旧唐书 · 刘昫 · Chapter 186 of 200

列传·卷一百三十六

PinyinModern Translation
Size

kù lì shàng

酷吏上

lái jùn chén zhōu xìng fu yóu yì qiū shén jī suǒ yuán lǐ hóu sī zhǐ wàn guó jùn lái zǐ xún wáng hóng yì guō bà jí xū

○来俊臣周兴傅游艺丘神𪟝 索元礼侯思止万国俊来子珣王弘义郭霸吉顼

gǔ jīn yù tiān xià zhě qí zhèng yǒu sì wǔ dì shàng rén tǐ wén dé yě

古今御天下者,其政有四:五帝尚仁,体文德也;

sān wáng zhàng yì lì wǔ gōng yě

三王仗义,立武功也;

wǔ bà chóng xìn qǔ wēi lìng yě

五霸崇信,取威令也;

qī xióng rèn lì zhòng xíng míng yě

七雄任力,重刑名也。

gài rén yì jì fèi rán hòu qí zhī yǐ wēi xíng

盖仁义既废,然后齐之以威刑;

wēi xíng jì shuāi ér kù lì wèi yòng yú shì shāng yāng lǐ sī jué zhà shè yǐ

威刑既衰, 而酷吏为用,于是商鞅、李斯谲诈设矣。

chí fǎ rèn shù zūn jūn bēi chén fèn qí cè ér biān tà yǔ zhòu chí wēi jiù bì xiān wáng bù dé yǐ ér yòng zhī tiān xià zhī rén wèi zhī kē fǎ

持法任术,尊君卑臣,奋其策而鞭挞宇宙, 持危救弊,先王不得已而用之,天下之人谓之苛法。

jiàng jí liǎng hàn chéng qí yú liè

降及两汉,承其余烈。

yú shì qián yǒu zhì dōu zhāng tāng zhī tú chí qí kè hòu yǒu dǒng xuān yáng qiú zhī shǔ sì qí měng

于是前有郅都、张汤之徒持其刻,后有董宣、阳球之属肆其猛。

suī rán yì dài yì kè gōng fāng tiān xià zhī rén wèi zhī kù lì cǐ yòu yāng sī zhī zuì rén yě

虽然异代,亦克公方,天下之人谓之酷吏,此又鞅、斯之罪人也!

rán ér wǎng jì mì ér jiān bù shèng yǐ

然而网既密而奸不胜矣。

fū zǐ yuē xíng fá bù zhōng zé rén wú suǒ cuò shǒu zú

夫子曰:“刑罚不中,则人无所措手足。

chéng zāi shì yán yě

”诚哉,是言也!

táng chū gé qián gǔ zhī bì wu yú shèng cán chuí yī ér lǐ qiě qī shí zài ér rén bù gǎn qī

唐初革前古之敝,务于胜残,垂衣而理,且七十载,而人不敢欺。

yóu shì guān zhī zài bǐ bù zài cǐ

由是观之, 在彼不在此。

dǎi zé tiān yǐ nǚ zhǔ lín cháo dà chén wèi fù

逮则天以女主临朝,大臣未附;

wěi zhèng yù lì jiǎn chú zōng zhī

委政狱吏,剪除宗枝。

yú shì lái jùn chén suǒ yuán lǐ wàn guó jùn zhōu xìng qiū shén jī hóu sī zhǐ guō bà wáng hóng yì zhī shǔ fēn fēn ér chū

于是来俊臣、 索元礼、万国俊、周兴、丘神𪟝、侯思止、郭霸、王弘义之属,纷纷而出。

rán hòu qǐ gào mì zhī xíng zhì luó zhī zhī yù shēng rén bǐng xī mò néng zì gù

然后起告密之刑,制罗织之狱,生人屏息,莫能自固。

zhì yú huái zhōng dǎo yì lián jǐng jiù lù zhě bù kě shèng yán

至于怀忠蹈义,连颈就戮者,不可胜言。

wǔ hòu yīn zhī zuò yí táng dǐng tiān wǎng yī jǔ ér zú lóng bā huāng

武后因之坐移唐鼎,天网一举,而卒笼八荒;

kù zhī wèi yòng sī hài yě yǐ

酷之为用,斯害也已。

suì shǐ kù lì zhī dǎng héng shì yú cháo zhì gōng qīng zhī sǐ mìng shàn wáng zhě zhī wēi lì

遂使酷吏之党,横噬于朝,制公卿之死命,擅王者之威力。

guì cóng qí yù dú chǐ qí xīn tiān zhū fā yú chún wěn guó bǐng bǐng yú zhǎng wò

贵从其欲,毒侈其心,天诛发于唇吻,国柄秉于掌握。

xiōng tè zhī shì róng ér mù zhī shēn fù dǐng huò sǐ ér wú huǐ

凶慝之士,荣而慕之,身赴鼎镬,死而无悔。

ruò shì zhě hé zāi

若是者,何哉?

yào shí xī zhǐ jiàn lì wàng yì yě

要时希旨,见利忘义也!

cháng shì ér lùn zhī jīn fú guó jiā xíng fǔ yuè zhī zhū shè bì láo zhī jìn yǐ fáng dào zhě suī yún gù yǐ ér yóu yú yuán jué zhǒng jiē qiè tàn náng sǐ zhě yú qián dào zhě yú hòu hé zhě

尝试而论之,今夫国家行斧钺之诛,设狴牢之禁以防盗者,虽云固矣,而犹逾垣掘冢,揭箧探囊,死者于前,盗者于后,何者?

yǐ qí jiān yǒu yù yě

以其间有欲也!

rán suǒ xùn zhě bù guò shù jīn zhī zī ěr

然所徇者不过数金之资耳!

bǐ kù lì yǔ shí shàng xià qǔ zhòng rén zhǔ wú chù tì zhī yōu zuò zhì zūn chǒng

彼酷吏与时上下,取重人主,无怵惕之忧,坐致尊宠;

zhàng qǐ zú wu fù nǐ fēng jūn qǐ wéi shù jīn zhī lì yé

杖起卒伍,富拟封君,岂唯数金之利耶?

zé dào guān zhě wèi xìng yǐ

则盗官者为幸矣!

gù yǒu guó zhě zé bì zhì kǎi yú zhī lù dù jiǎo xìng zhī mén kě bù wu hu

故有国者则必窒凯觎之路,杜侥幸之门, 可不务乎!

kuàng hū lè guān shí biàn zì huái yīn zéi sī yòu zhì dōu dǒng xuān zhī zuì rén yě

况乎乐观时变,恣怀阴贼,斯又郅都、董宣之罪人也。

yì zāi yòu yǒu xiào yú sī zhě

异哉,又有效于斯者!

zhōng xīng sì shí zài ér yǒu jí wēn luō xī shì zhī dù zhèng yòu shù zài ér yǒu jìng yǔ máo ruò xū zhī wēi fǎ

中兴四十载而有吉温、罗希奭之蠹政,又数载而有敬羽、毛若虚之危法。

cháo jīng sì yè yù sòng zài qǐ bǐ zhōu è dǎng jiǎo jué shàn rén

朝经四叶,狱讼再起,比周恶党,剿绝善人。

lǚ náo jiāng cuò zhī xíng yǐ shāng tài hé zhī qì xìng zāi lè huò gǒu shòu qí shēn cǐ yòu lái suǒ zhī zuì rén yě

屡挠将措之刑,以伤太和之气,幸灾乐祸,苟售其身,此又来、索之罪人也!

wū hū

唉!

tiān dào huò yín rén dào wù shā jì wèi huò shǐ bì yǐ xiōng zhōng

天道祸淫,人道恶杀,既为祸始,必以凶终。

gù zì yāng sī zhì yú máo jìng dǎo qí jī zhě zú yǐ zhū yí fēi bù xìng yě

故自鞅、斯至于毛、敬, 蹈其迹者,卒以诛夷,非不幸也。

wū hū

唉!

zhí yú gǔ hài rèn tiān xià zhī yuàn

执愚贾害,任天下之怨;

fǎn dào rǔ míng guī tiān xià zhī è

反道辱名,归天下之恶。

huò sì zhū yuán yě rén de ér zhū zhī

或肆诸原野,人得而诛之;

huò tóu zhī chī mèi guǐ de ér zhū zhī

或投之魑魅,鬼得而诛之。

tiān rén bào yìng qǐ xū yě zāi

天人报应,岂虚也哉!

bǐ qiān zǎi zhī hòu wén qí míng zhě céng shé shǐ zhī bù ruò

俾千载之后,闻其名者, 曾蛇豕之不若。

bēi fū

可悲啊!

xī chūn qiū zhī yì shàn è bù yǐn jīn wèi kù lì chuán yì suǒ yǐ shì chéng quàn yě

昔《春秋》之义,善恶不隐,今为《酷吏传》,亦所以示惩劝也。

yǔ yuē qián shì bù wàng jiāng lái zhī shī

语曰: “前事不忘,将来之师。

yì zài sī hu

”意在斯乎!

yì zài sī hu

用意就在于此吧!

lái jùn chén yōng zhōu wàn nián rén yě

来俊臣,雍州万年人也。

fù cāo bó tú

父操,博徒。

yǔ xiāng rén cài běn jié yǒu suì tōng qí qī yīn chū pú yíng běn qián shù shí wàn běn wú yǐ chou cāo suì nà běn qī

与乡人蔡本结友,遂通其妻,因樗蒲赢本钱数十万,本无以酬,操遂纳本妻。

rù cāo mén shí xiān yǐ yǒu shēn ér shēng jùn chén

入操门时,先已有娠,而生俊臣。

xiōng xiǎn bù shì shēng chǎn fǎn fù cán hài jǔ wú yǔ bǐ

凶险不事生产,反复残害,举无与比。

céng yú hé zhōu fàn jiān dào bèi jū suì wàng gào mì

曾于和州犯奸盗被鞫,遂妄告密。

zhào jiàn zòu cì shǐ dōng píng wáng xù zhàng zhī yī bǎi

召见奏,刺史东平王续杖之一百。

hòu xù tiān shòu zhōng bèi zhū jùn chén fù gào mì zhào jiàn zòu yán qián suǒ gào mì shì yù bó zhōu shì wang bèi xù jué zhàng suì bù dé shēn

后续天授中被诛,俊臣复告密,召见,奏言前所告密是豫、博州事, 枉被续决杖,遂不得申。

zé tiān yǐ wéi zhōng lèi qiān shì yù shǐ jiā cháo sàn dài fū

则天以为忠,累迁侍御史,加朝散大夫。

àn zhì yù shǎo bú huì yì zhě bì yǐn zhī qián hòu zuò zú qiān yú jiā

按制狱,少不会意者,必引之,前后坐族千余家。

èr nián zhuó bài zuǒ tái yù shǐ zhōng chéng

二年,擢拜左台御史中丞。

cháo tíng lèi xī wú jiāo yán zhě dào lù yǐ mù

朝廷累息,无交言者,道路以目。

yǔ shì yù shǐ hòu sī zhǐ wáng hóng yì guō bà li rén jìng sī xíng píng shì kāng wěi wèi suì zhōng děng tóng è xiāng jì

与侍御史侯思止、 王弘义、郭霸、李仁敬,司刑评事康𬀩、卫遂忠等,同恶相济。

zhāo jí wú lài shù bǎi rén lìng qí gào shì gòng wèi luó zhī qiān lǐ xiǎng yìng

招集无赖数百人, 令其告事,共为罗织,千里响应。

yù wū xiàn yī rén jí shù chǔ bié gào jiē shì shì zhuàng bù yì yǐ huò shàng xià

欲诬陷一人,即数处别告,皆是事状不异,以惑上下。

réng jiē yún qǐng fù lái jùn chén tuī kān bì huò shí qíng

仍皆云:“请付来俊臣推勘,必获实情。

zé tiān yú shì yú lì jǐng mén bié zhì tuī shì yuàn jùn chén tuī kān bì huò zhuān lìng jùn chén děng àn jū yì hào wèi xīn kāi mén

”则天于是于丽景门别置推事院, 俊臣推勘必获,专令俊臣等按鞫,亦号为新开门。

dàn rù xīn kāi mén zhě bǎi bù quán yī

但入新开门者,百不全一。

hóng yì xì wèi lì jǐng mén wèi lì jìng mén yán rù cǐ mén zhě lì jiē jìng yě

弘义戏谓丽景门为“例竟门”,言入此门者,例皆竟也。

jùn chén yǔ qí dǎng zhū nán shān bèi zào gào mì luó zhī jīng yī juàn jiē yǒu tiáo guàn zhī jié bù zhì shì zhuàng yóu xù

俊臣与其党朱南山辈造《告密罗织经》一卷,皆有条贯支节,布置事状由绪。

jùn chén měi jū qiú wú wèn qīng zhòng duō yǐ cù guàn bí jìn dì láo zhōng huò shèng zhī wèng zhōng yǐ huǒ yuán rào zhì zhī bìng jué qí liáng xiǎng zhì yǒu chōu yī xù yǐ dàn zhī zhě

俊臣每鞫囚,无问轻重,多以醋灌鼻,禁地牢中,或盛之瓮中,以火圜绕炙之, 并绝其粮饷,至有抽衣絮以啖之者。

yòu lìng qǐn chǔ fèn huì bèi zhū kǔ dú

又令寝处粪秽,备诸苦毒。

zì fēi shēn sǐ zhōng bù dé chū

自非身死,终不得出。

měi yǒu shè lìng jùn chén bì xiān qiǎn yù zú jǐn shā zhòng qiú rán hòu xuān shì

每有赦令,俊臣必先遣狱卒尽杀重囚,然后宣示。

yòu yǐ suǒ yuán lǐ děng zuò dà jiā fán yǒu shí hào yī yuē dìng bǎi mài èr yuē chuǎn bù dé sān yuē tū dì hǒu sì yuē zhe jí chéng wǔ yuē shī hún dǎn liù yuē shí tóng fǎn qī yuē fǎn shì shí bā yuē sǐ zhū chóu jiǔ yuē qiú jí sǐ shí yuē qiú pò jiā

又以索元礼等作大枷,凡有十号:一曰定百脉,二曰喘不得,三曰突地吼,四曰著即承,五曰失魂胆,六曰实同反,七曰反是实,八曰死猪愁,九曰求即死,十曰求破家。

fù yǒu tiě lóng tóu lián qí jiā zhě lún zhuàn yú de sī xū mèn jué yǐ

复有铁笼头连其枷者,轮转于地,斯须闷绝矣。

qiú rén wú guì jiàn bì xiān bù jiā bàng yú de zhào qiú qián yuē cǐ shì zuò jù

囚人无贵贱,必先布枷棒于地,召囚前曰:“此是作具。

jiàn zhī hún dǎn fēi yuè wú bù zì wū yǐ

”见之魂胆飞越,无不自诬矣。

zé tiān zhòng qí shǎng yǐ chou zhī gù lì jìng quàn wèi kù yǐ

则天重其赏以酬之,故吏竞劝为酷矣。

yóu shì gào mì zhī tú fēn rán dào lù

由是告密之徒,纷然道路;

míng liú mǐn miǎn yuè rì ér yǐ

名流僶俛阅日而已。

cháo shì duō yīn rù cháo mò zāo yǎn xí yǐ zhì yú zú yǔ qí jiā wú fù yīn xī

朝士多因入朝,默遭掩袭,以至于族,与其家无复音息。

gù měi rù cháo zhě bì yǔ qí jiā jué yuē bù zhī zhòng xiāng jiàn bù

故每入朝者,必与其家诀曰:“不知重相见不?

rú yì yuán nián dì guān shàng shū dí rén jié yì zhōu zhǎng shǐ rèn lìng huī dōng guān shàng shū li yóu dào qiū guān shàng shū yuán zhì hóng sī bīn qīng cuī shén jī wén chāng zuǒ chéng lú xiàn děng liù rén bìng wèi qí luó gào

如意元年,地官尚书狄仁杰、益州长史任令晖、冬官尚书李游道、秋官尚书袁智宏、司宾卿崔神基、文昌左丞卢献等六人,并为其罗告。

jùn chén jì yǐ zú rén jiā wèi gōng gǒu yǐn zhī chéng fǎn nǎi zòu qǐng jiàng chì yī wèn jí chéng tóng shǒu lì de jiǎn sǐ

俊臣既以族人家为功, 苟引之承反,乃奏请降敕,一问即承,同首例得减死。

jí xié rén jié děng fǎn rén jié tàn yuē dà zhōu gé mìng wàn wù wéi xīn táng cháo jiù chén gān cóng zhū lù

及胁仁杰等反,仁杰叹曰: “大周革命,万物惟新,唐朝旧臣,甘从诛戮。

fǎn shì shí

反是实。

jùn chén nǎi shǎo kuān zhī

”俊臣乃少宽之。

qí pàn guān wáng dé shòu wèi rén jié yuē shàng shū shì yǐ ěr de jiǎn sǐ

其判官王德寿谓仁杰曰:“尚书事已尔,得减死。

dé shòu jīn yè yǐ shòu qū cè yù qiú shǎo jiē jí píng shàng shū qiān yáng zhí róu kě hu

德寿今业已受驱策,欲求少阶级,凭尚书牵杨执柔,可乎?

rén jié yuē ruò zhī hé

”仁杰曰:“若之何?

dé shòu yuē shàng shū xī zài chūn guān shí zhí róu rèn mǒu sī yuán wài yǐn zhī kě yě

”德寿曰:“尚书昔在春官时,执柔任某司员外,引之可也。

rén jié yuē huáng tiān hòu tǔ qiǎn dí rén jié xíng cǐ shì

”仁杰曰:“皇天后土,遣狄仁杰行此事!

yǐ tóu chù zhù xuè liú bèi miàn dé shòu jù ér zhǐ yān

”以头触柱,血流被面,德寿惧而止焉。

rén jié jì chéng fǎn yǒu sī dàn dài bào xíng xíng bù fù yán bèi

仁杰既承反,有司但待报行刑,不复严备。

rén jié de píng shǒu zhě qiú bǐ yàn chāi bèi tóu bó shū zhī xù yuān kǔ zhì yú mián yī qiǎn wèi dé shòu yuē shí fāng rè qǐng fù jiā rén qù qí mián

仁杰得凭守者求笔砚,拆被头帛书之,叙冤苦,置于绵衣,遣谓德寿曰:“时方热,请付家人去其绵。

dé shòu bù fù yí yǐ jiā rén de yī zhōng shū rén jié zǐ guāng yuǎn chí zhī chēng biàn de zhào jiàn

”德寿不复疑矣,家人得衣中书,仁杰子光远持之称变,得召见。

zé tiān lǎn zhī è rán zhào wèn jùn chén yuē qīng yán rén jié děng chéng fǎn jīn zǐ dì sòng yuān hé gù yě

则天览之愕然,召问俊臣曰: “卿言仁杰等承反,今子弟讼冤,何故也?

jùn chén yuē cǐ děng hé néng zì fú qí zuì

”俊臣曰:“此等何能自伏其罪!

chén qǐn chù shén ān yì bù qù qí jīn dài

臣寝处甚安,亦不去其巾带。

zé tiān lìng tōng shì shè rén zhōu chēn shì zhī

”则天令通事舍人周𬘭视之。

jùn chén jù lìng yù zú lìng jiǎ rén jié děng jīn dài xíng lì yú xi mìng chēn shì zhī

俊臣遽令狱卒令假仁杰等巾带,行立于西,命𬘭视之。

chēn jù jùn chén mò gǎn xi gù dàn shì dōng wéi nuò ér yǐ

𬘭惧俊臣,莫敢西顾,但视东唯诺而已。

jùn chén lìng chēn shǎo liú fù jìn zhuàng nǎi lìng pàn guān wàng wéi rén jié děng zuò xiè sǐ biǎo dài shǔ ér jìn zhī

俊臣令𬘭少留, 附进状,乃令判官妄为仁杰等作谢死表,代署而进之。

fèng gé shì láng lè sī huì nán nián bā jiǔ suì qí jiā yǐ zú yi lì yú sī nóng shàng biàn de zhào jiàn yán jùn chén kē dú yuàn bì xià jià tiáo fǎn zhuàng yǐ fù zhī wú dà xiǎo jiē rú zhuàng yǐ

凤阁侍郎乐思晦男年八九岁, 其家已族,宜隶于司农,上变,得召见,言“俊臣苛毒,愿陛下假条反状以付之, 无大小皆如状矣。

zé tiān yì shǎo jiě nǎi zhào jiàn rén jié yuē qīng chéng fǎn hé yě

”则天意少解,乃召见仁杰曰:“卿承反何也?

rén jié děng yuē bù chéng fǎn chén yǐ sǐ yú jiā bàng yǐ

”仁杰等曰: “不承反,臣已死于枷棒矣。

zé tiān yuē hé wèi zuò xiè sǐ biǎo

”则天曰:“何谓作谢死表?

rén jié yuē wú

”仁杰曰:“无。

yīn yǐ biǎo shì zhī nǎi zhī qí dài shǔ suì chū cǐ liù jiā

”因以表示之,乃知其代署,遂出此六家。

jùn chén fù àn dà jiàng jūn zhāng qián xù dà jiàng jūn nèi shì fàn yún xian yú luò yáng mù yuàn

俊臣复按大将军张虔勖、大将军内侍范云仙于洛阳牧院。

qián xù děng bù kān qí kǔ zì sòng yú xú yǒu gōng yán cí pō lì

虔勖等不堪其苦,自讼于徐有功,言辞颇厉。

jùn chén mìng wèi shì yǐ luàn dāo zhǎn shā zhī

俊臣命卫士以乱刀斩杀之。

yún xian yì yán lì shì xiān cháo chēng suǒ sī yuān kǔ jùn chén mìng jié qù qí shé

云仙亦言历事先朝,称所司冤苦,俊臣命截去其舌。

shì shù pò dǎn wú gǎn yán zhě

士庶破胆,无敢言者。

jùn chén lèi zuò zāng wèi wèi lì jì lǚ zhōng suǒ gào xià yù

俊臣累坐赃,为卫吏纪履忠所告下狱。

cháng shòu èr nián chú diàn zhōng chéng

长寿二年,除殿中丞。

yòu zuò zāng chū wèi tóng zhōu cān jūn

又坐赃,出为同州参军。

bī duó tóng liè cān jūn qī réng rǔ qí mǔ

逼夺同列参军妻,仍辱其母。

wàn suì tōng tiān yuán nián zhào wèi hé gōng wèi zhuó bài luò yáng lìng sī nóng shǎo qīng

万岁通天元年,召为合宫尉,擢拜洛阳令、司农少卿。

zé tiān cì qí nú bì shí rén dāng shòu yú sī nóng

则天赐其奴婢十人,当受于司农。

shí xī fān qiú zhǎng ā shǐ nà hú sè luō jiā yǒu xì bì shàn gē wǔ jùn chén yīn lìng qí dǎng luó gào hú sè luō fǎn jiāng tú qí bì

时西蕃酋长阿史那斛瑟罗家有细婢,善歌舞,俊臣因令其党罗告斛瑟罗反,将图其婢。

zhū fān zhǎng yì què gē ěr lí miàn sòng yuān zhě shù shí rén nǎi dé bù zú

诸蕃长诣阙割耳剺面讼冤者数十人,乃得不族。

shí qí lián yào liú sī lǐ děng yǒu yì móu míng táng wèi jí xū zhī zhī bù zì ān yǐ bái jùn chén fā zhī lián zuò zú zhě shù shí bèi

时綦连耀、刘思礼等有异谋,明堂尉吉顼知之,不自安,以白俊臣发之,连坐族者数十辈。

jùn chén jiāng shàn qí gōng fù luó gào xū de zhào jiàn jǐn ér miǎn

俊臣将擅其功,复罗告顼,得召见,仅而免。

jùn chén xiān bī qī tài yuán wáng qìng shēn nǚ

俊臣先逼妻太原王庆诜女。

jùn chén yǔ hé dōng wèi suì zhōng yǒu jiù

俊臣与河东卫遂忠有旧。

suì zhōng xíng suī bù zhe rán hào xué yǒu cí biàn

遂忠行虽不著,然好学, 有词辩。

cháng xié jiǔ yè jùn chén jùn chén fāng yǔ qī zú yàn jí yìng mén zhě dài yún yǐ chū yǐ

尝携酒谒俊臣,俊臣方与妻族宴集,应门者绐云:“已出矣。

suì zhōng zhī wàng rù qí zhái màn mà huǐ rǔ zhī

”遂忠知妄, 入其宅,慢骂毁辱之。

jùn chén chǐ qí qī zú mìng ōu jī fǎn jiē jì ér miǎn zhī zì cǐ gòu xì

俊臣耻其妻族,命殴击反接,既而免之,自此构隙。

jùn chén jiāng luó gào wǔ shì zhū wáng jí tài píng gōng zhǔ zhāng yì zhī děng suì xiāng jǐ zhí zé tiān lǚ bǎo chí zhī

俊臣将罗告武氏诸王及太平公主、张易之等,遂相掎摭,则天屡保持之。

ér zhū wǔ jí tài píng gōng zhǔ kǒng jù gòng fā qí zuì

而诸武及太平公主恐惧,共发其罪。

nǎi qì shì

乃弃市。

guó rén wú shào zhǎng jiē yuàn zhī jìng guǎ qí ròu sī xū jǐn yǐ

国人无少长皆怨之,竞剐其肉,斯须尽矣。

zhōng zōng shén lóng yuán nián sān yuè bā rì zhào yuē

中宗神龙元年三月八日,诏曰:

guó zhī dà gāng wéi xíng yǔ zhèng

国之大纲,惟刑与政。

xíng zhī bù zhōng qí zhèng nǎi kuī

刑之不中,其政乃亏。

liú guāng yè wáng dé shòu wáng chù zhēn qū zhēn yún bào sī gōng liú jǐng yáng děng yōng liú jiàn zhí jiān lì xiǎn fu yǐ cū bào wèi néng guān yǐ xiōng cán wèi fèng fǎ

刘光业、王德寿、王处贞、屈贞筠、鲍思恭、刘景阳等,庸流贱职,奸吏险夫,以粗暴为能官,以凶残为奉法。

wǎng cóng àn chá hài nüè zài xīn shū hū jiā xíng hū xī jiù lù pù gǔ liú xiě qí shù shén duō yuān làn zhī shēng yíng yú hǎi nèi

往从按察,害虐在心,倏忽加刑,呼吸就戮,曝骨流血,其数甚多,冤滥之声,盈于海内。

zhèn wéi bù xīn zé ēn bèi rén qí fǔ shì cháng huái yóu shēn cè yǐn

朕唯布新泽,恩被人祇,抚事长怀,尤深恻隐。

guāng yè děng wǔ rén jī è chéng xìn bìng xiè shēng yá suī qí rén yǐ cú ér qí jī kě biǎn suǒ yǒu guān jué bìng yi zhuī duó

光业等五人积恶成衅,并谢生涯,虽其人已殂,而其迹可贬,所有官爵,并宜追夺。

qí wang bèi shā rén gè lìng zhōu xiàn yǐ lǐ mái zàng hái qí guān yìn

其枉被杀人,各令州县以礼埋葬,还其官荫。

liú jǐng yáng shēn jīn jiàn zài qíng bù kě qín tè yǐ huì ēn miǎn qí yán fá yi cóng biǎn jiàng yǐ xuě yuān qíng kě dì zhōu lè shàn xiàn yuán wài wèi

刘景阳身今见在,情不可矜,特以会恩,免其严罚,宜从贬降, 以雪冤情,可棣州乐单县员外尉。

zì jīn nèi wài fǎ guān xián yi jìng shèn

自今内外法官,咸宜敬慎。

qí wén shēn cì gǔ

其文深刺骨,

jī xùn níng zhī

迹徇凝脂,

gāo xià rèn qíng

高下任情,

qīng zhòng suí yì

轻重随意,

rú kù lì qiū shén jī lái zǐ xún wàn guó jùn zhōu xìng lái jùn chén yú chéng yè wáng jǐng zhāo suǒ yuán lǐ fu yóu yì wáng hóng yì zhāng zhī mò péi jí jiāo rén dǎn hóu sī zhǐ guō bà li rén jìng huáng fǔ wén bèi chén jiā yán děng

如酷吏丘神𪟝、来子珣、万国俊、周兴、来俊臣、鱼承晔、王景昭、索元礼、傅游艺、 王弘义、张知默、裴籍、焦仁亶、侯思止、郭霸、李仁敬、皇甫文备、陈嘉言等,

qí shēn yǐ sǐ

其身已死,

zì chuí gǒng yǐ lái

自垂拱已来,

wǎng làn shā rén

枉滥杀人,

yǒu guān zhě bìng lìng xuē duó

有官者并令削夺。

táng fèng yī yī qián pèi liú li qín shòu cáo rén zhé bìng yǔ lǐng nán è chǔ

唐奉一依前配流,李秦授、 曹仁哲,并与岭南恶处。

kāi yuán shí sān nián sān yuè shí èr rì yù shǐ dài fū chéng xíng chén zòu

开元十三年三月十二日,御史大夫程行谌奏:

zhōu cháo kù lì lái zǐ xún wàn guó jùn wáng hóng yì hóu sī zhǐ guō bà jiāo rén dǎn zhāng zhī mò li jìng rén táng fèng yī lái jùn chén zhōu xìng qiū shén jī suǒ yuán lǐ cáo rén zhé wáng jǐng zhāo péi jí li qín shòu liú guāng yè wáng dé shòu qū zhēn yún bào sī gōng liú jǐng yáng wáng chù zhēn èr shí sān rén

周朝酷吏来子珣、万国俊、王弘义、侯思止、郭霸、焦仁亶、张知默、李敬仁、 唐奉一、来俊臣、周兴、丘神𪟝、索元礼、曹仁哲、王景昭、裴籍、李秦授、刘光业、王德寿、屈贞筠、鲍思恭、刘景阳、王处贞二十三人,

cán hài zōng zhī

残害宗枝,

dú xiàn liáng shàn

毒陷良善,

qíng zhuàng yóu zhòng

情状尤重,

zǐ sūn bù xǔ yǔ guān

子孙不许与官。

chén jiā yán yú chéng yè huáng fǔ wén bèi fu yóu yì sì rén qíng zhuàng shāo qīng zǐ sūn bù xǔ jìn rèn

陈嘉言、鱼承晔、皇甫文备、傅游艺四人,情状稍轻, 子孙不许近任。

zhōu xìng zhě yōng zhōu cháng ān rén yě

周兴者,雍州长安人也。

shǎo yǐ míng xí fǎ lǜ wèi shàng shū shěng dōu shì

少以明习法律,为尚书省都事。

lèi qiān sī xíng shǎo qīng qiū guān shì láng

累迁司刑少卿、秋官侍郎。

zì chuí gǒng yǐ lái lǚ shòu zhì yù bèi qí xiàn hài zhě shù qiān rén

自垂拱已来,屡受制狱,被其陷害者数千人。

tiān shòu yuán nián jiǔ yuè gé mìng chú shàng shū zuǒ chéng shàng shū chú lǐ jiā zōng zhèng shǔ jí

天授元年九月革命,除尚书左丞,上疏除李家宗正属籍。

èr nián shí yī yuè yǔ qiū shén jī tóng xià yù

二年十一月,与丘神𪟝同下狱。

dāng zhū zé tiān tè miǎn zhī xǐ yú lǐng biǎo

当诛,则天特免之,徙于岭表。

zài dào wèi chóu rén suǒ shā

在道为仇人所杀。

fu yóu yì wèi zhōu jí rén yě

傅游艺,卫州汲人也。

zài chū yuán nián wèi hé gōng zhǔ bù zuǒ sù zhèng tái yù shǐ chú zuǒ bǔ quē

载初元年,为合宫主簿、左肃政台御史,除左补阙。

shàng shū chēng wǔ shì fú ruì hé gé xìng shòu mìng

上书称武氏符瑞,合革姓受命。

zé tiān shén yuè zhuó wèi jǐ shì zhōng

则天甚悦,擢为给事中。

shù yuè jiā tóng fèng gé luán tái píng zhāng shì

数月,加同凤阁鸾台平章事。

tóng yuè yòu jiā cháo sàn dài fū shǒu luán tái shì láng yī jiù tóng píng zhāng shì

同月,又加朝散大夫,守鸾台侍郎,依旧同平章事。

qí nián jiǔ yuè gé mìng gǎi tiān shòu yuán nián cì xìng wǔ shì

其年九月革命,改天授元年, 赐姓武氏。

èr nián wǔ yuè jiā yín qīng guāng lù dài fu

二年五月,加银青光禄大夫。

xiōng shén tóng wèi dōng guān shàng shū xiōng dì bìng chéng róng chǒng

兄神童,为冬官尚书,兄弟并承荣宠。

yú yuè chú sī lǐ shǎo qīng tíng zhī zhèng shì

逾月,除司礼少卿,停知政事。

mèng dēng chén lù diàn dàn ér chén yú suǒ qīn wèi qí suǒ fā fú zhū

梦登湛露殿,旦而陈于所亲,为其所发,伏诛。

shí rén hào wèi sì shí shì huàn yán yī nián zì qīng ér lǜ jí yú zhū zǐ yě

时人号为四时仕宦,言一年自青而绿,及于朱紫也。

xī zé tiān zhǐ wū zú huáng zhī

希则天旨,诬族皇枝。

shén lóng chū jìn gù qí zǐ sūn

神龙初,禁锢其子孙。

chū yóu yì qǐng zé tiān fā liù dào shǐ suī shēn sǐ zhī hòu jìng cóng qí móu yú shì wàn guó jùn bèi zì zhǎn lù yǐ

初,游艺请则天发六道使,虽身死之后,竟从其谋,于是万国俊辈恣斩戮矣。

qiū shén jī zuǒ wèi dà jiàng jūn xíng gōng zi yě

丘神𪟝,左卫大将军行恭子也。

yǒng chún yuán nián wèi zuǒ jīn wú wèi jiāng jūn

永淳元年,为左金吾卫将军。

hóng dào yuán nián gāo zōng bēng zé tiān shǐ yú bā zhōu hài zhāng huái tài zǐ jì ér guī zuì yú shén jī zuǒ qiān dié zhōu cì shǐ

弘道元年,高宗崩,则天使于巴州害章怀太子,既而归罪于神𪟝,左迁叠州刺史。

xún fù rù wèi zuǒ jīn wú wèi jiāng jūn shēn jiàn qīn wěi

寻复入为左金吾卫将军,深见亲委。

shòu zhào yǔ zhōu xìng lái jùn chén jū zhì yù jù hào wèi kù lì

受诏与周兴、来俊臣鞫制狱,俱号为酷吏。

chuí gǒng sì nián bó zhōu cì shǐ láng yá wáng chōng qǐ bīng yǐ shén jī wèi qīng píng dào dà zǒng guǎn

垂拱四年,博州刺史、琅邪王冲起兵,以神𪟝为清平道大总管。

xún ér chōng wèi bǎi xìng mèng qīng bàng wú xī zhì suǒ shā

寻而冲为百姓孟青棒、吴希智所杀。

shén jī zhì zhōu guān lì sù fú lái yíng shén jī huī rèn jǐn shā zhī pò qiān yú jiā yīn jiā zuǒ jīn wú wèi dà jiàng jūn

神𪟝至州,官吏素服来迎,神𪟝挥刃尽杀之,破千余家,因加左金吾卫大将军。

tiān shòu èr nián shí yuè xià zhào yù fú zhū

天授二年十月,下诏狱伏诛。

suǒ yuán lǐ hú rén yě

索元礼,胡人也。

guāng zhái chū xú jìng yè qǐ bīng yáng zhōu yǐ kuāng fù wèi míng

光宅初,徐敬业起兵扬州,以匡复为名。

zé tiān zhèn nù yòu kǒng rén xīn dòng yáo yù yǐ wēi zhì tiān xià

则天震怒,又恐人心动摇,欲以威制天下。

yuán lǐ tàn qí zhǐ gào shì

元礼探其旨,告事。

zhào jiàn zhuó wèi yóu jī jiāng jūn lìng yú luò zhōu mù yuàn tuī àn zhì yù

召见,擢为游击将军,令于洛州牧院推案制狱。

yuán lǐ xìng cán rěn tuī yī rén guǎng lìng yǐn shù shí bǎi rén yì guān zhèn jù shén yú láng hǔ

元礼性残忍,推一人,广令引数十百人,衣冠震惧,甚于狼虎。

zé tiān shù zhào jiàn shǎng cì zhāng qí quán shì fán wèi shā lù zhě shù qiān rén

则天数召见赏赐,张其权势,凡为杀戮者数千人。

yú shì zhōu xìng lái jùn chén zhī tú xiào zhī ér qǐ yǐ

于是周兴、来俊臣之徒,效之而起矣。

shí yǒu zhū zhōu gào mì rén jiē gěi gōng chéng zhōu xiàn hù sòng zhì què xià yú bīn guǎn yǐ lǐn zhī

时有诸州告密人,皆给公乘,州县护送至阙下,于宾馆以廪之。

shāo chēng zhǐ bì shòu yǐ jué shǎng yǐ yòu zhī guì yǐ wēi yú yuǎn jìn

稍称旨,必授以爵赏以诱之,贵以威于远近。

yuán lǐ xún yǐ kù dú zhuǎn shén zé tiān shōu rén wàng ér shā zhī

元礼寻以酷毒转甚,则天收人望而杀之。

tiān xià zhī rén wèi zhī lái suǒ yán kù dú zhī jí yòu shǒu àn zhì yù yě

天下之人谓之来、索,言酷毒之极,又首按制狱也。

zài chū yuán nián shí yuè zuǒ tái yù shǐ zhōu ju shàng shū jiàn yuē

载初元年十月,左台御史周矩上疏谏曰:

qīng zhě xiǎo rén gào jié xí yǐ wéi cháng nèi wài zhū sī rén huái gǒu miǎn

顷者小人告讦,习以为常,内外诸司,人怀苟免。

gū xī tái lì chéng jiē qiáng liáng fēi gù yù guī bì wū gòu ěr

姑息台吏,承接强梁,非故欲,规避诬构耳。

yòu tuī hé zhī lì jiē yǐ shēn kè wèi gōng záo kōng zhēng néng xiāng jīn yǐ nüè

又推劾之吏,皆以深刻为功,凿空争能,相矜以虐。

ní ěr lóng tóu jiā yán xiē gū shé xié qiān zhǎo xuán fā xūn ěr wò lín huì ruò céng bù liáo shēng hào wèi yù chí

泥耳笼头, 枷研楔毂,折胁签爪,悬发熏耳,卧邻秽溺,曾不聊生,号为“狱持”。

huò lěi rì jié shí lián xiāo huǎn wèn zhòu yè yáo hàn shǐ bù dé mián hào yuē sù qiú

或累日节食,连宵缓问,昼夜摇撼,使不得眠,号曰“宿囚”。

cǐ děng jì fēi mù shí qiě jiù mù qián gǒu qiú shē sǐ

此等既非木石,且救目前, 苟求赊死。

chén qiè tīng yú yì jiē chēng tiān xià tài píng hé kǔ xū fǎn

臣窃听舆议,皆称天下太平,何苦须反。

qǐ bèi gào zhě jìn shì yīng xióng yǐ qiú dì wáng yé

岂被告者尽是英雄,以求帝王耶?

zhǐ shì bù shèng chu dú zì wū ěr

只是不胜楚毒自诬耳。

hé yǐ hé zhī

何以核之?

bì xià shì qǔ suǒ gào zhuàng zhuó qí xū shí zhě fù lìng tuī wēi xùn dòng yǐ tàn qí qíng suǒ tuī zhě bì shàng xià qí shǒu xī shèng zhǐ yě

陛下试取所告状酌其虚实者,付令推,微讯动以探其情,所推者必上下其手,希圣旨也。

yuàn bì xià chá zhī

愿陛下察之。

jīn mǎn cháo cè xī bù ān jiē yǐ wèi bì xià cháo yǔ zhī mì xī yǔ zhī chóu bù kě bǎo yě

今满朝侧息不安,皆以为陛下朝与之密,夕与之仇,不可保也。

wén yǒu zhuī shè yǔ qī zǐ jí wéi sǐ jué

闻有追摄,与妻子即为死诀。

gù wèi guó zhě yǐ rén wèi zōng yǐ xíng wèi zhù

故为国者以仁为宗,以刑为助。

zhōu yòng rén ér chāng qín yòng xíng ér wáng cǐ zhī wèi yě

周用仁而昌,秦用刑而亡,此之谓也。

yuàn bì xià huǎn xíng yòng rén tiān xià xìng shèn

愿陛下缓刑用仁,天下幸甚!

zé tiān cóng zhī yóu shì zhì yù shào xī

则天从之,由是制狱稍息。

hóu sī zhǐ yōng zhōu lǐ quán rén yě

侯思止,雍州醴泉人也。

pín qióng bù néng lǐ shēng yè nǎi lè shì bó hǎi gāo yuán lǐ jiā

贫穷不能理生业,乃乐事渤海高元礼家。

xìng wú lài guǐ jué

性无赖诡谲。

shí héng zhōu cì shǐ péi zhēn zhàng yī pàn sī

时恒州刺史裴贞杖一判司。

zé tiān jiāng bù lì wáng shì luō fǎn zhī tú yǐ xìng yǐ

则天将不利王室,罗反之徒已兴矣。

pàn sī jiào sī zhǐ shuō yóu jī jiāng jūn gāo yuán lǐ yīn qǐng zhuàng nǎi gào shū wáng yuán míng jí péi zhēn fǎn

判司教思止说游击将军高元礼,因请状乃告舒王元名及裴贞反。

zhōu xìng àn zhī bìng zú miè

周兴按之,并族灭。

shòu sī zhǐ yóu jī jiāng jūn

授思止游击将军。

yuán lǐ jù ér qǔ mèi yǐn yǔ tóng zuò hū wèi hóu dà yuē guó jiā yòng rén yǐ bù cì ruò yán hóu dà bù shí zì jí zòu yún xiè zhì shòu yì bù shí zì ér néng chù xié

元礼惧而曲媚,引与同坐,呼为侯大,曰:“国家用人以不次,若言侯大不识字, 即奏云:‘獬豸兽亦不识字,而能触邪。

zé tiān guǒ rú qí yán sī zhǐ yǐ xiè zhì duì zhī zé tiān dà yuè

’”则天果如其言,思止以獬豸对之,则天大悦。

tiān shòu sān nián nǎi bài cháo sàn dài fū zuǒ tái shì yù shǐ

天授三年,乃拜朝散大夫、左台侍御史。

yuán lǐ fù jiào yuē zài shàng zhī hóu dà wú zhái tǎng yǐ zhū yì guān zhái jiàn jiè kě cí xiè ér bù shòu

元礼复教曰:“在上知侯大无宅, 倘以诸役官宅见借,可辞谢而不受。

zài shàng bì wèn suǒ yóu jí zòu yún zhū fǎn nì rén chén è qí míng bù yuàn zuò qí zhái

在上必问所由,即奏云:‘诸反逆人,臣恶其名,不愿坐其宅。

zé tiān fù dà yuè ēn zé shén yōu

’”则天复大悦,恩泽甚优。

sī zhǐ jì àn zhì yù kē kù rì shén

思止既按制狱,苛酷日甚。

cháng àn zhōng chéng wèi yuán zhōng yuē jí rèn bái sī mǎ bù rán jí chī mèng qīng

尝按中丞魏元忠,曰:“急认白司马,不然,即吃孟青。

bái sī mǎ zhě luò yáng yǒu bǎn hào bái sī mǎ bǎn

”白司马者,洛阳有坂号白司马坂。

mèng qīng zhě jiāng jūn xìng mèng míng qīng bàng jí shā láng yá wáng chōng zhě yě

孟青者,将军姓孟名青棒,即杀琅邪王冲者也。

sī zhǐ lǘ xiàng yōng nú cháng yǐ cǐ wèi zhū qiú yě

思止闾巷庸奴,常以此谓诸囚也。

yuán zhōng cí qì bù qū sī zhǐ nù ér dǎo yè yuán zhōng

元忠辞气不屈,思止怒而倒曳元忠。

yuán zhōng xú qǐ yuē wǒ bó mìng rú chéng è lǘ zhuì jiǎo wèi dèng suǒ guà bèi tuō yè

元忠徐起曰:“我薄命,如乘恶驴坠,脚为镫所挂,被拖曳。

sī zhǐ dà nù yòu yè zhī yuē rǔ jù hàn zhì shǐ zòu zhǎn zhī

”思止大怒,又曳之曰:“汝拒捍制使,奏斩之。

yuán zhōng yuē hóu sī zhǐ rǔ jīn wèi guó jiā yù shǐ xū shi lǐ shù qīng zhòng

”元忠曰: “侯思止,汝今为国家御史,须识礼数轻重。

rú bì xū wèi yuán zhōng tóu hé bù yǐ jù jié jiāng wú wèi yì wǒ chéng fǎn

如必须魏元忠头,何不以锯截将,无为抑我承反。

nài hé ěr pèi fú zhū zǐ qīn xián tiān mìng bù xíng zhèng zhí zhī shì nǎi yán bái sī mǎ mèng qīng shì hé yán yě

奈何尔佩服朱紫,亲衔天命,不行正直之事,乃言白司马、孟青,是何言也!

fēi wèi yuán zhōng wú rén yì jiào

非魏元忠,无人抑教。

sī zhǐ jīng qǐ sǒng zuò yuē sī zhǐ sǐ zuì xìng méng zhōng chéng jiào

”思止惊起悚怍,曰:“思止死罪,幸蒙中丞教。

yǐn shàng chuáng zuò ér wèn zhī

” 引上床坐而问之。

yuán zhōng xú jiù zuò zì ruò sī zhǐ yán jìng bù zhèng

元忠徐就坐自若,思止言竟不正。

shí rén xiào zhī yǐ wéi tán xuè zhī zī

时人效之,以为谈谑之资。

shì yù shǐ huò xiàn kě xiào zhī sī zhǐ yǐ wén

侍御史霍献可笑之,思止以闻。

zé tiān nù wèi xiàn kě yuē wǒ yǐ yòng zhī qīng xiào hé yě

则天怒,谓献可曰:“我已用之,卿笑何也?

xiàn kě jù yǐ qí yán zòu zé tiān yì dà xiào

”献可具以其言奏,则天亦大笑。

shí lái jùn chén qì gù qī bī qǔ tài yuán wáng qìng shēn nǚ sī zhǐ yì zòu qǐng qǔ zhào jùn li zì yì nǚ chì zhèng shì shāng liàng

时来俊臣弃故妻,逼娶太原王庆诜女,思止亦奏请娶赵郡李自挹女,敕政事商量。

fèng gé shì láng li zhāo dé fǔ zhǎng wèi zhū zǎi xiàng yuē dà kě xiào

凤阁侍郎李昭德抚掌谓诸宰相曰:“大可笑。

zhū zǎi xiàng wèn gù zhāo dé yuē wǎng nián lái jùn chén zéi jié wáng qìng shēn nǚ yǐ dà rǔ guó

”诸宰相问故,昭德曰:“往年来俊臣贼劫王庆诜女,已大辱国。

jīn rì cǐ nú yòu qǐng suǒ li zì yì nǚ wú nǎi fù rǔ guó hu

今日此奴又请索李自挹女,无乃复辱国乎!

jìng wèi li zhāo dé péng shā zhī

”竟为李昭德搒杀之。

wàn guó jùn luò yáng rén

万国俊,洛阳人。

shǎo jué yì xiǎn zhà

少谲异险诈。

chuí gǒng hòu yǔ lái jùn chén tóng wèi luó zhī jīng tú fù zōng zhī cháo guì yǐ zuò wēi shì

垂拱后,与来俊臣同为《罗织经》,屠复宗枝朝贵,以作威势。

zì sī xíng píng shì jùn chén tóng yǐn wèi pàn guān

自司刑评事,俊臣同引为判官。

tiān shòu èr nián shè yòu tái jiān chá yù shǐ cháng yǔ jùn chén tóng àn zhì yù

天授二年,摄右台监察御史,常与俊臣同按制狱。

cháng shòu èr nián yǒu shàng fēng shì yán lǐng nán liú rén yǒu yīn móu nì zhě nǎi qiǎn guó jùn jiù àn zhī ruò de fǎn zhuàng biàn zhǎn jué

长寿二年,有上封事言岭南流人有阴谋逆者,乃遣国俊就按之,若得反状,便斩决。

guó jùn zhì guǎng zhōu biàn zhào liú rén zhì yú bié suǒ jiǎo zhì cì zì jìn bìng hào kū chēng yuān bù fú

国俊至广州,遍召流人, 置于别所,矫制赐自尽,并号哭称冤不服。

guó jùn nǎi yǐn chū yōng zhī shuǐ qǔ yǐ cì jiā lù sān bǎi yú rén yī shí bìng mìng

国俊乃引出,拥之水曲,以次加戮,三百余人,一时并命。

rán hòu duàn liàn qū chéng fǎn zhuàng réng wū zòu yún zhū liú rén xián yǒu yuàn wàng ruò bù tuī jiū wèi biàn bù yáo

然后锻炼,曲成反状,仍诬奏云:“诸流人咸有怨望,若不推究,为变不遥。

zé tiān shēn rán qí zòu

”则天深然其奏,

nǎi mìng yòu wèi yì èr fǔ bīng cáo cān jūn liú guāng yè sī xíng píng shì wáng dé shòu yuàn nán miàn jiān chéng bào sī gōng shàng niǎn zhí cháng wáng dà zhēn yòu wǔ wèi bīng cáo cān jūn qū zhēn yún děng

乃命右卫翊二府兵曹参军刘光业、司刑评事王德寿、苑南面监丞鲍思恭、尚辇直长王大贞、右武卫兵曹参军屈贞筠等,

bìng shè jiān chá yù shǐ

并摄监察御史,

fēn wǎng jiàn nán qián zhōng ān nán děng liù dào jū liú rén

分往剑南、黔中、安南等六道鞫流人。

xún zhuó shòu guó jùn cháo sàn dài fū sù zhèng tái shì yù shǐ

寻擢授国俊朝散大夫、肃政台侍御史。

guāng yè děng jiàn guó jùn shèng xíng cán shā de jiā róng guì nǎi gòng sì qí xiōng rěn wéi kǒng hòu zhī

光业等见国俊盛行残杀,得加荣贵,乃共肆其凶忍,唯恐后之。

guāng yè shā jiǔ bǎi rén dé shòu shā qī bǎi rén qí yú shǎo zhě xián wǔ bǎi rén

光业杀九百人,德寿杀七百人,其余少者咸五百人。

yì yǒu yuǎn nìng liú rén fēi gé mìng shí fàn zuì yì tóng shā zhī

亦有远年流人,非革命时犯罪,亦同杀之。

zé tiān hòu zhī qí yuān làn xià zhì bèi liù dào shǐ suǒ shā zhī jiā kǒu wèi guī zhě bìng dì huán běn guǎn

则天后知其冤滥,下制:“被六道使所杀之家口未归者,并递还本管。

guó jùn děng é yì xiāng cì ér sǐ jiē jiàn guǐ wù wèi suì huò yǒu liú cuàn ér zhōng

”国俊等俄亦相次而死,皆见鬼物为祟,或有流窜而终。

lái zǐ xún yōng zhōu cháng ān rén

来子珣,雍州长安人。

yǒng chāng yuán nián sì yuè yǐ shàng shū chén shì chú zuǒ tái jiān chá yù shǐ

永昌元年四月,以上书陈事,除左台监察御史。

shí cháo shì yǒu bù dài xuē ér cháo zhě zi xún dàn zhī yuē chén wén shù dài lì yú cháo

时朝士有不带靴而朝者,子珣弹之曰:“臣闻束带立于朝。

jǔ cháo dà jué

”举朝大噱。

zé tiān wěi zhī àn zhì yù duō xī zhǐ cì xìng xìng wǔ shì zì jiā chén

则天委之按制狱, 多希旨,赐姓姓武氏,字家臣。

tiān shòu zhōng dīng fù yōu qǐ fù cháo sàn dài fū shì yù shǐ

天授中,丁父忧,起复朝散大夫、侍御史。

shí yā zhōu là shǐ liú xíng shí jí dì qú zhōu cì shǐ xíng yú shàng yī fèng yù xíng wēi bìng xiōng zi yīng yáng láng jiàng jūn qián tōng děng wèi zi xún wū gào móu fǎn zhū yòu yú xū yí huǐ qí fù zuǒ jiān mén dà jiàng jūn bó yīng guān jiù

时雅州剌史刘行实及弟渠州刺史行瑜、尚衣奉御行威并兄子鹰扬郎将军虔通等,为子珣诬告谋反诛,又于盱眙毁其父左监门大将军伯英棺柩。

é yòu zhuǎn wéi yóu jī jiāng jūn yòu yǔ lín zhōng láng jiàng

俄又转为游击将军、右羽林中郎将。

cháng yì jǐn bàn bì yán xiào zì ruò cháo shì qiào zhī

常衣锦半臂,言笑自若,朝士诮之。

cháng shòu yuán nián pèi liú ài zhōu zú

长寿元年,配流爱州卒。

wáng hóng yì jì zhōu héng shuǐ rén yě

王弘义,冀州衡水人也。

gào biàn shòu yóu jī jiāng jūn

告变,授游击将军。

tiān shòu zhōng bài yòu tái diàn zhōng shì yù shǐ

天授中,拜右台殿中侍御史。

zhǎng shòu zhōng bài zuǒ tái shì yù shǐ yǔ lái jùn chén luó gào yì guān

长寿中,拜左台侍御史,与来俊臣罗告衣冠。

yán zài yuán nián jùn chén biǎn hóng yì yì liú fàng qióng zhōu wàng chēng chì zhuī

延载元年,俊臣贬,弘义亦流放琼州, 妄称敕追。

shí hú yuán lǐ wèi shì yù shǐ shǐ lǐng nán dào cì yú xiāng shān huì ér àn zhī

时胡元礼为侍御史,使岭南道,次于襄、邓,会而按之。

hóng yì cí qióng nǎi wèi yuē yǔ gōng qì lèi

弘义词穷,乃谓曰:“与公气类。

yuán lǐ yuē zú xià rèn yù shǐ yuán lǐ rèn luò yáng wèi

”元礼曰:“足下任御史,元礼任洛阳尉。

yuán lǐ jīn wèi yù shǐ gōng nǎi liú qiú fù hé qì lèi

元礼今为御史,公乃流囚,复何气类?

nǎi péng shā zhī

”乃搒杀之。

hóng yì měi shǔ yuè xì qiú bì yú xiǎo fáng zhōng jī hāo ér shī zhān rù zāo zhī zhě sī xū qì jué yǐ

弘义每暑月系囚,必于小房中积蒿而施毡褥,遭之者斯须气绝矣。

gǒu zì wū yǐn zé yì yú tā fáng

苟自诬引, 则易于他房。

yǔ jùn chén cháng xíng yí dié zhōu xiàn shè jù zì jīn yuē wǒ zhī wén dié yǒu rú láng dú yě gě yě

与俊臣常行移牒,州县慑惧,自矜曰:“我之文牒,有如狼毒野葛也。

hóng yì cháng yú xiāng lǐ bàng shè qiú guā zhǔ lìn zhī hóng yì nǎi zhuàng yán guā yuán zhōng yǒu bái tù xiàn guān mìng rén bǔ zhú sī xū yuán miáo jǐn yǐ

” 弘义常于乡里傍舍求瓜,主吝之,弘义乃状言瓜园中有白兔,县官命人捕逐,斯须园苗尽矣。

nèi shǐ li zhāo dé yuē xī wén cāng yīng yù lì jīn jiàn bái miǎn yù shǐ

内史李昭德曰:“昔闻苍鹰狱吏,今见白免御史。

guō bà lú jiāng rén yě

郭霸,庐江人也。

tiān shòu èr nián zì sòng zhōu níng líng chéng yīng gé mìng jǔ bài zuǒ tái jiān chá yù shǐ

天授二年,自宋州宁陵丞应革命举,拜左台监察御史。

rú yì yuán nián chú zuǒ tái diàn zhōng shì yù shǐ

如意元年,除左台殿中侍御史。

cháng shòu èr nián yòu tái shì yù shǐ

长寿二年,右台侍御史。

chū jǔ jí zhào jiàn yú zé tiān qián zì chén zhōng gěng yún wǎng nián zhēng xú jìng yè chén yuàn chōu qí jīn shí qí ròu yǐn qí xuè jué qí suǐ

初举集,召见,于则天前自陈忠鲠云:“往年征徐敬业,臣愿抽其筋,食其肉,饮其血,绝其髓。

zé tiān yuè gù bài yān shí rén hào wèi sì qí yù shǐ

”则天悦,故拜焉,时人号为“四其御史”。

shí dài fū wèi yuán zhōng wò jí zhū yù shǐ jǐn wǎng shěng zhī bà dú jū hòu

时大夫魏元忠卧疾,诸御史尽往省之,霸独居后。

bǐ jiàn yuán zhōng yōu jù qǐng shì yuán zhōng biàn yè yǐ yàn jí zhī qīng zhòng

比见元忠,忧惧,请示元忠便液,以验疾之轻重。

yuán zhōng jīng sǒng bà yuè yuē dài fū fèn wèi gān huò bù chōu

元忠惊悚,霸悦曰:“大夫粪味甘,或不瘳。

jīn wèi kǔ dāng jí yù yǐ

今味苦,当即愈矣。

yuán zhōng gāng zhí shū è zhī yǐ qí shì lù cháo shì

”元忠刚直,殊恶之,以其事露朝士。

cháng tuī fāng zhōu cì shǐ li sī zhēng péng chuí kǎo jìn bù shèng ér sǐ

尝推芳州刺史李思征,搒捶考禁,不胜而死。

shèng lì zhōng lǚ jiàn sī zhēng shén è zhī

圣历中,屡见思征,甚恶之。

cháng yīn tuì cháo jù guī mìng jiā rén yuē sù qǐng sēng zhuǎn jīng shè zhāi

尝因退朝遽归,命家人曰:“速请僧转经设斋。

xū yú jiàn sī zhēng cóng shù shí qí shàng qí tíng yuē rǔ wǎng xiàn wǒ wǒ jīn qǔ rǔ

”须臾见思征从数十骑上其廷,曰:“汝枉陷我,我今取汝。

bà zhōu zhāng huáng bù yuán dāo zì kū qí fù sī xū qū làn yǐ

”霸周章惶怖, 援刀自刳其腹,斯须蛆烂矣。

shì rì lǘ lǐ yì jiàn bīng mǎ shù shí qí zhù yú mén shǎo qǐng bù fù jiàn yǐ

是日,闾里亦见兵马数十骑驻于门,少顷不复见矣。

shí luò yáng qiáo huài xíng lǐ bì zhī zhì shì gōng bì

时洛阳桥坏,行李弊之,至是功毕。

zé tiān cháng wèn qún chén bǐ zài wài yǒu hé hǎo shì

则天尝问群臣:“比在外有何好事?

shè rén zhāng yuán yī sù huá jī duì yuē bǎi xìng xǐ luò qiáo chéng xìng guō bà sǐ cǐ jí hǎo shì

”舍人张元一素滑稽,对曰:“百姓喜洛桥成,幸郭霸死,此即好事。

jí xū luò zhōu hé nán rén yě

吉顼,洛州河南人也。

shēn cháng qī chǐ yīn dú gǎn yán shì

身长七尺,阴毒敢言事。

jìn shì jǔ lèi zhuǎn míng táng wèi

进士举,累转明堂尉。

wàn suì tōng tiān èr nián yǒu jī zhōu cì shǐ liú sī lǐ zì yún xué yú zhāng jǐng cáng shàn xiāng yún luò zhōu lù shì cān jūn qí lián yào yìng tú chèn yǒu liǎng jiǎo qí lín r zhī fú mìng

万岁通天二年,有箕州刺史刘思礼,自云学于张憬藏,善相,云洛州录事参军綦连耀应图谶,有“两角骐麟儿”之符命。

xū gào zhī zé tiān fù wǔ yì zōng yǔ xū duì xùn

顼告之,则天付武懿宗与顼对讯。

yì zōng yǔ xū yòu sī lǐ lìng guǎng yǐn cháo shì bì quán qí mìng

懿宗与顼诱思礼, 令广引朝士,必全其命。

sī lǐ nǎi yǐn fèng gé shì láng li yuán sù xià guān shì láng sūn yuán tōng tiān guān shì láng liú qí shí bào zhōng fèng gé shè rén wáng chù lái tíng zhǔ bù liǔ qiú jǐ shì zhōng zhōu pān jīng zhōu cì shǐ wáng miǎn jiān chá yù shǐ wáng zhù sī yì láng lù jìng chún sī mén yuán wài láng liú shèn zhī yòu sī yuán wài láng yǔ wén quán zhì děng sān shí liù jiā

思礼乃引凤阁侍郎李元素、夏官侍郎孙元通、天官侍郎刘奇、石抱忠、凤阁舍人王处、来庭、主簿柳璆、给事中周潘、泾州刺史王勔、监察御史王助、司议郎路敬淳、司门员外郎刘慎之、右司员外郎宇文全志等三十六家,

wēi yǒu wǔ yì zhě

微有忤意者,

bì gòu zhī

必构之,

chu dú bǎi duān

楚毒百端,

yǐ chéng qí yù

以成其狱。

jiē hǎi nèi xián shì míng jiā tiān xià yuān zhī qīn gù lián lèi cuàn zhú zhě qiān yú rén

皆海内贤士名家,天下冤之,亲故连累窜逐者千余人。

xū yóu shì zhuó bài yòu sù zhèng tái zhōng chéng rì jiàn ēn yù

顼由是擢拜右肃政台中丞,日见恩遇。

míng nián tū jué kòu xiàn zhào dìng děng zhōu

明年,突厥寇陷赵、定等州。

zé tiān zhào xū jiǎn jiào xiāng zhōu cì shǐ yǐ duàn zéi nán qīn zhī lù

则天召顼检校相州刺史,以断贼南侵之路。

xū yǐ sù bù xí wǔ wèi cí zé tiān yuē zéi shì jiāng tuì jiè qīng wēi míng zhèn è ěr

顼以素不习武为辞,则天曰:“贼势将退,藉卿威名镇遏耳。

chū tài yuán yǒu shù shì wēn bīn mào gāo zōng shí lǎo lín sǐ fēng yī zhuàng wèi qí qī yuē wú sǐ hòu nián míng chuí gǒng jí yì què xiàn zhī shèn wù kāi yě

初,太原有术士温彬茂,高宗时老,临死,封一状谓其妻曰:“吾死后,年名垂拱,即诣阙献之,慎勿开也。

chuí gǒng chū qí qī xiàn zhī

”垂拱初,其妻献之。

zhuàng zhōng yù chén zé tiān gé mìng jí tū jué zhì zhào dìng zhī shì gù zé tiān zhī zéi zhì zhào zhōu ér tuì

状中预陈则天革命及突厥至赵、定之事,故则天知贼至赵州而退。

xū chū zhì zhōu mù rén lüè wú yīng zhě

顼初至州募人,略无应者。

é ér zhào yǐ huáng tài zǐ wèi yuán shuài yìng mù zhě bù kě shèng shǔ

俄而诏以皇太子为元帅,应募者不可胜数。

jí zéi tuì xū rù cháo zòu zhī zé tiān shén yuè

及贼退,顼入朝奏之,则天甚悦。

shèng lì èr nián là yuè qiān tiān guān shì láng tóng fèng gé luán tái píng zhāng shì

圣历二年腊月,迁天官侍郎、同凤阁鸾台平章事。

shí yì zhī chāng zōng fěng zé tiān zhì kòng hè jiān guān yuán zé tiān yǐ yì zhī wèi kòng hè jiān

时易之、昌宗讽则天置控鹤监官员,则天以易之为控鹤监。

xū sù yǔ yì zhī xiōng dì qīn shàn suì yǐn xū yǐ diàn zhōng shǎo jiān tián guī dào fèng gé shè rén xuē jì zhèng jiàn dài fū yuán bàn qiān xià guān shì láng li jiǒng xiù jù wèi kòng hè nèi gòng fèng shí yì shén bú yuè

顼素与易之兄弟亲善,遂引顼,以殿中少监田归道、 凤阁舍人薛稷、正谏大夫员半千、夏官侍郎李迥秀,俱为控鹤内供奉,时议甚不悦。

chū zé tiān yǐ xū gàn biàn yǒu kǒu cái wěi yí zhì kān wěi yǐ xīn fù gù zhuó rèn zhī

初,则天以顼干辩有口才,伟仪质,堪委以心腹,故擢任之。

jí yǔ wǔ yì zōng zhēng zhào zhōu gōng yú diàn zhōng yì zōng duǎn xiǎo fǔ lǚ xū shēng qì líng lì xià shì yì zōng cháng bù xiāng jiǎ

及与武懿宗争赵州功于殿中,懿宗短小俯偻,顼声气凌厉,下视懿宗,尝不相假。

zé tiān yǐ wéi bēi wǒ zhū wǔ yú wǒ qián qí kě yǐ yǔ

则天以为:“卑我诸武于我前,其可倚与!

qí nián shí yuè yǐ dì zuò wěi guān biǎn yǎn chuān wèi hòu gǎi ān gù wèi

”其年十月,以弟作伪官,贬琰川尉,后改安固尉。

xún zú

寻卒。

chū zhōng zōng wèi lì wèi huáng tài zǐ shí yì zhī chāng zōng cháng mì wèn xū zì ān zhī cè

初,中宗未立为皇太子时,易之、昌宗尝密问顼自安之策。

xū yún gōng xiōng dì chéng ēn jì shēn fēi yǒu dà gōng yú tiān xià zé bù quán yǐ

顼云:“公兄弟承恩既深,非有大功于天下,则不全矣。

jīn tiān xià shì zhù xián sī lǐ jiā lú líng jì zài fáng zhōu xiāng wáng yòu zài yōu bì zhǔ shàng chūn qiū jì gāo xū yǒu fù tuō

今天下士庶,咸思李家,庐陵既在房州,相王又在幽闭,主上春秋既高,须有付托。

wǔ shì zhū wáng shū fēi zhǔ yì

武氏诸王,殊非属意。

míng gōng ruò néng cóng róng qǐng jiàn lì lú líng jí xiāng wáng yǐ fù shēng rén zhī wàng qǐ zhǐ zhuǎn huò wéi fú bì zhǎng xiǎng máo tǔ zhī zhòng yǐ

明公若能从容请建立庐陵及相王,以副生人之望,岂止转祸为福,必长享茅土之重矣!

yì zhī rán qí yán suì chéng jiān zòu qǐng

”易之然其言, 遂承间奏请。

zé tiān zhī xū shǒu móu zhào ér wèn zhī

则天知顼首谋,召而问之。

xū yuē lú líng wáng jí xiāng wáng jiē bì xià zhī zǐ xiān dì gù tuō yú bì xià dāng yǒu zhǔ yì wéi bì xià cái zhī

顼曰:“庐陵王及相王,皆陛下之子,先帝顾托于陛下,当有主意,唯陛下裁之。

zé tiān yì nǎi dìng

”则天意乃定。

xū jì dé zuì shí wú zhī zhě

顼既得罪,时无知者。

ruì zōng jí wèi zuǒ yòu fā míng qí shì nǎi xià zhì yuē gù lì bù shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì jí xū tǐ shí hóng yuǎn fēng guī jiǔ dà

睿宗即位,左右发明其事,乃下制曰:“故吏部侍郎、同中书门下平章事吉顼,体识宏远,风规久大。

cháng yǐ jīng wěi zhī cái yǔn yīng kuāng zuǒ zhī wěi

尝以经纬之才,允膺匡佐之委。

shí wáng mìng zhòng fǒu rén móu wèi ji shǒu chén fǎn zhèng zhī yì kè fù qí tiān zhī jī

时王命中否,人谋未辑,首陈返政之议,克副祈天之基。

yǒng huái yí liè níng wàng jué xiào

永怀遗烈,宁忘厥效。

kě zèng zuǒ yù shǐ tái dài fū

可赠左御史台大夫。

kù lì xià

酷吏下

yáo shào zhī zhōu lì zhēn wáng xù jí wēn wáng jūn yán ān zhī lú xuàn fù luō xī shì máo ruò xū jìng yǔ péi shēng bì yào fù

○姚绍之周利贞王旭吉温王钧严安之卢铉附罗希奭毛若虚敬羽裴升毕曜附

yáo shào zhī hú zhōu wǔ kāng rén yě

姚绍之,湖州武康人也。

jiě hè diǎn yí lèi bài jiān chá yù shǐ

解褐典仪,累拜监察御史。

zhōng zōng cháo wǔ sān sī shì shù rén shì fù mǎ dū wèi wáng tóng jiǎo móu zhū zhī

中宗朝,武三思恃庶人势, 驸马都尉王同皎谋诛之。

shì xiè lìng shào zhī àn wèn ér zhū tóng jiǎo

事泄,令绍之按问而诛同皎。

shào zhī chū àn wèn tóng jiǎo zhāng zhòng zhī zǔ yán qìng móu yī xiù zhōng fā diào nǔ shè sān sī cì qí biàn wèi guǒ

绍之初按问同皎,张仲之、 祖延庆谋衣袖中发调弩射三思,伺其便,未果。

sòng zhī xùn yǐ qí wài mèi qī yán qìng yuē jīn rì jiāng xíng hé shì ér yǐ qī wèi

宋之逊以其外妹妻延庆,曰:“今日将行何事,而以妻为?

zhī xùn gù yì yǔ yán qìng qiě qià qí xīn yǐ

”之逊固抑与延庆,且洽其心矣。

zhī xùn zi yù mì fā zhī nǎi chì yòu tái dà fu li chéng jiā yǔ shào zhī àn yú xīn kāi mén nèi

之逊子昙密发之,乃敕右台大夫李承嘉与绍之按于新开门内。

chū shào zhī jiāng zhí jǐn qí shì

初,绍之将直尽其事。

zhào zǎi xiàng li jiào děng duì wèn

诏宰相李峤等对问。

zhū xiāng jù sān sī wēi quán dàn mǐn miǎn yáng bù wèn

诸相惧三思威权,但僶俛佯不问。

zhòng zhī yán qìng yán yuē zǎi xiàng zhōng yǒu fù huì sān sī zhě

仲之、延庆言曰:“宰相中有附会三思者。

jiào yǔ chéng jiā ěr yán fù shuō yòu shào zhī qí shì nǎi biàn

”峤与承嘉耳言,复说诱绍之,其事乃变。

suì mì zhì rén lì shí yú mìng yǐn zhòng zhī duì wèn

遂密置人力十余,命引仲之对问。

zhì jí wéi shào zhī suǒ qín sāi kǒu fǎn jiē sòng yù zhōng

至,即为绍之所擒,塞口反接,送狱中。

shào zhī hái wèi zhòng zhī yuē zhāng sān shì bù xié yǐ

绍之还,谓仲之曰:“张三,事不谐矣!

zhòng zhī gù yán sān sī fǎn zhuàng shào zhī mìng bàng zhī ér bì zhé dà hū tiān zhě liù qī

”仲之固言三思反状,绍之命棒之而臂折, 大呼天者六七。

wèi shào zhī yuē fǎn zéi bì qiě zhé yǐ mìng yǐ shū rǔ dāng su ěr yú tiān dì

谓绍之曰:“反贼,臂且折矣,命已输汝,当诉尔于天帝!

yīn liè shān yǐ shù zhī nǎi zì wū fǎn ér yù zhū

”因裂衫以束之,乃自诬反而遇诛。

shào zhī zì cǐ shén qì zì ruò cháo tíng cè mù

绍之自此神气自若,朝廷侧目。

lèi qiān zuǒ tái shì yù shǐ

累迁左台侍御史。

fèng shǐ jiāng zuǒ jīng biàn zhōu rǔ lù shì cān jūn wèi chuán gōng

奉使江左,经汴州,辱录事参军魏传弓。

xún bài jiān chá yù shǐ

寻拜监察御史。

shào zhī hòu zuò zāng wū zhào chuán gōng àn zhī huò zāng wǔ qiān yú guàn yǐ wén dāng zuò sǐ

绍之后坐赃污,诏传弓按之, 获赃五千余贯以闻,当坐死。

wéi shù rén mèi bǎo chí zhī suì chù fàng wèi lǐng nán qióng shān wèi

韦庶人妹保持之,遂黜放为岭南琼山尉。

chuán gōng chū àn shào zhī shào zhī zài yáng zhōu sè dòng wèi zhǎng lì lú wàn dàn yuē qǐng rǔ chuán gōng jīn wèi suǒ àn shào zhī sǐ yǐ

传弓初按绍之,绍之在扬州,色动,谓长吏卢万石曰:“顷辱传弓,今为所按,绍之死矣!

táo rù xī jīng wèi wàn nián wèi qín zhī jī shé qí zú yīn shòu nán líng lìng yuán wài zhì

” 逃入西京,为万年尉擒之,击折其足,因授南陵令员外置。

kāi yuán shí sān nián lèi zhuǎn kuò zhōu zhǎng shǐ tóng zhèng yuán bù yù zhī zhōu shì sǐ

开元十三年,累转括州长史同正员,不预知州事,死。

zhōu lì zhēn shén lóng chū wèi shì yù shǐ

周利贞,神龙初为侍御史。

fù tuō quán yào wèi huán yàn fàn jìng huī děng wǔ wáng jí zhī chū wèi jiā zhōu sī mǎ

附托权要,为桓彦范、敬晖等五王嫉之,出为嘉州司马。

shí zhōng shū shè rén cuī shí yǔ huán jìng shàn

时中书舍人崔湜与桓、敬善。

wǔ sān sī yòng shì jìn zhōng yàn fàn yōu zhī tuō xīn fù yú shí

武三思用事禁中,彦范忧之,托心腹于湜。

shí fǎn lù qí jì yú sān sī wèi sān sī suǒ zhōng jǐn liú lǐng nán

湜反露其计于三思,为三思所中,尽流岭南。

shí quàn jǐn shā zhī

湜劝尽杀之。

yǐ jué qí guī wàng

以绝其归望。

sān sī wèn shuí kě shǐ zhě

三思问: “谁可使者?

lì zhēn jí shí zhī biǎo xiōng yīn jǔ wèi cǐ xíng

”利贞即湜之表兄,因举为此行。

lì zhēn zhì jiē zhèn shā zhī yīn zhuó wèi zuǒ tái yù shǐ zhōng chéng

利贞至,皆鸩杀之,因擢为左台御史中丞。

xiān tiān yuán nián wèi guǎng zhōu dū du

先天元年,为广州都督。

shí shí wèi zhōng shū lìng yǔ pú yè liú yōu qiú bù yè xiàn yōu qiú xǐ yú lǐng biǎo fěng lì zhēn shā zhī wèi guì zhōu dū dū wáng jùn hù zhī dòu liú huò miǎn

时湜为中书令,与仆射刘幽求不叶,陷幽求徙于岭表,讽利贞杀之,为桂州都督王晙护之,逗留获免。

wú hé xuán zōng zhèng wèi lì zhēn yǔ xuē jì chǎng sòng zhī wèn tóng cì sǐ yú guì zhōu yì

无何,玄宗正位,利贞与薛季昶、宋之问同赐死于桂州驿。

wáng xù tài yuán qí rén yě

王旭,太原祁人也。

zēng zǔ guī zhēn guàn chū wèi shì zhōng shàng yǒng níng gōng zhǔ

曾祖珪,贞观初为侍中,尚永宁公主。

xù jiě hè hóng zhōu cān jūn zhuǎn yǎn zhōu bīng cáo

旭解褐鸿州参军, 转兖州兵曹。

shén lóng yuán nián zhēng yuè zhāng jiǎn zhī huán yàn fàn děng zhū zhāng yì zhī chāng zōng xiōng dì zūn lì xiào hé huáng dì

神龙元年正月,张柬之、桓彦范等诛张易之、昌宗兄弟,尊立孝和皇帝。

qí xiōng chāng yí xiān biǎn qián fēng wèi xù zhǎn zhī jī qí shǒu fù yú dōng dōu

其兄昌仪先贬干封尉,旭斩之,赍其首,赴于东都。

qiān bìng zhōu lù shì cān jūn

迁并州录事参军。

táng lóng yuán nián xuán zōng zhū wéi shù rén děng

唐隆元年,玄宗诛韦庶人等。

bīng zhōu zhǎng shǐ zhōu rén guǐ wéi shì zhī dǎng yǒu zhào zhū zhī

并州长史周仁轨,韦氏之党,有诏诛之。

xù bù fù chì yòu zhǎn qí shǒu chí fù xī jīng

旭不覆敕,又斩其首,驰赴西京。

kāi yuán èr nián lèi qiān zuǒ tái shì yù shǐ

开元二年,累迁左台侍御史。

shí guāng lù shǎo qīng lú chóng dào yǐ cuī shí qī fù biǎn yú lǐng wài

时光禄少卿卢崇道以崔湜妻父,贬于岭外。

táo guī nì yú dōng dōu wèi chóu jiā suǒ fā zhào xù jiū qí yù

逃归, 匿于东都,为仇家所发,诏旭究其狱。

xù yù shàn qí wēi quán yīn bǔ chóng dào qīn dǎng shù shí rén jiē jí qí chu dú rán hòu jié chéng qí zuì

旭欲擅其威权,因捕崇道亲党数十人,皆极其楚毒,然后结成其罪。

chóng dào jí sān zi bìng zhàng sǐ yú dū tíng yì mén shēng qīn yǒu jiē jué zhàng liú biǎn

崇道及三子并杖死于都亭驿,门生亲友皆决杖流贬。

shí de zuì duō shì zhī míng zhī shì sì hǎi yuān zhī

时得罪多是知名之士,四海冤之。

xù yòu yǔ yù shǐ dài fū li jié bù yè dì xiāng jiū jié jié jìng zuǒ qiān qú zhōu cì shǐ

旭又与御史大夫李杰不叶,递相纠讦,杰竟左迁衢州刺史。

xù jì dé zhì shàn xíng wēi fú yóu shì cháo tíng wèi ér bǐ zhī

旭既得志,擅行威福,由是朝廷畏而鄙之。

wǔ nián qiān zuǒ sī láng zhōng cháng dài shì yù shǐ

五年,迁左司郎中,常带侍御史。

xù wèi lì yán kē zuǒ yòu wú gǎn zhī wú měi xián mìng tuī hé yī jiàn wú bù shū kuǎn zhě

旭为吏严苛,左右无敢支梧,每衔命推劾, 一见无不输款者。

shí sòng wáng xiàn fǔ yuàn jì xī qiú xiōng rèn jiàn nán xiàn lìng bèi gào yǒu zāng sī xù shǐ zhì shǔ jū zhī

时宋王宪府掾纪希虬兄任剑南县令,被告有赃私,旭使至蜀鞫之。

qí qī měi xù wēi bī zhī yīn zòu jué shā xiàn lìng nà zāng shù qiān wàn

其妻美,旭威逼之,因奏决杀县令,纳赃数千万。

zhì liù nián xī qiú qiǎn nú zhà wèi zhī chéng rén shòu gù zài tái shì xù lěi yuè

至六年,希虬遣奴诈为祗承人, 受顾在台,事旭累月。

xù shǎng zhī zhào rù zhái zhōng wěi yǐ fù xīn

旭赏之,召入宅中,委以腹心。

qí nú mì jì xù shòu kuì yí zhǔ tuō shì nǎi chéng shù qiān guàn guī yè xī qiú

其奴密记旭受馈遗嘱托事, 乃成数千贯,归谒希虬。

xī qiú xián qì jiàn xiàn xù yǐ jiā yuān

希虬衔泣见宪,叙以家冤。

xiàn mǐn zhī zhí qí zhuàng yǐ zòu zhào fù tái sī hé zhī

宪悯之,执其状以奏,诏付台司劾之。

zāng sī lèi jù wàn biǎn lóng píng wèi fèn huì ér sǐ shèn wéi shí rén zhī suǒ qìng kuài

赃私累巨万,贬龙平尉,愤恚而死,甚为时人之所庆快。

jí wēn tiān guān shì láng xū dì jū zhī niè zǐ yě

吉温,天官侍郎顼弟琚之孽子也。

jué guǐ néng chǎn shì rén yóu yú zhōng guì mén ài ruò qīn qī

谲诡能谄事人,游于中贵门,爱若亲戚。

xìng jìn hài guǒ yú tuī hé

性禁害,果于推劾。

tiān bǎo chū wèi xīn fēng chéng

天宝初,为新丰丞。

shí tài zǐ wén xué xuē yí chéng ēn xìng yǐn wēn rù duì

时太子文学薛嶷承恩幸,引温入对。

xuán zōng mù zhī ér wèi yí yuē shì yī bù liáng hàn zhèn bú yào yě

玄宗目之而谓嶷曰:“是一不良汉,朕不要也。

shí xiāo jiǒng wèi hé nán yǐn hé nán fǔ yǒu shì jīng tái chà wēn tuī jié shì lián jiǒng jiān zhí bù shě lài jiǒng yǔ yòu xiāng lǐ lín fǔ shàn yì ér miǎn zhī

”时萧炅为河南尹,河南府有事,京台差温推诘,事连炅,坚执不舍,赖炅与右相李林甫善,抑而免之。

jí wēn xuǎn jiǒng yǐ wèi jīng zhào yǐn yí chàng wàn nián wèi jí jiù qí guān rén wéi wēi zhī

及温选,炅已为京兆尹,一唱万年尉,即就其官,人为危之。

shí piào qí gāo lì shì cháng zhǐ sù gōng jìn huò shí chū wài dì jiǒng bì yè yān

时骠骑高力士常止宿宫禁,或时出外第, 炅必谒焉。

wēn xiān chí yǔ lì shì yán xuè shén qià wò shǒu hū xíng dì jiǒng qū zhī tàn fú

温先驰与力士言谑甚洽,握手呼行第,炅觑之叹伏。

jí tā rì wēn yè jiǒng yú fǔ tíng jù bù xīn fù yuē tā rì bù gǎn huī guó jiā fǎ jīn rì yǐ hòu xǐ xīn shì gōng

及他日,温谒炅于府庭,遽布心腹曰:“他日不敢隳国家法,今日已后,洗心事公。

jiǒng fù yǔ jìn huān

”炅复与尽欢。

huì lín fu yǔ zuǒ xiāng lǐ kuò zhī fù mǎ zhāng jì bù yè shì zhī jiān bīng bù shàng shū jì xiōng jūn wèi bīng bù shì láng lín fu qiǎn rén jié chū bīng bù quán cáo zhǔ bù shì lìng shǐ liù shí yú rén wěi làn shì tú fù qí guān zhǎng zhào chū fù jīng zhào fǔ yǔ xiàn sī duì wèn

会林甫与左相李适之、驸马张垍不叶,适之兼兵部尚书,垍兄均为兵部侍郎, 林甫遣人讦出兵部铨曹主簿事令史六十余人伪滥事,图覆其官长,诏出付京兆府与宪司对问。

shù rì jìng bù jiù qí yóu

数日,竟不究其由。

jiǒng shǐ wēn hé zhī

炅使温劾之。

wēn yú yuàn zhōng fēn qiú yú liǎng chù wēn yú hòu yáng qǔ liǎng chóng qiú xùn zhī huò zhàng huò yā tòng kǔ zhī shēng suǒ bù rěn wén

温于院中分囚于两处,温于后佯取两重囚讯之,或杖或压,痛苦之声,所不忍闻。

jí yún ruò cún xìng mìng qǐ zhǐ jǐn dá

即云:“若存性命,乞纸尽答。

lìng shǐ bèi sù ān wēn gè zì wū fú zuì jí wēn yǐn wèn wú gǎn wéi zhě

令史辈素谙温,各自诬伏罪,及温引问,无敢违者。

guǐ kè jiān shì ji yàn qiú wú kǎo xùn jué fá chù

晷刻间事辑,验囚无栲讯决罚处。

cháng yún ruò yù zhī jǐ nán shān bái é shòu bù zú fù yě

常云:“若遇知己,南山白额兽不足缚也。

huì lǐ lín fǔ jiāng qǐ xíng yù chú bù fù jǐ zhě nǎi yǐn zhī yú mén yǔ luō xī shì tóng duàn liàn zhào yù

”会李林甫将起刑狱,除不附己者,乃引之于门,与罗希奭同锻炼诏狱。

wǔ zài yīn zhōng guān nà qí wài shēng wǔ jìng yī nǚ wèi shèng wáng qí fēi zhuó jīng zhào fǔ shì cáo

五载,因中官纳其外甥武敬一女为盛王琦妃,擢京兆府士曹。

shí lín fu zhuān móu bù lì yú dōng chǔ yǐ zuǒ xiāo wèi bīng cáo liǔ shí dù liáng dì mèi xù lìng wēn tuī zhī

时林甫专谋不利于东储,以左骁卫兵曹柳湜杜良娣妹婿,令温推之。

wēn zhuī zhù zuò láng wáng céng qián yòu sī yù lǜ fǔ cāng cáo wáng xiū jǐ zuǒ wǔ wèi sī gē lú níng zuǒ wēi wèi qí cáo xú zhēng tóng jiù tái jū shù rì ér yù chéng

温追著作郎王曾、前右司御率府仓曹王修己、左武卫司戈卢宁、左威卫骑曹徐征同就台鞫,数日而狱成。

jī děng zhàng sǐ jī shī yú dà lǐ sì

𪟝等杖死,积尸于大理寺。

liù zài

六载,

lín fu yòu yǐ hù bù shì láng jiān yù shǐ zhōng chéng yáng shèn qín wéi wǔ qí zhǐ

林甫又以户部侍郎、兼御史中丞杨慎矜违忤其旨,

yù shǐ zhōng chéng wáng hóng yǔ shèn qín qīn ér jí zhī

御史中丞王𫟹与慎矜亲而嫉之,

tóng gòu qí shì

同构其事,

yún xù tú chèn

云:“蓄图谶,

yǐ jǐ shì suí yáng dì zǐ sūn

以己是隋炀帝子孙,

guī yú xīng fù

规于兴复”,

lín fu yòu zòu fù wēn jū yān

林甫又奏付温鞫焉,

shèn qín xià yù xì zhī

慎矜下狱系之。

shǐ wēn yú dōng jīng shōu bǔ qí xiōng shào fǔ shǎo jiān shèn yú dì luò yáng lìng shèn míng yú rǔ zhōu bǔ qí mén kè shǐ jìng zhōng

使温于东京收捕其兄少府少监慎余、弟洛阳令慎名,于汝州捕其门客史敬忠。

jìng zhōng pō yǒu xué cháng yǔ cháo guì yóu

敬忠颇有学,尝与朝贵游。

cuō tuó bù jìn

蹉跎不进。

yǔ wēn fù jū qíng qì shén mì wēn hái rú shí jìng zhōng cháng bào fǔ zhī

与温父琚情契甚密, 温孩孺时,敬忠尝抱抚之。

wēn lìng hé nán chéng yáo kāi jiù qín zhī suǒ qí jǐng bù mèi méng miàn yǐ jiàn wēn

温令河南丞姚开就擒之,锁其颈,布袂蒙面以见温。

wēn qū zhī yú qián bù jiāo yī yán

温驱之于前,不交一言。

yù jí jīng shǐ diǎn yòu zhī yún yáng shèn qín jīn kuǎn zhāo jǐ chéng xū zǐ yī biàn

欲及京,使典诱之云:“杨慎矜今款招己成,须子一辨。

ruò jiě rén yì bì huó

若解人意,必活;

wǔ zhī bì sǐ

忤之,必死。

jìng zhōng huí shǒu yuē qī láng qǐ yī zhǐ

”敬忠回首曰:“七郎,乞一纸。

wēn yáng bù yǔ jiàn cí kěn nǎi yú sāng xià lìng dá sān zhǐ biàn jiē fú wēn zhǐ

”温佯不与,见词恳,乃于桑下令答,三纸辩皆符温旨。

xǐ yuē zhàng rén mò xiāng guài

喜曰:“丈人莫相怪!

suì xú xià bài

”遂徐下拜。

jí zhì wēn tāng shǐ jū shèn qín yǐ jìng zhōng cí wèi zhèng

及至温汤,始鞫慎矜,以敬忠词为证。

jí zài sōu qí jiā bù dé tú chèn

及再搜其家,不得图谶。

lín fu kǒng shì xiè wēi zhī nǎi shǐ yù shǐ lú xuàn rù sōu

林甫恐事泄,危之,乃使御史卢铉入搜。

xuàn nǎi xiù chèn shū ér rù yú yǐn pì zhōng gòu ér chū yuē nì zéi láo cáng mì jì jīn de zhī yǐ

铉乃袖谶书而入,于隐僻中诟而出曰:“逆贼牢藏秘记,今得之矣!

zhǐ yú shèn qín xiǎo qī hán zhū tuán bì jiàn jǔ jiā huáng jù qiě xíng chuí jī shuí gǎn wǔ yān

” 指于慎矜小妻韩珠团婢,见举家惶惧,且行捶击,谁敢忤焉!

yù nǎi chéng shèn qín xiōng dì cì sǐ

狱乃成,慎矜兄弟赐死。

wēn zì shì wēi zhèn yì guān bù gǎn ǒu yán

温自是威振,衣冠不敢偶言。

wēn zǎo yǐ yán dú wén pín zhī zhào yù rěn xíng wǎng làn tuī shì wèi xùn wèn yǐ zuò zòu zhuàng jì zāng shù

温早以严毒闻,频知诏狱,忍行枉滥,推事未讯问,已作奏状,计赃数。

jí bèi yǐn wèn biàn shè jù jí suí yì ér shū wú gǎn xī qí shēng zhě

及被引问,便慑惧,即随意而书,无敢惜其生者。

yīn bù jiā kǎo jī yù chéng yǐ

因不加栲击,狱成矣。

lín fu shēn yǐ wēn wèi néng zhuó hù bù láng zhōng cháng dài yù shǐ

林甫深以温为能,擢户部郎中,常带御史。

lín fu suī yǐ yǐ zhǎo yá wēn yòu jiàn ān lù shān shòu zhǔ ēn piào qí gāo lì shì jū zhōng yòng shì jiē fù huì qí jiān jié wèi xiōng dì

林甫虽倚以爪牙,温又见安禄山受主恩,骠骑高力士居中用事,皆附会其间,结为兄弟。

cháng wèi lù shān yuē li yòu xiāng suī guān chá rén shì qīn yú sān xiōng bì bù yǐ xiōng wèi zǎi xiàng

常谓禄山曰:“李右相虽观察人事,亲于三兄, 必不以兄为宰相。

wēn suī bèi qū shǐ bì bù chāo zhuó

温虽被驱使,必不超擢。

ruò sān xiōng zòu wēn wèi xiāng jí zòu xiōng kān dà rèn jǐ chū lín fu shì liǎng rén bì wèi xiāng yǐ

若三兄奏温为相,即奏兄堪大任,挤出林甫,是两人必为相矣。

lù shān yuè zhī

”禄山悦之。

shí lù shān chéng ēn wú dí zhòu yán wēn néng xuán zōng yì wàng nǎng suì zhī yǔ

时禄山承恩无敌,骤言温能,玄宗亦忘曩岁之语。

shí zài lù shān jiā hé dōng jié dù yīn zòu wēn wèi hé dōng jié dù fù shǐ bìng zhī jié dù yíng tián jí guǎn nèi cǎi fǎng jiān chá liú hòu shì

十载,禄山加河东节度,因奏温为河东节度副使,并知节度营田及管内采访监察留后事。

qí zài yòu jiā jiān yàn mén tài shǒu réng zhī ān biān jùn zhù qián shì cì zǐ jīn yú dài

其载,又加兼雁门太守,仍知安边郡铸钱事,赐紫金鱼袋。

jí dīng suǒ shēng yōu lù shān yòu zòu qǐ fù wèi běn guān

及丁所生忧,禄山又奏起复为本官。

xún fù zòu wèi wèi jùn tài shǒu jiān shì yù shǐ

寻复奏为魏郡太守、兼侍御史。

yáng guó zhōng rù xiàng sù yǔ wēn jiāo tōng zhuī rù wèi yù shǐ zhōng chéng réng chōng jīng jī guān nèi cǎi fǎng chǔ zhì shǐ

杨国忠入相,素与温交通,追入为御史中丞,仍充京畿、关内采访处置使。

wēn yú fàn yáng cí lù shān lìng lèi lù guǎn yì zuò bái zhàng yǐ hou zhī yòu lìng nán qìng xù chū jiè sòng lǒng mǎ chū yì shù shí bù

温于范阳辞,禄山令累路馆驿作白帐以候之,又令男庆绪出界送,拢马出驿数十步。

jí zhì xī jīng cháo tíng dòng jìng zhé bào lù shān xìn sù ér dá

及至西京,朝廷动静,辄报禄山,信宿而达。

shí sān zài zhēng yuè lù shān rù cháo bài zuǒ pú yè chōng xián jiù shǐ

十三载正月,禄山入朝,拜左仆射,充闲厩使。

yīn zòu jiā wēn wǔ bù shì láng jiān yù shǐ zhōng chéng chōng xián jiù yuàn nèi yíng tián wǔ fāng děng fù shǐ

因奏加温武部侍郎、兼御史中丞,充闲厩、苑内、营田、五坊等副使。

shí yáng guó zhōng yǔ lù shān xián xì yǐ chéng wēn zhuǎn hòu yú lù shān guó zhōng yòu jì zhī

时杨国忠与禄山嫌隙已成,温转厚于禄山, 国忠又忌之。

qí dōng hé dōng tài shǒu wéi zhì rù zòu yú huá qīng gōng zhì zì wèi shī zhí tuō yú wēn jié huān yú lù shān guǎng zài hé dōng tǔ wù kuì yú wēn yòu jí quán guì

其冬,河东太守韦陟入奏于华清宫,陟自谓失职,托于温结欢于禄山, 广载河东土物馈于温,又及权贵。

guó zhōng fěng píng shì wú zhì zhī shǐ xiāng rén gào zhī zhào fù zhōng shū mén xià duì fǎ guān jū zhī zhì fú qí zhuàng biǎn guì lǐng wèi wēn lǐ yáng zhǎng shǐ

国忠讽评事吴豸之使乡人告之,召付中书门下, 对法官鞫之,陟伏其状,贬桂岭尉,温澧阳长史。

wēn pàn guān yuán xī xīn xīng wèi

温判官员锡新兴尉。

míng nián wēn yòu zuò zāng qī qiān pǐ jí duó rén kǒu mǎ jiān huì shì fā biǎn duān zhōu gāo yào wèi

明年,温又坐赃七千匹及夺人口马奸秽事发,贬端州高要尉。

wēn zhì lǐng wài qiān yán bù jìn yī yú zhāng bó jì zhǐ yú shǐ ān jùn

温至岭外,迁延不进,依于张博济,止于始安郡。

bā yuè qiǎn dà lǐ sī zhí jiǎng yǎn jū zhī

八月,遣大理司直蒋沇鞫之。

wēn sǐ yú yù zhōng bó jì jí shǐ ān tài shǒu luō xī shì sǐ yú zhōu mén

温死于狱中,博济及始安太守罗希奭死于州门。

chū wēn zhī biǎn chì xuán zōng zài huá qīng gōng wèi cháo chén yuē jí wēn shì kù lì zǐ zhí zhèn bèi rén kuáng huò yòng zhī zhì cǐ

初,温之贬斥,玄宗在华清宫,谓朝臣曰:“吉温是酷吏子侄,朕被人诳惑, 用之至此。

lǚ quàn zhèn qǐ xíng yù yǐ zuò wēi fú zhèn bù shòu qí yán

屡劝朕起刑狱以作威福,朕不受其言。

jīn qù yǐ qīng děng jiē kě ān zhěn yě

今去矣,卿等皆可安枕也!

chū kāi yuán jiǔ nián yǒu wáng jūn wèi luò yáng wèi

”初, 开元九年,有王钧为洛阳尉。

shí bā nián yǒu yán ān zhī wèi hé nán chéng

十八年,有严安之为河南丞。

jiē xìng dú nüè chī fá rén wèi qí bù sǐ jiē zhàng qì bù fàng qǐ xū qí zhǒng fèn xú nǎi zhòng zhàng zhī ào xuè liú de kǔ chǔ yù sǐ jūn yǔ ān zhī shǐ méi mù xǐ chàng gù rén lì shè jù

皆性毒虐,笞罚人畏其不死,皆杖讫不放起,须其肿愤,徐乃重杖之,懊血流地,苦楚欲死,钧与安之始眉目喜畅,故人吏慑惧。

wēn zé shòu shēn quán guì shì shì yì guān lái pō yì ěr

温则售身权贵,噬螫衣冠,来颇异耳。

wēn jiǔ yuè sǐ shǐ xīng

温九月死始兴。

shí yī yuè lù shān qǐ bīng zuò luàn rén wèi yǔ wēn bào chóu ěr

十一月,禄山起兵作乱,人谓与温报仇耳。

lù shān rù luò yáng chéng jí wěi wèi

禄山入洛阳城,即伪位。

xuán zōng xìng shǔ hòu lù shān qiú dé wēn yī zi cái liù qī suì shòu hé nán fǔ cān jūn gěi yǔ cái bó

玄宗幸蜀后,禄山求得温一子,才六七岁,授河南府参军,给与财帛。

chū wēn zhī àn yáng shèn qín shì yù shǐ lú xuàn tóng qí shì

初,温之按杨慎矜,侍御史卢铉同其事。

xuàn chū wèi yù shǐ zuò wéi jiān pàn guān

铉初为御史,作韦坚判官。

jí jiān wèi li lín fu suǒ jí xuàn yǐ jiān kuǎn qǔ fā yú lín fu jì shòu qí shēn

及坚为李林甫所嫉,铉以坚款曲发于林甫,冀售其身。

jí àn shèn qín xuàn xiān yǔ zhāng xuān tóng tái qíng zhǐ sù hòu guì qǔ mèi yú quán chén wū xuān yǔ yáng shèn qín gòng jiě tú chèn

及按慎矜,铉先与张瑄同台,情旨素厚,贵取媚于权臣,诬瑄与杨慎矜共解图谶。

chí zhī wèi lǘ jū bǎn jué yǐ chéng qí yù

持之,为驴驹板橛以成其狱。

yòu wèi wáng hóng xián jiù pàn guān hóng yuán xíng zài shì cháo táng bèi tuī xuàn zhèng yún dài fū jiāng bái tiè suǒ jiù mǎ wǔ bǎi pǐ yǐ zhù nì wǒ bù yǔ zhī

又为王 𫟹闲厩判官,𫟹缘邢縡事朝堂被推,铉证云:“大夫将白帖索厩马五百匹以助逆, 我不与之。

hóng sǐ zài guǐ kè xuàn rěn wū zhī zhòng xián nù hèn yān

”𫟹死在晷刻,铉忍诬之,众咸怒恨焉。

jí bèi biǎn wèi lú jiāng zhǎng shǐ zài jùn hū jiàn xuān wèi suì nǎi yún duān gōng hé de lái qǐ mìng

及被贬为庐江长史,在郡忽见瑄为祟,乃云:“端公何得来乞命?

bù zì yóu

不自由。

xuàn xū yú ér zú

”铉须臾而卒。

luō xī shì běn háng zhōu rén yě jìn jiā luò yáng hóng lú shǎo qīng zhāng bó jì táng wài shēng

罗希奭,本杭州人也,近家洛阳,鸿胪少卿张博济堂外甥。

wèi lì chí fǎ shēn kè

为吏持法深刻。

tiān bǎo chū yòu xiāng lǐ lín fǔ yǐn yǔ jí wēn chí yù yòu yǔ xī shì yīn yà zì yù shǐ tái zhǔ bù zài qiān diàn zhōng shì yù shǐ

天宝初,右相李林甫引与吉温持狱,又与希奭姻娅,自御史台主簿再迁殿中侍御史。

zì wéi jiān huáng fǔ wéi míng lǐ kuò zhī liǔ jī péi dūn fù lǐ yōng wū yuán chāng yáng shèn qín zhào fèng zhāng xià yù shì jiē yǔ wēn duàn liàn gù shí chēng luó qián jí wǎng è qí shēn kè yě

自韦坚、皇甫惟明、李适之、柳𪟝、裴敦复、李邕、邬元昌、杨慎矜、赵奉璋下狱事,皆与温锻炼,故时称“罗钳吉网”,恶其深刻也。

bā zài chú xíng bù yuán wài zhuǎn láng zhōng

八载,除刑部员外,转郎中。

shí yī zài lǐ lín fǔ zú chū wèi zhōng bù shǐ ān èr tài shǒu réng chōng dāng guǎn jīng lüè shǐ

十一载,李林甫卒,出为中部、始安二太守,仍充当管经略使。

shí sì zài yǐ zhāng bó jì jí wēn wéi zhì wéi jiè shē li cóng yī yuán xī děng liú biǎn jiē yú shǐ ān xī shì huò lìng jiǎ shè

十四载,以张博济、吉温,韦陟、韦诫奢、李从一、员锡等流贬,皆于始安, 希奭或令假摄。

yòu xiāng yáng guó zhōng zòu qiǎn sī zhí jiǎng yǎn wǎng àn zhī fù lìng zhāng guāng qí tì wèi shǐ ān tài shǒu

右相杨国忠奏遣司直蒋沇往按之,复令张光奇替为始安太守。

réng jiàng chì yuē

仍降敕曰:

qián shǐ ān jùn tài shǒu chōng dāng guǎn jīng lüè shǐ luō xī shì xìng cǐ zī xù tāo jū mù shǒu

前始安郡太守、充当管经略使罗希奭,幸此资序,叨居牧守。

de liè yào huāng rén duō cuàn jí yóu jiā wěi rèn jì jué jiān é

地列要荒,人多窜殛,尤加委任,冀绝奸讹。

fān nǎi xiào jié bū táo qún jù bù chěng yìng shì liú biǎn gōng rán ān zhì

翻乃啸结逋逃,群聚不逞,应是流贬,公然安置。

huò chà shè jùn xiàn gē bō lí méng

或差摄郡县,割剥黎氓;

huò chuò jiè guǎn yǔ qīn rǎo rén lì

或辍借馆宇,侵扰人吏。

bù wéi qīng wǔ diǎn xiàn shí yì huī huài jì gāng

不唯轻侮典宪,实亦隳坏纪纲。

zhuó fā shù qiān qǐ duō qí zuì kě biǎn hǎi dōng jùn hǎi kāng wèi yuán wài zhì

擢发数愆,岂多其罪,可贬海东郡海康尉、员外置。

zhāng bó jì wǎng tuō huí xié jī wéi píng shì cháng zì dǐ fàn yòu zuò qīn yīn qián hòu biǎn guān suì yuè pō jiǔ dòu liú bù fù qíng zhuàng nán róng

张博济往托回邪,迹惟凭恃,尝自抵犯,又坐亲姻,前后贬官,岁月颇久,逗留不赴,情状难容。

jí mìng àn jǔ réng gèng qián nì wáng mìng huàn xíng mò sī wéi shèn

及命按举,仍更潜匿,亡命逭刑,莫斯为甚。

bìng dāng qiē hài hé jùn cháng xíng yí yú suǒ zài gè jué zhòng zhàng liù shí

并当切害,合峻常刑,宜于所在各决重杖六十。

shǐ fu wéi zhèng zhī shì kè shǒu zhāng chéng

使夫为政之士,克守章程;

fù zuì zhī rén qī yú quān gé

负罪之人,期于悛革。

fán jué zài wèi yi gè xī xīn

凡厥在位,宜各悉心。

shí yuán xī li cóng yī wéi jiè shē jí chéng ēn bìng jué zhàng qiǎn sī zhí yǔ wén shěn wǎng jiān zhī

时员锡、李从一、韦诫奢、吉承恩并决杖,遣司直宇文审往监之。

máo ruò xū jiàng zhōu tài píng rén yě

毛若虚,绛州太平人也。

méi máo fù yú yǎn qí xìng cán rěn

眉毛覆于眼,其性残忍。

chū wèi shǔ chuān xiàn wèi shǐ sī yǐ tuī gōu jiàn rèn

初为蜀川县尉,使司以推勾见任。

tiān bǎo mò wèi wǔ gōng chéng nián yǐ liù shí yú yǐ

天宝末,为武功丞,年已六十余矣。

sù zōng shōu liǎng jīng chú jiān chá yù shǐ

肃宗收两京,除监察御史。

shěn guó yòng bù zú shàng cè zhēng bāo cái huò

审国用不足, 上策征剥财货。

yǒu rùn yú gōng zhě rì yǒu jìn fèng jiàn jiàn rèn yòng chēng zhǐ

有润于公者,日有进奉,渐见任用称旨。

měi tuī yī rén wèi jū jí xiān shōu qí jiā zī yǐ dìng zāng shù

每推一人,未鞫,即先收其家资,以定赃数。

bù mǎn wàng jí tān zhēng xiāng lǐ jìn qīn

不满望,即摊征乡里近亲。

jùn qí wēi quán rén jiē jù sǐ shū nà bù chà guǐ kè

峻其威权,人皆惧死,输纳不差晷刻。

qián yuán èr nián fèng xiáng fǔ qī fang yā guān xiān xíng piāo jié zhōu xiàn bù néng zhì yīn yǒu jié shā shì

乾元二年,凤翔府七坊押官先行剽劫,州县不能制,因有劫杀事。

xiàn wèi xiè yí fu yīn zhòng nù suì péng shā zhī

县尉谢夷甫因众怒,遂搒杀之。

qí qī su yú li fǔ guó fǔ guó zòu qǐng yù shǐ sūn yíng jū zhī

其妻诉于李辅国,辅国奏请御史孙莹鞫之。

yíng bù néng zhèng qí shì

莹不能正其事。

yòu lìng zhōng chéng cuī bó yáng sān sī shǐ zá xùn zhī yòu bù zhèng chéng qí zuì

又令中丞崔伯阳三司使杂讯之,又不证成其罪。

yīn lìng ruò xū tuī zhī suì guī zuì yú yí fu

因令若虚推之,遂归罪于夷甫。

bó yáng yǔ zhī yán ruò xū pō bù xùn

伯阳与之言,若虚颇不逊。

bó yáng shǔ ràng zhī ruò xū chí yè gào jí

伯阳数让之,若虚驰谒告急。

sù zōng yuē qīng qiě chū

肃宗曰:“卿且出。

duì yuē chén chū jí sǐ yǐ

”对曰: “臣出即死矣。

sù zōng qián liú ruò xū lián nèi zhào bó yáng zhì bó yáng pō duǎn ruò xū

”肃宗潜留若虚帘内,召伯阳至,伯阳颇短若虚。

shàng nù huà chū zhī

上怒,叱出之。

yīn liú biǎn bó yáng tóng tuī guān shí yú rén jiē yú lǐng wài yuǎn è chù

因流贬伯阳同推官十余人,皆于岭外远恶处。

zǎi xiàng li xiàn yǐ zuǒ yòu yú yíng děng yì bèi biǎn chì

宰相李岘以左右于莹等,亦被贬斥。

yú shì ruò xū wēi zhèn cháo liè gōng qīng shè jù yǐ

于是若虚威震朝列,公卿慑惧矣!

xún zhuó wèi yù shǐ zhōng chéng

寻擢为御史中丞。

shàng yuán yuán nián biǎn bīn huà wèi ér sǐ

上元元年,贬宾化尉而死。

jìng yǔ bǎo dǐng rén yě

敬羽,宝鼎人也。

fù zhāo dào kāi yuán chū wèi jiān chá yù shǐ

父昭道,开元初为监察御史。

yǔ mào qǐn ér xìng biàn pì shàn hòu rén yì zhǐ

羽貌寝而性便僻,善候人意旨。

tiān bǎo jiǔ zài wèi kāng chéng xiàn wèi

天宝九载,为康成县尉。

ān sī shùn wèi shuò fāng jié dù shǐ yǐn zài mù xià

安思顺为朔方节度使,引在幕下。

jí sù zōng yú líng wǔ jí dà wèi yǔ xún zhuó wèi jiān chá yù shǐ

及肃宗于灵武即大位, 羽寻擢为监察御史。

yǐ kē kè zhēng bāo qiú jìn

以苛刻征剥求进。

jí shōu liǎng jīng hòu zhuǎn jiàn wěi rèn

及收两京后,转见委任。

zuò dà jiā yǒu shuāng wěi yú zhe jí mèn jué

作大枷,有鹴尾榆, 著即闷绝。

yòu wò qiú yú de yǐ mén guān niǎn qí fù hào wèi ròu liú tuō

又卧囚于地,以门关辗其腹,号为“肉飗饦”。

jué de wèi kēng shí yǐ jí cì yǐ bài xí fù shàng lǐng qiú lín kēng xùn zhī bì zhuì qí zhōng wàn cì zǎn zhī

掘地为坑,实以棘刺, 以败席复上,领囚临坑讯之,必坠其中,万刺攒之。

yòu bǔ zhú qián huò bù jiǎn máo ruò xū

又捕逐钱货,不减毛若虚。

shàng yuán zhōng zhuó wèi yù shǐ zhōng chéng

上元中,擢为御史中丞。

tài zǐ shǎo fù zōng zhèng qīng zhèng guó gōng li zūn wèi zōng zǐ tōng shì shè rén li ruò bīng gào qí zāng sī zhào yǔ àn zhī

太子少傅、宗正卿、郑国公李遵,为宗子通事舍人李若冰告其赃私,诏羽按之。

yǔ yán zūn gè wēi zuò yú xiǎo chuáng

羽延遵,各危坐于小床。

yǔ xiǎo shòu zūn fēng shuò qǐng jiān wèn jí dào qǐng chuí zú

羽小瘦,遵丰硕,顷间问即倒, 请垂足。

yǔ yuē shàng shū xià yù shì qiú yǔ lǐ yán zuò hé de màn yé

羽曰:“尚书下狱是囚,羽礼延坐,何得慢耶!

zūn jué dǎo zhě shù sì

”遵绝倒者数四。

qǐng wèn yǔ xú yīng zhī shòu zhǐ bǐ shū zāng shù qiān guàn zòu zhī

请问, 羽徐应之,授纸笔,书赃数千贯,奏之。

sù zōng yǐ xūn jiù shě zhī dàn tíng zōng zhèng qīng

肃宗以勋旧舍之,但停宗正卿。

jí sì xuē wáng zhēn qián móu bù guǐ zhào yǔ jū zhī

及嗣薛王珍潜谋不轨,诏羽鞫之。

yǔ zhào zhī dǎng luō yú tíng suǒ shuāng wěi yú jiā zhī bù kǎo xùn zhī jù yǐ rào zhī xìn sù chéng yù

羽召支党罗于廷,索鹴尾榆枷之,布栲讯之具以绕之,信宿成狱。

zhēn zuò sǐ

珍坐死,

yòu wèi jiāng jūn dòu rú bīn shì dōu shuǐ shǐ zhě cuī chāng děng jiǔ rén bìng zhǎn

右卫将军窦如玢、试都水使者崔昌等九人并斩,

tài zi xiǎn mǎ zhào fēi xióng chén wáng fǔ zhǎng shǐ chén hóng chǔ zhōu sī mǎ zhāng mǎo zuǒ wǔ wèi bīng cáo cān jūn jiāo zì róng

太子洗马赵非熊、陈王府长史陈闳、楚州司马张昴、左武卫兵曹参军焦自荣,

qián fèng xiáng fǔ méi xiàn zhǔ bù li guǎng wén guǎn jìn shì zhāng xuàn děng liù rén jué shā

前凤翔府郿县主簿李、广文馆进士张夐等六人决杀,

fù mǎ dū wèi xuē lǚ qiān cì zì jìn

驸马都尉薛履谦赐自尽,

zuǒ sàn qí cháng shì zhāng gǎo biǎn chén zhōu sī hù

左散骑常侍张镐贬辰州司户。

hú rén kāng qiān shàn gǔ zī chǎn yì wàn jì

胡人康谦善贾,资产亿万计。

yáng guó zhōng wèi xiāng shòu ān nán dū hù

杨国忠为相,授安南都护。

zhì dé zhōng wèi shì hóng lú qīng zhuān zhī shān nán dōng lù

至德中,为试鸿胪卿, 专知山南东路。

yì rén jí zhī gào qí yīn tōng shǐ cháo yì

驿人嫉之,告其阴通史朝义。

qiān zī xū cháng sān chǐ guò dài àn zhī liǎng sù bìn fà jiē tū xī huái yì kǎo suì shì zhī zhě yǐ wéi guǐ wù fēi rén lèi yě

谦髭须长三尺过带,按之两宿,鬓发皆秃,膝踝亦栲碎,视之者以为鬼物,非人类也。

qǐ shě qí shēng yǐ hòu sòng zhuàng zòu shā zhī méi qí zī chǎn

乞舍其生,以后送状奏杀之,没其资产。

yǔ yǔ máo ruò xū zài tái wǔ liù nián jiān tái zhōng qiú xì bù jué

羽与毛若虚在台五六年间,台中囚系不绝。

yòu yǒu péi shēng bì yào tóng wèi yù shǐ jiē kù dú

又有裴升、毕曜同为御史,皆酷毒。

rén zhī xiàn xíng dāng shí yǒu máo jìng péi bì zhī chēng

人之陷刑,当时有毛、敬、裴、毕之称。

péi bì xún yòu liú qián zhōng

裴、毕寻又流黔中。

yǔ bǎo yìng yuán nián biǎn wéi dào zhōu cì shǐ

羽,宝应元年贬为道州刺史。

xún yǒu zhào shā zhī yǔ wén zhī yī xiōng fú nán bēn xī dòng wèi lì suǒ qín

寻有诏杀之,羽闻之,衣凶服南奔溪洞,为吏所擒。

lín xíng xiù zhōng zhí zhōu xiàn guān lì fàn zāng sī zhuàng shù zhǐ yuē yǒu rén tōng cǐ zhuàng hèn bù dé tuī jiū qí shì

临刑,袖中执州县官吏犯赃私状数纸,曰:“有人通此状, 恨不得推究其事。

zhǔ zhōu zhèng zhě wú yi qǐn yě

主州政者,无宜寝也。

zàn yuē wáng dé jiāng shuāi zhèng zài jiān chén

赞曰:王德将衰,政在奸臣。

yīng quǎn bó jī zòng zhī zhě rén

鹰犬搏击,纵之者人。

zāo qí dú shì kě wèi bēi xīn

遭其毒螫,可为悲辛。

zuò fǎ wéi hài yán làn bù rén

作法为害,延滥不仁。

✦ You read 列传·卷一百三十六

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.