fāng jì
方伎
cuī shàn wèi xuē yí zhēn quán dì lì yán sòng xiá xǔ yìn zōng yǐ fú hóng lǐ yuán tiān gāng sūn sī miǎo míng chóng yǎn zhāng jǐng cáng li sì zhēn zhāng wén zhòng li qián zòng wéi cí cáng fù shàng xiàn fu péi zhī gǔ fù mèng shēn yán shàn sī jīn liáng fèng zhāng guǒ yè fǎ shàn sēng xuán zàng shén xiù huì néng pǔ jì yì fú fù yī xíng hóng shī fù sāng dào mào
○崔善为薛颐甄权弟立言宋侠许胤宗乙弗弘礼袁天纲孙思邈明崇俨张憬藏李嗣真张文仲李虔纵韦慈藏附尚献甫裴知古附孟诜严善思金梁凤张果叶法善僧玄奘神秀慧能普寂义福附一行泓师附桑道茂
fu shù shù zhàn xiāng zhī fǎ chū yú yīn yáng jiā liú
夫术数占相之法,出于阴阳家流。
zì liú xiàng yǎn hóng fàn zhī yán jīng fáng chuán jiāo gàn zhī fǎ mò bù wàng qì shì jìn xuán zhī zāi yì zhī lái
自刘向演《洪范》之言,京房传焦赣之法, 莫不望气视祲,悬知灾异之来;
yùn cè dié shī yù dìng jí xiōng zhī huì
运策揲蓍,预定吉凶之会。
gù yǐ xiáng yú lǔ shǐ zài bǐ zhōu guān
固已详于鲁史,载彼 《周官》。
qí bì zhě yì yè fēi jīng shùn fēi xíng wěi ér yōng rén bù xiū dé yì wàng jì zāo féng
其弊者肄业非精,顺非行伪,而庸人不修德义,妄冀遭逢。
rú wèi bào zhī nà báo jī sūn hào zhī yāo qīng gài wáng mǎng suí shì ér yí zuò liú xīn wén chèn ér gǎi míng
如魏豹之纳薄姬,孙皓之邀青盖,王莽随式而移坐,刘歆闻谶而改名。
jìn zhě qí lián yào zhī gòu yì duān sū xuán míng zhī fàn gōng jìn jiē yīn zhàn hòu fǔ cǐ jiān xiōng
近者綦连耀之构异端, 苏玄明之犯宫禁,皆因占候,辅此奸凶。
shèng wáng jìn xīng wěi zhī shū liáng yǒu yǐ yě
圣王禁星纬之书,良有以也。
guó shǐ zài yuán tiān gāng qián zhī wǔ hòu kǒng fěi gé yán ér li chún fēng shān fāng jì shū bèi yán qí yào
国史载袁天纲前知武后,恐匪格言,而李淳风删方伎书,备言其要。
jiù běn lù cuī shàn wèi yǐ xià cǐ shēn yú qí shù zhě jiān sāng mén dào shì fāng jì děng bìng fù cǐ piān
旧本录崔善为已下,此深于其术者,兼桑门道士方伎等,并附此篇。
cuī shàn wèi bèi zhōu wǔ chéng rén yě
崔善为,贝州武城人也。
zǔ yóng hòu wèi yuán wài sàn qí shì láng
祖颙,后魏员外散骑侍郎。
fù quán huì qí chéng xiàng fǔ cān jūn shì
父权会,齐丞相府参军事。
shàn wèi hào xué jiān shàn tiān wén suàn lì míng dá shí wù
善为好学,兼善天文算历,明达时务。
ruò guàn zhōu jǔ shòu wén lín láng
弱冠州举,授文林郎。
shǔ suí wén dì yíng rén shòu gōng shàn wèi lǐng dīng jiàng wǔ bǎi rén
属隋文帝营仁寿宫, 善为领丁匠五百人。
yòu pú yè yáng sù wèi zǒng jiān xún zhì shàn wèi zhī suǒ suǒ bù diǎn rén shàn wèi shǒu chí bù àn chàng zhī wǔ bǎi rén yī wú chà shī sù dà jīng
右仆射杨素为总监,巡至善为之所,索簿点人,善为手持簿暗唱之,五百人一无差失,素大惊。
zì shì yǒu sì fāng yí yù duō shǐ shàn wèi tuī àn wú bù miào jǐn qí lǐ
自是有四方疑狱,多使善为推按,无不妙尽其理。
rén shòu zhōng shāo qiān lóu fán jùn sī hù shū zuǒ
仁寿中,稍迁楼烦郡司户书佐。
gāo zǔ shí wéi tài shǒu shén lǐ yù zhī
高祖时为太守,甚礼遇之。
shàn wèi yǐ duò zhèng qīng tuí nǎi mì quàn jìn gāo zǔ shēn nà zhī
善为以隋政倾颓, 乃密劝进,高祖深纳之。
yì qí jiàn yǐn wèi dà jiàng jūn fǔ sī hù cān jūn fēng qīng hé xiàn gōng
义旗建,引为大将军府司户参军,封清河县公。
wǔ dé zhōng lì nèi shǐ shè rén shàng shū zuǒ chéng shén de yù
武德中, 历内史舍人、尚书左丞,甚得誉。
zhū cáo lìng shǐ è qí cōng chá yīn qí shēn duǎn ér yǔ cháo zhī yuē cuī zi qǔ zhī gōu suí lì de fēng hóu
诸曹令史恶其聪察,因其身短而伛,嘲之曰: “崔子曲知钩,随例得封侯。
bó shàng quán wú xiàng xiōng qián bié yǒu tóu
髆上全无项,胸前别有头。
gāo zǔ wén zhī láo miǎn zhī yuē jiāo bó zhī rén chǒu zhèng è zhí
”高祖闻之,劳勉之曰: “浇薄之人,丑正恶直。
xī qí mò jiān lì gē hú lǜ míng yuè ér gāo wěi yú àn suì miè qí jiā
昔齐末奸吏歌斛律明月,而高纬愚暗,遂灭其家。
zhèn suī bù dé xìng miǎn sī shì
朕虽不德,幸免斯事。
yīn gòu liú yán zhě shǐ jiā qí zuì
”因购流言者,使加其罪。
shí fu rén jūn suǒ zhuàn wù yín yuán lì yì zhě fēn rán duō yǒu tóng yì li chún fēng yòu bó qí duǎn shí yǒu bā tiáo
时傅仁均所撰《戊寅元历》,议者纷然, 多有同异,李淳风又驳其短十有八条。
gāo zǔ lìng shàn wèi kǎo xiào èr jiā dé shī duō yǒu bó zhèng
高祖令善为考校二家得失,多有驳正。
zhēn guàn chū bài shǎn zhōu cì shǐ
贞观初,拜陕州刺史。
shí cháo tíng lì yì hù yīn zhī chù de xǐ kuān xiāng
时朝廷立议,户殷之处,得徙宽乡。
shàn wéi shàng biǎo chēng jī nèi zhī de shì wèi hù yīn dīng zhuàng zhī rén xī rù jūn fǔ
善为上表称:“畿内之地,是谓户殷,丁壮之人,悉入军府。
ruò tīng yí zhuǎn biàn chū guān wài
若听移转,便出关外。
cǐ zé xū jìn shí yuǎn fēi jīng tōng zhī yì
此则虚近实远, 非经通之议。
qí shì nǎi zhǐ
”其事乃止。
hòu lì dà lǐ sī nóng èr qīng míng wéi chèn zhí
后历大理、司农二卿,名为称职。
zuò yǔ shǎo qīng bù xié chū wèi qín zhōu cì shǐ zú zèng xíng bù shàng shū
坐与少卿不协,出为秦州刺史,卒,赠刑部尚书。
xuē yí huá zhōu rén yě
薛颐,滑州人也。
dà yè zhōng wéi dào shì
大业中,为道士。
jiě tiān wén lǜ lì yóu xiǎo zá zhàn
解天文律历,尤晓杂占。
yáng dì yǐn rù nèi dào chǎng jí lìng zhāng jiào
炀帝引入内道场, 亟令章醮。
wǔ dé chū zhuī zhí qín fǔ
武德初,追直秦府。
yí cháng mì wèi qín wáng yuē dé xīng shǒu qín fēn wáng dāng yǒu tiān xià yuàn wáng zì ài
颐尝密谓秦王曰:“德星守秦分,王当有天下,愿王自爱。
qín wáng nǎi zòu shòu tài shǐ chéng lèi qiān tài shǐ lìng
”秦王乃奏授太史丞,累迁太史令。
zhēn guàn zhōng tài zōng jiāng fēng shàn tài shān yǒu huì xīng jiàn yí yīn yán kǎo zhū xuán xiàng kǒng wèi kě dōng fēng
贞观中,太宗将封禅泰山,有彗星见, 颐因言“考诸玄象,恐未可东封”。
huì chǔ suì liáng yì yán qí shì yú shì nǎi zhǐ
会褚遂良亦言其事,于是乃止。
yí hòu shàng biǎo qǐng wéi dào shì tài zōng wèi zhì zǐ fǔ guān yú jiǔ jù shān bài yí zhōng dài fū xíng zǐ fǔ guān zhǔ shì
颐后上表请为道士,太宗为置紫府观于九秬山,拜颐中大夫,行紫府观主事。
yòu chì yú guān zhōng jiàn yī qīng tái hou xuán xiàng yǒu zāi xiáng báo shí zhé jiàn děng shì suí zhuàng wén zòu
又敕于观中建一清台,候玄象,有灾祥薄蚀谪见等事,随状闻奏。
qián hòu suǒ zòu yǔ jīng tái li chún fēng duō xiāng fú qì
前后所奏,与京台李淳风多相符契。
hòu shù suì zú
后数岁卒。
zhēn quán xǔ zhōu fú gōu rén yě
甄权,许州扶沟人也。
cháng yǐ mǔ bìng yǔ dì lì yán zhuān yī fāng de qí zhǐ qù
尝以母病,与弟立言专医方,得其旨趣。
duò kāi huáng chū wèi mì shū shěng zhèng zì hòu chēng jí miǎn
隋开皇初,为秘书省正字,后称疾免。
duò lǔ zhōu cì shǐ kù dí qī kǔ fēng huàn shǒu bù dé yǐn gōng zhū yī mò néng liáo
隋鲁州刺史库狄𬭭苦风患,手不得引弓,诸医莫能疗。
quán wèi yuē dàn jiāng gōng jiàn xiàng duǒ yī zhēn kě yǐ shè yǐ
权谓曰:“但将弓箭向垛,一针可以射矣。
zhēn qí jiān yú yī xué yìng shí jí shè
”针其肩隅一穴,应时即射。
quán zhī liáo jí duō cǐ lèi yě
权之疗疾, 多此类也。
zhēn guàn shí qī nián quán nián yī bǎi sān suì tài zōng xìng qí jiā shì qí yǐn shí fǎng yǐ yào xìng yīn shòu cháo sàn dà fu cì jǐ zhàng yī fú
贞观十七年,权年一百三岁,太宗幸其家,视其饮食,访以药性,因授朝散大夫,赐几杖衣服。
qí nián zú
其年卒。
zhuàn mài jīng zhēn fāng míng táng rén xíng tú gè yī juàn
撰《脉经》、《针方》、《明堂人形图》各一卷。
dì lì yán wǔ dé zhōng lèi qiān tài cháng chéng
弟立言,武德中累迁太常丞。
yù shǐ dài fū dù yān huàn fēng dú fā zhǒng tài zōng lìng lì yán shì zhī
御史大夫杜淹患风毒发肿,太宗令立言视之。
jì ér zòu yuē cóng jīn gèng shí yī rì wǔ shí bì sǐ
既而奏曰:“从今更十一日午时必死。
guǒ rú qí yán
”果如其言。
shí yǒu ní míng lǜ nián liù shí yú huàn xīn fù gǔ zhàng shēn tǐ yíng shòu yǐ jīng èr nián
时有尼明律,年六十余,患心腹鼓胀,身体嬴瘦,已经二年。
lì yán zhěn mài yuē qí fù nèi yǒu chóng dàng shì wù shí fā wèi zhī ěr
立言诊脉曰:“其腹内有虫,当是误食发为之耳。
yīn lìng fú xióng huáng xū yú tǔ yī shé rú rén shǒu xiǎo zhǐ wéi wú yǎn shāo zhī yóu yǒu fā qì qí jí nǎi yù
” 因令服雄黄,须臾吐一蛇,如人手小指,唯无眼,烧之,犹有发气,其疾乃愈。
lì yán xún zú
立言寻卒。
zhuàn běn cǎo yīn yì qī juǎn gǔ jīn lù yàn fāng wǔ shí juǎn
撰《本草音义》七卷,《古今录验方》五十卷。
sòng xiá zhě míng zhōu qīng zhāng rén běi qí dōng píng wáng wén xué xiào zhèng zhī zǐ yě
宋侠者,洺州清漳人,北齐东平王文学孝正之子也。
yì yǐ yī shù zhù míng
亦以医术著名。
guān zhì cháo sàn dài fū yào cáng jiān
官至朝散大夫、药藏监。
zhuàn jīng xīn lù shí juǎn xíng yú dài
撰《经心录》十卷,行于代。
xǔ yìn zōng cháng zhōu yì xīng rén yě
许胤宗,常州义兴人也。
chū shì chén wèi xīn cài wáng wài bīng cān jūn
初事陈,为新蔡王外兵参军。
shí liǔ tài hòu bìng fēng bù yán míng yī zhì jiē bù yù mài yì chén ér jìn
时柳太后病风不言,名医治皆不愈,脉益沉而噤。
yìn zōng yuē kǒu bù kě xià yào yi yǐ tāng qì xūn zhī
胤宗曰:“口不可下药,宜以汤气薰之。
lìng yào rù còu lǐ zhōu lǐ jí chà
令药入腠理, 周理即差。
nǎi zào huáng shī fáng fēng tāng shù shí hú zhì yú chuáng xià qì rú yān wù qí yè biàn de yǔ
”乃造黄蓍防风汤数十斛,置于床下,气如烟雾,其夜便得语。
yóu shì chāo bài yì xìng tài shǒu
由是超拜义兴太守。
chén wáng rù duò lì shàng yào fèng yù
陈亡入隋,历尚药奉御。
wǔ dé chū lèi shòu sàn qí shì láng
武德初,累授散骑侍郎。
shí guān zhōng duō gǔ zhēng bìng de zhī bì sǐ dì xiāng lián rǎn zhū yī wú néng liáo zhě
时关中多骨蒸病,得之必死,递相连染,诸医无能疗者。
yìn zōng měi liáo wú bù yù
胤宗每疗,无不愈。
huò wèi yuē gōng yī shù ruò shén hé bù zhù shū yǐ yí jiāng lái
或谓曰:“公医术若神,何不著书以贻将来?
yìn zōng yuē yī zhě yì yě zài rén sī lǜ
”胤宗曰:“医者,意也,在人思虑。
yòu mài hòu yōu wēi kǔ qí nán bié yì zhī suǒ jiě kǒu mò néng xuān
又脉候幽微,苦其难别,意之所解,口莫能宣。
qiě gǔ zhī míng shǒu wéi shì bié mài
且古之名手,唯是别脉;
mài jì jīng bié rán hòu shi bìng
脉既精别, 然后识病。
fu bìng zhī yú yào yǒu zhèng xiāng dāng zhě wéi xū dān yòng yī wèi zhí gōng bǐ bìng yào lì jì chún bìng jí lì yù
夫病之于药,有正相当者,唯须单用一味,直攻彼病,药力既纯,病即立愈。
jīn rén bù néng bié mài mò shi bìng yuán yǐ qíng yì duó duō ān yào wèi
今人不能别脉,莫识病源,以情臆度,多安药味。
pì zhī yú liè wèi zhī tù suǒ duō fā rén mǎ kòng dì zhē wéi huò jì yī rén ǒu rán féng yě
譬之于猎,未知兔所,多发人马,空地遮围,或冀一人偶然逢也。
rú cǐ liáo jí bù yì shū hu
如此疗疾,不亦疏乎!
jiǎ lìng yī yào ǒu rán dāng bìng fù gòng tā wèi xiāng hè jūn chén xiāng zhì qì shì bù xíng suǒ yǐ nán chà liàng yóu yú cǐ
假令一药偶然当病, 复共他味相和,君臣相制,气势不行,所以难差,谅由于此。
mài zhī shēn qù jì bù kě yán xū shè jīng fāng qǐ jiā yú jiù
脉之深趣,既不可言, 虚设经方,岂加于旧。
wú sī zhī jiǔ yǐ gù bù néng zhù shù ěr
吾思之久矣,故不能著述耳!
nián jiǔ shí yú zú
”年九十余卒。
yǐ fú hóng lǐ bèi zhōu gāo táng rén yě
乙弗弘礼,贝州高唐人也。
suí yáng dì jū fān zhào lìng xiāng jǐ
隋炀帝居籓,召令相己。
hóng lǐ guì ér hè yuē dài wáng gǔ fǎ fēi cháng bì wèi wàn shèng zhī zhǔ chéng yuàn jiè zhī zài de
弘礼跪而贺曰:“大王骨法非常,必为万乘之主,诚愿戒之在得。
yáng dì jí wèi zhào tiān xià dào shù rén zhì fang yǐ jū zhī réng lìng hóng lǐ tǒng shè
”炀帝即位,召天下道术人,置坊以居之, 仍令弘礼统摄。
dì jiàn hǎi nèi jiàn luàn xuán xiàng cuò miù nèi huái yōu kǒng cháng wèi hóng lǐ yuē qīng xī xiāng zhèn qí yán yǐ yàn
帝见海内渐乱,玄象错谬,内怀忧恐,尝谓弘礼曰:“卿昔相朕, 其言已验。
qiě zhàn xiāng dào shù zhèn pō zì zhī
且占相道术,朕颇自知。
qīng gēng xiāng zhèn zhōng dāng hé rú
卿更相朕,终当何如?
hóng lǐ qūn xún bù gǎn dá
”弘礼逡巡不敢答。
dì pò yuē qīng yán yǔ zhèn shù bù tóng zuì dāng sǐ
帝迫曰:“卿言与朕术不同,罪当死。
hóng lǐ yuē chén běn guān xiāng shū fán rén zhī xiāng yǒu lèi yú bì xià zhě bù dé shàn zhōng
”弘礼曰:“臣本观相书,凡人之相,有类于陛下者,不得善终。
chén wén shèng rén bù xiāng gù zhī fán shèng bù tóng ěr
臣闻圣人不相,故知凡圣不同耳。
zì shì dì cháng qiǎn shǐ jiān zhī bù dé yú rén jiāo yán
”自是帝尝遣使监之,不得与人交言。
chū sì zhōu cì shǐ xuē dà dǐng duò shí cháng zuò shì méi wèi nú zhēn guàn chū yǔ shù rén yì zhī dà dǐng cì zhì hóng lǐ yuē jūn nú yě yù hé suǒ xiāng
初,泗州刺史薛大鼎隋时尝坐事没为奴,贞观初,与数人诣之,大鼎次至,弘礼曰:“君奴也,欲何所相?
xián yuē hé yǐ zhī zhī
”咸曰:“何以知之?
hóng lǐ yuē guān qí tóu mù zhí shì jiàn rén dàn bù zhī yú chǔ hé rú ěr
”弘礼曰:“观其头目,直是贱人,但不知余处何如耳?
dà dǐng yǒu cán sè nǎi jiě yī shì zhī hóng lǐ yuē kàn jūn miàn bù yì qián yán
”大鼎有惭色,乃解衣视之,弘礼曰:“看君面,不异前言。
zhàn jūn zì yāo yǐ xià dāng wèi fāng yuè zhī rèn
占君自腰已下,当为方岳之任。
qí zhàn xiāng jiē cǐ lèi yě
”其占相皆此类也。
zhēn guàn mò zú
贞观末卒。
yuán tiān gāng yì zhōu chéng dū rén yě
袁天纲,益州成都人也。
yóu gōng xiāng shù
尤工相术。
duò dà yè zhōng wèi zī guān lìng
隋大业中,为资官令。
wǔ dé chū shǔ dào shǐ zhān jùn chì dié shòu huǒ jǐng lìng
武德初,蜀道使詹俊赤牒授火井令。
chū tiān gāng yǐ dà yè yuán nián zhì luò yáng
初,天纲以大业元年至洛阳。
shí dù yān wáng guī wéi tǐng jiù zhī xiāng
时杜淹、王珪、韦挺就之相。
tiān gāng wèi yān yuē gōng lán tái chéng jiù xué táng kuān bó bì děi qīn jiū chá zhī guān yǐ wén zǎo jiàn zhī
天纲谓淹曰:“公兰台成就,学堂宽博,必得亲纠察之官,以文藻见知。
wèi wáng yuē gōng sān tíng chéng jiù tiān dì xiāng lín cóng jīn shí nián yǐ wài bì děi wǔ pǐn yào zhí
”谓王曰: “公三亭成就,天地相临,从今十年已外,必得五品要职。
wèi wéi yuē gōng miàn shì dà shòu zhī miàn jiāo yǒu jí chéng bì děi shì yǒu xié jiē chū wèi wǔ zhí
”谓韦曰:“公面似大兽之面,交友极诚,必得士友携接,初为武职。
fù wèi yān děng èr shí nián wài zhōng kǒng sān xián tóng bèi zé chù zàn qù jí hái
”复谓淹等“二十年外,终恐三贤同被责黜,暂去即还。
yān xún qiān shì yù shǐ wǔ dé zhōng wèi tiān cè fǔ bīng cáo wén xué guǎn xué shì
”淹寻迁侍御史,武德中为天策府兵曹、文学馆学士。
wáng guī wèi tài zǐ zhōng yǔn
王珪为太子中允。
wéi tǐng suí mò yǔ yǐn tài zǐ yǒu shàn hòu tài zǐ yǐn yǐ wéi lǜ
韦挺,隋末与隐太子友善,后太子引以为率。
zhì wǔ dé liù nián jù pèi liú guī zhōu
至武德六年,俱配流巂州。
yān děng zhì yì zhōu jiàn tiān gāng yuē yuán gōng luò yì zhī yán zé xìn yǐ
淹等至益州,见天纲曰:“袁公洛邑之言,则信矣。
wèi zhī jīn rì zhī hòu hé rú
未知今日之后何如?
tiān gāng yuē gōng děng gǔ fǎ dà shèng wǎng shí zhōng dāng jù shòu róng guì
”天纲曰:“公等骨法,大胜往时,终当俱受荣贵。
zhì jiǔ nián bèi zhào rù jīng gòng zào tiān gāng
”至九年,被召入京,共造天纲。
tiān gāng wèi dù gōng yuē jí dāng de sān pǐn yào zhí nián shòu fēi tiān gāng suǒ zhī
天纲谓杜公曰:“即当得三品要职,年寿非天纲所知。
wáng wéi èr gōng zài hòu dāng de sān pǐn guān jiān yǒu nián shòu rán wǎn tú jiē bù chēng qiè wéi gōng yóu shén
王、韦二公,在后当得三品官,兼有年寿,然晚途皆不称惬,韦公尤甚。
yān zhì jīng bài yù shǐ dài fū jiǎn jiào lì bù shàng shū
”淹至京,拜御史大夫、检校吏部尚书。
wáng guī xún shòu shì zhōng chū wèi tóng zhōu cì shǐ
王珪寻授侍中,出为同州刺史。
wéi tǐng lì yù shǐ dài fū tài cháng qīng biǎn xiàng zhōu cì shǐ
韦挺历御史大夫、太常卿,贬象州刺史。
jiē rú tiān gāng zhī yán
皆如天纲之言。
dà yè mò dòu guǐ kè yóu dé yáng cháng wèn tiān gāng
大业末,窦轨客游德阳,尝问天纲。
tiān gāng wèi yuē jūn é shàng fú xī guàn yù zhěn fǔ jiǎo yòu chéng bì yú liáng yì zhōu dà shù gōng yè
天纲谓曰:“君额上伏犀贯玉枕,辅角又成、必于梁、益州大树功业。
wǔ dé chū guǐ wèi yì zhōu xíng tái pú yè yǐn tiān gāng shēn lǐ zhī
”武德初,轨为益州行台仆射,引天纲,深礼之。
tiān gāng yòu wèi guǐ yuē gǔ fǎ chéng jiù bù yì wǎng shí zhī yán
天纲又谓轨曰:“骨法成就,不异往时之言。
rán mù qì chì mài guàn tóng zǐ yǔ zé chì qì fú miàn
然目气赤脉贯瞳子,语则赤气浮面。
rú wèi jiāng jūn kǒng duō shā rén
如为将军,恐多杀人。
yuàn shēn zì jiè shèn
愿深自诫慎。
wǔ dé jiǔ nián guǐ zuò shì bèi zhēng jiāng fù jīng wèi tiān gāng yuē gèng de hé guān
”武德九年,轨坐事被征,将赴京,谓天纲曰: “更得何官?
yuē miàn shàng jiā rén zuò réng wèi jiàn dòng fǔ jiǎo yòu pàn guāng zé gèng yǒu xǐ sè zhì jīng bì chéng ēn hái lái cǐ rèn
”曰:“面上家人坐仍未见动,辅角右畔光泽,更有喜色,至京必承恩,还来此任。
qí nián guǒ zhòng shòu yì zhōu dū du
”其年果重授益州都督。
zé tiān chū zài qiǎng bǎo tiān gāng lái zhì dì zhōng wèi qí mǔ yuē wéi fū rén gǔ fǎ bì shēng guì zǐ
则天初在襁褓,天纲来至第中,谓其母曰:“唯夫人骨法,必生贵子。
nǎi zhào zhū zǐ lìng tiān gāng xiāng zhī
”乃召诸子,令天纲相之。
jiàn yuán qìng yuán shuǎng yuē cǐ èr zi jiē bǎo jiā zhī zhǔ guān kě zhì sān pǐn
见元庆、元爽曰:“此二子皆保家之主,官可至三品。
jiàn hán guó fū rén yuē cǐ nǚ yì dà guì rán bù lì qí fu
”见韩国夫人曰:“此女亦大贵,然不利其夫。
rǔ mǔ shí bào zé tiān yī nán zǐ zhī fú tiān gāng yuē cǐ láng jūn zi shén sè shuǎng chè bù kě yì zhī shì lìng xíng kàn
”乳母时抱则天,衣男子之服,天纲曰: “此郎君子神色爽彻,不可易知,试令行看。
yú shì bù yú chuáng qián réng lìng jǔ mù tiān gāng dà jīng yuē cǐ láng jūn zi lóng jīng fèng jǐng guì rén zhī jí yě
”于是步于床前,仍令举目,天纲大惊曰:“此郎君子龙睛凤颈,贵人之极也。
gèng zhuǎn cè shì zhī yòu jīng yuē bì ruò shì nǚ shí bù kě kuī cè hòu dāng wèi tiān xià zhī zhǔ yǐ
”更转侧视之,又惊曰:“必若是女, 实不可窥测,后当为天下之主矣!
zhēn guàn bā nián tài zōng wén qí míng zhào zhì jiǔ chéng gōng
贞观八年,太宗闻其名,召至九成宫。
shí zhōng shū shè rén cén wén běn lìng shì zhī
时中书舍人岑文本令视之。
tiān gāng yuē shè rén xué táng chéng jiù méi fù guò mù wén cái zhèn yú hǎi nèi tóu yòu shēng gǔ yóu wèi dà chéng ruò de sān pǐn kǒng shì sǔn shòu zhī zhēng
天纲曰: “舍人学堂成就,眉覆过目,文才振于海内,头又生骨,犹未大成,若得三品,恐是损寿之征。
wén běn guān zhì zhōng shū lìng xún zú
”文本官至中书令,寻卒。
qí nián shì yù shǐ zhāng xíng chéng mǎ zhōu tóng wèn tiān gāng tiān gāng yuē mǎ shì yù fú xī guàn nǎo jiān yǒu yù zhěn yòu bèi rú fù wù dāng fù guì bù kě yán
其年,侍御史张行成、马周同问天纲,天纲曰:“马侍御伏犀贯脑,兼有玉枕,又背如负物,当富贵不可言。
jìn gǔ yǐ lái jūn chén dào hé hǎn yǒu rú gōng zhě
近古已来,君臣道合,罕有如公者。
gōng miàn sè chì mìng mén sè àn ěr hòu gǔ bù qǐ ěr wú gēn zhǐ kǒng fēi shòu zhě
公面色赤,命门色暗,耳后骨不起,耳无根,只恐非寿者。
zhōu hòu wèi zhì zhōng shū lìng jiān lì bù shàng shū nián sì shí bā zú
” 周后位至中书令、兼吏部尚书,年四十八卒。
wèi xíng chéng yuē gōng wǔ yuè sì dú chéng jiù xià tíng fēng mǎn de guān suī wǎn zhōng jū zǎi fǔ zhī de
谓行成曰:“公五岳四渎成就,下亭丰满,得官虽晚,终居宰辅之地。
xíng chéng hòu zhì shàng shū yòu pú yè
”行成后至尚书右仆射。
tiān gāng xiāng rén suǒ zhōng jiē cǐ lèi yě
天纲相人所中,皆此类也。
shēn guó gōng gāo shì lián cháng wèi yuē jūn gèng zuò hé guān
申国公高士廉尝谓曰:“君更作何官?
tiān gāng yuē zì zhī xiāng mìng jīn nián sì yuè jǐn yǐ
”天纲曰:“自知相命,今年四月尽矣。
guǒ zhì shì yuè ér zú
” 果至是月而卒。
sūn sī miǎo jīng zhào huá yuán rén yě
孙思邈,京兆华原人也。
qī suì jiù xué rì sòng qiān yú yán
七岁就学,日诵千余言。
ruò guàn shàn tán zhuāng lǎo jí bǎi jiā zhī shuō jiān hǎo shì diǎn
弱冠,善谈庄、老及百家之说,兼好释典。
luò zhōu zǒng guǎn dú gū xìn jiàn ér tàn yuē cǐ shèng tóng yě
洛州总管独孤信见而叹曰:“此圣童也。
dàn hèn qí qì dà nán wéi yòng yě
但恨其器大,难为用也。
zhōu xuān dì shí sī miǎo yǐ wáng shì duō gù yǐn jū tài bái shān
” 周宣帝时,思邈以王室多故,隐居太白山。
suí wén dì fǔ zhèng zhēng wèi guó zi bó shì chēng jí bù qǐ
隋文帝辅政,征为国子博士,称疾不起。
cháng wèi suǒ qīn yuē guò wǔ shí nián dāng yǒu shèng rén chū wú fāng zhù zhī yǐ jì rén
尝谓所亲曰:“过五十年,当有圣人出,吾方助之以济人。
jí tài zōng jí wèi zhào yì jīng shī jiē qí róng sè shén shǎo wèi yuē gù zhī yǒu dào zhě chéng kě zūn zhòng xiàn mén guǎng chéng qǐ xū yán zāi
”及太宗即位,召诣京师,嗟其容色甚少,谓曰:“故知有道者诚可尊重,羡门、广成,岂虚言哉!
jiāng shòu yǐ jué wèi gù cí bù shòu
”将授以爵位,固辞不受。
xiǎn qìng sì nián gāo zōng zhào jiàn bài jiàn yì dài fū yòu gù cí bù shòu
显庆四年,高宗召见,拜谏议大夫,又固辞不受。
shàng yuán yuán nián cí jí qǐng guī tè cì liáng mǎ jí pó yáng gōng zhǔ yì sī yǐ jū yān
上元元年,辞疾请归,特赐良马,及鄱阳公主邑司以居焉。
dāng shí zhī míng zhī shì sòng lìng wén mèng shēn lú zhào lín děng zhí shī zī zhī lǐ yǐ shì yān
当时知名之士宋令文、孟诜、卢照邻等,执师资之礼以事焉。
sī miǎo cháng cóng xìng jiǔ chéng gōng zhào lín liú zài qí zhái
思邈尝从幸九成宫,照邻留在其宅。
shí tíng qián yǒu bìng lí shù zhào lín wèi zhī fù qí xù yuē guǐ yǒu zhī suì yú wò jí cháng ān guāng dé fang zhī guān shě
时庭前有病梨树,照邻为之赋,其序曰:“癸酉之岁,余卧疾长安光德坊之官舍。
fù lǎo yún shì pó yáng gōng zhǔ yì sī
父老云:‘是鄱阳公主邑司。
xī gōng zhǔ wèi jià ér zú gù qí yì fèi
昔公主未嫁而卒,故其邑废。
shí yǒu sūn sī miǎo chǔ shì jū zhī
’时有孙思邈处士居之。
miǎo dào hé gǔ jīn xué dān shù shù
邈道合古今,学殚数术。
gāo tán zhèng yī zé gǔ zhī méng zhuāng zi
高谈正一,则古之蒙庄子;
shēn rù bù èr zé jīn zhī wéi mó jié
深入不二,则今之维摩诘。
qí tuī bù jiǎ yǐ dù liàng qián kūn zé luò xià hóng ān qī xiān shēng zhī chóu yě
其推步甲乙,度量乾坤,则洛下闳、安期先生之俦也。
zhào lín yǒu è jí yī suǒ bù néng yù nǎi wèn sī miǎo míng yī yù jí qí dào hé rú
”照邻有恶疾,医所不能愈, 乃问思邈:“名医愈疾,其道何如?
sī miǎo yuē
”思邈曰:
wú wén shàn yán tiān zhě bì zhì zhī yú rén shàn yán rén zhě yì běn zhī yú tiān
吾闻善言天者,必质之于人,善言人者,亦本之于天。
tiān yǒu sì shí wǔ xíng hán shǔ dié dài qí zhuǎn yùn yě hé ér wèi yǔ nù ér wèi fēng níng ér wèi shuāng xuě zhāng ér wèi hóng ní cǐ tiān dì zhī cháng shù yě
天有四时五行,寒暑迭代,其转运也,和而为雨,怒而为风,凝而为霜雪,张而为虹蜺,此天地之常数也。
rén yǒu sì zhī wǔ zàng yī jiào yī qǐn hū xī tǔ nà jīng qì wǎng lái liú ér wèi róng wèi zhāng ér wéi qì sè fā ér wèi yīn shēng cǐ rén zhī cháng shù yě
人有四支五藏,一觉一寝,呼吸吐纳,精气往来,流而为荣卫,彰而为气色,发而为音声,此人之常数也。
yáng yòng qí xíng yīn yòng qí jīng tiān rén zhī suǒ tóng yě
阳用其形,阴用其精,天人之所同也。
jí qí shī yě zhēng zé shēng rè fǒu zé shēng hán jié ér wèi liú zhuì xiàn ér wèi yōng jū bēn ér wèi chuǎn fá jié ér wèi jiāo kū zhěn fā hu miàn biàn dòng hu xíng
及其失也,蒸则生热,否则生寒,结而为瘤赘,陷而为痈疽,奔而为喘乏,竭而为焦枯,诊发乎面, 变动乎形。
tuī cǐ yǐ jí tiān dì yì rú zhī
推此以及天地亦如之。
gù wǔ wěi yíng suō xīng chén cuò xíng rì yuè báo shí bó huì fēi liú cǐ tiān dì zhī wēi zhěn yě
故五纬盈缩,星辰错行,日月薄蚀,孛彗飞流, 此天地之危诊也。
hán shǔ bù shí tiān dì zhī zhēng fǒu yě
寒暑不时,天地之蒸否也;
shí lì tǔ yǒng tiān dì zhī liú zhuì yě
石立土踊,天地之瘤赘也;
shān bēng tǔ xiàn tiān dì zhī yōng jū yě
山崩土陷, 天地之痈疽也;
bēn fēng bào yǔ tiān dì zhī chuǎn fá yě
奔风暴雨,天地之喘乏也;
chuān dú jié hé tiān dì zhī jiāo kū yě liáng yī dǎo zhī yǐ yào shí jiù zhī yǐ zhēn jì shèng rén hé zhī yǐ zhì dé fǔ zhī yǐ rén shì gù xíng tǐ yǒu kě yù zhī jí tiān dì yǒu kě xiāo zhī zāi
川渎竭涸,天地之焦枯也,良医导之以药石,救之以针剂,圣人和之以至德,辅之以人事,故形体有可愈之疾,天地有可消之灾。
yòu yuē
又曰:
dǎn yù dà ér xīn yù xiǎo zhì yù yuán ér xíng yù fāng
胆欲大而心欲小,智欲圆而行欲方。
shī yuē rú lín shēn yuān rú lǚ bó bīng wèi xiǎo xīn yě
《诗》曰:“如临深渊,如履薄冰”,谓小心也;
jiū jiū wǔ fū gōng hóu gān chéng wèi dà dǎn yě
“纠纠武夫,公侯干城”,谓大胆也。
bù wéi lì huí bù wéi yì jiù xíng zhī fāng yě
“不为利回,不为义疚”,行之方也;
jiàn jī ér zuò bù sì zhōng rì zhì zhī yuán yě
“见机而作,不俟终日”,智之圆也。
sī miǎo zì yún kāi huáng xīn yǒu suì shēng zhì jīn nián jiǔ shí sān yǐ
思邈自云开皇辛酉岁生,至今年九十三矣;
xún zhī xiāng lǐ xián yún shù bǎi suì rén
询之乡里,咸云数百岁人。
huà zhōu qí jiān shì lì lì rú yǎn jiàn
话周、 齐间事,历历如眼见。
yǐ cǐ cān zhī bù chì bǎi suì rén yǐ
以此参之,不啻百岁人矣。
rán yóu shì tīng bù shuāi shén cǎi shén mào kě wèi gǔ zhī cōng míng bó dá bù sǐ zhě yě
然犹视听不衰,神采甚茂,可谓古之聪明博达不死者也。
chū wèi zhēng děng shòu zhào xiū qí liáng chén zhōu duò wǔ dài shǐ kǒng yǒu yí lòu lǚ fǎng zhī sī miǎo kǒu yǐ chuán shòu yǒu rú mù dǔ
初,魏征等受诏修齐、梁、陈、周、隋五代史,恐有遗漏,屡访之,思邈口以传授,有如目睹。
dōng tái shì láng sūn chǔ yuē jiāng qí wǔ zǐ tǐng jǐng jùn yòu quán yǐ yè sī miǎo sī miǎo yuē jùn dāng xiān guì
东台侍郎孙处约将其五子侹、儆、俊、佑、佺以谒思邈,思邈曰: “俊当先贵;
yòu dàng wǎn dá
佑当晚达;
quán zuì míng zhòng huò zài zhí bīng
佺最名重,祸在执兵。
hòu jiē rú qí yán
”后来发生的事都如他所说。
tài zǐ zhān shì lú qí qīng tóng yòu shí qǐng wèn rén lún zhī shì sī miǎo yuē rǔ hòu wǔ shí nián wèi dēng fāng bó wú sūn dāng wèi shǔ lì kě zì bǎo yě
太子詹事卢齐卿童幼时,请问人伦之事,思邈曰:“汝后五十年位登方伯,吾孙当为属吏,可自保也。
hòu qí qīng wèi xú zhōu cì shǐ sī miǎo sūn pǔ guǒ wèi xú zhōu xiāo xiàn chéng
” 后齐卿为徐州刺史,思邈孙溥果为徐州萧县丞。
sī miǎo chū wèi qí qīng zhī shí pǔ yóu wèi shēng ér yù zhī qí shì
思邈初谓齐卿之时,溥犹未生,而预知其事。
fán zhū yì jì duō cǐ lèi yě
凡诸异迹,多此类也。
yǒng chún yuán nián zú
永淳元年卒。
yí lìng báo zàng bù cáng míng qì jì sì wú shēng láo
遗令薄葬,不藏冥器,祭祀无牲牢。
jīng yuè yú yán mào bù gǎi jǔ shī jiù mù yóu ruò kōng yī shí rén yì zhī
经月余,颜貌不改,举尸就木,犹若空衣,时人异之。
zì zhù lǎo zi zhuāng zi zhuàn qiān jīn fāng sān shí juǎn xíng yú dài
自注《老子》、《庄子》,撰《千金方》三十卷,行于代。
yòu zhuàn fú lù lùn sān juǎn shè shēng zhēn lù jí zhěn zhōng sù shū huì sān jiào lùn gè yī juàn
又撰《福禄论》三卷,《摄生真录》及《枕中素书》、《会三教论》各一卷。
zi xíng tiān shòu zhōng wèi fèng gé shì láng
子行,天授中为凤阁侍郎。
míng chóng yǎn luò zhōu yǎn shī rén
明崇俨,洛州偃师人。
qí xiān píng yuán shì zú shì shì jiāng zuǒ
其先平原士族,世仕江左。
fù kè yù zhōu cì shǐ
父恪,豫州刺史。
chóng yǎn nián shào shí suí fù rèn ān xǐ lìng fù zhī xiǎo lì yǒu shàn yì zhào guǐ shén zhě chóng yǎn jǐn néng chuán qí shù
崇俨年少时,随父任安喜令,父之小吏有善役召鬼神者,崇俨尽能传其术。
qián fēng chū yīng fēng yuè jǔ shòu huáng ān chéng
干封初,应封岳举,授黄安丞。
huì cì shǐ yǒu nǚ bìng dǔ chóng yǎn zhì tā fāng shū wù yǐ liáo zhī qí jí nǎi yù
会刺史有女病笃,崇俨致他方殊物以疗之,其疾乃愈。
gāo zōng wén qí míng zhào yǔ yǔ
高宗闻其名, 召与语。
yuè zhī zhuó shòu jì wáng fǔ wén xué
悦之,擢授冀王府文学。
yí fèng èr nián lèi qiān zhèng jiàn dài fū tè lìng rù gé gòng fèng
仪凤二年,累迁正谏大夫,特令入阁供奉。
chóng yǎn měi yīn yè jiàn zhé jiǎ yǐ shén dào pō chén shí zhèng dé shī dì shēn jiā yǔn nà
崇俨每因谒见,辄假以神道,颇陈时政得失,帝深加允纳。
rùn zhōu qī xiá sì shì qí wǔ dài zǔ liáng chǔ shì shān bīn gù zhái dì tè wèi zhì bēi wén qīn shū yú shí lùn zhě róng zhī
润州栖霞寺,是其五代祖梁处士山宾故宅,帝特为制碑文,亲书于石,论者荣之。
sì nián wèi dào suǒ shā
四年,为盗所杀。
shí yǔ yǐ wéi chóng yǎn mì yǔ tiān hòu wèi yā shèng zhī fǎ yòu sī zòu zhāng huái tài zǐ bù kān chéng jì dà wèi tài zǐ mì zhī zhī qián shǐ rén hài zhī
时语以为崇俨密与天后为厌胜之法,又私奏章怀太子不堪承继大位,太子密知之,潜使人害之。
yōu zhì zèng shì zhōng shì yuē zhuāng réng bài qí zi guī wèi mì shū láng
优制赠侍中,谥曰庄,仍拜其子珪为秘书郎。
guī kāi yuán zhōng shì zhì huái zhōu cì shǐ
珪,开元中仕至怀州刺史。
zhāng jǐng cáng xǔ zhōu zhǎng shè rén
张憬藏,许州长社人。
shǎo gōng xiāng shù yǔ yuán tiān gāng qí míng
少工相术,与袁天纲齐名。
tài zǐ zhān shì jiǎng yǎn nián shào shí cháng yù jǐng cáng yīn wèn lù mìng
太子詹事蒋俨年少时,尝遇憬藏,因问禄命。
jǐng cáng yuē gōng cóng jīn èr nián dāng de dōng gōng zhǎng bīng zhī guān zhì wèi zhōng ér miǎn zhí
憬藏曰:“公从今二年,当得东宫掌兵之官,秩未终而免职。
miǎn zhí zhī hòu ě zài sān chǐ tǔ xià
免职之后,厄在三尺土下。
yòu jīng liù nián jù cǐ hé shì sǐ zhēng
又经六年,据此合是死征。
rán hòu dāng xiǎng fù guì míng wèi jù shèng jí yòu bù hé zhōng nián zhì liù shí yī wèi pú zhōu cì shǐ shí yuè sān shí rì wǔ shí lù jué
然后当享富贵,名位俱盛,即又不合中,年至六十一,为蒲州刺史,十月三十日午时禄绝。
yǎn hòu jiē rú qí yán
”俨后皆如其言。
cháng fèng shǐ gāo lí bèi mò lí zhī qiú yú dì jiào zhōng jīng liù nián rán hòu de guī
尝奉使高丽,被莫离支囚于地窖中,经六年,然后得归。
jí zài pú zhōu nián liù shí yī yǐ zhì qī zhào rén lì qī zǐ yǔ zhī gào bié zì yún dāng sǐ
及在蒲州,年六十一矣,至期,召人吏妻子与之告别,自云当死。
é ér yǒu chì xǔ lìng zhì shì
俄而有敕,许令致仕。
zuǒ pú yè liú rén guǐ wēi shí cháng yǔ xiāng rén jìng sī xián gè jī juàn zèng jǐng cáng yǐ wèn guān lù
左仆射刘仁轨微时,尝与乡人靖思贤各赍绢赠憬藏以问官禄。
jǐng cáng wèi rén guǐ yuē gōng jū wǔ pǐn yào guān suī zàn jiě chù zhōng dāng wèi jí rén chén
憬藏谓仁轨曰: “公居五品要官,虽暂解黜,终当位极人臣。
rén guǐ hòu zì jǐ shì zhōng zuò shì lìng bái yī xiàng hǎi dōng xiào lì
”仁轨后自给事中坐事,令白衣向海东效力。
gù cí sī xián zhī zèng yuē gōng dāng gū dú kè sǐ
固辞思贤之赠,曰:“公当孤独客死。
jí rén guǐ wèi pú yè sī xián shàng cún wèi rén yuē zhāng jǐng cáng xiāng liú pú yè zé miào yǐ
”及仁轨为仆射,思贤尚存,谓人曰:“张憬藏相刘仆射,则妙矣。
wú jīn yǐ yǒu sān zi tián zhái zì rú qǐ qí yán yì yǒu bù zhōng yě
吾今已有三子,田宅自如,岂其言亦有不中也?
é ér sān zi xiāng jì ér sǐ jǐn huò tián zhái jì sǐ yú suǒ qīn yuán nèi
” 俄而三子相继而死,尽货田宅,寄死于所亲园内。
jǐng cáng xiāng rén zhī miào jiē cǐ lèi
憬藏相人之妙,皆此类。
jìng bù shì yǐ shòu zhōng
竟不仕, 以寿终。
li sì zhēn huá zhōu kuāng chéng rén yě
李嗣真,滑州匡城人也。
fù yàn cóng zhào zhōu zhǎng shǐ
父彦琮,赵州长史。
sì zhēn bó xué xiǎo yīn lǜ jiān shàn yīn yáng tuī suàn zhī shù
嗣真博学晓音律,兼善阴阳推算之术。
ruò guàn míng jīng jǔ bǔ xǔ zhōu sī gōng
弱冠明经举,补许州司功。
shí zuǒ shì jí hè lán mǐn zhī shòu zhào yú dōng tái xiū zhuàn zòu sì zhēn hóng wén guǎn cān yù qí shì
时左侍极贺兰敏之受诏于东台修撰,奏嗣真弘文馆参预其事。
sì zhēn yǔ tóng shí xué shì liú xiàn chén xú zhāo jù chēng shǎo jùn guǎn zhōng hào wèi sān shǎo
嗣真与同时学士刘献臣、徐昭俱称少俊,馆中号为“三少”。
mǐn zhī jì shì chǒng jiāo yíng sì zhēn zhī qí bì bài wèi suǒ qīn yuē cǐ fēi bì shēn zhī suǒ yě
敏之既恃宠骄盈,嗣真知其必败,谓所亲曰:“此非庇身之所也。
yīn xián hēng nián jīng zhōng dà jī nǎi qiú chū bǔ yì wū lìng
”因咸亨年京中大饥, 乃求出,补义乌令。
wú hé mǐn zhī bài xiū zhuàn guān jiē lián zuò liú fàng sì zhēn dú bù yù yān
无何,敏之败,修撰官皆连坐流放,嗣真独不预焉。
diào lù zhōng wèi shǐ píng lìng fēng huà dà xíng
调露中, 为始平令,风化大行。
shí zhāng huái tài zǐ jū chūn gōng sì zhēn cháng yú tài qīng guān zòu yuè wèi dào shì liú gài fǔ yǎn yuē cǐ qū hé āi sī bù hé zhī shén yě
时章怀太子居春宫,嗣真尝于太清观奏乐,谓道士刘概、辅俨曰:“此曲何哀思不和之甚也?
gài yǎn yuē cǐ tài zǐ suǒ zuò bǎo qìng lè yě
”概、俨曰:“此太子所作《宝庆乐》也。
jū shù rì tài zǐ fèi wèi shù rén
”居数日,太子废为庶人。
gài děng yǐ qí shì wén zòu gāo zōng dà qí zhī zhēng bài sī lǐ chéng réng zhǎng wǔ lǐ yí zhù jiā zhōng sàn dài fū fēng cháng shān zi
概等以其事闻奏,高宗大奇之,征拜司礼丞,仍掌五礼仪注, 加中散大夫,封常山子。
yǒng chāng zhōng bài yòu yù shǐ zhōng chéng zhī dài fū shì
永昌中,拜右御史中丞,知大夫事。
shí kù lì lái jùn chén gòu xiàn wú zuì sì zhēn shàng shū jiàn yuē chén wén chén píng shì hàn zǔ móu shū chu jūn chén nǎi yòng huáng jīn wǔ wàn jīn xíng fǎn jiàn zhī shù
时酷吏来俊臣构陷无罪,嗣真上书谏曰: “臣闻陈平事汉祖,谋疏楚君臣,乃用黄金五万斤,行反间之术。
xiàng wáng guǒ yí chén xià chén píng fǎn jiàn guǒ xíng
项王果疑臣下, 陈平反间果行。
jīn gào shì fēn yún xū duō shí shǎo yān zhī bì wú chén píng xiān móu shū bì xià jūn chén hòu móu chú guó jiā liáng shàn chén kǒng wèi shè jì zhī huò
今告事纷纭,虚多实少,焉知必无陈平先谋疏陛下君臣,后谋除国家良善,臣恐为社稷之祸!
fú qǐ bì xià tè huí tiān lǜ chá chén kuáng gǔ rán hòu tuì jiù dǐng huò shí wú suǒ hèn
伏乞陛下特回天虑,察臣狂瞽,然后退就鼎镬,实无所恨!
shū zòu bù nà
”疏奏不纳。
xún bèi jùn chén suǒ xiàn pèi liú lǐng nán
寻被俊臣所陷,配流岭南。
wàn suì tōng tiān nián zhēng hái zhì guì yáng zì shì sǐ rì yù tuō guì yáng guān shǔ bèi xiōng qì
万岁通天年,征还,至桂阳,自筮死日,预讬桂阳官属备凶器。
yī qī bào zú
依期暴卒。
zé tiān shēn jiā mǐn xī chì zhōu xiàn dì líng yú huán xiāng zèng jì zhōu cì shǐ
则天深加悯惜,敕州县递灵舆还乡,赠济州刺史。
shén lóng chū yòu zèng yù shǐ dài fū
神龙初,又赠御史大夫。
zhuàn míng táng xīn lǐ shí juǎn xiào jīng zhǐ yào shī pǐn shū pǐn huà pǐn gè yī juàn
撰《明堂新礼》十卷,《孝经指要》、《诗品》、《书品》、《画品》各一卷。
zhāng wén zhòng luò zhōu luò yáng rén yě
张文仲,洛州洛阳人也。
shǎo yǔ xiāng rén li qián zòng jīng zhào rén wéi cí cáng bìng yǐ yī shù zhī míng
少与乡人李虔纵、京兆人韦慈藏并以医术知名。
wén zhòng zé tiān chū wèi shì yù yī
文仲, 则天初为侍御医。
shí tè jìn sū liáng sì yú diàn tíng yīn bài guì biàn jué dǎo zé tiān lìng wén zhòng cí cáng suí zhì zhái hou zhī
时特进苏良嗣于殿庭因拜跪便绝倒,则天令文仲、慈藏随至宅候之。
wén zhòng yuē cǐ yīn yōu fèn xié qì jī yě
文仲曰:“此因忧愤邪气激也。
ruò tòng chōng xié zé jù nán jiù
若痛冲胁,则剧难救。
zì cháo hou zhī
”自朝候之。
wèi jí shí shí jí kǔ chōng xié jiǎo tòng
未及食时, 即苦冲胁绞痛。
wén zhòng yuē ruò rù xīn jí bù kě liáo
文仲曰:“若入心,即不可疗。
é qǐng xīn tòng bù fù xià yào rì gàn ér zú
”俄顷心痛,不复下药,日旰而卒。
wén zhòng yóu shàn liáo fēng jí
文仲尤善疗风疾。
qí hòu zé tiān lìng wén zhòng jí dāng shí míng yī gòng zhuàn liáo fēng qì zhū fāng réng lìng lín tái jiān wáng fāng qìng jiān qí xiū zhuàn
其后则天令文仲集当时名医共撰疗风气诸方,仍令麟台监王方庆监其修撰。
wén zhòng zòu yuē fēng yǒu yī bǎi èr shí sì zhǒng qì yǒu bā shí zhǒng
文仲奏曰:“风有一百二十四种,气有八十种。
dà dǐ yī yào suī tóng rén xìng gè yì yōng yī bù dá yào zhī xìng shǐ dōng xià shī jié yīn cǐ shā rén
大抵医药虽同,人性各异,庸医不达药之性使冬夏失节,因此杀人。
wéi jiǎo qì tóu fēng shàng qì cháng xū fú yào bù jué
唯脚气头风上气,常须服药不绝。
zì yú zé suí qí fā dòng lín shí xiāo xī zhī
自余则随其发动,临时消息之。
dàn yǒu fēng qì zhī rén chūn mò xià chū jí qiū mù yào de tōng xiè jí bù kùn jù
但有风气之人,春末夏初及秋暮,要得通泄,即不困剧。
yú shì zhuàn sì shí cháng fú jí qīng zhòng dà xiǎo zhū fāng shí bā shǒu biǎo shàng zhī
”于是撰四时常服及轻重大小诸方十八首表上之。
wén zhòng jiǔ shì nián zhōng yú shàng yào fèng yù
文仲久视年终于尚药奉御。
zhuàn suí shēn bèi jí fāng sān juǎn xíng yú dài
撰《随身备急方》三卷,行于代。
qián zòng guān zhì shì yù yī
虔纵,官至侍御医。
cí cáng jǐng lóng zhōng guāng lù qīng
慈藏,景龙中光禄卿。
zì zé tiān zhōng zōng yǐ hòu zhū yī xián tuī wén zhòng děng sān rén wéi shǒu
自则天、中宗已后,诸医咸推文仲等三人为首。
shàng xiàn fu wèi zhōu jí rén yě
尚献甫,卫州汲人也。
yóu shàn tiān wén
尤善天文。
chū chū jiā wéi dào shì
初,出家为道士。
zé tiān shí zhào jiàn qǐ jiā bài tài shǐ lìng gù cí yuē chén jiǔ cóng fàng dàn bù néng qū shì guān zhǎng
则天时召见,起家拜太史令,固辞曰:“臣久从放诞,不能屈事官长。
zé tiān nǎi gǎi tài shǐ jú wèi hún yí jiān bù lì mì shū shěng yǐ xiàn fu wèi hún yí jiān
”则天乃改太史局为浑仪监,不隶秘书省,以献甫为浑仪监。
shù gù wèn zāi yì shì jiē fú yàn
数顾问灾异,事皆符验。
yòu lìng xiàn fu yú shàng yáng gōng jí xué zhě zhuàn fāng yù tú
又令献甫于上阳宫集学者撰《方域图》。
cháng ān èr nián xiàn fu zòu yuē chén běn mìng nà yīn zài jīn jīn yíng huò fàn wǔ zhū hou tài shǐ zhī wèi
长安二年,献甫奏曰:“臣本命纳音在金,今荧惑犯五诸候、太史之位。
yíng huǒ yě néng kè jīn shì chén jiāng sǐ zhī zhēng
荧,火也,能克金,是臣将死之征。
zé tiān yuē zhèn wèi qīng ráng zhī
”则天曰:“朕为卿禳之。
jù zhuǎn xiàn fu wèi shuǐ héng dū wèi wèi yuē shuǐ néng shēng jīn jīn yòu qù tài shǐ zhī wèi qīng wú yōu yǐ
”遽转献甫为水衡都尉,谓曰:“水能生金,今又去太史之位,卿无忧矣。
qí qiū xiàn fu zú zé tiān shén jiē yì xī zhī
”其秋,献甫卒,则天甚嗟异惜之。
fù yǐ hún yí jiān wèi tài shǐ jú yī jiù lì mì shū jiān
复以浑仪监为太史局,依旧隶秘书监。
shí yòu yǒu yōng zhōu rén péi zhī gǔ shàn yú yīn lǜ
时又有雍州人裴知古,善于音律。
cháng ān zhōng wèi tài lè chéng
长安中为太乐丞。
shén lóng yuán nián zhēng yuè chūn xiǎng xī jīng tài miào zhī gǔ yù qí shì
神龙元年正月,春享西京太庙,知古预其事。
wèi wàn nián lìng yuán xíng chōng yuē jīn shí xié hé dāng yǒu jí qìng zhī shì qí zài táng shì zi sūn hu
谓万年令元行冲曰:“金石谐和,当有吉庆之事,其在唐室子孙乎?
qí yuè zhōng zōng jí wèi fù gǎi guó wèi táng
”其月,中宗即位,复改国为唐。
zhī gǔ yòu néng tīng hūn xī huán pèi zhī shēng zhī qí fū qī zhōng shǐ
知古又能听婚夕环佩之声,知其夫妻终始。
hòu zú yú tài lè lìng
后卒于太乐令。
mèng shēn rǔ zhōu liáng rén yě
孟诜,汝州梁人也。
jǔ jìn shì
举进士。
chuí gǒng chū lèi qiān fèng gé shè rén
垂拱初,累迁凤阁舍人。
shēn shǎo hǎo fāng shù cháng yú fèng gé shì láng liú yī zhī jiā jiàn qí chì cì jīn wèi yī zhī yuē cǐ yào jīn yě
诜少好方术,尝于凤阁侍郎刘祎之家,见其敕赐金,谓祎之曰:“此药金也。
ruò shāo huǒ qí shàng dāng yǒu wǔ sè qì
若烧火其上,当有五色气。
shì zhī guǒ rán
” 试之果然。
zé tiān wén ér bú yuè yīn shì chū wèi tāi zhōu sī mǎ
则天闻而不悦,因事出为台州司马。
hòu lèi qiān chūn guān shì láng
后累迁春官侍郎。
ruì zōng zài fān zhào chōng shì dú
睿宗在籓,召充侍读。
cháng ān zhōng wèi tóng zhōu cì shǐ jiā yín qīng guāng lù dài fu
长安中,为同州刺史,加银青光禄大夫。
shén lóng chū zhì shì guī yī yáng zhī shān dì yǐ yào ěr wéi shì
神龙初致仕, 归伊阳之山第,以药饵为事。
shēn nián suī wǎn mù zhì lì rú zhuàng cháng wèi suǒ qīn yuē ruò néng bǎo shēn yǎng xìng zhě cháng xū shàn yán mò lí kǒu liáng yào mò lí shǒu
诜年虽晚暮,志力如壮,尝谓所亲曰:“若能保身养性者,常须善言莫离口,良药莫离手。
ruì zōng jí wèi zhào fù jīng shī jiāng jiā rèn yòng gù cí shuāi lǎo
”睿宗即位,召赴京师,将加任用,固辞衰老。
jǐng yún èr nián yōu zhào cì wù yī bǎi duàn yòu lìng měi suì chūn qiū èr shí tè gěi yáng jiǔ mí zhōu
景云二年,优诏赐物一百段,又令每岁春秋二时,特给羊酒糜粥。
kāi yuán chū hé nán yǐn bì gòu yǐ shēn yǒu gǔ rén zhī fēng gǎi qí suǒ jū wèi zǐ píng lǐ
开元初,河南尹毕构以诜有古人之风,改其所居为子平里。
xún zú nián jiǔ shí sān
寻卒,年九十三。
shēn suǒ jū guān hǎo gōu bāo wéi zhèng suī fán ér lǐ
诜所居官,好勾剥为政,虽繁而理。
zhuàn jiā jì lǐ gè yī juàn sāng fú yào èr juǎn bǔ yǎng fāng bì xiào fāng gè sān juǎn
撰《家》、《祭礼》各一卷,《丧服要》 二卷,《补养方》、《必效方》各三卷。
yán shàn sī tóng zhōu cháo yì rén yě
严善思,同州朝邑人也。
shǎo yǐ xué shè zhī míng yóu shàn tiān wén lì shǔ jí bǔ xiāng zhī shù
少以学涉知名,尤善天文历数及卜相之术。
chū yīng xiāo shēng yōu sǒu kē jǔ zhuó dì
初应消声幽薮科举擢第。
zé tiān shí wéi jiān chá yù shǐ quán yòu shí yí nèi gòng fèng
则天时为监察御史,权右拾遗、内供奉。
shù shàng biǎo chén shí zhèng dé shī duō jiàn nà yòng
数上表陈时政得失,多见纳用。
shāo qiān tài shǐ lìng
稍迁太史令。
shèng lì èr nián yíng huò rù yú guǐ zé tiān yǐ wèn shàn sī
圣历二年,荧惑入舆鬼,则天以问善思。
shàn sī duì yuē shāng xìng dà chén dāng zhī
善思对曰:“商姓大臣当之。
qí nián wén chāng zuǒ xiāng wáng jí shàn zú
”其年, 文昌左相王及善卒。
cháng ān zhōng yíng huò rù yuè zhèn xīng fàn tiān guān
长安中,荧惑入月,镇星犯天关。
shàn sī zòu yuē fǎ yǒu luàn chén fú zuì qiě yǒu chén xià móu shàng zhī xiàng
善思奏曰:“法有乱臣伏罪, 且有臣下谋上之象。
suì yú zhāng jiǎn zhī jìng huī děng qǐ bīng zhū zhāng yì zhī chāng zōng
”岁余,张柬之、敬晖等起兵诛张易之、昌宗。
qí zhàn yàn jiē cǐ lèi yě
其占验皆此类也。
shén lóng chū qiān jǐ shì zhōng
神龙初,迁给事中。
zé tiān bēng jiāng hé zàng qián líng shàn sī zòu yì yuē
则天崩,将合葬乾陵,善思奏议曰:
jǐn àn tiān yuán fáng lù zàng fǎ yún zūn zhě xiān zàng bēi zhě bù hé yú hòu kāi rù
谨按《天元房录葬法》云:“尊者先葬,卑者不合于后开入。
zé tiān tài hòu bēi yú tiān huáng dà dì jīn yù kāi qián líng hé zàng jí shì yǐ bēi dòng zūn
”则天太后,卑于天皇大帝,今欲开乾陵合葬,即是以卑动尊。
shì jì bù jīng kǒng fēi ān yǐn
事既不经,恐非安隐。
chén yòu wén qián líng xuán quē qí mén yǐ shí bì sè qí shí fèng xì zhù tiě yǐ gù qí zhōng
臣又闻乾陵玄阙,其门以石闭塞,其石缝隙,铸铁以固其中。
jīn ruò kāi líng bì xū juān záo
今若开陵,必须镌凿。
rán yǐ shén míng zhī dào tǐ shàng yōu xuán
然以神明之道,体尚幽玄;
jīn nǎi dòng zhòng jiā gōng chéng kǒng duō suǒ jīng dú
今乃动众加功,诚恐多所惊黩。
yòu ruò bié kāi mén dào yǐ rù xuán gōng jí wǎng zhě zàng shí shén wèi xiān dìng jīn gēng gǎi zuò wéi hài yì shēn
又若别开门道,以入玄宫,即往者葬时,神位先定,今更改作,为害益深。
yòu yǐ xiū zhù qián líng zhī hòu guó pín yǒu nán suì zhì zé tiān tài hòu quán zǒng wàn jī èr shí yú nián qí nán shǐ dìng
又以修筑乾陵之后,国频有难,遂至则天太后权总万机,二十余年,其难始定。
jīn nǎi gèng jiā yíng zuò fú kǒng hái yǒu nán shēng
今乃更加营作,伏恐还有难生。
dàn hé zàng fēi gǔ zhe zài lǐ jīng yuán qíng wèi yòng wú zú yī zhǔn
但合葬非古,著在礼经,缘情为用,无足依准。
kuàng jīn shì yǒu bù ān qǐ kě fù xún sī zhì
况今事有不安,岂可复循斯制!
fú jiàn hàn shí zhū líng huáng hòu duō bù hé zàng
伏见汉时诸陵,皇后多不合葬;
wèi jìn yǐ xiáng shǐ yǒu hé zhě
魏、晋已降,始有合者。
rán yǐ liǎng hàn jī nián xiàng yú sì bǎi
然以两汉积年,向余四百;
wèi jìn zhī hòu zuò jiē bù zhǎng
魏、晋之后,祚皆不长。
suī shòu mìng yìng qī yǒu yīn tiān jiǎ rán yǐ xún jī xiǎng dé yì zài tiān shí
虽受命应期,有因天假,然以循机享德,亦在天时。
dàn líng mù suǒ ān bì zī shèng dì hòu zhī yìn sì yòng tuō líng gēn huò yǒu bù ān hòu sì yì nán zhǎng xiǎng
但陵墓所安,必资胜地,后之胤嗣,用托灵根,或有不安,后嗣亦难长享。
fú wàng yī hàn cháo zhī gù shì gǎi wèi jìn zhī tuí gāng yú qián líng zhī bàng gèng zé jí de qǔ shēng mù zhī fǎ bié qǐ yī líng jì dé cóng zàng zhī yí yòu chéng gù běn zhī yè
伏望依汉朝之故事,改魏、晋之颓纲,于乾陵之傍,更择吉地,取生墓之法,别起一陵,既得从葬之仪,又成固本之业。
chén fú yǐ hé zàng zhě rén yuán sī qíng
臣伏以合葬者,人缘私情;
bù hé zhě qián xiū gù shì
不合者,前修故事。
ruò yǐ shén dào yǒu zhī yōu tú zì dé tōng huì
若以神道有知,幽途自得通会;
ruò yǐ sǐ zhě wú zhī hé zhī fù yǒu hé yì
若以死者无知,合之复有何益!
rán yǐ shān chuān jīng qì tǔ wèi xīng xiàng ruò zàng de qí suǒ zé shén ān hòu chāng
然以山川精气,土为星象,若葬得其所,则神安后昌;
ruò zàng shī qí yi zé shén wēi hòu sǔn
若葬失其宜,则神危后损。
suǒ yǐ xiān zhé chuí fàn jù zhī zàng jīng yù shǐ shēng rén zhī dào bì ān sǐ zhě zhī shén bì tài
所以先哲垂范,具之葬经,欲使生人之道必安,死者之神必泰。
fú wàng shǎo huí tiān juàn fǔ lǎn chén yán xíng gǔ xī zhī míng guī gē sī qíng zhī ài yù shǐ shè jì zhǎng xiǎng tiān xià yì ān
伏望少回天眷,俯览臣言,行古昔之明规,割私情之爱欲,使社稷长享,天下乂安。
fán zài huái shēng shú bù qìng xìng
凡在怀生,孰不庆幸!
shū zòu bù nà
疏奏不纳。
jǐng lóng zhōng qiān lǐ bù shì láng chū wèi rǔ zhōu cì shǐ
景龙中,迁礼部侍郎,出为汝州刺史。
ruì zōng zài fān shàn sī cháng wèi yáo yuán zhī yuē xiāng wáng bì dēng dì wèi
睿宗在籓,善思尝谓姚元之曰:“相王必登帝位。
jí jiàn zuò yuán zhī yǐ shì wén zòu yóu shì zhào bài yòu sàn qí cháng shì
”及践祚,元之以事闻奏,由是召拜右散骑常侍。
táng lóng yuán nián zhèng yīn móu cè qiáo wáng zhòng fú wèi dì nǎi cǎo wěi zhì chú shàn sī wèi lǐ bù shàng shū zhī lì bù xuǎn shì
唐隆元年,郑愔谋册谯王重福为帝,乃草伪制,除善思为礼部尚书,知吏部选事。
jí qiáo wáng xià yù jǐng yún yuán nián dà lǐ sì zòu shàn sī yǔ nì rén zhòng fú tōng móu hé zòng jí fǎ
及谯王下狱,景云元年,大理寺奏:“善思与逆人重福通谋,合从极法。
gěi shì zhōng hán sī fù zòu yuē yì yù huǎn sǐ liè shèng míng guī
”给事中韩思复奏曰:“议狱缓死,列圣明规;
xíng yí wéi qīng yǒu guó héng diǎn
刑疑惟轻,有国恒典。
yán shàn sī wǎng zài xiān cháo shǔ wéi shì shàn nèi shì chǒng gōng yè móu wēi shè jì
严善思往在先朝, 属韦氏擅内,恃宠宫掖,谋危社稷。
shàn sī cǐ shí nǎi néng xiān jué yīn yì xiāng fǔ yǒu suǒ fā míng jìn lùn shèng gōng bì dēng chén jí
善思此时,乃能先觉,因诣相府,有所发明, 进论圣躬,必登宸极。
suī jiāo yóu zhòng fú móu xiàn wéi shì chì zhuī shàn sī shū zhì biàn fā xiàng huái nì jié níng jí bèn mìng
虽交游重福,谋陷韦氏,敕追善思,书至便发,向怀逆节, 宁即奔命?
yī miàn shū gāng chéng hé shùn shēng
一面疏纲,诚合顺生;
sān qū qǔ qín lái ér yǒu yòu
三驱取禽,来而有宥。
wéi xíng shì xù lǐ hé zhāo xiáng
唯刑是恤,理合昭详。
qǐng fù xíng bù jí qún guān yì dìng zòu cái yǐ fú shèn yù
请付刑部集群官议定奏裁,以符慎狱。
shí yì zhě duō yún shàn sī hé zòng yuán yòu
”时议者多云:“善思合从原宥。
yǒu sī réng zhí qián yì qǐng zhū zhī
”有司仍执前议请诛之。
sī fù yòu bó zòu kěn zhí
思复又驳奏恳直。
ruì zōng nà qí zòu jìng miǎn shàn sī sǐ pèi liú jìng zhōu
睿宗纳其奏,竟免善思死,配流静州。
wú jǐ yù shè hái
无几,遇赦还。
nián bā shí wǔ kāi yuán shí qī nián zú
年八十五,开元十七年卒。
chū shàn sī wèi yù shǐ shí zhōng shū shè rén liú yǔn jì wèi kù lì suǒ xiàn dāng sǐ
初,善思为御史时,中书舍人刘允济为酷吏所陷,当死。
shàn sī mǐn qí lǎo mì biǎo zòu qǐng yǔn jì nǎi de miǎn zhū
善思愍其老,密表奏请,允济乃得免诛。
shàn sī hòu jiàn yǔn jì jìng bù zì yán qí shì
善思后见允济,竟不自言其事。
hán sī fù zòu miǎn shàn sī zhī zuì yì wèi zēng yǒu suǒ yán xiè
韩思复奏免善思之罪,亦未曾有所言谢。
shí rén chēng qí zhǎng zhě
时人称其长者。
shàn sī zi xiàng qián yuán zhōng wèi fèng xiáng yǐn bǎo yìng zhōng shòu tài cháng yuán wài qīng
善思子向,乾元中为凤翔尹,宝应中授太常员外卿。
shǐ shàn sī fù xú zhōu zhǎng shǐ yán jí shàn sī jù nián bā shí wǔ ér zú
始善思父徐州长史延及善思,俱年八十五而卒;
guǎng dé èr nián xiàng zú yòu nián bā shí wǔ
广德二年,向卒,又年八十五。
xiàng xiōng qián zhào jùn sī mǎ zhòu zhǎng xiàng shí suì xiàng zú shí zhòu bìng wú yàng
向兄前赵郡司马宙,长向十岁,向卒时,宙并无恙。
jīn liáng fèng bù zhī hé xǔ rén yě
金梁凤,不知何许人也。
tiān bǎo shí sān zài kè yú hé xī
天宝十三载,客于河西。
shàn xiāng rén yòu yán xuán xiàng
善相人,又言玄象。
shí gē shū hàn wèi jié dù shǐ zhào rù jīng shī
时哥舒翰为节度使,诏入京师。
péi miǎn wèi cí bù láng zhōng zhī hé xī liú hòu zài wǔ wēi
裴冕为祠部郎中,知河西留后,在武威。
liáng fèng wèi miǎn yuē xuán xiàng yǒu biàn bàn nián jiān yǒu bīng qǐ láng zhōng cǐ shí dāng de zhōng chéng bù bài zhōng chéng jí de zǎi xiàng bù lí tiān zǐ zuǒ yòu dà fù guì
梁凤谓冕曰: “玄象有变,半年间有兵起,郎中此时当得中丞,不拜中丞,即得宰相,不离天子左右,大富贵。
miǎn yuē gōng nǎi kuáng yán miǎn hé zhì cǐ
”冕曰:“公乃狂言,冕何至此?
liáng fèng yuē yǒu yī rì xiàng dōng jīng yī rì rù shǔ chuān yī rì lái xiàng shuò fāng cǐ shí gōng de xiāng
”梁凤曰:“有一日向东京,一日入蜀川,一日来向朔方,此时公得相。
miǎn jù qí yán shēn xiè jué zhī
”冕惧其言,深谢绝之。
qí hòu ān lù shān fǎn nán fàn luò yáng jiàn chēng wěi wèi
其后安禄山反, 南犯洛阳,僭称伪位。
gē shū hàn dōng shǒu tóng guān lěi yuè zòu miǎn wèi yù shǐ zhōng chéng zhuī fù jīng
哥舒翰东守潼关,累月,奏冕为御史中丞,追赴京。
miǎn yòu jí yuē shì yàn yě
冕又诘曰:“事验也。
miǎn yòu wèn sān rì zhī zhào liáng fèng yuē dōng jīng rì jí zì mó miè shǔ chuān rì yì bù néng jiǔ cǐ jiān rì hé zhuǎn fēn míng bù kě shuō
”冕又问三日之兆,梁凤曰:“东京日即自磨灭,蜀川日亦不能久, 此间日何转分明,不可说。
miǎn zhì zhī
”冕志之。
jì tóng guān shī shǒu xuán zōng xìng shǔ sù zōng běi rú líng wǔ miǎn huì zhī quàn chéng cè lì gǎi yuán wèi zhì dé yuán nián
既潼关失守,玄宗幸蜀,肃宗北如灵武,冕会之,劝成策立,改元为至德元年。
miǎn guǒ wèi zhōng shū shì láng píng zhāng shì
冕果为中书侍郎、平章事。
miǎn zòu zhī sù zōng zhào bài dōu shuǐ shǐ zhě
冕奏之,肃宗召拜都水使者。
liáng fèng zài hé lǒng wèi lǚ yīn yuē pàn guān gǔ xiāng hé de zǎi xiàng
梁凤在河陇,谓吕𬤇曰:“判官骨相,合得宰相。
xū de yī dà jīng bù jí de
须得一大惊怖,即得。
yīn hòu zhì yì zé ràng yì cháng péng zhī
”𬤇 后至驿,责让驿长,搒之。
yì lì wǔ jiàng xìng cū měng chí gōng shǐ tū rù shè yīn shǐ liǎng fā jǐ zhōng yīn miàn yīn yú qiáng de miǎn
驿吏武将,性粗猛,持弓矢突入,射𬤇,矢两发,几中 𬤇面,𬤇逾墙得免。
yǐ bào liáng fèng liáng fèng yuē cǐ bì rù xiàng
以报梁凤,梁凤曰:“此必入相。
yú nián yīn zì huáng mén shì láng zhī zhèng shì
”逾年,𬤇自黄门侍郎知政事。
liáng fèng zài fèng xiáng li kuí lú yǔn èr rén tóng jiàn zhī jù sù fú zì chēng xuǎn rén
梁凤在凤翔,李揆、卢允二人同见之,俱素服,自称选人。
liáng fèng wèi zhī yuē gōng děng bìng zhì qīng wàng guān nà de yún wú guān
梁凤谓之曰:“公等并至清望官,那得云无官。
kuí yǔn yǐ shí duì
”揆、允以实对。
liáng fèng qiǎn èr rén xíng wèi kuí yuē gōng cóng shě rén jí rù xiàng yī nián nèi shì
梁凤遣二人行,谓揆曰:“公从舍人即入相,一年内事。
wèi yǔn yuē gōng hǎo jí shì lì bù láng zhōng
”谓允曰:“公好即是吏部郎中。
jí kè fù liǎng jīng kuí zì zhōng shū shè rén zhī lǐ bù shì láng shì rù wèi zhōng shū shì láng píng zhāng shì nǎi yǐ yǔn wèi lì bù láng zhōng
”及克复两京,揆自中书舍人知礼部侍郎事,入为中书侍郎、平章事,乃以允为吏部郎中。
qí yàn duō cǐ lèi
其验多此类。
ěr hòu yáng lóng yǐ zì huì
尔后佯聋以自晦。
miǎn wèi yòu pú yè jiān yù shǐ dài fū chéng dū yǐn jiàn nán jié dù shǐ yǒu jìn zhǐ lìng jiāng liáng fèng xíng
冕为右仆射、兼御史大夫、成都尹、剑南节度使,有进止,令将梁凤行。
hòu nǎi bìng zú
后乃病卒。
zhāng guǒ zhě bù zhī hé xǔ rén yě
张果者,不知何许人也。
zé tiān shí yǐn yú zhōng tiáo shān wǎng lái fén jìn jiān shí rén chuán qí yǒu zhǎng nián mì shù zì yún nián shù bǎi suì yǐ
则天时,隐于中条山,往来汾、晋间,时人传其有长年秘术,自云年数百岁矣。
cháng zhe yīn fú jīng xuán jiě jǐn qí xuán lǐ
尝著《阴符经玄解》,尽其玄理。
zé tiān qiǎn shǐ zhào zhī guǒ yáng sǐ bù fù
则天遣使召之,果佯死不赴。
hòu rén fù jiàn zhī wǎng lái héng zhōu shān zhōng
后人复见之,往来恒州山中。
kāi yuán èr shí yī nián héng zhōu cì shǐ wéi jì yǐ zhuàng zòu wén
开元二十一年,恒州刺史韦济以状奏闻。
xuán zōng lìng tōng shì shè rén péi wù wǎng yíng zhī
玄宗令通事舍人裴晤往迎之。
guǒ duì shǐ jué qì rú sǐ liáng jiǔ jiàn sū
果对使绝气如死,良久渐苏。
wù bù gǎn bī chí hái zòu zhuàng
晤不敢逼,驰还奏状。
yòu qiǎn zhōng shū shè rén xú jiào jī xǐ shū yǐ yāo yíng zhī
又遣中书舍人徐峤赍玺书以邀迎之。
guǒ nǎi suí jiào zhì dōng dōu jiān yú rù dōng gōng zhōng
果乃随峤至东都,肩舆入东宫中。
xuán zōng chū jí wèi qīn fǎng lǐ dào jí shén xiān fāng yào zhī shì jí wén biàn huà bù cè ér yí zhī
玄宗初即位,亲访理道及神仙方药之事,及闻变化不测而疑之。
yǒu xíng hé pú zhě shàn suàn rén ér zhī yāo shòu shàn è
有邢和璞者, 善算人而知夭寿善恶。
xuán zōng lìng suàn guǒ zé měng rán mò zhī qí jiǎ zǐ
玄宗令算果,则懵然莫知其甲子。
yòu yǒu shī yè guāng zhě shàn shì guǐ
又有师夜光者,善视鬼。
xuán zōng zhào guǒ yǔ zhī mì zuò lìng yè guāng shì zhī
玄宗召果与之密坐,令夜光视之。
yè guāng jìn yuē guǒ jīn ān zài
夜光进曰:“果今安在?
yè guāng duì miàn zhōng mò néng jiàn
”夜光对面终莫能见。
xuán zōng wèi lì shì yuē wú wén yǐn qín zhī wú kǔ zhě zhēn qí shì yě
玄宗谓力士曰:“吾闻饮堇汁无苦者,真奇士也。
huì tiān hán shǐ yǐ qín zhī yǐn guǒ
”会天寒,使以堇汁饮果。
guǒ nǎi yǐn yǐn sān zhī xūn rán rú zuì suǒ zuò gù yuē fēi jiā jiǔ yě
果乃引饮三卮,醺然如醉所作,顾曰:“非佳酒也。
nǎi qǐn
”乃寝。
qǐng zhī qǔ jìng shì chǐ zé jǐn jiāo qiě lí
顷之,取镜视齿,则尽燋且黧。
mìng zuǒ yòu qǔ tiě rú yì jī chǐ zhuì cáng yú dài
命左右取铁如意击齿坠,藏于带。
nǎi huái zhōng chū shén xiān yào wēi hóng fu zhuì chǐ zhī yín
乃怀中出神仙药,微红,傅坠齿之龂。
fù mèi liáng jiǔ chǐ jiē chū yǐ càn rán jié bái xuán zōng fāng xìn zhī
复寐良久,齿皆出矣,粲然洁白,玄宗方信之。
xuán zōng hǎo shén xiān ér yù guǒ shàng gōng zhǔ
玄宗好神仙,而欲果尚公主。
guǒ gù wèi zhī zhī wèi mì shū shǎo jiān wáng jiǒng zhì tài cháng shǎo qīng xiāo huá yuē yàn yún qǔ fù de gōng zhǔ zhēn kě wèi yě
果固未知之,谓秘书少监王迥质、太常少卿萧华曰:“谚云娶妇得公主,真可畏也。
jiǒng zhì yǔ huá xiāng gù wèi xiǎo qí yán
”迥质与华相顾,未晓其言。
jí yǒu zhōng shǐ zhì xuān yuē yù zhēn gōng zhǔ zǎo suì hǎo dào yù jiàng xiān shēng
即有中使至,宣曰:“玉真公主早岁好道,欲降先生。
guǒ dà xiào jìng bù fèng zhào
”果大笑,竟不奉诏。
jiǒng zhì děng fāng wù xiàng lái zhī yán
迥质等方悟向来之言。
hòu kěn cí guī shān yīn xià zhì yuē héng zhōu zhāng guǒ xiān shēng yóu fāng wài zhě yě
后恳辞归山,因下制曰:“恒州张果先生,游方外者也。
jī xiān gāo shàng shēn rù yǎo míng
迹先高尚,深入窈冥。
shì hún guāng chén yìng zhào chéng què
是浑光尘,应召城阙。
mò xiáng jiǎ zǐ zhī shù qiě wèi xī huáng shàng rén
莫详甲子之数,且谓羲皇上人。
wèn yǐ dào shū jǐn huì zōng jí
问以道枢,尽会宗极。
jīn tè xíng cháo lǐ yuán bì chǒng mìng
今特行朝礼,爰畀宠命。
kě yín qīng guāng lù dài fu hào yuē tōng xuán xiān shēng
可银青光禄大夫,号曰通玄先生。
qí nián qǐng rù héng shān xī yǐ yī fú jí zá cǎi děng biàn fàng guī shān
”其年请入恒山,锡以衣服及杂彩等,便放归山。
nǎi rù héng shān bù zhī suǒ zhī
乃入恒山,不知所之。
xuán zōng wèi zào qī xiá guān yú yǐn suǒ zài pú wú xiàn hòu gǎi wéi píng shān xiàn
玄宗为造栖霞观于隐所,在蒲吾县, 后改为平山县。
dào shì yè fǎ shàn kuò zhōu kuò cāng xiàn rén
道士叶法善,括州括苍县人。
zì zēng zǔ sān dài wéi dào shì jiē yǒu shè yǎng zhān bǔ zhī shù
自曾祖三代为道士,皆有摄养占卜之术。
fǎ shàn shǎo chuán fú lù yóu néng yàn hé guǐ shén
法善少传符箓,尤能厌劾鬼神。
xiǎn qìng zhōng gāo zōng wén qí míng zhēng yì jīng shī jiāng jiā jué wèi gù cí bù shòu
显庆中,高宗闻其名,征诣京师,将加爵位,固辞不受。
qiú wéi dào shì yīn liú zài nèi dào chǎng gòng dài shén hòu
求为道士,因留在内道场,供待甚厚。
shí gāo zōng lìng guǎng zhēng zhū fāng dào shù zhī shì hé liàn huáng bái
时高宗令广征诸方道术之士,合炼黄白。
fǎ shàn shàng yán jīn dān nán jiù tú fèi cái wù yǒu kuī zhèng lǐ qǐng hé qí zhēn wěi
法善上言:“金丹难就,徒费财物,有亏政理,请核其真伪。
dì rán qí yán yīn lìng fǎ shàn shì zhī yóu shì nǎi chū jiǔ shí yú rén yīn yī qiè ba zhī
”帝然其言,因令法善试之,由是乃出九十余人,因一切罢之。
fǎ shàn yòu cháng yú dōng dōu líng kōng guān shè tán jiào jì chéng zhōng shì nǚ jìng wǎng guān zhī
法善又尝于东都凌空观设坛醮祭,城中士女竞往观之。
é qǐng shù shí rén zì tóu huǒ zhōng guān zhě dà jīng jiù zhī ér miǎn
俄顷数十人自投火中,观者大惊,救之而免。
fǎ shàn yuē cǐ jiē mèi bìng wèi wú fǎ suǒ shè ěr
法善曰:“此皆魅病, 为吾法所摄耳。
wèn zhī guǒ rán
”问之果然。
fǎ shàn xī wèi jìn hé qí bìng nǎi yù
法善悉为禁劾,其病乃愈。
fǎ shàn zì gāo zōng zé tiān zhōng zōng lì wǔ shí nián cháng wǎng lái míng shān shù zhào rù jìn zhōng jìn lǐ wèn dào
法善自高宗、则天、中宗历五十年,常往来名山,数召入禁中,尽礼问道。
rán pái jǐ fó fǎ yì zhě huò jī qí xiàng bèi
然排挤佛法,议者或讥其向背。
yǐ qí shù gāo zhōng mò zhī cè
以其术高,终莫之测。
ruì zōng jí wèi chēng fǎ shàn yǒu míng zhù zhī lì
睿宗即位,称法善有冥助之力。
xiān tiān èr nián bài hóng lú qīng fēng yuè guó gōng réng yī jiù wéi dào shì zhǐ yú jīng shī zhī jǐng lóng guān yòu zèng qí fù wèi xī zhōu cì shǐ
先天二年,拜鸿胪卿,封越国公,仍依旧为道士,止于京师之景龙观,又赠其父为歙州刺史。
dāng shí zūn chǒng mò yǔ wéi bǐ
当时尊宠,莫与为比。
fǎ shàn shēng yú duò dà yè zhī bǐng zǐ sǐ yú kāi yuán zhī gēng zǐ fán yī bǎi qī suì
法善生于隋大业之丙子,死于开元之庚子,凡一百七岁。
bā nián zú
八年,他去世。
zhào yuē
诏曰:
gù dào shì hóng lú qīng yuán wài zhì yuè guó gōng yè fǎ shàn tiān zhēn jīng mì miào lǐ xuán chàng bāo kuò mì yào fā huī líng fú gù yǐ míng mò nán yuán xī yí hǎn cè
故道士鸿胪卿、员外置、越国公叶法善,天真精密,妙理玄畅,包括秘要,发挥灵符,固以冥默难源,希夷罕测。
ér qíng qī péng láng jī hùn cháo wu bǎo huáng guān ér bù zhàng jiā zǐ shòu ér fēi róng zhuó ěr gū xiù lěng rán dú wǎng
而情栖蓬阆,迹混朝伍,保黄冠而不杖,加紫绶而非荣,卓尔孤秀,冷然独往。
shèng qì jué sú zhēn fēng wú chén jīn gǔ wài sǒng zhū guāng nèi yìng
胜气绝俗,贞风无尘,金骨外耸,珠光内应。
sī nǎi tǐ yīng zhōng xian míng shēng shàng dé
斯乃体应中仙,名升上德。
zhèn dāng tīng zhèng zhī xiá lǚ xún zhì dào
朕当听政之暇,屡询至道;
gōng yǐ lǐ guó zhī fǎ shù zòu chāng yán
公以理国之法,数奏昌言。
móu cān yǐn fěng shì xuān hóng yì
谋参隐讽,事宣弘益。
tàn huī yīn zhī wèi mǐn bēi xíng jiě zhī é liú céng mò yìn yí jiān liáng yǎn jí
叹徽音之未泯,悲形解之俄留,曾莫慭遗,歼良奄及。
yǒng wéi píng xī gǎn chuàng yú huái yi shēn lǐ mìng shì jīng quán rǎng
永惟平昔,感怆于怀,宜申礼命,式旌泉壤。
kě zèng yuè zhōu dū dū
可赠越州都督。
sēng xuán zàng xìng chén shì luò zhōu yǎn shī rén
僧玄奘,姓陈氏,洛州偃师人。
dà yè mò chū jiā bó shè jīng lùn
大业末出家,博涉经论。
cháng wèi fān yì zhě duō yǒu é miù gù jiù xī yù guǎng qiú yì běn yǐ cān yàn zhī
尝谓翻译者多有讹谬, 故就西域,广求异本以参验之。
zhēn guàn chū suí shāng rén wǎng yóu xī yù
贞观初,随商人往游西域。
xuán zàng jì biàn bó chū qún suǒ zài bì wèi jiǎng shì lùn nàn fán rén yuǎn jìn xián zūn fú zhī
玄奘既辩博出群,所在必为讲释论难,蕃人远近咸尊伏之。
zài xī yù shí qī nián jīng bǎi yú guó xī jiě qí guó zhī yǔ réng cǎi qí shān chuān yáo sú tǔ dì suǒ yǒu zhuàn xī yù jì shí èr juǎn
在西域十七年,经百余国,悉解其国之语,仍采其山川谣俗,土地所有,撰《西域记》十二卷。
zhēn guàn shí jiǔ nián guī zhì jīng shī
贞观十九年,归至京师。
tài zōng jiàn zhī dà yuè yǔ zhī tán lùn
太宗见之,大悦,与之谈论。
yú shì zhào jiāng fàn běn liù bǎi wǔ shí qī bù yú hóng fú sì fān yì réng chì yòu pú yè fáng xuán líng tài zǐ zuǒ shù zǐ xǔ jìng zōng guǎng zhào shuò xué shā mén wǔ shí yú rén xiāng zhù zhěng bǐ
于是诏将梵本六百五十七部于弘福寺翻译,仍敕右仆射房玄龄、太子左庶子许敬宗,广召硕学沙门五十余人,相助整比。
gāo zōng zài gōng wéi wén dé tài hòu zhuī fú zào cí ēn sì jí fān jīng yuàn nèi chū dà fān chì jiǔ bù lè jí jīng chéng zhū sì fān gài zhòng jì sòng xuán zàng jí suǒ fān jīng xiàng zhū gāo sēng děng rù zhù cí ēn sì
高宗在宫,为文德太后追福,造慈恩寺及翻经院,内出大幡,敕《九部乐》及京城诸寺幡盖众伎,送玄奘及所翻经像、诸高僧等入住慈恩寺。
xiǎn qìng yuán nián
显庆元年,
gāo zōng yòu lìng zuǒ pú yè yú zhì níng shì zhōng xǔ jìng zōng zhōng shū lìng lái jì li yì fǔ dù zhèng lún huáng mén shì láng xuē yuán chāo děng
高宗又令左仆射于志宁、侍中许敬宗、中书令来济、李义府、杜正伦、黄门侍郎薛元超等,
gòng rùn sè xuán zàng suǒ dìng zhī jīng
共润色玄奘所定之经,
guó zǐ bó shì fàn yì shuò tài zǐ xǐ mǎ guō yú hóng wén guǎn xué shì gāo ruò sī děng
国子博士范义硕、太子洗马郭瑜、弘文馆学士高若思等,
zhù jiā fān yì
助加翻译。
fán chéng qī shí wǔ bù
凡成七十五部。
zòu shàng zhī
奏上之。
hòu yǐ jīng chéng rén zhòng jìng lái lǐ yè xuán zàng nǎi zòu qǐng zhú jìng fān yì chì nǎi yí yú yí jūn shān gù yù huá gōng
后以京城人众竞来礼谒,玄奘乃奏请逐静翻译, 敕乃移于宜君山故玉华宫。
liù nián zú shí nián wǔ shí liù guī zàng yú bái lù yuán shì nǚ sòng zàng zhě shù wàn rén
六年卒,时年五十六,归葬于白鹿原,士女送葬者数万人。
sēng shén xiù xìng lǐ shì biàn zhōu wèi shì rén
僧神秀,姓李氏,汴州尉氏人。
shǎo biàn lǎn jīng shǐ suí mò chū jiā wèi sēng
少遍览经史,隋末出家为僧。
hòu yù qí zhōu shuāng fēng shān dōng shān sì sēng hóng rěn yǐ zuò chán wèi yè nǎi tàn fú yuē cǐ zhēn wú shī yě
后遇蕲州双峰山东山寺僧弘忍,以坐禅为业,乃叹伏曰:“此真吾师也。
biàn wǎng shì hóng rěn zhuān yǐ qiáo jí zì yì yǐ qiú qí dào
”便往事弘忍,专以樵汲自役,以求其道。
xī hòu wèi mò yǒu sēng dá mó zhě běn tiān zhú wáng zǐ yǐ hù guó chū jiā rù nán hǎi de chán zōng miào fǎ yún zì shì jiā xiāng chuán yǒu yī bō wèi jì shì xiàng fù shòu
昔后魏末,有僧达摩者,本天竺王子,以护国出家,入南海,得禅宗妙法,云自释迦相传,有衣钵为记,世相付授。
dá mó jī yī bō háng hǎi ér lái zhì liáng yì wǔ dì
达摩赍衣钵航海而来,至梁,诣武帝。
dì wèn yǐ yǒu wéi zhī shì dá mó bù shuō
帝问以有为之事,达摩不说。
nǎi zhī wèi yǐn yú sōng shān shǎo lín sì yù dú ér zú
乃之魏,隐于嵩山少林寺,遇毒而卒。
qí nián wèi shǐ sòng yún yú cōng lǐng huí jiàn zhī mén tú fā qí mù dàn yǒu yī lǚ ér yǐ
其年,魏使宋云于葱岭回,见之,门徒发其墓,但有衣履而已。
dá mó chuán huì kě huì kě cháng duàn qí zuǒ bì yǐ qiú qí fǎ huì kě chuán càn càn chuán dào xìn dào xìn chuán hóng rěn
达摩传慧可,慧可尝断其左臂,以求其法,慧可传璨,璨传道信,道信传弘忍。
hóng rěn xìng zhōu shì huáng méi rén
弘忍姓周氏,黄梅人。
chū hóng rěn yǔ dào xìn bìng zhù dōng shān sì gù wèi qí fǎ wèi dōng shān fǎ mén
初,弘忍与道信并住东山寺,故谓其法为东山法门。
shén xiù jì shī shì hóng rěn hóng rěn shēn qì yì zhī wèi yuē wú dù rén duō yǐ zhì yú xuán jiě yuán zhào wú xiān rǔ zhě
神秀既师事弘忍,弘忍深器异之,谓曰:“吾度人多矣,至于悬解圆照,无先汝者。
hóng rěn yǐ xián hēng wǔ nián zú shén xiù nǎi wǎng jīng zhōu jū yú dāng yáng shān
弘忍以咸亨五年卒,神秀乃往荆州,居于当阳山。
zé tiān wén qí míng zhuī fù dōu jiān yú shàng diàn qīn jiā guì lǐ chì dāng yáng shān zhì dù mén sì yǐ jīng qí dé
则天闻其名,追赴都,肩舆上殿,亲加跪礼,敕当阳山置度门寺以旌其德。
shí wáng gōng yǐ xià jí jīng dū shì shù wén fēng zhēng lái yè jiàn wàng chén bài fú rì yǐ wàn shù
时王公已下及京都士庶,闻风争来谒见,望尘拜伏,日以万数。
zhōng zōng jí wèi yóu jiā jìng yì
中宗即位,尤加敬异。
zhōng shū shè rén zhāng shuō cháng wèn dào zhí dì zǐ zhī lǐ tuì wèi rén yuē chán shī shēn cháng bā chǐ páng méi xiù ěr wēi dé wēi wēi wáng bà zhī qì yě
中书舍人张说尝问道,执弟子之礼,退谓人曰:“禅师身长八尺,庞眉秀耳,威德巍巍,王霸之器也。
chū shén xiù tóng xué sēng huì néng zhě xīn zhōu rén yě
初,神秀同学僧慧能者,新州人也。
yǔ shén xiù háng yè xiāng liè
与神秀行业相埒。
hóng rěn zú hòu huì néng zhù sháo zhōu guǎng guǒ sì
弘忍卒后,慧能住韶州广果寺。
sháo zhōu shān zhōng jiù duō hǔ bào yī zhāo jǐn qù yuǎn jìn jīng tàn xián guī fú yān
韶州山中,旧多虎豹,一朝尽去,远近惊叹,咸归伏焉。
shén xiù cháng zòu zé tiān qǐng zhuī huì néng fù dōu huì néng gù cí
神秀尝奏则天, 请追慧能赴都,慧能固辞。
shén xiù yòu zì zuò shū zhòng yāo zhī huì néng wèi shǐ zhě yuē wú xíng mào duǎn lòu běi tǔ jiàn zhī kǒng bù jìng wú fǎ
神秀又自作书重邀之,慧能谓使者曰:“吾形貌短陋, 北土见之,恐不敬吾法。
yòu xiān shī yǐ wú nán zhōng yǒu yuán yì bù kě wéi yě
又先师以吾南中有缘,亦不可违也。
jìng bù dù lǐng ér sǐ
”竟不度岭而死。
tiān xià nǎi sàn chuán qí dào wèi shén xiù wèi běi zōng huì néng wèi nán zōng
天下乃散传其道,谓神秀为北宗,慧能为南宗。
shén xiù yǐ shén lóng èr nián zú shì shù jiē lái sòng zàng
神秀以神龙二年卒,士庶皆来送葬。
yǒu zhào cì shì yuē dà tōng chán shī
有诏赐谥曰“大通禅师”。
yòu yú xiāng wáng jiù zhái zhì bào ēn sì qí wáng fàn zhāng shuō jí zhēng shì lú hóng yī jiē wèi qí bēi wén
又于相王旧宅置报恩寺,岐王范、张说及征士卢鸿一皆为其碑文。
shén xiù zú hòu dì zǐ pǔ jì yì fú bìng wéi shí rén suǒ zhòng
神秀卒后,弟子普寂、义福,并为时人所重。
pǔ jì xìng féng shì pú zhōu hé dōng rén yě
普寂姓冯氏,蒲州河东人也。
nián shào shí biàn xún gāo sēng yǐ xué jīng lǜ
年少时遍寻高僧,以学经律。
shí shén xiù zài jīng zhōu yù quán sì pǔ jì nǎi wǎng shī shì fán liù nián shén xiù qí zhī jǐn yǐ qí dào shòu yān
时神秀在荆州玉泉寺,普寂乃往师事,凡六年,神秀奇之,尽以其道授焉。
jiǔ shì zhōng zé tiān zhào shén xiù zhì dōng dōu shén xiù yīn jiàn pǔ jì nǎi dù wèi sēng
久视中,则天召神秀至东都,神秀因荐普寂,乃度为僧。
jí shén xiù zú tiān xià hǎo shì shì zhě xián shī shì zhī
及神秀卒,天下好释氏者咸师事之。
zhōng zōng wén qí gāo nián tè xià zhì lìng pǔ jì dài shén xiù tǒng qí fǎ zhòng
中宗闻其高年, 特下制令普寂代神秀统其法众。
kāi yuán shí sān nián chì pǔ jì yú dū chéng jū zhǐ
开元十三年,敕普寂于都城居止。
shí wáng gōng shì zhù jìng lái lǐ yè
时王公士庶,竞来礼谒。
pǔ jì yán zhòng shǎo yán lái zhě nán jiàn qí hé yuè zhī róng yuǎn jìn yóu yǐ cǐ zhòng zhī
普寂严重少言,来者难见其和悦之容,远近尤以此重之。
èr shí qī nián zhōng yú dū chéng xìng táng sì nián bā shí jiǔ
二十七年,终于都城兴唐寺,年八十九。
shí dū chéng shì shù céng yè zhě jiē zhì dì zǐ zhī fú
时都城士庶曾谒者,皆制弟子之服。
yǒu zhì cì hào wèi dà zhào chán shī
有制赐号为“大照禅师”。
jí zàng hé nán yǐn péi kuān jí qí qī zǐ bìng shuāi má liè yú mén tú zhī cì shì shù qīng chéng kū sòng lǘ lǐ wèi zhī kōng yān
及葬,河南尹裴宽及其妻子,并衰麻列于门徒之次,士庶倾城哭送,闾里为之空焉。
yì fú xìng jiāng shì lù zhōu tóng dī rén
义福姓姜氏,潞州铜鞮人。
chū zhǐ lán tián huà gǎn sì chǔ fāng zhàng zhī shì fán èr shí yú nián wèi cháng chū yǔ zhī wài
初止蓝田化感寺,处方丈之室,凡二十余年,未尝出宇之外。
hòu lì jīng chéng cí ēn sì
后隶京城慈恩寺。
kāi yuán shí yī nián cóng jià wǎng dōng dōu tú jīng pú guó èr zhōu cì shǐ jí guān lì shì nǚ jiē jī fān huā yíng zhī suǒ zài tú lù chōng sè
开元十一年,从驾往东都,途经蒲、虢二州,刺史及官吏士女,皆赍幡花迎之,所在途路充塞。
yǐ èr shí nián zú yǒu zhì cì hào dà zhì chán shī
以二十年卒,有制赐号“大智禅师”。
zàng yú yī quē zhī běi sòng zàng zhě shù wàn rén
葬于伊阙之北,送葬者数万人。
zhōng shū shì láng yán tǐng zhī wèi zhì bēi wén
中书侍郎严挺之为制碑文。
shén xiù chán mén zhī jié suī yǒu chán xíng de dì wáng zhòng zhī ér wèi cháng jù tú kāi táng chuán fǎ
神秀,禅门之杰,虽有禅行,得帝王重之,而未尝聚徒开堂传法。
zhì dì zi pǔ jì shǐ yú dū chéng chuán jiào èr shí yú nián rén jiē yǎng zhī
至弟子普寂, 始于都城传教,二十余年,人皆仰之。
sēng yī xíng xìng zhāng shì xiān míng suì wèi zhōu chāng lè rén xiāng zhōu dū dū tán guó gōng gōng jǐn zhī sūn yě
僧一行,姓张氏,先名遂,魏州昌乐人,襄州都督、郯国公公谨之孙也。
fù shàn wǔ gōng lìng
父擅, 武功令。
yī xíng shǎo cōng mǐn bó lǎn jīng shǐ yóu jīng lì xiàng yīn yáng wǔ xíng zhī xué
一行少聪敏,博览经史,尤精历象、阴阳、五行之学。
shí dào shì yǐn chóng bó xué xiān dá sù duō fén jí
时道士尹崇博学先达, 素多坟籍。
yī xíng yì chóng jiè yáng xióng tài xuán jīng jiāng guī dú zhī
一行诣崇,借扬雄《太玄经》,将归读之。
shù rì fù yì chóng hái qí shū
数日,复诣崇,还其书。
chóng yuē cǐ shū yì zhǐ shāo shēn wú xún zhī jī nián shàng bù néng xiǎo wú zǐ shì gèng yán qiú hé jù jiàn hái yě
崇曰:“此书意指稍深,吾寻之积年,尚不能晓,吾子试更研求,何遽见还也?
yī xíng yuē jiū qí yì yǐ
”一行曰:“究其义矣。
yīn chū suǒ zhuàn dà yǎn xuán tú jí yì jué yī juàn yǐ shì chóng
”因出所撰《大衍玄图》及《义决》一卷以示崇。
chóng dà jīng yīn yǔ yī xíng tán qí ào zé shén jiē fú zhī
崇大惊,因与一行谈其奥赜,甚嗟伏之。
wèi rén yuē cǐ hòu shēng yán zǐ yě
谓人曰:“此后生颜子也。
yī xíng yóu shì dà zhī míng
”一行由是大知名。
wǔ sān sī mù qí xué xíng jiù qǐng yǔ jié jiāo yī xíng táo nì yǐ bì zhī
武三思慕其学行,就请与结交,一行逃匿以避之。
xún chū jiā wèi sēng yǐn yú sōng shān shī shì shā mén pǔ jì
寻出家为僧,隐于嵩山,师事沙门普寂。
ruì zōng jí wèi chì dōng dōu liú shǒu wéi ān shí yǐ lǐ zhēng
睿宗即位,敕东都留守韦安石以礼征。
yī xíng gù cí yǐ jí bù yīng mìng
一行固辞以疾,不应命。
hòu bù wǎng jīng zhōu dāng yáng shān yī shā mén wù zhēn yǐ xí fàn lǜ
后步往荆州当阳山,依沙门悟真以习梵律。
kāi yuán wǔ nián xuán zōng lìng qí zú shū lǐ bù láng zhōng qià jī chì shū jiù jīng zhōu qiáng qǐ zhī
开元五年,玄宗令其族叔礼部郎中洽赍敕书就荆州强起之。
yī xíng zhì jīng zhì yú guāng tài diàn shù jiù zhī fǎng yǐ ān guó fǔ rén zhī dào yán jiē qiē zhí wú yǒu suǒ yǐn
一行至京,置于光太殿,数就之,访以安国抚人之道,言皆切直,无有所隐。
kāi yuán shí nián yǒng mù gōng zhǔ chū jiàng chì yǒu sī yōu hòu fā qiǎn yī tài píng gōng zhǔ gù shì
开元十年,永穆公主出降,敕有司优厚发遣,依太平公主故事。
yī xíng yǐ wéi gāo zōng mò nián wéi yǒu yī nǚ suǒ yǐ tè jiā qí lǐ
一行以为高宗末年,唯有一女,所以特加其礼。
yòu tài píng jiāo jiàn jìng yǐ dé zuì bù yīng yǐn yǐ wéi lì
又太平骄僭,竟以得罪,不应引以为例。
shàng nà qí yán jù zhuī chì bù xíng dàn yī cháng lǐ
上纳其言,遽追敕不行,但依常礼。
qí jiàn zhèng jiē cǐ lèi yě
其谏诤皆此类也。
yī xíng yóu míng zhù shù zhuàn dà yǎn lùn sān juǎn shè diào fú cáng shí juǎn tiān yī tài yī jīng jí tài yī jú dùn jiǎ jīng shì shì xì lù gè yī juàn
一行尤明著述,撰《大衍论》三卷,《摄调伏藏》十卷,《天一太一经》及 《太一局遁甲经》、《释氏系录》各一卷。
shí lín dé lì jīng tuī bù jiàn shū chì yī xíng kǎo qián dài zhū jiā lì fǎ gǎi zhuàn xīn lì yòu lìng lǜ fǔ zhǎng shǐ liáng lìng zàn děng yǔ gōng rén chuàng zào huáng dào yóu yí yǐ kǎo qī yào xíng dù hù xiāng zhèng míng
时《麟德历经》推步渐疏,敕一行考前代诸家历法,改撰新历,又令率府长史梁令瓒等与工人创造黄道游仪,以考七曜行度,互相证明。
yú shì yī xíng tuī zhōu yì dà yǎn zhī shù lì yǎn yǐ yīng zhī gǎi zhuàn kāi yuán dà yǎn lì jīng
于是一行推《周易》大衍之数,立衍以应之,改撰《开元大衍历经》。
zhì shí wǔ nián zú nián sì shí wǔ cì shì yuē dà huì chán shī
至十五年卒,年四十五,赐谥曰“大慧禅师”。
chū yī xíng cóng zǔ dōng tái shè rén tài sù zhuàn hòu wèi shū yī bǎi juǎn qí tiān wén zhì wèi chéng yī xíng xù ér chéng zhī
初,一行从祖东台舍人太素,撰《后魏书》一百卷,其《天文志》未成,一行续而成之。
shàng wèi yī xíng zhì bēi wén qīn shū yú shí chū nèi kù qián wǔ shí wàn wèi qǐ tǎ yú tóng rén zhī yuán
上为一行制碑文,亲书于石,出内库钱五十万,为起塔于铜人之原。
míng nián xìng wēn tāng guò qí tǎ qián yòu zhù qí pái huái lìng pǐn guān jiù tǎ yǐ gào qí chū yù zhī yì
明年,幸温汤,过其塔前,又驻骑徘徊,令品官就塔以告其出豫之意;
gèng cì juàn wǔ shí pǐ yǐ shí tǎ qián sōng bǎi yān
更赐绢五十匹, 以莳塔前松柏焉。
chū yī xíng qiú fǎng shī zī yǐ qióng dà yǎn zhì tiān tāi shān guó qīng sì jiàn yī yuàn gǔ sōng shí shù mén yǒu liú shuǐ
初,一行求访师资,以穷大衍,至天台山国清寺,见一院,古松十数,门有流水。
yī xíng lì yú mén píng jiān wén yuàn sēng yú tíng bù suàn shēng ér wèi qí tú yuē jīn rì dāng yǒu dì zǐ zì yuǎn qiú wú suàn fǎ yǐ hé dào mén qǐ wú rén dǎo dá yě
一行立于门屏间,闻院僧于庭布算声,而谓其徒曰:“今日当有弟子自远求吾算法,已合到门,岂无人导达也?
jí chú yī suàn
”即除一算。
yòu wèi yuē mén qián shuǐ dāng què xi liú dì zǐ yì zhì
又谓曰:“门前水当却西流,弟子亦至。
yī xíng chéng qí yán ér qū rù qǐ shǒu qǐng fǎ jǐn shòu qí shù yān ér mén qián shuǐ guǒ què xi liú
”一行承其言而趋入,稽首请法,尽受其术焉,而门前水果却西流。
dào shì xíng hé pú cháng wèi yǐn yīn yuē yī xíng qí shèng rén hu
道士邢和璞尝谓尹愔曰:“一行其圣人乎?
hàn zhī luò xià hóng zào lì yún hòu bā bǎi suì dāng chāi yī rì bì yǒu shèng rén zhèng zhī
汉之洛下闳造历,云:‘后八百岁当差一日, 必有圣人正之。
jīn nián qī bì yǐ ér yī xíng zào dà yǎn zhèng qí chà miù zé luò xià hóng zhī yán xìn yǐ
’今年期毕矣,而一行造《大衍》正其差谬,则洛下闳之言,信矣!
fēi shèng rén ér hé
非圣人而何?
shí yòu yǒu huáng zhōu sēng hóng zhě shàn zàng fǎ
时又有黄州僧泓者,善葬法。
měi xíng shì shān yuán jí wéi zhī tú zhāng shuō shēn xìn zhòng zhī
每行视山原,即为之图,张说深信重之。
sāng dào mào zhě dà lì zhōng yóu jīng shī shàn tài yī dùn jiǎ wǔ xíng zāi yì zhī shuō yán shì wú bù zhōng
桑道茂者,大历中游京师,善太一遁甲五行灾异之说,言事无不中。
dài zōng zhào zhī jìn zhōng dài zhào hàn lín
代宗召之禁中,待诏翰林。
jiàn zhōng chū shén cè jūn xiū fèng tiān chéng dào mào qǐng gāo qí yuán qiáng dà wéi zhì dù dé zōng bù zhī shěng
建中初,神策军修奉天城,道茂请高其垣墙,大为制度,德宗不之省。
jí zhū cǐ zhī luàn dì cāng zú chū xìng zhì fèng tiān fāng sī dào mào zhī yán
及朱泚之乱,帝苍卒出幸,至奉天,方思道茂之言。
shí dào mào yǐ zú mìng jì zhī
时道茂已卒,命祭之。
zàn yuē shù shù zhī jīng shì bì qián zhī
赞曰:术数之精,事必前知。
càn rú chuí xiàng biàn gào wú yí
粲如垂象,变告无疑。
guài dàn zhī fu wū wǎng shī guī
怪诞之夫,诬罔蓍龟。
zhì bǐ yōng wàng xìng shí jiān wēi
致彼庸妄,幸时艰危。