bá sī gōng qǔ fū yán zhū quán zhōng qīn xú yùn bì xià hé bù tǎo zhī
若以臣云中之伐,获罪于时,则拓拔思恭取鄜、延,朱全忠侵徐、郓, 陛下何不讨之?
jiǎ lìng li xiào dé bù zhōng yú zhǔ fá zhī wéi shì zé zhū xuān shí pǔ yǒu hé zuì yé
假令李孝德不忠于主,伐之为是,则朱瑄、时溥有何罪耶?
cǐ nǎi tóng zuò ér yì míng shǎng bǐ ér zhū cǐ shǐ tiān xià fān fú qiáng zhě è wàn ruò zhě zì dòng liú yán qiè yì wéi chén yuàn jiē gù fēi zhōng xīng zhī shù yě
此乃同坐而异名,赏彼而诛此,使天下籓服,强者扼腕,弱者自动,流言窃议,为臣怨嗟, 固非中兴之术也。
qiě bì xià diàn wēi zhī qiū zé jiǎng chén wèi hán péng yī huò
且陛下阽危之秋,则奖臣为韩、彭、伊、霍;
jì ān zhī hòu mà chén yuē róng jié fán yí
既安之后,骂臣曰戎、羯、蕃、 夷。
hǎi nèi wò bīng lì shì rú chén zhě zhòng yǐ níng bù jù bì xià tā shí zhī mà zāi
海内握兵立事如臣者众矣,宁不惧陛下他时之骂哉?
chén zuó yù yàn jūn yǐ lǐ tuì shè
臣昨遇燕军,以礼退舍。
kuāng wēi qiǎn mèi hòu zì jīn kuā nǎi yán chén zhōng shǐ shí fù shì zú
匡威浅昧,厚自矜夸,乃言臣中矢石,覆士卒。
zhì nèi wài fèi shēng yī fà duǎn móu jìng chén wù bì xià jūn chén zhī fēn
致内外吠声一发,短谋竞陈,误陛下君臣之分。
kuàng mìng guān xuǎn jiāng zì yǒu diǎn xíng bù bì xìng chén zhī ruò ér hòu qǔ zhī
况命官选将,自有典刑,不必幸臣之弱而后取之。
tǎng chén yán qī tǐng mìng shàng gù yī fāng bǐ shí hé yán yǐ jiàn bì xià
倘臣延期挺命,尚固一方,彼实何颜以见陛下。
cǐ zé jiān xié péng dǎng qīng nòng bāng diǎn bì xià níng liú duān yǐ hé yóu zhī zhī
此则奸邪朋党,轻弄邦典,陛下凝旒端扆,何由知之?
jīn zhāng jùn jì yǐ chū jūn wēi chén gù nán shù shǒu
今张濬既以出军,微臣固难束手。
chén biàn yù jiào hūn qīng jì miàn kòu yù jiē su xié nìng yú bì xià zhī tóng chí nà zhào mìng yú xiān huáng zhī zōng miào rán hòu shù shēn sī bài gān chù xiàn zhāng
臣便欲叫阍,轻骑面叩玉阶,诉邪佞于陛下之彤墀,纳诏命于先皇之宗庙,然后束身司败,甘处宪章。
shí kè yòng lìng suǒ qín zhōng shǐ fèng biǎo biǎo zhì ér jùn bài cháo tíng sǒng zhèn zhì yuē
时克用令所擒中使奉表,表至而濬败,朝廷耸震,制曰:
hàn wǔ yīn gōng jiǎn fù shù zhī hòu jiàn zhì shuò fāng sūn hóng jū zhī shí bù dé yī
汉武因恭俭富庶之后,建置朔方,孙弘沮之,十不得一。
ér liáng shǐ yǐ hóng yǒu zǎi xiàng tǐ zhě chéng yǐ ài rén zhì guó wèi xiān tuò jìng kāi jiāng wèi mò
而良史以弘有宰相体者,诚以爱人治国为先,拓境开疆为末。
jí xiào xuān zhí xióng cái xuē píng zhī yú jiāng yì běi zhēng wèi xiāng zhēng zhī wǔ jiāng xún ba
及孝宣值雄才削平之余,将议北征,魏相争之,五将寻罢。
guǒ zhì zhōng xīng hào wèi xián fǔ
果致中兴,号为贤辅。
kuàng zhèn chéng tiān yàn bīng gē zhī hòu rén sī xiū xī zhī shí
况朕承天厌兵戈之后,人思休息之时。
gǎn wàng gāo kuí gòng chéng yáo rì
敢望皋、夔,共成尧日;
shù jī sūn wèi cū jí hàn nián
庶几孙、魏,粗及汉年。
gǒu yì yú sī rú hé yǐ zhù
苟易于斯,如何倚注!
guāng lù dài fu mén xià shì láng jiān hù bù shàng shū tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì shàng zhù guó qīng hé jùn kāi guó bó shí yì yī qiān èr bǎi hù chōng hé dōng xíng yíng zhū dào bīng mǎ zhāo tǎo zhì zhì děng shǐ zhāng jùn
光禄大夫、门下侍郎、兼户部尚书、同中书门下平章事、上柱国、清河郡开国伯、食邑一千二百户、充河东行营诸道兵马招讨制置等使张濬,
zǎo yǐ shèng míng
早以盛名,
chēng wéi qí shì
称为奇士,
yóu shì zài jiā zhēng yòng
由是再加征用,
wěi yǐ jūn héng
委以钧衡,
wèi qí bì zhì xiǎo kāng
谓其必致小康,
kè shèng dà rèn
克胜大任。
ér nǎi wǎng sī shǒu dào dàn yù yāo gōng yòng bù guǐ zhī xún móu qǐ wú míng zhī bīng gé
而乃罔思守道,但欲邀功,用不诡之询谋,起无名之兵革。
zì yún yī jǔ zhǐ zài xún shí jiān qǐng kàng lùn shì mò néng duó
自云一举,止在旬时,坚请抗论,势莫能夺。
qīng gé liàng wèi bīn zhī yì xiǎo péi dù huái yòu zhī xíng
轻葛亮渭滨之役,小裴度淮右之行。
jīng gōng hán xuān hào fèi bǎi wàn
经功寒暄,耗费百万。
xū dàn zhāng yú cháo yě zhà guǐ bù yú huá yí héng cǎo miè wén liáo yuán yù jí
虚诞彰于朝野,诈诡布于华夷,横草蔑闻,燎原愈急。
bǐ yōng máo chéng yì zhī shǐ qiú zài lǔ tíng
俾拥旄乘驿之使,囚在虏庭;
qín wáng fèng guó zhī jūn huái guī běn tǔ
勤王奉国之军,怀归本土。
wàng láng miào zhī wēi zhòng jié fān píng zhī chóu chóu
忘廊庙之威重,结籓屏之仇雠。
yù shǐ hǎi nèi shēng líng jié qí gòng fù
欲使海内生灵,竭其贡赋;
bù dú hé zhōng jùn yì dàng wèi qiū xū
不独河中郡邑, 荡为丘墟。
qián shēng lì jiē yù shuí guī jiù
潜生厉阶,欲谁归咎?
wū hū
于戏!
zhēng zhāo cuò zhī gù shì sī wáng huī zhī jiù zhāng guó yǒu míng wén ěr dāng hé huàn
征晁错之故事,思王恢之旧章,国有明文,尔当何逭?
shàng yǐ ài rén yǐ lǐ lǐ tǐ yí rán
尚以爱人以礼, 理体宜然。
lián zhèn jù quán wǔ chāng shàn dì yi ba shū zhóu zhī wu réng tíng zhī dù zhī sī
廉镇剧权,武昌善地,宜罢枢轴之务,仍停支度之司。
miǎn zì sī wéi yǐ táo hòu mìng
勉自思惟,以逃后命。
kě jiǎn jiào hù bù shàng shū è zhōu cì shǐ wǔ chāng jūn jié dù guān chá děng shǐ
可检校户部尚书、鄂州刺史、武昌军节度观察等使。
xún biǎn lián zhōu cì shǐ chí yì fā qiǎn
寻贬连州刺史,驰驿发遣。
xíng zhì lán tián guān bù xíng liú huá zhōu yī hán jiàn
行至蓝田关不行,留华州依韩建。
shí cháo tíng wēi ruò jìng bù néng jí
时朝廷微弱,竟不能诘。
qián níng èr nián sān zhèn shā wéi zhāo dù
干宁二年,三镇杀韦昭度。
dì zhào kǒng wěi yù dà yòng yì yǐ jùn wèi bīng bù shàng shū yòu lǐng tiān xià zū yōng shǐ
帝召孔纬欲大用,亦以濬为兵部尚书,又领天下租庸使。
sān nián tiān zǐ xìng huá zhōu ba jùn shǐ wu shǒu shàng shū yòu pú yè
三年,天子幸华州,罢濬使务,守尚书右仆射。
shàng shū qǐ zhì shì shòu zuǒ pú yè zhì shì
上疏乞致仕,授左仆射致仕。
nǎi hái luò yáng jū yú zhǎng shuǐ xiàn bié shù
乃还洛阳,居于长水县别墅。
jùn suī tuì jū shān shù cháo tíng huò yǒu de shī bì zhāng shū shàng yán
濬虽退居山墅,朝廷或有得失,必章疏上言。
dé wáng fèi lì zhī jì jùn zhì shū zhū fān qǐng tú kuāng fù
德王废立之际,濬致书诸籓,请图匡复。
wáng shī fàn qīng zhōu qǐ bīng yù qǔ jùn wèi móu zhǔ
王师范青州起兵,欲取濬为谋主。
shì suī bù guǒ qí jī pō xiè
事虽不果,其迹颇泄。
zhū quán zhōng jiāng tú cuàn dài jù jùn gòu luàn sì fāng bù yù xiǎn zhū mì fěng zhāng quán yì lìng tú zhī
朱全忠将图篡代,惧濬构乱四方,不欲显诛,密讽张全义令图之。
nǎi lìng yá jiāng yáng lín lǜ jiàn zú wǔ shí rén yǒu rú jié dào wéi qí shù ér shā zhī tiān fù sān nián shí èr yuè huì yè yě
乃令牙将杨麟率健卒五十人,有如劫盗,围其墅而杀之,天复三年十二月晦夜也。
yǒng níng xiàn lì yè yàn zhě zhāng shì dài zhī sù hòu
永宁县吏叶彦者,张氏待之素厚。
yáng lín zhī lái yàn zhī zhī gào jùn dì èr zi gé yuē xiāng gōng zhī huò bù kě miǎn láng jūn yi zì wèi móu
杨麟之来,彦知之,告濬第二子格曰:“相公之祸不可免,郎君宜自为谋。
gé jùn fù zǐ háo táo ér yǐ
”格、濬父子号咷而已。
jùn wèi gé yuē liú zé bìng mìng qù huò kě miǎn
濬谓格曰:“留则并命, 去或可免。
rǔ zì tú zhī wù yǐ wú wèi lèi jì cún hòu sì yě
汝自图之,勿以吾为累,冀存后祀也。
gé bài cí ér qù
”格拜辞而去。
yè yàn lǜ yì shì sān shí rén sòng dù hàn jiāng ér xuán
叶彦率义士三十人,送渡汉江而旋。
gé yóu jīng jiāng shàng xiá rù shǔ
格由荆江上峡入蜀。
wáng jiàn jiàn hào yòng wèi zǎi xiàng
王建僭号,用为宰相。
zhōng xīng píng shǔ rèn yuán xié gé ér hái
中兴平蜀,任圜携格而还。
gé gǎn yè yàn zhī huì fǎng zhī shēn yǐ mò ér hòu bào qí jiā
格感叶彦之惠,访之,身已殁,而厚报其家。
jùn dì sān zi cuàn yú yáng xíng mì
濬第三子窜于杨行密。
zì qián níng zhī hòu zéi chén nèi wǔ wáng shì jìn wēi
自干宁之后,贼臣内侮,王室浸微。
zhāo zōng bù kān lìng ruò yù jiǎn bá qí cái yǐ wéi xiāng
昭宗不堪凌弱,欲简拔奇材以为相。
rán cǎi yú qún xiǎo zhī lùn wèi cháng huò yī míng rén
然采于群小之论,未尝获一名人。
dēng yòng zhī tú wú bù wéi shí chī qiào
登用之徒,无不为时嗤诮。
zhū pǔ zhě qián níng zhōng wèi guó zi bó shì
朱朴者,干宁中为国子博士。
fǔ rú mù jiàng wú tā cái jì
腐儒木强,无他才伎。
dào shì xǔ yán shì chū rù jìn zhōng cháng yī pǔ wèi jiān lì cóng róng shàng qián jiàn pū yǒu jīng jì cái
道士许岩士出入禁中,尝依朴为奸利,从容上前荐仆有经济才。
zhāo zōng zhào jiàn duì yǐ jīng yì shén yuè jí rì bài jiàn yì dà fu píng zhāng shì
昭宗召见,对以经义,甚悦,即日拜谏议大夫、平章事。
zài zhōng shū yǔ míng gōng chǐ bǐ zhá yì lùn dòng wèi xiào duān
在中书与名公齿,笔札议论,动为笑端。
shù yuè yán shì shì bài jù wèi hán jiàn suǒ shā
数月,岩士事败,俱为韩建所杀。
zhèng qǐ zhě yǐ jìn shì dēng dì lì jiān chá diàn zhōng cāng hù èr yuán wài jīn xíng yòu sī sān láng zhōng
郑綮者,以进士登第,历监察、殿中,仓、户二员外,金、刑、右司三郎中。
jiā pín qiú jùn chū wèi lú zhōu cì shǐ
家贫求郡,出为庐州刺史。
huáng cháo zì lǐng biǎo hái jīng huái nán piāo lüè
黄巢自岭表还,经淮南剽掠。
qǐ yí huáng cháo wén dié qǐng bù fàn jùn jiè
綮移黄巢文牒,请不犯郡界。
cháo xiào ér cóng zhī yī jùn dú bù bèi kòu
巢笑而从之,一郡独不被寇。
tiān zǐ jiā zhī cì fēi yú dài
天子嘉之,赐绯鱼袋。
ba jùn yǒu qián qiān mín jì zhōu tǎng
罢郡,有钱千缗,寄州帑。
hòu jùn shù xiàn dào bù fàn zhèng shǐ jūn jì kù qián
后郡数陷,盗不犯郑使君寄库钱。
zhì yáng xíng mì wèi cì shǐ sòng suǒ jì yú jīng shī hái qǐ
至杨行密为刺史,送所寄于京师还綮。
qǐ shàn wèi shī duō wǔ jù cì shí gù luò gé diào shí hào zhèng wǔ xiē hòu tǐ
綮善为诗,多侮剧刺时,故落格调,时号郑五歇后体。
chū qù lú jiāng yǔ jùn rén bié yún wéi yǒu liǎng xíng gōng xiè lèi yī shí sǎ xiàng dù tóu fēng
初去庐江,与郡人别云: “唯有两行公廨泪,一时洒向渡头风。
huá jī jiē cǐ lèi yě
”滑稽皆此类也。
wáng huī wèi yù shǐ dài fū zòu qǐ wèi bīng bù láng zhōng zhī tái zá qiān jǐ shì zhōng cì jīn zǐ
王徽为御史大夫,奏綮为兵部郎中、知台杂,迁给事中,赐金紫。
xī zōng zì shān nán hái yǐ zǎi xiàng dù ràng néng dì hóng huī wèi zhōng shū shè rén
僖宗自山南还,以宰相杜让能弟弘徽为中书舍人。
qǐ yǐ hóng huī xiōng zài zhōng shū dì bù yí tóng jū jìn jìn fēng hái zhì shū
綮以弘徽兄在中书,弟不宜同居禁近,封还制书。
tiān zǐ bù bào qǐ jí yí bìng xiū guān
天子不报,綮即移病休官。
wú jǐ yǐ zuǒ sàn qí cháng shì zhēng hái
无几,以左散骑常侍征还。
cháo zhèng yǒu quē wú bù shàng zhāng lùn liè
朝政有阙,无不上章论列。
shì suī bù xíng xuān chuán dū xià zhí zhèng è zhī gǎi guó zǐ jì jiǔ
事虽不行,喧传都下,执政恶之,改国子祭酒。
wù yì yǐ qǐ kuāng jiàn ér zhì zhī sàn dì bù kě zhí zhèng jù fù yòng wèi cháng shì
物议以綮匡谏而置之散地, 不可,执政惧,复用为常侍。
guāng huà chū zhāo zōng hái gōng shù zhèng wèi qiè
光化初,昭宗还宫,庶政未惬。
qǐ měi xíng yú shī shí ér cháo zhī zhōng rén huò sòng qí yǔ yú shàng qián
綮每形于诗什而嘲之,中人或诵其语于上前。
zhāo zōng jiàn qí jī jié wèi yǒu yùn xù jiù cháng zòu bān bù cè zhù yún zhèng qǐ kě lǐ bù shì láng píng zhāng shì
昭宗见其激讦,谓有蕴蓄,就常奏班簿侧注云:“郑綮可礼部侍郎、平章事。
zhōng shū xū lì yì qí jiā cān yè qǐ xiào ér wèn zhī yuē zhū jūn dà wù bǐ tiān xià rén bìng bù shí zì zǎi xiàng bù jí zhèng wǔ yě
”中书胥吏诣其家参谒,綮笑而问之曰:“诸君大误,俾天下人并不识字,宰相不及郑五也。
xū lì yuē chū zì shèng zhǐ tè ēn lái rì zhì xià
”胥吏曰:“出自圣旨特恩,来日制下。
kàng qí shǒu yuē wàn yī rú cǐ xiào shā tā rén
”抗其手曰:“万一如此,笑杀他人。
míng rì guǒ zhì xià qīn bīn lái hè sāo shǒu yán yuē xiē hòu zhèng wǔ zuò zǎi xiàng shí shì kě zhī yǐ
”明日果制下,亲宾来贺,搔首言曰:“歇后郑五作宰相,时事可知矣。
lèi biǎo xùn ràng bù huò
”累表逊让,不获。
jì rù shì shì kǎn rán shǒu dào wú fù huī xié
既入视事,侃然守道,无复诙谐。
zhōng yǐ wù wàng fēi yi zì qiú yǐn tuì
终以物望非宜,自求引退。
sān yuè yú yí jí qǐ hái yǐ tài zi shǎo bǎo zhì shì
三月余,移疾乞骸,以太子少保致仕。
guāng huà èr nián zú
光化二年卒。
shí yì yǐ zhāo zōng mìng tái chén jùn pǔ qǐ sān rén yóu miù jì mò zhī yāo yě
时议以昭宗命台臣濬、朴、綮三人尤谬,季末之妖也。
liú chóng wàng zì xī tú
刘崇望,字希徒。
qí xiān dài jùn rén suí yuán wèi xiào wén dì xǐ luò yáng suì wèi hé nán rén
其先代郡人,随元魏孝文帝徙洛阳,遂为河南人。
bā dài zǔ duò dà lǐ qīng tǎn shēng zhèng huì fǔ tài zōng qǐ yì jìn yáng guān zhì hù bù shàng shū fēng yū guó gōng tú xíng líng yān gé
八代祖隋大理卿坦,生政会,辅太宗起义晋阳,官至户部尚书,封渝国公,图形凌烟阁。
zhèng huì shēng xuán yì shàng tài zōng nǚ nán píng gōng zhǔ lì hóng ráo bā zhōu cǎi fǎng shǐ
政会生玄意,尚太宗女南平公主,历洪、饶八州采访使。
xuán yì shēng qí wèi zhì lì bù shì láng
玄意生奇,位至吏部侍郎。
qí shēng shèn zhī shì zhì huò jiā lìng
奇生慎知,仕至获嘉令。
shèn zhī shēng jiǒng shì zhì dōng ē lìng
慎知生褧,仕至东阿令。
jiǒng shēng zǎo wèi zhōng mì shū láng
褧生藻,位终秘书郎。
zǎo shēng fú jìn shì dēng dì xián tōng zhōng wèi zhōng cài zhōu cì shǐ shēng bā zǐ chóng guī chóng wàng chóng lǔ chóng mó zuì zhī míng
藻生符, 进士登第,咸通中位终蔡州刺史,生八子:崇龟、崇望、崇鲁、崇谟最知名。
chóng guī xián tōng liù nián jìn shì zhuó dì lèi qiān qǐ jū shè rén lǐ bù bīng bù èr yuán wài
崇龟,咸通六年进士擢第,累迁起居舍人,礼部、兵部二员外。
dīng mǔ yōu miǎn
丁母忧免。
guǎng míng yuán nián chūn zhèng cóng dǎng bà xiāng zhèn tài yuán zòu chóng guī wèi dù zhī pàn guān jiǎn jiào lì bù láng zhōng yù shǐ zhōng chéng cì jīn zǐ
广明元年春,郑从谠罢相,镇太原,奏崇龟为度支判官、检校吏部郎中、御史中丞, 赐金紫。
zhōng hé sān nián rù cháo wèi bīng bù láng zhōng bài jǐ shì zhōng
中和三年入朝,为兵部郎中,拜给事中。
dà shùn zhōng qiān zuǒ sàn qí cháng shì jí xián diàn xué shì pàn yuàn shì gǎi hù bù shì láng jiǎn jiào hù bù shàng shū
大顺中,迁左散骑常侍、集贤殿学士、判院事,改户部侍郎,检校户部尚书。
chū wèi guǎng zhōu cì shǐ qīng hǎi jūn jié dù lǐng nán dōng dào guàn chá chǔ zhì děng shǐ zú
出为广州刺史、清海军节度、岭南东道观察处置等使,卒。
chóng wàng xián tōng shí wǔ nián dēng jìn shì kē
崇望,咸通十五年登进士科。
wáng níng lián wèn xuān xī pì wèi zhuǎn yùn xún guān
王凝廉问宣歙,辟为转运巡官。
hù bù shì láng péi tǎn lǐng yán tiě pì wèi cān zuǒ
户部侍郎裴坦领盐铁,辟为参佐。
cuī ān qián zhèn xǔ chāng chéng dū chóng wàng kūn zhòng sì rén jiē zài ān qián mù xià
崔安潜镇许昌、成都,崇望昆仲四人,皆在安潜幕下。
rù wèi cháng ān wèi zhí hóng wén guǎn qiān jiān chá yù shǐ yòu bǔ quē qǐ jū láng hóng wén guǎn xué shì zhuǎn sī xūn lì bù èr yuán wài láng
入为长安尉,直弘文馆,迁监察御史、右补阙、起居郎、弘文馆学士,转司勋、吏部二员外郎。
cuī ān qián wèi lì bù shàng shū chóng wàng pàn nán cáo dí chú sù bì fù qīng xuǎn bù
崔安潜为吏部尚书,崇望判南曹,涤除宿弊,复清选部。
tián lìng zī gàn zhèng fān zhèn yuàn wàng hé zhōng yóu shén bù xiū zhí gòng
田令孜干政,籓镇怨望,河中尤甚,不修职贡。
xī zōng zài shān nán yǐ pú bǎn jìn guān yù qí xiào yòng xuǎn shǐ yù zhǐ yǐ chóng wàng wèi jiàn yì dài fū
僖宗在山南,以蒲坂近关,欲其效用,选使谕旨,以崇望为谏议大夫。
jì zhì yù yǐ dà yì zhòng róng fèng zhào gōng shùn shì xīn kuāng fù qǐng shā zhū méi zì shú
既至,谕以大义,重荣奉诏恭顺,誓心匡复,请杀朱玫自赎。
shǐ hái shàng yuè zhào rù hàn lín chōng xué shì lèi qiān hù bù shì láng chéng zhǐ zhuǎn bīng bù zài jìn shǔ sì nián
使还, 上悦,召入翰林充学士,累迁户部侍郎、承旨,转兵部,在禁署四年。
zhāo zōng jí wèi bài zhōng shū shì láng tóng píng zhāng shì lèi jiān bīng bù lì bù shàng shū
昭宗即位,拜中书侍郎、同平章事,累兼兵部、吏部尚书。
dà shùn chū tóng liè zhāng jùn huà cè tǎo tài yuán chóng wàng yǐ wéi bù kě jùn guǒ bài
大顺初,同列张濬画策讨太原,崇望以为不可,濬果败。
jùn chù chóng wàng dài wéi mén xià shì láng jiān xiū guó shǐ pàn dù zhī
濬黜,崇望代为门下侍郎、监修国史、判度支。
míng nián yù shān dū tóu yáng shǒu xìn xié yáng fù gōng chēng bīng què xià zhèn yú tōng huà mén
明年,玉山都头杨守信协杨复恭称兵阙下,阵于通化门。
shàng chén bīng yú yán jiā mén
上陈兵于延嘉门。
shì yè mìng chóng wàng shǒu dù zhī kù
是夜,命崇望守度支库。
míng rì xiǎo rù hán guāng mén
明日晓,入含光门。
wèi kāi mén nèi jìn jūn liè yú zuǒ yòu sì mén kāi jí jié lüè liǎng shì
未开,门内禁军列于左右,俟门开即劫掠两市。
jí wén chuán hū zǎi xiàng lái mén fāng qǐ chóng wàng zhù mǎ wèi yù zhī yuē shèng shàng zài jiē dōng qīn zǒng róng shì
及闻传呼宰相来,门方启,崇望驻马慰谕之曰:“圣上在街东亲总戎事。
gōng děng jìn jūn hé bù lóu qián shā zéi lì qǔ gōng míng
公等禁军,何不楼前杀贼,立取功名。
qiè bù kě piāo lüè jiē shì tú xiǎo lì yǐ chéng è míng yě
切不可剽掠街市,图小利以成恶名也。
jiāng shì wěi wěi cóng chóng wàng zhì cháng lè mén
”将士唯唯,从崇望至长乐门。
shǒu xìn jiàn bīng lái jí dùn qù jūn shì hū wàn suì
守信见兵来,即遁去,军士呼万岁。
shì rì kù shì huò quán jūn rén bù luàn yī chóng wàng zhī fāng lüè yě
是日库市获全,军人不乱,繄崇望之方略也。
xún jiā zuǒ pú yè
寻加左仆射。
shí pǔ yǔ zhū quán zhōng zhēng héng quán zhōng móu jiān xú sì shàng biǎo qǐng yǐ zhòng chén zhèn xú nǎi yǐ chóng wàng shǒu běn guān chōng wǔ níng jūn jié dù shǐ
时溥与朱全忠争衡,全忠谋兼徐、泗,上表请以重臣镇徐,乃以崇望守本官, 充武宁军节度使。
pǔ bù shòu dài xíng zhì huá yīn ér hái bài tài cháng qīng
溥不受代,行至华阴而还,拜太常卿。
wáng zhòng yíng sǐ wáng kē wáng gǒng zhēng hé zhōng jié yuè cháo tíng yǐ zǎi xiàng cuī yìn wèi hé zhōng jié dù shǐ
王重盈死,王珂、王珙争河中节钺,朝廷以宰相崔胤为河中节度使。
kē li kè yòng zhī zǐ xù yě
珂,李克用之子婿也。
hé dōng jìn zòu guān xuē zhì qín yáng yán yuē cuī xiāng suī zhòng dé rú zuò zhèn hé zhōng dài wáng kē bù rú guāng dé liú gōng yú wǒ gōng shì sù yě
河东进奏官薛志勤扬言曰:“崔相虽重德,如作镇河中代王珂,不如光德刘公,于我公事素也。
jí sān zhèn yǐ bīng rù cháo shā hài dà chén yǐ zhì qín zhī yán zé shòu chóng wàng zhāo zhōu sī mǎ
” 及三镇以兵入朝,杀害大臣,以志勤之言,责授崇望昭州司马。
jí wáng xíng yú zhū tài yuán shàng biǎo yán chóng wàng wú gū fàng zhú
及王行瑜诛,太原上表言崇望无辜放逐。
shí yǐ zhì jīng nán yǒu zhào zhào hái bài lì bù shàng shū
时已至荆南,有诏召还,拜吏部尚书。
wèi zhì wáng pǔ zài zhī zhèng shì jiān lì bù shàng shū nǎi gǎi chóng wàng bīng bù shàng shū
未至,王溥再知政事, 兼吏部尚书,乃改崇望兵部尚书。
shí xi chuān qīn kòu gù yàn huī yù bìng dōng chuān yǐ chóng wàng jiǎn jiào yòu pú yè píng zhāng shì zǐ zhōu cì shǐ jiàn nán dōng chuān jié dù shǐ
时西川侵寇顾彦晖,欲并东川,以崇望检校右仆射、平章事、梓州刺史、剑南东川节度使。
wèi zhì zhèn zhào hái fù wèi bīng bù shàng shū
未至镇,召还,复为兵部尚书。
guāng huà èr nián zú shí nián liù shí èr cè zèng sī kōng
光化二年卒,时年六十二,册赠司空。
chóng lǔ guǎng míng yuán nián dēng jìn shì dì zhèng cóng dǎng zòu chōng tài yuán tuī guān
崇鲁,广明元年登进士第,郑从谠奏充太原推官。
shí xiōng chóng guī wèi jié dù pàn guān kūn zhòng tóng jū mù fǔ xún zhuǎn zhǎng shū jì
时兄崇龟为节度判官,昆仲同居幕府,寻转掌书记。
zhōng hé èr nián rù cháo bài yòu shí yí zuǒ bǔ quē
中和二年入朝,拜右拾遗、左补阙。
jǐng fú chū yǐ shuǐ bù yuán wài láng zhī zhì gào
景福初,以水部员外郎知制诰。
èr nián dù ràng néng dé zuì zhāo zōng fù mìng wéi zhāo dù wèi xiāng hàn lín xué shì li xī tóng píng zhāng shì
二年,杜让能得罪,昭宗复命韦昭度为相,翰林学士李谿同平章事。
chóng lǔ yǔ cuī zhāo wěi xiāng shàn
崇鲁与崔昭纬相善。
zhāo wěi shì bīn qí zhī yuán
昭纬恃邠、岐之援。
ràng néng jì zhū zhī hòu quán guī yú jǐ zhāo zōng shī li xī wéi wén jù jū wèi dé chǒng zé ēn gù jiàn shuāi nǎi sī yǔ chóng lǔ móu jū zhī
让能既诛之后,权归于己,昭宗师李谿为文, 惧居位得宠则恩顾渐衰,乃私与崇鲁谋沮之。
jí xī xuān zhì zhī rì chū bān ér kū wèi zhāo wěi yuē cháo tíng suī fá xián bù kě yòng xiān rén wèi zǎi fǔ
及谿宣制之日,出班而哭,谓昭纬曰: “朝廷虽乏贤,不可用纤人为宰辅。
xī bǐ yī fù gōng zhòng suì jū nèi zhí
谿比依复恭、重遂居内职。
qián rì dù tài wèi láng jí wèi cháo tíng shēn chǐ
前日杜太尉狼籍, 为朝廷深耻。
jīn zé xuē ruò rú cǐ ān kě gèng zūn fù zhé hu
今则削弱如此,安可更遵覆辙乎?
yóu shì xī mìng bù xíng
”由是谿命不行。
xī zì shí yī yuè chū zhì suì mù lián shàng shí biǎo sù yuān qí cí dǐ huǐ suǒ bù rěn wén
谿自十一月初至岁暮,联上十表诉冤,其词诋毁,所不忍闻。
míng nián chūn fù mìng xī wèi píng zhāng shì
明年春,复命谿为平章事。
zhāo wěi zhào li mào zhēn wáng xíng yú hán jiàn chēng bīng rù cháo shā zhāo dù yǔ xī
昭纬召李茂贞、王行瑜、韩建称兵入朝,杀昭度与谿。
qí nián tài yuán zhū wáng xíng yú zhāo wěi biǎn guān chóng lǔ zuò biǎn yá zhōu sī hù
其年,太原诛王行瑜,昭纬贬官,崇鲁坐贬崖州司户。
chū chóng guī zài wài wén chóng lǔ kū má dà huì shù rì bù shí wèi suǒ qīn yuē wú jiā xiōng dì jìn shēn yǒu sù wèi cháng yǐ shēng lì bài míng
初崇龟在外,闻崇鲁哭麻,大恚,数日不食,谓所亲曰:“吾家兄弟进身有素,未尝以声利败名。
wú mén bù xìng shēng cǐ děng r
吾门不幸,生此等儿。
chóng mó zhōng hé sān nián jìn shì jí dì
崇谟,中和三年进士及第。
qián níng mò wèi tài cháng shǎo qīng hóng wén guǎn zhí xué shì
干宁末,为太常少卿、弘文馆直学士。
xú yàn ruò tiān hòu cháo dà lǐ qīng yǒu gōng zhī yì
徐彦若,天后朝大理卿有功之裔。
zēng zǔ zǎi zǔ táo fù shāng sān shì jì dēng jìn shì kē
曾祖宰,祖陶,父商,三世继登进士科。
shāng zì yì shēng dà zhōng shí sān nián jí dì shì hè mì shū shěng jiào shū láng
商, 字义声,大中十三年及第,释褐秘书省校书郎。
lèi qiān shì yù shǐ gǎi lǐ bù yuán wài láng
累迁侍御史,改礼部员外郎。
xún zhī zhì gào zhuǎn láng zhōng zhào chōng hàn lín xué shì bài zhōng shū shè rén hù bù shì láng pàn běn sī shì jiǎn jiào hù bù shàng shū xiāng zhōu cì shǐ shān nán dōng dào jié dù děng shǐ
寻知制诰,转郎中,召充翰林学士,拜中书舍人、户部侍郎判本司事,检校户部尚书、 襄州刺史、山南东道节度等使。
rù wèi yù shǐ dài fū
入为御史大夫。
xián tōng chū jiā xíng bù shàng shū chōng zhū dào yán tiě zhuǎn yùn shǐ qiān bīng bù shàng shū dōng guǎn zi shí yì wǔ bǎi hù
咸通初,加刑部尚书,充诸道盐铁转运使,迁兵部尚书、东莞子、食邑五百户。
sì nián yǐ běn guān tóng píng zhāng shì
四年,以本官同平章事。
liù nián bà xiāng jiǎn jiào yòu pú yè jiāng líng yǐn jīng nán jié dù guān chá děng shǐ
六年罢相, 检校右仆射、江陵尹、荆南节度观察等使。
rù wèi lì bù shàng shū lèi qiān tài zǐ tài bǎo zú
入为吏部尚书,累迁太子太保,卒。
yàn ruò xián tōng shí èr nián jìn shì zhuó dì
彦若,咸通十二年进士擢第。
qián fú mò yǐ shàng shū láng zhī zhì gào zhèng bài zhōng shū shè rén
干符末,以尚书郎知制诰,正拜中书舍人。
zhāo zōng jí wèi qiān yù shǐ zhōng chéng zhuǎn lì bù shì láng jiǎn jiào hù bù shàng shū dài li mào zhēn wèi fèng xiáng lǒng jié dù shǐ
昭宗即位,迁御史中丞,转吏部侍郎,检校户部尚书,代李茂贞为凤翔陇节度使。
mào zhēn bù shòu dài fù bài zhōng chéng gǎi bīng bù shì láng tóng píng zhāng shì jìn jiā zhōng shū shì láng lèi jiān zuǒ pú yè jiān xiū guó shǐ
茂贞不受代,复拜中丞,改兵部侍郎、同平章事,进加中书侍郎,累兼左仆射、监修国史。
hù zhāo zōng shí mén hái gōng jiā kāi fǔ yí tóng sān sī shǒu sī kōng jìn fēng qí guó gōng tài qīng gōng xiū fèng tài miào děng shǐ jiā hóng wén guǎn dà xué shì cì fú wēi kuāng guó zhì lǐ gōng chén míng
扈昭宗石门还宫,加开府仪同三司、守司空,进封齐国公,太清宫、修奉太庙等使,加弘文馆大学士,赐“扶危匡国致理功臣”名。
zhāo zōng zì huá hái gōng jìn wèi tài bǎo mén xià shì láng
昭宗自华还宫,进位太保、 门下侍郎。
shí cuī yìn zhuān quán yǐ yàn ruò zài jǐ shàng yù shì quán cuì yú qí mén
时崔胤专权,以彦若在己上,欲事权萃于其门。
èr nián jiǔ yuè yǐ yàn ruò jiǎn jiào tài wèi tóng píng zhāng shì guǎng zhōu cì shǐ qīng hǎi jūn jié dù lǐng nán dōng dào jié dù děng shǐ
二年九月,以彦若检校太尉、同平章事、广州刺史、清海军节度、岭南东道节度等使。
zú yú zhèn
卒于镇。
dì yàn shū wèi zhì tài cháng shǎo qīng
弟彦枢,位至太常少卿。
zi wǎn tiān yòu chū lì sī xūn bīng bù èr yuán wài hù bù bīng bù èr láng zhōng
子绾,天祐初历司勋、兵部二员外,户部、兵部二郎中。
lù yǐ zì xiáng wén běn míng yǔn dí wú jùn rén
陆扆,字祥文,本名允迪,吴郡人。
xǐ jiā yú shǎn jīn wèi shǎn zhōu rén
徙家于陕,今为陕州人。
zēng zǔ lǐ wèi zhōng diàn zhōng shì yù shǐ
曾祖澧,位终殿中侍御史。
zǔ shī dé huái nán guān chá zhī shǐ
祖师德,淮南观察支使。
fù shàn shǎn zhōu fǎ cáo cān jūn
父鄯,陕州法曹参军。
yǐ xīng qǐ èr nián dēng jìn shì dì qí nián cóng xī zōng xìng xìng yuán
扆,兴启二年登进士第, 其年从僖宗幸兴元。
jiǔ yuè zǎi xiàng wéi zhāo dù lǐng yán tiě zòu wèi xún guān
九月,宰相韦昭度领盐铁,奏为巡官。
míng nián zǎi xiàng kǒng wěi zòu zhí shǐ guǎn de jiào shū láng xún dīng mǔ yōu miǎn
明年,宰相孔纬奏直史馆,得校书郎,寻丁母忧免。
lóng jì yuán nián dōng zhào shòu lán tián wèi zhí hóng wén guǎn qiān zuǒ shí yí jiān jí xián xué shì
龙纪元年冬,召授蓝田尉,直弘文馆,迁左拾遗,兼集贤学士。
zhōng chéng liǔ pín zòu gǎi jiān chá yù shǐ
中丞柳玭奏改监察御史。
dà shùn èr nián sān yuè zhào chōng hàn lín xué shì gǎi tún tián yuán wài láng cì fēi
大顺二年三月,召充翰林学士,改屯田员外郎, 赐绯。
jǐng fú yuán nián jiā cí bù láng zhōng zhī zhì gào èr nián yuán rì cháo hè miàn cì jīn zǐ zhī fú
景福元年,加祠部郎中、知制诰,二年元日朝贺,面赐金紫之服。
wǔ yuè bài zhōng shū shè rén
五月,拜中书舍人。
yǐ wén sī mǐn sù chū wú sī lǜ huī hàn rú fēi wén lǐ jù qiè tóng shè fú qí néng
扆文思敏速,初无思虑,挥翰如飞,文理俱惬,同舍服其能。
tiān zǐ gù dài tè yì
天子顾待特异。
cháng jīn luán zuò fù mìng xué shì hé yǐ xiān chéng
尝金銮作赋,命学士和,扆先成。
dì lǎn ér jiē yì zhī yuē zhèn wén zhēn yuán shí yǒu lù zhì wú tōng xuán xiōng dì néng zuò nèi tíng wén shū hòu lái jué bù xiāng jì
帝览而嗟挹之,曰:“朕闻贞元时有陆贽、吴通玄兄弟,能作内庭文书,后来绝不相继。
jīn wú de qīng sī wén bù zhuì yǐ
今吾得卿,斯文不坠矣。
qián níng chū zhuǎn hù bù shì láng
干宁初,转户部侍郎。
èr nián gǎi bīng bù jìn jiē yín qīng guāng lù dài fu jiā xīng nán sān bǎi hù
二年,改兵部,进阶银青光禄大夫、嘉兴男、三百户。
sān nián zhēng yuè xuān shòu xué shì chéng zhǐ xún gǎi zuǒ chéng
三年正月,宣授学士承旨,寻改左丞。
qí nián qī yuè gǎi hù bù shì láng tóng píng zhāng shì
其年七月,改户部侍郎、同平章事。
gù shì sān shǔ chú bài yǒu guāng shǔ qián yǐ yàn jiù liáo nèi shǔ jí wú sī lì
故事, 三署除拜,有光署钱以宴旧僚,内署即无斯例。
yǐ bài fǔ xiāng zhī yuè sòng xué shì guāng yuàn qián wǔ bǎi guàn tè jǔ xīn lì nèi shǔ róng zhī
扆拜辅相之月,送学士光院钱五百贯,特举新例,内署荣之。
bā yuè jiā zhōng shū shì láng jí xián diàn dà xué shì pàn hù bù shì
八月,加中书侍郎、集贤殿大学士、判户部事。
jiǔ yuè tán wáng lǜ shī sòng xú yàn ruò fù fèng xiáng
九月,覃王率师送徐彦若赴凤翔。
shī zhī qǐ yě yǐ jiān qǐng yuē bō yuè zhī hòu guó bù chū jí bù yí yǔ jìn fǔ jiāo wù bì wèi tā dào suǒ kuī
师之起也,扆坚请曰:“播越之后,国步初集,不宜与近辅交恶,必为他盗所窥。
jiā yǐ qīn wáng tǒng bīng wù yì téng kǒu wú yì yú shì zhǐ yí hòu huàn
加以亲王统兵,物议腾口,无益于事,只贻后患。
zhāo zōng yǐ fā bīng nù yǐ jǔ yì shì yuè shí jiǔ rì zé shòu xiá zhōu cì shǐ
”昭宗已发兵,怒扆沮议,是月十九日,责授硖州刺史。
shī chū guǒ bài chē jià chū xìng
师出果败,车驾出幸。
sì nián èr yuè fù shòu yǐ gōng bù shàng shū
四年二月,复授扆工部尚书。
bā yuè zhuǎn bīng bù shàng shū cóng zhāo zōng zì huá hái gōng
八月,转兵部尚书,从昭宗自华还宫。
míng nián zhēng yuè fù bài zhōng shū shì láng tóng píng zhāng shì
明年正月,复拜中书侍郎、同平章事。
guāng huà sān nián sì yuè jiān hù bù shàng shū jìn fēng wú jùn kāi guó gōng shí yì yī qiān hù
光化三年四月,兼户部尚书,进封吴郡开国公,食邑一千户。
jiǔ yuè zhuàn mén xià shì láng jiān xiū guó shǐ
九月,转门下侍郎、监修国史。
tiān fù yuán nián wǔ yuè jìn jiē tè jìn jiān bīng bù shàng shū jiā shí yì wǔ bǎi hù
天复元年五月,进阶特进, 兼兵部尚书,加食邑五百户。
chē jià zì fèng xiáng hái jīng shè hòu zhū dào jiē jiàng zhào shū dú fèng xiáng wú zhào
车驾自凤翔还京,赦后诸道皆降诏书,独凤翔无诏。
yǐ zòu yuē fèng xiáng jìn zài guó mén zé qí xīn jì zuì shí nán róng
扆奏曰:“凤翔近在国门,责其心迹,罪实难容。
rán bǐ lái zhí gòng wú kuī cháo tíng wèi yǔ zhī jué
然比来职贡无亏,朝廷未与之绝。
yī zhāo dú wú zhào mìng shì rén bù guǎng yě
一朝独无诏命,示人不广也。
cuī yìn nù zòu biǎn yǐ yí wáng fù fēn sī dōng dōu xuē jiē zhì zhèng yì dà fu
”崔胤怒,奏贬扆沂王傅,分司东都,削阶至正议大夫。
jū wú hé cuī yìn zhū fù shòu lì bù shàng shū jiē fēng rú gù
居无何,崔胤诛,复授吏部尚书,阶封如故。
cóng zhāo zōng hái luò
从昭宗还洛。
qí nián qiū zhāo zōng yù shì
其年秋,昭宗遇弑。
míng nián zhēng yuè zé shòu pú zhōu sī hù yǔ péi shū cuī yuǎn dú gū sǔn děng bèi hài yú huá zhōu bái mǎ yì shí nián wǔ shí jiǔ
明年正月,责授濮州司户,与裴枢、崔远、独孤损等被害于滑州白马驿,时年五十九。
zi zǎo hòu wèi gōu shì lìng
子璪,后为缑氏令。
liǔ càn hé dōng rén
柳璨,河东人。
zēng zǔ zi huá
曾祖子华。
zǔ gōng qì pú yè gōng chāo zhī zài cóng dì yě
祖公器,仆射公绰之再从弟也。
fù zūn
父遵。
càn shǎo gū pín hǎo xué pì jū lín quán
璨少孤贫好学,僻居林泉。
zhòu zé cǎi qiáo yè zé rán mù yè yǐ zhào shū
昼则采樵,夜则燃木叶以照书。
xìng jiǎn zhí wú yuán shì
性謇直,无缘饰。
zōng rén bì pín guì shì yú cháo bǐ càn piáo dùn bù yǐ zhū zōng chǐ zhī
宗人壁、玭,贵仕于朝,鄙璨朴钝,不以诸宗齿之。
guāng huà zhōng dēng jìn shì dì
光化中,登进士第。
yóu jīng hàn shǐ lǔ guó yán ráo shēn zhòng zhī
尤精《汉史》,鲁国颜荛深重之。
ráo wèi zhōng shū shè rén pàn shǐ guǎn yǐn wèi zhí xué shì
荛为中书舍人,判史馆,引为直学士。
càn yǐ liú zi xuán suǒ zhuàn shǐ tōng jī bó jīng shǐ guò dāng càn jì zi xuán zhī shī bié wèi shí juǎn hào liǔ shì shì shǐ xué zhě fú qí yōu shàn
璨以刘子玄所撰《史通》讥驳经史过当,璨纪子玄之失,别为十卷,号《柳氏释史》,学者伏其优赡。
qiān zuǒ shí yí
迁左拾遗。
gōng qīng cháo yě tuō wèi jiān zòu shí yù rì qià
公卿朝野,托为笺奏,时誉日洽。
yǐ qí bó ào mù wéi liǔ qiè zǐ
以其博奥,目为“柳箧子”。
zhāo zōng hǎo wén chū chǒng dài li xī pō xué
昭宗好文,初宠待李谿颇学。
jì xī bù dé qí sǐ xīn cháng xī zhī qiú wén shì shì xī zhě
洎谿不得其死,心常惜之,求文士似谿者。
huò jiàn càn gāo cái zhào jiàn shì yǐ shī shí shén xǐ
或荐璨高才,召见,试以诗什,甚喜。
wú jǐ zhào wèi hàn lín xué shì
无几,召为翰林学士。
cuī yìn dé zuì qián yī rì zhào càn rù nèi diàn cǎo zhì chì
崔胤得罪前一日,召璨入内殿草制敕。
yìn sǐ zhī rì jì xī càn zì nèi chū qián qū chuán hū xiàng gōng lái
胤死之日,既夕,璨自内出,前驱传呼相公来。
rén wèi jiàn zhì chì mò cè suǒ yǐ
人未见制敕,莫测所以。
yì rì duì xué shì shàng wèi zhī yuē zhèn yǐ liǔ càn qí tè shì kě jiǎng rèn
翌日对学士,上谓之曰:“朕以柳璨奇特,似可奖任。
ruò lìng yù zhèng shì yi shòu hé guān
若令预政事,宜授何官?
chéng zhǐ zhāng wén wèi yuē bì xià bá yòng xián néng gù bù jū zī jí
” 承旨张文蔚曰:“陛下拔用贤能,固不拘资级。
ēn mìng gāo xià chū zì shèng huái
恩命高下,出自圣怀。
ruò xún liǎng shěng qiān zhuǎn shí yí chāo děng rù qǐ jū láng lín dà wèi fēi yi yě
若循两省迁转,拾遗超等入起居郎,临大位,非宜也。
dì yuē chāo zhì jiàn yì dài fū kě hu
”帝曰:“超至谏议大夫可乎?
wén wèi yuē cǐ mìng shén qiè
”文蔚曰:“此命甚惬。
jí yǐ jiàn yì dài fū píng zhāng shì gǎi zhōng shū shì láng
”即以谏议大夫平章事,改中书侍郎。
rèn rén zhī sù gǔ wú cí lì
任人之速,古无兹例。
tóng liè péi shū dú gū sǔn cuī yuǎn jiē sù sù míng dé jù yǔ càn tóng liè yì wēi qīng zhī càn shēn xù yuàn
同列裴枢、独孤损、崔远皆宿素名德,遽与璨同列,意微轻之,璨深蓄怨。
zhāo zōng qiān luò zhū sī nèi shǐ sù wèi jiàng zuǒ jiē zhū quán zhōng fù xīn yě càn jiē jiàng yíng jiē zhī yǐ ēn hòu xiāng jiāo jié gù dāng shí quán rèn jiē guī zhī
昭宗迁洛,诸司内使、宿卫将佐,皆朱全忠腹心也,璨皆将迎,接之以恩,厚相交结, 故当时权任皆归之。
èr nián wǔ yuè xī běi cháng xīng jìng tiān sǎo tài wēi wén chāng dì zuò zhū sù quán zhōng fāng móu cuàn dài
二年五月,西北长星竟天,扫太微、文昌、帝座诸宿,全忠方谋篡代。
ér yāo xīng zhé jiàn zhàn zhě yún jūn chén jù zāi yi xíng shā yǐ yìng tiān biàn
而妖星谪见,占者云:“君臣俱灾,宜刑杀以应天变。
jiǎng xuán huī zhāng tíng fàn móu shā yì guān sù wàng nán zhì zhě càn jí shǒu shū sù suǒ bù kuài zhě sān shí yú rén xiāng cì zhū shā
”蒋玄晖、张廷范谋杀衣冠宿望难制者,璨即首疏素所不快者三十余人,相次诛杀。
bān háng wèi zhī yī kōng yuān shēng zài lù
班行为之一空,冤声载路。
shāng hài jì shén zhū quán zhōng xīn è zhī
伤害既甚,朱全忠心恶之。
huì quán zhōng shòu jiǔ cì jiǎng xuán huī děng bié chén yì jiàn
会全忠授九锡,蒋玄晖等别陈意见。
wáng yīn zhì dà liáng wū xuán huī děng tōng dǎo gōng yè yù xīng fù lǐ shì
王殷至大梁,诬玄晖等通导宫掖,欲兴复李氏。
quán zhōng nù bǔ tíng fàn lìng hé nán jù zhòng wǔ jūn fēn liè zhī jiān zhū càn lín xíng hū yuē fù guó zéi liǔ càn sǐ qí yi yǐ
全忠怒,捕廷范,令河南聚众,五军分裂之,兼诛璨,临刑呼曰:“负国贼柳璨,死其宜矣!
chū càn qiān luò hòu lèi jiān hù bù shàng shū shǒu sī kōng jìn jiē guāng lù dài fu yán tiě zhuǎn yùn shǐ
”初,璨迁洛后,累兼户部尚书、守司空,进阶光禄大夫、盐铁转运使。
qí dì yǔ jiān zuò càn chī sǐ
其弟瑀、瑊坐璨笞死。
shǐ chén yuē wū hū
史臣曰:呜呼!
lǐ shì zhī shī yù yě bó lì zhī qì fēn rú rén yì zhī tú dài jìn
李氏之失驭也,孛沴之气纷如,仁义之徒殆尽。
hú míng chī xiào wǎ jiě tǔ bēng
狐鸣鸱啸,瓦解土崩。
dài hé lì yuè zhī mén jì wú kūn tì
带河砺岳之门,寂无琨、逖;
fèn tǐng jiē gān zhī lèi wéi xiào dūn xuán
奋挺揭竿之类,唯效敦、玄。
shǒu wèi shě yú jí qín xīn yǐ méng yú wèn dǐng
手未舍于棘矜, 心已萌于问鼎。
jiā yǐ áo fú shì zǐ tà róng zōu rú
加以嚣浮士子,阘茸鲰儒。
mèi guǎn gé jì shí zhī cái wú wáng xiè fú diān zhī yè yāo gōng shè lì xiàn zú sàng bāng
昧管、葛济时之才,无王、谢扶颠之业, 邀功射利,陷族丧邦。
jùn wěi yǎng hǔ yú qián yìn càn bāo lú yú hòu
濬、纬养虎于前,胤、璨剥庐于后。
zhú xú xuē yú zhàng hǎi zhì qǐ pǔ yú yán láng
逐徐、薛于瘴海,置綮、 朴于岩廊。
diàn tíng yǒu kū zhì zhī fu fǔ bì zǒu pò yú zhī dǎng
殿廷有哭制之夫,辅弼走破舆之党。
jiǔ chóu jì wěn bǎi guài sī chéng
九畴既紊,百怪斯呈。
mù jiāng xiǔ ér dù hé shēng lì jì dǔ ér kuí xū jiàn
木将朽而蠹蝎生,厉既笃而夔魖见。
yāo tú ruò cǐ wáng guó yí rán
妖徒若此,亡国宜然。
hé bì cháng xīng gèng lín shuāi yùn
何必长星,更临衰运?
zàn yuē xiāo zhào zhū méi kǒng fú zhāng jùn shēn shì lí yāng bāng jiā qǐ xìn
赞曰:萧召、朱玫,孔符、张濬,身世罹殃,邦家起衅。
rú mù sī dù zì kuì yú zhōng
如木斯蠹,自溃于中。
dǐ xī wǔ luàn ān zé fú róng
抵巇侮乱,安责伏戎。