旧唐书 · 刘昫 · Chapter 182 of 200

列传·卷一百三十二

PinyinModern Translation
Size

wáng zhòng róng zi kē

○王重荣子珂

wáng chù cún dì chù zhí

王处存弟处直

zhū gě shuǎng gāo pián bì shī duó qín yàn shí pǔ zhū xuān dì jǐn

诸葛爽高骈毕师铎秦彦时溥朱瑄弟瑾

wáng zhòng róng hé zhōng rén

王重荣,河中人。

fù zòng yán zhōu cì shǐ xián tōng zhōng yǒu biān gōng

父纵,盐州刺史,咸通中有边功。

zhòng róng yǐ fù yìn bǔ jūn xiào yǔ xiōng zhòng yíng jù hào xiāo xióng míng jǐng jūn zhōng

重荣以父荫补军校,与兄重盈俱号骁雄,名璟军中。

guǎng míng chū zhòng róng wèi hé zhōng mǎ bù jūn dōu yú hòu

广明初,重荣为河中马步军都虞候。

cháo zéi jù cháng ān pú shuài li dōu bù néng jù chēng chén yú zéi zéi wěi shòu zhòng róng jié dù fù shǐ

巢贼据长安,蒲帅李都不能拒,称臣于贼,贼伪授重荣节度副使。

hé zhōng mì ěr jīng shī zéi zhēng qiú wú yǐ jūn fǔ pí yú gòng yì zéi shǐ bǎi bèi tián wěi chuán shè

河中密迩京师,贼征求无已,军府疲于供亿,贼使百辈,填委传舍。

zhòng róng wèi dōu yuē wú yǐ wài yuán wèi zhì guǐ móu fù zéi yǐ shū nàn

重荣谓都曰:“吾以外援未至,诡谋附贼以纾难。

jīn jūn fǔ jī shí kǔ bèi zhēng qiú fù lái shōu bīng shì zéi wēi wǒ yě

今军府积实,苦被征求,复来收兵,是贼危我也。

tǎng bù gǎi tú wēi wáng bì yǐ

倘不改图,危亡必矣!

qǐng jué qiáo dào yīng chéng zì gù

请绝桥道, 婴城自固。

dōu yuē wú bīng wēi lì guǎ jué zhī lì jiàn qí huàn

”都曰:“吾兵微力寡,绝之立见其患。

wéi gōng tú zhī yuàn yǐ jié yuè jiǎ gōng

唯公图之,愿以节钺假公。

yì rì dōu guī xíng zài zhòng róng zhī liú hòu shì nǎi zhǎn zéi shǐ qiú yuán lín fān

” 翌日,都归行在,重荣知留后事,乃斩贼使,求援邻籓。

jì ér zéi jiāng zhū wēn zhōu shī zì tóng zhōu zhì huáng yè zhī bīng zì huá yīn zhì shù wàn gōng zhī

既而贼将朱温舟师自同州至,黄邺之兵自华阴至,数万攻之。

zhòng róng jiè lì shì zhòng dà bài zhī

重荣戒励士众,大败之。

huò qí bīng zhàng jūn shēng yì zhèn

获其兵仗,军声益振。

cháo tíng suì shòu jié yuè jiǎn jiào sī kōng

朝廷遂授节钺,检校司空。

shí zhōng hé yuán nián xià yě

时中和元年夏也。

é ér zhōng wǔ jiān jūn yáng fù guāng lǜ chén cài zhī shī wàn rén yǔ zhòng róng hé

俄而忠武监军杨复光率陈、蔡之师万人,与重荣合。

zéi jiāng li xiáng shǒu huá zhōu zhòng róng hé shì gōng zhī qín xiáng yǐ xùn

贼将李祥守华州,重荣合势攻之,擒祥以徇。

é ér zhū wēn yǐ tóng zhōu jiàng

俄而朱温以同州降。

zéi jì shī tóng huá kuáng zào yì chì

贼既失同、华,狂躁益炽。

huáng cháo zì lǜ jīng bīng shù wàn zhì liáng tián pō

黄巢自率精兵数万,至梁田坡。

shí zhòng róng jūn huá yīn nán yáng fù guāng zài wèi běi jǐ jiǎo pò zéi

时重荣军华阴南,杨复光在渭北,掎角破贼;

chū qí bù yì dà bài zéi jūn huò qí jiāng zhào zhāng

出其不意,大败贼军,获其将赵璋。

cháo zhōng liú shǐ ér tuì

巢中流矢而退。

ér zhòng róng zhī shī wáng hào dài bàn

而重荣之师,亡耗殆半。

jù zéi fù lái shēn yōu zhī

惧贼复来,深忧之。

wèi fù guāng yuē jūn suī xiǎo jié ruì lǚ wáng shī

谓复光曰:“军虽小捷,锐旅亡失。

wàn yī zéi dǎng fù lái qí jiāng hé jūn yǐ yīng

万一贼党复来,其将何军以应?

wú zhī chéng bài wèi kě zhī yě

吾之成败,未可知也。

fù guāng yuē yàn mén li pú yè yǔ pū jiā shì shì jiù qí zūn rén yǔ pū fù xiōng tóng huàn nàn

”复光曰:“雁门李仆射,与仆家世事旧,其尊人与仆父兄同患难。

pú yè fèn bù gù shēn sǐ yì zhī jǐ

仆射奋不顾身,死义知己。

tǎng de li yàn mén wèi yuán wú shì jì yǐ

倘得李雁门为援,吾事济矣。

yīn qiǎn shǐ chuán zhào zhēng bīng

”因遣使传诏征兵。

míng nián li kè yòng lǐng bīng zhì dà bài cháo zéi shōu fù jīng chéng

明年,李克用领兵至,大败巢贼,收复京城。

qí chàng yì qǐ dǎo zhī gōng shí zhòng róng jū shǒu

其倡义启导之功,实重荣居首。

jīng shī píng yǐ gōng jiǎn xiào tài wèi tóng píng zhāng shì láng yá jùn wáng

京师平,以功检校太尉、同平章事、琅邪郡王。

guāng qǐ yuán nián xī zōng hái jīng

光启元年,僖宗还京。

sāng luàn zhī hòu liù jūn chū fù guó cáng xū jié

丧乱之后,六军初复,国藏虚竭。

guān jūn róng shǐ tián lìng zī zòu yǐ ān yì jiě xiàn liǎng chí què kè zhí shǔ shěng sī yǐ chōng shàn gěi

观军容使田令孜奏以安邑、解县两池榷课,直属省司,以充赡给。

jiù shì hé zhōng jié dù jiān què shǐ měi nián é shū shěng kè

旧事,河中节度兼榷使,每年额输省课。

zhòng róng lèi biǎo lùn liè jì xún wǎng lì jiān shì dà gōng

重荣累表论列,既循往例,兼恃大功。

lìng zī bù xǔ zòu qǐng yí zhòng róng wèi dìng zhōu jié dù

令孜不许,奏请移重荣为定州节度。

zhì xià bù fèng zhào lìng zī lǜ jìn jūn gōng zhī zhūn yú shā yuàn wéi zhòng róng jī bài zhī

制下,不奉诏,令孜率禁军攻之,屯于沙苑,为重荣击败之。

shí èr yuè lìng zī xié tiān zǐ chū xìng bǎo jī tài yuán wén zhī nǎi yǔ zhòng róng rù yuán jīng shī qiǎn shǐ yíng jià hái gōng

十二月,令孜挟天子出幸宝鸡,太原闻之,乃与重荣入援京师,遣使迎驾还宫。

lìng zī yóu jù què jié xìng shān nán

令孜尤惧,却劫幸山南。

jí zhū méi lì xiāng wáng chēng zhì zhòng róng bù shòu mìng huì tài yuán zhī shī yú hé xī yǐ tú xīng fù

及朱玫立襄王称制,重荣不受命,会太原之师于河西,以图兴复。

míng nián wáng xíng yú shā zhū méi xī zōng fǎn zhèng zhòng róng zhī zhōng lì jū duō

明年,王行瑜杀朱玫,僖宗反正,重荣之忠力居多。

zhòng róng yòng fǎ shāo yán jì nián yóu shén

重荣用法稍严,季年尤甚。

bù xià cháng xíng rú zhě cháng yǒu suǒ qiǎn fá shēn xián zhī

部下常行儒者,尝有所谴罚,深衔之。

guāng qǐ sān nián liù yuè xíng rú yǐ bīng gōng fǔ dì zhòng róng yè chū yú chéng wài bié shù

光启三年六月,行儒以兵攻府第,重荣夜出于城外别墅。

jié dàn wéi xíng rú suǒ hài xíng rú nǎi tuī zhòng yíng wèi shuài

诘旦,为行儒所害,行儒乃推重盈为帅。

zhòng yíng jì lì zhū xíng rú yǔ qí dǎng ān jí jūn mín

重盈既立,诛行儒与其党,安集军民。

qián níng chū zhòng yíng zú jūn fǔ tuī xíng jūn sī mǎ wáng kē wèi liú hòu

干宁初,重盈卒,军府推行军司马王珂为留后。

zhòng yíng zi gǒng shí wéi shǎn shuài yáo wèi jiàng zhōu cì shǐ

重盈子珙,时为陕帅,瑶为绛州刺史。

kē jí zhòng róng xiōng zhòng jiǎn zǐ chū jì zhòng róng

珂即重荣兄重简子,出继重荣。

yóu shì zhēng wèi pú shuài

由是争为蒲帅。

yáo gǒng shàng zhāng lùn liè yòu yǔ zhū wēn shū yún kē fēi wú xiōng dì jiā zhī cāng tóu yě

瑶、珙上章论列,又与朱温书云:“珂非吾兄弟,家之苍头也。

xiǎo zì chóng r ān dé jì sì

小字虫儿,安得继嗣?

kē shàng zhāng yún wáng fù yǒu xīng fù zhī gōng

”珂上章云:“亡父有兴复之功。

qiǎn shǐ qiú yuán yú tài yuán tài yuán bǎo jiàn yú cháo

”遣使求援于太原,太原保荐于朝。

gǒng hòu jié wáng xíng yú li mào zhēn hán jiàn wèi yuán sān zhèn hù xiāng biǎo jiàn

珙厚结王行瑜、李茂贞、韩建为援,三镇互相表荐。

zhāo zōng zhào yù zhī yuē wú yǐ tài yuán yǔ zhòng róng yǒu zài zào zhī gōng yǐ shù qí zòu yǐ

昭宗诏谕之曰:“吾以太原与重荣有再造之功,已俞其奏矣。

gù míng nián wǔ yuè mào zhēn děng sān rén lǜ bīng rù jìn zéi hài shí zhèng qǐng yǐ hé zhōng shòu gǒng

” 故明年五月,茂贞等三人率兵入觐,贼害时政,请以河中授珙。

gǒng yáo lián bīng gōng hé zhōng

珙、瑶连兵攻河中。

li kè yòng nù chū shī tǎo sān zhèn

李克用怒,出师讨三镇。

yáo gǒng bīng tuì kè yòng bá jiàng zhōu zhǎn yáo nǎi shī yú wèi běi

瑶、珙兵退,克用拔绛州,斩瑶,乃师于渭北。

tiān zǐ yǐ kē wèi hé zhōng jié dù shòu yǐ máo yuè réng chōng gōng jūn liáng liào shǐ

天子以珂为河中节度,授以旄钺,仍充供军粮料使。

jì zhū wáng xíng yú kè yòng yǐ nǚ qī zhī

既诛王行瑜,克用以女妻之。

kē qīn zhì tài yuán tài yuán lìng li sì zhāo jiàng bīng zhù kē gōng gǒng gǒng měi zhàn pín bài

珂亲至太原、太原令李嗣昭将兵助珂攻珙,珙每战频败。

gǒng xìng cǎn kè rén yǒu yú fàn bì zhǎn shǒu zhì yú zuò qián yán xiào zì ruò bù xià xián kǔ zhī

珙性惨刻,人有逾犯,必斩首置于座前,言笑自若,部下咸苦之。

yīn qí xuē ruò jiē huái lí pàn

因其削弱,皆怀离叛。

guāng huà èr nián liù yuè bù jiàng li fán shā gǒng zì chēng liú hòu

光化二年六月,部将李璠杀珙,自称留后。

guāng huà mò zhū wēn chū fú zhèn dìng jiāng tú guān fǔ shǔ liú jì shù fèi lì zhī jì jīng shī chù rǎo

光化末,朱温初伏镇、定,将图关辅,属刘季述废立之际,京师俶扰。

cuī yìn qián qǐ shī yú biàn yǐ tú fǎn zhèng

崔胤潜乞师于汴,以图反正。

wēn wèi qí jiāng zhāng cún jìng hóu yán yuē wáng kē shì tài yuán zhī shì wǔ màn fān lín gǔ ròu xiāng cán zì dà qí shì ěr wèi wǒ chí yī shéng yǐ fù zhī

温谓其将张存敬、侯言曰:“王珂恃太原之势,侮慢籓邻, 骨肉相残,自大其事,尔为我持一绳以缚之。

cún jìng děng lǜ bīng shù wàn dù hé yóu hán shān chū qí bù yì tiān fù yuán nián zhēng yuè bīng gōng jìn jiàng

”存敬等率兵数万渡河,由含山出其不意,天复元年正月,兵攻晋、绛。

kē jiāng jiàng zhōu cì shǐ táo jiàn zhāo jìn zhōu cì shǐ zhāng hàn yú jì wú bèi jí kāi mén jiàng

珂将绛州刺史陶建钊、晋州刺史张汉瑜既无备, 即开门降。

wēn lìng bié jiāng hé yīn shǒu jìn zhōu è qí yuán lù

温令别将何𬘡守晋州,扼其援路。

èr yuè cún jìng dà jūn bī hé zhōng kē qiǎn gào jí yú tài yuán

二月,存敬大军逼河中,珂遣告急于太原。

jìn jiàng jì dāng bīng chōng yuán shī bù néng jìn

晋、绛既当兵冲,援师不能进。

kē qī shū gào tài yuán yuē zéi shì gōng bī zhāo xī wèi fú qiú qǐ shí dà liáng dà rén ān rěn bù jiù

珂妻书告太原曰:“贼势攻逼,朝夕为俘囚, 乞食大梁,大人安忍不救?

kè yòng yuē zéi zǔ qián tú zhòng guǎ bù dí jiù zé yǔ ěr liǎng wáng

”克用曰:“贼阻前途,众寡不敌,救则与尔两亡。

kě yǔ wáng láng guī cháo tíng

可与王郎归朝廷。

kē jì wú cóng chū jí móu guī jīng shī

”珂计无从出,即谋归京师。

yòu shǐ rén gào li mào zhēn yuē shèng shàng chū fǎn zhèng zhào fān zhèn wú xiāng qīn fá tóng kuāng wáng shì

又使人告李茂贞曰:“圣上初返正, 诏籓镇无相侵伐,同匡王室。

zhū gōng bù gù guó jiā yuē shù zú qiǎn zéi chén jí gōng bì yì zé zhū gōng zhī xīn kě jiàn yǐ

朱公不顾国家约束,卒遣贼臣,急攻敝邑,则朱公之心可见矣!

bì yì ruò wáng zé tóng huá bīn qí fēi zhū jūn suǒ néng bǎo yě

敝邑若亡,则同、华、邠、岐非诸君所能保也。

tiān zǐ shén qì gǒng shǒu ér shòu rén yǐ

天子神器,拱手而授人矣!

cǐ zì rán zhī shì yě

此自然之势也。

gōng kě yǔ huá zhōu lìng gōng zǎo chū jīng ruì gù tóng guān yǐ yīng bì yì

公可与华州令公早出精锐固潼关,以应敝邑。

pū zì liàng bù wǔ qǐng yú gōng zhī xī piān qiú wèi zhèn shǒu cǐ dì qǐng gōng yǒu zhī

仆自量不武,请于公之西偏求为镇守,此地请公有之。

guān xī ān wēi guó zuò yán cù xì gōng cǐ jǔ yě

关西安危,国祚延促,系公此举也。

mào zhēn bù dá

”茂贞不答。

kē shì cù jiāng dù hé guī jīng shī rén qíng lí hé

珂势蹙,将渡河归京师,人情离合。

shí hé qiáo huǐ pǐ líng sī gěng sāi zhōu jí nán jì

时河桥毁圮,凌澌鲠塞,舟楫难济。

kē zú yǐ zhōu yǒu rì

珂族舣舟有日。

kē yè zì wèi yù shǒu pí zhě mò rán wú yīng

珂夜自慰谕守陴者,默然无应。

yá jiāng liú xun yè bàn zhì kē qǐn mén kē huà zhī yuē bīng yù fǎn yé

牙将刘训夜半至珂寝门,珂叱之曰: “兵欲反耶?

xùn jiě yī tǎn bì yuē gōng gǒu huái yí xun qǐng duàn bì

”训解衣袒臂曰:“公苟怀疑,训请断臂。

kē yuē shì shì rú hé jì jiāng ān chū

”珂曰:“事势如何,计将安出?

xun yuē ruò yè chū zhěng zhào dài jì rén bì zhēng zhōu

”训曰:“若夜出整棹待济,人必争舟。

gǒu yī fū chī zhāng qí huò mò cè

苟一夫鸱张,其祸莫测。

bù rú sì míng dàn yǐ qíng yù sān jūn yuàn cóng zhě bì bàn rán hòu dēng zhōu fù quē kě yǐ qián jì

不如俟明旦,以情谕三军,愿从者必半,然后登舟赴阙,可以前济。

bù rán zé zhào zhū jiàng xiào qiě wèi kuǎn zhuàng yǐ huǎn zéi jūn xú tú xiàng bèi cè zhī shàng yě

不然,则召诸将校, 且为款状,以缓贼军,徐图向背,策之上也。

kē rán zhī jí dēng chéng wèi cún jìng yuē wú yú biàn wáng yǒu jiā shì shì fēn gōng yi tuì shè

”珂然之,即登城谓存敬曰:“吾于汴王有家世事分,公宜退舍。

sì biàn wáng zhì wú zì tīng mìng

俟汴王至,吾自听命。

cún jìng jí rì tuì shè

”存敬即日退舍。

sān yuè zhū wēn zì luò yáng zhì xiān kū yú zhòng róng zhī mù bēi bù zì shèng chén cí zhì jì pú rén wén zhī gǎn yuè

三月,朱温自洛阳至,先哭于重荣之墓,悲不自胜,陈辞致祭,蒲人闻之感悦。

kē yù miàn fù qiān yáng yǐ jiàn

珂欲面缚牵羊以见。

wēn bào yuē tài shī ā jiù zhī ēn hé shí kě wàng yé

温报曰:“太师阿舅之恩,何时可忘耶?

láng jūn ruò yǐ wáng guó zhī lǐ xiāng jiàn huáng quán qí wèi wǒ hé

郎君若以亡国之礼相见,黄泉其谓我何?

jí kē chū yíng zhī yú lù wò shǒu xū xī lián pèi ér rù

”及珂出,迎之于路,握手歔欷,联辔而入。

jū bàn yuè yǐ cún jìng shǒu hé zhōng kē jǔ jiā xǐ yú biàn

居半月,以存敬守河中,珂举家徙于汴。

hòu wēn lìng kē rù jìn qiǎn rén shā zhī yú huá zhōu chuán shè

后温令珂入觐,遣人杀之于华州传舍。

zì zhòng róng chū shuài hé zhōng chuán zhì kē èr shí nián

自重荣初帅河中,传至珂二十年。

wáng chù cún jīng zhào wàn nián xiàn shèng yè lǐ rén

王处存,京兆万年县胜业里人。

shì lì shén cè jūn wèi jīng shī fù zú cái chǎn shù bǎi wàn

世隶神策军,为京师富族,财产数百万。

fù zōng zì jūn xiào lèi zhì jiǎn jiào sī kōng jīn wú dà jiàng jūn zuǒ jiē shǐ yáo lǐng xìng yuán jié dù

父宗, 自军校累至检校司空、金吾大将军、左街使,遥领兴元节度。

zōng shàn xìng lì chéng shí mào yì yóu shì fù nǐ wáng zhě shì huàn yīn zī ér guì hóu fú yù shí tóng nú wàn zhǐ

宗善兴利,乘时贸易, 由是富拟王者,仕宦因赀而贵,侯服玉食,僮奴万指。

chù cún qǐ jiā yòu jūn zhèn shǐ lèi zhì xiāo wèi jiāng jūn zuǒ jūn xún shǐ

处存起家右军镇使,累至骁卫将军、左军巡使。

qián fú liù nián shí yuè jiǎn jiào xíng bù shàng shū yì wǔ jūn jié dù shǐ

干符六年十月,检校刑部尚书、义武军节度使。

míng nián huáng cháo fàn quē xī zōng chū xìng

明年,黄巢犯阙,僖宗出幸。

chù cún hào kū lěi rì bù sì zhào mìng jí lǜ běn jūn rù yuán

处存号哭累日,不俟诏命,即率本军入援。

qiǎn èr qiān rén jiān dào wǎng shān nán wèi cóng chē jià

遣二千人间道往山南,卫从车驾。

shí li dōu shǒu hé zhōng jiàng zéi huì wáng zhòng róng zhǎn wěi shǐ tōng shǐ yú chù cún nǎi tóng méng shì shī yíng yú wèi běi

时李都守河中降贼,会王重荣斩伪使,通使于处存, 乃同盟誓师,营于渭北。

shí cháo zéi jiàn hào tiān xià fān zhèn duō shòu qí wěi mìng wéi zhèng tián shǒu fèng xiáng zhèng cóng dǎng shǒu tài yuán

时巢贼僭号,天下籓镇,多受其伪命,唯郑畋守凤翔,郑从谠守太原。

chù cún wáng zhòng róng shǒu chàng yì jǔ yǐ zhāo tài yuán

处存、王重荣首倡义举,以招太原。

é ér zhèng tián pò zéi qián fēng wáng duó zì xíng zài zhì gù zhū zhèn fān rán gǎi tú yǐ chū qín wáng zhī shī

俄而郑畋破贼前锋,王铎自行在至,故诸镇翻然改图,以出勤王之师。

zhōng hé yuán nián sì yuè jīng yuán xíng jūn táng hóng fu bài zéi jiāng lín yán shàng ràng jūn chéng shèng jìn bī jīng shī

中和元年四月,泾原行军唐弘夫败贼将林言、尚让军,乘胜进逼京师。

chù cún zì wèi běi qīn xuǎn xiāo zú wǔ qiān jiē yǐ bái xū wèi hào yè rù jīng chéng

处存自渭北亲选骁卒五千,皆以白𦈡为号,夜入京城。

zéi yǐ dùn qù

贼已遁去。

jīng shī gù rén jiàn chǔ cún zhē dào tòng kū huān hū sāi lù

京师故人见处存,遮道恸哭,欢呼塞路。

jūn rén jiē shì bīng zhēng jù dì zhái fāng shì shào nián duō dài bái hào zá jūn

军人皆释兵,争据第宅,坊市少年多带白号杂军。

yì rì zéi zhēn zhī zì bà shàng fù xí jīng shī shì rén yǐ wéi wáng shī huān hū yíng zhī

翌日,贼侦知, 自灞上复袭京师,市人以为王师,欢呼迎之。

chù cún wèi zéi suǒ pò shōu jūn hái yíng

处存为贼所迫,收军还营。

zéi nù zhào jí liǎng shì dīng zhuàng qī bā wàn bìng shā zhī xuè liú chéng qú

贼怒,召集两市丁壮七八万,并杀之,血流成渠。

chù cún jiā zài jīng shī shì shòu guó ēn yǐ zéi kòu wèi píng luán yú chū shòu měi yán jí shí shì wèi cháng bù yīn wū liú tì zhū jūn yì zhī

处存家在京师,世受国恩,以贼寇未平,銮舆出狩,每言及时事,未尝不喑呜流涕,诸军义之。

qián hòu qiǎn shǐ shí bèi yíng li kè yòng jì yì shì yīn hǎo tè xiāng kuǎn nì

前后遣使十辈迎李克用,既奕世姻好,特相款昵。

jì shōu jīng shī wáng duó dì qí gōng

洎收京师,王铎第其功;

qín wáng jǔ yì chù cún wèi zhī zuì

勤王举义,处存为之最;

shōu chéng pò zéi kè yòng wèi zhī zuì

收城破贼,克用为之最。

yǐ gōng jiǎn jiào sī kōng

以功检校司空。

hòu yòu qiǎn dà jiàng zhāng gōng qìng lǜ jìn bīng sān qiān hé zhū jūn miè zéi cháo yú tài shān yǐ gōng jiǎn jiào sī tú

后又遣大将张公庆率劲兵三千,合诸军灭贼巢于泰山,以功检校司徒。

tián lìng zī tǎo wáng zhòng róng zhào chù cún wèi hé zhōng jié dù

田令孜讨王重荣,诏处存为河中节度。

chù cún shàng zhāng shēn lǐ yán zhòng róng wú zuì yǒu dà gōng yú guó bù yí qīng yǒu chú gǎi yǐ yáo fān zhèn zhī xīn

处存上章申理,言:“重荣无罪,有大功于国,不宜轻有除改,以摇籓镇之心。

chū yōu zhèn liǎng fān bīng jiǎ qiáng shèng yì dìng yú qí jiān pí yú qīn kòu

”初,幽、镇两籓,兵甲强盛,易定于其间,疲于侵寇。

jí kuāng wēi dé zhì jiāo yíng héng yù jiān bìng zhī

及匡威得志骄盈,恒欲兼并之。

lài yǔ tài yuán yīn hǎo měi wèi zhī yuán

赖与太原姻好,每为之援。

chù cún yì mù lín yǐ lǐ yōu fǔ jūn mín zhé jié xià shì rén duō guī zhī yǐ zhì kàng héng liè zhèn

处存亦睦邻以礼,优抚军民,折节下士,人多归之,以至抗衡列镇。

lèi jiā shì zhōng jiǎn jiào tài wèi

累加侍中、检校太尉。

qián níng èr nián jiǔ yuè zú nián liù shí wǔ zèng tài zǐ tài shī shì yuē zhōng sù

干宁二年九月卒,年六十五,赠太子太师,谥曰忠肃。

sān jūn yǐ hé shuò jiù shì tuī qí zi fù dà shǐ gào wèi liú hòu

三军以河朔旧事,推其子副大使郜为留后。

cháo tíng cóng ér mìng zhī

朝廷从而命之。

shòu yǐ máo yuè xún jiā jiǎn xiào sī kōng tóng píng zhāng shì lèi zhì tài bǎo

授以旄钺,寻加检校司空、同平章事,累至太保。

guāng huà sān nián qī yuè biàn jiāng zhāng cún jìng jìn kòu yōu zhōu xuán rù qí gōu

光化三年七月,汴将张存敬进寇幽州,旋入祁沟。

gào qiǎn mǎ bù dōu jiāng wáng chù zhí jiàng bīng jù zhī wèi cún jìng suǒ bài tuì yíng shā hé

郜遣马步都将王处直将兵拒之,为存敬所败,退营沙河。

biàn rén jìn jī yíng yú huái dé yì

汴人进击,营于怀德驿。

chù zhí zhī zhòng bēn náo chéng zhōng dà kǒng

处直之众奔挠,城中大恐。

shí yuè gào wěi chéng xié zú bēn yú tài yuán tài yuán lèi biǎo shòu jiǎn jiào tài wèi

十月,郜委城携族奔于太原,太原累表授检校太尉。

tiān fù chū zú yú jìn yáng

天复初,卒于晋阳。

qí dì yè kè yòng yǐ nǚ qī zhī lì lán shí miǎn sān zhōu cì shǐ dà tóng jūn fáng yù shǐ

其弟邺,克用以女妻之,历岚、石、沔三州刺史、大同军防御使。

tiān yòu zhōng zú

天祐中卒。

chù zhí zì yǔn míng chù cún mǔ dì yě

处直,字允明,处存母弟也。

chū wèi dìng zhōu hòu yuàn jūn dōu zhī bīng mǎ shǐ

初为定州后院军都知兵马使。

biàn rén rù kòu chù zhí jù zhàn bù lì ér tuì

汴人入寇,处直拒战不利而退;

sān jūn dà zào tuī chǔ zhí wèi shuài

三军大噪,推处直为帅。

jí gào chū bēn nǎi quán liú hòu shì

及郜出奔,乃权留后事。

biàn jiāng zhāng cún jìng gōng chéng tī chōng yún hé chù zhí dēng chéng hū yuē bì yì yú cháo tíng wèi cháng bù zhōng yú fān lín wèi cháng shī lǐ bù yú jūn zhī shè wú de hé yě

汴将张存敬攻城, 梯冲云合,处直登城呼曰:“敝邑于朝廷未尝不忠,于籓邻未尝失礼,不虞君之涉吾地,何也?

zhū wēn qiǎn rén bào zhī yuē hé yǐ fù tài yuán ér ruò lín dào

”朱温遣人报之曰:“何以附太原而弱邻道?

chù zhí bào yuē wú xiōng yǔ tài yuán tóng shí lì xūn wáng shì de yòu qīn lín xiū hǎo wǎng lái cháng dào yě

”处直报曰:“吾兄与太原同时立勋王室,地又亲邻,修好往来,常道也。

qǐng cóng cǐ gǎi tú

请从此改图。

wēn xǔ zhī

”温许之。

réng guī zuì yú kǒng mù lì liáng wèn chū juàn shí wàn pǐ niú jiǔ yǐ kào biàn jūn

仍归罪于孔目吏梁问,出绢十万匹,牛酒以犒汴军。

cún jìng xiū méng ér tuì

存敬修盟而退。

wēn yīn biǎo shòu máo yuè jiǎn xiào zuǒ pú yè

温因表授旄钺,检校左仆射。

tiān yòu yuán nián jiā tài bǎo fēng tài yuán wáng

天祐元年,加太保,封太原王。

hòu shì wěi liáng shòu běi píng wáng jiǎn jiào tài wèi

后仕伪梁,授北平王,检校太尉。

bù shù suì fù yú zhuāng zōng

不数岁,复于庄宗。

hòu shí yú nián wèi qí zǐ dōu fèi guī sī dì xún zú nián liù shí yī

后十余年,为其子都废归私第,寻卒,年六十一。

zhū gě shuǎng qīng zhōu bó chāng rén

诸葛爽,青州博昌人。

yì shǔ xiàn wéi wǔ bó wèi lìng suǒ chī nǎi qì yì yǐ lǐ ōu zì jǐ

役属县为伍伯,为令所笞,乃弃役,以里讴自给。

huì páng xūn zhī luàn nǎi wěi shēn wèi xú zú lèi jūn gōng zhì xiǎo xiào

会庞勋之乱,乃委身为徐卒,累军功至小校。

guān jūn tǎo xú páng xūn shì cù lǜ bǎi yú rén yǔ sì zhōu shǒu jiāng yáng qún guī guó

官军讨徐,庞勋势蹙,率百余人与泗州守将阳群归国。

lèi shòu rǔ zhōu fáng yù shǐ

累授汝州防御使。

li zuó wèi zhāo tǎo shǐ tǎo shā zhì yú yún zhōu biǎo shuǎng wèi fù

李琢为招讨使,讨沙阤于云州,表爽为副。

guǎng míng yuán nián zéi xiàn jīng shī zhào shuǎng lǜ dài běi xíng yíng bīng mǎ fù nàn guān zhōng

广明元年,贼陷京师,诏爽率代北行营兵马,赴难关中。

shuǎng jūn tún yuè yáng

爽军屯栎阳。

tóng guān bù shǒu chē jià chū xìng shuǎng nǎi jiàng zéi

潼关不守,车驾出幸,爽乃降贼。

cháo yǐ shuǎng wèi hé yáng jié dù shǐ

巢以爽为河阳节度使。

cháo zéi bài fù biǎo guī guó jìn wèi jiǎn jiào sī tú

巢贼败,复表归国,进位检校司徒。

shí wèi bó hán jiǎn jūn shì fāng shèng

时魏博韩简军势方盛。

zhōng hé yuán nián sì yuè wèi rén gōng hé yáng dà bài shuǎng jūn yú xiū wǔ shuǎng qì chéng dùn zǒu

中和元年四月,魏人攻河阳,大败爽军于修武,爽弃城遁走。

jiǎn lìng dà jiàng shǒu hé yáng

简令大将守河阳。

nǎi chū shī tǎo cáo quán zhěng yú yùn zhōu

乃出师讨曹全晸于郓州。

shí yuè mèng zhōu rén fù yòu shuǎng shuǎng zì jīn shāng lǜ bīng qiān rén fù rù hé yáng

十月,孟州人复诱爽,爽自金商率兵千人,复入河阳。

nǎi kào láo wèi rén lìng zhào wén biàn lǜ zhī ér qù

乃犒劳魏人,令赵文弁率之而去。

shí yī yuè shuǎng gōng xīn xiāng

十一月,爽攻新乡。

jiǎn zì yùn lái nì zhàn jūn yú huò jiā xī běi

简自郓来逆战,军于获嘉西北。

shí jiǎn jiāng yǐn wèi rén rù qū guān fǔ zhū chú cháo niè zì yǒu tú wáng zhī zhì sān jūn lǚ jiàn bù cóng

时简将引魏人入趋关辅,诛除巢孽,自有图王之志, 三军屡谏不从。

piān jiàng lè yàn zhēn yīn zhòng xīn yáo shuō jī zhī yá jūn bēn guī wèi zhōu

偏将乐彦祯因众心摇,说激之,牙军奔归魏州。

shuǎng jūn chéng zhī

爽军乘之。

jiǎn xiāng bīng bā wàn dà bài bēn téng luàn sǐ qīng shuǐ wèi zhī bù liú

简乡兵八万大败,奔腾乱死,清水为之不流。

míng nián zhēng yuè jiǎn wèi yá jūn suǒ shā shuǎng jūn yóu shì dà zhèn

明年正月,简为牙军所杀,爽军由是大振。

jí cháo zéi jiāng bài shuǎng fù guī guó

及巢贼将败,爽复归国。

shuǎng suī qǐ qún dào jì guì zhī hòu shàn yú wéi lǐ

爽虽起群盗,既贵之后,善于为理;

suǒ zhì fǎ lìng chéng qīng rén wú yuàn tàn rén shì yǐ cǐ duō zhī

所至法令澄清, 人无怨叹,人士以此多之。

guāng qǐ èr nián shuǎng zú zhàng zhōng jiàng liú jīng zhāng yán yǐ shuǎng zi zhòng fāng wèi mèng shuài

光启二年,爽卒,帐中将刘经、张言以爽子仲方为孟帅。

é ér cài zéi sūn rú lǜ zhòng gōng zhī chéng xiàn yú zéi zhòng fāng guī yú biàn rú suì jù mèng zhōu

俄而蔡贼孙儒率众攻之,城陷于贼,仲方归于汴,儒遂据孟州。

gāo pián zì qiān lǐ yōu zhōu rén

高骈,字千里,幽州人。

zǔ chóng wén yuán hé chū gōng chén fēng nán píng wáng zì yǒu chuán

祖崇文,元和初功臣,封南平王,自有传。

fù chéng míng shén cè yú hòu

父承明, 神策虞候。

pián jiā shì shì jìn jūn yòu ér lǎng bá hǎo wéi wén duō yǔ rú zhě yóu

骈,家世仕禁军,幼而朗拔,好为文,多与儒者游;

xǐ yán lǐ dào

喜言理道。

liǎng jūn zhōng guì xī rán chēng zhòng nǎi mí zhī yǒng jué lèi lì shén cè dōu yú hòu

两军中贵,翕然称重,乃縻之勇爵,累历神策都虞候。

huì dǎng xiàng qiāng pàn lìng lǜ jìn bīng wàn rén shù cháng wǔ chéng

会党项羌叛,令率禁兵万人戍长武城。

shí zhū jiāng yù qiāng wú gōng wéi pián sì xì yòng bīng chū wú bù jié

时诸将御羌无功,唯骈伺隙用兵,出无不捷。

yì zōng shēn jiā zhī

懿宗深嘉之。

xī fān kòu biān yí zhèn qín zhōu xún shòu qín zhōu cì shǐ běn zhōu jīng lüè shǐ

西蕃寇边,移镇秦州,寻授秦州刺史、本州经略使。

xiān shì li zuó wèi ān nán dū hù tān yú huò huì nüè fù yí liáo rén duō yuàn pàn

先是,李琢为安南都护,贪于货贿,虐赋夷獠,人多怨叛;

suì jié mán jūn hé shì gōng ān nán xiàn zhī

遂结蛮军合势攻安南,陷之。

zì shì lěi nián jí mìng jiāng shuài wèi néng shōu fù

自是累年亟命将帅,未能收复。

wǔ nián yí pián wèi ān nán dū hù

五年,移骈为安南都护。

zhì zé kuāng hé wǔ guǎn zhī bīng jī nián zhī nèi zhāo huái xī dòng zhū qí shǒu è yī zhàn ér mán zú dùn qù shōu fù jiāo zhōu jùn yì

至则匡合五管之兵,期年之内,招怀溪洞,诛其首恶,一战而蛮卒遁去,收复交州郡邑。

yòu yǐ guǎng zhōu kuì yùn jiān sè pián shì qí shuǐ lù zì jiāo zhì guǎng duō yǒu jù shí gěng tú nǎi gòu mù gōng tú zuò fǎ qù zhī

又以广州馈运艰涩,骈视其水路,自交至广,多有巨石梗途,乃购募工徒,作法去之。

yóu shì zhōu jí wú zhì ān nán chǔ bèi bù fá zhì jīn lài zhī

由是舟楫无滞,安南储备不乏,至今赖之。

tiān zǐ jiā qí cái qiān jiǎn jiào gōng bù shàng shū yùn zhōu cì shǐ tiān píng jūn jié dù guān chá děng shǐ

天子嘉其才,迁检校工部尚书、郓州刺史、 天平军节度观察等使。

zhì yùn zhī zhèng mín lì gē zhī

治郓之政,民吏歌之。

nán zhào mán kòu guī zhōu dù hù sì lüě

南诏蛮寇巂州,渡沪肆掠。

nǎi yǐ pián wèi chéng dū yǐn jiàn nán xi chuān jié dù guān chá děng shǐ

乃以骈为成都尹、剑南西川节度观察等使。

shǔ tǔ sàn è chéng dū bǐ wú yuán yōng pián nǎi jì měi suì wán qì zhī fèi zhòu zhī yǐ zhuān pì

蜀土散恶,成都比无垣墉,骈乃计每岁完葺之费,甃之以砖甓。

zhì dié yóu shì wán jiān

雉堞由是完坚。

chuán xí yún nán yǐ bīng yā jìng jiǎng xìn xiū hǎo bù gǎn rù kòu

传檄云南, 以兵压境,讲信修好,不敢入寇。

jìn wèi jiǎn jiào shàng shū yòu pú yè jiāng líng yǐn jīng nán jié dù guān chá děng shǐ

进位检校尚书右仆射、江陵尹、荆南节度观察等使。

qián fú sì nián jìn wèi jiǎn jiào sī kōng rùn zhōu cì shǐ zhèn hǎi jūn jié dù zhè jiāng xī dào guān chá děng shǐ jìn fēng yān guó gōng

干符四年,进位检校司空、润州刺史、镇海军节度、浙江西道观察等使,进封燕国公。

shí cǎo zéi wáng xiān zhī xiàn jīng xiāng sòng wēi lǜ zhū dào shī tǎo zhú qí zhòng lí sàn guò jiāng biǎo

时草贼王仙芝陷荆襄,宋威率诸道师讨逐,其众离散过江表。

tiān zǐ yǐ pián qián zhèn yùn jūn mín wèi fú xiān zhī tú dǎng yùn rén yě gù shòu pián jīng kǒu jié yuè yǐ zhāo huái zhī

天子以骈前镇郓, 军民畏服,仙芝徒党,郓人也,故授骈京口节钺,以招怀之。

xún shòu zhū dào bīng mǎ dū tǒng jiāng huái yán tiě zhuǎn yùn děng shǐ

寻授诸道兵马都统、 江淮盐铁转运等使。

pián lìng qí jiāng zhāng lín liáng zuǎn fēn bīng tǎo zéi qián hòu lèi jié jiàng qí shǒu lǐng shù shí rén

骈令其将张璘、梁缵分兵讨贼,前后累捷,降其首领数十人。

zéi nán qū lǐng biǎo tiān zǐ jiā zhī

贼南趋岭表,天子嘉之。

liù nián dōng jìn wèi jiǎn jiào sī tú yáng zhōu dà dū dū fǔ zhǎng shǐ huái nán jié dù fù dà shǐ zhī jié dù shì bīng mǎ dū tǒng yán tiě zhuǎn yùn shǐ rú gù

六年冬,进位检校司徒、杨州大都督府长史、淮南节度副大使知节度事,兵马都统、盐铁转运使如故。

pián zhì huái nán shàn wán chéng lěi zhāo mù jūn lǚ tǔ kè zhī jūn qī wàn

骈至淮南,缮完城垒,招募军旅,土客之军七万。

nǎi chuán xí zhēng tiān xià bīng wēi wàng dà zhèn

乃传檄征天下兵,威望大振。

cháo tíng shēn yǐ lài zhī jìn wèi jiǎn jiào tài wèi tóng píng zhāng shì

朝廷深倚赖之,进位检校太尉、同平章事。

jì ér huáng cháo zéi hé xiān zhī cán dǎng fù xiàn hú nán zhè xī zhōu jùn zhòng hào bǎi wàn

既而黄巢贼合仙芝残党,复陷湖南、浙西州郡,众号百万。

cháo jù guǎng zhōu qiú tiān píng jié yuè

巢据广州,求天平节钺。

cháo tíng yì yù yǐ nán hǎi jié yuè shòu zhī

朝廷议欲以南海节钺授之。

zǎi xiàng lú xié yǔ pián sù shàn yǐ pián qián zài zhè xi yǐ lì tǎo zéi zhī xiào jīn fāng jí zhū dào zhī shī yú huái diàn bù yí shě zéi yǐ ruò shì xīn

宰相卢携与骈素善,以骈前在浙西已立讨贼之效, 今方集诸道之师于淮甸,不宜舍贼,以弱士心。

zhèng tián yì qiě yi jiǎ zéi fāng zhèn yǐ shū nàn

郑畋议且宜假贼方镇以纾难。

èr rén zhēng lùn yú cháo yǐ yán cí bù xùn yóu shì liǎng ba zhī

二人争论于朝,以言词不逊,由是两罢之。

pián fāng chí bīng bǐng wén cháo yì yì tóng xīn pō bù píng zhī

骈方持兵柄,闻朝议异同,心颇不平之。

guǎng míng yuán nián xià huáng cháo zhī dǎng zì lǐng biǎo běi qū jiāng huái yóu cǎi shí dù jiāng

广明元年夏,黄巢之党自岭表北趋江淮,由采石渡江。

zhāng lín lè bīng tiān cháng yù jī zhī

张璘勒兵天长,欲击之。

pián yuàn cháo yì yǒu bù fù jǐ zhě yù zéi zòng héng hé luò lìng cháo tíng sǒng zhèn zé cóng ér zhū zhī

骈怨朝议有不附己者,欲贼纵横河洛,令朝廷耸振,则从而诛之。

dà jiàng bì shī duó yuē yāo zéi bǎi wàn suǒ jīng zhèn shù ruò dǎo wú rén zhī jìng

大将毕师铎曰: “妖贼百万,所经镇戍若蹈无人之境。

jīn zhāo tíng suǒ shì zhě dū tǒng pò zéi yào hài zhī dì wéi jiāng huái wéi shǒu

今朝廷所恃者都统,破贼要害之地,唯江淮为首。

bǐ zhòng wǒ guǎ ruò bù jù jīn yào yǐ jī zhī bǐ běi dù cháng huái hé yǐ è shù

彼众我寡,若不据津要以击之,俾北渡长淮,何以扼束?

zhōng yuán xiàn fù bì yǐ

中原陷覆必矣!

pián hài rán yuē jūn yán shì yě

” 骈骇然曰:“君言是也。

jí lìng chū jūn

”即令出军。

yǒu ài jiàng lǚ yòng zhī zhě yǐ zuǒ dào mèi pián pián pō yòng qí yán

有爱将吕用之者,以左道媚骈,骈颇用其言。

yòng zhī jù shī duó děng lì gōng jí duó jǐ quán cóng róng wèi pián yuē xiàng gōng xūn yè gāo yǐ yāo zéi wèi tiǎn cháo tíng yǐ yǒu jiàn yán

用之惧师铎等立功,即夺己权,从容谓骈曰:“相公勋业高矣,妖贼未殄,朝廷已有间言。

zéi ruò dàng píng zé wēi wàng zhèn zhǔ gōng jū bù shǎng gōng ān shuì jià yé

贼若荡平,则威望震主,功居不赏,公安税驾耶?

wèi gōng liáng huà mò ruò guān xìn zì qiú duō fú

为公良画,莫若观衅, 自求多福。

pián shēn rán zhī nǎi zhǐ zhū jiāng dàn wò bīng bǎo jìng ér yǐ

”骈深然之,乃止诸将,但握兵保境而已。

qí nián dōng zéi xiàn hé luò

其年冬,贼陷河洛。

zhōng shǐ cù pián tǎo zéi guān gài xiāng wàng

中使促骈讨贼,冠盖相望。

pián zhōng dòu náo bù xíng

骈终逗挠不行。

jì ér liǎng jīng fù mò lú xié sǐ

既而两京覆没, 卢携死。

pián dà yuè jūn shī yù jiān bìng liǎng zhè wèi sūn cè sān fēn zhī jì

骈大阅军师,欲兼并两浙,为孙策三分之计。

tiān zǐ zài shǔ jí mìng chū shī

天子在蜀,亟命出师。

zhōng hé èr nián wǔ yuè zhì gòu yú yáng zhōu xiè shè zhàn zhě yún yě niǎo rù shì jūn fǔ jiāng kōng

中和二年五月,雉雊于扬州廨舍,占者云:“野鸟入室,军府将空。

pián xīn è zhī

”骈心恶之。

qí yuè jǐn chū bīng yú dōng táng jié lěi ér chù měi rì jiào yuè rú fù nàn zhī shì

其月, 尽出兵于东塘,结垒而处,每日教阅,如赴难之势。

réng yǔ zhè xī zhōu bǎo shū qǐng tóng rù yuán jīng shī

仍与浙西周宝书,请同入援京师。

bǎo dà xǐ jí diǎn yuè jiāng fù zhī qiǎn rén zhēn zhī zhī qí fēi shí

宝大喜,即点阅,将赴之,遣人侦之,知其非实。

pián zài dōng táng fán bǎi rì fù huán guǎng líng gài ráng gòu zhì zhī yì yě

骈在东塘凡百日,复还广陵, 盖禳雊雉之异也。

xī zōng zhī pián wú fù nàn yì nǎi yǐ zǎi chén wáng duó wèi jīng chéng sì miàn zhū dào héng yíng bīng mǎ dū tǒng cuī ān qián fù zhī wéi zhāo dù lǐng jiāng huái yán tiě zhuǎn yùn shǐ

僖宗知骈无赴难意,乃以宰臣王铎为京城四面诸道行营兵马都统,崔安潜副之, 韦昭度领江淮盐铁转运使。

zēng pián jiē jué shǐ wu bìng tíng

增骈阶爵,使务并停。

pián jì shī bīng bǐng yòu luò lì quán rǎng mèi dà gòu lèi shàng zhāng lùn liè yǔ cí bù xùn

骈既失兵柄,又落利权,攘袂大诟,累上章论列,语词不逊。

qí mò zhāng yuē

其末章曰:

chén fú fèng zhào mìng lìng chén zì xǐng gèng wù yī wéi zhě

臣伏奉诏命,令臣自省,更勿依违者。

chén yǎng tiān su de zì lèi jiāo liú

臣仰天诉地,自泪交流;

rú jiàn jǐ zǎn xīn ruò tāng huǒ zài jǐ

如剑戟攒心, 若汤火在己。

zhī rú huáng cháo dà kòu wéi bī tiān zhǎng xiǎo chéng sì xún yǒu yú jìng zhì bài zǒu

只如黄巢大寇,围逼天长小城,四旬有余,竟至败走。

chén sàn zhēng zhū dào bīng jiǎ jǐn chū jiā cái shǎng gěi ér zhū dào duō bù fā bīng cái wù jí wéi jǐ yǒu

臣散征诸道兵甲,尽出家财赏给,而诸道多不发兵,财物即为己有。

zòng rán qiǎn shǐ zhēng dé chì zhǐ bù xǔ guò huái

纵然遣使征得,敕旨不许过淮。

qí shí huáng cháo cán xiōng cái jí èr wàn jīng guò shù qiān lǐ jūn zhèn jǐn ruò wú rén

其时黄巢残凶,才及二万,经过数千里,军镇尽若无人。

zhī rú tóng guān yǐ dōng zhǐ yǒu yī jìng qí wèi xiǎn gù shén yú jǐng xíng

只如潼关已东,止有一径,其为险固,甚于井陉。

qǐ yǒu kuáng kòu bēn chōng lüè wú zǔ ài jí bǎi èr zhī de gù shì xū yán

岂有狂寇奔冲,略无阻碍,即百二之地,固是虚言。

shén cè liù jūn cǐ shí ān zài

神策六军,此时安在?

bì xià cāng huáng xi chū nèi guān bèn mìng dōng lái lí shù jǐn bèi shā shāng yì guān xī zāo tú lù

陛下苍黄西出,内官奔命东来,黎庶尽被杀伤,衣冠悉遭屠戮。

jīn zé yuán líng kāi huǐ zōng miào jīng zhēn yuǎn jìn tòng shāng xiá ěr jiē yuàn

今则园陵开毁,宗庙荆榛,远近痛伤,遐迩嗟怨。

suī rán jiān chén wèi wù bì xià yóu mí bù sī zōng miào zhī fén shāo bù tòng yuán líng zhī kāi huǐ

虽然,奸臣未悟,陛下犹迷,不思宗庙之焚烧,不痛园陵之开毁。

chén zhī tòng yě shí zài yú sī

臣之痛也, 实在于斯!

cǐ shì jiàn zhī duō nián bù dú zhī yú jīn rì

此事见之多年,不独知于今日。

kuàng zì huán pú dào qǐ cháo tíng zhēng yòng zhì duō shàng zhì shuài chén xià jí pí jiàng yǐ chén suǒ liào xī kě zuò qín yòng cǐ wèi móu ān néng bàn shì

况自萑蒲盗起,朝廷征用至多,上至帅臣,下及裨将,以臣所料,悉可坐擒,用此为谋,安能办事?

bì xià jīn yòng wáng duó jǐn zhǔ bīng quán chéng zhī kuáng kòu bì jiān xiāo cháo jí fù

陛下今用王铎,尽主兵权,诚知狂寇必歼,枭巢即覆。

chén dú lǐ zhì xuān ní shè yú jué xiāng zhī pǔ gài guān zhě rú dǔ qiáng shǐ zǐ lù chū yán shè yuē kuì jūn zhī jiāng wáng guó zhī dài fū yǔ wéi rén hòu zhě bù rù yú shè yě

臣读《礼》至宣尼射于矍相之圃,盖观者如堵墙, 使子路出延射曰:“溃军之将,亡国之大夫,与为人后者,不入于射也。

yán jiè rú sī tú gōng yě qǐ yi róng yì

”严诫如斯,图功也,岂宜容易?

bì xià ān rěn wěi bài jūn zhī jiàng xiàn yī rú chén

陛下安忍委败军之将,陷一儒臣?

cuī ān qián dào chù tān cán zhī rú xi chuān kě wèi yàn yǐ wěi zhī fù èr jù kě píng róng

崔安潜到处贪残,只如西川,可为验矣,委之副贰,讵可平戎?

kuàng tiān xià bīng jiāo zài chǔ jiàn yuè qǐ èr rú shì néng jí qiáng bīng wàn yī guāi zhāng jiāng hé jiù zhù

况天下兵骄,在处僭越,岂二儒士,能戢强兵,万一乖张,将何救助?

yuàn bì xià xià niàn lí shù shàng wèi zōng tiāo wú shǐ bǎi dài yǒu bào hèn zhī chén qiān gǔ liú guā xí zhī chǐ

愿陛下下念黎庶,上为宗祧,无使百代有抱恨之臣, 千古留刮席之耻!

chén dàn lǜ kòu shēng dōng tǔ liú shì fù xīng jí zhǐ dào zhī zāi qǐ dú wǎng rì

臣但虑寇生东土,刘氏复兴,即轵道之灾,岂独往日!

qǐ bì xià shāo liú shén lǜ yǐ ān zōng shè

乞陛下稍留神虑,以安宗社。

jīn xián cái zài yě xiān rén mǎn cháo zhì bì xià wèi wáng guó zhī jūn cǐ děng jì jiāng ān chū

今贤才在野,𪫺人满朝,致陛下为亡国之君,此等计将安出?

fú qǐ lù mài guān yù jué zhī bèi zhēng gěng zhí gōng zhèng zhī chén wěi zhī zhòng nán zhì zhī zuǒ yòu kè fù gōng què mò shàng yú sī

伏乞戮卖官鬻爵之辈,征鲠直公正之臣,委之重难,置之左右,克复宫阙,莫尚于斯!

ruò cǐ shí bàng fěi zhōng chén chén mái liè shì kuāng fù zōng shè wèi jiàn yǒu qī

若此时谤诽忠臣,沉埋烈士,匡复宗社,未见有期!

chén shòu guó ēn shēn bù jué yǔ qiè wú rèn yōu jù zhī zhì

臣受国恩深,不觉语切,无任忧惧之至。

zhào bào pián yuē

诏报骈曰:

shěng biǎo jù xī

省表具悉。

qīng yī mén zhōng xiào sān dài xūn yōng míng yú jǐng zhōng huàn zài qīng shǐ

卿一门忠孝,三代勋庸,铭于景钟,焕在青史。

qīng chéng zǔ fù zhī xun xí gōng yě zhī jī qǐ zì jīn jūn cóng wēi zhì zhe

卿承祖父之训,袭弓冶之基,起自禁军,从微至著。

shǐ zé náng zhuī lù yǐng shāo yǒu zhī yīn

始则囊锥露颖,稍有知音;

xún zé tiān jì chéng cái jí yú shì xiào

寻则天骥呈才,急于试效。

zì qín zhōu jīng lüè shǐ shòu jiāo zhǐ jié máo lián piān chǒng róng hàn màn fù guì wèi cháng duàn jué jǐn èr shí nián

自秦州经略使,授交趾节旄,联翩宠荣,汗漫富贵,未尝断绝,仅二十年。

qīng bào guó zhī gōng yì kě xī shǔ

卿报国之功,亦可悉数。

zuì xiǎn hè zhě ān nán jù mán zhì jīn hǎi yú shàng shǒu

最显赫者,安南拒蛮,至今海隅尚守。

cì zé wèn yáng zhī rì zhèng shēng qià píng

次则汶阳之日, 政声洽平。

jì lín chéng dū xié guī piào xìn sān zài zhī nèi yì wú qīn líng

洎临成都,胁归骠信,三载之内,亦无侵凌。

chuàng zhù luó chéng dà xīn jǐn lǐ qí wèi xióng zhuàng shí shǎo bǐ chóu

创筑罗城,大新锦里,其为雄壮,实少比俦。

zhǔ gōng bù xiá yú shī wéi biàn dāng yí zhèn

渚宫不暇于施为,便当移镇;

jiàn yè cái wén yú ān jìng xuán jí dù jiāng

建邺才闻于安静,旋即渡江。

zì dào guǎng líng bìng zhōng duō lěi jí yì zhāo xiáng cǎo kòu jiù yuán lín huái

自到广陵,并钟多垒,即亦招降草寇,救援临淮。

dà yuē zhāo zhuó gōng xūn bù dà yú cǐ shù zhě

大约昭灼功勋,不大于此数者。

cháo tíng lèi jiā wò zé mǐ lìn huī zhāng wèi jí sān gōng bīng huán dà zhèn

朝廷累加渥泽,靡吝徽章,位极三公,兵环大镇。

tóng yán zhòng wù wǎn wò yuē jí qī nián

铜盐重务,绾握约及七年;

dū tǒng xióng fān fú yuán jǐ yú wàn lǐ

都统雄籓,幅圆几于万里。

zhèn zhān rú tài huá yǐ ruò cháng chéng fán yǒu zòu lùn wú bù yī yǔn qí wèi tuō lài qǐ kuì shén míng

朕瞻如太华,倚若长城,凡有奏论,无不依允,其为托赖,岂愧神明?

zì huáng cháo sì dú xián jīng qīng bìng bù lí suí yuàn

自黄巢肆毒咸京,卿并不离隋苑。

qǐ jīn líng yuàn shuǐ néng zhē é guàn zhī xióng

岂金陵苑水,能遮鹅鹳之雄;

fēng bó yǔ shī zhōng zǔ fān qiáng zhī lì

风伯雨师,终阻帆樯之利?

zì wén guī zhǐ níng miǎn yù táo

自闻归止,宁免郁陶。

qīng jì ān zhù wú chéng zhèng tián yǐ chūn chū rù jìn suì mìng shàng xiàng qīn lǐng shī tú yīn luò qīng dū tǒng zhī míng gù yì bù guāi shì lì

卿既安住芜城,郑畋以春初入觐,遂命上相, 亲领师徒,因落卿都统之名,固亦不乖事例。

réng jiā fēng shí guì biǎo yōu ēn

仍加封实,贵表优恩。

hé nǎi yí fèn tài shēn zhǐ chén guò dāng yí shí shěng dú shēn yòng zhèn jiē

何乃疑忿太深, 指陈过当,移时省读,深用震嗟。

liáo jǔ zhū tiáo cū shēn bào fù

聊举诸条,粗申报复。

qīng biǎo yún zì shì bì xià bù yòng wēi chén gù fēi wēi chén yǒu fù bì xià zhě

卿表云:“自是陛下不用微臣,固非微臣有负陛下”者。

zhèn bá qīng wèn shàng chāo lǐng jiàn nán jīng rùn wéi yáng lián jū sì zhèn

朕拔卿汶上,超领剑南,荆、润、维、扬,联居四镇。

wǎn lì zé láo pén zài shǒu zhǔ bīng zé dū tǒng dāng quán

绾利则牢盆在手,主兵则都统当权。

zhí zhì jīng běi jīng nán shén cè zhū zhèn xī zài zhǐ huī zhī xià kě zhī dǒng zhì zhī xióng

直至京北、 京南、神策诸镇,悉在指挥之下,可知董制之雄。

ér nǎi guì zuò sī tú róng wèi tài wèi yǐ wéi bù yòng hé míng wéi yòng hu

而乃贵作司徒,荣为太尉,以为不用,何名为用乎?

qīng yòu yún ruò yù fǔ niàn jiù xūn zhù guān hòu xiào hé bù yǐ wáng duó quán wèi yǔ chén zhǔ chí bì néng jiū lǜ zhū hóu zhū chú qún dào zhě

卿又云:“若欲俯念旧勋,伫观后效,何不以王铎权位,与臣主持,必能纠率诸侯,诛锄群盗”者。

zhèn yuán jiǔ fù qīng bīng bǐng bù néng jiǎn miè yuán xiōng

朕缘久付卿兵柄,不能翦灭元凶。

zì tiān cháng lòu wǎng guò huái bù chū yī bīng xí zhú yǎn cán jīng guó shǒu wěi sān nián

自天长漏网过淮,不出一兵袭逐,奄残京国,首尾三年;

guǎng líng zhī shī wèi lí fēng bù zhōng chén jī wàng yǒng shì xìng jī

广陵之师,未离封部,忠臣积望,勇士兴讥。

suǒ yǐ zhuó yòng yuán chén zhū yí jù kòu xīn qī pí wǔ biàn sǎo chán qiāng

所以擢用元臣,诛夷巨寇,心期貔武,便扫欃枪。

qīng chū wěi zhāng lín qǐng fàng què zhū dào bīng shì xīn qín zhào zhì róng yì fàng hái lín guǒ bài wáng cháo yì diān yuè

卿初委张璘,请放却诸道兵士,辛勤召置,容易放还,璘果败亡,巢益颠越。

qīng qián nián chū xià chěng fā shén jī yǔ jīng zhōng cháo guì shū tí yún de líng xiān jiào dǎo máng zhòng zhī hòu zéi bì dàng píng

卿前年初夏,逞发神机,与京中朝贵书, 题云:“得灵仙教导,芒种之后,贼必荡平。

xún wén wéi bī tiān zhǎng bì wèi sǐ zài qīng shǒu qǐ zhī yú tiào dǐng fǔ hú tuō wǎng luō jù guò cháng huái jìng wèi dà duì

”寻闻围逼天长,必谓死在卿手,岂知鱼跳鼎釜,狐脱网罗,遽过长淮,竟为大憝。

dū tǒng jì bù néng yù è zhū jiāng gèng hé yǐ zhī wú

都统既不能御遏,诸将更何以枝梧?

guǒ zhì lián fàn guān hé jì qīng dū yì

果致连犯关河,继倾都邑。

cóng lái yǐ zhàng zhī yì yī dàn kòng gào wú mén níng dì dōng nán wéi zēng qī cè

从来倚仗之意,一旦控告无门,凝睇东南,惟增凄恻。

jí zhèn meng chen rù shǔ zōng miào wū yú zéi tíng tiān xià rén xīn wú bù xuě tì

及朕蒙尘入蜀,宗庙污于贼庭,天下人心,无不雪涕。

jì zhī lì shǔ yóu zài ōu yáo wèi yí zé huái zhōng niù nù zhī chén zhù jiù nàn chú jiān zhī zhì biàn xū guǒ jué ān kě yīn xún

既知历数犹在,讴谣未移, 则怀忠拗怒之臣,贮救难除奸之志,便须果决,安可因循?

kuàng ēn hòu zhě qí bào shēn wèi zhòng zhě qí xīn jí

况恩厚者其报深,位重者其心急。

cǐ jì tiān xià yì jǔ jiē wàng huái hǎi shuài xiān

此际天下义举,皆望淮海率先。

qǐ zhī jìn fǔ rú chén xiān wéi shǒu chàng

岂知近辅儒臣,先为首唱;

ér qióng biān yǒng jiāng shì zhì píng róng guān dōng jì liáo bú jiàn gàn yǔ

而穷边勇将, 誓志平戎,关东寂寥,不见干羽。

jì hū chū qiū lǎn biǎo fāng yún zhòng xià fā bīng biàn zhào jūn qián bìng yí wèn shàng

洎乎初秋览表,方云仲夏发兵,便诏军前,并移汶上。

xǐ wén bīng shì kě jiàn jīng chuáng

喜闻兵势,渴见旌幢。

xún chēng xuān rùn zǔ jiān nán cóng tiān tǎo

寻称宣润阻艰,难从天讨。

xiè xuán pò fú jiān yú féi shuǐ péi dù píng yuán jì yú huái xi wèi bì rú chén bù rú wǔ jiàng

谢玄破苻坚于淝水,裴度平元济于淮西,未必儒臣不如武将!

qīng yòu yún ruò bù chì zhú xié nìng qīn jìn zhōng liáng chén jì bù néng bǎo jiā bì xià qǐ néng ān guó

卿又云:“若不斥逐邪佞,亲近忠良,臣既不能保家,陛下岂能安国?

hū dāng jīn rì qì ruò hán huī zhě

忽当今日,弃若寒灰”者。

wèi wěi shuí shì zhōng liáng shuí wèi xié nìng

未委谁是忠良,谁为邪佞?

zhōng rì chǒng róng fù guì hé cháng bù bǎo qí jiā

终日宠荣富贵,何尝不保其家;

wú rén gǎn yù guān róng suǒ yǐ bù ān qí guó

无人扞御冠戎,所以不安其国。

qǐ yǒu wèi jiān jiàng xiàng shǐ dài tóng yán zì wèi hán huī zhēn tóng làng yǔ

岂有位兼将相,使带铜盐,自谓寒灰,真同浪语。

qīng yòu yún bù tōng yuán líng zhī kāi huǐ bù niàn zōng miào zhī fén shāo chén shí tòng zhī shí zài cí yě

卿又云:“不通园陵之开毁,不念宗庙之焚烧,臣实痛之,实在兹也。

qiě guī yù huǐ yú dú zhōng shuí zhī guò yě

”且龟玉毁于椟中,谁之过也?

jīng ní lòu yú wǎng wài yì yǒu qí yóu

鲸鲵漏于网外,抑有其由!

qīng shǒu wò qiáng bīng shēn jū dà zhèn bù néng zhē wéi qín lù zhì lìng tuō lòu chāng kuáng suī zé shàng xì tiān shí yì yì páng yóu rén shì

卿手握强兵,身居大镇,不能遮围擒戮,致令脱漏猖狂,虽则上系天时,抑亦旁由人事。

zhèn zì dào xī shǔ bù lí yī shì zhī zhōng bǐng qì shēng gē dù jué yóu liè shū shí shì kǒu bù fú bèi shēn fén xiāng yǐ wàng yuán líng xuě tì yǐ sī zōng miào shěng gōng zuì jǐ bù gǎn huáng ān

朕自到西蜀,不离一室之中,屏弃笙歌,杜绝游猎,蔬食适口,布服被身,焚香以望园陵,雪涕以思宗庙, 省躬罪己,不敢遑安。

jiān chén wèi wù zhī yán shuí rén kěn rèn

“奸臣未悟”之言,谁人肯认?

bì xià yóu mí zhī yǔ zhèn bù gǎn dāng

“陛下犹迷”之语,朕不敢当!

qīng yòu yún zì lái suǒ yòng jiàng shuài shàng zhì shuài chén xià jí pí jiàng yǐ chén suǒ liào xī kě zuò qín yòng cǐ wèi móu ān néng jí shì zhě

卿又云:“自来所用将帅,上至帅臣,下及裨将,以臣所料,悉可坐擒,用此为谋,安能集事”者。

qiě shí shì zhī yì yóu yǒu zhōng xìn tiān xià zhì dà qǐ wú yīng xióng

且十室之邑,犹有忠信,天下至大,岂无英雄?

kuàng shǒu gù chéng chí xī yán bīng jiǎ zòng fēi jìn měi ān dé píng qī

况守固城池, 悉严兵甲,纵非尽美,安得平欺?

qīng shàng bù néng fù huáng cháo yú tiān cháng ān néng zuò qín zhū jiāng

卿尚不能缚黄巢于天长,安能坐擒诸将?

zhī rú zhí bá sī gōng zhū gě shuǎng bèi ān néng zuò qín yé

只如拓拔思恭、诸葛爽辈,安能坐擒耶?

wù wu dà yán bù kān chuí xùn

勿务大言,不堪垂训。

qīng yòu yún wáng duó shì bài jūn zhī jiàng jiān zhēng yǐn jué xiāng shè yì zhě

卿又云:“王铎是败军之将,兼征引矍相射义”者。

xī cáo mò sān bài zhōng fù lǔ chóu

昔曹沫三败,终复鲁雠;

mèng míng zài bēn jìng xuě qín chǐ

孟明再奔,竟雪秦耻。

jìn dài fén yáng shàng fǔ xián níng tài shī yì céng bù lì gǔ pí xún zé gōng chéng zhōng dǐng

近代汾阳尚父,咸宁太师,亦曾不利鼓鼙,寻则功成钟鼎。

ān zhī wáng duó bù lì dà xūn

安知王铎不立大勋?

qīng yòu yún wú shǐ bǎi dài yǒu bào hèn zhī chén qiān gǔ liú guā xí zhī chǐ

卿又云:“无使百代有抱恨之臣,千古留刮席之耻。

dàn lǜ kòu shēng dōng tǔ liú shì fù xīng jí zhǐ dào zhī zāi qǐ dú wǎng rì zhě

但虑寇生东土,刘氏复兴, 即轵道之灾,岂独往日”者。

wǒ guó jiā jǐng zuò fāng yuǎn tiān mìng wèi qióng hǎi nèi rén xīn shàng lè táng dé

我国家景祚方远,天命未穷,海内人心,尚乐唐德。

zhèn bù huāng jiǔ sè bù kuī xíng míng bù jié yuàn yú shēng líng bù tān cái yú yǔ xiàn

朕不荒酒色,不亏刑名,不结怨于生灵,不贪财于宇县。

zì zhī yùn lì bì bǎo yán hóng

自知运历,必保延洪。

kuàng xún shěng yǐ lái zhēn xiáng jiàn jiàng

况巡省已来,祯祥荐降;

xī shǔ bàn nián zhī nèi shēng míng yòu yǐ bèi quán

西蜀半年之内,声名又以备全。

sài běi rì nán xī lái cháo gòng

塞北、日南,悉来朝贡;

xiá jiá shàn chǎn bìng zhì tī háng

黠戛、善阐,并至梯航。

dàn lǜ tiān bǎo jiàn zhōng wèi rú jīn rì

但虑天宝、建中,未如今日;

qīng gōng fù guó bì yǒu jìn qī

清宫复国,必有近期。

qīng yún liú shì fù xīng bù zhī shuí wèi qí shǒu

卿云 “刘氏复兴”,不知谁为其首?

jù yán guā xí zhī chǐ bǐ zhèn yú liú pén zi yé

遽言“刮席之耻”,比朕于刘盆子耶?

réng yōu zhǐ dào zhī zāi fāng zhèn yú qín zǐ yīng yě

仍忧“轵道之灾”,方朕于秦子婴也?

suī chēng zhí xíng hé tài wǎng wū

虽称直行,何太罔诬!

sān fù sī yán yóu shēn hài yì

三复斯言,尤深骇异。

qīng yòu yún xián cái zài yě xiān rén mǎn cháo zhì bì xià wèi wáng guó zhī jūn cǐ zi děng jì jiāng ān chū

卿又云:“贤才在野,𪫺人满朝,致陛下为亡国之君,此子等计将安出?

fú qǐ lù mài guān yù jué zhī bèi zhēng gěng zhí gōng zhèng zhī chén zhě

伏乞戮卖官鬻爵之辈,征鲠直公正之臣”者。

qiě táng yú zhī shì wèi bì jìn shì zhōng liáng

且唐、虞之世,未必尽是忠良;

jīn yán yě zhī jiān ān dé bù yí xián yàn

今岩野之间,安得不遗贤彦?

zhèn měi lìng quán zé yì qiǎn fǎng qiú

朕每令铨择,亦遣访求。

qí yú xuǎn jiāng liào bīng ān rén jiù wù dàn shǔ shōu fù zhī yè jiǎng qiú lǐ huà zhī jī zì yǒu cháng cái tóng kuāng dà jì

其于选将料兵,安人救物,但属收复之业,讲求理化之基,自有长才,同匡大计。

mài guān yù jué zhī shì zhōng wài bì bù yǒu zhī wù tīng kuáng cí yǐ zī yóu shuì

卖官鬻爵之士,中外必不有之,勿听狂辞,以资游说。

qiě zhèn yuǎn wéi gōng què jì yù ba qióng suǒ shī ēn zhě shén duō shàng bù xīng yuàn qīng luò yī dōu tǒng hé zú jiè huái

且朕远违宫阙,寄寓巴邛,所失恩者甚多,尚不兴怨,卿落一都统,何足介怀?

kuàng tiān bù wèi qīng huáng gāng shàng zhěng sān líng bù mèi bǎi dù yóu cún

况天步未倾,皇纲尚整,三灵不昧,百度犹存。

dàn shǒu jūn chén zhī guǐ yí zhèng shàng xià zhī míng fēn yi zūn jiào yuē wèi kě huī líng

但守君臣之轨仪, 正上下之名分,宜遵教约,未可隳凌。

zhèn suī chōng rén ān dé qīng wǔ

朕虽冲人,安得轻侮!

dàn yǐ zhī qīng suì jiǔ xǔ qīng fēn shēn guì cún zhōng shǐ zhī ēn hū zhù cāi xián zhī lǜ

但以知卿岁久,许卿分深,贵存终始之恩,忽贮猜嫌之虑。

suǒ yí shēn xǐng wú gèng guò yán

所宜深省,无更过言!

pián shǐ yǐ bīng quán yù lín fān zhèn tūn bìng jiāng nán

骈始以兵权,欲临籓镇,吞并江南;

yī zhāo shī zhī wēi wàng dùn miè yīn móu zì zǔ

一朝失之,威望顿灭,阴谋自阻。

gù lèi biǎo jiān lùn yù qí fù gù

故累表坚论,欲其复故。

míng nián sì yuè wáng duó yǔ zhū dào zhī shī bài zéi guān zhōng shōu fù jīng chéng

明年四月,王铎与诸道之师败贼关中,收复京城。

pián wén zhī huǐ hèn wàn zhuàng

骈闻之,悔恨万状。

ér bù xià duō pàn jì wú suǒ chū nǎi tuō qiú shén xian bǐng jué róng zhèng jūn zhōng kě fǒu qǔ jué yú lǚ yòng zhī

而部下多叛,计无所出,乃托求神仙,屏绝戎政,军中可否,取决于吕用之。

guāng qǐ chū xī zōng zài xìng shān nán

光启初,僖宗再幸山南。

li chān jiàn hào wěi shòu pián zhōng shū lìng zhū dào bīng mǎ dū tǒng jiāng huái yán tiě zhuǎn yùn děng shǐ

李襜僭号,伪授骈中书令、诸道兵马都统、江淮盐铁转运等使。

pián fāng yuàn wàng ér gān yú wěi shǔ chēng fān nà huì bù jué yú tú

骈方怨望,而甘于伪署,称籓纳贿,不绝于途;

yàn ān zì dé rì yǐ shén xiān wèi shì

晏安自得,日以神仙为事。

lǚ yòng zhī yòu cún jì gōng zhū gě yīn zhāng shǒu yī yǒu cháng nián zhī shù pián bìng shǔ wèi yá jiāng

吕用之又存暨工诸葛殷、张守一有长年之术,骈并署为牙将。

yú fǔ dì bié jiàn dào yuàn yuàn yǒu yíng xiān lóu yán hé gé gāo bā shí chǐ shì yǐ zhū jī jīn diàn

于府第别建道院, 院有迎仙楼、延和阁,高八十尺,饰以珠玑金钿。

shì nǚ shù bǎi jiē yǔ yī ní fú hé shēng dù qū nǐ zhī jūn tiān

侍女数百,皆羽衣霓服,和声度曲,拟之钧天。

rì yǔ yòng zhī yīn shǒu yī sān rén shòu dào jiā fǎ lù tán lùn yú qí jiān bīn zuǒ hǎn jiàn qí miàn

日与用之、殷、守一三人授道家法箓,谈论于其间,宾佐罕见其面。

fǔ dì yǒu suí yáng dì suǒ zào mén wū shù jiān sú hào zhōng shū mén zuì wéi hóng zhuàng guāng qǐ yuán nián wú gù zì huài

府第有隋炀帝所造门屋数间,俗号中书门,最为宏壮,光启元年,无故自坏。

míng nián huái nán jī huáng zì xi lái xíng ér bù fēi fú shuǐ yuán chéng ér rù fǔ dì

明年,淮南饥,蝗自西来,行而不飞,浮水缘城而入府第。

dào yuàn zhú mù yī xī rú jiǎn jīng xiàng zhuàng jié jiē niè qù qí shǒu

道院竹木,一夕如翦, 经像幢节,皆啮去其首。

pū zhī bù néng zhǐ

扑之不能止。

xún rì zhī nèi huáng zì shí dàn ér jǐn

旬日之内,蝗自食啖而尽。

qí nián jiǔ yuè yǔ yú

其年九月,雨鱼。

shì yuè shí rì yè dà xīng yǔn yú yán hé gé qián qí shēng rú léi huǒ guāng shuò de

是月十日夜,大星陨于延和阁前,其声如雷,火光烁地。

zì èr nián shí yī yuè yǔ xuě yīn huì zhì sān nián èr yuè bù jiě

自二年十一月雨雪阴晦,至三年二月不解。

bǐ suì bù rěn shí wù yǒng guì dào jìn xiāng wàng jī hái bì de

比岁不稔,食物踊贵,道殣相望,饥骸蔽地。

shì yuè zhè xī zhōu bǎo wèi sān jūn suǒ zhú

是月,浙西周宝为三军所逐。

pián xǐ yǐ wéi yāo yì dāng zhī

骈喜,以为妖异当之。

sān yuè cài zéi guò huái kǒu pián lìng bì shī duó chū jūn yù zhī

三月,蔡贼过淮口,骈令毕师铎出军御之。

shī duó yǔ gāo yóu zhèn jiāng zhāng shén jiàn zhèng hàn zhāng děng lǜ xíng yíng bīng fǎn gōng yáng zhōu

师铎与高邮镇将张神剑、郑汉璋等, 率行营兵反攻扬州。

sì yuè chéng xiàn shī duó qiú pián yú dào yuàn zhào xuān zhōu guān chá shǐ qín yàn wèi guǎng líng shuài

四月,城陷,师铎囚骈于道院,召宣州观察使秦彦为广陵帅。

jì ér cài zéi yáng xíng mì zì shòu zhōu lǜ bīng sān wàn chéng xū gōng chéng

既而蔡贼杨行密自寿州率兵三万,乘虚攻城。

chéng zhōng mǐ dòu wǔ shí qiān è sǐ dà bàn

城中米斗五十千,饿死大半。

pián jiā shǔ bìng zài dào yuàn qín yàn gōng jǐ shén báo xīn zhēng yì quē

骈家属并在道院,秦彦供给甚薄,薪蒸亦阙。

nú pú chè yán hé gé lán jiàn zhǔ gé dài shí zhī hù xiāng cuàn dàn

奴仆彻延和阁阑槛煮革带食之,互相篡啖。

pián zhào cóng shì lú shuì wèi zhī yuē yǔ sān cháo wèi guó cū lì gōng míng

骈召从事卢涚谓之曰:“予三朝为国,粗立功名。

bǐ bǎi tuō chén āi zì qiú qīng jìng fēi yú rén shì zhēng lì

比摆脱尘埃,自求清净,非与人世争利。

yī dàn zhì cǐ shén dào qí hé wàng yé

一旦至此,神道其何望耶?

yǎn tì bù néng yǐ

”掩涕不能已。

chū shī duó zhī rù chéng yě ài jiàng shēn jí wèi pián yuē nì dǎng rén shù bù duō jí rì chí yú fáng jìn yuàn fèng lìng gōng qián chū guǎng líng yī tóu zhī jùn yǐ tú xuě chǐ zéi bù zú píng yě

初,师铎之入城也,爱将申及谓骈曰:“逆党人数不多,即日弛于防禁,愿奉令公潜出广陵,依投支郡,以图雪耻,贼不足平也。

ruò chí yí bù jué jí dàn xī bù dé zài gōng zuǒ yòu

若持疑不决,及旦夕不得在公左右。

pián qiè jù bù néng xíng qí móu

”骈怯惧,不能行其谋。

jiǔ yuè shī duó chū chéng zhàn bài lǜ pián wèi zéi nèi yìng yòu yǒu ní fèng xian zì yán tōng shén wèi shī duó yuē yáng fǔ zāi dāng yǒu dà rén sǐ yīng zhī zì cǐ shàn yě

九月,师铎出城战败,虑骈为贼内应,又有尼奉仙, 自言通神,谓师铎曰:“扬府灾,当有大人死应之,自此善也。

qín yàn yuē dà rén fēi gāo lìng gōng yé

”秦彦曰:“大人非高令公耶?

jí lìng shī duó yǐ bīng gōng dào yuàn

”即令师铎以兵攻道院。

shì zhě bái pián yuē yǒu zéi gōng mén

侍者白骈曰:“有贼攻门。

yuē cǐ qín yàn lái

”曰:“此秦彦来。

zhěng yī hou zhī

”整衣候之。

é ér luàn zú shēng jiē yè pián shù zhī yuē gōng shàng fù tiān zi ēn xià xiàn yáng zhōu mín huái nán tú tàn gōng zhī zuì yě

俄而,乱卒升阶,曳骈数之曰:“公上负天子恩,下陷扬州民, 淮南涂炭,公之罪也。

pián wèi xiá yán shǒu yǐ duò dì yǐ

”骈未暇言,首已堕地矣。

pián jì sǐ zuǒ yòu nú kè yú yuán ér dùn rù xíng mì jūn

骈既死,左右奴客逾垣而遁,入行密军。

xíng mì wén zhī jǔ jūn gǎo sù rào chéng dà kū zhě jìng rì

行密闻之,举军缟素,绕城大哭者竟日;

réng fén zhǐ diàn jiǔ xìn sù bù yǐ

仍焚纸奠酒,信宿不已。

pián yǔ r zhí sǐ yú dào yuàn dōu yī kǎn yì zhī guǒ zhī yǐ zhān

骈与儿侄死于道院,都一坎瘗之,裹之以毡。

xíng mì rù chéng yǐ pián sūn shù wèi pàn guān lìng zhǔ sāng shì

行密入城,以骈孙俞为判官,令主丧事。

zàng sòng wèi xíng ér shù zú hòu gù lì kuàng shī qián shōu zàng zhī

葬送未行而俞卒,后故吏邝师虔收葬之。

chū shī duó rù chéng lǚ yòng zhī zhāng shǒu yī chū bēn yáng xíng mì zhà yán suǒ jū yǒu jīn

初,师铎入城,吕用之、张守一出奔杨行密,诈言所居有金。

xíng mì rù chéng jué qí jiā dì xià de tóng rén cháng sān chǐ yú shēn bèi zhì gù dīng qí xīn kè gāo pián èr zì yú xiōng gài yǐ mèi dào yā shèng gǔ huò qí xīn yǐ zhì zú miè

行密入城,掘其家地下,得铜人,长三尺余,身被桎梏,钉其心,刻“高骈”二字于胸,盖以魅道厌胜蛊惑其心,以至族灭。

bì shī duó zhě cáo zhōu yuān qú rén

毕师铎者,曹州冤朐人。

qián fú chū yǔ lǐ rén wáng xiān zhī xiào jù wèi dào xiāng yǔ xiàn cáo yùn jīng xiāng

干符初,与里人王仙芝啸聚为盗,相与陷曹、郓、荆、 襄。

shī duó shàn qí shè qí tú zì wèi yào zǐ

师铎善骑射,其徒自为“鹞子”。

xiān zhī sǐ lái jiàng gāo pián

仙芝死,来降高骈。

chū bài huáng cháo yú zhè xi jiē shī duó liáng zuǎn zhī xiào yě pō chǒng dài zhī

初败黄巢于浙西,皆师铎、梁缵之效也,颇宠待之。

pián mò nián huò yú lǚ yòng zhī jiù jiāng shù gōng chu yáo guī lǐ jiē wèi yòng zhī chán gòu jiàn shā

骈末年惑于吕用之,旧将俞公楚、姚归礼皆为用之谗构见杀。

shī duó yì bù zì ān yǒu ài qiè fù wèi yòng zhī suǒ duó

师铎意不自安, 有爱妾复为用之所夺。

guāng qǐ sān nián sān yuè cài zéi yáng xíng mì bī huái kǒu pián lìng shī duó lǜ sān bǎi qí shù gāo yóu

光启三年三月,蔡贼杨行密逼淮口,骈令师铎率三百骑戍高邮。

shù jiāng zhāng shén jiàn yì nù yòng zhī liǎng rén móu zì ān zhī jì

戍将张神剑亦怒用之,两人谋自安之计。

yòng zhī cì zhī jí qǐng zhào hái

用之伺知,亟请召还。

shī duó mǔ zài guǎng líng qiǎn xìn lìng shī duó dùn qù

师铎母在广陵,遣信令师铎遁去。

huò wèi shī duó yuē qǐng shā shén jiàn bìng gāo yóu zhī bīng qū fǔ lìng gōng bì shā yòng zhī wèi jiě

或谓师铎曰:“请杀神剑,并高邮之兵趋府,令公必杀用之为解。

yòu yuē bù rú tóu xú zhōu zé shēn cún ér jiā bǎo

”又曰:“不如投徐州,则身存而家保。

shī duó yuē fēi jì yě

”师铎曰:“非计也。

lǚ yòng zhī kuáng huò zhǔ shuài tú tàn shēng mín qī bā nián lái guǐ yuàn rén nù

吕用之诳惑主帅,涂炭生民,七八年来,鬼怨人怒。

jīn rì zhī shì ān zhī tiān bù jiǎ yǔ zhū yāo luàn ér kāng huái diàn yé

今日之事,安知天不假予诛妖乱而康淮甸耶?

yòu yuē zhèng hàn zhāng shì wǒ guī shùn shí fù shǐ cháng qiè chǐ yú yòng zhī jīn lǜ jīng bīng zài huái kǒu

”又曰:“郑汉璋是我归顺时副使,常切齿于用之,今率精兵在淮口。

wén wú cǐ jǔ jí lè cóng yě

闻吾此举,即乐从也。

nǎi qū huái kǒu yǔ hàn zhāng hé de bīng qiān rén

”乃趋淮口,与汉璋合,得兵千人。

yòu xiāng yǔ zhì gāo yóu wèn jì yú zhāng shén jiàn

又相与至高邮,问计于张神剑。

shén jiàn yuē gōng jiàn shì wǎn yé

神剑曰:“公见事晚耶?

yòng zhī yī yāo wù ěr qián shòu xiāng wáng wěi mìng zuò zhèn guǎng zhōu chí liú bù xíng zhì tú huái hǎi jié zhèn

用之一妖物耳,前受襄王伪命,作镇广州,迟留不行,志图淮海节镇。

lìng gōng yǐ duó qí pò bǐ yī dàn chéng shì yān néng běi miàn shì yāo wù yé

令公已夺其魄,彼一旦成事,焉能北面事妖物耶!

jí gē bì xuè wèi méng tuī shī duó wèi méng zhǔ chēng dà chéng xiàng

”即割臂血为盟,推师铎为盟主,称大丞相。

yí xí jùn xiàn yǐ zhū yòng zhī shǒu yī yīn wèi míng nǎi shǔ qí zú cháng táng hóng wáng lǎng luò xuán zhēn ní xiáng lù běn zhào jiǎn děng fēn dǒng qí zú sān qiān rén

移檄郡县,以诛用之、守一、殷为名,乃署其卒长唐宏、王朗、骆玄真、倪详、逯本、赵简等,分董其卒三千人。

sì yuè qū guǎng líng yíng yú dà míng sì yáng zhōu dà hài

四月,趋广陵,营于大明寺,扬州大骇。

lǚ yòng zhī fēn bīng chéng shǒu gāo pián dēng yán hé gé wén gǔ zào shēng guài zhī

吕用之分兵城守,高骈登延和阁,闻鼓噪声怪之。

yòng zhī yuē shī duó bīng shì huí gē zhǐ è bù dé shì yǐ suí yí chǔ zhì gōng xìng wù yōu

用之曰:“师铎兵士回戈,止遏不得,适已随宜处置,公幸勿忧。

gǒu bù tīng tú láo xuán nǚ yī fú ěr

苟不听,徒劳玄女一符耳。

shī duó chén bīng shù rì yòng zhī lǚ chū zhàn shī duó yōu qí bù kè qiú jiù yú xuān zhōu qín yàn yuē gǒu de guǎng líng zé yíng gōng wèi shuài

”师铎陈兵数日,用之屡出战,师铎忧其不克,求救于宣州秦彦曰:“苟得广陵,则迎公为帅。

yàn lìng yá jiāng qín chóu lǜ bīng sān qiān zhù zhī

”彦令牙将秦稠,率兵三千助之。

shī duó mén kè bì mù yán zì chéng zhōng chū yuē rén xīn yǐ lí pò zhī bì yǐ

师铎门客毕慕颜自城中出,曰:“人心已离,破之必矣!

qín chóu jūn zhì bīng wēi jiàn zhèn

”秦稠军至,兵威渐振。

pián wén shén yōu wèi yòng zhī yuē wú yǐ xīn fù zhàng ěr bù néng jià yù cǐ bèi wù wǒ hé duō

骈闻甚忧, 谓用之曰:“吾以心腹仗尔,不能驾驭此辈,误我何多?

bǎi xìng zāo lí jī jǐn bù kě nüè yòng

百姓遭罹饥馑,不可虐用。

wú zì wang shǒu zhá yù shī duó kě lìng dà jiàng yī rén zì xíng

吾自枉手札喻师铎,可令大将一人自行。

yòng zhī jí yǐ qí dǎng xǔ kān sòng pián shū

”用之即以其党许戡送骈书。

shī duó nù yuē liáng zuǎn hán wèn hé zài

师铎怒曰: “梁缵、韩问何在?

lìng ěr lái yé

令尔来耶!

jí zhǎn zhī

”即斩之。

yòng zhī xuǎn jìn bīng zì wèi

用之选劲兵自卫。

yī rì zhì dào yuàn pián huà qù zhī

一日至道院,骈叱去之。

nǎi lìng yóu zǐ jié wò yá bīng lìng shī duó mǔ zuò shū qiǎn dà jiàng gǔ è yǔ shī duó zi chū chéng yù zhī

乃令犹子杰握牙兵,令师铎母作书,遣大将古锷与师铎子出城喻之。

shī duó lìng zǐ hái bái yuē bù gǎn fù lìng gōng ēn dé zhèng wèi huái nán chú bì

师铎令子还,白曰:“不敢负令公恩德,正为淮南除弊。

dàn zhǎn yòng zhī shǒu yī jí rì tuì huán gāo yóu

但斩用之、守一,即日退还高邮。

qín chóu gōng xī nán yú chéng zhōng yīng zhī jí rì chéng xiàn

” 秦稠攻西南隅,城中应之,即日城陷。

lǚ yòng zhī yóu cān zuǒ mén dùn zǒu

吕用之由参佐门遁走。

pián wén shī duó zhì gǎi fú sì zhī yǔ shī duó jiāo bài rú bīn zhǔ zhī yí

骈闻师铎至,改服俟之,与师铎交拜,如宾主之仪。

jí rì shǔ wèi jié dù fù shǐ hàn zhāng shén jiàn jiē shǔ zhí shì

即日署为节度副使,汉璋、神剑皆署职事。

qín chóu diǎn yuè fǔ kù jiān shǒu zhī réng mì zhào yàn yú xuān zhōu

秦稠点阅府库,监守之,仍密召彦于宣州。

huò wèi shī duó yuē gōng zuó jǔ bīng zhū èr yāo wù gù rén qíng lè cóng

或谓师铎曰:“公昨举兵诛二妖物, 故人情乐从。

jīn jūn fǔ yǐ ān yǐ shì lǐ lùn zhī gōng yi hái zhèng gāo gōng zì diǎn bīng mǎ róng quán zài shǒu qǔ shě zì yóu fān lín wén zhī bù shī dà yì

今军府已安,以事理论之,公宜还政高公,自典兵马,戎权在手,取舍自由,籓邻闻之,不失大义。

yì zhě jiē yán qín chóu pò chéng zhī rì yǐ zhào qín yàn

议者皆言秦稠破城之日,已召秦彦。

yàn ruò wéi shuài bīng quán fēi zú xià yǒu yě

彦若为帅,兵权非足下有也。

gōng gǎn qí yuán dàn yǐ jīn yù bào zhī zǔ qí dù jiāng zuì wéi shàng cè

公感其援,但以金玉报之,阻其渡江,最为上策。

ruò qín yàn zuò shuài zé yáng xíng mì cháo wén xī zhì

若秦彦作帅,则杨行密朝闻夕至。

rú gāo lìng fù shuài wài kòu bì zì juǎn huái

如高令复帅,外寇必自卷怀。

shī duó yóu yù wèi jué ér qín yàn jūn zhì

”师铎犹豫未决,而秦彦军至。

wǔ yuè yàn wèi jié dù shǐ shǔ shī duó wéi xíng jūn sī mǎ yí jū yá wài xīn pō bú yuè

五月,彦为节度使,署师铎为行军司马,移居牙外,心颇不悦。

shì yuè yáng xíng mì yǐn jūn gōng yáng zhōu yàn bīng jù zhàn jì bài

是月,杨行密引军攻扬州,彦兵拒战继败。

bā yuè shī duó yǔ zhèng hàn zhāng chū jūn wàn rén jī xíng mì jiē dà bài ér hái zì shì bù fù chū

八月,师铎与郑汉璋出军万人击行密,皆大败而还, 自是不复出。

jiǔ yuè shī duó shā gāo pián

九月,师铎杀高骈。

shí yuè qín yàn shī duó tū wéi ér dùn

十月,秦彦、师铎突围而遁。

shí yī yuè qín yàn shī duó yǐn cài zéi sūn rú zhī bīng sān wàn wéi yáng zhōu

十一月,秦彦、师铎引蔡贼孙儒之兵三万围扬州。

xíng mì qiú jiù yú biàn zhū quán zhōng qiǎn dà jiàng li fán lǜ shī huái kǒu yǐ wéi shēng yuán

行密求救于汴,朱全忠遣大将李璠率师淮口,以为声援。

sūn rú yǐ guǎng líng wèi xià ér biàn zú lái yòu lǜ qín yàn shī duó yì zhì

孙儒以广陵未下,而汴卒来,又虑秦彦、师铎异志。

sì nián zhēng yuè sūn rú zhǎn qín yàn shī duó yú gāo yóu zhī nán zhèng hàn zhāng yì sǐ yān

四年正月,孙儒斩秦彦、 师铎于高邮之南,郑汉璋亦死焉。

qín yàn zhě xú zhōu rén běn míng lì

秦彦者,徐州人,本名立。

wèi zú lì xú jūn

为卒,隶徐军。

qián fú zhōng zuò dào xì yù jiāng sǐ mèng rén wèi zhī yuē ěr kě suí wǒ

干符中,坐盗系狱,将死,梦人谓之曰:“尔可随我。

jí wù xiè pò nǎi de yì qù yīn gǎi míng yàn

”及寤,械破,乃得逸去,因改名彦。

nǎi jù tú bǎi rén shā xià pī lìng qǔ qí zī zhuāng rù huáng cháo jūn

乃聚徒百人,杀下邳令, 取其资装入黄巢军。

cháo bīng bài yú huái nán nǎi yǔ xǔ qíng jù jiàng gāo pián lèi zòu shòu hé zhōu cì shǐ

巢兵败于淮南,乃与许勍俱降高骈,累奏授和州刺史。

zhōng hé èr nián xuān xī guān chá shǐ dòu jué bìng yàn yǐ bīng xí qǔ zhī

中和二年,宣歙观察使窦潏病,彦以兵袭取之。

suì dài jué wèi guān chá shǐ cháo tíng yīn ér mìng zhī

遂代潏为观察使,朝廷因而命之。

guāng qǐ sān nián yáng zhōu yá jiāng bì shī duó qiú qí shuài gāo pián jù wài kòu lái qīn nǎi yíng yàn wèi shuài

光启三年,扬州牙将毕师铎囚其帅高骈,惧外寇来侵,乃迎彦为帅。

yàn zhào chí zhōu cì shǐ zhào huáng zhī xuān zhōu shì zì lǜ zhòng rù yáng zhōu

彦召池州刺史赵锽知宣州事,自率众入扬州。

shī duó tuī yàn wèi shuài

师铎推彦为帅。

wǔ yuè shòu zhōu cì shǐ yáng xíng mì lǜ bīng gōng yàn qiǎn qí jiāng zhāng shén jiàn lìng tǒng bīng tún wān tóu shān guāng sì

五月,寿州刺史杨行密率兵攻彦,遣其将张神剑令统兵屯湾头山光寺。

xíng mì zhūn dà yún sì běi kuà zhǎng gǎng qián lín dà dào zì yáng zǐ jiāng běi zhì huái jiā qiáo shān lěi xiāng lián

行密屯大云寺,北跨长岗,前临大道,自杨子江北至槐家桥,栅垒相联。

qín yàn dēng chéng wàng zhī jù xíng yú sè

秦彦登城望之, 惧形于色。

lìng qín chóu shī duó lǜ jìng zú bā qiān chū dòu wéi xíng mì suǒ yǎn jǐn méi

令秦稠、师铎率劲卒八千出斗,为行密所掩,尽没。

chóu sǐ zhī

稠死之。

yàn jí qiú yuán yú sū zhōu cì shǐ zhāng xióng

彦急求援于苏州刺史张雄。

xióng lǜ bīng fù zhī zhūn yú dōng táng

雄率兵赴之,屯于东塘。

chóng wéi bàn nián chéng zhōng chú liáng bìng jǐn cǎo gēn mù shí shì sì yào wù pí náng gé dài shí zhī yì jǐn

重围半年,城中刍粮并尽,草根木实、 市肆药物、皮囊革带,食之亦尽。

wài jūn lüè rén ér mài rén wǔ shí qiān

外军掠人而卖,人五十千。

sǐ zhě shí liù qī zòng cún zhě guǐ xíng niǎo miàn qì xī yǎn rán

死者十六七,纵存者鬼形鸟面,气息奄然。

zhāng xióng duō jūn liáng xiāng yuē jiāo shì

张雄多军粮,相约交市。

chéng zhōng yǐ bǎo bèi shì mǐ jīn yī jīn tōng xī dài yī de mǐ wǔ shēng

城中以宝贝市米,金一斤,通犀带一,得米五升。

xióng jūn de huò bù zhàn ér qù

雄军得货,不战而去。

jiǔ yuè bì shī duó chū zhàn yòu bài

九月,毕师铎出战,又败。

zì shì rì yǔ qín yàn xiāng duì jiē wǎn

自是日与秦彦相对嗟惋。

wèn shén ní fèng xian hé yǐ huò jì ní yuē zǒu wéi shàng jì yě

问神尼奉仙何以获济,尼曰:“走为上计也。

shí yuè yàn yǔ shī duó tū wéi tóu sūn rú bìng wèi suǒ shā

”十月,彦与师铎突围投孙儒,并为所杀。

jiāng huái zhī jiān guǎng líng dà zhèn fù jiǎ tiān xià

江淮之间,广陵大镇,富甲天下。

zì shī duó qín yàn zhī hòu sūn rú xíng mì jì zhǒng xiāng gōng sì wǔ nián jiān lián bīng bù xī lú shè fén dàng mín hù sàng wáng guǎng líng zhī xióng fù sǎo dì yǐ

自师铎、秦彦之后,孙儒、行密继踵相攻, 四五年间,连兵不息,庐舍焚荡,民户丧亡,广陵之雄富扫地矣!

shí pǔ péng chéng rén xú zhī yá jiāng

时溥,彭城人,徐之牙将。

huáng cháo jù cháng ān zhào zhēng tiān xià bīng jìn tǎo

黄巢据长安,诏征天下兵进讨。

zhōng hé èr nián wǔ níng jūn jié dù shǐ zhī xiáng qiǎn pǔ yǔ fù jiāng chén fán lǜ shī wǔ qiān fù nàn

中和二年,武宁军节度使支详遣溥与副将陈璠率师五千赴难。

xíng zhì hé yīn jūn luàn piào hé yīn xiàn huí

行至河阴,军乱,剽河阴县回。

pǔ zhāo hé fǔ yù qí zhòng fù jí jù zuì zhūn yú jìng shàng

溥招合抚谕,其众复集,惧罪,屯于境上。

xiáng qiǎn rén yíng kào xī shù zhī pǔ nǎi yí jūn xiàng xú zhōu

详遣人迎犒,悉恕之,溥乃移军向徐州。

jì rù jūn rén dà hū tuī pǔ wèi liú hòu sòng xiáng yú dà péng guǎn

既入, 军人大呼,推溥为留后,送详于大彭馆。

pǔ dà chū zī zhuāng qiǎn chén fán yuán xiáng guī jīng

溥大出资装,遣陈璠援详归京。

xiáng sù qī lǐ tíng qí yè wèi fán suǒ shā jǔ jiā tú hài

详宿七里亭,其夜为璠所杀,举家屠害。

pǔ yǐ fán wèi sù zhōu cì shǐ jìng yǐ wéi mìng shā xiáng

溥以璠为宿州刺史,竟以违命杀详。

pǔ zhū fán yòu lìng bié jiāng shuài jūn sān qiān fù nàn jīng shī

溥诛璠,又令别将帅军三千赴难京师。

tiān zǐ hái gōng shòu zhī jié yuè

天子还宫,授之节钺。

jí huáng cháo gōng chén zhōu qín zōng quán jù cài zhōu yǔ zéi lián jié

及黄巢攻陈州,秦宗权据蔡州,与贼连结。

xú cài xiāng jìn pǔ chū shī tǎo zhī

徐、蔡相近,溥出师讨之。

jūn fēng yì shèng měi zhàn lǚ jié

军锋益盛,每战屡捷。

huáng cháo zhī bài yě qí jiāng shàng ràng yǐ shù qiān rén jiàng pǔ hòu lín yán yòu zhǎn huáng cháo shǒu guī xú zhōu shí pǔ gōng jū dì yī zhào shòu jiǎn jiào tài wèi zhōng shū lìng jù lù jùn wáng

黄巢之败也,其将尚让以数千人降溥,后林言又斩黄巢首归徐州, 时溥功居第一,诏授检校太尉、中书令、钜鹿郡王。

zōng quán wèi píng réng shòu pǔ xú zhōu xíng yíng bīng mǎ dū tǒng

宗权未平,仍授溥徐州行营兵马都统。

cài zéi píng zhū quán zhōng yǔ zhī zhēng gōng suì xiāng xián yuàn

蔡贼平,朱全忠与之争功,遂相嫌怨。

huái nán luàn cháo tíng yǐ quán zhōng yáo lǐng huái nán jié dù yǐ píng sūn rú xíng mì zhī luàn

淮南乱,朝廷以全忠遥领淮南节度,以平孙儒、行密之乱。

biàn rén yìng yuán lù chū xú fāng pǔ zǔ zhī

汴人应援,路出徐方,溥阻之。

quán zhōng nù chū shī gōng xú

全忠怒,出师攻徐。

zì guāng qǐ zhì dà shùn liù qī nián jiān biàn jūn sì jí xú sì sān jùn mín wú gēng jià pín suì shuǐ zāi rén sàng shí liù qī

自光启至大顺六七年间,汴军四集,徐、泗三郡,民无耕稼,频岁水灾,人丧十六七。

pǔ jiǒng cù qiú hé yú biàn

溥窘蹙,求和于汴。

quán zhōng yuē yí zhèn zé kě

全忠曰:“移镇则可。

rán zhī

”然之。

cháo tíng yǐ shàng shū liú chóng wàng dài pǔ yǐ pǔ wèi tài zi tài shī

朝廷以尚书刘崇望代溥,以溥为太子太师。

pǔ jù chū chéng jiàn hài bù shòu dài

溥惧出城见害,不受代。

biàn jiāng páng shī gǔ chén bīng yú yě pǔ qiú yuán yú yǎn zhōu

汴将庞师古陈兵于野,溥求援于兖州。

zhū jǐn chū bīng jiù zhī zhí dà xuě liáng jǐn ér hái

朱瑾出兵救之,值大雪,粮尽而还。

chéng zhōng shǒu pí zhě jī shén jiā zhī bìng yì

城中守陴者饥甚,加之病疫。

biàn jiāng wáng zhòng shī niú cún jié yè chéng tī ér rù pǔ yǔ qī zǐ dēng lóu zì fén ér zú jǐng fú èr nián sì yuè yě

汴将王重师、牛存节夜乘梯而入,溥与妻子登楼自焚而卒,景福二年四月也。

dì rù yú biàn

地入于汴。

zhū xuān sòng zhōu rén

朱瑄,宋州人。

fù qìng dào yán dǐ fǎ

父庆,盗盐抵法。

xuān táo yú qīng zhōu wèi wáng jìng wǔ yá zú

瑄逃于青州,为王敬武牙卒。

zhōng hé chū huáng cháo jù cháng ān zhào zhēng tiān xià bīng

中和初,黄巢据长安,诏征天下兵。

jìng wǔ qiǎn yá jiāng cáo quán zhěng lǜ bīng sān qiān fù nàn guān xī yǐ xuān wèi jūn hòu

敬武遣牙将曹全晸率兵三千赴难关西,以瑄为军候。

huì qīng zhōu jǐng jí jìng wǔ zhào quán zhěng hái lù yóu yùn zhōu

会青州警急,敬武召全晸还,路由郓州。

shí yùn shuài xuē chóng wèi cǎo zéi wáng xiān zhī suǒ shā yùn jiāng cuī jūn yù quán zhī zhōu shì

时郓帅薛崇为草贼王仙芝所杀,郓将崔君裕权知州事。

quán zhěng zhī qí bīng guǎ xí shā jūn yù jù yǒu yùn zhōu zì chēng liú hòu

全晸知其兵寡,袭杀君裕,据有郓州,自称留后。

yǐ xuān yǒu gōng shǔ wèi pú zhōu cì shǐ liú jiāng yá jūn

以瑄有功,署为濮州刺史, 留将牙军。

guāng qǐ chū wèi bó hán jiǎn yù jiān bìng cáo yùn yǐ bīng jì hé shōu yùn

光启初,魏博韩简欲兼并曹郓,以兵济河收郓。

quán zhěng chū bīng nì zhàn wèi wèi jūn suǒ bài quán zhěng sǐ zhī

全晸出兵逆战,为魏军所败, 全晸死之。

xuān shōu hé cán zú bǎo zhōu chéng

瑄收合残卒,保州城。

hán jiǎn gōng wéi bàn nián bù néng bá

韩简攻围半年,不能拔。

huì wèi jūn luàn tuì qù

会魏军乱,退去。

cháo tíng jiā zhī shòu yǐ jié yuè

朝廷嘉之,授以节钺。

shí xuān yǒu zhòng sān wàn

时瑄有众三万。

qí dì jǐn yǒng guàn sān jūn yǒu zhēng tiān xià zhī xīn

其弟瑾,勇冠三军,有争天下之心。

qín zōng quán zhī shèng yě lǚ qīn zhèng biàn

秦宗权之盛也,屡侵郑、 汴。

zhū quán zhōng wèi zéi suǒ gōng shén jiǒng qiú jiù yú xuān

朱全忠为贼所攻,甚窘,求救于瑄。

xuān lìng zhū jǐn chū shī yuán zhī

瑄令朱瑾出师援之。

jī bài qín zōng quán quán zhōng nǎi yǔ xuān qíng jí lóng hòu

击败秦宗权,全忠乃与瑄情极隆厚。

quán zhōng jiǎo jué fān fù hǔ shì fān lín

全忠狡谲翻覆,虎视籓邻。

huì zōng quán zhū nǎi jí gōng xú zhōu

会宗权诛,乃急攻徐州。

shí pǔ qiú yuán yú xuān xuān yǔ quán zhōng shū qǐng shì pǔ xiū hǎo wěi xǔ zhī

时溥求援于瑄,瑄与全忠书,请释溥修好,伪许之。

xuān yǐ ēn jí quán zhōng qiǎn shǐ ràng zhī yòu lìng zhū jǐn chū jūn yuán pǔ

瑄以恩及全忠,遣使让之,又令朱瑾出军援溥。

jí xú sì píng quán zhōng nǎi yí bīng gōng yùn

及徐、 泗平,全忠乃移兵攻郓。

sān sì nián jiān měi chūn qiū rù qí jìng piāo lüè rén bù dé gēng zhī mín wèi fú zhě shí wǔ liù xuān yù bèi dān jié

三四年间,每春秋入其境剽掠,人不得耕织,民为俘者十五六,瑄御备殚竭。

jǐng fú mò yǔ dì jǐn hé liǎng zhèn zhī bīng yǔ biàn rén dà zhàn yú yú shān xià xuān jǐn jù bài bīng shì xiàn méi

景福末,与弟瑾合两镇之兵,与汴人大战于鱼山下,瑄、瑾俱败,兵士陷没。

biàn jiāng zhū you yù yǐ zhǎng qiàn wéi zhī

汴将朱友裕以长堑围之。

qián níng sì nián zhēng yuè chéng zhōng shí jié xuān yǔ qī róng shì chū bēn zhì zhōng dōu wèi yě rén suǒ hài chuán shǒu biàn zhōu

干宁四年正月,城中食竭,瑄与妻荣氏出奔,至中都,为野人所害,传首汴州。

róng shì zhì biàn zhōu wèi ní

荣氏至汴州为尼。

zhū jǐn xuān zhī mǔ dì xiāo guǒ shàn zhàn

朱瑾,瑄之母弟,骁果善战。

chū qián fú mò cháo tíng yǐ jiāng jūn qí kè ràng wèi yǎn zhōu jié dù

初,干符末,朝廷以将军齐克让为兖州节度。

jǐn jiāng xí qǔ zhī nǎi qiú hūn yú kè ràng

瑾将袭取之,乃求婚于克让。

jí qīn yíng jǐn xuǎn yǒng shì wèi cóng lǐ huì zhī yè qiè fā zhú kè ràng suì jù chéng chēng liú hòu

及亲迎,瑾选勇士卫从,礼会之夜窃发,逐克让,遂据城称留后。

cháo tíng bù huò yǐ yǐ jié yuè shòu zhī

朝廷不获已,以节钺授之。

jí zhū xuān píng biàn rén yí bīng gōng yǎn jīng nián shí jǐn jǐn chū chéng qiú shí

及朱瑄平,汴人移兵攻兖,经年食尽,瑾出城求食。

bǐ hái wéi bié jiāng suǒ jù bù dé rù

比还,为别将所拒,不得入。

nǎi dù huái yī yáng xíng mì

乃渡淮依杨行密。

xíng mì chǒng dài zhī yòng wéi shòu zhōu cì shǐ dà bài biàn jūn yú qīng kǒu zì cǐ quán zhōng bù gǎn yǐ bīng dù huái

行密宠待之,用为寿州刺史,大败汴军于清口,自此全忠不敢以兵渡淮。

jǐn yáng pǔ shí móu luàn wèi xú zhī xun suǒ shā

瑾,杨溥时谋乱,为徐知训所杀。

shǐ chén yuē jí fēng zhī jìng cǎo shì luàn jiàn zhōng chén chéng zāi shì yán yě

史臣曰:疾风知劲草,世乱见忠臣,诚哉是言也!

tǔ yùn zhōng wēi zéi cháo jiàn yuè fān bó qín wáng fù nàn zhě lǜ yǒu shēng ér wú shí

土运中微,贼巢僭越,籓伯勤王,赴难者,率有声而无实。

wéi zhòng róng zhǎn zéi shǐ yú jìn guān chù cún jǔ yì shī yú ān xǐ héng shēn qì fù bù gù huò huàn suì de yì tú yún hé nì dǎng shì qióng

唯重荣斩贼使于近关,处存举义师于安喜,横身泣赴,不顾祸患,遂得义徒云合,逆党势穷。

yi hu fú miǎn chéng xuān chuán jiā zuò tǔ

宜乎服冕乘轩,传家胙土。

ér zhòng róng shāng yú jùn fǎ yán ér shǎo ēn huò fā yú tái chéng bēi wǎng héng

而重荣伤于峻法,严而少恩,祸发舆台,诚悲枉横。

gāo pián qǐ jiā jìn lǚ pō lì gōng míng wán kòu chóng yāo zhì cí láng jí

高骈起家禁旅,颇立功名,玩寇崇妖,致兹狼籍。

hòu lái xūn dé kě jiè qián jūn

后来勋德,可诫前军。

xuān pǔ bù yǐ shàn qǔ gù yi xiōng zhōng

瑄、溥不以善取,固宜凶终。

jǐn chí cǐ láng xīn ān táo hǔ kǒu

瑾持此狼心,安逃虎口?

wáng gāng zhī wěn qún dào jí cí fù hé yán zāi

王纲之紊,群盗及兹,复何言哉!

zàn yuē wáng zhě fǔ yùn jū ān lǜ wēi

赞曰:王者抚运,居安虑危。

bù yǐ dé chù jí wéi dào kuī

不以德处,即为盗窥。

qián kūn dàng fù shēng jù liú lí

乾坤荡覆,生聚流离。

dú pián zhāng shū kě wèi tì tì

读骈章疏,可为涕洟!

✦ You read 列传·卷一百三十二

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.