zhōng yì shàng
忠义上
xià hóu duān liú gǎn cháng dá luō shì xìn lǚ zi zāng zhāng dào yuán zú zǐ chu jīn fù
○夏侯端刘感常达罗士信吕子臧张道源族子楚金附
li gōng yì zhāng shàn xiāng li xuán tōng jìng jūn hóng féng lì xiè shū fāng wáng yì fāng chéng sān láng yǐn yuán zhēn gāo ruì zi zhòng shū cuī lín fù
李公逸张善相李玄通敬君弘冯立谢叔方王义方成三郎尹元贞高睿子仲舒崔琳附
wáng tóng jiǎo zhōu jǐng fù
王同皎周憬附
sū ān héng shù wén jùn wáng qiú lǐ yàn qīn róng láng jí fù
苏安恒俞文俊王求礼燕钦融郎岌附
ān jīn cáng
安金藏
yǔ yuē wú qiú shēng yǐ hài rén yǒu shā shēn yǐ chéng rén
《语》曰:“无求生以害仁,有杀身以成仁。
mèng kē yuē shēng yì wǒ suǒ yù yì yì wǒ suǒ yù shě shēng ér qǔ yì kě yě
”孟轲曰:“生亦我所欲,义亦我所欲,舍生而取义可也。
gǔ zhī dé xíng jūn zǐ dòng bì yóu lǐ shǒu zhī yǐ rén zào cì diān pèi bù qiān yú sù
”古之德行君子,动必由礼,守之以仁,造次颠沛,不愆于素。
yǒu ruò zhòng yóu zhī jié yīng chú ní zhī chù shù jì xìn zhī dǎo huǒ yù ràng zhī zhǎn yī cǐ suǒ wèi shā shēn chéng rén lín nán bù gǒu zhě yě
有若仲由之结缨,鉏麑之触树,纪信之蹈火,豫让之斩衣,此所谓杀身成仁,临难不苟者也!
rán shòu xíng yī dài gù zhān qī zú
然受刑一代,顾瞻七族。
bù fàn nán zhě yǒu zhōng shēn zhī lì
不犯难者,有终身之利;
suí shì dào zhě huò dāng shì zhī róng
随市道者, 获当世之荣。
gǒu fēi qì yì bù qún zhēn gāng jué sú ān néng suì suǒ zhòng zhī zhī tǐ xùn tā rén zhī yì zāi
苟非气义不群,贞刚绝俗,安能碎所重之支体,徇他人之义哉!
zé yóu ní xìn ràng zhī tú jūn rén zhě cháng yi xuè sì kuàng zì yǒu qí chén hu
则由、 麑、信、让之徒,君人者常宜血祀,况自有其臣乎!
jí rú ān jīn cáng pōu fù yǐ míng huáng sì duàn xiù shí tǐng hù ér jī yuán xiōng zhāng xún yáo chuāng zhī shǒu chéng gǎo qīng zhēn qīng zhī mà zéi yòu yù yú jīn cáng
即如安金藏剖腹以明皇嗣,段秀实挺笏而击元凶,张巡、姚𪭢之守城,杲卿、真卿之骂贼,又愈于金藏。
xiù shí děng gè jiàn běn chuán
秀实等各见本传。
jīn cǎi xià hóu duān li xin qī yǐ xià fù yú cǐ piān
今采夏侯端、李忄妻已下,附于此篇。
xià hóu duān shòu zhōu shòu chūn rén liáng shàng shū zuǒ pú yè xiáng zhī sūn yě
夏侯端,寿州寿春人,梁尚书左仆射详之孙也。
shì duò wèi dà lǐ sī zhí gāo zǔ lóng qián shí yǔ qí jié jiāo
仕隋为大理司直,高祖龙潜时, 与其结交。
dà yè zhōng gāo zǔ shuài shī yú hé dōng tǎo bǔ nǎi qǐng duān wèi fù
大业中,高祖帅师于河东讨捕,乃请端为副。
shí yáng dì xìng jiāng dū dào zéi rì zī
时炀帝幸江都,盗贼日滋。
duān pō zhī xuán xiàng shàn xiāng rén shuō gāo zǔ yuē jīn yù chuáng yáo dòng cǐ dì zuò bù ān
端颇知玄象,善相人,说高祖曰:“金玉床摇动,此帝座不安。
cān xū de suì bì yǒu zhēn rén qǐ yú shí chén zhī cì
参墟得岁,必有真人起于实沉之次。
tiān xià fāng luàn néng ān zhī zhě qí zài míng gōng
天下方乱,能安之者,其在明公。
dàn zhǔ shàng xiǎo chá qíng duō cāi rěn qiè jì zhū li qiáng zhě xiān zhū quán cái jì sǐ míng gōng qǐ fēi qí cì
但主上晓察,情多猜忍,切忌诸李,强者先诛,全才既死,明公岂非其次?
ruò zǎo wéi jì zé yìng tiān fú
若早为计,则应天福;
bù rán zhě zé zhū yǐ
不然者,则诛矣!
gāo zǔ shēn rán qí yán
”高祖深然其言。
jí yì shī qǐ duān zài hé dōng wèi lì suǒ bǔ sòng yú cháng ān qiú zhī
及义师起,端在河东,为吏所捕,送于长安,囚之。
gāo zǔ rù jīng chéng shì zhī
高祖入京城,释之。
yǐn rù wò nèi yǔ yǔ jí huān shòu mì shū jiān
引入卧内,与语极欢,授秘书监。
shǔ li mì wèi wáng shì chōng suǒ pò yǐ zhòng lái jiàng guān dōng zhī de wèi yǒu suǒ shǔ
属李密为王世充所破,以众来降,关东之地,未有所属。
duān gù qǐng wǎng zhāo yù zhī nǎi jiā dà jiāng jūn chí jié wèi hé nán dào zhāo wèi shǐ
端固请往招谕之,乃加大将军,持节为河南道招慰使。
zhì lí yáng li jī fā bīng sòng zhī zì chán shuǐ jì hé chuán xí jùn xiàn dōng zhì yú hǎi nán zhì yú huái èr shí yú zhōu bìng qiǎn shǐ sòng kuǎn
至黎阳,李𪟝发兵送之,自澶水济河,传檄郡县, 东至于海,南至于淮,二十余州,并遣使送款。
xíng cì qiáo zhōu huì bó zhōu cì shǐ dīng shū zé jí biàn zhōu cì shǐ wáng yào hàn bìng yǐ suǒ bù jiàng yú shì chōng lù suì gé jué
行次谯州,会亳州刺史丁叔则及汴州刺史王要汉并以所部降于世充,路遂隔绝。
duān sù de zhòng xīn suǒ cóng èr qiān rén suī liáng jǐn bù rěn wěi qù
端素得众心,所从二千人,虽粮尽,不忍委去。
duān zhī shì bì bù jì nǎi zuò zé zhōng jǐn shā sī mǎ yǐ huì jūn shì
端知事必不济,乃坐泽中,尽杀私马,以会军士。
yīn xū xī yuē jīn wáng shī yǐ bài zhū chǔ bìng méi qīng děng tǔ rǎng xī jiē cóng wěi tè yǐ gòng shì zhī qíng wèi néng jiàn wěi
因歔欷曰:“今王师已败,诸处并没,卿等土壤,悉皆从伪, 特以共事之情,未能见委。
rán wǒ fèng wáng mìng bù kě cóng
然我奉王命,不可从。
qīng yǒu qī zǐ wú yi xiào wǒ
卿有妻子,无宜效我。
kě zhǎn wú shǒu chí guī yú zéi bì huò fù guì
可斩吾首, 持归于贼,必获富贵。
zhòng jiē liú tì
”众皆流涕。
duān yòu yuē qīng bù rěn jiàn shā wú dāng zì wěn
端又曰:“卿不忍见杀,吾当自刎。
zhòng shì bào chí zhī jiē yuē gōng yú táng jiā fēi yǒu qīn shǔ dàn yǐ zhōng yì zhī gù bù cí yú sǐ
”众士抱持之,皆曰:“公于唐家,非有亲属,但以忠义之故,不辞于死。
zhū rén yǔ gōng gòng shì jīng shè jiān wēi qǐ yǒu hài gōng ér qǔ fù guì
诸人与公共事, 经涉艰危,岂有害公而取富贵!
fù yǔ tóng jìn
”复与同进。
qián xíng wǔ rì něi sǐ zhě shí sān sì
潜行五日,馁死者十三四;
yòu wèi zéi suǒ jī bēn kuì xiāng shī zhě dà bàn
又为贼所击,奔溃相失者大半。
duān wéi yǔ sān shí yú rén dōng zǒu cǎi shēng yíng dòu ér shí zhī
端唯与三十余人东走,采生莹豆而食之。
yóu chí jié yǔ zhī jù wò qǐ wèi zhòng rén yuē píng shēng bù zhī sǐ dì nǎi zài cǐ zhōng
犹持节与之俱卧起, 谓众人曰:“平生不知死地乃在此中。
wǒ shòu guó ēn suǒ yǐ rán ěr jīn qīng děng hé nǎi xiāng bàn sǐ hu
我受国恩,所以然耳,今卿等何乃相伴死乎!
kě sàn tóu zéi yóu quán xìng mìng
可散投贼,犹全性命。
wú dāng bào cǐ yī jié yǔ zhī jù yǔn
吾当抱此一节,与之俱殒。
zhòng yòu bù qù
”众又不去。
shǔ li gōng yì wèi táng shǒu qǐ zhōu wén ér lè bīng yíng guǎn zhī
属李公逸为唐守杞州,闻而勒兵迎馆之。
yú shí hé nán zhī de jiē rù shì chōng wéi gōng yì gǎn duān zhī yì dú jiān shǒu bù xià
此时黄河以南地区,都被王世充所占领,只有李公逸被夏侯端忠义所感,独自坚守城池未被攻取。
shì chōng qiǎn shǐ zhào duān jiě yī yí zhī
世充遣使召端,解衣遗之。
lǐ shén hòu réng sòng chú shū yǐ duān wèi huái nán jùn gōng lì bù shàng shū
礼甚厚,仍送除书,以端为淮南郡公、吏部尚书。
duān duì qí shǐ zhě yuē xià hóu duān tiān zǐ dà shǐ qǐ shòu wáng shì chōng zhī guān
端对其使者曰:“夏侯端天子大使,岂受王世充之官!
zì fēi zhǎn wǒ tóu jiāng wǎng jiàn rǔ hé róng shēn gǒu huó ér qū yú zéi hu
自非斩我头将往见汝,何容身苟活而屈于贼乎!
suì fén qí shū bá dāo zhǎn qí suǒ yí yī fú
”遂焚其书,拔刀斩其所遗衣服。
yīn fā lù xi guī jiě jié máo huái zhī qǔ gān jiā rèn cóng jiàn dào de zhì yí yáng
因发路西归,解节旄怀之,取竿加刃,从间道得至宜阳。
chū shān zhōng xiǎn jùn xiān wú xī jìng dàn mào lǚ zhēn gěng zhòu yè jiān xíng cóng zhě sān shí èr rén huò zhuì yá ruò shuǐ yù měng shòu ér sǐ yòu bàn qí yú zhì zhě jiē bìn fà tū luò xíng mào kū jí
初,山中险峻,先无蹊径,但冒履榛梗,昼夜兼行,从者三十二人,或坠崖溺水、遇猛兽而死又半,其余至者,皆鬓发秃落,形貌枯瘠。
duān chí yì fèng jiàn dàn xiè wú gōng shū bù zì yán jiān kǔ
端驰驿奉见,但谢无功, 殊不自言艰苦。
gāo zǔ mǐn zhī fù yǐ wéi mì shū jiān
高祖悯之,复以为秘书监。
é chū wèi zǐ zhōu cì shǐ
俄出为梓州刺史。
suǒ de liào qián jiē sàn shī gū guǎ
所得料钱,皆散施孤寡。
zhēn guàn yuán nián bìng zú
贞观元年病卒。
liú gǎn qí zhōu fèng quán rén hòu wèi sī tú gāo chāng wáng fēng shēng zhī sūn yě
刘感,岐州凤泉人,后魏司徒高昌王丰生之孙也。
wǔ dé chū yǐ piào qí jiāng jūn zhèn jīng zhōu
武德初,以骠骑将军镇泾州。
xuē rén gǎo lǜ zhòng wéi zhī
薛仁杲率众围之。
gǎn yīng chéng jù shǒu chéng zhōng liáng jǐn suì shā suǒ chéng mǎ yǐ fēn jiàng shì gǎn yī wú suǒ dàn wéi zhǔ mǎ gǔ qǔ zhī hé mù xiè shí zhī
感婴城拒守,城中粮尽,遂杀所乘马以分将士,感一无所啖,唯煮马骨取汁,和木屑食之。
chéng chuí xiàn zhě shù yǐ
城垂陷者数矣。
cháng píng wáng shū liáng yuán bīng zhì rén gǎo jiě wéi ér qù
长平王叔良援兵至,仁杲解围而去。
gǎn yǔ shū liáng chū zhàn wèi zéi suǒ qín
感与叔良出战,为贼所擒。
rén gǎo fù wéi jīng zhōu lìng gǎn yǔ chéng zhōng yún yuán jūn yǐ bài tú shǒu gū chéng hé yì yě
仁杲复围泾州,令感语城中云:“援军已败,徒守孤城, 何益也!
yi zǎo chū jiàng yǐ quán jiā shì
宜早出降,以全家室。
gǎn xǔ zhī
”感许之。
jí zhì chéng xià dà hū yuē nì zéi jī è wáng zài zhāo xī
及至城下,大呼曰:“逆贼饥饿,亡在朝夕!
qín wáng lǜ shù shí wàn zhòng sì miàn jù jí chéng zhōng wù yōu gè yi zì miǎn yǐ quán zhōng jié
秦王率数十万众,四面俱集,城中勿忧,各宜自勉,以全忠节!
rén gǎo dà nù zhí gǎn yú chéng biān mái jiǎo zhì xī chí qí shè shā zhī zhì sǐ shēng sè yú lì
”仁杲大怒, 执感于城边,埋脚至膝,驰骑射杀之,至死声色逾厉。
zéi píng gāo zǔ gòu de qí shī jì yǐ shào láo zèng yíng zhōu cì shǐ fēng píng yuán jùn gōng shì yuē zhōng zhuàng
贼平,高祖购得其尸,祭以少牢,赠瀛州刺史,封平原郡公,谥曰忠壮。
lìng qí zi xí guān jué bìng cì tián zhái
令其子袭官爵,并赐田宅。
cháng dá shǎn rén yě
常达,陕人也。
chū shì duò wèi yīng yáng láng jiàng shù cóng gāo zǔ zhēng fá shén méng qīn dài
初仕隋为鹰扬郎将,数从高祖征伐,甚蒙亲待。
jí yì bīng qǐ dá zài huò yì cóng sòng lǎo shēng lái jù zhàn
及义兵起,达在霍邑,从宋老生来拒战。
lǎo shēng bài dá jù zì nì bù chū
老生败,达惧,自匿不出。
gāo zǔ wèi dá yǐ sǐ lìng rén yuè shī qiú zhī
高祖谓达已死,令人阅尸求之。
jí dá fèng jiàn gāo zǔ dà yuè yǐ wéi tǒng jūn
及达奉见,高祖大悦,以为统军。
wǔ dé chū bài lǒng zhōu cì shǐ
武德初,拜陇州刺史。
shí xuē jǔ lǚ gōng zhī bù néng kè nǎi qiǎn qí jiāng wǔ shì zhèng yǐ shù bǎi rén wěi jiàng dá
时薛举屡攻之,不能克,乃遣其将仵士政以数百人伪降达。
dá bù zhī cè hòu jiā fǔ jiē
达不之测,厚加抚接。
shì zhèng sì xì yǐ qí tú jié dá yōng chéng zhōng èr qiān rén ér pàn qiān dá yǐ jiàn yú jǔ
士政伺隙以其徒劫达, 拥城中二千人而叛,牵达以见于举。
dá cí sè kàng lì bù wéi zhī qū
达词色抗厉,不为之屈。
jǔ zhǐ qí qī wèi dá yuē shi huáng hòu fǒu
举指其妻谓达曰: “识皇后否?
dá yuē zhèng shì yǐng lǎo yù hé zú kě shi
”达曰:“正是瘿老妪,何足可识!
jìng shì zhī
”竟释之。
yǒu zéi shuài zhāng guì wèi dá yuē rǔ shi wǒ fǒu
有贼帅张贵谓达曰: “汝识我否?
dá yuē rǔ táo sǐ nú
”答曰:“汝逃死奴。
zhēn mù shì zhī guì nù bá dāo jiāng zhuó dá
”真目视之,贵怒,拔刀将斫达。
rén jiù zhī huò miǎn
人救之, 获免。
jí rén gǎo píng gāo zǔ jiàn dá wèi yuē qīng zhī zhōng jié biàn kě qiú zhī gǔ rén
及仁杲平,高祖见达,谓曰:“卿之忠节,便可求之古人。
mìng qǐ jū shè rén líng hú dé fēn yuē liú gǎn cháng dá xū zài zhī shǐ cè yě
”命起居舍人令狐德棻曰:“刘感、常达,须载之史策也。
zhí wǔ shì zhèng pū shā zhī
”执仵士政,扑杀之。
cì dá bù bó sān bǎi duàn fù bài lǒng zhōu cì shǐ zú
赐达布帛三百段, 复拜陇州刺史,卒。
luō shì xìn qí zhōu lì chéng rén yě
罗士信,齐州历城人也。
dà yè zhōng cháng bái shān zéi wáng bù zuǒ cái xiāng mèng ràng lái kòu qí jùn tōng shǒu zhāng xū tuó lǜ bīng tǎo jī
大业中,长白山贼王簿、左才相、孟让来寇齐郡,通守张须陀率兵讨击。
shì xìn nián shǐ shí sì gù qǐng zì xiào
士信年始十四,固请自效。
xū tuó wèi yuē rǔ xíng róng wèi shèng yī jiǎ hé kě rù zhèn
须陀谓曰:“汝形容未胜衣甲,何可入阵!
shì xìn nù zhòng zhe èr jiǎ zuǒ yòu shuāng jiān ér shàng mǎ xū tuó zhuàng ér cóng zhī
”士信怒,重著二甲,左右双鞬而上马,须陀壮而从之。
jī zéi wéi shuǐ zhī shàng
击贼潍水之上。
zhèn cái liè shì xìn chí zhì zéi suǒ cì dào shǔ rén zhǎn yī rén shǒu zhì yú kōng zhōng yòng qiāng chéng zhī dài yǐ lüè zhèn
阵才列,士信驰至贼所,刺倒数人,斩一人首,掷于空中,用枪承之,戴以略阵。
zéi zhòng è rán wú gǎn bī zhě
贼众愕然,无敢逼者;
xū tuó yīn ér fèn jī zéi zhòng dà kuì
须陀因而奋击,贼众大溃。
shì xìn zhú běi měi shā yī rén zhé yì qí bí ér huái zhī
士信逐北,每杀一人,辄劓其鼻而怀之;
jí hái zé yàn bí yǐ biǎo shā zéi zhī duō shǎo yě
及还,则验鼻以表杀贼之多少也。
xū tuó shén jiā tàn shǎng yǐ suǒ chéng mǎ yí zhī yǐn zhì zuǒ yòu
须陀甚加叹赏,以所乘马遗之,引置左右。
měi zhàn xū tuó xiān dēng shì xìn wèi fù
每战,须陀先登,士信为副。
yáng dì qiǎn shǐ wèi yù zhī yòu lìng huà gōng xiě xū tuó shì xìn zhàn zhèn zhī tú shàng yú nèi shǐ
炀帝遣使慰喻之,又令画工写须陀、士信战阵之图,上于内史。
jí xū tuó wèi li mì suǒ shā shì xìn suí péi rén jī lǜ zhòng guī yú mì shǔ wèi zǒng guǎn
及须陀为李密所杀,士信随裴仁基率众归于密,署为总管。
shǐ tǒng suǒ bù suí mì jī wáng shì chōng
使统所部,随密击王世充。
bài shì xìn yuè mǎ tū jìn shēn zhōng shù shǐ nǎi xiàn yú shì chōng jūn
败,士信跃马突进,身中数矢,乃陷于世充军。
shì chōng zhī qí xiāo yǒng hòu lǐ zhī yǔ tóng qǐn shí
世充知其骁勇,厚礼之, 与同寝食。
hòu shì chōng pò li mì de mì jiāng bǐng yuán zhēn děng jǐn bài wèi jiāng jūn bù fù zhuān zhòng zhī
后世充破李密,得密将邴元真等,尽拜为将军,不复专重之。
shì xìn chǐ yǔ wéi wǔ lǜ suǒ bù qiān yú rén bēn yú gǔ zhōu
士信耻与为伍,率所部千余人奔于谷州。
gāo zǔ yǐ wéi shǎn zhōu dào xíng jūn zǒng guǎn shǐ tú shì chōng
高祖以为陕州道行军总管,使图世充。
jí dà jūn zhì luò yáng shì xìn yǐ bīng wéi shì chōng qiān jīn bǎo
及大军至洛阳,士信以兵围世充千金堡。
zhōng yǒu dà mà zhī zhě shì xìn nù yè qiǎn bǎi yú rén jiāng yīng r shù shí zhì yú bǎo xià zhà yán cóng dōng dōu lái tóu luō zǒng guǎn
中有大骂之者,士信怒,夜遣百余人将婴儿数十至于堡下,诈言“从东都来投罗总管”。
yīn lìng yīng r tí zào jì ér yáng jīng yuē cǐ qiān jīn bǎo wú bèi cuò yǐ
因令婴儿啼噪,既而佯惊曰:“此千金堡,吾辈错矣!
hū rán ér qù
”忽然而去。
bǎo zhōng wèi shì dōng dōu táo rén jù chū bīng zhuī zhī
堡中谓是东都逃人,遽出兵追之。
shì xìn fú bīng yú lù sì qí kāi mén fèn jī dà pò zhī shā wú yí lèi
士信伏兵于路,俟其开门, 奋击大破之,杀无遗类。
shì chōng píng zhuó shòu jiàng zhōu zǒng guǎn fēng yǎn guó gōng
世充平,擢授绛州总管,封剡国公。
xún cóng tài zōng jī liú hēi tà yú hé běi yǒu míng shuǐ rén yǐ chéng lái jiàng qiǎn shì xìn rù chéng jù shǒu
寻从太宗击刘黑闼于河北,有洺水人以城来降,遣士信入城据守。
zéi xī zhòng gōng zhī shén jí yù yǔ xuě dà jūn bù dé jiù jīng shù rì chéng xiàn wèi zéi suǒ qín
贼悉众攻之甚急,遇雨雪,大军不得救,经数日,城陷,为贼所擒。
hēi tà wén qí yǒng yì yù huó zhī
黑闼闻其勇,意欲活之;
shì xìn cí sè bù qū suì yù hài nián èr shí
士信词色不屈,遂遇害,年二十。
tài zōng wén ér shāng xī gòu de qí shī zàng zhī shì yuē yǒng
太宗闻而伤惜,购得其尸,葬之,谥曰勇。
shì xìn chū wèi péi rén jī suǒ lǐ cháng gǎn qí zhī jǐ zhī ēn jí dōng dōu píng suì yǐ jiā cái shōu liǎn zàng yú běi máng
士信初为裴仁基所礼,尝感其知己之恩,及东都平,遂以家财收敛,葬于北邙。
yòu yún wǒ sǐ hòu dāng zàng cǐ mù cè
又云: “我死后,当葬此墓侧。
jí zú guǒ jiù rén jī zuǒ ér tuō zàng yān
”及卒,果就仁基左而托葬焉。
lǚ zi zāng pú zhōu hé dōng rén yě
吕子臧,蒲州河东人也。
dà yè mò wèi nán yáng jùn chéng
大业末,为南阳郡丞。
gāo zǔ kè jīng shī qiǎn mǎ yuán guī fǔ wèi shān nán zi zāng jiān shǒu bù xià yuán guī qiǎn shǐ fěng yù zhī qián hòu shù bèi jiē wèi zi zāng suǒ shā
高祖克京师,遣马元规抚慰山南,子臧坚守不下,元规遣使讽谕之,前后数辈,皆为子臧所杀。
jí yáng dì bèi shā gāo zǔ yòu qiǎn qí xù xuē jūn qiàn jī shǒu zhào yù zhǐ zi zāng nǎi wèi yáng dì fā sāng chéng lǐ
及炀帝被杀,高祖又遣其婿薛君倩赍手诏谕旨,子臧乃为炀帝发丧成礼。
ér hòu guī guó bài dèng zhōu cì shǐ fēng nán yáng jùn gōng
而后归国,拜邓州刺史, 封南阳郡公。
shí zhū càn xīn bài zi zāng lǜ suǒ bù shù qiān rén yǔ yuán guī bìng lì jiāng jī zhī
时朱粲新败,子臧率所部数千人,与元规并力将击之。
wèi yuán guī yuē zhū càn xīn pò zhī hòu shàng xià wēi jù yī zhàn kě qín
谓元规曰:“朱粲新破之后,上下危惧,一战可擒。
ruò gèng qiān yán bù zhòng shāo jí lì qiáng shí jǐn bì sǐ zhàn yú wǒ wéi huàn bù xì yě
若更迁延,部众稍集,力强食尽,必死战于我,为患不细也。
yuán guī bù nà zi zāng qǐng yǐ běn bīng dú zhàn yòu bù xǔ
”元规不纳,子臧请以本兵独战,又不许。
é ér càn zhòng dà zhì yuán guī jù tuì bǎo nán yáng
俄而粲众大至,元规惧,退保南阳。
zi zāng wèi yuán guī yuē yán bú jiàn nà yǐ zhì yú cǐ lǎo fū jīn zuò gōng sǐ yǐ
子臧谓元规曰:“言不见纳,以至于此,老夫今坐公死矣!
càn guǒ lǜ bīng wéi zhī yù lín yǔ chéng bì jiē huài suǒ qīn zhě zhī chéng bì xiàn gù quàn qí jiàng
”粲果率兵围之, 遇霖雨,城壁皆坏,所亲者知城必陷,固劝其降。
zi zāng yuē ān yǒu tiān zǐ fāng bó jiàng zéi zhě hu
子臧曰:“安有天子方伯降贼者乎!
yú shì lǜ qí huī xià fù dí ér sǐ
”于是率其麾下,赴敌而死。
é ér chéng xiàn yuán guī yì yù hài
俄而城陷,元规亦遇害。
zhāng dào yuán bīng zhōu qí rén yě
张道源,并州祁人也。
nián shí wǔ fù sǐ jū sāng yǐ xiào xíng chēng xiàn lìng guō chén gǎi qí suǒ jū wéi fù lǐ xiāng zhì xiào lǐ
年十五,父死,居丧以孝行称,县令郭湛改其所居为复礼乡至孝里。
dào yuán cháng yǔ yǒu rén kè yóu yǒu rén bìng zhōng xiāo ér zú dào yuán kǒng jīng rǎo zhǔ rén suì gòng shī wò dá shǔ fāng kū qīn bù yíng sòng zhì qí běn xiāng lǐ
道源尝与友人客游,友人病,中宵而卒,道源恐惊扰主人,遂共尸卧, 达曙方哭,亲步营送,至其本乡里。
gāo zǔ jǔ yì zhào shòu dà jiàng jūn fǔ hù cáo cān jūn
高祖举义,召授大将军府户曹参军。
jí píng jīng chéng qiǎn dào yuán fǔ wèi shān dōng yàn zhào zhī de zhēng lái kuǎn fù
及平京城, 遣道源抚慰山东,燕、赵之地争来款附。
gāo zǔ xià shū bāo měi lèi fēng fàn yáng jùn gōng hòu bài dà lǐ qīng
高祖下书褒美,累封范阳郡公,后拜大理卿。
shí hé chóu shì chéng yǒu zuì jiā kǒu jí mò réng yǐ cì zhī
时何稠、士澄有罪,家口籍没,仍以赐之。
dào yuán tàn yuē rén yǒu pǐ tài gài yì shì cháng
道源叹曰:“人有否泰,盖亦是常。
ān kě yīn jǐ zhī tài lì rén zhī fǒu qǔ qí zǐ nǚ yǐ wéi pú qiè qǐ jìn rén zhě zhī xīn hu jiē shě zhī yī wú suǒ qǔ
安可因己之泰,利人之否,取其子女以为仆妾,岂近仁者之心乎#”皆舍之,一无所取。
xún zhuǎn tài pú qīng hòu lì xiāng zhōu dū dū
寻转太仆卿,后历相州都督。
wǔ dé qī nián zú guān zèng gōng bù shàng shū shì yuē jié
武德七年卒官,赠工部尚书,谥曰节。
dào yuán suī lì zhí jiǔ qīng shēn sǐ rì wéi yǒu sù shí liǎng gāo zǔ shēn yì zhī cì qí jiā bó sān bǎi duàn
道源虽历职九卿,身死日,唯有粟石两,高祖深异之,赐其家帛三百段。
zú zǐ chu jīn
族子楚金。
chu jīn shǎo yǒu zhì xíng shì qīn yǐ xiào wén
楚金,少有志行,事亲以孝闻。
chū yǔ xiōng yuè shí tóng yù xiāng gòng jìn shì zhōu sī jiāng ba yuè shí ér jiàn chu jīn cí yuē yǐ shùn zé yuè shí zhǎng yǐ cái zé chu jīn bù rú
初,与兄越石同预乡贡进士,州司将罢越石而荐楚金,辞曰:“以顺则越石长,以才则楚金不如。
gù qǐng jù tuì
”固请俱退。
shí li jī wèi dū du tàn yuē gòng shì běn qiú cái xíng xiāng tuī rú cǐ hé xián shuāng jū yě
时李𪟝为都督, 叹曰:“贡士本求才行,相推如此,何嫌双居也。
nǎi jù jiàn zhuó dì
”乃俱荐擢第。
chu jīn gāo zōng shí lèi qiān xíng bù shì láng
楚金,高宗时累迁刑部侍郎。
yí fèng nián yǒu yāo xīng jiàn chu jīn shàng shū jí yán dé shī
仪凤年,有妖星见,楚金上疏,极言得失。
gāo zōng yōu nà cì bó èr bǎi duàn
高宗优纳,赐帛二百段。
zé tiān lín cháo lì wèi lì bù shì láng qiū guān shàng shū cì jué nán yáng hóu
则天临朝,历位吏部侍郎、秋官尚书,赐爵南阳侯。
wèi kù lì zhōu xìng suǒ xiàn pèi liú lǐng biǎo jìng zú yú xǐ suǒ
为酷吏周兴所陷,配流岭表, 竟卒于徙所。
zhe hàn yuàn sān shí juǎn shēn jiè sān juǎn bìng chuán yú shí
著《翰苑》三十卷、《绅诫》三卷,并传于时。
li gōng yì biàn liáng yōng qiū rén yě
李公逸,汴梁雍丘人也。
suí mò yǔ zú dì shàn xíng yǐ yì yǒng wéi rén suǒ fù
隋末,与族弟善行以义勇为人所附。
chū guī wáng shì chōng zhī qí bì bài qiǎn jiàn shǐ qǐng xiáng
初归王世充,知其必败,遣间使请降。
gāo zǔ yīn yǐ yōng qiū zhì qǐ zhōu bài wèi zǒng guǎn fēng yáng jiǎ jùn gōng
高祖因以雍丘置杞州,拜为总管,封阳夏郡公。
yòu yǐ shàn xíng wèi qǐ zhōu cì shǐ
又以善行为杞州刺史。
shì chōng qiǎn qí cóng dì biàn lǜ zhòng gōng zhī gōng yì qiǎn shǐ qǐng yuán
世充遣其从弟辨率众攻之,公逸遣使请援。
gāo zǔ yǐ qí xuán gé zéi jìng wèi jí chū bīng
高祖以其悬隔贼境,未即出兵。
gōng yì nǎi liú shàn xíng jū shǒu zì rù cháo qǐng yuán xíng zhì xiāng chéng wèi shì chōng yī zhōu cì shǐ zhāng yīn suǒ huò sòng yú luò yáng
公逸乃留善行居守,自入朝请援,行至襄城,为世充伊州刺史张殷所获,送于洛阳。
shì chōng wèi yuē qīng yuè zhèng chén táng qí shuō ān zài
世充谓曰:“卿越郑臣唐,其说安在?
gōng yì dá yuē wǒ yú tiān xià wéi wén yǒu táng
”公逸答曰:“我于天下,唯闻有唐。
shì chōng nù zhǎn zhī
” 世充怒,斩之。
shàn xíng jìng méi yú zéi
善行竟没于贼。
gāo zǔ wén ér dào xī fēng qí zi wèi xiāng yì xiàn gōng
高祖闻而悼惜,封其子为襄邑县公。
zhāng shàn xiāng xǔ zhōu xiāng chéng rén yě
张善相,许州襄城人也。
dà yè mò wèi lǐ cháng měi dū xiàn bīng zhú xiǎo dào wèi zhòng suǒ fù suì jù běn jùn guī yú li mì
大业末,为里长,每督县兵,逐小盗,为众所附,遂据本郡,归于李密。
mì bài yǐ chéng guī guó gāo zǔ shòu yī zhōu zǒng guǎn
密败,以城归国,高祖授伊州总管。
wáng shì chōng shù gōng zhī shàn xiāng pín qiǎn shǐ qǐng jiù
王世充数攻之,善相频遣使请救。
bīng jì bù fù chéng zhōng liáng jǐn zì zhī bì bài wèi liáo shǔ yuē sǐ dàng zhǎn wú tóu yǐ guī shì chōng
兵既不赴,城中粮尽,自知必败,谓僚属曰:“死当斩吾头以归世充。
zhòng jiē qì yuē níng yǔ gōng tóng sǐ zhōng bù dú shēng
” 众皆泣曰:“宁与公同死,终不独生!
hòu chéng xiàn bèi qín sòng yú shì chōng cí sè bù náo mà shì chōng jí kǒu xún bèi hài
”后城陷被擒,送于世充,辞色不挠,骂世充极口,寻被害。
gāo zǔ tàn yuē wú fù shàn xiāng shàn xiāng bù fù wú
高祖叹曰:“吾负善相,善相不负吾。
fēng qí zi wèi xiāng chéng jùn gōng
”封其子为襄城郡公。
li xuán tōng yōng zhōu lán tián rén
李玄通,雍州蓝田人。
shì duò yīng yáng láng jiàng
仕隋鹰扬郎将。
yì bīng rù guān lǜ suǒ bù guī guó lèi chú dìng zhōu zǒng guǎn
义兵入关,率所部归国,累除定州总管。
liú hēi tà fǎn pàn gōng zhī chéng xiàn bèi qín
刘黑闼反叛,攻之,城陷被擒。
hēi tà zhòng qí cái yù yǐ wèi dà jiàng xuán tōng tàn xī yuē wú hé cháo ēn zuò fān dōng xià gū chéng wú yuán suì xiàn lǔ tíng
黑闼重其才,欲以为大将,玄通叹息曰:“吾荷朝恩,作籓东夏,孤城无援,遂陷虏庭。
dāng shǒu chén jié yǐ zhōng bào guó qǐ néng jiàng zhì zhé shòu zéi guān
当守臣节,以忠报国,岂能降志,辄受贼官。
jù ér bù shòu
” 拒而不受。
gù lì yǒu yǐ jiǔ shí kuì zhī zhě xuán tōng yuē zhū jūn āi wú kùn rǔ gù yǐ jiǔ shí lái xiāng kuān wèi wú dāng wèi zhū jūn yī zuì
故吏有以酒食馈之者,玄通曰:“诸君哀吾困辱,故以酒食来相宽慰, 吾当为诸君一醉。
suì yǔ lè yǐn
”遂与乐饮。
wèi shǒu zhě yuē wú néng wǔ jiàn kě jiè wú dāo
谓守者曰:“吾能舞剑,可借吾刀。
shǒu zhě yǔ zhī
”守者与之。
jí qū zhōng tài xī ér yán dà zhàng fū shòu guó hòu ēn zhèn fǔ fāng miàn bù néng bǎo quán suǒ shǒu yì hé miàn mù shì xī shì jiān zāi
及曲终,太息而言:“大丈夫受国厚恩,镇抚方面,不能保全所守,亦何面目视息世间哉!
yīn kuì fù ér sǐ
”因溃腹而死。
gāo zǔ wén ér wèi zhī liú tì bài qí zi fú hù wèi dà jiàng
高祖闻而为之流涕,拜其子伏护为大将。
jìng jūn hóng jiàng zhōu tài píng rén qí yòu pú yè xiǎn juàn zēng sūn yě
敬君弘,绛州太平人,齐右仆射显隽曾孙也。
wǔ dé zhōng wèi piào qí jiāng jūn fēng qián chāng xiàn hóu zhǎng tún yíng bīng yú xuán wǔ mén jiā shòu yún huī jiāng jūn
武德中,为骠骑将军,封黔昌县侯,掌屯营兵于玄武门,加授云麾将军。
yǐn tài zǐ jiàn chéng zhī zhū yě qí yú dǎng féng lì xiè shū fāng lǜ bīng fàn xuán wǔ mén jūn hóng tǐng shēn chū zhàn
隐太子建成之诛也,其余党冯立、谢叔方率兵犯玄武门,君弘挺身出战。
qí suǒ qīn zhǐ zhī yuē shì wèi kě zhī dāng qiě guān biàn dài bīng jí chéng liè ér zhàn wèi wǎn yě
其所亲止之曰:“事未可知,当且观变,待兵集, 成列而战,未晚也。
jūn hóng bù cóng nǎi yǔ zhōng láng jiàng lǚ shì héng dà hū ér jìn bìng yù hài
”君弘不从,乃与中郎将吕世衡大呼而进,并遇害。
tài zōng shén jiē shǎng zhī zèng jūn hóng zuǒ tún wèi dà jiàng jūn shì héng yòu xiāo wèi jiāng jūn
太宗甚嗟赏之,赠君弘左屯卫大将军,世衡右骁卫将军。
féng lì tóng zhōu féng yì rén yě
冯立,同州冯翊人也。
yǒu wǔ yì lüè shè shū jì yǐn tài zǐ jiàn chéng yǐn wèi yì wèi chē qí jiāng jūn tuō yǐ xīn lǚ
有武艺,略涉书记,隐太子建成引为翊卫车骑将军,托以心膂。
jiàn chéng bèi zhū qí zuǒ yòu duō táo sàn lì tàn yuē qǐ yǒu shēng shòu qí ēn ér sǐ táo qí nán
建成被诛,其左右多逃散,立叹曰:“岂有生受其恩而死逃其难!
yú shì lǜ bīng fàn xuán wǔ mén kǔ zhàn jiǔ zhī shā tún yíng jiāng jūn jìng jūn hóng
”于是率兵犯玄武门,苦战久之,杀屯营将军敬君弘。
wèi qí tú yuē wēi yǐ bào tài zǐ yǐ
谓其徒曰:“微以报太子矣!
suì jiě bīng dùn yú yě
”遂解兵遁于野。
é ér lái qǐng zuì
俄而来请罪。
tài zōng shù zhī yuē rǔ zài dōng gōng qián wéi jiān gòu zǔ wǒ gǔ ròu rǔ zuì yī yě
太宗数之曰:“汝在东宫,潜为间构,阻我骨肉,汝罪一也。
zuó rì fù chū bīng lái zhàn shā shāng wǒ jiàng shì rǔ zuì èr yě
昨日复出兵来战,杀伤我将士,汝罪二也。
hé yǐ táo sǐ
何以逃死!
duì yuē chū shēn shì zhǔ qī zhī xiào mìng dāng zhí zhī rì wú suǒ gù dàn
”对曰:“出身事主, 期之效命,当职之日,无所顾惮。
yīn fú dì xū xī bēi bù zì shèng
”因伏地歔欷,悲不自胜。
tài zōng wèi miǎn zhī
太宗慰勉之。
lì guī wèi suǒ qīn yuē féng mò dà zhī ēn xìng ér huò jì zhōng dāng yǐ sǐ fèng dá
立归, 谓所亲曰:“逢莫大之恩,幸而获济,终当以死奉答。
wèi jǐ tū jué zhì biàn qiáo
未几,突厥至便桥。
lì lǜ shù bǎi qí yǔ lǔ zhàn yú xián yáng shā huò shén zhòng
立率数百骑与虏战于咸阳,杀获甚众。
tài zōng wén ér jiā tàn bài guǎng zhōu dū du
太宗闻而嘉叹,拜广州都督。
qián hòu zuò mù zhě duō yǐ dú huò wèi mán yí suǒ huàn yóu shì shù yuàn pàn
前后作牧者,多以黩货为蛮夷所患,由是数怨叛。
lì dào bù yíng chǎn yè yī shí qǔ gěi ér yǐ
立到,不营产业,衣食取给而已。
cháng zhì tān quán tàn yuē cǐ wú yǐn zhī suǒ zhuó quán yě
尝至贪泉,叹曰:“此吴隐之所酌泉也。
yǐn yī bēi shuǐ hé zú dào zāi
饮一杯水,何足道哉!
wú dāng jí ér wèi shí qǐ zhǐ yī bēi yé ān néng yì wú xìng hu
吾当汲而为食,岂止一杯耶,安能易吾性乎!
suì bì yǐn ér qù
”遂毕饮而去。
zài zhí shù nián shén yǒu huì zhèng zú yú guān
在职数年,甚有惠政,卒于官。
xiè shū fāng yōng zhōu wàn nián rén yě
谢叔方,雍州万年人也。
chū cóng cháo là wáng yuán jí zhēng tǎo shù yǒu zhàn gōng yuán jí zòu shòu qū xì zhí fǔ zuǒ jūn qí
初从巢剌王元吉征讨,数有战功,元吉奏授屈咥直府左军骑。
tài zōng zhū yǐn tài zǐ jí yuán jí yú xuán wǔ mén shū fāng lǜ fǔ bīng yǔ féng lì hé jūn jù zhàn yú běi què xià shā jìng jūn hóng lǚ shì héng
太宗诛隐太子及元吉于玄武门,叔方率府兵与冯立合军,拒战于北阙下, 杀敬君弘、吕世衡。
tài zōng bīng bù zhèn qín fǔ hù jūn yù chí jìng dé chuán yuán jí shǒu yǐ shì zhī shū fāng xià mǎ hào kū ér dùn
太宗兵不振,秦府护军尉迟敬德传元吉首以示之,叔方下马号哭而遁。
míng rì chū shǒu tài zōng yuē yì shì yě
明日出首,太宗曰:“义士也!
mìng shì zhī
”命释之。
lì qiān xī yī èr zhōu cì shǐ shàn suí biān zhèn hú róng ài ér jìng zhī rú shì yán fù
历迁西、伊二州刺史,善绥边镇,胡戎爱而敬之,如事严父。
zhēn guàn mò lèi jiā yín qīng guāng lù dài fu lì hóng guǎng èr zhōu dū dū
贞观末,累加银青光禄大夫,历洪、广二州都督。
yǒng huī zhōng zú
永徽中卒。
wáng yì fāng sì zhōu lián shuǐ rén yě
王义方,泗州涟水人也。
shǎo gū pín shì mǔ shén jǐn bó tōng wǔ jīng ér jiǎn ào dú xíng
少孤贫,事母甚谨,博通《五经》,而謇傲独行。
chū jǔ míng jīng yīn yì jīng shī zhōng lù féng tú bù zhě zì yún fù wèi yǐng shàng lìng wén bìng dǔ bèi dào jiāng wǎng yān tú bù bù qián jì wú suǒ chū
初举明经,因诣京师,中路逢徒步者,自云父为颍上令,闻病笃,倍道将往焉,徒步不前,计无所出。
yì fāng jiě suǒ chéng mǎ yǔ zhī bù gào xìng míng ér qù
义方解所乘马与之,不告姓名而去。
é shòu jìn wáng fǔ cān jūn zhí hóng wén guǎn
俄授晋王府参军,直弘文馆。
tè jìn wèi zhēng shén lǐ zhī jiāng yǐ zhí nǚ qī zhī
特进魏征甚礼之,将以侄女妻之。
yì fāng jìng qǔ zhēng zhī zhí nǚ gào rén yuē xī bù fù zǎi xiàng zhī shì jīn gǎn zhī jǐ zhī yán gù yě
义方竟娶征之侄女,告人曰:“昔不附宰相之势, 今感知己之言故也。
zhuǎn tài zǐ jiào shū
”转太子校书。
wú hé zuò yǔ xíng bù shàng shū zhāng liàng jiāo tōng biǎn wèi dān zhōu jí ān chéng
无何,坐与刑部尚书张亮交通,贬为儋州吉安丞。
xíng zhì hǎi nán zhōu rén jiāng yǐ jiǔ fǔ zhì jì
行至海南,舟人将以酒脯致祭。
yì fāng yuē shǔ jì fēi xīn yì zài míng dé
义方曰:“黍稷非馨,义在明德。
nǎi zhuó shuǐ ér jì wéi wén yuē sī dì xiāng ér běi gù wàng hǎi pǔ ér nán fú
”乃酌水而祭,为文曰:“思帝乡而北顾, 望海浦而南浮。
bì yě xíng qiān zhū jǐ yì fù qián xiū
必也行愆诸己,义负前修。
cháng jīng jī shuǐ tiān wú fù zhōu
长鲸击水,天吴覆舟。
yīn zhōng huò lì yǐ xiào jiàn yóu
因忠获戾,以孝见尤。
sì wéi wù kuò qiān lǐ ān liú
四维雾廓,千里安流。
líng yìng rú xiǎng wú zuò shén xiū
灵应如响,无作神羞。
shí dāng shèng xià fēng tāo zhēng dú jì ér kāi jì nán dù jí ān
”时当盛夏,风涛蒸毒,既而开霁,南渡吉安。
mán sú huāng gěng yì fāng zhào zhū shǒu lǐng jí shēng tú qīn wéi jiǎng jīng xíng shì diàn zhī lǐ
蛮俗荒梗,义方召诸首领,集生徒,亲为讲经,行释奠之礼;
qīng gē chuī yuè dēng jiàng yǒu xù mán qiú dà xǐ
清歌吹籥,登降有序,蛮酋大喜。
zhēn guàn èr shí sān nián gǎi shòu huán shuǐ chéng
贞观二十三年,改授洹水丞。
shí zhāng liàng xiōng zi jiǎo pèi liú zài yá zhōu lái yī yì fāng ér zú
时张亮兄子皎,配流在崖州,来依义方而卒。
lín zhōng tuō yǐ qī zǐ jí zhì shī huán xiāng
临终托以妻子及致尸还乡。
yì fāng yǔ jiǎo qī zì shì yú hǎi shén shǐ nú fù jiù lìng jiǎo qī bào qí chì zǐ chéng yì fāng zhī mǎ shēn dú bù cóng ér hái
义方与皎妻自誓于海神,使奴负柩,令皎妻抱其赤子,乘义方之马,身独步从而还。
xiān zhī yuán wǔ zàng jiǎo gào jì zhāng liàng sòng jiǎo qī zǐ guī qí jiā ér wǎng huán shuǐ
先之原武葬皎,告祭张亮,送皎妻子归其家而往洹水。
zhuǎn yún yáng chéng zhuó wèi zhù zuò zuǒ láng
转云阳丞,擢为著作佐郎。
xiǎn qìng yuán nián qiān shì yù shǐ
显庆元年,升任侍御史。
shí zhōng shū shì láng li yì fǔ zhí quán yòng shì fù rén chún yú shì yǒu měi sè zuò shì xì dà lǐ yì fǔ yuè zhī tuō dà lǐ chéng bì zhèng yì wǎng fǎ chū zhī
时中书侍郎李义府执权用事,妇人淳于氏有美色,坐事系大理,义府悦之,托大理丞毕正义枉法出之。
gāo zōng yòu chì jǐ shì zhōng liú rén guǐ shì yù shǐ zhāng lún zhòng àn qí shì
高宗又敕给事中刘仁轨、侍御史张伦重按其事。
zhèng yì zì yì
正义自缢。
gāo zōng tè yuán yì fǔ zhī zuì
高宗特原义府之罪。
yì fāng yǐ yì fǔ jiān dù hài zhèng jiāng jiā tán zòu yǐ wèn qí mǔ
义方以义府奸蠹害政,将加弹奏,以问其母。
mǔ yuē xī wáng líng mǔ fú jiàn chéng zi zhī yì rǔ néng jìn zhōng lì míng wú zhī yuàn yě suī sǐ bù hèn
母曰:“昔王陵母伏剑成子之义,汝能尽忠立名,吾之愿也,虽死不恨!
yì fāng nǎi xiān zòu yuē
” 义方乃先奏曰:
chén wén chūn yīng míng yú xiàn suì xī shuài yín yú shǐ qiū wù yǒu wēi ér yìng shí rén yǒu jiàn ér yán zhōng
臣闻春莺鸣于献岁,蟋蟀吟于始秋,物有微而应时,人有贱而言忠。
chén qù suì dōng chū yún yáng xià xiàn chéng ěr
臣去岁冬初,云阳下县丞耳。
jīn chūn jí xià bì xià zhuó chén zhù zuò zuǒ láng jí wén xué zhī qīng xuǎn
今春及夏,陛下擢臣著作佐郎,极文学之清选。
wèi jǐ yòu bài chén shì yù shǐ làn cháo tíng zhī xióng zhí
未几,又拜臣侍御史,滥朝廷之雄职。
gù shì shēng yá yǔn shǒu fēi bào wéi yù yǒu fàn wú yǐn yǐ guǎng tiān tīng
顾视生涯,陨首非报,唯欲有犯无隐,以广天听。
fú yǐ li yì fǔ wǎng shā sì chéng bì xià yǐ shè zhī chén bù yīng gèng yǒu jū wèn
伏以李义府枉杀寺丞,陛下已赦之,臣不应更有鞫问。
rán tiān zǐ zhì sān gōng jiǔ qīng èr shí qī dài fū bā shí yī yuán shì běn yù shuǐ huǒ xiāng jì yán méi xiāng ché rán hòu shù jì xián xī fēng yǔ jiāo tài
然天子置三公、九卿、 二十七大夫、八十一元士,本欲水火相济,盐梅相成,然后庶绩咸熙,风雨交泰。
yì bù kě dú shì dú fēi jiē yóu shèng zhǐ
亦不可独是独非,皆由圣旨。
xī táng yáo shī zhī yú sì xiōng hàn zǔ shī zhī yú chén xī guāng wǔ shī zhī yú féng méng wèi wǔ shī zhī yú zhāng miǎo
昔唐尧失之于四凶,汉祖失之于陈豨,光武失之于逢萌,魏武失之于张邈。
cǐ sì dì zhě yīng jié zhī zhǔ rán shī zhī yú qián de zhī yú hòu
此四帝者,英杰之主,然失之于前,得之于后。
jīn bì xià jì shèng fǔ yù wàn bāng mán zōu yí luò yóu jù shū wǎng
今陛下继圣, 抚育万邦,蛮陬夷落,犹惧疏网。
kuàng niǎn gǔ zhǐ chǐ jiān chén sì nüè zú shǐ zhōng chén kàng fèn yì shì è wàn
况辇毂咫尺,奸臣肆虐,足使忠臣抗愤,义士扼腕。
zòng lìng zhèng yì zì yì mí bù kě róng biàn shì wèi yì fǔ zhī quán shì néng shā shēn yǐ miè kǒu
纵令正义自缢,弥不可容,便是畏义府之权势,能杀身以灭口。
cǐ zé shēng shā zhī wēi shàng fēi wáng chū
此则生杀之威, 上非王出;
shǎng fá zhī bǐng xià yí nìng chǒng
赏罚之柄,下移佞宠。
chén kǒng lǚ shuāng jiān bīng jī xiǎo chéng dà qǐng zhòng jū zhèng yì sǐ yóu xuě yuān qì yú yōu quán zhū jiān chén yú bái rì
臣恐履霜坚冰,积小成大,请重鞫正义死由,雪冤气于幽泉,诛奸臣于白日。
jí tíng hé yì fǔ yuē
及廷劾义府,曰:
chén wén fù xià wǎng shàng shèng zhǔ zhī suǒ yí zhū
臣闻附下罔上,圣主之所宜诛;
xīn hěn mào gōng míng shí zhī suǒ bì fá
心狠貌恭,明时之所必罚。
shì yǐ yǐn zéi yǎn yì bù róng táng dì zhī cháo
是以隐贼掩义,不容唐帝之朝;
qiè xìng chéng quán zhōng chǐ hàn huáng zhī jiàn
窃幸乘权,终齿汉皇之剑。
zhōng shū shì láng li yì fǔ yīn yuán jì huì suì jiē tōng xiǎn
中书侍郎李义府,因缘际会,遂阶通显。
bù néng jìn zhōng jié jié duì yáng wáng xiū cè jiǎn lì nú zhī fèng huáng juàn ér fǎn píng fù chéng shè bì kuī rì yuè qǐng tuō gōng xíng jiāo yóu qún xiǎo
不能尽忠竭节,对扬王休,策蹇励驽,祗奉皇眷,而反凭附城社,蔽亏日月,请托公行,交游群小。
tān yě róng zhī měi yuán yǒu zuì zhī chún yú
贪冶容之美,原有罪之淳于;
kǒng lòu xiè qí móu yǔn wú gū zhī zhèng yì
恐漏泄其谋,殒无辜之正义。
suī xié shān chāo hǎi zhī lì wàng cǐ yóu qīng
虽挟山超海之力,望此犹轻;
huí tiān zhuǎn rì zhī wēi fāng sī gèng liè
回天转日之威,方斯更劣。
cǐ ér kě shù shú bù kě róng
此而可恕,孰不可容!
jīn fēng jiè jié yù lù qǐ tú shuāng jiǎn yǔ qiū diǎn gòng qīng zhōng chén jiāng yīng zhān bìng jī
金风届节,玉露启涂,霜简与秋典共清,忠臣将鹰鹯并击。
qǐng chú jūn cè shǎo dá hóng sī suì shǒu yù jiē shù míng chén jié
请除君侧,少答鸿私,碎首玉阶,庶明臣节。
gāo zōng yǐ yì fāng huǐ rǔ dà chén yán cí bù xùn zuǒ qiān lái zhōu sī hù cān jūn
高宗以义方毁辱大臣,言词不逊,左迁莱州司户参军。
zhì mǎn jiā yú chāng lè jù tú jiào shòu
秩满,家于昌乐,聚徒教授。
mǔ zú suì bù fù shì jìn
母卒,遂不复仕进。
zǒng zhāng èr nián zú nián wǔ shí wǔ
总章二年卒,年五十五。
zhuàn bǐ hǎi shí juǎn wén jí shí juǎn
撰《笔海》十卷、文集十卷。
mén rén hé yàn guāng yuán bàn qiān wèi yì fāng zhì shī fú sān nián sàng bì ér qù
门人何彦光、员半千为义方制师服,三年丧毕而去。
bàn qiān zhě qí zhōu quán jié rén yě
半千者,齐州全节人也。
shì yì fāng jīng shí yú nián bó shè jīng shǐ zhī míng hé shuò
事义方经十余年,博涉经史,知名河朔。
zé tiān shí guān zhì tiān guān shì láng
则天时官至天官侍郎。
zhuàn sān guó chūn qiū èr shí juǎn xíng yú dài
撰《三国春秋》二十卷,行于代。
zì yǒu chuán
自有传。
chéng sān láng yōu zhōu yú yáng rén yě
成三郎,幽州渔阳人也。
guāng zhái nián wèi zuǒ bào tāo wèi zhǎng shàng guǒ yì
光宅年,为左豹韬卫长上果毅。
li xiào yì zhī tǎo xú jìng yè yǐ wéi qián fēng yǔ zéi zhàn yú gāo yóu
李孝逸之讨徐敬业, 以为前锋,与贼战于高邮。
jūn guó bài jì bèi qín sòng yú jiāng dū
军国败绩,被擒,送于江都。
zéi dǎng táng zhī qí dài qí zhòng yuē cǐ li xiào yì yě
贼党唐之奇绐其众曰: “此李孝逸也!
jiāng zhǎn zhī
”将斩之。
sān láng dà hū yuē wǒ shì guǒ yì chéng sān láng bú shì jiāng jūn li xiào yì
三郎大呼曰:“我,是果毅成三郎,不是将军李孝逸。
guān jūn yǐ wéi ěr shù zhòng pò ěr zài yú zhāo xī
官军已围尔数重,破尔在于朝夕。
wǒ sǐ qī zǐ shòu róng
我死,妻子受荣;
ěr sǐ jiā kǒu pèi méi zhōng bù jí wǒ
尔死,家口配没,终不及我!
zhī qí nù zhǎn zhī
” 之奇怒,斩之。
jìng yè píng zèng zuǒ jiān mén jiāng jūn shì yuē yǒng
敬业平,赠左监门将军,谥曰勇。
shí qǔ ā lìng yǐn yuán zhēn yì sǐ jìng yè zhī nán
时曲阿令尹元贞,亦死敬业之难。
yǐn yuán zhēn zhě yíng zhōu hé jiān rén yě
尹元贞者,瀛州河间人也。
zài qǔ ā wén jìng yè gōng xiàn rùn zhōu lǜ bīng fù yuán
在曲阿,闻敬业攻陷润州,率兵赴援。
jí zhàn bài bèi qín
及战败,被擒。
jìng yè lín yǐ bái rèn xié lìng fù jǐ jiāng jiā rèn yòng
敬业临以白刃,胁令附己,将加任用。
yuán zhēn cí sè kāng kǎi jìng bù zhī qū xún yù hài
元贞词色慷慨,竟不之屈,寻遇害。
jìng yè píng zèng rùn zhōu cì shǐ shì yuē zhuàng
敬业平,赠润州刺史,谥曰壮。
gāo ruì yōng zhōu wàn nián rén duò shàng shū zuǒ pú yè è sūn yě
高睿,雍州万年人,隋尚书左仆射崿孙也。
fù biǎo rén gǔ zhōu cì shǐ
父表仁,谷州刺史。
ruì shǎo yǐ míng jīng lèi chú guì zhōu dū dū xún jiā yín qīng guāng lù dài fu zhuǎn zhào zhōu cì shǐ fēng píng chāng xiàn zi
睿少以明经累除桂州都督,寻加银青光禄大夫,转赵州刺史,封平昌县子。
shèng lì chū tū jué mò chuò lái kòu ruì yòu yīng chéng gù shǒu
圣历初,突厥默啜来寇,睿又婴城固守。
zhǎng shǐ táng bō ruò jiàn chéng wéi shén jí suì qián móu yīng zéi
长史唐波若见城围甚急,遂潜谋应贼。
ruì jué zhī jiāng zì shā bù sǐ é ér chéng xiàn bèi qín gèng lìng zhāo yù zhū xiàn wèi jiàng zhě
睿觉之,将自杀,不死, 俄而城陷被擒,更令招喻诸县未降者。
ruì jìng bù cóng suì wèi suǒ shā
睿竟不从,遂为所杀。
chū zéi jiāng zhì zhōu jìng
初,贼将至州境。
huò wèi ruì yuē tū jué suǒ xiàng wú qián bǎi xìng sàng dǎn
或谓睿曰:“突厥所向无前,百姓丧胆;
míng gōng lì bù néng yù bù ruò jiàng zhī
明公力不能御,不若降之。
ruì yuē wú wèi tiān zǐ cì shǐ bú zhàn ér xiáng qí zuì dà yǐ
”睿曰:“吾为天子刺史,不战而降,其罪大矣。
zé tiān wén ér shēn tàn xī zhī zèng dōng guān shàng shū shì yuē jié
”则天闻而深叹息之, 赠冬官尚书,谥曰节。
jí zéi tuì táng bō ruò fú zhū jiā kǒu jí mò
及贼退,唐波若伏诛,家口籍没。
yīn xià zhì yuē gù zhào zhōu cì shǐ gāo ruì kuáng zéi jì zhì sǐ jié bù jiàng
因下制曰:“故赵州刺史高睿,狂贼既至,死节不降;
zhǎng shǐ táng bō ruò bù néng gù chéng xiāng shuài guī zéi
长史唐波若,不能固城,相率归贼。
gāo ruì yǐ jiā bāo zhù bō ruò děng shēn sǐ pò jiā
高睿已加褒柱, 波若等身死破家。
shǎng fá jì xíng xū dūn chéng quàn yi bān shì tiān xià xián shǐ zhī wén
赏罚既行,须敦惩劝,宜颁示天下,咸使知闻。
zi zhòng shū bó tōng jīng shǐ yóu míng sān lǐ jí gǔ xùn zhī shū
子仲舒,博通经史,尤明《三礼》及诂训之书。
shén lóng zhōng wèi xiāng wáng fǔ wén xué wáng shén jìng zhòng zhī
神龙中,为相王府文学,王甚敬重之。
kāi yuán zhōng lèi shòu zhōng shū shè rén shì zhōng sòng jǐng zhōng shū shì láng sū tǐng měi xún fǎng gù shì yān
开元中,累授中书舍人,侍中宋璟、中书侍郎苏颋每询访故事焉。
shí yòu yǒu zhōng shū shè rén cuī lín shēn dá zhèng lǐ jǐng děng yì lǐ yān
时又有中书舍人崔琳,深达政理,璟等亦礼焉。
cháng wèi rén yuē gǔ shì wèn gāo zhòng shū jīn shì wèn cuī lín zé yòu hé suǒ yí yǐ
尝谓人曰:“古事问高仲舒, 今事问崔琳,则又何所疑矣!
zhòng shū lèi qiān tài zǐ yòu shù zǐ zú
”仲舒累迁太子右庶子卒。
wáng tóng jiǎo xiāng zhōu ān yáng rén chén shì zhōng fù mǎ dū wèi kuān zhī zēng sūn
王同皎,相州安阳人,陈侍中、驸马都尉宽之曾孙。
qí xiān zì láng yá shì jiāng zuǒ chén wáng xǐ jiā hé běi
其先自琅邪仕江左,陈亡, 徙家河北。
tóng jiǎo cháng ān zhōng shàng huáng tài zǐ nǚ dìng ān jùn zhǔ
同皎,长安中尚皇太子女定安郡主。
shòu cháo sàn dài fū xíng tài zǐ diǎn shàn láng
授朝散大夫,行太子典膳郎。
jìng huī děng tǎo zhāng yì zhī xiōng dì yě
敬晖等讨张易之兄弟也。
qiǎn tóng jiǎo yǔ yòu yǔ lín jiāng jūn li duō zuò yíng tài zǐ yú dōng gōng qǐng tài zǐ zhì xuán wǔ mén zhǐ huī jiàng shì
遣同皎与右羽林将军李多祚迎太子于东宫,请太子至玄武门指麾将士。
tài zǐ chū jù ér bù xǔ tóng jiǎo fěng yù qiē zhì tài zǐ nǎi jiù jià
太子初拒而不许,同皎讽谕切至,太子乃就驾。
yǐ gōng shòu yòu qiān niú jiāng jūn fēng láng yá jùn gōng cì shí fēng wǔ bǎi hù
以功授右千牛将军,封琅邪郡公,赐实封五百户。
jí jùn zhǔ jìn fēng wèi gōng zhǔ bài tóng jiǎo wèi fù mǎ dū wèi
及郡主进封为公主,拜同皎为驸马都尉。
xún jiā yín qīng guāng lù dà fu qiān guāng lù qīng
寻加银青光禄大夫,迁光禄卿。
shén lóng èr nián tóng jiǎo yǐ wǔ sān sī zhuān quán rèn shì móu wèi nì luàn nǎi zhāo jí zhuàng shì qī yǐ zé tiān líng jià fā yǐn jié shā sān sī
神龙二年,同皎以武三思专权任势,谋为逆乱,乃招集壮士,期以则天灵驾发引,劫杀三思。
tóng móu rén fǔ zhōu sī cāng rǎn zǔ yōng jù yǐ qí jì mì gào sān sī
同谋人抚州司仓冉祖雍,具以其计密告三思。
sān sī nǎi qiǎn jiào shū láng li quān shàng yán tóng jiǎo qián móu shā sān sī hòu jiāng yōng bīng yì què fèi chù huáng hòu
三思乃遣校书郎李悛上言:“同皎潜谋杀三思后,将拥兵诣阙,废黜皇后。
dì rán zhī suì zhǎn tóng jiǎo yú dū tíng yì qián jí mò qí jiā
”帝然之,遂斩同皎于都亭驿前,籍没其家。
lín xíng shén sè bù biàn tiān xià mò bù yuān zhī
临刑神色不变,天下莫不冤之。
ruì zōng jí wèi lìng fù qí guān jué
睿宗即位,令复其官爵。
zhí rǎn zǔ yōng li quān bìng zhū zhī
执冉祖雍、李悛,并诛之。
chū yǔ tóng jiǎo xié móu yǒu wǔ dāng chéng zhōu jǐng zhě shòu zhōu shòu chūn rén yě
初与同皎叶谋,有武当丞周憬者,寿州寿春人也。
shì jì xiè dùn yú bǐ gàn miào zhōng zì wěn ér sǐ
事既泄,遁于比干庙中,自刎而死。
lín zhōng wèi zuǒ yòu yuē bǐ gàn gǔ zhī zhōng chén yě
临终,谓左右曰:“比干,古之忠臣也。
tǎng shén dào cōng míng yīng zhī zhōu jǐng zhōng ér sǐ yě
倘神道聪明,应知周憬忠而死也。
wéi hòu luàn cháo chǒng shù xié nìng wǔ sān sī gàn shàng fàn shùn nüè hài zhōng liáng wú zhī qí miè wáng bù jiǔ yě
韦后乱朝,宠树邪佞,武三思干上犯顺,虐害忠良,吾知其灭亡不久也!
kě xuán wú tóu yú guó mén guān qí shēn shǒu yì mén ér chū
可悬吾头于国门,观其身首异门而出。
qí hòu jiē rú qí yán
”其后皆如其言。
sū ān héng jì zhōu wǔ yì rén yě
苏安恒,冀州武邑人也。
bó xué yóu míng zhōu lǐ jí chūn qiū zuǒ shì zhuàn
博学,尤明《周礼》及《春秋左氏传》。
dà zú yuán nián tóu guǐ shàng shū yuē
大足元年, 投匦上疏曰:
bì xià qīn shèng huáng zhī gù tuō shòu sì zi zhī tuī ràng yìng tiān shùn rén èr shí nián yǐ
陛下钦圣皇之顾托,受嗣子之推让,应天顺人,二十年矣。
qǐ bù sī yú shùn qiān cháng zhōu gōng fù bì liáng yǐ dà yǔ zhì shèng chéng wáng jì zhǎng tuī wèi ràng guó qí dào bèi yān
岂不思虞舜褰裳, 周公复辟,良以大禹至圣,成王既长,推位让国,其道备焉!
gù shùn zhī yú yǔ shì qí zú qīn
故舜之于禹,是其族亲;
dàn jǔ chéng wáng bù lí shū fù
旦举成王,不离叔父。
qiě zú qīn hé rú zi zhī ài
且族亲何如子之爱?
shū fù hé rú mǔ zhī ēn
叔父何如母之恩?
jīn tài zǐ xiào jìng shì chóng chūn qiū jì zhuàng ruò shǐ tǒng lín chén jí hé yì bì xià zhī suì
今太子孝敬是崇, 春秋既壮,若使统临宸极,何异陛下之隧!
bì xià nián dé jì zūn bǎo wèi jiāng juàn jī wù yīn zhòng hào dàng xīn shén hé bù shàn wèi dōng gōng zì yí shèng tǐ
陛下年德既尊,宝位将倦,机务殷重, 浩荡心神,何不禅位东宫,自怡圣体!
chén wén zì xī míng wáng zhī xiào lǐ tiān xià zhě bú jiàn èr xìng ér jù wáng yě
臣闻自昔明王之孝理天下者,不见二姓而俱王也。
dāng jīn liáng dìng hé nèi jiàn chāng zhū wáng děng chéng bì xià zhī yìn fù bìng de fēng wáng chén kǒng qiān qiū wàn suì zhī hòu yú shì fēi biàn chén qǐng chù wèi gōng hóu rèn yǐ xián jiǎn
当今梁、定、河内、建昌诸王等,承陛下之荫覆,并得封王,臣恐千秋万岁之后,于事非便,臣请黜为公侯, 任以闲简。
chén yòu wén bì xià yǒu èr shí yú sūn jīn wú chǐ tǔ zhī fēng cǐ fēi cháng jiǔ zhī jì yě
臣又闻陛下有二十余孙,今无尺土之封,此非长久之计也。
chén qǐng sì miàn dū du fǔ jí yào chōng zhōu jùn fēn tǔ ér wáng zhī
臣请四面都督府及要冲州郡,分土而王之。
zòng jīn nián shàng yòu xiǎo wèi xián yǎng rén zhī shù qǐng zé lì shī fū chéng qí xiào jìng zhī dào jiāng yǐ jiā fǔ zhōu shì fān píng huáng jiā shǐ lèi yè chóng guāng xiǎng sì bù chuò sī wèi měi yǐ qǐ bù dà zāi
纵今年尚幼小,未娴养人之术,请择立师傅,成其孝敬之道,将以夹辅周室,籓屏皇家,使累叶重光,飨祀不辍,斯为美矣,岂不大哉!
shū zòu zé tiān zhào jiàn cì shí wèi yù ér qiǎn zhī
疏奏,则天召见,赐食慰谕而遣之。
cháng ān èr nián yòu shàng shū yuē
长安二年,又上疏曰:
zhōng chén bù shùn shí ér qǔ chǒng liè shì bù xī sǐ ér tōu shēng
忠臣不顺时而取宠,烈士不惜死而偷生。
gù jūn dào bù míng zhě zhōng chén zhī guò yú
故君道不明者,忠臣之过欤!
chén dào bù guǐ zhě liè shì zhī guò yú
臣道不轨者,烈士之过欤!
xī zhě xiān huáng yàn jià liú qí gù tuō jiāng yǐ wàn jī yīn guǎng lìng bì xià jiān zhī qí shì
昔者先皇晏驾,留其顾托,将以万机殷广,令陛下兼知其事。
suī táng yáo yú shùn jū qí wèi ér gòng gōng huān dōu zài qí jiān bì xià gǔ ròu zhī ēn zǔ bì xià zǐ mǔ zhī ài wàng
虽唐尧、虞舜居其位,而共工、驩兜在其间,陛下骨肉之恩阻,陛下子母之爱忘。
chén wèi shèng qíng yǐ yùn zuò jiāng sàng jí sī dà jié
臣谓圣情以运祚将丧,极斯大节;
tiān xià wèi bì xià wēi ruò lǐ shì tān tiān zhī gōng
天下谓陛下微弱李氏,贪天之功。
hé yǐ nián zài mào juàn ér bù néng fù zǐ míng bì shǐ zhōng yán mò jìn jiān nìng chéng péng yí dí fēn rǎo tú hài lí shù
何以年在耄倦, 而不能复子明辟,使忠言莫进,奸佞成朋,夷狄纷扰,屠害黎庶!
bì xià suī nà huáng zhěn niàn yì wǎng néng jiù cǐ shēng líng
陛下虽纳隍轸念, 亦罔能救此生灵。
chén wén tiān xià zhě shén yáo wén wǔ zhī tiān xià yě
臣闻天下者,神尧、文武之天下也。
xī yǒu duò shī yù xiǎo rén dào cháng qún xióng hài lù sì hǎi zhān wū
昔有隋失驭,小人道长,群雄骇鹿,四海瞻乌。
huáng táng qīn shì róng zhān fèng xiáng cān yě xuē píng yǔ xiàn lóng jiàn chén jí
皇唐亲事戎旃,凤翔参野,削平宇县,龙践宸极。
shà xuè wéi méng zhǐ hé wèi shì fēi lǐ shì bù wáng fēi gōng chén bù fēng
歃血为盟,指河为誓,非李氏不王,非功臣不封。
bì xià suī jū zhèng tǒng shí táng shì jiù jī
陛下虽居正统,实唐氏旧基。
gù shī yuē wéi que yǒu cháo wéi jiū jū zhī
故《诗》曰:“惟鹊有巢, 唯鸠居之。
cǐ yán suī xiǎo kě yǐ yù dà
”此言虽小,可以喻大。
bì xià zì kūn shēng dé chéng qián zuò zhǔ qǐ bù yǐ shàng fú tiān yì xià shùn rén xīn
陛下自坤生德,乘干作主,岂不以上符天意, 下顺人心!
dōng gōng xī zài liàng yīn xiāng wáng yòu fēi zhǎng zǐ bì xià kǒng zōng sì zhōng jué suǒ yǐ yīng qí ōu gē
东宫昔在谅阴,相王又非长子,陛下恐宗祀中绝,所以应其讴歌。
dāng jīn tài zǐ zhuī huí nián dé jù shèng bì xià tān qí bǎo wèi ér wàng mǔ zǐ shēn ēn
当今太子追回,年德俱盛,陛下贪其宝位而忘母子深恩。
chén wén jīng yì yì yì sì fāng qǔ zé
臣闻京邑翼翼,四方取则。
bì xià bì tài zǐ zhī yuán liáng wang tài zǐ zhī shén qì hé yǐ jiào tiān xià mǔ cí zi xiào
陛下蔽太子之元良,枉太子之神器,何以教天下母慈子孝!
yān néng shǐ tiān xià yí fēng yì sú yān
焉能使天下移风易俗焉?
wéi bì xià sī zhī jiāng hé shèng yán yǐ jiàn táng jiā zōng miào
惟陛下思之,将何圣颜以见唐家宗庙?
jiāng hé gào mìng yǐ yè dà dì fén líng
将何诰命以谒大帝坟陵?
bì xià hé gù rì yè jī yōu bù zhī zhōng míng lòu jìn
陛下何故日夜积忧, 不知钟鸣漏尽?
chén yú yǐ tiān yì rén shì hái guī lǐ jiā
臣愚以天意人事,还归李家。
bì xià suī ān tiān wèi shū bù zhī wù jí zé fǎn qì mǎn zé qīng
陛下虽安天位,殊不知物极则反,器满则倾。
gù yǔ yuē dāng duàn bù duàn fǎn shòu qí luàn
故语曰:“当断不断,反受其乱。
cǐ zhī wèi yě
”说的就是这种情况。
bì xià bù rú gāo yī jī wù zì tián shèng gōng mìng shǐ chén yǐ shū zhī lìng yuè fǔ yǐ gē zhī sī yì tài píng zhī shèng shì yě
陛下不如高揖机务,自恬圣躬,命史臣以书之,令乐府以歌之,斯亦太平之盛事也!
chén wén jiàn guò bù jiàn fēi zhōng chén yě
臣闻见过不谏,非忠臣也;
wèi sǐ bù yán fēi yǒng shì yě
畏死不言,非勇士也。
chén hé xī yī zhāo zhī mìng ér bù ān wàn chéng zhī guó zāi
臣何惜一朝之命,而不安万乘之国哉!
gù yuē gǒu lì guó jiā suī sǐ kě yǐ
故曰:苟利国家,虽死可矣!
yuàn bì xià shāo chuò wàn jī xiáng chén yú jiàn
愿陛下稍辍万机,详臣愚见。
bì xià ruò yǐ chén wèi zhōng zé cóng jiàn rú liú zé shì ér yòng
陛下若以臣为忠,则从谏如流,择是而用;
ruò yǐ chén wèi bù zhōng zé zhǎn qǔ chén tóu yǐ lìng tiān xià
若以臣为不忠,则斩取臣头,以令天下。
shū zòu bù nà
疏奏不纳。
míng nián yù shǐ dài fū wèi yuán zhōng wèi zhāng yì zhī xiōng dì suǒ gòu ān héng yòu kàng shū shēn lǐ zhī yuē
明年,御史大夫魏元忠为张易之兄弟所构,安恒又抗疏申理之曰:
chén wén míng wáng yǒu hán tiān xià zhī liàng yǒu jì tiān xià zhī xīn néng jìn tiān xià zhī shàn chú tiān xià zhī è
臣闻明王有含天下之量,有济天下之心,能进天下之善,除天下之恶。
ruò wéi jūn wáng ér bù xíng cǐ sì zhě zé dāng shén yuān guǐ nù yīn cuò yáng luàn yù shǐ guó jiā róng tài qí kě de hu
若为君王而不行此四者,则当神冤鬼怒,阴错阳乱,欲使国家荣泰,其可得乎!
bì xià gé mìng zhī chū qín yú shù zhèng qīn zǒng wàn jī bó cǎi móu yóu bàng qiú jùn yì gù hǎi nèi yǐ bì xià wèi nà jiàn zhī zhǔ yǐ
陛下革命之初,勤于庶政,亲总万机,博采谋猷,傍求俊乂,故海内以陛下为纳谏之主矣!
mù nián yǐ lái dài yú zhèng jiào chán xié jié dǎng shuǐ huǒ chéng zāi bǎi xìng bù qīn wǔ pǐn bù xùn gù sì hǎi zhī nèi yǐ bì xià wèi shòu nìng zhī zhǔ yǐ
暮年已来,怠于政教,谗邪结党,水火成灾,百姓不亲,五品不逊,故四海之内, 以陛下为受佞之主矣!
dāng jīn xié zhèng mò biàn sù sòng hán yuān qǐ bì xià xī shì ér jīn fēi gài jū ān wàng wēi zhī shī yě
当今邪正莫辩,诉讼含冤,岂陛下昔是而今非,盖居安忘危之失也!
chén qiè jiàn yù shǐ dài fū jiǎn jiào tài zǐ yòu shù zǐ tóng fèng gé luán tái píng zhāng shì wèi yuán zhōng lián zhí yǒu wén wèi jū zǎi fǔ
臣窃见御史大夫、检校太子右庶子、同凤阁鸾台平章事魏元忠,廉直有闻,位居宰辅。
lǚ zhōng zhèng zhī jī zhě yòng yuán zhōng wèi guī jìng
履忠正之基者,用元忠为龟镜;
jiàn xié nìng zhī lù zhě jí yuán zhōng ruò chóu chóu
践邪佞之路者,嫉元忠若仇雠。
lín tái jiān zhāng yì zhī xiōng dì zài shēn wú dé yú guó wú gōng bù yú shù nián suì jí lóng guì
麟台监张易之兄弟,在身无德,于国无功,不逾数年,遂极隆贵。
zì dāng yǐn bīng huái jù zhuó shuǐ sī qīng sù yè jīng jīng yǐ dá ēn zào
自当饮冰怀惧,酌水思清, 夙夜兢兢,以答恩造。
bù wèi xī hè qí zhì chái láng qí xīn yù zhǐ lù ér xiàn mǎ xiān hài zhōng ér sǔn shàn
不谓溪壑其志,豺狼其心,欲指鹿而献马,先害忠而损善;
jiāng sī luàn dài zhī fǎ wū wǒ míng jūn zhī cháo
将斯乱代之法,污我明君之朝。
zì yuán zhōng xià yù chén jiàn zhǎng ān chéng nèi jiē tán xiàng yì jiē yǐ bì xià wěi rèn jiān guǐ chì zhú xián liáng yǐ yuán zhōng bì wú bù shùn zhī yán yǐ yì zhī bì yǒu jiāo luàn zhī yì xiāng féng ǒu yǔ rén xīn bù ān
自元忠下狱,臣见长安城内,街谈巷议,皆以陛下委任奸宄,斥逐贤良,以元忠必无不顺之言,以易之必有交乱之意,相逢偶语,人心不安。
suī yǒu zhōng chén liè shì kōng fǔ bì yú sī shì
虽有忠臣烈士,空抚髀于私室。
ér qián kǒu bù gǎn yán zhě jiē jù yì zhī děng wēi quán kǒng wú gū ér shòu lù yì tú xū sǐ ěr
而钳口不敢言者,皆惧易之等威权,恐无辜而受戮,亦徒虚死耳!
jīn zéi lǔ qiáng shèng zhēng liǎn fán zhòng yǐ chén yán zhī wàn xìng bù shèng qí bì
今贼虏强盛,征敛烦重,以臣言之,万姓不胜其弊。
kuàng yòu wén bì xià zòng yì chán tè jìn gù liáng shàn shǎng xíng shī zhōng zé xiá ěr shēng biàn
况又闻陛下纵逸谗慝,禁锢良善,赏刑失中,则遐迩生变。
chén kǒng sì yí yīn zhī zé kuī chān dé shī yǐ wéi biān jùn zhī huàn
臣恐四夷因之,则窥觇得失,以为边郡之患;
bǎi xìng yīn zhī jí jié jù yì bīng yǐ chú jūn cè zhī è
百姓因之,即结聚义兵,以除君侧之恶。
fù kǒng zhú lù zhī dǎng kòu guān ér zhì
复恐逐鹿之党,叩关而至;
luàn jiē zhī tú cóng zhōng xiāng yìng
乱阶之徒,从中相应;
zhēng fēng yú zhū què mén nèi wèn dǐng yú dà míng diàn qián bì xià jiāng hé shì yǐ xiè zhī
争锋于朱雀门内,问鼎于大明殿前,陛下将何事以谢之?
fù hé fāng yǐ yù zhī
复何方以御之?
chén jīn wèi bì xià jì ān bǎi xìng zhī xīn zhě mò ruò shōu léi diàn zhī wēi jiè yuán zhōng zhī wǎng fù qí jué wèi jūn chén rú chū zé tiān xià xìng shèn
臣今为陛下计,安百姓之心者,莫若收雷电之威,解元忠之网,复其爵位,君臣如初, 则天下幸甚!
bì xià hǎo shēng wù shā zòng bù néng zhǎn nìng chén tóu yǐ sāi rén wàng chén qǐng duó qí róng chǒng jiǎn qí yǔ yì wú shǐ quán bǐng zài shǒu jiāo hèng rì zī
陛下好生恶杀,纵不能斩佞臣头以塞人望,臣请夺其荣宠,翦其羽翼, 无使权柄在手,骄横日滋。
zhuān guó bèi yú ráng hóu huí tiān guò yú zuǒ guàn zé shè jì wēi yǐ wéi bì xià tú zhī
专国倍于穰侯,回天过于左悺,则社稷危矣,惟陛下图之!
chén běn wēi jiàn bù shí yuán zhōng yì zhī qǐ cǐ kě qīn ér bǐ kě shū
臣本微贱,不识元忠、易之,岂此可亲而彼可疏?
dàn kǒng chán xié zhǎng ér zhōng chén jué
但恐谗邪长而忠臣绝!
fú yuàn bì xià zàn chuí tiān jiàn chá chén cǐ xīn jí wēi chén cháo zhì de xíng xī sǐ wú hèn
伏愿陛下暂垂天鉴,察臣此心,即微臣朝志得行,夕死无恨!
shū zòu yì zhī děng dà nù yù qiǎn cì kè shā zhī
疏奏,易之等大怒,欲遣刺客杀之。
lài zhèng jiàn dài fū zhū jìng zé fèng gé shè rén huán yàn fàn zhe zuò láng wèi zhī gǔ děng bǎo hù yǐ miǎn
赖正谏大夫朱敬则、凤阁舍人桓彦范、著作郎魏知古等保护以免。
ān héng shén lóng chū wèi jí yì guǎn nèi jiào
安恒,神龙初为集艺馆内教。
jié mǐn tài zǐ zhī shā wǔ sān sī yě huò yán ān héng yù qí móu suì xià yù sǐ
节愍太子之杀武三思也,或言安恒预其谋,遂下狱死。
ruì zōng jí wèi zhī qí yuān xià zhì yuē gù sū ān héng wén xué jī shēn gěng zhí chéng cāo wǎng nián kàng shū zhōng dǎng kě jiā
睿宗即位,知其冤,下制曰:“故苏安恒,文学基身,鲠直成操,往年抗疏, 忠谠可嘉。
shǔ huí xié shàn gòu yǎn cóng fēi mìng xīng yán zhěn dào yòng cè yú huái
属回邪擅构,奄从非命,兴言轸悼,用恻于怀。
yi zèng chǒng zhāng shì jīng huī liè kě zèng jiàn yì dài fū
宜赠宠章,式旌徽烈, 可赠谏议大夫。
shí yòu yǒu shù wén jùn wáng qiú lǐ yì yǐ zhí yán jiàn chēng
”时又有俞文俊、王求礼,亦以直言见称。
shù wén jùn zhě jīng zhōu jiāng líng rén
俞文俊者,荆州江陵人。
zé tiān zài chū nián xīn fēng yīn fēng léi shān yí nǎi gǎi xiàn míng wèi qìng shān sì fāng bì hè
则天载初年,新丰因风雷山移,乃改县名为庆山,四方毕贺。
wén jùn yì què shàng shū yuē chén wén tiān qì bù hé ér hán shǔ bìng rén qì bù zhī ér yóu zhuì shēng dì qì bù hé ér duī fù chū
文俊诣阙上书曰:“臣闻天气不和而寒暑并,人气不知而疣赘生,地气不和而塠阜出。
jīn bì xià yǐ nǚ zhǔ chù yáng wèi fǎn yì gāng róu gù dì qì gé sāi ér shān biàn wéi zāi
今陛下以女主处阳位,反易刚柔,故地气隔塞而山变为灾。
bì xià wèi zhī qìng shān chén yǐ wéi fēi qìng yě
陛下谓之庆山,臣以为非庆也。
chén yú yǐ wéi yi cè shēn xiū dé yǐ dá tiān qiǎn
臣愚以为宜侧身修德,以答天谴。
bù rán kǒng yāng huò zhì yǐ
不然,恐殃祸至矣!
zé tiān dà nù liú yú lǐng wài
”则天大怒,流于岭外。
hòu wèi liù dào shǐ suǒ shā
后为六道使所杀。
wáng qiú lǐ zhě xǔ zhōu zhǎng shè rén
王求礼者,许州长社人。
zé tiān shí wèi zuǒ shí yí
则天时,为左拾遗。
shí wǔ yì zōng tǒng bīng tǎo qì dān wèi xin ruǎn bù gǎn jìn
时武懿宗统兵讨契丹,畏忄耎不敢进。
jí zéi píng yì zōng zòu cāng yíng děng shù bǎi jiā cóng zéi qǐng zhū zhī
及贼平,懿宗奏沧、瀛等数百家从贼,请诛之。
qiú lǐ tíng shé zhī yuē cǐ děng sù wú wǔ bèi chéng chí bù wán yù zéi wèi jù gǒu cóng zhī yǐ qiú shēng qǐ sù yǒu bèi pàn zhī xīn yě
求礼廷折之曰:“此等素无武备,城池不完,遇贼畏惧,苟从之以求生,岂素有背叛之心也!
yì zōng yōng qiáng bīng shù shí wàn wén zéi zhé tuì shǐ qí zī màn
懿宗拥强兵数十万,闻贼辄退,使其滋蔓。
yòu yù yí zuì yú cǎo zé guà wù zhī rén qǐ wéi chén zhī dào
又欲移罪于草泽诖误之人,岂为臣之道!
chén qǐng xiān zhǎn yì zōng yǐ xiè hé běi
臣请先斩懿宗, 以谢河北。
yì zōng bù néng dá
”懿宗不能答。
zé tiān suì kuān xié cóng zhě zhī zuì
则天遂宽胁从者之罪。
hòu dū chéng sān yuè yǔ xuě fèng gé shì láng sū wèi dào yǐ wéi ruì xuě lǜ qún guān biǎo hè
后都城三月雨雪,凤阁侍郎苏味道以为瑞雪,率群官表贺。
qiú lǐ yuē gōng wèi zǎi xiàng bù néng xiè lǐ yīn yáng fēi shí jiàng xuě yòu jiāng zāi ér wèi ruì wū wǎng shì tīng
求礼曰:“公为宰相,不能燮理阴阳,非时降雪,又将灾而为瑞,诬罔视听。
ruò yǐ sān yuè xuě wèi ruì xuě jí là yuè léi yì wèi ruì léi yé
若以三月雪为瑞雪,即腊月雷亦为瑞雷耶?
wèi dào bù cóng
”味道不从。
qiú lǐ lèi qiān zuǒ tái diàn zhōng shì yù shǐ
求礼累迁左台殿中侍御史。
shén lóng chū wèi wèi wáng yuàn bìng zú
神龙初,为卫王掾,病卒。
yàn qīn róng luò zhōu yǎn shī rén yě
燕钦融,洛州偃师人也。
jǐng lóng mò wéi xǔ zhōu sī hù cān jūn
景龙末,为许州司户参军。
shí wéi shù rén gàn yù guó zhèng shèng fēng bài qún cóng zǐ dì
时韦庶人干预国政,盛封拜群从子弟。
yòu yǔ bèi nì shù rén jí fù mǎ dū wèi wǔ yán xiù zhōng shū lìng zōng chu kè děng jiāng tú wēi zōng shè
又与悖逆庶人及驸马都尉武延秀、中书令宗楚客等将图危宗社。
qīn róng lián shàng zòu qí shì shù rén dà nù quàn zhōng zōng zhào qīn róng tíng jiàn pū shā zhī
钦融连上奏其事,庶人大怒,劝中宗召钦融廷见,扑杀之。
zōng chu kè yòu sī lìng zhí fǎ zhě jiā rèn qīn róng yīn ér zhì sǐ
宗楚客又私令执法者加刃, 钦融因而致死。
ruì zōng jí wèi xià zhì yuē gù xǔ zhōu sī hù cān jūn yàn qīn róng xiān chén zhōng dǎng pō liè zhāng zòu suī gàn fēi qí wèi ér jìn bù gù shēn
睿宗即位,下制曰:“故许州司户参军燕钦融,先陈忠谠,颇列章奏,虽干非其位,而进不顾身。
yǒng yán yǎn wáng chéng suǒ shāng dào fāng kāi jiàn lù yi wèi zhūn xī
永言奄亡,诚所伤悼,方开谏路,宜慰窀穸。
kě zèng jiàn yì dài fū réng lìng bèi lǐ gǎi zàng tè shòu yī zi guān
可赠谏议大夫,仍令备礼改葬,特授一子官。
xiān shì dìng zhōu rén láng jí yì bèi chén wéi shù rén jí zōng chu kè jiāng wèi nì luàn zhī zhuàng zhōng zōng bù nà ér wéi zhù rén quàn zhàng shā zhī
先是,定州人郎岌,亦备陈韦庶人及宗楚客将为逆乱之状,中宗不纳,而韦庶人劝杖杀之。
ruì zōng jí wèi zhuī zèng jiàn yì dài fū
睿宗即位,追赠谏议大夫。
ān jīn cáng jīng zhào cháng ān rén chū wèi tài cháng gōng rén
安金藏,京兆长安人,初为太常工人。
zài chū nián zé tiān chēng zhì ruì zōng hào wèi huáng sì
载初年,则天称制,睿宗号为皇嗣。
shǎo fǔ jiān péi fěi gōng nèi shì fàn yún xian bìng yǐ sī yè huáng sì yāo zhǎn
少府监裴匪躬、内侍范云仙并以私谒皇嗣腰斩。
zì cǐ gōng qīng yǐ xià bìng bù de jiàn zhī wéi jīn cáng děng gōng rén de zài zuǒ yòu
自此公卿已下,并不得见之,唯金藏等工人得在左右。
huò yǒu wū gào huáng sì qián yǒu yì móu zhě zé tiān lìng lái jùn chén qióng jū qí zhuàng
或有诬告皇嗣潜有异谋者,则天令来俊臣穷鞫其状。
zuǒ yòu bù shèng chu dú jiē yù zì wū wéi jīn cáng què rán wú cí dà hū wèi jùn chén yuē gōng bù xìn jīn cáng zhī yán qǐng pōu xīn yǐ míng huáng sì bù fǎn
左右不胜楚毒,皆欲自诬,唯金藏确然无辞,大呼谓俊臣曰:“公不信金藏之言,请剖心以明皇嗣不反。
jí yǐn pèi dāo zì pōu qí xiōng wǔ zàng bìng chū liú xiě bèi de yīn qì jué ér pū
”即引佩刀自剖其胸,五藏并出,流血被地,因气绝而仆。
zé tiān wén zhī lìng yú rù gōng zhōng qiǎn yī rén què nèi wǔ zàng yǐ sāng bái pí wèi xiàn féng hé fu zhī yào
则天闻之, 令舆入宫中,遣医人却内五藏,以桑白皮为线缝合,傅之药。
jīng sù jīn cáng shǐ sū
经宿,金藏始苏。
zé tiān qīn lín shì zhī tàn yuē wú zǐ bù néng zì míng bù rú ěr zhī zhōng yě
则天亲临视之,叹曰:“吾子不能自明,不如尔之忠也!
jí lìng jùn chén tíng tuī ruì zōng yóu shì miǎn nán
”即令俊臣停推,睿宗由是免难。
jīn cáng shén lóng chū sàng mǔ yù zàng yú dū nán quē kǒu zhī běi lú yú mù cè gōng zào shí fén shí tǎ zhòu yè bù xi
金藏,神龙初丧母,寓葬于都南阙口之北,庐于墓侧,躬造石坟石塔,昼夜不息。
yuán shàng jiù wú shuǐ hū yǒu yǒng quán zì chū
原上旧无水,忽有涌泉自出。
yòu yǒu lǐ shù shèng dōng kāi huā quǎn lù xiāng xiá
又有李树盛冬开花,犬鹿相狎。
běn dào shǐ lú huái shèn shàng wén chì jīng biǎo qí mén
本道使卢怀慎上闻,敕旌表其门。
jǐng yún zhōng lèi qiān yòu wǔ wèi zhōng láng jiàng
景云中,累迁右武卫中郎将。
xuán zōng jí wèi zhuī sī jīn cáng zhōng jié xià zhì bāo měi zhuó bài yòu xiāo wèi jiāng jūn nǎi lìng shǐ guān biān cì qí shì
玄宗即位,追思金藏忠节,下制褒美,擢拜右骁卫将军,乃令史官编次其事。
kāi yuán èr shí nián yòu tè fēng dài guó gōng réng yú dōng yuè děng zhū bēi juān lè qí míng
开元二十年,又特封代国公,仍于东岳等诸碑镌勒其名。
jìng yǐ shòu zhōng zèng bīng bù shàng shū
竟以寿终,赠兵部尚书。
zhōng yì xià
忠义下
li chéng zi yuán péng péng sūn jǐng ràng
○李憕子源彭彭孙景让
zhāng jiè rán cuī wú bì lú yì jiǎng qīng yán gǎo qīng zi quán míng
张介然崔无诐卢奕蒋清颜杲卿子泉明
xuē yuàn páng jiān fù
薛愿庞坚附
zhāng xún yáo shàn fù
张巡姚掞附
xǔ yuǎn chéng qiān lǐ yuán guāng tíng shào zhēn fú lín zhào yè shí yǎn fēn zhāng míng zhèn fù
许远程千里袁光庭邵真符璘赵晔石演芬张名振附
zhāng pī zhēn jì liú dūn rú gāo mù jiǎ zhí yán yǔ jìng xiū xīn dǎng
张伾甄济刘敦儒高沐贾直言庾敬休辛谠
li chéng tài yuán wén shuǐ rén
李憕,太原文水人。
fù xī qiàn zhōng zōng shén lóng chū yòu tái jiān chá yù shǐ
父希倩,中宗神龙初,右台监察御史。
chéng zǎo cōng mǐn yǐ míng jīng jǔ kāi yuán chū wèi xián yáng wèi
憕早聪敏,以明经举,开元初为咸阳尉。
shí zhāng shuō zì zǐ wēi lìng yān guó gōng chū wèi xiāng zhōu cì shǐ hé běi àn chá shǐ yǒu míng zhōu liú xíng shàn xiāng rén shuō wèn liáo cǎi hòu shuí guì dá
时张说自紫微令、燕国公出为相州刺史、河北按察使,有洺州刘行善相人,说问:“寮采后谁贵达?
xíng nǎi chēng chéng jí lín hé wèi zhèng yán
”行乃称憕及临河尉郑岩。
shuō nǎi yǐ nǚ qī yán mèi xù yīn xíng zhēn nǚ qī yú chéng
说乃以女妻岩,妹婿阴行真女妻于憕。
jí shuō wèi bīng zhōu zhǎng shǐ tiān bīng jūn dà shǐ yǐn chéng cháng zài mù xià
及说为并州长史、天兵军大使,引憕常在幕下。
jiǔ nián rù wèi xiāng xin qī yòu wèi cháng ān wèi
九年,入为相,忄妻又为长安尉。
shǔ yǔ wén róng wèi yù shǐ kuò tián hù zòu zhī míng zhī shì cuī xī yì xián gǎo yè yǔ wén shùn yú rú qīng li zhòu jí xin qī wèi pàn guān shè jiān chá yù shǐ fēn lù jiǎn chá yǐ kè bìng qiān jiān chá yù shǐ
属宇文融为御史,括田户,奏知名之士崔希逸、咸暠业、宇文顺、于孺卿、李宙及忄妻为判官,摄监察御史,分路检察,以课并迁监察御史。
xin qī zhòu lì bīng lì bù láng zhōng jǐ shì zhōng
忄妻骤历兵、吏部郎中,给事中。
chéng yǒu lì gàn míng yú jī àn shén yǒu dāng guān zhī chēng
憕有吏干,明于几案, 甚有当官之称。
èr shí bā nián wèi hé nán shǎo yǐn
二十八年,为河南少尹。
shí xiāo jiǒng wèi yǐn yī yǐ quán guì lì shì duō bù fǎ
时萧炅为尹,依倚权贵,莅事多不法。
chéng yǐ gōng zhí zhèng zhī rén yòng xì lài
憕以公直正之, 人用系赖。
yòu dào shì sūn zèng shēng yǐ zuǒ dào qiú jìn tuō yǐ xiū gōng dé wǎng lái sōng shān qiú qǐng wú dù xin qī bì cuò zhī
又道士孙甑生以左道求进,托以修功德,往来嵩山,求请无度,忄妻必挫之。
jiǒng jí zèng shēng huàn zhī ér gòu yú cháo tíng
炅及甑生患之,而构于朝廷。
tiān bǎo chū chū wèi qīng hé tài shǒu
天宝初,出为清河太守。
shí yī zài lèi zhuǎn hé dōng tài shǒu běn dào cǎi fǎng
十一载,累转河东太守、本道采访。
yè yú xíng zài suǒ gǎi shàng shū yòu chéng jīng zhào yǐn
谒于行在所,改尚书右丞、京兆尹。
shí sì zài zhuǎn guāng lù qīng dōng jīng liú shǒu pàn shàng shū shěng shì
十四载,转光禄卿、东京留守, 判尚书省事。
qí zài shí yī yuè ān lù shān fǎn yú fàn yáng rén xīn zhèn jù
其载十一月,安禄山反于范阳,人心震惧。
xuán zōng qiǎn ān xī jié dù fēng cháng qīng jiān yù shǐ dài fū wèi jiāng zhào mù yú dōng jīng yǐ yù zhī
玄宗遣安西节度封常清兼御史大夫为将,召募于东京以御之。
chéng yǔ liú tái yù shǐ zhōng chéng lú yì hé nán yǐn dá xī xún suí jí jiàng shì wán shàn chéng guō è qí qīn bī
憕与留台御史中丞卢奕、河南尹达奚珣,绥辑将士,完缮城郭,遏其侵逼。
qiān xin qī lǐ bù shàng shū yī qián liú shǒu
迁忄妻礼部尚书,依前留守。
zì nì tú fā fàn yáng zhì dù hé lìng yán chān hòu jì jué
自逆徒发范阳,至渡河,令严, 觇候计绝。
jí dù hé xiàn chén liú xíng yáng èr jùn shā zhāng jiè rán cuī wú bì shù rì jiān yǐ zhì dū chéng xià
及渡河,陷陈留、荥阳二郡,杀张介然、崔无诐,数日间已至都城下。
lù shān suǒ tǒng jiē fán hàn jīng bīng xùn liàn yǐ jiǔ
禄山所统,皆蕃汉精兵,训练已久;
cháng qīng zhī zhòng duō shì jǐng zhī rén chū bù zhī zhàn
常清之众,多市井之人,初不知战。
jí bīng jiāo zhī hòu bèi tiě qí táng tū fēi shǐ rú yǔ jiē hún shè sè jǔ wàng zéi bēn sàn
及兵交之后,被铁骑唐突,飞矢如雨,皆魂慑色沮,望贼奔散。
xin qī wèi yì yuē wú cáo hé guó zhòng jì shì wú bì sǐ suī lì bù dí qí ruò guān shǒu hé
忄妻谓奕曰:“吾曹荷国重寄,誓无避死,虽力不敌,其若官守何!
yì yì biàn xǔ yuàn shǒu běn sī
”奕亦便许愿守本司。
yú shì chéng jū liú shǒu zhái yì dú jū tái zhōng
于是憕居留守宅, 奕独居台中。
jí cháng qīng xi bēn lù shān lǐng qí zhòng chuí gǔ dà hū yǐ rù dū chéng shā lüě shù qiān rén jiàn jí gōng què
及常清西奔,禄山领其众,椎鼓大呼,以入都城,杀掠数千人,箭及宫阙。
rán hòu zhù jū yú xián jiù zhōng lìng qín xin qī jí yì pàn guān jiǎng qīng děng sān rén hài zhī yǐ wēi yú zhòng
然后住居于闲厩中,令擒忄妻及奕、判官蒋清等三人,害之,以威于众。
lù shān chuán xin qī yì qīng sān rén zhī shǒu yǐ xùn hé běi
禄山传忄妻、 奕、清三人之首,以徇河北。
xìn sù zhì píng yuán tài shǒu yán zhēn qīng zhǎn qí shǐ yù qí shǒu liàn yǐ mù hán jì ér yì zhī yǐ wén
信宿,至平原,太守颜真卿斩其使,浴其首,殓以木函,祭而瘗之,以闻。
xuán zōng zèng xin qī sī tú réng yǔ yī zi wǔ pǐn guān
玄宗赠忄妻司徒,仍与一子五品官。
yì wǔ bù shàng shū cuī wú bì gōng bù shàng shū gè yǔ yī zi guān
奕武部尚书,崔无诐工部尚书,各与一子官。
jiǎng qīng wén bù láng zhōng
蒋清文部郎中。
xin qī fēng yú chǎn yè yī chuān gāo yú shuǐ lù shàng tián xiū zhú mào shù zì chéng jí quē kǒu bié yè xiāng wàng yǔ lì bù shì láng li péng nián jiē yǒu dì pǐ
忄妻丰于产业,伊川膏腴,水陆上田,修竹茂树,自城及阙口,别业相望,与吏部侍郎李彭年皆有地癖。
zhèng yán tiān bǎo zhōng shì zhì jiàng jùn tài shǒu rù wèi shào fǔ jiān tián chǎn yà yú xin qī
郑岩,天宝中仕至绛郡太守,入为少府监,田产亚于忄妻。
xin qī yǒu zi shí yú rén èr zi wèi sēng yǔ xin qī tóng yù hài
忄妻有子十余人,二子为僧,与忄妻同遇害;
èr zi péng yuán cún yān
二子彭、源,存焉。
yuán shí nián bā suì wèi zéi suǒ fú zhuǎn xǐ liú lí fán qī bā nián
源,时年八岁,为贼所俘,转徙流离,凡七八年。
jí shǐ cháo yì zǒu hé běi luò yáng gù lì yǒu yì yuán zhě shú zhī yú mín jiā
及史朝义走河北,洛阳故吏有义源者,赎之于民家。
dài zōng wén zhī shòu hé nán fǔ cān jūn zhuǎn sī nóng sì zhǔ bù
代宗闻之,授河南府参军,转司农寺主簿。
yǐ fù sǐ huò nán wú xīn lù shì shì bù hūn qī bù shí jiǔ ròu
以父死祸难, 无心禄仕,誓不婚妻,不食酒肉。
luò yáng zhī běi huì lín sì xin qī zhī jiù jiān shù yě yuán nǎi yī sì sēng yù jū yī shì yī sēng zhāi jiè rén wèi cháng jiàn qí suǒ xí
洛阳之北惠林寺,忄妻之旧坚墅也,源乃依寺僧, 寓居一室,依僧斋戒,人未尝见其所习。
xiān xué dì wèi mù yù wèi zhōng zhì shí shí yǎn yǎng yú xué zhōng
先穴地为墓,预为终制,时时偃仰于穴中。
cháng qìng sān nián yù shǐ zhōng chéng lǐ dé yù biǎo jiàn zhī yuē chǔ shì li yuán jí gù lǐ bù shàng shū dōng dōu liú shǒu zèng sī tú zhōng liè gōng li xin qī zhī shǎo zǐ
长庆三年,御史中丞李德裕表荐之曰:“处士李源,即故礼部尚书、东都留守、 赠司徒、忠烈公李忄妻之少子。
tiān yǔ zhōng xiào sì cí zhēn liè
天与忠孝,嗣兹贞烈。
yǐ fù sǐ guó nán āi chán zhōng shēn zì sī nóng sì zhǔ bù jué xīn lù shì chuí wǔ shí nián
以父死国难,哀缠终身,自司农寺主簿,绝心禄仕,垂五十年。
jì yú shuāi mù duō yī huì lín fó sì běn xin qī zhī shù yě
暨于衰暮,多依惠林佛寺,本忄妻之墅也。
sì zhī zhèng diàn jí xin qī zhī qǐn shì yuán guò diàn bì qū wèi cháng dēng jiàn
寺之正殿,即忄妻之寝室,源过殿必趋,未尝登践。
suí sēng yī shí yǐ wǔ shí nián
随僧一食,已五十年。
qí duān xīn zhí xiào wú yǒu bù zhì
其端心执孝,无有不至。
bào cǐ zhēn jié qì yú qīng cháo chén qiè wèi bì xià xī zhī
抱此贞节,弃于清朝,臣窃为陛下惜之。
zhào yuē
”诏曰:
lǐ zhe sǐ suí chuán chēng wò jié juān shēng shǒu wèi qǔ zhòng rén lún
《礼》著死绥,《传》称握节,捐生守位,取重人伦。
wèi yì shén míng qí fēng huò tì yán niàn yú cǐ kǎi rán xīng huái
为义甚明,其风或替, 言念于此,慨然兴怀。
ér cháo zhī gōng qīng yǒu shàng yán zhě yún tiān bǎo zhī jì dào qǐ yōu líng zhèn dàng shēng líng shì tūn hé luò
而朝之公卿,有上言者,云天宝之季,盗起幽陵,振荡生灵, 噬吞河洛。
zèng sī tú zhōng liè gōng xin qī chù nán jū shǒu zhèng sè shòu tú liǎng hé wén fēng zài gù wēi bì shǒu lì shū jié dào jīn chēng zhī
赠司徒、忠烈公忄妻,处难居首,正色受屠,两河闻风,再固危壁,首立殊节,到今称之。
qí zi yuán yǒu céng mǐn zhī xíng kě guàn yú shén míng
其子源,有曾、闵之行,可贯于神明;
yǒu cháo yóu zhī fēng kě xī yú tài gǔ
有巢、由之风,可希于太古。
shān lín yǐ jì qí jī jué lù bù rù yú xīn bó rán wú yíng wǔ shí yú zài
山林以寄其迹,爵禄不入于心,泊然无营,五十余载。
fu bāo zhōng kě yǐ quàn chén jié jīng xiào kě yǐ jī rén lún shàng yì kě yǐ jǐng jiāo fú jìng lǎo kě yǐ hòu fēng sú
夫褒忠可以劝臣节, 旌孝可以激人伦,尚义可以警浇浮,敬老可以厚风俗。
jǔ cí sì zhě dà jǐng yú shí
举兹四者,大儆于时。
shì yòng zhuó zì héng mén lì yú wén bì chǔ yǐ jiàn zhí jì wén dǎng yán réng jiā yìn fú shì shì guāng chǒng
是用擢自衡门,立于文陛,处以谏职,冀闻谠言,仍加印绂,式示光宠。
kě shǒu zuǒ jiàn yì dà fu cì fēi yú dài
可守左谏议大夫,赐绯鱼袋。
réng chì hé nán yǐn chà guān jiù suǒ jū dūn yù qiǎn fā
仍敕河南尹差官就所居敦谕遣发。
mù zōng xún lìng zhōng shǐ jī shǒu zhào fēi páo yá hù juàn èr bǎi pǐ wǎng luò yáng huì lín sì xuān cì
穆宗寻令中使赍手诏、绯袍、牙笏、绢二百匹,往洛阳惠林寺宣赐。
yuán shòu zhào duì zhōng shǐ kǔ chén jí shèn nián gāo bù néng qū bài fù biǎo xiè ēn qí guān gào fú sè juàn jiē cí bù shòu
源受诏, 对中使苦陈疾甚年高,不能趋拜,附表谢恩,其官告服色绢,皆辞不受。
jìng zú yú sì
竟卒于寺。
péng yǐ yī zi guān lèi lì zhōu xiàn lìng zhǎng
彭,以一子官累历州县令长。
zi hóng shì guān yù bēi
子宏,仕官愈卑。
shēng sān zi jǐng ràng jǐng zhuāng jǐng wēn zì yuán hé hòu xiāng jì yǐ jìn shì dēng dì
生三子:景让、景庄、景温, 自元和后,相继以进士登第。
jǐng ràng tài hé zhōng wèi shàng shū láng chū wèi shāng zhōu cì shǐ
景让,太和中为尚书郎,出为商州刺史。
kāi chéng èr nián rù cháo wèi zhōng shū shè rén
开成二年,入朝为中书舍人。
èr nián shí yuè chū wèi huá zhōu cì shǐ tóng guān fáng yù zhèn guó jūn shǐ
二年十月,出为华州刺史、潼关防御、镇国军使。
sì nián rù wèi lǐ bù shì láng
四年,入为礼部侍郎。
wǔ nián xuǎn gòng shì li wèi hòu zhì zǎi xiàng
五年,选贡士李蔚,后至宰相;
yáng zhī tuì wèi shàng shū
杨知退为尚书。
dà zhōng cháo wèi xiāng zhōu cì shǐ shān nán dào jié dù shǐ rù wèi lì bù shàng shū
大中朝,为襄州刺史、山南道节度使,入为吏部尚书。
shí yī nián zhuǎn yù shǐ dài fū
十一年,转御史大夫。
jǐng ràng yǒu dà zhì shì qīn yǐ xiào wén zhèng sè lì cháo yán wú bì jì
景让有大志,事亲以孝闻,正色立朝,言无避忌。
wèi dài fū shí xuān zōng jiù zhèng guāng zú zhào zèng sī tú bà cháo sān rì
为大夫时,宣宗舅郑光卒, 诏赠司徒,罢朝三日。
jǐng ràng yuē guó jiù suī qīn cháo diǎn yǒu sù wú róng guò yuè
景让曰:“国舅虽亲,朝典有素,无容过越。
nǎi shàng yán yuē
”乃上言曰:
zhèng guāng shì bì xià qīn jiù wài zú zhī ài chéng zhěn shèng xīn kuàng huáng tài hòu āi qiē zhī shí lǐ hé jiā děng ér cì zhī sù bó lóng qí dì zhái zì jiā xíng guó yǔn wèi hé yí
郑光是陛下亲舅,外族之爱,诚轸圣心,况皇太后哀切之时,理合加等,而赐之粟帛,隆其第宅,自家刑国,允谓合宜。
jīn yǐ chuò cháo zhī shù bǐ yú qīn wáng gōng zhǔ zé qián lì suǒ wú
今以辍朝之数,比于亲王公主,则前例所无。
zòng yǒu yì bù kě shī yòng
纵有,亦不可施用。
hé zhě
为什么呢?
xiān wáng zhì lǐ suǒ yǐ fáng wēi
先王制礼,所以防微。
dà fán rén qíng yú wài zú zé shēn yú zōng shǔ zé báo
大凡人情,于外族则深, 于宗属则薄。
suǒ yǐ xiān wáng zhì lǐ gē ài hòu qīn shì shù yóu rán kuàng dāng wàn shèng
所以先王制礼,割爱厚亲,士庶犹然,况当万乘!
qīn wáng gōng zhǔ zōng shǔ yě
亲王公主,宗属也;
jiù shì wài zú yě
舅氏,外族也。
jīn zhāo tíng gōng qīng yǐ zhì shù rén jù kāi yuán lǐ wài zǔ fù mǔ jí qīn jiù sāng fú xiǎo gōng wǔ yuè ruò qīn bǎi shū qīn xiōng dì jí fú qí shuāi zhōu nián
今朝廷公卿以至庶人,据《开元礼》,外祖父母及亲舅丧服,小功五月,若亲伯叔亲兄弟即服齐缞周年。
suǒ yǐ shū qí wài ér mì yú nèi yě
所以疏其外而密于内也。
yǒu tiān xià zhě yóu bù kě shǐ wài qī qiáng shèng
有天下者,尤不可使外戚强盛。
gù xī hàn yǒu lǚ shì zhī chǐ jǐ miè liú shì
故西汉有吕氏之侈,几灭刘氏;
guó cháo yǒu zé tiān zhī cuàn dài gé táng mìng
国朝有则天之篡,殆革唐命。
jiē fēi yī cháo yī xī qí suǒ yóu lái jiàn yě
皆非一朝一夕,其所由来渐也。
jīn zhèng guāng chuò cháo rì shù yǔ qīn wáng gōng zhǔ tóng shè shǐ bì xià sù gǎi zhào mìng chuò cháo yī rì huò liǎng rì shì qí shēng jiàng yǒu chà ēn lǐ wú jiàn shǐ sì fāng jiàn bì xià qīn míng zhī dé qīng shǐ chuán bì xià zhì dù zhī wén chuí zhī bǎi wáng bō zhī fāng liè
今郑光辍朝日数,与亲王公主同,设使陛下速改诏命,辍朝一日或两日,示其升降有差,恩礼无僭,使四方见陛下钦明之德,青史传陛下制度之文,垂之百王,播之芳烈。
chén yú bù xiào miù qiè ēn sī shí yuàn bì xià chǔ yú yáo shùn zhī shàng xī xuān zhī liè suǒ yǐ gān xīn dǐng huò fú jìn wēi yán
臣愚不肖,谬窃恩私,实愿陛下处于尧、舜之上,羲、轩之列,所以甘心鼎镬, 伏进危言!
yōu zhào bào zhī nǎi ba liǎng rì
优诏报之,乃罢两日。
jǐng ràng fù wèi lì bù shàng shū zú shì yuē xiào
景让复为吏部尚书,卒,谥曰孝。
jǐng wēn dēng dì hòu jiàn lì tái gé
景温,登第后践历台阁。
xián tōng zhōng zì gōng bù shì láng chū wèi huá zhōu cì shǐ tóng guān fáng yù zhèn guó jūn shǐ
咸通中,自工部侍郎出为华州刺史、潼关防御、镇国军使。
jǐng zhuāng yì zhì dá guān
景庄,亦至达官。
zhāng jiè rán zhě pú zhōu yī shì rén yě
张介然者,蒲州猗氏人也。
běn míng liù lǎng
本名六朗。
jǐn shèn shàn chóu suàn wèi jùn shǒu zài hé lǒng
谨慎善筹算,为郡守在河、陇。
jí tiān bǎo zhōng wáng zhōng sì huáng fǔ wéi míng gē shū hàn xiāng cì wèi jié jiāng bìng wěi yǐ yíng tián zhī dù děng shǐ
及天宝中,王忠嗣、皇甫惟明、哥舒翰相次为节将,并委以营田支度等使。
jìn wèi wèi wèi qīng réng jiān xíng jūn sī mǎ shǐ rú gù
进位卫尉卿, 仍兼行军司马,使如故。
jí jiā yín qīng guāng lù dài fu dài shàng zhù guó yīn rù zòu chēng zhǐ tè jiā cì jī
及加银青光禄大夫,带上柱国,因入奏称旨,特加赐赍。
jiè rán chéng jiàn zòu yuē chén jīn sān pǐn hé liè qǐ jǐ
介然乘间奏曰:“臣今三品,合列棨戟。
ruò liè yú dì chéng xiāng lǐ bù zhī chén guì
若列于帝城,乡里不知臣贵。
chén hé dōng rén yě qǐng liè jǐ yú gù xiāng
臣,河东人也,请列戟于故乡。
xuán zōng yuē suǒ gěi kě liè gù xiāng jīng chéng zhù dāng bié cì
”玄宗曰:“所给可列故乡,京城伫当别赐。
jiè rán bài xiè ér chū réng cì juàn wǔ bǎi pǐ lìng yàn jí lǘ lǐ yǐ chǒng yì zhī
”介然拜谢而出, 仍赐绢五百匹,令宴集闾里,以宠异之。
běn xiāng liè jǐ zì jiè rán shǐ yě
本乡列戟,自介然始也。
gē shū hàn zhuī zài xī jīng jiàn wèi shào fǔ jiān
哥舒翰追在西京, 荐为少府监。
ān lù shān jiāng fàn hé luò yǐ jiè rán wèi hé nán fáng yù shǐ lìng shǒu chén liú
安禄山将犯河洛,以介然为河南防御使,令守陈留。
chén liú shuǐ lù suǒ còu yì jū wàn jiā ér sù bù xí zhàn
陈留水陆所凑,邑居万家, 而素不习战。
jiè rán zhì rèn shù rì zéi yǐ dù hé
介然至任数日,贼已渡河。
suī lǜ bīng dēng chéng jiān shǒu yào hài lǔ qí shí wàn suǒ guò shā lù yān chén gèn tiān mí màn shù shí lǐ
虽率兵登城,兼守要害,虏骑十万,所过杀戮,烟尘亘天,弥漫数十里。
jiè rán zhī zhòng wén chuī jiǎo gǔ zào zhī shēng shòu jiǎ bù dé qì yǐ duó yǐ gù zhì fù bài
介然之众,闻吹角鼓噪之声,授甲不得,气已夺矣, 故至覆败。
chū xuán zōng yǐ lù shān qǐ nì yú hé nán yào lù xuán bǎng yǐ gòu qí shǒu yòu yù yǐ shā qí zi qìng zōng děng
初,玄宗以禄山起逆,于河南要路悬榜以购其首,又谕已杀其子庆宗等。
lù shān rù chén liú běi guō ān qìng xù jiàn bǎng bái yú lù shān
禄山入陈留北郭,安庆绪见榜,白于禄山。
lù shān yú yú zhōng liǎng shǒu fǔ xiōng dà kū shù shēng yuē wǒ yǒu hé zuì yǐ shā wǒ r
禄山于舆中两手抚胸,大哭数声,曰:“我有何罪,已杀我儿?
biàn zòng xiōng dú
”便纵凶毒。
qián yǒu chén liú bīng jiāng jiàng zhě xiàng wàn rén háng liè yú lù lù shān mìng qí yá jiāng shā lù jiē jǐn liú xiě rú chuān
前有陈留兵将降者向万人,行列于路,禄山命其牙将杀戮皆尽,流血如川。
nǎi zhǎn jiè rán yú jūn mén lù shān qì nǎi shāo jiě
乃斩介然于军门,禄山气乃稍解。
dùn jūn yú chén liú guō xià yǐ qí jiāng li tíng wàng wèi jié dù zhèn zhī
顿军于陈留郭下,以其将李庭望为节度镇之。
shí wǔ zài xuán zōng zèng jiè rán gōng bù shàng shū yǔ yī zi wǔ pǐn guān
十五载,玄宗赠介然工部尚书,与一子五品官。
cuī wú bì zhě jīng zhào cháng ān rén yě
崔无诐者,京兆长安人也。
běn bó líng jiù zú
本博陵旧族。
fù cóng lǐ zhōng zōng wéi shù rén zhī jiù jǐng lóng zhōng wèi wèi qīng
父从礼,中宗韦庶人之舅,景龙中卫尉卿。
shí zhōng shū lìng cuó guó gōng xiāo zhì zhōng cái wèi sù gāo shén chéng ēn gù chì wáng xiān nǚ míng hūn wéi shù rén wáng dì
时中书令、酂国公萧至忠才位素高,甚承恩顾,敕亡先女冥婚韦庶人亡弟。
wú bì hūn zhì zhōng nǚ hòu wèi nǚ jiā zhōng zōng wèi r jiā gòng nǐ shén hòu shí rén wèi zhī yǔ yuē huáng hòu jià nǚ tiān zǐ qǔ fù
无诐婚至忠女,后为女家,中宗为儿家,供拟甚厚,时人为之语曰:“皇后嫁女, 天子娶妇。
jí wéi shù rén bài zhì zhōng nǚ yì sǐ wú bì zuò lèi jiǔ biǎn zài wài
”及韦庶人败,至忠女亦死,无诐坐累久贬在外。
kāi yuán zhōng wèi yì zhōu sī mǎ
开元中,为益州司马。
huì yáng guó zhōng wèi xīn dū wèi yǔ zhī huan shén guó zhōng yīn shì yǐn yòng zhī lèi zhuǎn shǎn jùn tài shǒu shào fǔ jiān xíng yáng jùn tài shǒu
会杨国忠为新都尉,与之欢甚,国忠因事引用之,累转陕郡太守、少府监、荥阳郡太守。
ān lù shān lǜ zhòng nán xiàng wú bì zhào mù jù zhī
安禄山率众南向,无诐召募拒之。
jí zéi xiàn chén liú jùn hòu xiōng wēi zhuǎn shèng gē máo gǔ jiǎo jīng hài chéng yì liǎng sù jí xíng yáng
及贼陷陈留郡后,凶威转盛,戈矛鼓角,惊骇城邑,两宿及荥阳。
chéng chéng zì zhuì rú yǔ gù wú bì jí guān lì jǐn wèi zéi suǒ lǔ
乘城自坠如雨,故无诐及官吏, 尽为贼所虏。
zéi yǐ qí jiāng wǔ lìng xún zhèn zhī
贼以其将武令珣镇之。
lú yì huáng mén jiān huái shèn zhī shǎo zǐ yě
卢奕,黄门监怀慎之少子也。
yǔ qí xiōng huàn qí míng
与其兄奂齐名。
dà fù fēng xià méi mù shū lǎng
大腹丰下,眉目疏朗。
jǐn yuàn guǎ yù bù shàng yú mǎ kè jǐ zì lì
谨愿寡欲, 不尚舆马,克己自励。
kāi yuán zhōng rèn jīng zhào sī lù cān jūn
开元中,任京兆司录参军。
tiān bǎo chū wèi hù xiàn lìng bīng bù láng zhōng
天宝初,为鄠县令、兵部郎中。
suǒ lì yǒu shēng jiē rú huàn zhī suǒ zhì yě
所历有声,皆如奂之所治也。
tiān bǎo bā zài zhuǎn gěi shì zhōng
天宝八载,转给事中。
shí yī zài wèi yù shǐ zhōng chéng
十一载,为御史中丞。
shǐ huái shèn jí huàn bìng wèi zhōng chéng fù zǐ sān jì qīng jié bù yì shí rén měi zhī
始怀慎及奂并为中丞,父子三继,清节不易,时人美之。
yì liú tái dōng dōu yòu fēn zhī dōng dōu wǔ bù xuǎn shì
奕留台东都,又分知东都武部选事。
shí sì zài ān lù shān fàn dōng dōu rén lì bēn sàn
十四载,安禄山犯东都,人吏奔散;
yì zài tái dú jū wèi zéi suǒ zhí yǔ li chéng tóng jiàn hài
奕在台独居,为贼所执,与李憕同见害。
xuán zōng wén ér mǐn zhī zèng bīng bù shàng shū
玄宗闻而愍之,赠兵部尚书。
tài cháng yì shì bó shì dú gū jí yì yuē
太常议谥,博士独孤及议曰:
lú yì gāng yì pò zhōng zhí fāng ér qīng lì jīng lì shì suǒ jū kě jì
卢奕刚毅朴忠,直方而清,励精吏事,所居可纪。
tiān bǎo shí sì zài luò yáng xiàn méi
天宝十四载,洛阳陷没。
yú shí dōng jīng rén shì láng bèi lù hài měng hǔ mó yá ér zhēng qí ròu jū wèi zhě jiē yù bǎo mìng ér quán qī zǐ
于时东京人士,狼狈鹿骇,猛虎磨牙而争其肉,居位者皆欲保命而全妻子。
huò xiān cè gāo zú zhēng tuō yì gòu
或先策高足,争脱羿彀;
huò bù chǐ gǒu huó gān yǐn dào quán
或不耻苟活,甘饮盗泉。
yì dú zhèng shēn shǒu wèi yì bù qù yǐ sǐ quán jié shì bù rǔ
奕独正身守位义不去,以死全节誓不辱。
shì jiǒng lì qū yǐ cháo fú jiù zhí yóu kāng kǎi gǎn fèn shù zéi xiāo jìng zhī zuì
势窘力屈,以朝服就执,犹慷慨感愤,数贼枭獍之罪。
guān zhě gǔ lì yì bù biàn qí sè ér běi miàn cí jūn rán hòu shòu hài
观者股栗,奕不变其色,而北面辞君,然后受害。
suī gǔ liè shì fāng zhī zhě xiān yǐ
虽古烈士,方之者鲜矣!
huò yuē luò yáng zhī cún wáng cāo bīng zhě shí rèn qí jiù fēi zhí fǎ lì suǒ néng kàng
或曰:“洛阳之存亡,操兵者实任其咎,非执法吏所能抗。
shī bài jiàng bēn qù zhī kě yě
师败将奔,去之可也。
wěi shēn kòu chóu yǐ sǐ shuí duì
委身寇仇,以死谁怼?
jí yǐ wèi bù rán
”及以为不然。
yǒng zhě yù ér zhōng zhě shǒu bì shè jì shì wèi zé sǐ shēng yǐ zhī
勇者御而忠者守,必社稷是卫,则死生以之。
wēi ér qù zhī shì zhì miǎn yě yú zhōng hé yǒu
危而去之,是智免也,于忠何有?
xī xún xi shā shēn yú jìn bù shí qí yán yě
昔荀息杀身于晋,不食其言也;
zhòng yóu jié yīng yú wèi shí yān bù bì qí nán yě
仲由结缨于卫,食焉不避其难也;
xuán míng qín qí guān ér shuǐ sǐ shǒu wèi ér wàng qū yě
玄冥勤其官而水死,守位而忘躯也;
bó jī dài bǎo mǔ ér huǒ sǐ xiān lǐ ér hòu shēn yě
伯姬待保姆而火死, 先礼而后身也。
bǐ sì rén zhě sǐ zhī rì jiē yú shì wú bǔ fu qǐ ài sǐ ér gǔ huò yě
彼四人者,死之日,皆于事无补,夫岂爱死而贾祸也!
yǐ wéi sǐ qīng yú yì gù dǎo yì ér juān shēng
以为死轻于义,故蹈义而捐生。
gǔ shǐ shū zhī shǐ shì jūn zhě quàn
古史书之,使事君者劝。
rán zé lù shān zhī luàn dà yú lǐ kè kǒng kuī
然则禄山之乱,大于里克、孔悝;
yì lián chá zhī rèn qiè yú xuán míng zhī guān
奕廉察之任,切于玄冥之官。
fēn mìng suǒ xì bù chì yú bǎo mǔ
分命所系,不啻于保姆;
nì dǎng bīng wēi shén yú shuǐ huǒ
逆党兵威,甚于水火。
yú sī shí yě néng yǔ zhí gàn gē zhě tóng qí lù lì wǎn zhī bù lái tuī zhī bù qù qǐ bù yǐ shī kě kuī miǎn bù kě gǒu shēn kě shā jié bù kě duó
于斯时也,能与执干戈者同其戮力,挽之不来,推之不去,岂不以师可亏,免不可苟,身可杀,节不可夺。
gù quán qí tè cāo yú bái rèn zhī xià shú yǔ fu huái ān tōu shēng zhě tóng qí fēng zāi
故全其特操于白刃之下,孰与夫怀安偷生者同其风哉!
jǐn àn shì fǎ tú guó wàng shēn yuē zhēn bǐng dé zūn yè yuē liè
谨按谥法,图国忘身曰“贞”,秉德遵业曰“烈”。
yì zhí xiàn róng mǎ zhī jiān zhì fān wáng shì kě wèi tú guó
奕执宪戎马之间,志籓王室,可谓图国;
guó wēi bù néng zhěng ér jì zhī yǐ sǐ kě wèi wàng shēn
国危不能拯,而继之以死,可谓忘身;
lì guān yī shí rèn yán bì zhèng shì bì guǒ ér qīng jié bù náo qù zhī ruò shǐ zhì kě wèi bǐng dé
历官一十任,言必正,事必果,而清节不挠,去之若始至,可谓秉德;
xiān huáng mén yǐ zhí dào zuǒ shí yì sì zhī yǐ zhōng chún kě wèi zūn yè
先黄门以直道佐时,奕嗣之以忠纯,可谓遵业。
qǐng shì yuē zhēn liè
请谥曰“贞烈”。
cóng zhī
从之。
jiǎng qīng zhě gù lì bù shì láng qīn xù zhī zǐ
蒋清者,故吏部侍郎钦绪之子。
jǔ míng jīng diào bǔ tài zǐ jiào shū láng gǒng xiàn chéng lú yì liú zhī xiàn fǔ
举明经,调补太子校书郎、巩县丞,卢奕留之宪府。
qīng yǔ zhū xiōng yì yǎn yǎn zhī míng yú shí
清与诸兄溢、演、沇,知名于时。
yì zhī bèi hài qīng yì sǐ yān
奕之被害,清亦死焉。
yán gǎo qīng láng yá lín yí rén
颜杲卿,琅邪临沂人。
shì shì jiāng zuǒ
世仕江左。
wǔ dài zǔ zhī tuī běi qí huáng mén shì láng xiū wén guǎn xué shì
五代祖之推,北齐黄门侍郎、修文馆学士。
qí wáng rù zhōu shǐ jiā guān nèi suì wèi cháng ān rén yān
齐亡入周,始家关内,遂为长安人焉。
céng bó zǔ shī gǔ zhēn guàn zhōng mì shū jiān zì yǒu chuán
曾伯祖师古,贞观中秘书监,自有传。
zēng zǔ qín lǐ chóng wén guǎn xué shì
曾祖勤礼,崇文馆学士。
zǔ fu cáo wáng shì dú
祖甫,曹王侍读。
fù yuán sūn chuí gǒng chū dēng jìn shì dì kǎo gōng yuán wài láng liú qí bǎng qí cí cè wén guī jùn bá duō shì sǒng guān
父元孙,垂拱初登进士第,考功员外郎刘奇榜其词策,文瑰俊拔,多士耸观。
lì guān cháng ān wèi tài zǐ shè rén bó zhōu cì shǐ zú
历官长安尉、太子舍人、亳州刺史卒。
gǎo qīng yǐ yìn shòu guān xìng gāng zhí yǒu lì gàn
杲卿以荫受官,性刚直,有吏干。
kāi yuán zhōng wèi wèi zhōu lù shì cān jūn zhèn jǔ gāng mù zhèng chēng dì yī
开元中,为魏州录事参军,振举纲目,政称第一。
tiān bǎo shí sì zài shè cháng shān tài shǒu
天宝十四载,摄常山太守。
shí ān lù shān wèi hé běi hé dōng cǎi fǎng shǐ cháng shān zài qí bù nèi
时安禄山为河北、河东采访使,常山在其部内。
qí nián shí yī yuè lù shān jǔ fàn yáng zhī bīng yì què
其年十一月,禄山举范阳之兵诣阙。
shí èr yuè shí èr rì xiàn dōng dōu
十二月十二日,陷东都。
gǎo qīng zhōng chéng gǎn fā jù zéi suì kòu tóng guān jí wēi zōng shè
杲卿忠诚感发,惧贼遂寇潼关,即危宗社。
shí cóng dì zhēn qīng wèi píng yuán tài shǒu chū wén lù shān nì móu yīn yǎng sǐ shì zhāo huái háo yòu wèi jù zéi zhī jì
时从弟真卿为平原太守,初闻禄山逆谋,阴养死士,招怀豪右,为拒贼之计。
zhì shì qiǎn shǐ gào gǎo qīng xiāng yǔ qǐ yì bīng jǐ jiǎo duàn zéi guī lù yǐ shū xi kòu zhī shì
至是遣使告杲卿,相与起义兵,掎角断贼归路,以纾西寇之势。
gǎo qīng nǎi yǔ zhǎng shǐ yuán lǚ qiān qián zhēn dìng lìng gǔ shēn qián nèi qiū chéng zhāng tōng yōu děng móu kāi tǔ mén yǐ bèi zhī
杲卿乃与长史袁履谦、前真定令贾深、前内丘丞张通幽等,谋开土门以背之。
shí lù shān qiǎn jiǎng qīn còu gāo miǎo lǜ zhòng wǔ qiān shǒu tǔ mén
时禄山遣蒋钦凑、高邈率众五千守土门。
gǎo qīng yù zhū qīn còu kāi tǔ mén zhī lù
杲卿欲诛钦凑,开土门之路。
shí qīn còu jūn lì cháng shān jùn shǔ qīn còu qiǎn gāo miǎo wǎng yōu zhōu wèi hái gǎo qīng qiǎn lì zhào qīn còu zhì jùn jì shì
时钦凑军隶常山郡,属钦凑遣高邈往幽州未还,杲卿遣吏召钦凑至郡计事。
shì yuè èr shí èr rì yè qīn còu zhì shě zhī yú chuán shè
是月二十二日夜,钦凑至,舍之于传舍。
huì yǐn jì zuì lìng yuán lǚ qiān yǔ cān jūn féng qián xiàn wèi li qī mò shǒu lì dí wàn dé děng shā qīn còu
会饮既醉,令袁履谦与参军冯虔、县尉李栖默、手力翟万德等杀钦凑。
zhōng yè lǚ qiān yǐ qīn còu shǒu jiàn gǎo qīng xiāng yǔ chuí qì xǐ shì jiāo jì yě
中夜,履谦以钦凑首见杲卿,相与垂泣,喜事交济也。
shì yè gǎo chéng wèi cuī ān shí bào gāo miǎo hái zhì pú chéng jí lìng féng qián dí wàn dé yǔ ān shí wǎng tú zhī
是夜,稾城尉崔安石报高邈还至蒲城,即令冯虔、翟万德与安石往图之。
jí cháo gāo miǎo zhī qí cóng shù rén zhì gǎo chéng yì ān shí jiē shā zhī
诘朝,高邈之骑从数人至稾城驿,安石皆杀之。
é ér miǎo zhì ān shí dài zhī yuē tài shǒu bèi jiǔ lè yú chuán shè
俄而邈至,安石绐之曰:“太守备酒乐于传舍。
miǎo fāng jù xià mǎ féng qián děng qín ér zhí zhī
”邈方据下马, 冯虔等擒而絷之。
shì rì zéi jiāng hé qiān nián zì dōng dōu lái zhào jùn féng qián wàn dé fú bīng yú lǐ quán yì qiān nián zhì yòu qín zhī
是日,贼将何千年自东都来赵郡,冯虔、万德伏兵于醴泉驿,千年至,又擒之。
jí rì fù èr zéi jiāng hái jùn
即日缚二贼将还郡。
gǎo qīng qiǎn zǐ ān píng wèi quán míng jí gǔ shēn zhāng tōng yōu dí wàn dé hán qīn còu zhī shǒu xiè èr zéi sòng yú jīng shī
杲卿遣子安平尉泉明及贾深、张通幽、翟万德, 函钦凑之首,械二贼,送于京师。
zhì tài yuán jié dù shǐ wáng chéng yè liú quán míng gǔ shēn děng qǐn gǎo qīng zhī biǎo
至太原,节度使王承业留泉明、贾深等,寝杲卿之表。
chéng yè zì shàng biǎo xiàn zhī yǐ wéi jǐ gōng
承业自上表献之,以为己功。
xuán zōng bù zhī zhī zhuó bài chéng yè dà jiàng jūn yá guān huò shǎng zhě bǎi shù
玄宗不之知,擢拜承业大将军,牙官获赏者百数。
xuán zōng xún zhī gǎo qīng zhī gōng nǎi jiā wèi wèi qīng jiān yù shǐ dài fū yǐ yuán lǚ qiān wèi cháng shān tài shǒu gǔ shēn wéi sī mǎ
玄宗寻知杲卿之功,乃加卫尉卿、兼御史大夫,以袁履谦为常山太守,贾深为司马。
gǎo qīng jì zhǎn zéi jiāng shōu bīng liàn zú nǎi xí gào hé běi jùn xiàn yán cháo tíng yǐ róng wáng wèi hé běi bīng mǎ dà yuán shuài gē shū hàn wèi fù tǒng zhòng sān shí wàn jí chū tǔ mén
杲卿既斩贼将,收兵练卒,乃檄告河北郡县,言朝廷以荣王为河北兵马大元帅, 哥舒翰为副,统众三十万,即出土门。
jùn xiàn wén zhī jiē shā zéi shǒu jiāng yuǎn jìn xiǎng yìng shí shí wǔ jùn jiē wèi guó jiā suǒ shǒu
郡县闻之,皆杀贼守将,远近响应,时十五郡皆为国家所守。
shí ān lù shān qiǎn shǐ chuán li xin qī lú yì zhī shǒu xùn hé běi
时安禄山遣使传李忄妻、卢奕之首徇河北。
zhì píng yuán zhēn qīng shā zéi shǐ shōu cáng xin qī děng shǒu
至平原,真卿杀贼使, 收藏忄妻等首。
qīng chí wèi gǔ zài yì zhǎn wěi shǔ jǐng chéng shǒu liú xuán dào chuán shǒu yú píng yuán
清池尉贾载亦斩伪署景城守刘玄道,传首于平原。
ráo yáng jùn shǒu lú quán chéng yì jù jùn jǔ bīng huì yú zhēn qīng
饶阳郡守卢全诚亦据郡举兵,会于真卿。
shí cháng shān píng yuán èr jùn bīng wēi dà zhèn
时常山、平原二郡兵威大振。
lù shān fāng zì lǜ zhòng ér xi yǐ zhì shǎn wén hé běi yǒu biàn ér hái nǎi mìng shǐ sī míng cài xī dé lǜ zhòng dù hé
禄山方自率众而西,已至陕, 闻河北有变而还,乃命史思明、蔡希德率众渡河。
shí wǔ nián zhēng yuè sī míng gōng cháng shān jùn
十五年正月,思明攻常山郡。
chéng zhōng bīng shǎo zhòng guǎ bù dí yù bèi jiē jié
城中兵少,众寡不敌,御备皆竭。
qí yuè bā rì chéng xiàn gǎo qīng lǚ qiān wèi zéi suǒ zhí sòng yú dōng dōu
其月八日,城陷,杲卿、履谦为贼所执,送于东都。
sī míng jì xiàn cháng shān suì gōng zhū jùn yè guǎng píng jù lù zhào jùn shàng gǔ bó líng wén ān wèi jùn xìn dōu fù wèi zéi shǒu
思明既陷常山,遂攻诸郡,邺、广平、钜鹿、 赵郡、上谷、博陵、文安、魏郡、信都,复为贼守。
lù shān jiàn gǎo qīng miàn zé zhī yuē rǔ zuó zì fàn yáng hù cáo wǒ zòu wèi pàn guān suì de guāng lù tài cháng èr chéng biàn yòng rǔ shè cháng shān tài shǒu fù rǔ hé shì ér bèi wǒ yé
禄山见杲卿,面责之曰:“汝昨自范阳户曹,我奏为判官,遂得光禄、太常二丞,便用汝摄常山太守,负汝何事而背我耶?
gǎo qīng chēn mù ér bào yuē wǒ shì wèi táng chén cháng shǒu zhōng yì zòng shòu rǔ zòu shǔ fù hé cóng rǔ fǎn hu
”杲卿瞋目而报曰:“我世为唐臣,常守忠义,纵受汝奏署,复合从汝反乎!
qiě rǔ běn yíng zhōu yī mù yáng jié nú ěr dāo qiè ēn chǒng zhì shēn jí cǐ tiān zǐ fù rǔ hé shì ér rǔ fǎn yé
且汝本营州一牧羊羯奴耳,叨窃恩宠,致身及此,天子负汝何事而汝反耶?
lù shān nù shén lìng fù yú zhōng qiáo nán tóu cóng xi dì èr zhù jié jiě zhī bǐ zhì qì jué dà mà bù xī
” 禄山怒甚,令缚于中桥南头从西第二柱,节解之,比至气绝,大骂不息。
shì rì gǎo qīng yòu zǐ dàn zhí xǔ jí yuán lǚ qiān jiē bèi xiān jié shǒu zú hé qiān nián dì zài bàng hán xuè pēn qí miàn yīn jiā gē jī lù rén jiàn zhī liú tì
是日杲卿幼子诞、侄诩及袁履谦,皆被先截手足,何千年弟在傍,含血喷其面, 因加割脔,路人见之流涕。
qí nián èr yuè li guāng bì guō zi yí zhī shī zì tǔ mén dōng xià fù shōu cháng shān jùn
其年二月,李光弼、郭子仪之师自土门东下,复收常山郡。
gǎo qīng lǚ qiān děng qī nǚ shù bǎi rén xì zhī yù zhōng guāng bì pò xiè chū zhī lìng xíng sàng fú gěi qiǎn zhōu hòu
杲卿、履谦等妻女数百人,系之狱中,光弼破械出之,令行丧服,给遣周厚。
zhì dé èr nián dōng guǎng píng wáng shōu fù liǎng jīng shǐ sī míng yǐ hé shuò guī guó
至德二年冬,广平王收复两京,史思明以河朔归国。
shí zhēn qīng wèi pú zhōu cì shǐ nǎi lìng quán míng yú hé běi qiú fǎng xuè shǔ
时真卿为蒲州刺史,乃令泉明于河北求访血属。
gǎo qīng mèi xiān shì gù yú cì lìng zhāng jǐng dān mèi nǚ liú luò zéi zhōng quán míng yī nǚ yì luò zéi zhōng jù suǒ gòu qián sān wàn
杲卿妹先适故榆次令张景儋,妹女流落贼中,泉明一女亦落贼中,俱索购钱三万。
quán míng xī suǒ suǒ fèi gòu gū nǚ ér hái bǐ fù nà gòu jǐ nǚ suì shī
泉明悉索所费,购姑女而还,比复纳购,己女遂失。
ér yuán lǚ qiān yǐ xià fù zhī jiāng lì qī zǐ nú lì sān bǎi yú rén zhuǎn xǐ zéi zhōng qióng jiǒng wú gào
而袁履谦已下,父之将吏妻子奴隶三百余人,转徙贼中,穷窘无告。
quán míng xī yǐ guī pú zhōu zhēn qīng shàn gěi jiǔ zhī suí qí suǒ yì ér zī sòng zhī
泉明悉以归蒲州,真卿赡给久之,随其所诣而资送之。
quán míng qiú qí fù shī yú dōng dōu de qí xíng xíng zhě yán gǎo qīng bèi hài shí xiān duàn yī zú yǔ lǚ qiān tóng kǎn yì zhī
泉明求其父尸于东都,得其行刑者,言杲卿被害时,先断一足,与履谦同坎瘗之。
jí fā yì de shī guǒ wú yī zú jí rì yǔ lǚ qiān zhī shī gè wèi yī jiù fú hù hái cháng ān
及发瘗得尸,果无一足,即日与履谦之尸,各为一柩,扶护还长安。
chū lǚ qiān qī yí fu jiù liàn yī jiǎn bó fā guān shì zhī yī yǔ gǎo qīng děng lǚ qiān qī hào yǒng gǎn tàn dài zhī rú fù
初,履谦妻疑夫柩殓衣俭薄,发棺视之,一与杲卿等,履谦妻号踊感叹,待之如父。
quán míng zhī zhì xíng rén yì rú cǐ
泉明之志行仁义如此。
qián yuán yuán nián wǔ yuè zhào yuē gù wèi wèi qīng jiān yù shǐ zhōng chéng héng zhōu cì shǐ yán gǎo qīng rèn bǐ zhuān chéng zhì xiāo kuáng lǔ jiān nán zhī jì zhōng yì zài xīn
乾元元年五月,诏曰:“故卫尉卿、兼御史中丞、恒州刺史颜杲卿,任彼专城, 志枭狂虏,艰难之际,忠义在心。
fèn qún xiōng ér kāng kǎi lín dà jié ér fèn fā suì qín yuán è chéng cǐ mào xūn
愤群凶而慷慨,临大节而奋发,遂擒元恶,成此茂勋。
shǔ hú lǔ píng líng liú dú fāng chì gū chéng lì qū jiàn xiàn kòu chóu shēn mò míng cún shí zhāng zhōng liè
属胡虏凭陵,流毒方炽,孤城力屈,见陷寇仇,身殁名存,实彰忠烈。
fu rén zhě yǒu yǒng yàn zhī yú lín nàn
夫仁者有勇,验之于临难;
chén zhī bào guó yì cún yú juān qū
臣之报国,义存于捐躯。
jiā qí sǐ jié zhī chéng wèi bèi shì zhōng zhī lǐ kě zèng tài zǐ tài bǎo
嘉其死节之诚,未备饰终之礼,可赠太子太保。
xuē yuàn hé dōng fén yīn rén
薛愿,河东汾阴人。
fù tāo lǐ bù láng zhōng
父縚,礼部郎中。
xiōng chóng yī shàng huì xuān tài zǐ nǚ yí jūn xiàn zhǔ
兄崇一,尚惠宣太子女宜君县主。
nǚ dì wèi fèi tài zǐ yīng fēi
女弟为废太子瑛妃。
yuàn zuò gōng fèi biǎn guān
愿坐宫废贬官。
lù shān zhī luàn nán yáng jié dù shǐ lǔ jiǒng zòu yòng yuàn wèi yǐng chuān tài shǒu běn jùn fáng yù shǐ
禄山之乱,南阳节度使鲁炅奏用愿为颍川太守、本郡防御使。
shí zéi yǐ xiàn chén liú xíng yáng rǔ nán děng jùn fāng wéi nán yáng
时贼已陷陈留、荥阳、汝南等郡,方围南阳。
yǐng chuān dāng qí lái wǎng zhī lù yuàn yǔ fáng yù fù shǐ páng jiān tóng lì gù shǒu chéng zhōng chǔ xù wú sù bīng zú dān guǎ
颍川当其来往之路,愿与防御副使庞坚同力固守,城中储蓄无素,兵卒单寡。
zì zhì dé yuán nián zhēng yuè zhì shí yī yuè zéi zhòu yè gōng zhī bù xī jù chéng bǎi lǐ lú shè fén mù lín shù kāi fā zhǎn chè dài jìn ér wài jiù wú zhì
自至德元年正月至十一月,贼昼夜攻之不息,距城百里,庐舍坟墓林树开发斩彻殆尽,而外救无至。
zéi jiāng ā shǐ nà chéng qìng xī yǐ ruì zú bìng gōng wèi mù lǘ mù é yún tī chōng péng sì miàn yún hé gǔ zào rú léi shǐ shí rú yǔ lì gōng shí yú rì chéng zhōng shǒu bèi jiē jié zéi yè bàn chéng tī ér rù
贼将阿史那承庆悉以锐卒并攻,为木驴木鹅,云梯冲棚,四面云合,鼓噪如雷,矢石如雨,力攻十余日,城中守备皆竭,贼夜半乘梯而入。
yuàn jiān jù bèi zhí sòng yú dōng dōu jiāng zhī jiě zhī
愿、坚俱被执,送于东都,将支解之。
huò shuō lù shān yuē xuē yuàn páng jiān yì shì yě
或说禄山曰:“薛愿、庞坚,义士也。
rén gè wèi qí zhǔ tú zhī bù xiáng
人各为其主,屠之不祥。
nǎi xì yú luò shuǐ zhī bīn shǔ kǔ hán yī xī dòng sǐ
”乃系于洛水之滨, 属苦寒,一夕冻死。
jiān wǔ dé gōng chén yù zhī xuán sūn
坚,武德功臣玉之玄孙。
chū qǔ bīn wáng shǒu lǐ nǚ jiàn níng xiàn zhǔ
初娶邠王守礼女建宁县主。
lǔ jiǒng zòu wèi yǐng chuān jùn zhǎng shǐ jiān fáng yù fù shǐ
鲁炅奏为颍川郡长史,兼防御副使。
zhāng xún pú zhōu hé dōng rén
张巡,蒲州河东人。
xiōng xiǎo kāi yuán zhōng jiān chá yù shǐ
兄晓,开元中监察御史。
xiōng dì jiē yǐ wén xíng zhī míng
兄弟皆以文行知名。
xún cōng wù yǒu cái gàn jǔ jìn shì sān yǐ shū pàn bá cuì rù děng
巡聪悟有才干,举进士,三以书判拔萃入等。
tiān bǎo zhōng diào shòu qīng hé lìng
天宝中,调授清河令。
yǒu néng míng zhòng yì shàng qì jié rén yǐ wēi jiǒng gào zhě bì qīng cái yǐ xù zhī
有能名,重义尚气节,人以危窘告者,必倾财以恤之。
lù shān zhī luàn xún wéi zhēn yuán lìng
禄山之乱,巡为真源令。
shuō qiáo jùn tài shǒu lìng wán chéng mù shì rén wèi jù zéi zhī shì
说谯郡太守,令完城,募市人,为拒贼之势。
shí wú wáng zhī wèi líng chāng tài shǒu fèng zhào jiū lǜ hé nán zhū jùn liàn bīng yǐ jù nì dǎng jǐ nán tài shǒu li suí fù zhī
时吴王祗为灵昌太守,奉诏纠率河南诸郡,练兵以拒逆党,济南太守李随副之。
xún yǔ shàn fù wèi gǔ bēn gè zhào mù háo jié tóng wèi yì jǔ
巡与单父尉贾贲各召募豪杰,同为义举。
shí yōng qiū lìng lìng hú cháo yù yǐ qí chéng jiàng zéi mín lì bǎi yú rén bù cóng mìng cháo jiē fǎn jiē pū zhī yú de jiāng zhǎn zhī
时雍丘令令狐潮欲以其城降贼,民吏百余人不从命,潮皆反接,仆之于地,将斩之。
huì zéi lái gōng chéng cháo jù chū dòu ér fǎn jiē zhě zì jiě qí fù bì chéng mén jù cháo zhào bēn
会贼来攻城,潮遽出斗,而反接者自解其缚,闭城门拒潮召贲。
bēn yǔ xún yǐn zhòng rù yōng qiū shā cháo qī zǐ yīng chéng shǒu bèi
贲与巡引众入雍丘,杀潮妻子,婴城守备。
wú wáng zhī chéng zhì shòu bēn jiān chá yù shǐ
吴王祗承制授贲监察御史。
shù rì zéi lái gōng chéng bēn chū dòu ér sǐ xún nǎi hé bēn zhī zhòng chéng shǒu
数日,贼来攻城,贲出斗而死,巡乃合贲之众城守。
líng hú cháo yǐn zéi jiāng li tíng wàng gōng wéi lěi yuè zéi shāng yí dà bàn
令狐潮引贼将李廷望攻围累月,贼伤夷大半。
lù shān nǎi yú yōng qiū běi zhì qǐ zhōu zhù chéng lěi yǐ jué xiǎng lù zì shì nèi wài gé jué
禄山乃于雍丘北置杞州,筑城垒以绝饷路,自是内外隔绝。
yòu xiāng chí lěi yuè zéi fēng zhuǎn chì chéng zhōng yì kùn
又相持累月,贼锋转炽,城中益困。
shí xǔ yuǎn wèi suī yáng shǒu yǔ chéng fù lìng yáo chuāng tóng shǒu suī yáng chéng zéi gōng zhī bù xià
时许远为睢阳守,与城父令姚𪭢同守睢阳城,贼攻之不下。
chū lù shān xiàn hé luò xǔ shū jì shǒu líng chāng xuē yuàn shǒu yǐng chuān xǔ yuǎn shǒu suī yáng jiē chéng gū wú yuán
初禄山陷河洛,许叔冀守灵昌,薛愿守颍川,许远守睢阳,皆城孤无援。
yuàn shǒu yī nián ér chéng xiàn dū jì yī nián ér zì bá dú suī yáng jiān shǒu
愿守一年而城陷,督冀一年而自拔,独睢阳坚守。
zéi jiāng yǐn zǐ qí gōng wéi jīng nián
贼将尹子奇攻围经年。
xún yǐ yōng qiū xiǎo yì chǔ bèi bù zú dà kòu lín zhī bì nán bǎo shǒu nǎi liè zú jié zhèn zhà xiáng zhì dé èr nián zhēng yuè yě
巡以雍丘小邑,储备不足,大寇临之, 必难保守,乃列卒结阵诈降,至德二年正月也。
xuán zōng wén ér zhuàng zhī shòu xún zhǔ kè láng zhōng jiān yù shǐ zhōng chéng
玄宗闻而壮之,授巡主客郎中、兼御史中丞。
yǐn zǐ qí gōng wéi jì jiǔ chéng zhōng liáng jǐn yì zǐ ér shí xī hái ér cuàn rén xīn wēi kǒng lǜ jiāng yǒu biàn
尹子奇攻围既久,城中粮尽,易子而食,析骸而爨,人心危恐,虑将有变。
xún nǎi chū qí qiè duì sān jūn shā zhī yǐ xiǎng jūn shì
巡乃出其妾,对三军杀之,以飨军士。
yuē zhū gōng wèi guó jiā lù lì shǒu chéng yī xīn wú èr jīng nián fá shí zhōng yì bù shuāi
曰:“诸公为国家戮力守城,一心无二, 经年乏食,忠义不衰。
xún bù néng zì gē jī fū yǐ dàn jiàng shì qǐ kě xī cǐ fù zuò shì wēi pò
巡不能自割肌肤,以啖将士,岂可惜此妇,坐视危迫。
jiāng shì jiē qì xià bù rěn shí xún qiáng lìng shí zhī
”将士皆泣下,不忍食,巡强令食之。
nǎi kuò chéng zhōng fù rén
乃括城中妇人;
jì jǐn yǐ nán fū lǎo xiǎo jì zhī suǒ shí rén kǒu èr sān wàn rén xīn zhōng bù lí biàn
既尽,以男夫老小继之,所食人口二三万,人心终不离变。
shí hè lán jìn míng yǐ zhòng bīng shǒu lín huái xún qiǎn zhàng xià zhī shì nán jì yún yè zhuì chū chéng qiú yuán yú jìn míng
时贺兰进明以重兵守临淮,巡遣帐下之士南霁云夜缒出城,求援于进明。
jìn míng rì yǔ zhū jiāng zhāng lè gāo huì wú chū shī yì
进明日与诸将张乐高会,无出师意。
jì yún qì gào zhī yuē běn zhōu qiáng kòu líng bī chóng wéi bàn nián shí jǐn bīng qióng jì wú cóng chū
霁云泣告之曰:“本州强寇凌逼,重围半年,食尽兵穷,计无从出。
chū wéi chéng zhī rì chéng zhōng shù wàn kǒu jīn fù rén lǎo yòu xiāng shí dài jìn zhāng zhōng chéng shā ài qiè yǐ dàn jūn rén jīn jiàn cún zhī shù bù guò shù qiān chéng zhōng zhī rén fèn dāng ěr zéi
初围城之日,城中数万口,今妇人老幼,相食殆尽,张中丞杀爱妾以啖军人,今见存之数,不过数千,城中之人,分当饵贼。
dàn suī yáng jì bá jí jí lín huái pí máo xiāng yī lǐ xū yuán zhù
但睢阳既拔,即及临淮,皮毛相依,理须援助。
jì yún suǒ yǐ mào zéi fēng rèn pú fú qǐ shī wèi dài fū shēn niàn wēi wáng yán fā xiǎng yìng hé de yàn ān zì chǔ shū wú jiù xù zhī xīn
霁云所以冒贼锋刃,匍匐乞师,谓大夫深念危亡,言发响应,何得宴安自处,殊无救恤之心?
fu zhōng chén yì shì zhī suǒ wéi qǐ yi rú cǐ
夫忠臣义士之所为,岂宜如此!
jì yún jì bù néng dá zhǔ jiàng zhī yì qǐng niè yī zhǐ liú yú dài fū shì zhī yǐ xìn guī bào běn zhōu
霁云既不能达主将之意,请啮一指,留于大夫,示之以信,归报本州。
jì yún zì lín huái hái suī yáng shéng chéng ér rù
”霁云自临淮还睢阳, 绳城而入。
chéng zhōng jiàng lì zhī jiù bù zhì tòng kū lěi rì
城中将吏知救不至,恸哭累日。
shí yuè chéng xiàn
十月,城陷。
xún yǔ yáo chuāng nán jì yún xǔ yuǎn jiē wèi zéi suǒ zhí
巡与姚𪭢、南霁云、许远,皆为贼所执。
xún shén qì kāng kǎi měi yǔ zéi zhàn dà hū shì shī zì liè xuè liú chǐ yá jiē suì
巡神气慷慨,每与贼战, 大呼誓师,眦裂血流,齿牙皆碎。
chéng jiāng xiàn xī xiàng zài bài yuē chén zhì yǒng jù jié bù néng shì è qiáng kòu bǎo shǒu gū chéng
城将陷,西向再拜,曰:“臣智勇俱竭,不能式遏强寇,保守孤城。
chén suī wèi guǐ shì yǔ zéi wèi lì yǐ dá míng ēn
臣虽为鬼,誓与贼为厉,以答明恩。
jí chéng xiàn yǐn zǐ qí wèi xún yuē wén jūn měi zhàn zì liè jué chǐ jiē suì hé zhì cǐ yé
”及城陷,尹子奇谓巡曰: “闻君每战眦裂,嚼齿皆碎,何至此耶?
xún yuē wú yù qì tūn nì zéi dàn lì bù suí ěr
”巡曰:“吾欲气吞逆贼,但力不遂耳!
zǐ qí yǐ dà dāo tī xún kǒu shì qí chǐ cún zhě bù guò sān shù
” 子奇以大刀剔巡口,视其齿,存者不过三数。
xún dà mà yuē wǒ wèi jūn fù yì sǐ
巡大骂曰:“我为君父义死。
ěr fù nì zéi quǎn zhì yě ān néng jiǔ zāi
尔附逆贼,犬彘也,安能久哉!
zǐ qí yì qí yán jiāng lǐ zhī zuǒ yòu yuē cǐ rén shǒu yì bì bù wéi wǒ yòng
”子奇义其言,将礼之,左右曰:“此人守义,必不为我用。
sù de shì xīn bù kě jiǔ liú
素得士心,不可久留。
shì rì yǔ yáo chuāng jì yún tóng bèi hài wéi xǔ yuǎn zhí sòng luò yáng
”是日,与姚𪭢、霁云同被害,唯许远执送洛阳。
yáo chuāng zhě jiā zhōu píng lù rén gù xiāng liáng guó gōng chóng zhī zhí sūn
姚𪭢者,浃州平陆人,故相梁国公崇之侄孙。
fù yǎn kāi yuán chū lì chù zhōu cì shǐ
父弇,开元初历处州刺史。
chuāng xìng háo dàng hǎo yǐn xuè shàn sī zhú
𪭢性豪荡,好饮谑,善丝竹。
lì shòu ān wèi chéng fù lìng yǔ zhāng xún sù xiāng qīn shàn
历寿安尉、城父令,与张巡素相亲善。
yǐ shǒu suī yáng zhī gōng zhì dé èr nián chūn jiā jiǎn jiào shàng shū shì láng
以守睢阳之功,至德二年春,加检校尚书侍郎。
gǔ bēn zhě gù láng zhōu cì shǐ xuán zhī zǐ yě
贾贲者,故阆州刺史璇之子也。
xǔ yuǎn zhě háng zhōu yán guān rén yě
许远者,杭州盐官人也。
shì shì jiāng yòu
世仕江右。
zēng zǔ gāo yáng gōng jìng zōng lóng shuò zhōng zǎi xiàng zì yǒu chuán
曾祖高阳公敬宗,龙朔中宰相,自有传。
yuǎn qīng gàn chū cóng jūn hé xī wèi qì xi zhī dù pàn guān
远清干,初从军河西,为碛西支度判官。
zhāng chóu jiān qióng zhèn jiàn nán yòu pì wéi cóng shì
章仇兼琼镇剑南,又辟为从事。
mù qí mén yù yǐ zi qī zhī
慕其门, 欲以子妻之。
yuǎn cí jiān qióng nù jī tā shì zhòng shāng biǎn wèi gāo yào wèi
远辞,兼琼怒,积他事中伤,贬为高要尉。
hòu yù shè de hái
后遇赦得还。
lù shān zhī luàn bù cì bá jiàng shuài huò jiàn yuǎn sù liàn róng shì
禄山之乱,不次拔将帅,或荐远素练戎事。
xuán zōng zhào jiàn bài suī yáng tài shǒu lèi jiā shì yù shǐ běn zhōu fáng yù shǐ
玄宗召见,拜睢阳太守,累加侍御史、本州防御使。
jí zéi jiāng yǐn zǐ qí gōng wéi yuǎn yǔ zhāng xún yáo chuāng yīng chéng jù shǒu jīng nián wài jiù bù zhì bīng liáng jù jǐn ér chéng xiàn
及贼将尹子奇攻围,远与张巡、姚𪭢婴城拒守经年,外救不至, 兵粮俱尽而城陷。
yǐn zǐ qí zhí sòng luò yáng yǔ gē shū hàn chéng qiān lǐ jù qiú zhī kè shěng
尹子奇执送洛阳,与哥舒翰、程千里,俱囚之客省。
jí ān qìng xù bài dù hé běi zǒu shǐ yán zhuāng jiē hài zhī
及安庆绪败, 渡河北走,使严庄皆害之。
chū hè lán jìn míng yǔ fáng guǎn sù bù xiāng yè
初,贺兰进明与房琯素不相叶。
jí guǎn wèi zǎi xiàng jìn míng shí wèi yù shǐ dài fū
及琯为宰相,进明时为御史大夫。
guǎn zòu yòng jìn míng wèi péng chéng tài shǒu hé nán jié dù shǐ jiān yù shǐ dài fū dài sì guó wáng jù
琯奏用进明为彭城太守、河南节度使、兼御史大夫,代嗣虢王巨;
fù yòng líng chāng tài shǒu xǔ shū jì wèi jìn míng dōu zhī bīng mǎ jiān yù shǐ dài fū zhòng qí guān yǐ cuò jìn míng
复用灵昌太守许叔冀为进明都知兵马、兼御史大夫,重其官以挫进明。
guó wáng jù shòu dài zhī shí jǐn jiāng bù qǔ ér xíng suǒ liú zhě jiǎn tuì léi bīng shù qiān rén liè mǎ shù bǎi pǐ bù kān hàn zéi
虢王巨受代之时,尽将部曲而行,所留者拣退羸兵数千人、劣马数百匹,不堪扞贼。
shū jì shì bù xià jīng ruì yòu míng wèi děng yú jìn míng zì wèi pǐ dí bù shòu jìn míng jié zhì
叔冀恃部下精锐,又名位等于进明, 自谓匹敌,不受进明节制。
gù nán jì yún zhī qǐ shī jìn míng bù gǎn fēn bīng jù shū jì jiàn xí
故南霁云之乞师,进明不敢分兵,惧叔冀见袭。
liǎng xiāng guān wàng zuò shì wēi wáng zhì hé nán jùn yì wèi xū yóu zhí zhèng zhī guāi jīng zhì yě
两相观望,坐视危亡,致河南郡邑为墟,由执政之乖经制也。
chéng qiān lǐ jīng zhào rén
程千里,京兆人。
shēn cháng qī chǐ gǔ xiāng kuí àn yǒu yǒng lì
身长七尺,骨相魁岸,有勇力。
běn qì xi mù rén lèi yǐ róng xūn guān zhì ān xī fù dōu ràng
本碛西募人,累以戎勋,官至安西副都让。
tiān bǎo shí yī zài shòu yù shǐ zhōng chéng
天宝十一载,授御史中丞。
shí èr zài jiān běi tíng dōu ràng chōng ān xī běi tíng jié dù shǐ
十二载,兼北庭都让,充安西北庭节度使。
tū jué shǒu lǐng ā bù sī xiān lǜ zhòng nèi fù lì shuò fāng jūn xuán zōng cì xìng míng yuē li xiàn zhōng
突厥首领阿布思先率众内附,隶朔方军,玄宗赐姓名曰李献忠。
lǐ lín fǔ yáo lǐng shuò fāng jié dù yòng xiàn zhōng wèi fù jiāng
李林甫遥领朔方节度,用献忠为副将。
hòu yǒu zhào yí xiàn zhōng bù luò lì yōu zhōu xiàn zhōng sù yǔ lù shān yǒu xì jù bù fèng zhào nǎi pàn guī qì běi shù wèi biān huàn
后有诏移献忠部落隶幽州,献忠素与禄山有隙,惧不奉诏, 乃叛归碛北,数为边患。
xuán zōng fèn zhī mìng qiān lǐ jiàng bīng tǎo zhī
玄宗愤之,命千里将兵讨之。
shí èr zài shí yī yuè qiān lǐ bīng zhì qì xi yǐ shū yù gé lù lìng qí xiāng yìng
十二载十一月,千里兵至碛西,以书喻葛禄,令其相应。
xiàn zhōng shì qióng guī gé lù bù
献忠势穷,归葛禄部。
gé lù fù xiàn zhōng bìng qí qī zǐ jí zhàng xià shù qiān rén sòng zhī qiān lǐ fēi biǎo xiàn jié tiān zǐ zhuàng zhī
葛禄缚献忠并其妻子及帐下数千人,送之千里,飞表献捷,天子壮之。
shí sān zài sān yuè qiān lǐ xiàn fú yú qín zhèng lóu zhǎn zhī yú zhū què jiē yǐ gōng shòu yòu jīn wú wèi dà jiàng jūn tóng zhèng réng liú zuǒ yǔ lín jūn
十三载三月, 千里献俘于勤政楼,斩之于朱雀街,以功授右金吾卫大将军同正,仍留佐羽林军。
lù shān zhī luàn zhào qiān lǐ yú hé dōng zhào mù chōng hé dōng jié dù fù shǐ yún zhōng tài shǒu
禄山之乱,诏千里于河东召募,充河东节度副使、云中太守。
shí wǔ zài zhēng yuè qiān shàng dǎng jùn zhǎng shǐ tè jìn shè yù shǐ zhōng chéng yǐ bīng shǒu shàng dǎng
十五载正月,迁上党郡长史、特进,摄御史中丞,以兵守上党。
zéi lái gōng chéng lǚ wèi qiān lǐ suǒ bài yǐ gōng lèi jiā kāi fǔ yí tóng sān sī lǐ bù shàng shū jiān yù shǐ dài fū
贼来攻城,屡为千里所败,以功累加开府仪同三司、礼部尚书、兼御史大夫。
zhì dé èr nián jiǔ yuè zéi jiāng cài xī dé wéi chéng shù yǐ qīng jì tiǎo zhàn
至德二年九月,贼将蔡希德围城,数以轻骑挑战。
qiān lǐ shì qí xiāo guǒ kāi xuán mén lǜ bǎi qí yù shēng qín xī dé
千里恃其骁果,开悬门,率百骑,欲生擒希德。
jìn qí bó zhī chuí jiāng qín ér xī dé jiù bīng zhì qiān lǐ liǎn qí ér tuì qiáo huài zhuì kēng fǎn wèi xī dé suǒ zhí
劲骑搏之,垂将擒而希德救兵至,千里敛骑而退,桥坏坠坑, 反为希德所执。
yǎng shǒu gào zhū qí yuē fēi wú zhàn zhī guò cǐ tiān yě
仰首告诸骑曰:“非吾战之过,此天也!
wèi wǒ bào zhū jiàng shì zhà kě shī shuài bù kě shī chéng
为我报诸将士,乍可失帅, 不可失城。
jūn rén wén zhī qì xià zhòu yè yán bīng chéng shǒu zéi jìng bù néng bá
”军人闻之泣下,昼夜严兵城守,贼竟不能拔。
qiān lǐ zhì dōng dōu ān qìng xù shě zhī wěi shǔ tè jìn qiú zhī kè shěng
千里至东都,安庆绪舍之,伪署特进,囚之客省。
jí qìng xù bài zǒu wèi yán zhuāng suǒ hài
及庆绪败走,为严庄所害。
qí nián shí èr yuè shàng yù dān fèng lóu dà shè jié wén yuē zhōng chén shì jūn yǒu sǐ wú èr
其年十二月,上御丹凤楼大赦,节文曰:“忠臣事君,有死无贰;
liè shì xùn yì suī mò rú cún
烈士徇义, 虽殁如存。
qí li xin qī lú yì yuán lǚ qiān zhāng xún xǔ yuǎn zhāng jiè rán jiǎng qīng páng jiān děng jí yǔ zhuī zèng fǎng qí zǐ sūn hòu qí guān jué jiā kǒu shēn jiā yōu xù
其李忄妻、卢奕、袁履谦、张巡、许远、张介然、蒋清、庞坚等,即与追赠,访其子孙,厚其官爵,家口深加优恤。
zì shì shè ēn wú bù gāi yú jié yì ér chéng qiān lǐ zhōng yǐ shēng zhí zéi tíng bù zhān bāo zèng
”自是赦恩,无不该于节义,而程千里终以生执贼庭,不沾褒赠。
yuán guāng tíng zhě hé xī shù jiāng tiān bǎo mò wèi yī zhōu cì shǐ
袁光庭者,河西戍将,天宝末为伊州刺史。
lù shān zhī luàn xī běi biān róng bīng rù fù nàn hé lǒng jùn yì jiē wèi tǔ bō suǒ bá
禄山之乱,西北边戎兵入赴难,河、 陇郡邑,皆为吐蕃所拔。
wéi guāng tíng shǒu yī zhōu lěi nián wài jiù bù zhì
唯光庭守伊州累年,外救不至。
lǔ bǎi duān yòu shuō zhōng bù zhī qū bù xià rú yī
虏百端诱说,终不之屈, 部下如一。
jí shǐ shí jì jǐn liáng chǔ bìng jié chéng jiāng xiàn méi guāng tíng shǒu shā qí qī zǐ zì fén ér sǐ
及矢石既尽,粮储并竭,城将陷没,光庭手杀其妻子,自焚而死。
cháo tíng wén zhī zèng gōng bù shàng shū
朝廷闻之,赠工部尚书。
shào zhēn zhě héng zhōu jié dù shǐ li bǎo chén zhī pàn guān yě
邵真者,恒州节度使李宝臣之判官也。
lèi jiā jiǎn jiào sī fēng láng zhōng jiān yù shǐ zhōng chéng zhuān zhǎng wén hàn bǎo chén shēn suǒ xìn rèn
累加检校司封郎中、兼御史中丞,专掌文翰,宝臣深所信任。
bǎo chén sǐ qí zi wéi yuè shàn lǐng fù zhòng
宝臣死,其子惟岳擅领父众。
li zhèng jǐ tián yuè qiǎn rén shuō wéi yuè tóng pàn zhēn qì jiàn yuē xiān gōng wèi jiān jiàng xiàng shòu guó hòu ēn dài fū cuī dié zhī zhōng jù yù wéi mìng tóng lín dào zhī è wéi xiān gōng zhī zhì bì bù kě yě
李正己、田悦遣人说惟岳同叛, 真泣谏曰:“先公位兼将相,受国厚恩,大夫缞绖之中,遽欲违命,同邻道之恶, 违先公之志,必不可也!
tián yuè yǔ wǒ mì ěr jué zhī yòu kǒng sù huò
田悦与我密迩,绝之又恐速祸;
zhèng jǐ shāo yuǎn jué zhī yì ěr
正己稍远,绝之易耳。
dàn lìng yuè shǐ hái bào qǐng xú sī qí yi
但令悦使还报,请徐思其宜;
zhí zhèng jǐ shǐ sòng jīng shī yīn qǐng zhì tǎo cháo tíng bì jiā dài fū zhī zhōng ér jīng jié kě de
执正己使送京师,因请致讨,朝廷必嘉大夫之忠,而旌节可得。
wéi yuè rán zhī lìng zhēn cǎo zòu
”惟岳然之,令真草奏。
jiāng fā kǒng mù lì hú zhèn wèi wéi yuè yuē cǐ shì fēi xì qǐng yǔ jiāng lì huì yì
将发,孔目吏胡震谓惟岳曰:“此事非细,请与将吏会议。
zhǎng shǐ bì huá yuē xiān gōng yǔ èr dào qīn hǎo èr shí yú nián yī zhāo bèi zhī fú kǒng shēng shì
”长史毕华曰:“先公与二道亲好,二十余年,一朝背之,伏恐生事。
jīn zhí qí lái shǐ sòng yú jīng shī dà shàn
今执其来使,送于京师,大善。
tuō wèi wèi cháo tíng suǒ xìn zhèng jǐ bīng qiáng hū lái xí chéng gū jūn wú yuán hé yǐ dí zhī
脱未为朝廷所信,正己兵强,忽来袭城,孤军无援, 何以敌之?
bù ruò réng jiù wù jué xú guān qí biàn
不若仍旧勿绝,徐观其变。
wéi yuè yòu cóng zhī
”惟岳又从之。
zhēn yòu quàn wéi yuè qiǎn qí dì wéi jiǎn rù cháo réng qiǎn jūn lì xuē guǎng sì yì hé dōng jié dù mǎ suì jūn qiú bǎo jiàn
真又劝惟岳遣其弟惟简入朝, 仍遣军吏薛广嗣诣河东节度马燧军求保荐。
tián yuè tún bīng shù lù wén qí móu qiǎn rén wèi wéi yuè yuē shào zhēn huò luàn jūn zhèng bì sù shā zhī
田悦屯兵束鹿,闻其谋,遣人谓惟岳曰: “邵真惑乱军政,必速杀之。
bù rán wú qiě tǎo qí zuì yǐ
不然,吾且讨其罪矣。
wéi yuè jù suì shā zhēn
”惟岳惧,遂杀真。
cháo tíng wén ér jiā zhī zèng hù bù shàng shū
朝廷闻而嘉之,赠户部尚书。
fú lín zhě tián yuè zhī jiāng
符璘者,田悦之将。
chū mǎ suì li bào zhēn li péng děng pò tián yuè yú huán shuǐ suì děng jìn tún wèi zhōu
初,马燧、李抱真、李芃等破田悦于洹水,燧等进屯魏州。
shí yuè yǔ li nà huì yú pú yáng yīn qǐng zhù bīng nà fēn huī xià shù qiān rén suí zhī
时悦与李纳会于濮阳,因请助兵,纳分麾下数千人随之。
zhì shì nà wèi hé nán zhū jūn suǒ bī zì pú yáng bēn guī pú zhōu zhēng bīng yú yuè yuè qiǎn lín jiāng sān bǎi qí hù sòng zhī
至是纳为河南诸军所逼, 自濮阳奔归濮州,征兵于悦,悦遣璘将三百骑护送之。
nà bīng jì guī suì xī qí zhòng jiàng yú suì
纳兵既归,遂悉其众降于燧。
qiān lín shì tài zǐ zhān shì jiān yù shǐ zhōng chéng fēng yì yáng jùn wáng shí fēng yī bǎi hù
迁璘试太子詹事、兼御史中丞,封义阳郡王,实封一百户。
lín fù lìng qí chū wèi yuè bù jiàng zhì shì yīn lín zhī chū suì lìng sān zi tóng jiàng yú suì
璘父令奇,初为悦部将,至是因璘之出,遂令三子同降于燧。
yuè nù zhí lìng qí lìng qí dà hū màn mà zhī yuè zú qí jiā
悦怒,执令奇, 令奇大呼慢骂之,悦族其家。
zèng lìng qí hù bù shàng shū
赠令奇户部尚书。
zhào yè zì yún qīng dèng zhōu ráng rén qí xiān zì tiān shuǐ xǐ yān
赵晔,字云卿,邓州穰人,其先自天水徙焉。
zhēn guàn zhōng zhǔ kè yuán wài láng dé yán zēng sūn yě
贞观中,主客员外郎德言曾孙也。
fù jìng xiān diàn zhōng shì yù shǐ
父敬先,殿中侍御史。
yè zhì xué shàn zhǔ wén
晔志学,善属文。
kāi yuán zhōng jǔ jìn shì lián zhuó kē dì bǔ tài zǐ zhèng zì lèi shòu dà lǐ píng shì biǎn běi yáng wèi yí léi zé hé dōng èr chéng
开元中,举进士,连擢科第,补太子正字,累授大理评事, 贬北阳尉,移雷泽、河东二丞。
hé dōng cǎi fǎng shǐ wéi zhì yǐ yè lǚ cāo qīng zhí pō tuī jìng zhī biǎo wèi bīn liáo
河东采访使韦陟以晔履操清直,颇推敬之,表为宾僚。
zhì ba chén liú cǎi fǎng shǐ guō nà fù zòu yè wèi zhī shǐ
陟罢,陈留采访使郭纳复奏晔为支使。
jí ān lù shān xiàn chén liú yīn méi yú zéi
及安禄山陷陈留,因没于贼。
shí yǒu jīng zhào wéi shì fu rèn jī guān yǐ bù gōng zéi jūn yù hài wéi bèi nì zéi mò rù wèi bì
时有京兆韦氏,夫任畿官,以不供贼军遇害,韦被逆贼没入为婢。
jiāng xī guān chá shǐ wéi xuān zú xiōng dì yě
江西观察使韦儇,族兄弟也。
yè āi qí yuān yì yǐ qián shú zhī bǐ qí qī zhì zhī bié yuàn hòu gōng yī shí ér yè jìng bù miàn qí rén
晔哀其冤抑,以钱赎之,俾其妻置之别院,厚供衣食,而晔竟不面其人。
míng nián shōu fù dōng dōu yè yǐ jiā cái zī gěi ér fǎng qí qīn shǔ guī zhī shí zhě xián zhòng yān
明年, 收复东都,晔以家财资给,而访其亲属归之,识者咸重焉。
qián yuán chū sān sī yì zuì biǎn jìn jiāng wèi
乾元初,三司议罪,贬晋江尉。
shù nián gǎi lù shì cān jūn
数年,改录事参军。
zhēng bài zuǒ bǔ quē wèi zhì
征拜左补阙,未至。
fú jiàn guān chá shǐ li chéng zhāo zòu wèi pàn guān shòu shì dà lǐ sī zhí jiān jiān chá yù shǐ
福建观察使李承昭奏为判官,授试大理司直、兼监察御史。
shì sī yì láng jiān diàn zhōng shì yù shǐ
试司议郎、兼殿中侍御史。
rù wèi shàn bù bǐ bù èr yuán wài shàn bù cāng bù èr láng zhōng mì shū shǎo jiān
入为膳部、比部二员外,膳部、仓部二郎中,秘书少监。
yè xìng xiào tì dūn zhòng jiāo yǒu suī jīng jiān wēi bù gǎi qí cāo
晔性孝悌,敦重交友,虽经艰危,不改其操。
shǎo shí yǔ yīn yín yán zhēn qīng liǔ fāng lù jù xiāo yǐng shì li huá shào zhěn tóng zhì yǒu shàn gù tiān bǎo zhōng yǔ yuē yīn yán liǔ lù xiāo li shào zhào yǐ qí chóng xíng yì dūn jiāo dào yě
少时与殷寅、颜真卿、柳芳、陆据、萧颖士、李华、邵轸、同志友善,故天宝中语曰:“殷、颜、柳、陆、萧、李、 邵、赵”,以其重行义,敦交道也。
ér yè zǎo shàn gāo míng zài huàn tú wǔ shí nián lèi jīng biǎn zhé jiǎn zhì bèi zhì
而晔早擅高名,在宦途五十年,累经贬谪,蹇踬备至。
rù shì sān shí nián fāng zhān shěng guān shēn zài láng shǔ zi cháng tú bù
入仕三十年,方沾省官,身在郎署,子常徒步。
guān jì sàn cáo fèng lù dān guǎ yī shí bù chōng yǐ zhì wáng mò fú míng jiǎn zhě wèi zhī tàn xī
官既散曹,俸禄单寡,衣食不充,以至亡殁,服名检者为之叹息。
jiàn zhōng sì nián dōng jīng yuán bīng pàn yè cuàn yú shān gǔ
建中四年冬,泾原兵叛,晔窜于山谷。
xún yǐ jí zhōng zhuī zèng huá zhōu cì shǐ
寻以疾终,追赠华州刺史。
zi zōng rú bié yǒu chuán
子宗儒,别有传。
shí yǎn fēn běn xi chéng hú rén yě
石演芬,本西城胡人也。
yǐ wǔ yǒng wèi shuò fāng bīn níng jié dù bīng mǎ shǐ jiān yù shǐ dài fū
以武勇为朔方邠宁节度兵马使、兼御史大夫。
li huái guāng yǎng wèi zi lèi zhì yòu wǔ fēng dōu jiāng
李怀光养为子,累至右武锋都将。
shí huái guāng jūn tún sān qiáo jiāng yǔ zhū cǐ tōng móu
时怀光军屯三桥,将与朱泚通谋。
yǎn fēn nǎi shǐ mén kè gào chéng yì mì shū jù yán huái guāng wú zhuàng qǐng ba qí zǒng tǒng
演芬乃使门客郜成义密疏,具言怀光无状,请罢其总统。
chéng yì zhì fèng tiān nǎi fǎn yǐ qí yán gào huái guāng zǐ wéi wéi mì gào qí fù
成义至奉天,乃反以其言告怀光子琟,琟密告其父。
huái guāng nǎi zhào yǎn fēn zé zhī yuē yǐ ěr wèi zi nài hé yù pò wǒ jiā
怀光乃召演芬责之曰:“以尔为子,奈何欲破我家!
jīn sǐ kě hu
今死可乎?
yǎn fēn duì yuē tiān zǐ yǐ gōng wèi fù xīn gōng shàng fù tiān zi ān kě zé yǎn fēn
”演芬对曰: “天子以公为腹心,公上负天子,安可责演芬!
qiě yǎn fēn hú rén bù jiě yì xīn yù shǒu shì yī rén xìng miǎn hū wèi zéi
且演芬胡人,不解异心,欲守事一人,幸免呼为贼。
sǐ cháng fēn yě
死,常分也!
huái guāng shǐ zuǒ yòu jī shí zhī jiē yuē cǐ zhōng liè shì yě
”怀光使左右脔食之,皆曰:“此忠烈士也!
kě lìng sù sǐ
可令速死。
nǎi yǐ dāo duàn qí jǐng
”乃以刀断其颈。
dé zōng zhuī sī yì liè zèng bīng bù shàng shū réng cì qián sān bǎi qiān
德宗追思义烈,赠兵部尚书,仍赐钱三百千。
yòu bǔ de gào chéng yì yú shuò fāng lù zhī
又捕得郜成义于朔方,戮之。
xiān shì zhào cì huái guāng tiě quàn
先是,诏赐怀光铁券。
huái guāng fèng zhào jù màn zuǒ dōu jiāng zhāng míng zhèn dà hū jūn mén yuē tài wèi jiàn zéi bù jī tiān shǐ dào bù yíng gù jiāng fǎn yé
怀光奉诏倨慢,左都将张名振大呼军门曰:“太尉见贼不击,天使到不迎,固将反耶!
qiě ān shǐ liǎng zéi pú gù huái ēn jīn jiē zú miè gōng yù hé wéi
且安史两贼,仆固怀恩,今皆族灭,公欲何为?
shì zī zhōng yì zhī shì lì gōng xūn ěr
是资忠义之士立功勋耳!
huái guāng wén zhī zhào wèi yuē wǒ bù fǎn wèi zéi qiáng shèng xū xù ruì sì shí ěr
”怀光闻之,召谓曰:“我不反,为贼强盛,须蓄锐俟时耳。
wú jǐ huái guāng yǐn jūn rù xián yáng míng zhèn yuē gōng nǎi yán bù fǎn jīn cǐ lái hé yě
” 无几,怀光引军入咸阳,名振曰:“公乃言不反,今此来何也?
hé bù jí gōng zhū cǐ shōu fù jīng chéng yǐ tú fù guì
何不急攻朱泚,收复京城,以图富贵?
huái guāng yuē míng zhèn bìng kuáng
”怀光曰:“名振病狂。
shǐ zuǒ yòu shā zhī
”使左右杀之。
zhāng pī jiàn zhōng chū yǐ zé lù jiāng zhèn lín míng
张伾,建中初,以泽潞将镇临洺。
tián yuè gōng zhī pī dù bīng lì bù néng chū zhàn yán shè shǒu bèi yīng chéng jù shǒu zéi bù néng bá
田悦攻之,伾度兵力不能出战,严设守备, 婴城拒守,贼不能拔。
lěi yuè gōng zhī yì jí shì duō sǐ shāng liáng chǔ jiàn fá jiù bīng wèi zhì
累月,攻之益急,士多死伤,粮储渐乏,救兵未至。
pī zhī shì bù jì wú yǐ jī shì xīn nǎi xī zhào jiāng zú yú jūn mén mìng qí nǚ chū bài zhī wèi yuē jiàng shì xīn kǔ shǒu zhàn pī zhī jiā wú chǐ cùn wù yǔ gōng děng dú yǒu cǐ nǚ xìng wèi jià rén yuàn chū mài zhī wèi jiàng shì yī rì zhī fèi
伾知事不济,无以激士心,乃悉召将卒于军门,命其女出拜之,谓曰:“将士辛苦守战, 伾之家无尺寸物与公等,独有此女,幸未嫁人,愿出卖之,为将士一日之费。
zhòng jiē dà kū yuē shì wèi jiāng jūn sǐ zhàn xìng wú lǜ yě
”众皆大哭,曰:“誓为将军死战,幸无虑也!
huì mǎ suì yǔ tài yuán zhī shī zhì yǔ zhòng hé jī yuè yú chéng xià dà bài zhī
”会马燧与太原之师至,与众合击悦于城下,大败之。
pī chéng shì chū zhàn shì zú wú bù yī dāng bǎi
伾乘势出战,士卒无不一当百。
wéi jiě yǐ gōng qiān sì zhōu cì shǐ
围解,以功迁泗州刺史。
zài zhōu shí yú nián bài yòu jīn wú wèi dà jiàng jūn
在州十余年,拜右金吾卫大将军。
zhào wèi zhì bìng zú
诏未至,病卒。
zhēn yuán èr shí yī nián zèng shàng shū yòu pú yè
贞元二十一年,赠尚书右仆射。
yǒu zi zhòng zhèng jūn lì yù lì wèi jùn jiāng zhòng zhèng mǔ xú shì gù jù bù cóng
有子重政,军吏欲立为郡将,重政母徐氏固拒不从。
zhào yuē qián zhāo yì jūn sì zhōu xíng yíng yá qián bīng mǎ shǐ dà zhōng dài fū shì tài zǐ bīn kè jiān jiān chá yù shǐ zhāng zhòng zhèng mén yǒu xūn lì wéi tuī yì yǒng
诏曰:“前昭义军泗州行营衙前兵马使、大中大夫、试太子宾客、兼监察御史张重政,门有勋力,惟推义勇。
sù wén kè jiā zhī měi cháng chēng fǔ zhòng zhī cái
夙闻克家之美,常称抚众之才。
jìn zhě qí fù chū wáng qún xiǎo shān huò yòu yǐ qí jì bǐ zhí jūn huī
近者其父初亡,群小扇惑,诱以奇计,俾执军麾。
ér zhòng zhèng yǔ qí mǔ xiōng hào qì gù jù suì quán kěn yuàn bēn gào yuán róng bù wéi lì huí chéng qí xiān zhì
而重政与其母兄,号泣固拒,遂全恳愿,奔告元戎,不为利回,成其先志。
yú jiā wèi xiào zǐ zài guó wèi zhōng chén jūn zhèng yì ān xíng yì zhāo zhù
于家为孝子,在国为忠臣,军政乂安,行义昭著。
niàn cí míng jié gǎn tàn liáng shēn yi qià ēn róng bǐ hóng jī quàn
念兹名节,感叹良深,宜洽恩荣,俾弘激劝。
lǐ wú bì yú jīn gé lǐ dāng yóu yú quán duó róng zhāng xiàn fǔ shì shì jiān chóng
礼无避于金革,理当由于权夺,戎章宪府,式示兼崇。
kě qǐ fù yún huī jiāng jūn shǒu jīn wú wèi dà jiàng jūn yuán wài zhì tóng zhèng yuán jiǎn jiào tài zǐ zhān shì jiān yù shǐ zhōng chéng réng wěi huái nán jié dù shǐ yǔ yào zhí shì rèn shǐ
可起复云麾将军,守金吾卫大将军、员外置同正员,检校太子詹事、兼御史中丞,仍委淮南节度使与要职事任使。
yòu zhào yuē zhāng zhòng zhèng mǔ gāo píng jùn fū rén xú shì zú mào yīn fá xíng biǎo róu míng huái zhèng jiā zhī měi yǒu zé lín zhī shi
又诏曰:“张重政母高平郡夫人徐氏,族茂姻阀,行表柔明,怀正家之美,有择邻之识。
qǐng dāng biàn gǔ céng bù guǐ suí bǎo qí mén zōng xun chéng zhōng xiào suī tú shǐ suǒ zài hé yǐ jiā zhī
顷当变故,曾不诡随,保其门宗,训成忠孝,虽图史所载,何以加之!
niàn qí lìng zǐ yǐ shēn jiǎng yòng tè zhāng mǔ yí zhī dé bǐ chóng fēng guó zhī róng
念其令子,已申奖用,特彰母仪之德,俾崇封国之荣。
kě fēng lǔ guó tài fū rén
可封鲁国太夫人。
zhēn jì zì mèng chéng zhōng shān wú jí rén jiā yú wèi zhōu
甄济,字孟成,中山无极人,家于卫州。
shǎo gū tiān bǎo zhōng yǐn jū wèi zhōu qīng yán shān
少孤,天宝中隐居卫州青岩山。
rén fú qí cāo xíng yuē bù tián yú
人伏其操行,约不畋渔。
cǎi fǎng shǐ ān lù shān biǎo jiàn zhī shòu shì dà lǐ píng shì chōng fàn yáng jùn jié dù zhǎng jì
采访使安禄山表荐之,授试大理评事,充范阳郡节度掌记。
tiān bǎo mò ān lù shān yǒu yì zhì móu yǐ zhì miǎn
天宝末,安禄山有异志,谋以智免。
wèi xiàn lìng qí chéng xìn kě tuō nǎi qiú shǐ zhì wèi jù yǐ chéng gào
卫县令齐诚信可托,乃求使至卫,具以诚告。
dì xin qī mì qiú yáng xuè yǐ wéi bèi zhì yè wěi ǒu xuè jí bù néng zhī suì yú guī
弟忄妻密求羊血以为备,至夜,伪呕血疾不能支,遂舁归。
jí lù shān fǎn shǐ wěi jié dù shǐ cài xī dé lǐng xíng lù zhě li shàn děng èr rén fēng dāo lái zhào chá jì zhà bù qǐ jí jiù lù zhī
及禄山反,使伪节度使蔡希德领行戮者李掞等二人,封刀来召,察济诈不起,即就戮之。
jì yǐ zuǒ shǒu shū yún qù bù dé
济以左手书云:“去不得!
li shàn chí dāo ér qián jì yǐn shǒu yǐ dài xī dé xū xī jiē tàn zhī yuē li shàn tuì
”李掞持刀而前,济引首以待,希德歔欷嗟叹之,曰:“李掞退。
yǐ shí bìng bào lù shān
” 以实病报禄山。
hòu ān qìng xù yì shǐ rén zhì xiàn qiáng yú zhì dōng dōu ān guó guān
后安庆绪亦使人至县,强舁至东都安国观。
jīng yuè yú dài zōng shōu dōng jīng
经月余,代宗收东京。
jì qǐ yì jūn mén shàng yè nǎi sòng shàng dōu
济起,诣军门上谒,乃送上都。
sù zōng guǎn zhī yú sān sī shǐ lìng shòu wěi mìng guān zhān wàng yǐ kuì qí xīn
肃宗馆之于三司使,令受伪命官瞻望,以愧其心。
shòu mì shū láng zhuǎn tài zǐ shè rén
授秘书郎,转太子舍人。
bǎo yìng chū bài xíng bù yuán wài láng
宝应初,拜刑部员外郎。
wèi shǎo yóu zòu shòu zhù zuò láng jiān shì yù shǐ zhōng yú xiāng zhōu
魏少游奏授著作郎、兼侍御史, 终于襄州。
yuán hé zhōng xiāng zhōu jié dù shǐ yuán zī zòu qí jié xíng zhào yuē fú fēng shù jié wèi zhī lì míng
元和中,襄州节度使袁滋奏其节行,诏曰:“符风树节,谓之立名;
mò jiā bāo zèng suǒ yǐ yòu shàn
殁加褒赠, 所以诱善。
gù cháo sàn dài fū mì shū shěng zhù zuò láng jiān shì yù shǐ zhēn jì zǎo yǐ wén yǎ jiàn chēng yú shí
故朝散大夫、秘书省著作郎、兼侍御史甄济,早以文雅,见称于时。
cháng yīn bì zhào yì zuǒ róng fǔ
尝因辟召,亦佐戎府。
ér néng bǎo jiān zhēn zhī zhèng xìng bù lǚ wēi jī
而能保坚贞之正性,不履危机;
dǔ nì luàn zhī qián méng bù cóng xié wū
睹逆乱之潜萌,不从胁污。
yì shēng kě chuán yú zhú bó xiǎn zèng wèi bēn yú sōng qiū
义声可传于竹帛,显赠未贲于松楸。
fān fāng suǒ chén yǔn yè yí diǎn zhuī jiā mìng zhì yǐ jiǎng zhōng hún
籓方所陈,允叶彝典,追加命秩,以奖忠魂。
kě zèng mì shū shǎo jiān
可赠秘书少监。
liú dūn rú kāi yuán cháo shǐ guān zuǒ sàn qí cháng shì zi xuán zhī sūn
刘敦儒,开元朝史官左散骑常侍子玄之孙。
dūn rú mǔ yǒu xīn jí fēi rì biān rén bù ān zi dì pú shǐ bù shèng qí kǔ jiē táo dùn tā chǔ wéi dūn rú shì yǎng bù xī tǐ cháng liú xuè
敦儒母有心疾,非日鞭人不安,子弟仆使,不胜其苦,皆逃遁他处,唯敦儒侍养不息,体常流血。
jí mǔ wáng jū sāng huǐ jí gǔ lì luò zhōng wèi zhī liú xiào zǐ
及母亡,居丧毁瘠骨立,洛中谓之刘孝子。
yuán hé zhōng dōng dōu liú shǒu quán dé yú jù zòu qí zhì xíng zhào yuē xiào zǐ liú dūn rú shēng yú rú mén bǐng cǐ zhì xìng
元和中,东都留守权德舆具奏其至行,诏曰:“孝子刘敦儒,生于儒门,禀此至性。
wáng xiáng dǔ xíng qǐ xiào jìng ér bù yí
王祥笃行,起孝敬而不移;
zēng shēn yǎng zhì jī suì nián ér wǎng dài
曾参养志,积岁年而罔怠。
yòng hóng quàn jiǎng ér fú guān cháng fēn cáo luò shī bǐ suì sī zhì
用弘劝奖,而服官常, 分曹洛师,俾遂私志。
kě zuǒ lóng wǔ jūn bīng cáo cān jūn fēn sī dōng dōu
可左龙武军兵曹参军,分司东都。
gāo mù bó hǎi rén
高沐,渤海人。
fù píng cóng shì yú xuān wǔ jūn zhī cáo zhōu shì
父凭,从事于宣武军,知曹州事。
li líng yào zuò luàn píng mì qiǎn shǐ zòu zéi zhōng shì zhuàng zhào chú cáo zhōu cì shǐ
李灵曜作乱,凭密遣使奏贼中事状,诏除曹州刺史。
wú hé li zhèng jǐ dào yǒu cáo pú píng suì xiàn yú zéi shù nián zú
无何,李正己盗有曹、濮,凭遂陷于贼,数年卒。
mù zhēn yuán zhōng jìn shì jí dì
沐,贞元中进士及第。
yǐ jiā zú zài yùn li shī gǔ zhì wèi pàn guān
以家族在郓,李师古置为判官。
jū shù nián shī dào shàn xí měi móu bù shùn mù yǔ tóng liè guō hù li gōng dù děng bì guǎng yǐn gǔ jīn chéng bài yù zhī qián hòu shuō shī dào wéi shàn zhě fán qiān yán
居数年,师道擅袭,每谋不顺,沐与同列郭昈、李公度等,必广引古今成败谕之,前后说师道为善者凡千言。
qí pàn guān li wén huì kǒng mù guān lín yīng jiē wèi shī dào xìn yòng chéng jiàn xiāng yǔ tì qì yú shī dào qián yuē wén huì děng xuè chéng yōu shàng shū jiā shì fǎn wèi gāo mù bèi suǒ jí
其判官李文会、孔目官林英,皆为师道信用,乘间相与涕泣于师道前曰:“文会等血诚忧尚书家事,反为高沐辈所嫉。
shàng shū nài hé bù xī shí èr zhōu zhī chéng chéng gāo mù děng bǎi dài zhī míng hu
尚书奈何不惜十二州之城,成高沐等百代之名乎!
fù rì yè chán gòu yóu shì jiàn jiàn yí jì lìng mù zhī lái zhōu shì
”复日夜谗构,由是渐见疑忌,令沐知莱州事。
lín yīng yīn zòu shì zhì jīng bī dǐ lì mì bào shī dào yún gāo mù qián yǒu chéng kuǎn zhì cháo tíng yǐ
林英因奏事至京,逼邸吏密报师道云:“高沐潜有诚款至朝廷矣!
shī dào dà nù li wén huì cóng ér gòu chéng zhī
”师道大怒,李文会从而构成之。
mù suì yù hài yú qiān suǒ ér qiú guō hù yú lái zhōu qí xuè shǔ jiē xǐ yuǎn dì
沐遂遇害于迁所,而囚郭昈于莱州,其血属皆徙远地。
jí huái xī píng shī dào jiàn jù
及淮西平,师道渐惧。
li gōng dù yǔ qí jiāng li yīng yù chéng qí jù yě shuō shī dào xiàn sān zhōu jí rù zhì zhǎng zi
李公度与其将李英昙乘其惧也,说师道献三州及入质长子。
chū shén rán zhī zhōng huǐ jiāng shā gōng dù
初,甚然之,中悔,将杀公度。
jiǎ zhí yán wén zhī wèi shī dào yòng shì nú yuē jīn dà huò jiāng zhì qǐ fēi gāo mù yuān qì suǒ wéi
贾直言闻之,谓师道用事奴曰:“今大祸将至, 岂非高沐冤气所为!
yòu shā gōng dù shì yì qí jí yě
又杀公度,是益其疾也!
nǎi zhǐ
于是成子留了下来。
zhú yīng yù yú lái zhōu
逐英昙于莱州。
wèi zhì yì shā zhī
未至,缢杀之。
yòu yǒu cuī chéng chǒng yáng xié chén yòu cuī qīng jiē yǐ zhàng shùn wèi zéi suǒ è li wén huì hū wèi gāo mù zhī dǎng
又有崔承宠、杨偕、陈佑、崔清,皆以仗顺为贼所恶,李文会呼为高沐之党。
mù yù hài chéng chǒng děng tóng bèi qiú fàng
沐遇害,承宠等同被囚放。
guō hù míng yà yú mù suī bù sǐ bèi cháng kùn rǔ yǐ
郭昈名亚于沐,虽不死,备尝困辱矣。
jí liú wù píng zéi jù zhào li gōng dù zhí shǒu xū xī
及刘悟平贼,遽召李公度,执手歔欷。
jì chú huá zhōu jié dù shǒu pì hù jí gōng dù wéi cóng shì
既除滑州节度,首辟昈及公度为从事。
yuán hé shí sì nián sì yuè zhào yuē
元和十四年四月,诏曰:
tú nán wàng sǐ wéi chén zhī jùn jié
图难忘死,为臣之峻节;
xiǎn zhōng jīng shàn yǒu guó zhī lìng yóu
显忠旌善,有国之令猷。
rì zhě yāo shù fǎn fù wǔ wǒ cháo zhāng ér pú zhōu cì shǐ gāo mù jié zài xiōng wēi qián shū zhōng kuǎn
日者妖竖反复,侮我朝章, 而濮州刺史高沐,劫在凶威,潜输忠款。
fěng qí bù tíng zhī jiù jiāng jì gé xīn
讽其不庭之咎,将冀革心;
shù qí zhǔ hǎi zhī ráo yù qiú lì guó
数其煮海之饶, 聿求利国。
fú zòu bì chén yú nì jié lòu shī cháng pò qí yīn móu
伏奏必陈于逆节,漏师常破其阴谋。
jìng yǐ dào zēng suì sǐ wáng shì mò ér bù xiǔ fēng shēng lǐn rán
竟以盗憎,遂死王事,殁而不朽, 风声凛然。
shì biǎo lòu quán zhī zé qiě zhāng jìng cǎo zhī jié
式表漏泉之泽,且彰劲草之节。
kě zèng lì bù shàng shū
可赠吏部尚书。
réng wěi mǎ zǒng fǎng qí yí hái yǐ lǐ shōu zàng yōu xù qí jiā
仍委马总访其遗骸,以礼收葬,优恤其家。
ruò yǒu zǐ sūn jù míng wén zòu
若有子孙,具名闻奏。
jiǎ zhí yán zhě fù dào chōng yǐ jì shù dé zuì biǎn zhī cì zhèn yú lù
贾直言者,父道冲,以伎术得罪,贬之,赐鸩于路。
zhí yán wěi lìng qí fù bài sì fāng cí shàng xià shén zhī cì shǐ zhě shì shāo dài jí qǔ qí zhèn yǐ yǐn suì mí pū ér sǐ
直言伪令其父拜四方,辞上下神祗,伺使者视稍怠,即取其鸩以饮,遂迷仆而死。
míng rì zhèn xiè yú zú ér fù sū
明日鸩泄于足而复苏。
dài zōng wén zhī jiǎn fù sǐ zhí yán yì zì cǐ bìng cù
代宗闻之,减父死,直言亦自此病蹙。
hòu cóng shì yú li shī dào
后从事于李师道。
shī dào bù gōng cháo mìng zhí yán mào rèn shuō zhě èr yú chèn shuō zhě yī
师道不恭朝命,直言冒刃说者二,舆榇说者一。
shī dào qì bù cóng
师道讫不从。
jí liú wù zhǎn shī dào jié zhì zhèng huá de zhí yán yú jìn gù zhī jiān yòu jiā qí suǒ wèi yīn zòu zhì mù zhōng
及刘悟斩师道,节制郑滑,得直言于禁锢之间, 又嘉其所为,因奏置幕中。
hòu qiān yú lù yì yǔ zhī jù xíng
后迁于潞,亦与之俱行。
wù xiān wēi guāi shī zhí yán bì jǐn lǐ zhēn guī yǐ shì měi yù rì wén yú cháo
悟纤微乖失,直言必尽理箴规, 以是美誉日闻于朝。
mù zōng yǐ jiàn yì dài fū zhēng zhī wù bài zhāng qǐ liú fù shòu jiǎn jiào yòu shù zǐ jiān yù shǐ dài fū yī qián chōng zhāo yì jūn xíng jūn sī mǎ
穆宗以谏议大夫征之,悟拜章乞留,复授检校右庶子、兼御史大夫,依前充昭义军行军司马。
wù yòng qí yán zhōng shēn bù kuī chén jié
悟用其言,终身不亏臣节。
hòu lì tài zǐ bīn kè
后历太子宾客。
tài hé jiǔ nián sān yuè zú fèi cháo yī rì zèng gōng bù shàng shū
太和九年三月卒,废朝一日,赠工部尚书。
yǔ jìng xiū zì shùn zhī qí xiān nán yáng xīn yě rén
庾敬休,字顺之,其先南阳新野人。
zǔ guāng liè yǔ zhòng dì guāng xiān lù shān pò yǐ wěi guān jiē qián fú bēn cuàn
祖光烈,与仲弟光先,禄山迫以伪官,皆潜伏奔窜。
guāng liè wèi dà lǐ shǎo qīng guāng xiān wèi lì bù shì láng
光烈为大理少卿,光先为吏部侍郎。
fù hé dāng zéi cǐ dào jù gōng què yǔ jì dì zhuō táo cuàn shān gǔ
父河,当贼泚盗据宫阙,与季弟倬逃窜山谷。
hé zhōng bīng bù láng zhōng
河终兵部郎中。
jìng xiū jǔ jìn shì yǐ hóng cí dēng kē shòu mì shū shěng jiào shū láng cóng shì xuān zhōu
敬休举进士,以宏词登科,授秘书省校书郎,从事宣州。
xuán shòu wèi nán wèi jí xián xiào lǐ
旋授渭南尉、集贤校理。
qiān yòu shí yí jí xián xué shì
迁右拾遗、集贤学士。
lì yòu bǔ quē chèn zhí zhuǎn qǐ jū shè rén é qiān lǐ bù yuán wài láng
历右补阙,称职,转起居舍人,俄迁礼部员外郎。
rù wèi hàn lín xué shì qiān lǐ bù láng zhōng bà zhí guī guān
入为翰林学士,迁礼部郎中,罢职归官。
yòu qiān bīng bù láng zhōng zhī zhì gào
又迁兵部郎中、知制诰。
dīng yōu fú què gǎi gōng bù shì láng quán zhī lì bù xuǎn shì qiān lì bù shì láng
丁忧,服阕,改工部侍郎,权知吏部选事,迁吏部侍郎。
shàng jiàng lì lǔ wáng wèi tài zǐ shèn xuǎn shī fū gǎi gōng bù shì láng jiān lǔ wáng fù
上将立鲁王为太子,慎选师傅,改工部侍郎,兼鲁王傅。
zòu jiàn nán xi chuān shān nán xī dào měi nián shuì chá jí chú mò qián jiù lì wěi dù zhī xún yuàn gòu dàng què shuì dāng sī yú shàng dōu zhào shāng rén biàn huàn
奏:“剑南西川、山南西道每年税茶及除陌钱,旧例委度支巡院勾当,榷税当司于上都召商人便换。
tài hé yuán nián hù bù shì láng cuī yuán lüè yǔ xi chuān jié dù shǐ shāng liáng qǔ qí wěn biàn suì zòu qǐng chá shuì shì shǐ sī zì gòu dàng měi nián chū qián sì wàn guàn sòng shěng
太和元年,户部侍郎崔元略与西川节度使商量,取其稳便,遂奏请茶税事使司自勾当, 每年出钱四万贯送省。
jìn nián yǐ lái bù yī yuán zòu sān dào zhū sè qián wù zhōu fǔ dòu liú duō bù sòng shěng
近年已来,不依元奏,三道诸色钱物,州府逗留,多不送省。
qǐng qǔ jiāng xī lì yú guī zhōu zhì xún yuàn yī suǒ zì gòu dàng shōu guǎn zhū sè qián wù sòng shěng suǒ jì miǎn yǒu bū xuán
请取江西例,于归州置巡院一所,自勾当收管诸色钱物送省,所冀免有逋悬。
yù lìng xún guān li fén zhuān wǎng yǔ dé yù zūn gǔ shāng liáng zhì zhì xù jù zòu wén
欲令巡官李𣸣专往与德裕、遵古商量制置,续具奏闻。
cóng zhī
晋侯听从了他的建议。
yòu zòu liǎng chuān mǐ jià téng yǒng bǎi xìng liú wáng
又奏:“两川米价腾踊, 百姓流亡。
qǐng tiào liǎng chuān quē guān zhí tián lù mǐ yǐ jiù pín rén
请粜两川阙官职田禄米,以救贫人。
cóng zhī
晋侯听从了他的建议。
zài wèi shàng shū zuǒ chéng
再为尚书左丞。
tài hé jiǔ nián sān yuè zú yú jiā
太和九年三月,卒于家。
jìng xiū zī róng wēn yǎ jīn bào yí kuàng bù yǐn jiǔ rú hūn bù ěr shēng sè
敬休姿容温雅,襟抱夷旷,不饮酒茹荤,不迩声色。
zhe yù shàn lù qī juǎn
著《谕善录》七卷。
zèng lì bù shàng shū
赠吏部尚书。
xīn dǎng gù tài yuán yǐn yún jīng zhī sūn shòu zhōu cì shǐ huì zhī yóu zǐ yě
辛谠,故太原尹云京之孙,寿州刺史晦之犹子也。
xìng kāng kǎi zhòng rán nuò zhuān wù zhèn rén zhī jí
性慷慨,重然诺,专务赈人之急。
nián wǔ shí bù qiú gǒu jìn yǒu jì shí kuāng nán zhī zhì
年五十,不求苟进,有济时匡难之志。
xián tōng shí nián páng xūn luàn xú sì
咸通十年,庞勋乱徐泗。
shí dù tāo shǒu sì zhōu zéi yǐ jùn dāng jiāng huái yào hài jí lì gōng zhī
时杜慆守泗州,贼以郡当江淮要害,极力攻之。
shí liǎng huái jùn xiàn jiē xiàn
时两淮郡县皆陷。
tāo shǒu lín huái jiǔ zhī yuán jūn suī jí zéi wèi jiě wéi
慆守临淮久之,援军虽集,贼未解围。
shí dǎng yù jū guǎng líng nǎi zhàng jiàn ná xiǎo tǐng qū sì kǒu guàn chéng zhà rù chéng jiàn tāo
时谠寓居广陵,乃仗剑拏小艇趋泗口,贯城栅入城见慆。
tāo sù wén yǒu yì ér bù xiàng miàn xǐ dǎng zhì wò shǒu xiè yuē pàn guān li yán shū fāng huà zi wéi rén hé jù zhì yé
慆素闻有义而不相面,喜谠至,握手谢曰:“判官李延枢方话子为人,何遽至耶?
wú wú yōu yǐ
吾无忧矣!
shí zéi sān miàn gōng chéng wáng shī jié lěi yú hóng yuán yì
”时贼三面攻城,王师结垒于洪源驿。
xiāng gù bù qián
相顾不前。
dǎng yè yǐ xiǎo zhōu chuān zéi lěi zhì hóng yuán yì
谠夜以小舟穿贼垒至洪源驿。
jiàn jiān jūn guō hòu běn lùn sì zhōu wēi jí qiě yi sù jiù hòu běn rán zhī
见监军郭厚本,论泗州危急,且宜速救,厚本然之。
huái nán dōu jiāng wáng gōng biàn wèi hòu běn yuē zéi zhòng wǒ guǎ wú yi qīng jǔ dāng sì kě xíng
淮南都将王公弁谓厚本曰:“贼众我寡,无宜轻举,当俟可行。
dǎng zuò zhōng bá jiàn chēn mù wèi gōng biàn yuē zéi bǎi dào gōng chéng xiàn zài dàn xī
”谠坐中拔剑瞋目谓公弁曰:“贼百道攻城,陷在旦夕。
gōng děng fèng zhào fù yuán ér dòu liú bù jìn gèng yù hé wèi
公等奉诏赴援,而逗留不进,更欲何为?
bù wéi yǒu fù guó ēn zhàng fū qì yì yì yi gǎn fā
不唯有负国恩,丈夫气义,亦宜感发!
jiǎ rú lín huái xiàn zéi huái nán jí shì kòu chǎng gōng hé dú cún yé
假如临淮陷贼,淮南即是寇场,公何独存耶!
jí yù huī rèn xiàng gōng biàn hòu běn chí zhī
”即欲挥刃向公弁,厚本持之。
dǎng wàng sì zhōu dà kū jīng rì zhàng xià wèi zhī liú tì
谠望泗州大哭经日,帐下为之流涕。
hòu běn yì qí xīn xuǎn yǒng shì sān bǎi suí dǎng rù sì zhōu
厚本义其心,选勇士三百,随谠入泗州。
yè bàn zhǎn zéi zhà dà hū yóu shuǐ mén ér rù zéi jūn dà hài
夜半斩贼栅,大呼,由水门而入,贼军大骇。
jì zhī yuán bīng rù zéi nǎi tuì shè rén xīn suì gù
既知援兵入,贼乃退舍,人心遂固。
zhè xi guān chá shǐ dù shěn quán qiǎn dà jiàng dí xíng yuē shuài jūn sān qiān fù yuán zhūn lián táng yì
浙西观察使杜审权遣大将翟行约率军三千赴援,屯莲塘驿。
tāo yù qiǎn rén láo zhī jiāng lì jiē dàn qí xíng
慆欲遣人劳之,将吏皆惮其行。
dǎng yuē dù xiàng gōng yǐ dài fū zōng méng jí nàn xiāng fù ān dé lìng shǐ zhě wú yán ér hái
谠曰:“杜相公以大夫宗盟,急难相赴,安得令使者无言而还!
jí jī tāo shū bì kào qí shǐ
”即赍慆书币,犒其使。
huái nán dà jiàng li xiāng lǜ shī wǔ qiān lái yuán zéi zhà xiáng bài yú huái kǒu xiāng yǔ guō hòu běn jiē wèi zéi suǒ zhí zì shì wú yuán
淮南大将李湘率师五千来援,贼诈降,败于淮口,湘与郭厚本皆为贼所执,自是无援。
zéi bìng bīng jí gōng yǐ tiě suǒ duàn huái liú tī chōng yún hé fán zhōu qī yuè zhòu yè bù xī
贼并兵急攻,以铁锁断淮流,梯冲云合,凡周七月,昼夜不息。
chéng chéng zhī shì bù huáng qǐn mèi miàn mù shēng chuāng jūn chǔ jiàn shǎo fēn shí xī zhōu
乘城之士,不遑寝寐,面目生疮,军储渐少,分食稀粥。
lài dǎng fàn nán zhàng yì qiú jiù yú huái běi zhū jūn
赖谠犯难仗义,求救于淮北诸军。
jì ér mǎ jǔ yǐ dà jūn zhì zéi jiě wéi ér qù
既而马举以大军至,贼解围而去。
dǎng wú zi yóu zǐ shān sēng yuán lǎo děng jì zài guǎng líng
谠无子,犹子山僧、元老等寄在广陵。
měi chū chéng zé shū èr xìng míng wèi tāo yuē zhì zhī de sì wèi xìng
每出城,则书二姓名,谓慆曰:“志之, 得嗣为幸。
tāo yì gǎn zhī
”慆益感之。
zéi píng shòu dǎng sì zhōu tuán liàn pàn guān shì yù shǐ
贼平,授谠泗州团练判官、侍御史。
tāo qiān zhèng huá jié dù dǎng yì cóng zhī wèi bīn zuǒ
慆迁郑滑节度,谠亦从之,为宾佐。
tāo zú nǎi tuì guī jiāng dōng yǐ yǐn jū wéi shì
慆卒,乃退归江东,以隐居为事。
zàn yuē shòu jiě chù xié cǎo néng zhǐ nìng
赞曰:兽解触邪,草能指佞。
liè shì xùn yì jiàn wēi zhì mìng
烈士徇义,见危致命。
guó yǒu zhōng chén wáng ér fù cún
国有忠臣,亡而复存。
hé yǐ sàng bāng
何以丧邦?
jiān xié shòu ēn
奸邪受恩。