wén yuàn shàng
文苑上
kǒng shào ān zi zhēn sūn ruò sī
○孔绍安子祯孙若思
yuán lǎng dì chéng xù lì zhēn sūn yì hè dé rén yǔ bào cài yǔn gōng zhèng shì yì xiè yǎn cuī xìn míng zhāng yùn gǔ liú yìn zhī dì zǐ yán yòu xiōng zi cáng qì zhāng chāng líng cuī xíng gōng mèng lì zhēn dǒng sī gōng yuán sī jìng xú qí dān dù yì jiǎn cóng zǔ dì shěn yán
袁朗弟承序利贞孙谊贺德仁庾抱蔡允恭郑世翼谢偃崔信明张蕴古刘胤之弟子延祐兄子藏器张昌龄崔行功孟利贞董思恭元思敬徐齐聃杜易简从祖弟审言
lú zhào lín yáng jiǒng wáng bó xiōng jù miǎn
卢照邻杨炯王勃兄勮勔
luò bīn wáng shān xuán tǐng
骆宾王邓玄挺
chén guān qián dài bǐng bǐ lùn wén zhě duō yǐ
臣观前代秉笔论文者多矣。
mò bù xiàn zhāng mó gào zǔ shù shī sāo
莫不宪章《谟》、《诰》,祖述《诗》、《骚》;
yuǎn zōng máo zhèng zhī xun lùn jìn bǐ bān yáng zhī shù zuò
远宗毛、郑之训论,近鄙班、扬之述作。
wèi cǎi cǎi pī yīn dú gāo bǐ xìng zhī yuán
谓“采采苤𬤇”,独高比兴之源;
chén chén jiāng fēng zhǎng shàn yǒng gē zhī tǐ
“湛湛江枫”,长擅咏歌之体。
shū bù zhī shì dài yǒu wén zhì fēng sú yǒu chún lí
殊不知世代有文质,风俗有淳醨;
xué shí yǒu qiǎn shēn cái xìng yǒu gōng zhuō
学识有浅深,才性有工拙。
xī zhòng ní yǎn sān dài zhī yì shān zhū guó zhī shī fēi qiú shèng yú xī xián yào qǔ míng yú jīn dài
昔仲尼演三代之《易》,删诸国之《诗》,非求胜于昔贤,要取名于今代。
shí yǐ chún piáo zhī shí shāng zhì mín sú zhī yǔ bù jīng gù shì yǐ wén yán kǎo zhī xián sòng
实以淳朴之时伤质,民俗之语不经,故饰以文言,考之弦诵。
rán hòu zhì yuǎn bù ní yǒng dài zuò chéng jí zhī shì gǔ fēi jīn wèi wèi tōng lùn
然后致远不泥,永代作程,即知是古非今,未为通论。
fu zhí jiàn xiě xíng chí héng pǐn wù fēi bó lè bù néng fēn nú jì zhī zhuàng fēi yán líng bù néng bié yā zhèng zhī yīn
夫执鉴写形,持衡品物,非伯乐不能分驽骥之状, 非延陵不能别《雅》、《郑》之音。
ruò kōng hùn chuī yú zhī rén jí yì wén sháo zhī tàn
若空混吹竽之人,即异闻《韶》之叹。
jìn dài wéi shěn yǐn sì zhēn zhuó èr nán pōu chén sān biàn
近代唯沈隐俟斟酌《二南》,剖陈三变;
shū yún yuān zhī yì yù zhèn pān lù zhī fēng huī
摅云、渊之抑郁,振潘、陆之风徽。
bǐ lǜ lǚ hé xié gōng shāng jí qià bù dú zi jiàn zǒng jiàn ān zhī bà kè r shàn jiāng zuǒ zhī xióng
俾律吕和谐, 宫商辑洽,不独子建总建安之霸,客儿擅江左之雄。
yuán jí wǒ cháo tǐng shēng xián jùn wén huáng dì jiě róng yī ér kāi xué xiào shì bēn bó ér lǐ rú shēng
爰及我朝,挺生贤俊,文皇帝解戎衣而开学校,饰贲帛而礼儒生;
mén luó tǔ fèng zhī cái rén shàn wò shé zhī jià
门罗吐凤之才,人擅握蛇之价。
mǐ bù fā yán wèi lùn xià bǐ chéng wén zú yǐ wěi sú jīng bāng qǐ zhǐ diāo zhāng rù jù
靡不发言为论, 下笔成文,足以纬俗经邦,岂止雕章缛句。
yùn xié jīn zòu cí bǐng dān qīng gù zhēn guàn zhī fēng tóng hu sān dài
韵谐金奏,词炳丹青,故贞观之风,同乎三代。
gāo zōng tiān hòu yóu zhòng xiáng yán
高宗、天后,尤重详延;
tiān zǐ fù héng fén zhī shī chén xià jì bǎi liáng zhī zòu
天子赋横汾之诗,臣下继柏梁之奏;
wēi wēi jì jì huī shuò gǔ jīn
巍巍济济, 辉烁古今。
rú yàn xǔ zhī rùn sè wáng yán wú lù zhī pù yáng hóng yè yuán zhěn liú bēn zhī duì cè wáng wéi dù fǔ zhī diāo chóng bìng fēi yì yè shǐ rán zì shì tiān jī xiù jué
如燕、许之润色王言,吴、陆之铺扬鸿业,元稹、刘贲之对策,王维、 杜甫之雕虫,并非肄业使然,自是天机秀绝。
ruò suí zhū sè zé wú jiǎ cuì mó kǒng jī cuì yǔ zì chéng huá cǎi zhì zhī wén yuàn shí huàn xiāng tú
若隋珠色泽,无假淬磨,孔玑翠羽, 自成华彩,置之文苑,实焕缃图。
qí jiān jué wèi chóng gāo bié wèi zhī chuán
其间爵位崇高,别为之传。
jīn cǎi kǒng shào ān yǐ xià wèi wén yuàn sān piān kǎi huái cái qiáo cuì zhī tú qiān gǔ jiàn zhī yú zuò zhě
今采孔绍安已下,为 《文苑》三篇,凯怀才憔悴之徒,千古见知于作者。
kǒng shào ān yuè zhōu shān yīn rén chén lì bù shàng shū huàn zhī zǐ
孔绍安,越州山阴人,陈吏部尚书奂之子。
shǎo yǔ xiōng shào xīn jù yǐ wén cí zhī míng
少与兄绍新,俱以文词知名。
shí sān chén wáng rù duò xǐ jū jīng zhào hù xiàn
十三, 陈亡入隋,徙居京兆鄠县。
bì mén dú shū sòng gǔ wén jí shù shí wàn yán wài xiōng yú shì nán tàn yì zhī
闭门读书,诵古文集数十万言,外兄虞世南叹异之。
shào xīn cháng wèi shì nán yuē běn cháo lún xiàn fēn cóng yān miè dàn jiàn cǐ dì qiè wèi jiā zú bù wáng yǐ
绍新尝谓世南曰:“本朝沦陷,分从湮灭,但见此弟,窃谓家族不亡矣!
shí yǒu cí rén sūn wàn shòu yǔ shào ān dǔ wàng nián zhī hǎo shí rén chēng wéi sūn kǒng
”时有词人孙万寿,与绍安笃忘年之好,时人称为孙、孔。
shào ān dà yè mò wèi jiān chá yù shǐ
绍安大业末为监察御史。
shí gāo zǔ wèi duò tǎo zéi yú hé dōng zhào shào ān jiān gāo zǔ zhī jūn shēn jiàn jiē yù
时高祖为隋讨贼于河东,诏绍安监高祖之军,深见接遇。
jí gāo zǔ shòu shàn shào ān zì luò yáng jiān xíng lái bēn
及高祖受禅,绍安自洛阳间行来奔。
gāo zǔ jiàn zhī shén yuè bài nèi shǐ shè rén cì zhái yī qū liáng mǎ liǎng pǐ qián mǐ juàn bù děng
高祖见之甚悦,拜内史舍人,赐宅一区、良马两匹、钱米绢布等。
shí xià hóu duān yì cháng wèi yù shǐ jiān gāo zǔ jūn xiān shào ān guī cháo shòu mì shū jiān
时夏侯端亦尝为御史,监高祖军,先绍安归朝,授秘书监。
shào ān yīn shì yàn yìng zhào yǒng shí liú shī yuē zhǐ wéi shí lái wǎn kāi huā bù jí chūn
绍安因侍宴,应诏咏《石榴诗》曰: “只为时来晚,开花不及春。
shí rén chēng zhī
”时人称之。
xún zhào zhuàn liáng shǐ wèi chéng ér zú
寻诏撰《梁史》,未成而卒。
yǒu wén jí wǔ juǎn
有文集五卷。
zi zhēn gāo zōng shí wéi sū zhōu zhǎng shǐ
子祯,高宗时为苏州长史。
cáo wáng míng wèi cì shǐ bù xún fǎ dù zhēn měi jìn jiàn
曹王明为刺史,不循法度,祯每进谏。
míng yuē guǎ rén tiān zi zhī dì qǐ shī yú wèi wáng zāi
明曰:“寡人天子之弟,岂失于为王哉!
zhēn yuē ēn chǒng bù kě shì dài wáng bù fèng xíng guó mìng kǒng jīn zhī róng wèi fēi dài wáng suǒ bǎo dú bú jiàn huái nán zhī shì hu
”祯曰:“恩宠不可恃,大王不奉行国命,恐今之荣位,非大王所保,独不见淮南之事乎?
míng bú yuè
”明不悦。
míng zuǒ yòu yǒu qīn bào xià rén zhě zhēn bǔ ér zhàng shā zhī
明左右有侵暴下人者,祯捕而杖杀之。
míng hòu guǒ zuò fǎ qiān yú qián zhōng wèi rén yuē wú kuì bù yòng kǒng zhǎng shǐ yán yǐ jí yú cǐ
明后果坐法,迁于黔中,谓人曰:“吾愧不用孔长史言,以及于此!
zhēn lèi qiān jiàng zhōu cì shǐ fēng wǔ chāng xiàn zǐ
”祯累迁绛州刺史,封武昌县子。
zú shì yuē wēn
卒,谥曰温。
zi jì xǔ zǎo zhī míng guān zhì zuǒ bǔ quē
子季诩,早知名,官至左补阙。
shào ān sūn ruò sī
绍安孙若思。
ruò sī gū mǔ zhě shì qīn zì jiào xùn suì yǐ xué xíng zhī míng
若思孤,母褚氏亲自教训,遂以学行知名。
nián shào shí yǒu rén jī chǔ suì liáng shū jì shù juǎn yǐ yí ruò sī wéi shòu qí yī juǎn
年少时,有人赍褚遂良书迹数卷以遗若思,唯受其一卷。
qí rén yuē cǐ shū dāng jīn suǒ zhòng jià bǐ huáng jīn hé bù zǒng qǔ
其人曰:“此书当今所重,价比黄金,何不总取?
ruò sī yuē ruò jià bǐ jīn bǎo cǐ wèi duō yǐ
”若思曰: “若价比金宝,此为多矣!
gèng jié qù bàn yǐ huán zhī
”更截去半以还之。
míng jīng jǔ lèi qiān kù bù láng zhōng
明经举,累迁库部郎中。
ruò sī cháng wèi rén yuē shì zhì láng zhōng zú yǐ
若思常谓人曰:“仕至郎中足矣!
zhì shì chí yī shí zhǐ shuǐ zhì yú zuò yòu yǐ shì yǒu zhǐ zú zhī yì
”至是持一石止水,置于座右,以示有止足之意。
xún qiān gěi shì zhōng
寻迁给事中。
zhōng zōng jí wèi jìng huī huán yàn fàn děng zhī guó zhèng yǐ ruò sī duō shí gù shì suǒ yǒu gǎi gé dà shì jí yí yì duō fǎng yú ruò sī
中宗即位,敬晖、桓彦范等知国政,以若思多识故事,所有改革大事及疑议, 多访于若思。
zài zhuǎn lǐ bù shì láng chū wèi zhōu cì shǐ
再转礼部侍郎,出卫州刺史。
xiān shì zhū zhōu bié jià jiē yǐ zōng shì wèi zhī bù wéi cì shǐ zhì jìng yóu shì duō xíng bù fǎ
先是,诸州别驾,皆以宗室为之,不为刺史致敬,由是多行不法。
ruò sī zhì zhōu jǔ zòu bié jià li dào qīn fàn zhuàng qǐng jiā jū xùn
若思至州,举奏别驾李道钦犯状,请加鞫讯。
nǎi zhào bié jià yú cì shǐ zhì lǐ zì ruò sī shǐ yě
乃诏别驾于刺史致礼,自若思始也。
é yǐ qīng bái chēng jiā yín qīng guāng lù dài fu cì juàn bǎi pǐ
俄以清白称,加银青光禄大夫,赐绢百匹。
lì rǔ zhōu cì shǐ tài zǐ yòu yù dé fēng liáng jùn gōng
历任汝州刺史、太子右谕德,封爵梁郡公。
kāi yuán shí qī nián zú shì yuē huì
开元十七年卒,谥曰惠。
yuán lǎng yōng zhōu cháng ān rén chén shàng shū zuǒ pú yè shū zhī zǐ
袁朗,雍州长安人,陈尚书左仆射枢之子。
qí xiān zì chén jùn shì jiāng zuǒ shì wèi guàn zú chén wáng xǐ guān zhōng
其先自陈郡仕江左,世为冠族,陈亡徙关中。
lǎng qín xué hǎo zhǔ wén
朗勤学,好属文。
zài chén shì hè mì shū láng shèn wéi shàng shū lìng jiāng zǒng suǒ zhòng
在陈,释褐秘书郎,甚为尚书令江总所重。
cháng zhì qiān zì shī dāng shí yǐ wéi shèng zuò
尝制千字诗,当时以为盛作。
chén hòu zhǔ wén ér zhào rù jìn zhōng shǐ wèi yuè fù lǎng rǎn hàn lì chéng
陈后主闻而召入禁中,使为《月赋》,朗染翰立成。
hòu zhǔ yuē guān cǐ fù xiè xī yì bù néng dú měi yú qián yǐ
后主曰:“观此赋,谢希逸不能独美于前矣!
yòu shǐ wèi zhī cǎo jiā lián èr sòng shēn jiàn yōu shǎng
”又使为《芝草》、《嘉莲》二颂,深见优赏。
lì tài zi xiǎn mǎ dé jiào diàn xué shì qiān mì shū chéng
历太子洗马、德教殿学士,迁秘书丞。
chén wáng shì duò wèi shàng shū yí cáo láng
陈亡,仕隋为尚书仪曹郎。
wǔ dé chū shòu qí wáng wén xué cí bù láng zhōng fēng rǔ nán xiàn nán zài zhuǎn gěi shì zhōng
武德初,授齐王文学、 祠部郎中,封汝南县男,再转给事中。
zhēn guàn chū zú guān
贞观初卒官。
tài zōng wèi zhī fèi cháo yī rì wèi gāo shì lián yuē yuán lǎng zài rèn suī jìn rán qí xìng jǐn hòu tè shǐ rén shāng xī
太宗为之废朝一日,谓高士廉曰:“袁朗在任虽近,然其性谨厚,特使人伤惜。
yīn chì gěi qí sāng shì bìng cún wèn qī zǐ
”因敕给其丧事,并存问妻子。
yǒu wén jí shí sì juǎn
有文集十四卷。
cóng fù dì chéng xù chén shàng shū pú yè xiàn zhī zǐ
从父弟承序,陈尚书仆射宪之子。
wǔ dé zhōng qí wáng yuán jí wén qí míng zhào wéi xué shì
武德中,齐王元吉闻其名,召为学士。
fǔ fèi lèi zhuǎn jiàn chāng lìng
府废, 累转建昌令。
zài rèn qīng jìng shì lì huái zhī
在任清静,士吏怀之。
gāo zōng zài fān tài zōng xuǎn xué xíng zhī shì wèi qí liáo shǔ wèi zhōng shū shì láng cén wén běn yuē liáng chén míng chén yǒu shuí kě chēng
高宗在籓,太宗选学行之士为其僚属,谓中书侍郎岑文本曰:“梁、陈名臣,有谁可称?
fù yǒu zǐ dì kān zhāo yǐn fǒu
复有子弟堪招引否?
wén běn yīn yán duò shī rù chén bǎi sī bēn sàn mò yǒu liú zhě wéi yuán xiàn dú zài qí zhǔ zhī bàng
”文本因言:“隋师入陈,百司奔散,莫有留者,唯袁宪独在其主之傍。
wáng shì chōng jiāng shòu duò chán qún liáo biǎo qǐng quàn jìn xiàn zi jǐ shì zhōng chéng jiā tuō jí dú bù shǔ míng
王世充将受隋禅,群僚表请劝进,宪子给事中承家托疾,独不署名。
cǐ fù zǐ zú chēng zhōng liè
此父子足称忠烈。
chéng jiā dì chéng xù qīng zhēn yǎ cāo shí jì xiān fēng
承家弟承序,清贞雅操, 实继先风。
yóu shì zhào shǒu jìn wáng you réng lìng shì dú jiā shòu hóng wén guǎn xué shì
”由是召守晋王友,仍令侍读,加授弘文馆学士。
wèi jǐ zú
未几,卒。
lǎng cóng zǔ dì lì zhēn chén zhōng shū lìng jìng zhī sūn yě
朗从祖弟利贞,陈中书令敬之孙也。
gāo zōng shí wéi tài cháng bó shì zhōu wáng shì dú
高宗时为太常博士、周王侍读。
yǒng lóng èr nián wáng lì wèi huáng tài zǐ bǎi guān shàng lǐ
永隆二年, 王立为皇太子,百官上礼。
gāo zōng jiāng huì bǎi guān jí mìng fù yú xuān zhèng diàn bìng shè jiǔ bù jì jí sàn lè
高宗将会百官及命妇于宣政殿,并设九部伎及散乐。
lì zhēn shàng shū jiàn yuē chén yǐ qián diàn zhèng qǐn fēi mìng fù yàn huì zhī de
利贞上疏谏曰:“臣以前殿正寝,非命妇宴会之地;
xiàng quē lù mén fēi chàng yōu jìn yù zhī suǒ
象阙路门,非倡优进御之所。
wàng zhào mìng fù huì yú bié diàn jiǔ bù jì cóng dōng xī mén rù sàn lè yī sè fú wàng tíng shěng
望诏命妇会于别殿,九部伎从东西门入,散乐一色,伏望停省。
ruò yú sān diàn bié suǒ zì kě bèi jí ēn sī
若于三殿别所,自可备极恩私。
wēi chén yōng bì bù xián diǎn zé tiǎn yù lǐ sī qīng chén kuáng gǔ
微臣庸蔽,不闲典则,忝预礼司,轻陈狂瞽。
dì nà qí yán jí lìng yí yú lín dé diàn
”帝纳其言,即令移于麟德殿。
zhì huì rì jiǔ hān dì shǐ zhōng shū shì láng xuē yuán chāo wèi lì zhēn yuē qīng mén chéng zhōng gěng néng kàng shū zhí yán bù jiā hòu cì hé yǐ jiǎng quàn
至会日,酒酣,帝使中书侍郎薛元超谓利贞曰:“卿门承忠鲠,能抗疏直言, 不加厚赐,何以奖劝!
cì wù bǎi duàn
”赐物百段。
é qiān cí bù yuán wài láng zú
俄迁祠部员外郎,卒。
zhōng zōng jí wèi yǐ shì dú ēn zhuī zèng mì shū shǎo jiān
中宗即位,以侍读恩, 追赠秘书少监。
lǎng shí sān dài zǔ hàn sī tú pāng
朗十三代祖汉司徒滂,
pāng shēng wèi guó láng zhōng yù shǐ dài fū huàn
滂生魏国郎中、御史大夫涣,
huàn shēng jìn shàng shū zhǔn
涣生晋尚书准,
zhǔn shēng dōng jìn yòu jiāng jūn yù zhāng tài shǒu chōng
准生东晋右将军、豫章太守冲,
chōng shēng sī tú cóng shì zhōng láng dān
冲生司徒从事中郎耽,
dān shēng láng yá nèi shǐ zhì
耽生琅邪内史质,
zhì shēng dān yáng yǐn sòng gōng zhǎng shǐ bào
质生丹阳尹、宋公长史豹,
bào shēng sòng wú jùn tài shǒu xún
豹生宋吴郡太守洵,
lěi dài yǒu gāo míng zhòng wèi
累代有高名重位,
qián shǐ yǒu chuán
前史有传。
wǔ dài shū zǔ sòng tài wèi shū gāo zǔ fù zuǒ pú yè yōng zhōu cì shǐ yǐ gāo zǔ sī kōng chá jiē sǐ guó nán
五代叔祖宋太尉淑,高祖父左仆射、雍州刺史𫖮,高祖司空察,皆死国难。
zēng zǔ liáng zhōng shū jiān sī kōng mù gōng áng shì qí wèi wú xīng tài shǒu jí liáng gāo zǔ chán qí jiǔ cí cháo mìng
曾祖梁中书监、司空、穆公昂, 仕齐为吴兴太守,及梁高祖禅齐,久辞朝命。
fù shū shū fù xiàn shì chén jiē wèi chén pú yè
父枢,叔父宪,仕陈,皆为陈仆射。
shū zǔ jìng zhōng shū lìng
叔祖敬,中书令。
jí chén wáng xiàn mào nán fú hù hòu zhǔ
及陈亡,宪冒难扶护后主。
lǎng zì yǐ zhōng wài rén wù wèi hǎi nèi guàn zú suī láng yá wáng shì jì yǒu tái dǐng ér lì cháo zì wèi zuǒ mìng bǐ zhī bù yǐ wéi wǔ
朗自以中外人物,为海内冠族,虽琅邪王氏继有台鼎,而历朝自为佐命,鄙之不以为伍。
lǎng sūn yì yòu yú shì nán wài sūn
朗孙谊,又虞世南外孙。
shén gōng zhōng wèi sū zhōu cì shǐ
神功中,为苏州刺史。
cháng yīn shì shì sī mǎ qīng hé zhāng pèi tōng yè pèi jí shì zhōng wén guàn zhī zǐ
尝因视事,司马、清河张沛通谒,沛即侍中文瓘之子。
yì yī zhī yuē sī mǎ hé shì
谊揖之曰:“司马何事?
pèi yuē cǐ zhōu dé yī zhǎng shǐ shì lǒng xi li dǎn tiān xià jiǎ mén
”沛曰:“此州得一长史,是陇西李亶,天下甲门。
yì yuē sī mǎ hé yán zhī shī
”谊曰:“司马何言之失!
mén hù xū lì dài rén xián míng jié fēng jiào wèi yī guān gù zhǔ shǐ kě chēng jǔ lǎo fū shì yě
门户须历代人贤,名节风教,为衣冠顾瞩,始可称举,老夫是也!
fu shān dōng rén shàng yú hūn gòu qiú yú lù lì
夫山东人尚于婚媾,求于禄利;
zuò shí zhù shí jiàn wēi shòu mìng zé kuàng dài wú rén
作时柱石,见危授命,则旷代无人。
hé kě shuō zhī yǐ wéi mén hù
何可说之,以为门户!
pèi huái cán ér tuì
”沛怀惭而退。
shí rén yǐ wéi kǒu shí
时人以为口实。
hè dé rén yuè zhōu shān yīn rén yě
贺德仁,越州山阴人也。
fù lǎng chén sàn qí cháng shì
父朗,陈散骑常侍。
dé rén shǎo yǔ cóng xiōng jī jù shì guó zǐ jì jiǔ zhōu hóng zhèng xián yǐ cí xué jiàn chēng
德仁少与从兄基俱事国子祭酒周弘正,咸以词学见称。
shí rén yǔ yuē xué xíng kě shī hè dé jī wén zhì bīn bīn hè dé rén
时人语曰:“学行可师贺德基,文质彬彬贺德仁。
dé rén xiōng dì bā rén shí rén fāng zhī xún shì
”德仁兄弟八人,时人方之荀氏。
chén pó yáng wáng bó shān wèi kuài jī tài shǒu gǎi qí suǒ jū gān pāng lǐ wèi gāo yáng lǐ
陈鄱阳王伯山为会稽太守,改其所居甘滂里为高阳里。
dé rén shì chén zhì wú xīng wáng yǒu
德仁事陈,至吴兴王友。
rù duò pú yè yáng sù jiàn zhī shòu yù zhāng wáng fǔ jì shì cān jūn
入隋,仆射杨素荐之,授豫章王府记室参军。
wáng yǐ shī zī lǐ zhī ēn yù shén hòu
王以师资礼之,恩遇甚厚。
jí yáng dì jí wèi yù zhāng wáng gǎi fēng qí wáng yòu shòu qí wáng fǔ shǔ
及炀帝即位,豫章王改封齐王,又授齐王府属。
jí qí wáng huò qiǎn fǔ liáo jiē bèi zhū zé wéi dé rén yǐ zhōng jǐn miǎn zuì chū bǔ hé dōng jùn sī fǎ
及齐王获谴,府僚皆被诛责,唯德仁以忠谨免罪,出补河东郡司法。
sù yǔ yǐn tài zǐ shàn jí gāo zǔ píng jīng shī yǐn tài zǐ fēng lǒng xī gōng yòng dé rén wèi lǒng xī gōng you
素与隐太子善,及高祖平京师,隐太子封陇西公,用德仁为陇西公友。
xún qiān tài zǐ zhōng shè rén yǐ shuāi lǎo bù xí lì shì zhuǎn tài zǐ xǐ mǎ
寻迁太子中舍人,以衰老不习吏事,转太子洗马。
shí xiāo dé yán yì wèi xiǎn mǎ chén zi liáng wèi yòu wèi lǜ fǔ zhǎng shǐ jiē wèi dōng gōng xué shì
时萧德言亦为洗马,陈子良为右卫率府长史,皆为东宫学士。
zhēn guàn chū dé rén zhuǎn zhào wáng yǒu
贞观初,德仁转赵王友。
wú jǐ zú nián qī shí yú
无几,卒, 年七十余。
yǒu wén jí èr shí juǎn
有文集二十卷。
dé rén dì zǐ jì ái yì yǐ bó xué zhī míng
德仁弟子纪、敳,亦以博学知名。
gāo zōng shí jì guān zhì tài zǐ xǐ mǎ xiū wǔ lǐ
高宗时,纪官至太子洗马,修《五礼》。
ái zhì lǜ gēng lìng jiān tài zǐ shì dú
敳至率更令,兼太子侍读。
xiōng dì bìng wèi chóng xián guǎn xué shì xué zhě róng zhī
兄弟并为崇贤馆学士,学者荣之。
yǔ bào rùn zhōu jiāng níng rén yě qí xiān zì yǐng chuān xǐ jiā yān
庾抱,润州江宁人也,其先自颍川徙家焉。
zǔ zhòng chén yù shǐ zhōng chéng
祖众,陈御史中丞。
fù chāo nán píng wáng jì shì
父超,南平王记室。
bào kāi huáng zhōng wèi yán zhōu cān jūn shì
抱开皇中为延州参军事。
hòu lèi suì diào lì bù
后累岁,调吏部。
shàng shū niú hóng zhī qí yǒu xué shù gěi bǐ zhá lìng zì xù
尚书牛弘知其有学术,给笔札令自序。
yuán hàn biàn jiù hóng shén qí zhī
援翰便就,弘甚奇之。
hòu bǔ yuán dé tài zǐ xué shì lǐ cì shén yōu
后补元德太子学士,礼赐甚优。
huì huáng sūn zài dàn tài zǐ yàn bīn kè bào yú zuò zhōng xiàn dí huáng sūn sòng shēn bèi jiē shǎng
会皇孙载诞,太子宴宾客,抱于坐中献《嫡皇孙颂》,深被嗟赏。
hòu wèi yuè guī zhǔ bù chēng bìng bù xíng
后为越巂主簿,称病不行。
yì níng zhōng yǐn tài zǐ hóng yǐn wèi lǒng xī gōng fǔ jì shì
义宁中, 隐太子弘引为陇西公府记室。
shí jūn guó duō wù gōng fǔ wén xí jiē chū yú bào
时军国多务,公府文檄皆出于抱。
xún zhuǎn tài zǐ shè rén wèi jǐ zú
寻转太子舍人,未几,卒。
yǒu jí shí juǎn
有集十卷。
cài yǔn gōng jīng zhōu jiāng líng rén yě
蔡允恭,荆州江陵人也。
zǔ diǎn liáng shàng shū yí cáo láng
祖点,梁尚书仪曹郎。
fù dà yè hòu liáng zuǒ mín shàng shū
父大业,后梁左民尚书。
yǔn gōng yǒu fēng cǎi shàn zhuì wén
允恭有风彩,善缀文。
shì duò lì zhù zuò zuǒ láng qǐ jū shè rén
仕隋历著作佐郎、起居舍人。
yā shàn yín yǒng
雅善吟咏。
yáng dì shǔ cí fù duō lìng fěng sòng zhī
炀帝属词赋,多令讽诵之。
cháng qiǎn jiào gōng nǚ yǔn gōng shēn yǐ wéi chǐ yīn chēng qì jí bù shí yìng zhào
尝遣教宫女,允恭深以为耻,因称气疾,不时应召。
yáng dì yòu xǔ shòu yǐ nèi shǐ shè rén gèng lìng rù nèi jiào gōng rén yǔn gōng gù cí bù jiù yǐ shì shāo bèi shū jué
炀帝又许授以内史舍人, 更令入内教宫人,允恭固辞不就,以是稍被疏绝。
jiāng dū zhī nán yǔn gōng cóng yǔ wén huà jí xī shàng méi yú dòu jiàn dé
江都之难,允恭从宇文化及西上, 没于窦建德。
jí píng dōng xià tài zōng yǐn wèi qín fǔ cān jūn jiān wén xué guǎn xué shì
及平东夏,太宗引为秦府参军,兼文学馆学士。
zhēn guàn chū chú tài zǐ xǐ mǎ
贞观初,除太子洗马。
xún zhì shì zú yú jiā
寻致仕,卒于家。
yǒu jí shí juǎn yòu zhuàn hòu liáng chūn qiū shí juǎn
有集十卷,又撰《后梁春秋》十卷。
zhèng shì yì zhèng zhōu xíng yáng rén yě shì wèi zhe xìng
郑世翼,郑州荥阳人也,世为著姓。
zǔ jìng dé zhōu yí tóng dà jiàng jūn
祖敬德,周仪同大将军。
fù jī sī wǔ zhōng shì
父机,司武中士。
shì yì ruò guàn yǒu shèng míng
世翼弱冠有盛名。
wǔ dé zhōng lì wàn nián chéng yáng zhōu lù shì cān jūn
武德中,历万年丞、扬州录事参军。
shù yǐ yán cí wǔ wù chēng wéi qīng bó
数以言辞忤物,称为轻薄。
shí cuī xìn míng zì wèi wén zhāng dú bù duō suǒ líng lì
时崔信明自谓文章独步,多所凌轹;
shì yì yù zhū jiāng zhōng wèi zhī yuē cháng wén fēng luò wú jiāng lěng
世翼遇诸江中,谓之曰:“尝闻‘枫落吴江冷。
xìn míng xīn rán shì bǎi yú piān
’” 信明欣然示百余篇。
shì yì lǎn zhī wèi zhōng yuē suǒ jiàn bù rú suǒ wén
世翼览之未终,曰:“所见不如所闻。
tóu zhī yú jiāng xìn míng bù néng duì yōng jí ér qù
”投之于江,信明不能对,拥楫而去。
shì yì zhēn guàn zhōng zuò yuàn bàng pèi liú guī zhōu zú
世翼贞观中坐怨谤,配流巂州,卒。
wén jí duō yí shī zhuàn jiāo yóu chuán pō xíng yú shí
文集多遗失,撰《交游传》, 颇行于时。
xiè yǎn wèi xiàn rén yě běn xìng zhí lēi shì
谢偃,卫县人也,本姓直勒氏。
zǔ xiào zhèng běi qí sàn qí cháng shì gǎi xìng xiè shì
祖孝政,北齐散骑常侍,改姓谢氏。
yǎn shì duò wèi sàn cóng zhèng yuán láng
偃仕隋为散从正员郎。
zhēn guàn chū yìng zhào duì cè jí dì lì gāo líng zhǔ bù
贞观初,应诏对策及第,历高陵主簿。
shí yī nián jià xìng dōng dōu gǔ luò fàn yì luò yáng gōng zhào qiú zhí jiàn zhī shì
十一年,驾幸东都,谷、洛泛溢洛阳宫,诏求直谏之士。
yǎn shàng fēng shì jí yán dé shī
偃上封事,极言得失。
tài zōng chēng shàn yǐn wèi hóng wén guǎn zhí xué shì bài wèi wáng fǔ gōng cáo
太宗称善,引为弘文馆直学士, 拜魏王府功曹。
yǎn cháng wèi chén yǐng èr fù shén gōng
偃尝为《尘》、《影》二赋,甚工。
tài zōng wén ér zhào jiàn zì zhì fù xù yán qū yǔ yì ān gōng dé mào shèng
太宗闻而诏见,自制赋序,言 “区宇乂安,功德茂盛”。
lìng qí wèi fù yǎn fèng zhào zhuàn chéng míng yuē shù shèng fù cì cǎi shù shí pǐ
令其为赋,偃奉诏撰成,名曰《述圣赋》,赐采数十匹。
yǎn yòu xiàn wéi huáng jiè dé fù yǐ shēn fěng yuē
偃又献《惟皇诫德赋》以申讽,曰:
chén wén lǐ wàng luàn ān wàng wēi yì wàng láo de wàng shī
臣闻理忘乱,安忘危,逸忘劳,得忘失。
cǐ sì zhě rén jūn mò bù jiē rán
此四者,人君莫不皆然。
shì yǐ xià jié yǐ yáo tái xuán shì wèi lì ér bù wù míng tiáo nán cháo zhī huò
是以夏桀以瑶台璇室为丽,而不悟鸣条南巢之祸;
yīn xīn yǐ xiàng zhù yù bēi wèi huá ér bù zhī mù yě bái qí zhī bài
殷辛以象箸玉杯为华,而不知牧野白旗之败。
gù dāng qí shèng yě wèi sì hǎi wèi jǐ lì
故当其盛也,谓四海为己力;
jí qí shuāi yān nǎi pǐ fū zhī bù zhì
及其衰焉,乃匹夫之不制。
dāng qí xìn yě wèi tiān xià wèi wú wēi
当其信也,谓天下为无危;
jí qí yí yě zé gù pàn jiē chóu dí
及其疑也,则顾盼皆仇敌。
shì zhī bì yǒu qí dé zé chéng jié róng yí huà xíng huāng yì
是知必有其德,则诚结戎夷,化行荒裔。
gǒu shī qí dù zé biàn shēng gǔ ròu xìn qǐ fù xīn yǐ
苟失其度,则变生骨肉,衅起腹心矣!
shì yǐ wéi rén zhǔ zhě bù kě wàng chū
是以为人主者,不可忘初。
chù diàn táng zé sī qián zhǔ zhī suǒ yǐ wáng
处殿堂,则思前主之所以亡;
cháo wàn guó zé sī jīn jǐ zhī suǒ yǐ guì
朝万国,则思今己之所以贵;
xún fǔ kù zé sī jīn jǐ zhī suǒ yǐ de
巡府库,则思今己之所以得;
shì gōng chén zé sī qí wèi jǐ zhī shǐ
视功臣,则思其为己之始;
jiàn míng jiàng zé sī qí yòng lì zhī chū
见名将,则思其用力之初。
gǒu fú wàng jiù zé rén wú yì xīn hé huàn hu tiān xià zhī bù huà
苟弗忘旧,则人无易心,何患乎天下之不化!
gù dàn xíng zhī zé wèi yáo shùn mù shī zhī zé wèi jié zhòu qǐ yì rén zāi
故旦行之则为尧、舜,暮失之则为桀、纣,岂异人哉!
qí cí yuē
其词曰:
zhōu fén jí yǐ qiān guān zǒng yǔ zhòu ér yī kuī
周坟籍以迁观,总宇宙而一窥;
jié shéng wǎng ér mò jì shū qì chóng ér kě zhī
结绳往而莫纪,书契崇而可知。
wéi huáng wáng zhī dié dài xìn bù zhòu zhī héng guī mò bù lǜ shī zhě cháng de huái ān zhě bì wēi
惟皇王之迭代, 信步骤之恒规,莫不虑失者常得,怀安者必危。
shì yǐ zhàn zhàn chù chù rì shèn yī rì shǒu yuē shǒu jiǎn qù shē qù yì
是以战战怵怵,日慎一日,守约守俭,去奢去逸。
wài wú huāng qín nèi wú huāng sè wéi xián shì shòu wéi rén sī xù
外无荒禽,内无荒色,唯贤是授,唯人斯恤。
zé sān huáng bù zú liù wǔ dì bù zú shí
则三皇不足六,五帝不足十。
ruò fú shì shèng jiāo lì hěn lì jué jiàng zhōng liáng shì qì chǎn nìng sī jiǎng
若夫恃圣骄力,狠戾倔强,忠良是弃,谄佞斯奖。
gòu chóng tái yǐ zào tiān chuān shēn chí yǐ jué rǎng
构崇台以造天,穿深池以绝壤。
hòu fù zhòng liǎn jī bǎo zàng qiāng
厚赋重敛,积宝藏镪;
wú zuì jiā xíng yǒu gōng bù shǎng
无罪加刑,有功不赏。
zé xià jié kě èr yīn xīn yì liǎng
则夏桀可二,殷辛易两。
zài wēi suǒ shì jū ān wù wàng
在危所恃,居安勿忘。
gōng chén wú zhú gù rén wú fàng
功臣无逐,故人无放。
fàng gù zhě wáng zhú gōng zhě sàng
放故者亡,逐功者丧。
sì hǎi jí jí jiǔ tǔ màn màn fù zhī shén yì cún zhī shí nán
四海岌岌,九土漫漫,覆之甚易,存之实难。
shì yǐ yī rén yǒu yuè wàn guó tóng huān
是以一人有悦,万国同欢;
yī rén shī suǒ zhào shù jù cán
一人失所,兆庶俱残。
xǐ zé lóng dōng kě rè nù zé shèng xià chéng hán
喜则隆冬可热,怒则盛夏成寒;
yī dòng ér bā biǎo luàn yī yán ér tiān xià ān
一动而八表乱,一言而天下安。
jǔ jūn guò zhě yuē zhōng shù zhǔ měi zhě wèi nìng gǒu chéng yán yǐ shùn zhǐ bì bì shì ér chēng shèng
举君过者曰忠,述主美者为佞,苟承颜以顺旨,必蔽视而称圣。
gù shǐ qū zhě luàn zhí yá zhě yí zhèng
故使曲者乱直,邪者疑正;
gǎi huá fú yǐ jiù hú biàn yǎ yīn ér rù zhèng
改华服以就胡,变雅音而入郑;
suī wǎng gǔ zhī guǐ zhú yì dāng jīn zhī guī jìng
虽往古之轨躅,亦当今之龟镜。
cuī wéi lóng diàn hè yì fèng mén bāo sì hǎi yǐ chēng zhǔ guān tiān xià ér dú zūn
崔嵬龙殿,赫奕凤门,苞四海以称主,冠天下而独尊。
jì xiōng rì ér zǐ yuè yì fù qián ér mǔ kūn
既兄日而姊月,亦父干而母坤。
shì zé jīn cuì yì mù tīng zé sī zhú yíng ěr
视则金翠溢目,听则丝竹盈耳。
xìn shǎng fá zhī zài gōng shí róng rǔ zhī yóu jǐ
信赏罚之在躬,实荣辱之由己;
yǔ yì huáng ér yì pǐ yán yáo shùn zhī kě nǐ
语义皇而易匹,言尧、舜之可拟。
jiāo zhì zì cǐ ér shēng chǐ xīn yīn cí ér qǐ
骄志自此而生,侈心因兹而起。
cháng jù fù ér jù wáng bì sī zú ér sī zhǐ
常惧覆而惧亡,必思足而思止;
wù wàng qián lóng zhī chū dāng huái bù yī zhī shǐ
勿忘潜龙之初,当怀布衣之始。
zài wèi chēng bǎo jū qì yuē shén zhōng gǔ tíng shè yù bó jiē chén
在位称宝,居器曰神,钟鼓庭设,玉帛阶陈。
de bì yǒu zhào shī bì yǒu yīn
得必有兆,失必有因;
yī tì yī lì huò zhōu huò qín
一替一立, 或周或秦。
jì chéng qián dài dāng sī hòu rén
既承前代,当思后人。
wéi dé kě yǐ jiǔ tiān dào wú cháng qīn
唯德可以久,天道无常亲。
shí lǐ bǎi yào gōng wèi wǔ yán shī ér yǎn shàn zuò fù shí rén chēng wéi lǐ shī xiè fù yān
时李百药工为五言诗,而偃善作赋,时人称为李诗谢赋焉。
shí qī nián fǔ fèi chū wèi xiāng tán lìng zú
十七年,府废,出为湘潭令,卒。
wén jí shí juǎn
文集十卷。
cuī xìn míng qīng zhōu yì dōu rén yě hòu wèi qī bīng shàng shū guāng bó zēng sūn yě
崔信明,青州益都人也,后魏七兵尚书光伯曾孙也。
zǔ tāo běi hǎi jùn shǒu
祖縚,北海郡守。
xìn míng yǐ wǔ yuè wǔ rì rì zhèng zhōng shí shēng yǒu yì què shù tóu shēn xíng shén xiǎo wǔ sè bì bèi jí yú tíng shù
信明以五月五日日正中时生,有异雀数头,身形甚小,五色毕备,集于庭树;
gǔ yì qí míng shēng qīng wǎn liàng
鼓翼齐鸣, 声清宛亮。
duò tài shǐ lìng shǐ liáng shǐ zhì qīng zhōu yù ér zhàn zhī yuē wǔ yuè wèi huǒ huǒ wèi lí lí wéi wén cǎi
隋太史令史良使至青州,遇而占之曰:“五月为火,火为《离》,《离》 为文彩。
rì zhèng zhōng wén zhī shèng yě
日正中,文之盛也。
yòu yǒu què wǔ sè fèn yì ér míng
又有雀五色,奋翼而鸣。
cǐ r bì wén zǎo huàn làn shēng míng bō yú tiān xià
此儿必文藻焕烂,声名播于天下。
què xíng jì xiǎo lù wèi dài bù gāo
雀形既小,禄位殆不高。
jí zhǎng bó wén qiáng jì xià bǐ chéng zhāng
”及长,博闻强记,下笔成章。
xiāng rén gāo xiào jī yǒu zhī rén zhī jiàn měi wèi rén yuē cuī xìn míng cái xué fù shàn suī míng guān yī shí dàn hèn qí wèi bù dá ěr
乡人高孝基有知人之鉴,每谓人曰:“崔信明才学富赡,虽名冠一时,但恨其位不达耳!
dà yè zhōng wèi yáo chéng lìng
大业中,为尧城令。
dòu jiàn dé jiàn hào yù yǐn yòng zhī
窦建德僭号,欲引用之。
xìn míng zú dì jìng sù wèi jiàn dé hóng lú qīng shuō xìn míng yuē duò zhǔ wú dào tiān xià dǐng fèi yī guàn lǐ lè sǎo dì wú yú
信明族弟敬素为建德鸿胪卿,说信明曰:“隋主无道,天下鼎沸,衣冠礼乐,扫地无余。
xiōng dùn jì xià liáo bù bèi shōu yòng yù ràng suǒ yǐ bù bào fàn zhōng xíng zhǐ yǐ zhòng rén yù wǒ zhě yě
兄遁迹下僚,不被收用, 豫让所以不报范中行,只以众人遇我者也。
xià wáng yīng wǔ yǒu bìng tūn tiān xià zhī xīn shì nǚ qiǎng fù ér zhì zhě bù kě chēng shù
夏王英武,有并吞天下之心,士女襁负而至者,不可称数。
cǐ shí bù lì gōng lì shì qǐ shì jiàn jī ér zuò zhě hu
此时不立功立事,岂是见几而作者乎?
xìn míng yuē xī shēn xū hǎi pàn yú zhě shàng néng gù qí jié
”信明曰:“昔申胥海畔渔者,尚能固其节;
wú zhōng bù néng qū shēn wěi zhǔ qiú dǒu shāo zhī zhí
吾终不能屈身伪主,求斗筲之职。
suì yú chéng ér dùn yǐn yú tài xíng shān
”遂逾城而遁,隐于太行山。
zhēn guàn liù nián yìng zhào jǔ shòu xìng shì chéng
贞观六年,应诏举,授兴世丞。
qiān qín chuān lìng zú
迁秦川令,卒。
xìn míng pō jiǎn ào zì fá cháng fù shī yín xiào zì wèi guò yú lǐ bǎi yào shí rén duō bù xǔ zhī
信明颇蹇傲自伐,常赋诗吟啸,自谓过于李百药,时人多不许之。
yòu qín qí mén zú qīng wǔ sì hǎi shì wàng yóu shì wèi shì suǒ jī
又矜其门族, 轻侮四海士望,由是为世所讥。
zi dōng rì zé tiān shí wéi huáng mén shì láng bèi kù lì suǒ shā
子冬日,则天时为黄门侍郎,被酷吏所杀。
zhāng yùn gǔ xiāng zhōu huán shuǐ rén yě
张蕴古,相州洹水人也。
xìng cōng mǐn bó shè shū chuán shàn zhuì wén néng bèi bēi fù jú
性聪敏,博涉书传,善缀文,能背碑覆局。
yóu xiǎo shí wù wèi zhōu lǘ suǒ chēng
尤晓时务, 为州闾所称。
zì yōu zhōu zǒng guǎn fǔ jì shì zhí zhōng shū shěng
自幽州总管府记室直中书省。
tài zōng chū jí wèi shàng dà bǎo zhēn yǐ fěng qí cí yuē
太宗初即位,上《大宝箴》以讽,其词曰:
jīn lái gǔ wǎng fǔ chá yǎng guān wéi pì zuò fú wèi jūn shí nán
今来古往,俯察仰观,惟辟作福,为君实难。
zhǔ pǔ tiān zhī xià chù wáng gōng zhī shàng
主普天之下,处王公之上;
rèn tǔ gòng qí suǒ qiú jù liáo hé qí suǒ chàng
任土贡其所求,具僚和其所唱。
shì gù jìng jù zhī xīn rì chí xié pì zhī qíng zhuǎn fàng qǐ zhī shì qǐ hu suǒ hū huò shēng hu wú wàng
是故竞惧之心日弛,邪僻之情转放,岂知事起乎所忽, 祸生乎无妄。
gù yǐ shèng rén shòu mìng zhěng nì hēng tún guī guò yú jǐ tuī ēn yú mín
固以圣人受命,拯溺亨屯,归过于己,推恩于民。
dà míng wú piān zhào zhì gōng wú sī qīn
大明无偏照,至公无私亲。
gù yǐ yī rén zhì tiān xià bù yǐ tiān xià fèng yī rén
故以一人治天下,不以天下奉一人。
lǐ yǐ jìn qí shē lè yǐ fáng qí yì
礼以禁其奢,乐以防其佚。
zuǒ yán ér yòu shì chū jǐng ér rù bì
左言而右事,出警而入跸。
sì shí tóng qí cǎn shū sān guāng tóng qí dé shī
四时同其惨舒,三光同其得失。
gù shēn wéi zhī dù ér shēng wèi zhī lǜ
故身为之度,而声为之律。
wù wèi wú zhī jū gāo tīng bēi
勿谓无知,居高听卑;
wù wèi hé hài jī xiǎo chéng dà
勿谓何害,积小成大。
lè bù kě jí jí lè shēng āi
乐不可极,极乐生哀;
yù bù kě zòng zòng yù chéng zāi
欲不可纵,纵欲成灾。
zhuàng jiǔ zhòng yú nèi suǒ jū bù guò róng xī
壮九重于内,所居不过容膝;
bǐ hūn bù zhī yáo qí tái ér qióng qí shì
彼昏不知,瑶其台而琼其室。
luō bā pǐn yú qián suǒ shí bù guò shì kǒu
罗八品于前,所食不过适口;
wéi kuáng wǎng niàn qiū qí zāo ér chí qí jiǔ
唯狂罔念,丘其糟而池其酒。
wù nèi huāng yú sè wù wài huāng yú qín wù guì nán de zhī huò wù tīng wáng guó zhī yīn
勿内荒于色,勿外荒于禽,勿贵难得之货, 勿听亡国之音。
nèi huāng fá rén xìng wài huāng dàng rén xīn nán de zhī huò chǐ wáng guó zhī shēng yín
内荒伐人性,外荒荡人心,难得之货侈,亡国之声淫。
wù wèi wǒ zūn ér ào xián wǔ shì wù wèi wǒ zhì ér jù jiàn jīn jǐ
勿谓我尊而傲贤侮士,勿谓我智而拒谏矜己。
wén zhī xià wáng jù kuì pín qǐ
闻之夏王,据馈频起;
yì yǒu wèi dì qiān jū bù zhǐ
亦有魏帝,牵裾不止。
ān bǐ fǎn cè rú chūn yáng qiū lù wēi wēi dàng dàng huī hàn gāo dà dù
安彼反侧,如春阳秋露,巍巍荡荡,恢汉高大度;
fǔ cí zhù shì rú lǚ bó lín shēn zhàn zhàn lì lì yòng zhōu wén xiǎo xīn
抚兹庶事,如履薄临深,战战栗栗, 用周文小心。
shī yún bù shí bù zhī shū yuē wú piān wú dǎng
《诗》云:“不识不知”,《书》曰:“无偏无党”。
yī bǐ cǐ yú xiōng yì juān hào wù yú xīn xiǎng
一彼此于胸臆,捐好恶于心想。
zhòng qì ér hòu jiā xíng zhòng yuè ér hòu mìng shǎng
众弃而后加刑,众悦而后命赏。
ruò qí qiáng ér zhì qí luàn shēn qí qū ér zhí qí wang
弱其强而治其乱,申其屈而直其枉。
gù yuē rú héng rú shí bù dìng wù yǐ shù wù zhī xuán zhě qīng zhòng zì jù
故曰: “如衡如石,不定物以数,物之悬者,轻重自具;
rú shuǐ rú jìng bù shì wù yǐ qíng wù zhī jiàn zhě yán chī zì shēng
如水如镜,不示物以情,物之鉴者,妍媸自生。
wù hún hún ér zhuó wù jiǎo jiǎo ér qīng wù méi méi ér àn wù chá chá ér míng
”勿浑浑而浊,勿皎皎而清,勿没没而暗,勿察察而明。
suī miǎn liú bì mù ér shì yú wèi xíng suī tǒu kuàng sè ěr ér tīng yú wú shēng
虽冕旒蔽目而视于未形,虽黈纩塞耳而听于无声。
zòng xīn hu chén rán zhī yù yóu shén yú zhì dào zhī jīng
纵心乎湛然之域,游神于至道之精。
kòu zhī zhě yīng hóng xiān ér xiào xiǎng zhuó zhī zhě suí shēn qiǎn ér jiē yíng
扣之者应洪纤而效响,酌之者随深浅而皆盈。
gù yuē tiān zhī qīng de zhī níng wáng zhī zhēn
故曰:天之清,地之宁,王之贞。
sì shí bù yán ér dài xù wàn wù wú wéi ér shòu chéng
四时不言而代序,万物无为而受成。
qǐ zhī dì yǒu qí lì ér tiān xià hé píng
岂知帝有其力,而天下和平。
wú wáng bō luàn kān yǐ zhì lì mín jù qí wēi wèi huái qí dé
吾王拨乱,戡以智力,民惧其威,未怀其德。
wǒ huáng fǔ yùn shàn yǐ chún fēng mín huái qí shǐ wèi bǎo qí zhōng
我皇抚运,扇以淳风,民怀其始, 未保其终。
yuán shù jīn jìng qióng shén jǐn shèng
爰述金镜,穷神尽圣;
shǐ rén yǐ xīn yīng yán yǐ xíng
使人以心,应言以行。
bāo kuò zhì tǐ yì yáng cí lìng tiān xià wèi gōng yī rén yǒu qìng
包括治体,抑扬词令,天下为公,一人有庆。
kāi luó qǐ zhù yuán qín mìng shī yī rì èr rì niàn zī zài zī
开罗起祝,援琴命诗,一日二日,念兹在兹。
wéi rén suǒ zhào zì tiān yòu zhī
唯人所召,自天祐之。
zhèng chén sī zhí gǎn gào qián yí
争臣司直,敢告前疑!
tài zōng jiā zhī cì yǐ shù bó chú dà lǐ chéng
太宗嘉之,赐以束帛,除大理丞。
chū hé nèi rén li xiào dé sù yǒu fēng jí ér yǔ shè wàng yāo
初,河内人李孝德,素有风疾,而语涉妄妖。
yùn gǔ jiū qí yù chēng hǎo dé diān bìng yǒu zhēng fǎ bù dàng zuò
蕴古究其狱,称好德癫病有征, 法不当坐。
zhì shū shì yù shǐ quán wàn jì hé yùn gǔ jiā zhù xiāng zhōu hǎo dé zhī xiōng hòu dé wèi qí cì shǐ qíng zài ā zòng zòu shì bù shí
治书侍御史权万纪劾蕴古家住相州,好德之兄厚德为其刺史,情在阿纵, 奏事不实。
tài zōng dà nù yuē xiǎo zi nǎi gǎn luàn wú fǎ yé
太宗大怒,曰:“小子乃敢乱吾法耶?
lìng zhǎn yú dōng shì
”令斩于东市。
tài zōng xún huǐ yīn fā zhì fán jué sǐ zhě mìng suǒ sī wǔ fù zòu zì yùn gǔ shǐ yě
太宗寻悔,因发制,凡决死者,命所司五覆奏,自蕴古始也。
liú yìn zhī xú zhōu péng chéng rén yě
刘胤之,徐州彭城人也。
zǔ yī zhī hòu wèi lín huái zhèn jiāng
祖祎之,后魏临淮镇将。
yìn zhī shǎo yǒu xué yè yǔ duò xìn dōu chéng sūn wàn shòu zōng zhèng qīng lǐ bǎi yào wèi wàng nián zhī you
胤之少有学业,与隋信都丞孙万寿、宗正卿李百药为忘年之友。
wǔ dé zhōng yù shǐ dài fū dù yān biǎo jiàn zhī zài qiān xìn dōu lìng shén cún huì zhèng
武德中,御史大夫杜淹表荐之,再迁信都令, 甚存惠政。
yǒng huī chū lèi zhuǎn zhù zuò láng hóng wén guǎn xué shì yǔ guó zi jì jiǔ líng hú dé fēn zhù zuò láng yáng rén qīng děng zhuàn chéng guó shǐ jí shí lù zòu shàng zhī fēng yáng chéng xiàn nán
永徽初,累转著作郎、弘文馆学士,与国子祭酒令狐德棻、著作郎杨仁卿等,撰成国史及实录,奏上之,封阳城县男。
xún yǐ lǎo bù kān zhù shù chū wèi chǔ zhōu cì shǐ zú
寻以老,不堪著述,出为楚州刺史, 卒。
dì zǐ yán yòu ruò guàn běn zhōu jǔ jìn shì lèi bǔ wèi nán wèi
弟子延祐,弱冠本州举进士,累补渭南尉。
dāo bǐ lì néng wèi jī yì dāng shí zhī guān
刀笔吏能,为畿邑当时之冠。
sī kōng li jī cháng wèi yuē zú xià chūn qiū fǔ ěr biàn shàn dà míng yi shāo zì biǎn yì wú wéi dú chū rén yòu yě
司空李𪟝尝谓曰:“足下春秋甫尔,便擅大名,宜稍自贬抑,无为独出人右也。
hòu lì yòu sī láng zhōng jiǎn jiào sī bīn shǎo qīng fēng xuē xiàn nán
”后历右司郎中,检校司宾少卿,封薛县男。
xú jìng yè zhī luàn yáng zhōu chū píng suǒ yǒu xíng míng mò néng jué dìng yán yòu fèng shǐ zhì jūn suǒ jué zhī
徐敬业之乱,扬州初平,所有刑名,莫能决定,延祐奉使至军所决之。
shí yì zhě duàn shòu zéi wǔ pǐn guān zhě zhǎn liù pǐn zhě liú
时议者断受贼五品官者斩,六品者流。
yán yòu yǐ wéi zhū fēi yuán móu pò xié cóng dào zé zhì jí xíng shì shè wang làn nǎi duàn shòu zéi wǔ pǐn zhě liú liù pǐn yǐ xià jù chú míng ér yǐ
延祐以为诸非元谋,迫胁从盗,则置极刑,事涉枉滥,乃断受贼五品者流,六品已下俱除名而已。
qí de quán jì zhě shén zhòng
其得全济者甚众。
chū wèi jī zhōu cì shǐ zhuǎn ān nán dū hù
出为箕州刺史,转安南都护。
lǐng nán lǐ hù jiù shū bàn kè jí yán yòu dào suì lēi quán shū
岭南俚户,旧输半课,及延祐到,遂勒全输。
yóu shì qí xià jiē yuàn móu yù jiāng pàn yán yòu nǎi zhū qí shǒu è li sì xian
由是其下皆怨,谋欲将叛,延祐乃诛其首恶李嗣仙。
chuí gǒng sān nián sì xian dǎng yǔ dīng jiàn li sī shèn děng suì lǜ zhòng wéi ān nán fǔ
垂拱三年,嗣仙党与丁建、李思慎等,遂率众围安南府。
shí chéng zhōng shèng bīng bù guò shù bǎi nǎi jìn mén jiān shǒu yǐ hou lín jìng zhī yuán
时城中胜兵不过数百,乃禁门坚守,以候邻境之援。
guǎng zhōu dà zú féng zǐ yóu xìng zāi lè huò yù yīn wēi lì gōng suì àn bīng zòng dí shǐ qí wéi hài zī shén
广州大族冯子猷幸灾乐祸,欲因危立功,遂按兵纵敌,使其为害滋甚。
yán yòu suì wèi sī shèn suǒ hài
延祐遂为思慎所害。
qí hòu guì zhōu sī mǎ cáo xuán jìng lǜ bīng tǎo sī shèn děng qín zhī
其后桂州司马曹玄静率兵讨思慎等,擒之。
jǐn zhǎn yú ān nán chéng xià
尽斩于安南城下。
yìn zhī cóng fù xiōng zi cáng qì yì yǒu cí xué guān zhì sòng zhōu sī mǎ
胤之从父兄子藏器,亦有词学,官至宋州司马。
cáng qì zi zhī róu kāi yuán chū wèi gōng bù shàng shū
藏器子知柔,开元初,为工部尚书。
zhī róu dì zhī jī bì xuán zōng míng gǎi zi xuán
知柔弟知几,避玄宗名改子玄。
zì yǒu chuán
自有传。
zhāng chāng líng jì zhōu nán gōng rén
张昌龄,冀州南宫人。
ruò guàn yǐ wén cí zhī míng
弱冠以文词知名。
běn zhōu yù yǐ xiù cái jǔ zhī chāng líng yǐ shí fèi cǐ kē yǐ jiǔ gù cí
本州欲以秀才举之,昌龄以时废此科已久,固辞。
nǎi chōng jìn shì gòng jǔ jí dì
乃充进士贡举及第。
zhēn guàn èr shí yī nián cuì wēi gōng chéng yì què xiàn sòng
贞观二十一年,翠微宫成,诣阙献颂。
tài zōng zhào jiàn shì zuò xī bīng zhào cǎo é qǐng ér jiù
太宗召见, 试作《息兵诏》草,俄顷而就。
tài zōng shén yuè yīn wèi zhī yuē xī mí héng pān yuè jiē shì cái ào wù yǐ zhì fēi mìng
太宗甚悦,因谓之曰:“昔祢衡、潘岳,皆恃才傲物,以至非命。
rǔ cái bù jiǎn èr xián yi zhuī jiàn qián guǐ yǐ fù wú suǒ qǔ yě
汝才不减二贤,宜追鉴前轨,以副吾所取也。
nǎi chì yú tōng shì shè rén lǐ gòng fèng
”乃敕于通事舍人里供奉。
xún wèi kūn shān dào héng jūn jì shì pò lú míng yuè píng qiū cí jūn shū lù bù jiē chāng líng zhī wén yě
寻为昆山道行军记室,破卢明月,平龟兹,军书露布,皆昌龄之文也。
zài zhuǎn cháng ān wèi chū wèi xiāng zhōu sī hù dīng yōu qù guān
再转长安尉,出为襄州司户,丁忧去官。
hòu hè lán mǐn zhī zòu yǐn yú běi mén xiū zhuàn xún yòu bà qù
后贺兰敏之奏引于北门修撰,寻又罢去。
qián fēng yuán nián zú
干封元年卒。
wén jí èr shí juǎn
文集二十卷。
xiōng chāng zōng yì yǒu xué yè guān zhì tài zǐ shè rén xiū wén guǎn xué shì
兄昌宗,亦有学业,官至太子舍人、修文馆学士。
zhuàn gǔ wén jì nián xīn chuán sān shí juǎn
撰《古文纪年新传》三十卷。
cuī xíng gōng héng zhōu jǐng xíng rén běi qí jù lù tài shǒu bó ràng zēng sūn yě zì bó líng xǐ jiā yān
崔行功,恒州井陉人,北齐钜鹿太守伯让曾孙也,自博陵徙家焉。
xíng gōng shǎo hào xué zhōng shū shì láng táng jiǎn ài qí cái yǐ nǚ qī zhī
行功少好学, 中书侍郎唐俭爱其才,以女妻之。
jiǎn qián hòu zhēng tǎo suǒ yǒu wén biǎo jiē xíng gōng zhī wén
俭前后征讨,所有文表,皆行功之文。
gāo zōng shí lèi zhuǎn lì bù láng zhōng
高宗时, 累转吏部郎中。
yǐ shàn fū zòu cháng jiān tōng shì shè rén nèi gòng fèng
以善敷奏,尝兼通事舍人、内供奉。
zuò shì biǎn wèi yóu ān lìng xún zhēng wèi sī wén láng zhōng
坐事贬为游安令,寻征为司文郎中。
dāng shí cháo tíng dà shǒu bǐ duō shì xíng gōng jí lán tái shì láng li huái yǎn zhī cí
当时朝廷大手笔,多是行功及兰台侍郎李怀俨之词。
xiān shì tài zōng mìng mì shū jiān wèi zhēng xiě sì bù qún shū jiāng jìn nèi zhù kù bié zhì chóu jiào èr shí rén shū shǒu yī bǎi rén
先是,太宗命秘书监魏征写四部群书,将进内贮库,别置雠校二十人、书手一百人。
zhēng gǎi zhí zhī hòu lìng yú shì nán yán shī gǔ děng xù qí shì
征改职之后,令虞世南、颜师古等续其事。
zhì gāo zōng chū qí gōng wèi bì
至高宗初,其功未毕。
xiǎn qìng zhōng ba chóu jiào jí yù shū shǒu lìng gōng shū rén shàn xiě jì zhí chou yòng zé sàn guān suí fān chóu jiào
显庆中, 罢雠校及御书手,令工书人缮写,计直酬佣,择散官随番雠校。
qí hòu yòu zhào dōng tái shì láng zhào rén běn dōng tái shè rén zhāng wén guàn jí xíng gōng huái yǎn děng xiāng cì chōng shǐ jiǎn jiào
其后又诏东台侍郎赵仁本、东台舍人张文瓘及行功、怀俨等相次充使检校。
yòu zhì xiáng zhèng xué shì yǐ xiào lǐ zhī xíng gōng réng zhuān zhī yù jí
又置详正学士以校理之, 行功仍专知御集。
qiān lán tái shì láng
迁兰台侍郎。
xián hēng zhōng guān míng fù jiù gǎi wéi mì shū shǎo jiān
咸亨中,官名复旧,改为秘书少监。
shàng yuán yuán nián zú guān
上元元年,卒官。
yǒu jí liù shí juǎn
有集六十卷。
xiōng zi xuán wěi bié yǒu chuán
兄子玄𬀩, 别有传。
xíng gōng qián hòu yù zhuàn jìn shū jí wén sī bó yào děng
行功前后预撰《晋书》及《文思博要》等。
tóng shí yòu yǒu mèng lì zhēn dǒng sī gōng yuán sī jìng děng bìng yǐ wén zǎo zhī míng
同时又有孟利贞、董思恭、元思敬等,并以文藻知名。
mèng lì zhēn zhě huá zhōu huá yīn rén yě
孟利贞者,华州华阴人也。
fù shén qìng gāo zōng chū wèi qìn zhōu cì shǐ yǐ qīng jiè zhù míng
父神庆,高宗初为沁州刺史,以清介著名。
lì zhēn chū wèi tài zǐ sī yì láng zhōng zōng zài dōng gōng shēn jù zhī
利贞初为太子司议郎,中宗在东宫,深惧之。
shòu zhào yǔ shǎo shī xǔ jìng zōng chóng xián guǎn xué shì guō yú gù yìn dǒng sī gōng děng zhuàn yáo shān yù cǎi wǔ bǎi juǎn
受诏与少师许敬宗、崇贤馆学士郭瑜、顾胤、 董思恭等撰《瑶山玉彩》五百卷。
lóng shuò èr nián zòu shàng zhī gāo zōng chēng shàn jiā jí cì wù yǒu chà
龙朔二年奏上之,高宗称善,加级赐物有差。
lì zhēn lèi zhuǎn zhù zuò láng jiā hóng wén guǎn xué shì
利贞累转著作郎,加弘文馆学士。
chuí gǒng chū zú
垂拱初卒。
yòu zhuàn xù wén xuǎn shí sān juǎn
又撰《续文选》十三卷。
xiōng yǔn zhōng chuí gǒng zhōng wèi tiān guān shì láng
兄允忠,垂拱中为天官侍郎。
dǒng sī gōng zhě sū zhōu wú rén
董思恭者,苏州吴人。
suǒ zhe piān yǒng shèn wéi shí rén suǒ zhòng
所著篇咏,甚为时人所重。
chū wèi yòu shǐ zhī kǎo gōng jǔ shì zuò yù xiè wèn mù pèi liú lǐng biǎo ér sǐ
初为右史,知考功举事,坐预泄问目,配流岭表而死。
yuán sī jìng zhě zǒng zhāng zhōng wèi xié lǜ láng
元思敬者,总章中为协律郎。
yù xiū fāng lín yào lǎn yòu zhuàn shī rén xiù jù liǎng juǎn chuán yú shì
预修《芳林要览》,又撰《诗人秀句》两卷,传于世。
xú qí dān hú zhōu cháng chéng rén yě
徐齐聃,湖州长城人也。
fù xiào dé yǐ nǚ wèi cái rén guān zhì guǒ zhōu cì shǐ
父孝德,以女为才人,官至果州刺史。
qí dān shǎo shàn zhǔ wén gāo zōng shí lèi qiān lán tái shè rén
齐聃少善属文, 高宗时累迁兰台舍人。
shí chì lìng yǒu tū jué qiú zhǎng zǐ dì shì dōng gōng qí dān shàng shū yuē
时敕令有突厥酋长子弟事东宫,齐聃上疏曰:
xī jī sòng yǔ bó qín tóng yè jìn chǔ yǐ shī kuàng wèi you fěi wéi zhuān lài shī zī gù yì xiáng guān jìn xí
昔姬诵与伯禽同业,晋储以师旷为友,匪唯专赖师资,固亦详观近习。
huáng tài zǐ zì kě zhāo jí yuán qǐ wù mèi yīng liú
皇太子自可招集园、绮,寤寐应、刘。
jiē tà xiǎo chén bì cǎi yú duān shì
阶闼小臣,必采于端士;
qū chí suǒ rèn bìng guī yú zhèng rén
驱驰所任,并归于正人。
fāng liú hào shàn zhī fēng yǒng bō chóng xián zhī měi
方流好善之风,永播崇贤之美。
jīn nǎi shǐ zhān qiú zhī zǐ jiě biàn ér shì chūn wéi
今乃使毡裘之子,解辫而侍春闱;
mò dú zhī miáo xuē yī rèn ér péi wàng yuàn
冒顿之苗,削衤任而陪望苑。
zài yú dào yì chén qiè yǒu yí
在于道义,臣窃有疑。
shī yún jìng shèn wēi yí yǐ jìn yǒu dé
诗云:“敬慎威仪,以近有德。
shū yuē rèn guān wéi xián cái zuǒ yòu wéi qí rén
”《书》曰: “任官惟贤才,左右惟其人。
gài yīn qín yú cǐ fáng wēi zhī zhì yě
”盖殷勤于此,防微之至也。
qí dān yòu cháng shàng zòu yuē qí xiàn gōng jí bì xià wài shì suī zǐ sūn yǒu fàn bù hé shàng yán yú zǔ
齐聃又尝上奏曰:“齐献公即陛下外氏,虽子孙有犯,不合上延于祖。
jīn zhōu zhōng xiào gōng miào shén xiū chóng ér qí xiàn gōng miào jù huǐ huài bù shěn bì xià jiāng hé yǐ zhòng shì hǎi nèi yǐ zhāng xiào lǐ zhī fēng
今周忠孝公庙甚修崇,而齐献公庙遽毁坏,不审陛下将何以重示海内,以彰孝理之风?
dì jiē nà qí yán
” 帝皆纳其言。
qí dān shàn yú wén gào shèn wéi dāng shí suǒ chēng
齐聃善于文诰,甚为当时所称。
gāo zōng ài qí wén lìng shì zhōu wáng děng zhǔ wén yǐ zhí zài shū jù réng chì jiàn rì lái wǎng yān
高宗爱其文,令侍周王等属文,以职在枢剧, 仍敕间日来往焉。
yǐ lòu xiè jī mì zuǒ shòu qí zhōu sī mǎ
以漏泄机密,左授蕲州司马。
é yòu zuò shì pèi liú qīn zhōu
俄又坐事配流钦州。
xián hēng zhōng zú nián sì shí yú
咸亨中卒,年四十余。
ruì zōng jí wèi zhuī lù jiù ēn lèi zèng lǐ bù shàng shū
睿宗即位,追录旧恩,累赠礼部尚书。
zi jiān bié yǒu chuán
子坚,别有传。
dù yì jiǎn xiāng zhōu xiāng yáng rén zhōu xiá zhōu cì shǐ shū pí zēng sūn yě
杜易简,襄州襄阳人,周硖州刺史叔毗曾孙也。
jiǔ suì néng zhǔ wén jí zhǎng bó xué yǒu gāo míng
九岁能属文,及长,博学有高名。
yí xiōng zhōng shū lìng cén wén běn shén tuī zhòng zhī
姨兄中书令岑文本甚推重之。
dēng jìn shì dì lèi zhuǎn diàn zhōng shì yù shǐ
登进士第,累转殿中侍御史。
xián hēng zhōng wèi kǎo gōng yuán wài láng
咸亨中,为考功员外郎。
shí lì bù shì láng péi xíng jiǎn li jìng xuán xiāng yǔ bù yè yì jiǎn yǔ lì bù yuán wài láng gǔ yán zhōng xī xíng jiǎn zhī zhǐ shàng fēng chén jìng xuán zuì zhuàng
时吏部侍郎裴行俭、李敬玄相与不叶,易简与吏部员外郎贾言忠希行俭之旨, 上封陈敬玄罪状。
gāo zōng è qí péng dǎng zuǒ zhuǎn yì jiǎn wèi kāi zhōu sī mǎ xún zú
高宗恶其朋党,左转易简为开州司马,寻卒。
yì jiǎn pō shàn zhù shù zhuàn yù shǐ tái zá zhù wǔ juǎn wén jí èr shí juǎn xíng yú dài
易简颇善著述,撰《御史台杂注》五卷,文集二十卷,行于代。
yì jiǎn cóng zǔ dì shěn yán
易简从祖弟审言。
shěn yán jìn shì jǔ chū wèi xí chéng wèi
审言,进士举,初为隰城尉。
yā shàn wǔ yán shī gōng shū hàn yǒu néng míng
雅善五言诗,工书翰,有能名。
rán shì cái jiǎn ào shén wéi shí bèi suǒ jí
然恃才謇傲,甚为时辈所嫉。
qián fēng zhōng sū wèi dào wèi tiān guān shì láng shěn yán yù xuǎn
干封中,苏味道为天官侍郎,审言预选。
shì pàn qì wèi rén yuē sū wèi dào bì sǐ
试判讫,谓人曰:“苏味道必死。
rén wèn qí gù shěn yán yuē jiàn wú pàn jí zì dāng xiū sǐ yǐ
”人问其故,审言曰:“见吾判,即自当羞死矣!
yòu cháng wèi rén yuē wú zhī wén zhāng hé de qū sòng zuò yá guān
”又尝谓人曰:“吾之文章,合得屈、宋作衙官;
wú zhī shū jì hé de wáng xī zhī běi miàn
吾之书迹,合得王羲之北面。
qí jīn dàn rú cǐ
”其矜诞如此。
lèi zhuǎn luò yáng chéng
累转洛阳丞。
zuò shì biǎn shòu jí zhōu sī hù cān jūn
坐事贬授吉州司户参军。
yòu yǔ zhōu liáo bù yè sī mǎ zhōu jì zhòng yǔ yuán wài sī hù guō ruò nè gòng gòu shěn yán zuì zhuàng xì yù jiāng yīn shì shā zhī
又与州僚不叶,司马周季重与员外司户郭若讷共构审言罪状,系狱,将因事杀之。
jì ér jì zhòng děng fǔ zhōng hān yàn shěn yán zi bìng nián shí sān huái rèn yǐ jī zhī
既而季重等府中酣宴,审言子并年十三, 怀刃以击之。
jì zhòng zhòng shāng sǐ ér bìng yì wèi zuǒ yòu suǒ shā
季重中伤死,而并亦为左右所杀。
jì zhòng lín sǐ yuē wú bù zhī shěn yán yǒu xiào zǐ guō ruò nè wù wǒ zhì cǐ
季重临死曰:“吾不知审言有孝子, 郭若讷误我至此!
shěn yán yīn cǐ miǎn guān huán dōng dōu zì wèi wén jì bìng
”审言因此免官,还东都,自为文祭并。
shì yǒu xián āi bìng xiào liè sū tǐng wèi mù zhì liú yǔn jì wèi jì wén
士友咸哀并孝烈,苏颋为墓志,刘允济为祭文。
hòu zé tiān zhào jiàn shěn yán jiāng jiā zhuó yòng
后则天召见审言,将加擢用。
wèn yuē qīng huān xǐ fǒu
问曰:“卿欢喜否?
shěn yán dǎo wǔ xiè ēn
”审言蹈舞谢恩。
yīn lìng zuò huān xǐ shī shén jiàn jiā shǎng bài zhù zuò zuǒ láng
因令作《欢喜诗》,甚见嘉赏,拜著作佐郎。
é qiān shàn bù yuán wài láng
俄迁膳部员外郎。
shén lóng chū zuò yǔ zhāng yì zhī xiōng dì jiāo wǎng pèi liú lǐng wài
神龙初, 坐与张易之兄弟交往,配流岭外。
xún zhào shòu guó zǐ jiàn zhǔ bù jiā xiū wén guǎn zhí xué shì
寻召授国子监主簿,加修文馆直学士。
nián liù shí yú zú
年六十余卒。
yǒu wén jí shí juǎn
有文集十卷。
cì zǐ xián
次子闲。
xián zǐ fu bié yǒu chuán
闲子甫,别有传。
lú zhào lín zì shēng zhī yōu zhōu fàn yáng rén yě
卢照邻,字升之,幽州范阳人也。
nián shí yú suì jiù cáo xiàn wáng yì fāng shòu cāng yā jí jīng shǐ bó xué shàn zhǔ wén
年十余岁,就曹宪、王义方授《苍》、《雅》 及经史,博学善属文。
chū shòu shān wáng fǔ diǎn qiān wáng shén ài zhòng zhī céng wèi qún guān yuē cǐ jí guǎ rén xiāng rú yě
初授邓王府典签,王甚爱重之,曾谓群官曰:“此即寡人相如也。
hòu bài xīn dū wèi
”后拜新都尉。
yīn rǎn fēng jí qù guān chù tài bái shān zhōng yǐ fú ěr wéi shì
因染风疾去官,处太白山中,以服饵为事。
hòu jí zhuǎn dǔ xǐ jū yáng dí zhī jù cí shān zhe shì jí wén wǔ bēi děng sòng
后疾转笃,徙居阳翟之具茨山,著《释疾文》、《五悲》等诵。
pō yǒu sāo rén zhī fēng shèn wéi wén shì suǒ zhòng
颇有骚人之风,甚为文士所重。
zhào lín jì chén gù luán fèi bù kān qí kǔ cháng yǔ qīn shǔ zhí bié suì zì tóu yǐng shuǐ ér sǐ shí nián sì shí
照邻既沉痼挛废,不堪其苦,尝与亲属执别,遂自投颍水而死,时年四十。
wén jí èr shí juǎn
文集二十卷。
xiōng guāng chéng yì zhī míng cháng shòu zhōng wèi lǒng zhōu cì shǐ
兄光乘,亦知名,长寿中为陇州刺史。
yáng jiǒng huá yīn rén
杨炯,华阴人。
bó zǔ qián wēi wǔ dé zhōng guān zhì yòu wèi jiāng jūn
伯祖虔威,武德中官至右卫将军。
jiǒng yòu cōng mǐn bó xué shàn zhǔ wén
炯幼聪敏博学,善属文。
shén tóng jǔ bài jiào shū láng wèi chóng wén guǎn xué shì
神童举,拜校书郎,为崇文馆学士。
yí fèng zhōng tài cháng bó shì sū zhī jī shàng biǎo yǐ gōng qīng yǐ xià miǎn fú qǐng bié lì jié wén
仪凤中,太常博士苏知几上表,以公卿已下冕服, 请别立节文。
chì xià yǒu sī xiáng yì jiǒng xiàn yì yuē
敕下有司详议,炯献议曰:
gǔ zhě tài hào páo xī shì yǎng yǐ guān xiàng fǔ yǐ chá fǎ zào shū qì ér wén jí shēng
古者太昊庖羲氏,仰以观象,俯以察法,造书契而文籍生。
cì yǒu huáng dì xuān yuán shì zhǎng ér dūn mǐn chéng ér cōng míng chuí yī shang ér tiān xià lǐ
次有黄帝轩辕氏, 长而敦敏,成而聪明,垂衣裳而天下理。
qí hòu shù qiān wǔ dé jūn fēi yī xìng tǐ guó jīng yě jiàn bāng shè dōu wén zhì suǒ yǐ zài ér fù zhēng shuò suǒ yǐ sān ér gǎi
其后数迁五德,君非一姓,体国经野,建邦设都,文质所以再而复,正朔所以三而改。
fu gǎi zhèng shuò zhě wèi xià hòu shì zhī jiàn yín yīn rén jiàn chǒu zhōu rén jiàn zǐ
夫改正朔者,谓夏后氏之建寅,殷人建丑,周人建子。
zhì yú yǐ rì xì yuè yǐ yuè xì shí yǐ shí xì nián cǐ sān wáng xiāng xí zhī dào yě
至于以日系月,以月系时,以时系年,此三王相袭之道也!
fu yì fú sè zhě wèi xià hòu shì shàng hēi yīn rén shàng bái zhōu rén shàng chì
夫易服色者,谓夏后氏尚黑,殷人尚白,周人尚赤。
zhì yú shān lóng huá chóng zōng yí zǎo huǒ fěn mǐ fǔ fú cǐ yòu bǎi dài kě zhī zhī dào
至于山、龙、华虫、宗彝、藻、火、 粉米、黼、黻,此又百代可知之道。
jǐn àn yú shū yuē yǔ yù guān gǔ rén zhī xiàng rì yuè xīng chén shān lóng huá chóng zuò huì zōng yí zǎo huǒ fěn mǐ fǔ fú chī xiù
谨按《虞书》曰:“予欲观古人之象,日、月、星辰、山、龙、华虫作会,宗彝、藻、火、粉米、黼、黻、𫄨绣。
yóu cǐ yán zhī zé qí suǒ cóng lái zhě shàng yǐ
”由此言之,则其所从来者尚矣。
rì yuè xīng chén zhě míng guāng zhào xià tǔ yě
日月星辰者, 明光照下土也。
shān zhě bù sàn yún yǔ xiàng shèng wáng dà zé zhān xià yě
山者,布散云雨,象圣王大泽沾下也。
lóng zhě biàn huà wú fāng xiàng shèng wáng yīng shí bù jiào yě
龙者,变化无方,象圣王应时布教也。
huá chóng zhě zhì yě shēn bèi wǔ cǎi xiàng shèng wáng tǐ jiān wén míng yě
华虫者,雉也,身被五彩,象圣王体兼文明也。
zōng yí zhě wǔ wèi yě yǐ gāng měng zhì wù xiàng shèng wáng shén wǔ dìng luàn yě
宗彝者,武蜼也,以刚猛制物,象圣王神武定乱也。
zǎo zhě zhú shuǐ shàng xià xiàng shèng wáng suí dài ér yīng yě
藻者,逐水上下,象圣王随代而应也。
huǒ zhě táo yě pēng rèn xiàng shèng wáng zhì dé rì xīn yě
火者,陶冶烹饪,象圣王至德日新也。
fěn mǐ zhě rén shì yǐ shēng xiàng shèng wáng wèi wù zhī suǒ lài yě
粉米者,人恃以生,象圣王为物之所赖也。
fǔ néng duàn gē xiàng shèng wáng lín shì néng jué yě
黼能断割,象圣王临事能决也。
fú zhě liǎng jǐ xiāng bèi xiàng jūn chén kě fǒu xiāng jì yě
黻者,两己相背,象君臣可否相济也。
dài yǒu zhōu shì nǎi yǐ rì yuè xīng chén wèi jīng qí zhī jié yòu dēng lóng yú shān dēng huǒ yú zōng yí yú shì hū zhì gǔn miǎn yǐ sì xiān wáng yě
迨有周氏,乃以日月星辰为旌旗之节,又登龙于山,登火于宗彝,于是乎制衮冕以祀先王也。
jiǔ zhāng zhě fǎ yáng shù yě yǐ lóng wéi shǒu zhāng
九章者,法阳数也,以龙为首章。
gǔn zhě juǎn yě lóng dé shén yì yìng biàn qián jiàn biǎo shèng wáng shēn shí yuǎn zhì juǎn shū shén huà yě
衮者,卷也,龙德神异,应变潜见,表圣王深识远智,卷舒神化也。
yòu zhì zhù miǎn yǐ jì xiān gōng yě
又制柷冕以祭先公也。
zhù zhě zhì yě yǒu gěng jiè zhī zhì biǎo gōng yǒu xián cái néng shǒu gěng jiè zhī jié yě
柷者,雉也,有耿介之志,表公有贤才,能守耿介之节也。
yòu zhì cuì miǎn yǐ jì sì wàng yě
又制毳冕以祭四望也。
sì wàng zhě yuè dú zhī shén yě
四望者,岳渎之神也。
wǔ wèi zhě shān lín suǒ shēng míng qí xiàng yě
武蜼者,山林所生,明其象也。
zhì chī miǎn yǐ jì shè jì yě
制𫄨冕以祭社稷也。
shè jì zhě tǔ gǔ zhī shén yě
社稷者,土谷之神也。
fěn mǐ yóu zhī ér chéng xiàng qí gōng yě
粉米由之而成,象其功也。
yòu zhì xuán miǎn yǐ jì qún xiǎo sì yě
又制玄冕以祭群小祀也。
bǎi shén yì xíng nán kě biàn nǐ dàn qǔ fú zhī xiāng bèi zhāo yì míng yě
百神异形,难可遍拟,但取黻之相背, 昭异名也。
fu yǐ zhōu gōng zhī duō cái yě gù zhì dìng zhì lǐ gōng chéng zuò yuè
夫以周公之多才也,故治定制礼,功成作乐。
fu yǐ kǒng xuān zhī jiāng shèng yě gù xíng xià zhī shí fú zhōu zhī miǎn
夫以孔宣之将圣也,故行夏之时,服周之冕。
xiān wáng zhī fǎ fú nǎi cǐ zhī zì chū yǐ
先王之法服,乃此之自出矣;
tiān xià zhī néng shì yòu yú shì hū bì yǐ
天下之能事,又于是乎毕矣。
jīn zhī jī biǎo zhuàng qǐng zhì dà míng miǎn shí sān zhāng shèng yú fú zhī zhě
今知几表状请制大明冕十三章,乘舆服之者。
jǐn àn rì yuè xīng chén zhě yǐ shī yú jīng qí yǐ
谨按,日月星辰者,已施于旌旗矣。
lóng wǔ shān huǒ zhě yòu bù yú yú gǔ yǐ
龙武山火者,又不逾于古矣。
ér yún lín fèng yǒu sì líng zhī míng xuán guī yǒu fù tú zhī yīng yún yǒu jì guān zhī hào shuǐ yǒu shèng dé zhī xiáng cǐ gài bié biǎo xiū zhēng zhōng shì wú yú bǐ xiàng
而云麟凤有四灵之名,玄龟有负图之应,云有纪官之号,水有盛德之祥,此盖别表休征,终是无逾比象。
rán zé huáng wáng shòu mìng tiān dì xìng fú yǎng guān zé bì hé zhū lián fǔ chá zé yín huáng yù zǐ
然则皇王受命,天地兴符, 仰观则璧合珠连,俯察则银黄玉紫。
dān nán gōng zhī fěn bì bù zú xiě qí xíng zhuàng
殚南宫之粉壁,不足写其形状;
qìng dōng guān zhī qiān huáng wèi kě jì qí míng shí
罄东观之铅黄, 未可纪其名实。
gù bù kě bì chén yú fǎ fú yě
固不可毕陈于法服也。
yún zhě lóng zhī qì yě
云者,龙之气也;
shuǐ zhě zǎo zhī zì shēng yě
水者,藻之自生也。
yòu bù jià bié wèi zhāng mù cǐ gài bù jīng zhī shén yě
又不假别为章目,此盖不经之甚也!
yòu luán miǎn bā zhāng sān gōng fú zhī zhě
又鸾冕八章,三公服之者。
luán zhě tài píng zhī ruì yě fēi sān gōng zhī dé yě
鸾者,太平之瑞也,非三公之德也。
yīng zhān zhě zhì niǎo yě shì kě yǐ biàn xiáng xíng zhī zhí yě
鹰鹯者,鸷鸟也,适可以辨祥刑之职也。
xióng pí zhě měng shòu yě shì kě yǐ jīng wǔ chén zhī lì yě
熊罴者,猛兽也,适可以旌武臣之力也。
yòu chēng zǎo wèi shuǐ cǎo wú suǒ fǎ xiàng yǐn zhāng héng fù dì dǎo qié yú zǎo jǐng pī hóng pā zhī xiá liè qǐng wèi lián huá qǔ qí wén cǎi zhě
又称藻为水草, 无所法象,引张衡赋“蒂倒茄于藻井,披红葩之狎猎”,请为莲华,取其文彩者。
fu jiā zhě lián yě
夫茄者,莲也。
ruò yǐ lián dài zǎo biàn gǔ cóng jīn jì bù zhī cǎo mù zhī míng yì wèi dá wén zhāng zhī yì cǐ yòu bù jīng zhī shén yě
若以莲代藻,变古从今,既不知草木之名,亦未达文章之意,此又不经之甚也!
yòu cuì miǎn liù zhāng sān pǐn fú zhī zhě
又毳冕六章,三品服之者。
àn cǐ wáng zhě sì sì wàng fú zhī míng yě
按此王者祀四望服之名也。
jīn sān pǐn nǎi de tóng wáng zhī cuì miǎn ér sān gōng bù dé tóng wáng zhī gǔn míng qǐ wéi diān dǎo yī cháng yì yì zì xiāng máo dùn cǐ yòu bù jīng zhī shén yě
今三品乃得同王之毳冕, 而三公不得同王之衮名,岂唯颠倒衣裳,抑亦自相矛盾,此又不经之甚也!
yòu fú miǎn sì zhāng wǔ pǐn fú zhī zhě
又黻冕四章,五品服之者。
kǎo zhī yú gǔ zé wú qí míng
考之于古,则无其名;
yàn zhī yú jīn zé fēi zhāng shǒu cǐ yòu bù jīng zhī shén yě
验之于今,则非章首,此又不经之甚也!
ruò fú lǐ wéi cóng sú zé mìng wèi zhì lìng wèi zhào nǎi qín huáng zhī gù shì yóu kě yǐ shì yú jīn yǐ
若夫礼唯从俗,则命为制,令为诏,乃秦皇之故事,犹可以适于今矣!
ruò fú yì qǔ suí shí zé chū chēng jǐng rù chēng bì nǎi hàn guó zhī jiù yí yóu kě yǐ xíng yú dài yǐ
若夫义取随时,则出称警,入称跸,乃汉国之旧仪,犹可以行于代矣。
yì hé qǔ biàn zhōu gōng zhī guǐ wù gǎi xuān ní zhī fǎ dù zhě zāi
亦何取变周公之轨物,改宣尼之法度者哉!
yóu shì jìng qǐn zhī jī suǒ qǐng
由是竟寝知几所请。
é qiān zhān shì sī zhí
俄迁詹事司直。
zé tiān chū zuò cóng zǔ dì shén ràng fàn nì zuǒ zhuǎn zǐ zhōu sī fǎ cān jūn
则天初,坐从祖弟神让犯逆,左转梓州司法参军。
zhì mǎn xuǎn shòu yíng chuān lìng
秩满,选授盈川令。
rú yì yuán nián qī yuè wàng rì gōng zhōng chū yú lán pén fēn sòng fó sì zé tiān yù luò nán mén yǔ bǎi liáo guān zhī
如意元年七月望日,宫中出盂兰盆,分送佛寺,则天御洛南门,与百僚观之。
jiǒng xiàn yú lán pén fù cí shén yǎ lì
炯献《盂兰盆赋》,词甚雅丽。
jiǒng zhì guān wéi zhèng cán kù rén lì dòng bù rú yì zhé péng shā zhī
炯至官,为政残酷,人吏动不如意,辄搒杀之。
yòu suǒ jū fǔ shè duō jìn shì tíng tái jiē shū bǎng é wèi zhī měi míng dà wéi yuǎn jìn suǒ xiào
又所居府舍,多进士亭台,皆书榜额,为之美名,大为远近所笑。
wú hé zú guān
无何卒官。
zhōng zōng jí wèi yǐ jiù liáo zhuī zèng zhù zuò láng
中宗即位,以旧僚追赠著作郎。
wén jí sān shí juǎn
文集三十卷。
jiǒng yǔ wáng bó lú zhào lín luò bīn wáng yǐ wén cí qí míng hǎi nèi chēng wéi wáng yáng lú luò yì hào wèi sì jié
炯与王勃、卢照邻、骆宾王以文词齐名,海内称为王杨卢骆,亦号为“四杰”。
jiǒng wén zhī wèi rén yuē wú kuì zài lú qián chǐ jū wáng hòu
炯闻之,谓人曰:“吾愧在卢前,耻居王后。
dāng shí yì zhě yì yǐ wéi rán
”当时议者,亦以为然。
qí hòu cuī róng li jiào zhāng shuō jù zhòng sì jié zhī wén
其后崔融、李峤、张说俱重四杰之文。
cuī róng yuē wáng bó wén zhāng hóng yì yǒu jué chén zhī jī gù fēi cháng liú suǒ jí
崔融曰:“王勃文章宏逸,有绝尘之迹, 固非常流所及。
jiǒng yǔ zhào lín kě yǐ qǐ zhī yíng chuān zhī yán xìn yǐ
炯与照邻可以企之,盈川之言信矣!
shuō yuē yáng yíng chuān wén sī rú xuán hé zhù shuǐ zhuó zhī bù jié jì yōu yú lú yì bù jiǎn wáng
”说曰:“杨盈川文思如悬河注水,酌之不竭,既优于卢,亦不减王。
chǐ jū wáng hòu xìn rán
‘耻居王后’,信然;
kuì zài lú qián qiān yě
‘愧在卢前’,谦也。
kāi yuán zhōng shuō wèi jí xián dà xué shì shí yú nián
开元中,说为集贤大学士十余年。
cháng yǔ xué shì xú jiān lùn jìn dài wén shì bēi qí diāo sàng
常与学士徐坚论近代文士,悲其凋丧。
jiān yuē li zhào gōng cuī wén gōng zhī bǐ shù shàn jià yī shí qí jiān shú yōu
坚曰: “李赵公、崔文公之笔术,擅价一时,其间孰优?
shuō yuē li jiào cuī róng xuē jì sòng zhī wèn zhī wén rú liáng jīn měi yù wú shī bù kě
”说曰:“李峤、崔融、薛稷、 宋之问之文,如良金美玉,无施不可。
fù jiā mó zhī wén rú gū fēng jué àn bì lì wàn rèn nóng yún yù xīng zhèn léi jù fā chéng kě wèi yě ruò shī yú láng miào zé hài yǐ
富嘉谟之文,如孤峰绝岸,壁立万仞,浓云郁兴,震雷俱发,诚可畏也,若施于廊庙,则骇矣!
yán cháo yǐn zhī wén rú lì fú jìng zhuāng yān gē zhào wǔ guān zhě wàng pí ruò lèi zhī fēng yā zé zuì rén yǐ
阎朝隐之文,如丽服靓庄, 燕歌赵舞,观者忘疲,若类之风、雅,则罪人矣!
wèn hòu jìn cí rén zhī yōu liè shuō yuē hán xiū zhī wén rú dà gēng zhǐ jiǔ yā yǒu diǎn zé ér báo yú zī wèi
”问后进词人之优劣,说曰: “韩休之文,如大羹旨酒,雅有典则,而薄于滋味。
xǔ jǐng xiān zhī wén rú fēng jī nì lǐ suī nóng huá kě ài ér wēi shǎo fēng gǔ
许景先之文,如丰肌腻理,虽秾华可爱,而微少风骨。
zhāng jiǔ líng zhī wén rú qīng jiān sù liàn shí jì shí yòng ér wēi jiǒng biān fú
张九龄之文,如轻缣素练,实济时用,而微窘边幅。
wáng hàn zhī wén rú qióng huái yù jiǎ suī làn rán kě zhēn ér duō yǒu diàn quē
王翰之文,如琼怀玉斝,虽烂然可珍,而多有玷缺。
jiān yǐ wéi rán
”坚以为然。
qián wēi zi dé gān gāo zōng mò lì zé qí biàn xiāng sì zhōu cì shǐ zhì yǒu wēi míng jùn rén wéi zhī yǔ yuē níng shí sān dòu suàn bù féng yáng dé gān
虔威子德干,高宗末,历泽、齐、汴、相四州刺史,治有威名,郡人为之语曰: “宁食三斗蒜,不逢杨德干。
zi shén ràng tiān shòu chū yǔ xú jìng yè yú yáng zhōu móu pàn fù zǐ fú zhū
子神让,天授初与徐敬业于扬州谋叛,父子伏诛。
wáng bó
王勃。
zì zǐ ān jiàng zhōu lóng mén rén
字子安,绛州龙门人。
zǔ tōng duò shǔ jùn sī hù shū zuǒ
祖通,隋蜀郡司户书佐。
dà yè mò qì guān guī yǐ zhe shū jiǎng xué wèi yè
大业末,弃官归,以著书讲学为业。
yī chūn qiū tǐ lì zì huò lín hòu lì qín hàn zhì yú hòu wèi zhe jì nián zhī shū wèi zhī yuán jīng
依《春秋》体例,自获麟后,历秦、汉至于后魏,著纪年之书,谓之 《元经》。
yòu yī kǒng zǐ jiā yǔ yáng xióng fǎ yán lì wèi kè zhǔ duì dá zhī shuō hào yuē zhōng shuō
又依《孔子家语》、扬雄《法言》例,为客主对答之说,号曰《中说》。
jiē wèi rú shì suǒ chēng
皆为儒士所称。
yì níng yuán nián zú mén rén xuē shōu děng xiāng yǔ yì shì yuē wén zhōng zǐ
义宁元年卒,门人薛收等相与议谥曰文中子。
èr zi fú zhì fú jiāo
二子:福畤、福郊。
bó liù suì jiě zhǔ wén gòu sī wú zhì cí qíng yīng mài yǔ xiōng miǎn jù cái zǎo xiāng lèi
勃六岁解属文,构思无滞,词情英迈,与兄勔、勮,才藻相类。
fù you dù yì jiǎn cháng chēng zhī yuē cǐ wáng shì sān zhū shù yě
父友杜易简常称之曰:“此王氏三珠树也。
bó nián wèi jí guān yīng yōu sù jǔ jí dì
”勃年未及冠,应幽素举及第。
qián fēng chū yì què shàng chén yóu dōng yuè sòng
干封初,诣阙上《宸游东岳颂》。
shí dōng dōu zào qián yuán diàn yòu shàng qián yuán diàn sòng
时东都造乾元殿,又上《乾元殿颂》。
pèi wáng xián wén qí míng zhào wèi pèi fǔ xiū zhuàn shén ài zhòng zhī
沛王贤闻其名,召为沛府修撰, 甚爱重之。
zhū wáng dòu jī hù yǒu shèng fù bó xì wèi xí yīng wáng jī wén
诸王斗鸡,互有胜负,勃戏为《檄英王鸡文》。
gāo zōng lǎn zhī nù yuē jù cǐ shì jiāo gòu zhī jiàn
高宗览之,怒曰:“据此是交构之渐。
jí rì chì bó bù lìng rù fǔ
”即日斥勃,不令入府。
jiǔ zhī bǔ guó zhōu cān jūn
久之,补虢州参军。
bó shì cái ào wù wèi tóng liáo suǒ jí
勃恃才傲物,为同僚所嫉。
yǒu guān nú cáo dá fàn zuì bó nì zhī yòu jù shì xiè nǎi shā dá yǐ sāi kǒu
有官奴曹达犯罪,勃匿之,又惧事泄,乃杀达以塞口。
shì fā dāng zhū huì shè chú míng
事发,当诛,会赦除名。
shí bó fù fú zhì wèi yōng zhōu sī hù cān jūn zuò bó zuǒ qiān jiāo zhǐ lìng
时勃父福畤为雍州司户参军,坐勃左迁交趾令。
shàng yuán èr nián bó wǎng jiāo zhǐ shěng fù dào chū jiāng zhōng wèi cǎi lián fù yǐ jiàn yì qí cí shén měi
上元二年,勃往交趾省父,道出江中,为《采莲赋》以见意,其辞甚美。
dù nán hǎi duò shuǐ ér zú shí nián èr shí bā
渡南海,堕水而卒,时年二十八。
bì ruò guàn jìn shì dēng dì lèi chú tài zǐ diǎn shàn chéng
苾,弱冠进士登第,累除太子典膳丞。
cháng shòu zhōng zhuó wèi fèng gé shè rén
长寿中,擢为凤阁舍人。
shí shòu chūn wáng chéng qì héng yáng wáng chéng yì děng wǔ wáng chū chū gé tóng rì shòu cè
时寿春王成器、 衡阳王成义等五王初出阁,同日授册。
yǒu sī zhuàn yí zhù wàng zài cè wén
有司撰仪注,忘载册文。
jí bǎi liáo zài liè fāng zhī quē lǐ zǎi xiàng xiāng gù shī sè
及百僚在列,方知阙礼,宰相相顾失色。
bì lì zhào shū lì wǔ rén gè lìng zhí bǐ kǒu zhàn fēn xiě yī shí jù bì
苾立召书吏五人,各令执笔,口占分写,一时俱毕。
cí lǐ diǎn shàn rén jiē tàn fú
词理典赡,人皆叹服。
xún jiā hóng wén guǎn xué shì jiān zhī tiān guān shì láng
寻加弘文馆学士,兼知天官侍郎。
bì pō rèn quán shì jiāo jié fēi lèi
苾颇任权势,交结非类。
wàn suì tōng tiān èr nián qí lián yào móu nì shì xiè bì zuò yǔ yào shàn bìng dì bì bìng fú zhū
万岁通天二年,綦连耀谋逆事泄,閟坐与耀善,并弟閟并伏诛。
bì lèi guān zhì jīng zhōu cì shǐ
閟累官至泾州刺史。
shén lóng chū yǒu zhào zhuī fù bì bì guān wèi
神龙初,有诏追复苾、閟官位。
fú zhì tiān hòu cháo yǐ zi guì lèi zhuǎn zé zhōu zhǎng shǐ zú
福畤,天后朝以子贵,累转泽州长史,卒。
chū lì bù shì láng péi xíng jiǎn diǎn xuǎn yǒu zhī rén zhī jiàn jiàn bì yǔ sū wèi dào wèi rén yuē èr zi yì dāng zhǎng quán héng zhī rèn
初,吏部侍郎裴行俭典选,有知人之鉴,见苾与苏味道,谓人曰:“二子亦当掌铨衡之任。
li jìng xuán yóu zhòng yáng jiǒng lú zhào lín luò bīn wáng yǔ bó děng sì rén bì dāng xiǎn guì
”李敬玄尤重杨炯、卢照邻、骆宾王与勃等四人,必当显贵。
xíng jiǎn yuē shì zhī zhì yuǎn xiān qì shí ér hòu wén yì
行俭曰: “士之致远,先器识而后文艺。
bó děng suī yǒu wén cái ér fú zào qiǎn lù qǐ xiǎng jué lù zhī qì yé
勃等虽有文才,而浮躁浅露,岂享爵禄之器耶!
yáng zi chén jìng yīng zhì lìng zhǎng yú de lìng zhōng wèi xìng
杨子沉静,应至令长,余得令终为幸。
guǒ rú qí yán
”果如其言。
bó wén zhāng mài jié xià bǐ zé chéng yóu hǎo zhù shū
勃文章迈捷,下笔则成,尤好著书。
zhuàn zhōu yì fā huī wǔ juǎn jí cì lùn děng shū shù bù
撰《周易发挥》五卷,及《次论》等书数部。
bó wáng hòu bìng duō yí shī
勃亡后,并多遗失。
yǒu wén jí sān shí juǎn
有文集三十卷。
bó cōng jǐng jué zhòng yú tuī bù lì suàn yóu jīng cháng zuò dà táng qiān suì lì yán táng dé líng zhǎng qiān nián bù hé chéng zhōu duò duǎn zuò
勃聪警绝众,于推步历算尤精,尝作《大唐千岁历》,言唐德灵长千年,不合承周、隋短祚。
qí lùn dà zhǐ yún yǐ tǔ wáng zhě wǔ shí dài ér yī qiān nián
其论大旨云:“以土王者,五十代而一千年;
jīn wáng zhě sì shí jiǔ dài ér jiǔ bǎi nián
金王者,四十九代而九百年;
shuǐ wáng zhě èr shí dài ér liù bǎi nián
水王者,二十代而六百年;
mù wáng zhě sān shí dài ér bā bǎi nián
木王者, 三十代而八百年;
huǒ wáng zhě èr shí dài ér qī bǎi nián
火王者,二十代而七百年。
cǐ tiān dì zhī cháng qī fú lì zhī shù yě
此天地之常期,符历之数也。
zì huáng dì zhì hàn bìng shì wǔ yùn zhēn zhǔ
自黄帝至汉,并是五运真主。
wǔ xíng yǐ biàn tǔ yùn fù guī táng dé chéng zhī yi yǐ
五行已遍,土运复归,唐德承之,宜矣!
wèi jìn zhì yú zhōu duò xián fēi zhèng tǒng wǔ xíng zhī lì qì yě gù bù kě chéng zhī
魏、晋至于周、隋, 咸非正统,五行之沴气也,故不可承之。
dà shuài rú cǐ
”大率如此。
luò bīn wáng wù zhōu yì wū rén
骆宾王,婺州义乌人。
shǎo shàn zhǔ wén yóu miào yú wǔ yán shī cháng zuò dì jīng piān dāng shí yǐ wéi jué chàng
少善属文,尤妙于五言诗,尝作《帝京篇》,当时以为绝唱。
rán luò tuò wú xíng hǎo yǔ bó tú yóu
然落魄无行,好与博徒游。
gāo zōng mò wèi cháng ān zhǔ bù
高宗末,为长安主簿。
zuò zāng zuǒ qiān lín hǎi chéng yàng yàng shī zhì qì guān ér qù
坐赃,左迁临海丞,怏怏失志,弃官而去。
wén míng zhōng yǔ xú jìng yè yú yáng zhōu zuò luàn
文明中,与徐敬业于扬州作乱。
jìng yè jūn zhōng shū xí jiē bīn wáng zhī cí yě
敬业军中书檄,皆宾王之词也。
jìng yè bài fú zhū wén duō sàn shī
敬业败,伏诛,文多散失。
zé tiān sù zhòng qí wén qiǎn shǐ qiú zhī
则天素重其文,遣使求之。
yǒu yǎn zhōu rén xì yún qīng jí chéng shí juǎn shèng chuán yú shì
有兖州人郄云卿集成十卷, 盛传于世。
shān xuán tǐng yōng zhōu lán tián rén
邓玄挺,雍州蓝田人。
shǎo shàn zhǔ wén lèi qiān zuǒ shǐ
少善属文,累迁左史。
zuò yǔ shàng guān yí shàn chū wèi dùn qiū lìng
坐与上官仪善,出为顿丘令。
yǒu shàn zhèng xǐ shū láo wèn
有善政,玺书劳问。
lèi shòu zhōng shū shè rén
累授中书舍人。
xìng jùn biàn jī jié guò rén měi yǒu cháo xuè cháo tíng chēng wéi kǒu shí
性俊辨,机捷过人,每有嘲谑,朝廷称为口实。
zé tiān lín cháo qiān lì bù shì láng jì bù chēng zhí shèn wéi shí tán suǒ bǐ
则天临朝,迁吏部侍郎,既不称职,甚为时谈所鄙。
yòu huàn xiāo kě zhī jí xuǎn rén mù wéi shān kě wèi bǎng yú qú lù
又患消渴之疾,选人目为“邓渴”,为榜于衢路。
zì yǒu táng yǐ lái zhǎng xuǎn zhī shī wèi yǒu rú xuán tǐng zhě
自有唐已来,掌选之失,未有如玄挺者。
zuò cǐ zuǒ qiān lǐ zhōu cì shǐ
坐此左迁澧州刺史。
zài zhōu fù yǐ shàn zhèng wén qiān jìn zhōu cì shǐ zhào bài lín tái shǎo jiān zhòng wèi tiān guān shì láng qí shī yòu shén yú qián
在州复以善政闻,迁晋州刺史,召拜麟台少监,重为天官侍郎,其失又甚于前。
xuán tǐng nǚ wéi dào wáng zǐ yīn qī yòu yǔ jiǎng wáng zǐ wěi xiāng shàn
玄挺女为道王子𬤇妻,又与蒋王子炜相善。
yīn móu yíng zhōng zōng yú fáng líng yǐ wèn xuán tǐng
𬤇谋迎中宗于房陵,以问玄挺。
wěi yòu cháng wèi xuán tǐng yuē yù zuò jí jì rú hé
炜又尝谓玄挺曰:“欲作急计如何?
xuán tǐng suī jiē bù dá ér bù yǐ gào
”玄挺虽皆不答,而不以告。
yǒng chāng yuán nián dé zuì xià yù sǐ
永昌元年得罪,下狱死。
wén yuàn zhōng
文苑中
guō zhèng yī yuán wàn qǐng fàn lǚ bīng miáo shén kè zhōu sī mào hú chu bīn fù
○郭正一元万顷范履冰苗神客周思茂胡楚宾附
qiáo zhī zhī dì kǎn bèi liú xī yí fù
乔知之弟侃备刘希夷附
liú yǔn jì fù jiā mó wú shǎo wēi gǔ yǐ fù
刘允济富嘉谟吴少微谷倚附
yuán bàn qiān qiū yuè fù
员半千丘悦附
liú xiàn wáng shì sī mǎ huáng liáng zǎi yán fù
刘宪王适司马锽梁载言附
chén quán qī chén zǐ áng lǘ qiū jūn fù sòng zhī wèn yán cháo yǐn wáng wú jìng lǐ kuò yǐn yuán kǎi fù
沈佺期陈子昂闾丘均附宋之问阎朝隐王无竞李适尹元凯附
gǔ céng zi zhì
贾曾子至
xǔ jǐng xiān hè zhī zhāng hè cháo wàn qí róng zhāng ruò xū xíng jù bāo róng li dēng zhī fù
许景先贺知章贺朝万齐融张若虚邢巨包融李登之附
xí yù xú ān zhēn fù
席豫徐安贞附
qí huàn wáng huàn lǐ yōng sūn tì zi chéng
齐浣王浣李邕孙逖子成
guō zhèng yī dìng zhōu péng chéng rén
郭正一,定州彭城人。
zhēn guàn zhòng jǔ jìn shì
贞观中举进士。
lèi zhuǎn zhōng shū shè rén hóng wén guǎn xué shì
累转中书舍人、弘文馆学士。
yǒng lóng èr nián qiān mì shū shǎo jiān jiǎn jiào zhōng shū shì láng yǔ wèi xuán tóng guō dài jǔ bìng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì
永隆二年, 迁秘书少监,检校中书侍郎,与魏玄同、郭待举并同中书门下平章事。
zǎi xiàng yǐ píng zhāng shì wéi míng zì zhèng yī děng shǐ yě
宰相以平章事为名,自正一等始也。
yǒng chún èr nián zhèng chú zhōng shū shì láng
永淳二年,正除中书侍郎。
zhèng yī zài zhōng shū lěi nián míng xí jiù shì jiān yǒu cí xué zhì chì duō chū qí shǒu dāng shí hào wèi chèn zhí
正一在中书累年,明习旧事, 兼有词学,制敕多出其手,当时号为称职。
zé tiān lín cháo zhuǎn guó zǐ jì jiǔ ba zhī zhèng shì
则天临朝,转国子祭酒,罢知政事。
xún chū wèi jìn zhōu cì shǐ rù wèi lín tái jiān yòu jiǎn jiào shǎn zhōu cì shǐ
寻出为晋州刺史,入为麟台监,又检校陕州刺史。
yǒng chāng yuán nián wèi kù shǐ suǒ xiàn liú pèi lǐng nán ér sǐ jiā kǒu jí mò wén jí duō yí shī
永昌元年,为酷史所陷,流配岭南而死,家口籍没,文集多遗失。
xiān shì yí fèng zhōng tǔ bō rù kòu gōng bù shàng shū liú shěn lǐ lǜ bīng shí bā wàn yǔ fán jiāng lún qīn líng zhàn yú qīng hǎi wáng shī dà bài shěn lǐ méi yú zhèn
先是,仪凤中,吐蕃入寇,工部尚书刘审礼率兵十八万,与蕃将伦钦陵战于青海,王师大败,审礼没于阵。
gāo zōng hài rán nǎi zhào shì chén wèn yǐ yù róng zhī cè zhèng yī duì yuē tǔ fán zuò gěng nián suì yǐ shēn mìng jiāng xīng shī xiāng jì bù jué kōng láo shì mǎ xū fèi liáng chǔ jìn tǎo zé tú sǔn bīng wēi shēn rù zé wèi qióng cháo xué
高宗骇然,乃召侍臣问以御戎之策,正一对曰:“吐蕃作梗,年岁已深,命将兴师,相继不绝,空劳士马,虚费粮储,近讨则徒损兵威, 深入则未穷巢穴。
chén wàng shǎo fā bīng mù qiě qiǎn bèi biān míng lì fēng hòu wù lìng qīn rǎo
臣望少发兵募,且遣备边,明立烽候,勿令侵扰。
cì guó yòng fēng zú rén xīn yè tóng kuān zhī shù nián kě yī jǔ ér miè
伺国用丰足, 人心叶同,宽之数年,可一举而灭。
jǐ shì zhōng liú qí xián huáng fǔ wén liàng děng yì yǐ wéi yán shǒu wèi biàn
”给事中刘齐贤、皇甫文亮等亦以为严守为便。
zhèng yī cái lüè lǜ duō cǐ lèi
正一才略,率多此类。
yuán wàn qǐng luò yáng rén hòu wèi jǐng mù huáng dì zhī yìn
元万顷,洛阳人,后魏景穆皇帝之胤。
zǔ bái zé wǔ dé zhōng zǒng guǎn
祖白泽,武德中总管。
wàn qǐng shàn zhǔ wén qǐ jiā bài tōng shì shè rén
万顷善属文,起家拜通事舍人。
qián fēng zhōng cóng yīng guó gōng li jī zhēng gāo lí wèi liáo dōng dào zǒng guǎn jì shì
干封中,从英国公李𪟝征高丽,为辽东道总管记室。
bié shuài féng běn yǐ dà jūn yuán pí jiàng guō dài fēng chuán pò shī qī
别帅冯本以大军援裨将郭待封,船破失期。
dài fēng yù zuò shū yǔ jī kǒng gāo lí zhī qí jiù bīng bù zhì chéng wēi pò zhī nǎi zuò lí hé shī zèng jī
待封欲作书与𪟝,恐高丽知其救兵不至,乘危迫之, 乃作离合诗赠𪟝。
jī bù dá qí yì dà nù yuē jūn jī jí qiè hé yòng shī wèi
𪟝不达其意,大怒曰:“军机急切,何用诗为?
bì zhǎn zhī
必斩之!
wàn qǐng wèi jiě shì zhī nǎi zhǐ
”万顷为解释之,乃止。
jī cháng lìng wàn qǐng zuò wén xí gāo lí qí yǔ yǒu jī gāo lí bù zhī shǒu yā lǜ zhī xiǎn mò lí zhī bào yún jǐn wén mìng yǐ suì yí bīng gù shǒu yā lǜ guān jūn bù dé rù wàn qǐng zuò shì liú yú lǐng wài
𪟝尝令万顷作文檄高丽,其语有讥高丽“不知守鸭绿之险”,莫离支报云“谨闻命矣”,遂移兵固守鸭绿,官军不得入,万顷坐是流于岭外。
hòu huì shè de hái bài zhe zuò láng
后会赦得还,拜著作郎。
shí tiān hòu fěng gāo zōng guǎng zhào wén cí zhī shì rù jìn zhōng xiū zhuàn wàn qǐng yǔ zuǒ shǐ fàn lǚ bīng miáo shén kè yòu shǐ zhōu sī mào hú chu bīn xián yù qí xuǎn qián hòu zhuàn liè nǚ zhuàn chén guǐ bǎi liáo xīn jiè lè shū děng fán qiān yú juǎn
时天后讽高宗广召文词之士入禁中修撰,万顷与左史范履冰、苗神客,右史周思茂、胡楚宾咸预其选,前后撰《列女传》、《臣轨》、《百僚新诫》、《乐书》 等凡千余卷。
cháo tíng yí yì jí bǎi sī biǎo shū jiē mì lìng wàn qǐng děng cān jué yǐ fēn zǎi xiàng zhī quán shí rén wèi zhī běi mén xué shì
朝廷疑议及百司表疏,皆密令万顷等参决,以分宰相之权,时人谓之 “北门学士”。
wàn qǐng zhǔ wén mǐn sù rán xìng shū kuàng bù jū xì jié wú rú zhě zhī fēng
万顷属文敏速,然性疏旷,不拘细节,无儒者之风。
zé tiān lín cháo qiān fèng gé shè rén
则天临朝,迁凤阁舍人。
wú jǐ zhuó bài fèng gé shì láng
无几,擢拜凤阁侍郎。
wàn qǐng sù yǔ xú jìng yè xiōng dì yǒu shàn yǒng chāng yuán nián wèi kù lì suǒ xiàn pèi liú lǐng nán ér sǐ
万顷素与徐敬业兄弟友善,永昌元年为酷吏所陷,配流岭南而死。
shí shén kè chu bīn yǐ zú lǚ bīng sī mào xiāng cì wèi kù lì suǒ shā
时神客、楚宾已卒,履冰、思茂相次为酷吏所杀。
fàn lǚ bīng zhě huái zhōu hé nèi rén
范履冰者,怀州河内人。
zì zhōu wáng fǔ hù cáo zhào rù jìn zhōng fán èr shí yú nián
自周王府户曹召入禁中,凡二十余年。
chuí gǒng zhōng lì luán tái tiān guān èr shì láng
垂拱中,历鸾台、天官二侍郎。
xún qiān chūn guān shàng shū tóng fèng gé luán tái píng zhāng shì jiān xiū guó shǐ
寻迁春官尚书、同凤阁鸾台平章事,兼修国史。
zài chū yuán nián zuò cháng jǔ fàn nì zhě bèi shā
载初元年,坐尝举犯逆者被杀。
miáo shén kè zhě cāng zhōu dōng guāng rén
苗神客者,沧州东光人。
guān zhì zhù zuò láng
官至著作郎。
zhōu sī mào zhě bèi zhōu zhāng nán rén
周思茂者,贝州漳南人。
shǎo yǔ dì sī jūn jù zǎo zhī míng
少与弟思钧,俱早知名。
zì yòu shǐ zhuǎn tài zǐ shè rén
自右史转太子舍人。
yǔ fàn lǚ bīng zài jìn zhōng zuì méng qīn yù zhì yú zhèng shì sǔn yì duō cān yù yān
与范履冰在禁中最蒙亲遇,至于政事损益,多参预焉。
lèi qiān lín tái shǎo jiān chóng wén guǎn xué shì
累迁麟台少监、崇文馆学士。
chuí gǒng sì nián xià yù sǐ
垂拱四年,下狱死。
hú chu bīn zhě xuān zhōu qiū pǔ rén
胡楚宾者,宣州秋浦人。
zhǔ wén mǐn sù měi yǐn bàn hān ér hòu cāo bǐ
属文敏速,每饮半酣而后操笔。
gāo zōng měi lìng zuò wén bì yǐ jīn yín bēi shèng jiǔ lìng yǐn biàn yǐ bēi cì zhī
高宗每令作文,必以金银杯盛酒令饮,便以杯赐之。
chu bīn zhōng rì hān yàn jiā wú suǒ cáng fèi jǐn fù rù dài zhào de cì yòu chū
楚宾终日酣宴,家无所藏,费尽复入待诏,得赐又出。
rán xìng shèn mì wèi cháng yán jìn zhōng shì zuì hòu rén huò wèn zhī dá yǐ tā shì ér yǐ
然性慎密,未尝言禁中事,醉后人或问之,答以他事而已。
zì yīn wáng wén xué bài yòu shǐ chóng xián zhí xué shì ér zú
自殷王文学拜右史、 崇贤直学士而卒。
qiáo zhī zhī tóng zhōu féng yì rén yě
乔知之,同州冯翊人也。
fù shī wàng shàng gāo zǔ nǚ lú líng gōng zhǔ bài fù mǎ dū wèi guān zhì tóng zhōu cì shǐ
父师望,尚高祖女庐陵公主,拜驸马都尉,官至同州刺史。
zhī zhī yǔ dì kǎn bèi bìng yǐ wén cí zhī míng
知之与弟侃、备,并以文词知名。
zhī zhī yóu chēng jùn cái suǒ zuò piān yǒng shí rén duō fěng sòng zhī
知之尤称俊才,所作篇咏,时人多讽诵之。
zé tiān shí lèi chú yòu bǔ quē qiān zuǒ sī láng zhōng
则天时,累除右补阙,迁左司郎中。
zhī zhī yǒu shì bì yuē yǎo niáng měi lì shàn gē wǔ wèi wǔ chéng sì suǒ duó
知之有侍婢曰窈娘,美丽善歌舞,为武承嗣所夺。
zhī zhī yuàn xī yīn zuò lǜ zhū piān yǐ jì qíng mì sòng yǔ bì bì gǎn fèn zì shā
知之怨惜,因作《绿珠篇》以寄情,密送与婢,婢感愤自杀。
chéng sì dà nù yīn fěng kù lì luó zhī zhū zhī
承嗣大怒,因讽酷吏罗织诛之。
kǎn kāi yuán chū wèi yǎn zhōu dū dū
侃,开元初为兖州都督。
bèi yù xiū sān jiào zhū yīng cháng ān zhōng zú yú xiāng yáng lìng
备,预修《三教珠英》,长安中卒于襄阳令。
shí yòu yǒu rǔ zhōu rén liú xī yí shàn wéi cóng jūn guī qíng zhī shī cí diào āi kǔ wéi shí suǒ zhòng zhì xíng bù xiū wèi jiān rén suǒ shā
时又有汝州人刘希夷,善为从军闺情之诗,词调哀苦,为时所重,志行不修, 为奸人所杀。
liú yǔn jì luò zhōu gǒng rén qí xiān zì pèi guó xǐ yān
刘允济,洛州巩人,其先自沛国徙焉。
nán qí péng chéng jùn chéng sù liù dài sūn yě
南齐彭城郡丞愬六代孙也。
shǎo gū shì mǔ shén jǐn
少孤,事母甚谨。
bó xué shàn zhǔ wén yǔ jiàng zhōu wáng bó zǎo qí míng tè xiāng yǒu shàn
博学善属文,与绛州王勃早齐名,特相友善。
ruò guàn běn zhōu jǔ jìn shì lèi chú zhù zuò zuǒ láng
弱冠,本州举进士,累除著作佐郎。
yǔn jì cháng cǎi zhí lǔ āi gōng hòu shí èr dài zhì yú zhàn guó yí shì zhuàn lǔ hòu chūn qiū èr shí juǎn
允济尝采摭鲁哀公后十二代至于战国遗事,撰《鲁后春秋》二十卷。
biǎo shàng zhī qiān zuǒ shǐ jiān zhí hóng wén guǎn
表上之, 迁左史,兼直弘文馆。
chuí gǒng sì nián míng táng chū chéng yǔn jì zòu shàng míng táng fù yǐ fěng zé tiān shén jiā tàn zhī shǒu zhì bāo měi bài zhù zuò láng
垂拱四年,明堂初成,允济奏上《明堂赋》以讽,则天甚嘉叹之,手制褒美,拜著作郎。
tiān shòu zhōng wèi lái jùn chén suǒ gòu dāng zuò sǐ yǐ qí mǔ lǎo tè xǔ zhōng qí yú nián réng liú xì yù
天授中,为来俊臣所构,当坐死,以其母老,特许终其余年,仍留系狱。
jiǔ zhī huì shè miǎn biǎn shòu dà yǔ wèi
久之, 会赦免,贬授大庾尉。
cháng ān zhōng lèi qiān zhù zuò zuǒ láng jiān xiū guó shǐ
长安中,累迁著作佐郎,兼修国史。
wèi jǐ zhuó bài fèng gé shè rén
未几,擢拜凤阁舍人。
zhōng xīng chū zuò yǔ zhāng yì zhī kuǎn xiá zuǒ shòu qīng zhōu zhǎng shǐ wèi lì qīng bái hé nán dào xún chá shǐ lù jìng qián shén chēng jiàn zhī
中兴初,坐与张易之款狎,左授青州长史,为吏清白,河南道巡察使路敬潜甚称荐之。
xún dīng mǔ yōu fú què ér zú
寻丁母忧,服阕而卒。
fù jiā mó yōng zhōu wǔ gōng rén yě
富嘉谟,雍州武功人也。
jǔ jìn shì
举进士。
cháng ān zhōng lèi zhuǎn jìn yáng wèi yǔ xīn ān wú shǎo wēi yǒu shàn tóng guān
长安中,累转晋阳尉,与新安吴少微友善, 同官。
xiān shì wén shì zhuàn bēi sòng jiē yǐ xú yǔ wèi zōng qì diào jiàn liè
先是,文士撰碑颂,皆以徐、庾为宗,气调渐劣。
jiā mó yǔ shǎo wēi shǔ cí jiē yǐ jīng diǎn wèi běn shí rén qīn mù zhī wén tǐ yī biàn chēng wéi fù wú tǐ
嘉谟与少微属词,皆以经典为本,时人钦慕之,文体一变,称为富吴体。
jiā mó zuò shuāng lóng quán sòng qiān zhú gǔ sòng shǎo wēi zhuàn chóng fú sì zhōng míng cí zuì gāo yā zuò zhě tuī zhòng
嘉谟作《双龙泉颂》、《千蠋谷颂》, 少微撰《崇福寺钟铭》,词最高雅,作者推重。
bīng zhōu zhǎng shǐ zhāng rén dǎn dài yǐ shū lǐ zuò bì tóng tà
并州长史张仁亶待以殊礼,坐必同榻。
jiā mó hòu wéi shòu ān wèi yù xiū sān jiào zhū yīng
嘉谟后为寿安尉,预修《三教珠英》。
zhōng xīng chū wèi zuǒ tái jiān chá yù shǐ zú
中兴初,为左台监察御史,卒。
yǒu wén jí wǔ juǎn
有文集五卷。
shǎo wēi yì jǔ jìn shì lèi zhì jìn yáng wèi
少微亦举进士,累至晋阳尉。
zhōng xīng chū diào yú lì bù shì láng wéi sì lì chēng jiàn bài yòu tái jiān chá yù shǐ
中兴初,调于吏部,侍郎韦嗣立称荐,拜右台监察御史。
wò bìng wén jiā mó sǐ kū ér fù shī xún yì zú
卧病,闻嘉谟死,哭而赋诗,寻亦卒。
yǒu wén jí wǔ juǎn
有文集五卷。
jiā mó yǔ shǎo wēi zài jìn yáng wèi jùn gǔ yǐ wèi tài yuán zhǔ bù jiē yǐ wén cí zhù míng shí rén wèi zhī běi jīng sān jié
嘉谟与少微在晋阳,魏郡谷倚为太原主簿,皆以文词著名,时人谓之“北京三杰”。
yǐ hòu liú yù kè sǐ wén zhāng yí shī
倚后流寓客死,文章遗失。
wēi zǐ gǒng kāi yuán zhōng wèi zhōng shū shè rén
微子巩,开元中,为中书舍人。
yuán bàn qiān běn míng yú qìng jìn zhōu lín fén rén
员半千,本名余庆,晋州临汾人。
shǎo yǔ qí zhōu rén hé yàn xiān tóng shī shì xué shì wáng yì fāng yì fāng jiā zhòng zhī cháng wèi zhī yuē wǔ bǎi nián yī xián zú xià dāng zhī yǐ
少与齐州人何彦先同师事学士王义方,义方嘉重之,尝谓之曰:“五百年一贤,足下当之矣!
yīn gǎi míng bàn qiān
”因改名半千。
jí yì fāng zú bàn qiān yǔ yàn xiān jiē zhì fú sàng bì ér qù
及义方卒,半千与彦先皆制服,丧毕而去。
shàng yuán chū yīng bā kē jǔ shòu wǔ zhì wèi
上元初,应八科举,授武陟尉。
shǔ pín suì hàn jī quàn xiàn lìng yīn zi liáng kāi cāng yǐ zhèn pín něi zi liáng bù cóng
属频岁旱饥,劝县令殷子良开仓以赈贫馁,子良不从。
huì zǐ liáng fù zhōu bàn qiān biàn fā cāng sù yǐ gěi jī rén
会子良赴州,半千便发仓粟以给饥人。
huái zhōu cì shǐ guō qí zōng dà jīng yīn ér àn zhī
怀州刺史郭齐宗大惊,因而按之。
shí huáng mén shì láng xuē yuán chāo wèi hé běi dào cún fǔ shǐ wèi qí zōng yuē gōng bǎi xìng bù néng jiù zhī ér shǐ huì guī yī wèi qǐ bù kuì yě
时黄门侍郎薛元超为河北道存抚使,谓齐宗曰:“公百姓不能救之,而使惠归一尉, 岂不愧也!
jù lìng shì zhī
”遽令释之。
xún yòu yīng yuè mù jǔ
寻又应岳牧举。
gāo zōng yù wǔ chéng diàn zhào zhū zhōu jǔ rén qīn wèn yuē bīng shū suǒ yún tiān zhèn dì zhèn rén zhèn gè hé wèi yě
高宗御武成殿,召诸州举人,亲问曰:“兵书所云天阵、地阵、人阵,各何谓也?
bàn qiān yuè cì ér jìn yuē chén guān zǎi jí cǐ shì duō yǐ
”半千越次而进曰:“臣观载籍,此事多矣。
huò wèi tiān zhèn xīng xiù gū xū
或谓:天阵,星宿孤虚;
dì zhèn shān chuān xiàng bèi
地阵, 山川向背;
rén zhèn piān wǔ mí féng
人阵,偏伍弥缝。
yǐ chén yú jiàn wèi bù rán yǐ
以臣愚见,谓不然矣。
fu shī chū yǐ yì yǒu ruò shí yǔ dé tiān zhī shí cǐ tiān zhèn yě
夫师出以义,有若时雨,得天之时,此天阵也;
bīng zài zú shí qiě gēng qiě zhàn de dì zhī lì cǐ dì zhèn yě
兵在足食,且耕且战,得地之利,此地阵也;
shàn yòng bīng zhě shǐ sān jūn zhī shì rú fù zǐ xiōng dì dé rén zhī hé cǐ rén zhèn yě
善用兵者,使三军之士,如父子兄弟,得人之和,此人阵也。
sān zhě qù yǐ qí hé yǐ zhàn
三者去矣,其何以战!
gāo zōng shén jiē shǎng zhī
”高宗甚嗟赏之。
jí duì cè zhuó wéi shàng dì
及对策,擢为上第。
chuí gǒng zhōng lèi bǔ zuǒ wèi zhòu cáo réng chōng xuān wèi tǔ bō shǐ
垂拱中,累补左卫胄曹,仍充宣慰吐蕃使。
jí yǐn cí zé tiān yuē jiǔ wén qīng míng wèi shì gǔ rén bù yì nǎi zài cháo liè
及引辞,则天曰:“久闻卿名,谓是古人,不意乃在朝列。
jìng wài xiǎo shì bù zú fán qīng yi liú dài zhì yě
境外小事,不足烦卿,宜留待制也。
jí rì shǐ rù gé gòng fèng
”即日使入阁供奉。
sì shèng yuán nián bàn qiān wèi zuǒ wèi zhǎng shǐ yǔ fèng gé shè rén wáng chù zhī tiān guān shì láng shí bào zhōng bìng wèi hóng wén guǎn zhí xué shì réng yǔ zhù zuò zuǒ láng lù jìng chún fēn rì yú xiǎn fú mén dài zhì
嗣圣元年,半千为左卫长史,与凤阁舍人王处知、天官侍郎石抱忠,并为弘文馆直学士,仍与著作佐郎路敬淳分日于显福门待制。
bàn qiān yīn zhuàn míng táng xīn lǐ sān juǎn shàng zhī
半千因撰《明堂新礼》三卷,上之。
zé tiān fēng zhōng yuè bàn qiān yòu zhuàn fēng shàn sì tán bēi shí èr shǒu yǐ jìn zé tiān chēng shàn
则天封中岳,半千又撰《封禅四坛碑》十二首以进,则天称善。
qián hòu cì juàn qiān yú pǐ
前后赐绢千余匹。
cháng ān zhōng wǔ qiān zhèng jiàn dài fū jiān yòu kòng hè nèi gòng fèng
长安中,五迁正谏大夫,兼右控鹤内供奉。
bàn qiān yǐ kòng hè zhī zhí gǔ wú qí shì yòu shòu sī rèn zhě lǜ duō qīng bó fēi cháo tíng jìn dé zhī xuǎn shàng shū qǐng ba zhī
半千以控鹤之职,古无其事,又授斯任者率多轻薄,非朝廷进德之选,上疏请罢之。
yóu shì wǔ zhǐ zuǒ qiān shuǐ bù láng zhōng yù xiū sān jiào zhū yīng
由是忤旨,左迁水部郎中,预修 《三教珠英》。
zhōng zōng shí wèi háo zhōu cì shǐ
中宗时,为濠州刺史。
ruì zōng jí wèi zhēng bài tài zǐ yòu yù dé jiān chóng wén guǎn xué shì jiā yín qīng guāng lù dài fū lèi fēng píng yuán jùn gōng
睿宗即位,征拜太子右谕德,兼崇文馆学士,加银青光禄大夫,累封平原郡公。
kāi yuán èr nián zú
开元二年卒。
wén jí duō yí shī
文集多遗失。
bàn qiān tóng shí xué shì qiū yuè
半千同时学士丘悦。
qiū yuè zhě hé nán lù hún rén yě
丘悦者,河南陆浑人也。
yì yǒu xué yè
亦有学业。
jǐng lóng zhōng wèi xiāng wáng fǔ yuàn yǔ wén xué wéi lì qì diǎn qiān péi yào qīng jù wèi wáng fǔ zhí xué shì
景龙中,为相王府掾,与文学韦利器、典签裴耀卿俱为王府直学士。
ruì zōng zài fān shén zhòng zhī guān zhì qí wáng fù
睿宗在籓甚重之,官至岐王傅。
kāi yuán chū zú
开元初卒。
zhuàn sān guó diǎn lüè sān shí juǎn xíng yú shí
撰《三国典略》三十卷,行于时。
liú xiàn sòng zhōu níng líng rén yě
刘宪,宋州宁陵人也。
fù sī lì gāo zōng shí wéi shì yù shǐ
父思立,高宗时为侍御史。
shǔ hé nán hé běi hàn jiǎn qiǎn yù shǐ zhōng chéng cuī mì děng fēn dào cún wèn zhèn gěi sī lì shàng shū jiàn yuē jīn mài xù fāng qiū cán gōng wèi bì sān shí zhī wu wàn xìng suǒ xiān
属河南、河北旱俭,遣御史中丞崔谧等分道存问赈给,思立上疏谏曰:“今麦序方秋,蚕功未毕,三时之务, 万姓所先。
chì shǐ fǔ xún rén jiē sǒng biàn wàng qí jiā yè jì cǐ tiān ēn yǒng yuè cān yíng bì nán yì zhǐ jí zhòng jì guǎng fáng fèi yì duō
敕使抚巡,人皆竦抃,忘其家业,冀此天恩,踊跃参迎,必难抑止,集众既广,妨废亦多。
jiā yǐ tú chéng wǎng huán jiān zhī chén xī tíng zhì
加以途程往还,兼之晨夕停滞。
jì yuán zhèn gěi xū lì bù shū běn yù ān cún què chéng fán rǎo
既缘赈给,须立簿书,本欲安存,却成烦扰。
yòu wú yì zhī chù qí mǎ shāo nán
又无驿之处,其马稍难。
jiǎn zé gōng sī xū yù zhuī jí
简择公私,须预追集。
yǔ hòu nóng wù tè qiè cháng qíng zàn fèi xū yú jí kuī suì jì
雨后农务,特切常情,暂废须臾,即亏岁计。
měi wèi yī mǎ suì láo shù jiā cóng cǐ xiāng chéng kǒng gèng zī shén
每为一马,遂劳数家,从此相乘,恐更滋甚。
wàng qiě wěi zhōu xiàn zhèn gěi dài qiū xián shí chū shǐ bāo biǎn
望且委州县赈给,待秋闲时出使褒贬。
shū zòu mì děng suì bù xíng
”疏奏,谧等遂不行。
hòu qiān kǎo gōng yuán wài láng shǐ zòu qǐng míng jīng jiā tiè jìn shì shì zá wén zì sī lì shǐ yě
后迁考功员外郎,始奏请明经加帖、进士试杂文,自思立始也。
xún zú guān
寻卒官。
xiàn ruò guàn jǔ jìn shì lèi chú dōng guān yuán wài láng
宪弱冠举进士,累除冬官员外郎。
tiān shòu zhōng shòu zhào tuī àn lái jùn chén
天授中,受诏推按来俊臣。
xiàn jí qí kù bào yù yīn shì shéng zhī fǎn wèi jùn chén suǒ gòu biǎn fén shuǐ lìng
宪嫉其酷暴,欲因事绳之,反为俊臣所构,贬𣸣水令。
zài qiān sī pū chéng
再迁司仆丞。
jí jùn chén fú zhū zhuó xiàn wèi jǐ shì zhōng xún zhuǎn fèng gé shè rén
及俊臣伏诛,擢宪为给事中,寻转凤阁舍人。
shén lóng chū zuò cháng wèi zhāng yì zhī suǒ yǐn zì lì bù shì láng chū wèi yū zhōu cì shǐ
神龙初,坐尝为张易之所引,自吏部侍郎出为渝州刺史。
é fù rù wèi tài pú shǎo qīng jiān xiū guó shǐ jiā xiū wén guǎn xué shì
俄复入为太仆少卿, 兼修国史,加修文馆学士。
jǐng yún chū sān qiān tài zǐ zhān shì
景云初,三迁太子詹事
xuán zōng zài dōng gōng liú yì jīng jí xiàn yīn shàng qǐ yuē zì gǔ jí jīn jiē zhòng yú xué
玄宗在东宫,留意经籍,宪因上启曰:“自古及今,皆重于学。
zhì yú guāng yào shèng dé fā yáng lìng wèn ān jìng shēn xīn bǎo níng jiā guó wú yǐ jiā yān
至于光耀盛德, 发扬令问,安静身心,保宁家国,无以加焉。
diàn xià jū fù jūn zhī wèi yǒu jué rén zhī cái qǐ jiǎ xún zhāng zhāi jù gài zī lüè zhī dà yì yòng gōng shén shǎo wèi lì jí duō
殿下居副君之位,有绝人之才,岂假寻章摘句,盖资略知大意,用功甚少,为利极多。
fú yuàn kè chéng měi zhì wú qì xiá rì shàng yǐ wèi zhì zūn zhī xīn xià yǐ dá shù liáo zhī wàng
伏愿克成美志,无弃暇日,上以慰至尊之心,下以答庶僚之望。
shì dú zhě wú liàng jīng míng xíng xiū qí nián sù wàng shí cì zhào wèn yǐ chá qí yán xìng shèn
侍读褚无量,经明行修,耆年宿望,时赐召问,以察其言,幸甚!
xuán zōng shén jiā nà zhī
”玄宗甚嘉纳之。
míng nián xiàn zú zèng yǎn zhōu dū dū
明年,宪卒,赠兖州都督。
yǒu jí sān shí juǎn
有集三十卷。
chū zé tiān shí chì lì bù hú míng kǎo xuǎn rén pàn yǐ qiú cái yàn xiàn yǔ wáng shì sī mǎ huáng liáng zǎi yán xiāng cì pàn rù dì èr děng
初则天时,敕吏部糊名考选人判,以求才彦,宪与王适、司马锽、梁载言相次判入第二等。
wáng shì yōu zhōu rén
王适,幽州人。
guān zhì yōng zhōu sī gōng
官至雍州司功。
sī mǎ lì luò zhōu wēn rén yě
司马皪,洛州温人也。
shén lóng zhōng zú yú huáng mén shì láng
神龙中,卒于黄门侍郎。
liáng zǎi yán bó zhōu liáo chéng rén
梁载言,博州聊城人。
lì fèng gé shè rén zhuān zhī zhì gào
历凤阁舍人,专知制诰。
zhuàn jù yuán gù shì shí juǎn shí dào zhì shí liù juǎn bìng chuán yú shí
撰《具员故事》十卷,《十道志》十六卷,并传于时。
zhōng zōng shí wéi huái zhōu cì shǐ
中宗时为怀州刺史。
chén quán qī xiāng zhōu nèi huáng rén yě
沈佺期,相州内黄人也。
jìn shì jǔ
进士举。
cháng ān zhōng lèi qiān tōng shì shè rén yù xiū sān jiào zhū yīng
长安中,累迁通事舍人,预修《三教珠英》。
quán qī shàn zhǔ wén yóu zhǎng qī yán zhī zuò yǔ sòng zhī wèn qí míng shí rén chēng wéi shěn sòng
佺期善属文,尤长七言之作,与宋之问齐名,时人称为沈宋。
zài zhuǎn kǎo gōng yuán wài láng zuò zāng pèi liú lǐng biǎo
再转考功员外郎, 坐赃配流岭表。
shén lóng zhōng shòu qǐ jū láng jiā xiū wén guǎn zhí xué shì
神龙中,授起居郎,加修文馆直学士。
hòu lì zhōng shū shè rén tài zǐ zhān shì
后历中书舍人、太子詹事。
kāi yuán chū zú
开元初卒。
yǒu wén jí shí juǎn
有文集十卷。
dì quán jiāo jí zi yì yǐ wén cí zhī míng
弟全交及子,亦以文词知名。
chén zǐ áng zǐ zhōu shè hóng rén
陈子昂,梓州射洪人。
jiā shì fù háo
家世富豪。
zi áng dú kǔ jié dú shū yóu shàn zhǔ wén
子昂独苦节读书,尤善属文。
chū wèi gǎn yù shī sān shí shǒu jīng zhào sī gōng wáng shì jiàn ér jīng yuē cǐ zi bì wèi tiān xià wén zōng yǐ
初为《感遇诗》 三十首,京兆司功王适见而惊曰:“此子必为天下文宗矣!
yóu shì zhī míng
”由是知名。
jǔ jìn shì
举进士。
huì gāo zōng bēng líng jià jiāng hái cháng ān zi áng yì què shàng shū shèng chén dōng dōu xíng shèng kě yǐ ān zhì shān líng guān zhōng hàn jiǎn líng jià xi xíng bù biàn
会高宗崩,灵驾将还长安,子昂诣阙上书,盛陈东都形胜,可以安置山陵,关中旱俭,灵驾西行不便。
yuē
曰:
zǐ zhōu shè hóng xiàn cǎo mǎng yú chén zi áng jǐn dùn shǒu mào sǐ xiàn shū què xià
梓州射洪县草莽愚臣子昂,谨顿首冒死献书阙下。
chén wén míng wáng bù è qiē zhí zhī yán yǐ nà zhōng liè shì bù dàn sǐ wáng zhī zhū yǐ jí jiàn
臣闻明王不恶切直之言以纳忠,烈士不惮死亡之诛以极谏。
gù yǒu fēi cháng zhī cè zhě bì dài fēi cháng zhī shí
故有非常之策者, 必待非常之时;
de fēi cháng zhī shí zhě bì dài fēi cháng zhī zhǔ
得非常之时者,必待非常之主。
rán hòu wēi yán zhèng sè kàng yì zhí cí fù tāng huò ér bù huí zhì zhū yí ér wú huǐ
然后危言正色,抗义直辞,赴汤镬而不回,至诛夷而无悔!
qǐ tú yù guǐ shì kuā sú yàn shēng lè sǐ zhě zāi
岂徒欲诡世夸俗,厌生乐死者哉!
shí yǐ wéi shā shēn zhī hài xiǎo cún guó zhī lì dà
实以为杀身之害小,存国之利大。
gù shěn jì dìng yì ér gān xīn yān
故审计定议而甘心焉。
kuàng hū de fēi cháng zhī shí yù fēi cháng zhī zhǔ yán bì huò yòng sǐ yì hé jīng
况乎得非常之时,遇非常之主,言必获用,死亦何惊!
qiān zǎi zhī jī jiāng bù xiǔ yú jīn rì yǐ
千载之迹,将不朽于今日矣!
fú wéi dà xíng huáng dì yí tiān xià qì qún chén wàn guó zhèn jīng bǎi xìng tú liè
伏惟大行皇帝遗天下,弃群臣,万国震惊,百姓屠裂。
bì xià yǐ xùn qí zhī shèng chéng zōng miào zhī zhòng tiān xià zhī wàng yóng yóng rú yě
陛下以徇齐之圣,承宗庙之重,天下之望,喁喁如也。
mò bù jì méng shèng huà yǐ bǎo yú nián
莫不冀蒙圣化,以保余年;
tài píng zhī zhǔ jiāng fù zài yú cí yǐ
太平之主,将复在于兹矣!
kuàng huáng tài hòu yòu yǐ wén mǔ zhī xián xié xuān gōng zhī yào jūn guó dà shì yí zhào jué zhī
况皇太后又以文母之贤,协轩宫之耀,军国大事,遗诏决之;
táng yú zhī jì yú sī shèng yǐ
唐、虞之际,于斯盛矣!
chén fú jiàn zhào shū zǐ gōng jiāng qiān xī jīng luán yú yì yù péi xìng
臣伏见诏书,梓宫将迁西京,鸾舆亦欲陪幸。
jì fēi shàng cè zhì zhě shī tú
计非上策,智者失图;
miào táng wèi wén yǒu gǔ gěng zhī mó cháo tíng duō jiàn yǒu shùn cóng zhī yì
庙堂未闻有骨鲠之谟,朝廷多见有顺从之议;
chén qiè huò yǐ wéi guò yǐ
臣窃惑以为过矣!
fú zì sī zhī shēng shèng rì mù huáng fēng mó dǐng zhì zhǒng mò fēi tíng yù
伏自思之,生圣日,沐皇风, 摩顶至踵,莫非亭育;
bù néng lì dān fèng dǐ zhuó lóng běi miàn yù jiē dōng wàng jīn wū kàng yīn ér zhèng jiàn zhě shèng wáng zhī zuì rén yě
不能历丹凤,抵濯龙,北面玉阶,东望金屋,抗音而正谏者, 圣王之罪人也!
suǒ yǐ bù gù wàn sǐ qǐ xiàn yī yán yuàn méng tīng lǎn gān jiù dǐng huò fú wéi bì xià chá zhī
所以不顾万死,乞献一言,愿蒙听览,甘就鼎镬,伏惟陛下察之。
chén wén qín dū xián yáng zhī shí hàn dōu cháng ān zhī rì shān hé wèi gù tiān xià fú yǐ
臣闻秦都咸阳之时,汉都长安之日,山河为固,天下服矣。
rán yóu běi qǔ hú wǎn zhī lì nán zī bā shǔ zhī ráo
然犹北取胡、宛之利,南资巴蜀之饶。
zì wèi rù hé zhuǎn guān dōng zhī sù
自渭入河,转关东之粟;
yú shā jué mò zhì shān xī zhī chǔ
逾沙绝漠,致山西之储。
rán hòu néng xuē píng tiān xià tán yā zhū hóu cháng pèi lì cè héng zhì yǔ zhòu
然后能削平天下,弹压诸侯,长辔利策,横制宇宙。
jīn zé bù rán
现在却不是这样。
yàn dài pò xiōng nú zhī qīn ba lǒng yīng tǔ bō zhī huàn
燕、代迫匈奴之侵,巴、陇婴吐蕃之患;
xī shǔ pí lǎo qiān lǐ yíng liáng
西蜀疲老,千里赢粮;
běi guó dīng nán shí wǔ chéng sāi
北国丁男,十五乘塞;
suì yuè bèn mìng qí bì bù kān
岁月奔命,其弊不堪。
qín zhī shǒu wěi jīn wèi quē yǐ
秦之首尾,今为阙矣!
jí suǒ yú zhě dú sān fǔ zhī jiān ěr
即所余者,独三辅之间耳。
qǐng zāo huāng jǐn rén bèi jiàn jī
顷遭荒馑,人被荐饥。
zì hé yǐ xi mò fēi chì dì
自河已西, 莫非赤地;
xún lǒng yǐ běi hǎn féng qīng cǎo
循陇已北,罕逢青草。
mò bù fù xiōng zhuǎn xǐ qī zǐ liú lí wěi jiā sàng yè gāo yuán rùn mǎng cǐ cháo tíng zhī suǒ bèi zhī yě
莫不父兄转徙,妻子流离,委家丧业,膏原润莽, 此朝廷之所备知也。
lài yǐ zōng miào shén líng huáng tiān huǐ huò qù suì báo rěn qián qiū shāo dēng shǐ léi è zhī yú de bǎo xìng mìng tiān xià xìng shèn kě wèi hòu yǐ
赖以宗庙神灵,皇天悔祸,去岁薄稔,前秋稍登,使羸饿之余, 得保性命,天下幸甚,可谓厚矣!
rán ér liú rén wèi fǎn tián yě shàng wú bái gǔ zòng héng qiān mò wú zhǔ
然而流人未返,田野尚芜,白骨纵横,阡陌无主。
zhì yú xù jī yóu kě āi shāng
至于蓄积,尤可哀伤。
bì xià bù liào qí nán guì cóng xiān yì suì yù cháng qū dà jià àn jié qín jīng qiān shèng wàn qí hé fāng qǔ gěi
陛下不料其难,贵从先意,遂欲长驱大驾,按节秦京,千乘万骑,何方取给?
kuàng shān líng chū zhì chuān fù wèi yāng
况山陵初制,穿复未央;
tǔ mù gōng jiàng bì zī tú yì
土木工匠,必资徒役。
jīn yù lǜ pí bì zhī zhòng xìng shù wàn zhī jūn zhēng fā jìn jī biān pū léi lǎo záo shān cǎi shí qū yǐ jiù gōng
今欲率疲弊之众, 兴数万之军,征发近畿,鞭扑羸老,凿山采石,驱以就功。
chūn zuò wú shí qiū chéng jué wàng diāo zhài yí jiào zài lí jiān kǔ
春作无时,秋成绝望, 凋瘵遗噍,再罹艰苦。
tǎng bù kān bì bì yǒu bū táo zǐ lái zhī sòng jiāng hé yǐ shù zhī
倘不堪弊,必有逋逃,“子来”之颂,将何以述之?
cǐ yì zōng miào zhī dà jī bù kě bù shěn tú yě
此亦宗庙之大机,不可不审图也!
kuàng guó wú jiān suì zhī chǔ jiā xiān zā shí zhī xù
况国无兼岁之储,家鲜匝时之蓄。
yī xún bù yǔ yóu kě shēn yōu hū jiā shuǐ hàn rén hé yǐ jì
一旬不雨,犹可深忧, 忽加水旱,人何以济?
bì xià bù shēn chá shǐ zhōng dú wéi qún yì chén kǒng sān fǔ zhī bì bù zhǐ rú qián rì yǐ
陛下不深察始终,独违群议,臣恐三辅之弊,不止如前日矣!
qiě tiān zǐ yǐ sì hǎi wéi jiā shèng rén bāo liù hé wèi yǔ
且天子以四海为家,圣人包六合为宇。
lì guān suì gǔ yǐ zhì yú jīn hé cháng bù yǐ sān wáng wèi rén wǔ dì wèi shèng
历观邃古,以至于今,何尝不以三王为仁,五帝为圣!
suī zhōu gōng zhì zuò fū zǐ zhe míng mò bù zǔ shù yáo shùn xiàn zhāng wén wǔ wèi bǎi wáng zhī hóng liè zuò qiān zǎi zhī xióng tú
虽周公制作,夫子著明,莫不祖述尧、舜,宪章文、武,为百王之鸿烈,作千载之雄图!
rán ér shùn sǐ zhì fāng zàng cāng wú ér bù fǎn
然而舜死陟方,葬苍梧而不返;
yǔ huì qún hòu mò jī shān ér yǒng zhōng
禹会群后,殁稽山而永终。
qǐ qí ài mán yí zhī xiāng ér bǐ zhōng guó zāi
岂其爱蛮夷之乡而鄙中国哉?
shí jiāng yù shì shèng rén wú wài yě
实将欲示圣人无外也。
gù néng shǐ fén jí yǐ wéi měi tán dì wáng yǐ wèi gāo fàn
故能使坟籍以为美谈,帝王以为高范。
kuàng wǒ wēi wēi dà shèng lì dì dēng huáng rì yuè suǒ zhào mò bù lǜ bǐ
况我巍巍大圣,轹帝登皇,日月所照,莫不率俾。
hé dú qín fēng zhī de kě zhì shān líng
何独秦、丰之地,可置山陵;
hé luò zhī dōu bù kān yuán qǐn
河、洛之都,不堪园寝?
bì xià qǐ bù chá zhī yú chén qiè wèi bì xià xī yě
陛下岂不察之,愚臣窃为陛下惜也!
qiě jǐng shān chóng lì xiù guān qún fēng běi duì sōng máng xi wàng rǔ hǎi jū zhù róng zhī gù dì lián tài hào zhī yí xū
且景山崇丽, 秀冠群峰,北对嵩、邙,西望汝海,居祝融之故地,连太昊之遗墟。
dì wáng tú jī zòng héng zuǒ yòu
帝王图迹,纵横左右;
yuán líng zhī měi fù hé jiā yān
园陵之美,复何加焉!
bì xià céng wèi chá zhī wèi qí bù kě
陛下曾未察之,谓其不可;
yú chén bǐ jiàn liáng zú shàng yǐ
愚臣鄙见,良足尚矣!
kuàng chán jiàn zhī zhōng tiān dì jiāo huì běi yǒu tài xíng zhī xiǎn nán yǒu wǎn yè zhī ráo dōng yā jiāng huái shí hú huái zhī lì xi chí xiáo miǎn jù guān hé zhī bǎo
况瀍、涧之中,天地交会,北有太行之险,南有宛、叶之饶,东压江、淮,食湖淮之利,西驰崤、渑,据关河之宝。
yǐ cōng míng zhī zhǔ yǎng chún cuì zhī rén tiān xià hé píng gōng jǐ zhèng nán miàn ér yǐ
以聪明之主,养纯粹之人,天下和平,恭己正南面而已。
bì xià bù sī chán luò zhī zhuàng guān guān lǒng zhī huāng wú nǎi yù qì tài shān zhī ān lǚ jiāo yuán zhī xiǎn wàng shén qì zhī dà bǎo xùn céng mǐn zhī xiǎo jié
陛下不思瀍、洛之壮观,关、陇之荒芜,乃欲弃太山之安,履焦原之险, 忘神器之大宝,徇曾、闵之小节。
yú chén àn mèi yǐ wéi shén yě
愚臣暗昧,以为甚也!
bì xià hé bù lǎn zhèng chén zhī cè cǎi xíng lù zhī yáo zī mó tài hòu píng zhāng zǎi fǔ shǐ cāng shēng zhī wàng zhī yǒu suǒ ān tiān xià qǐ bù xìng shèn
陛下何不览争臣之策,采行路之谣,谘谟太后,平章宰辅,使苍生之望,知有所安,天下岂不幸甚!
xī zhě píng wáng qiān dū guāng wǔ dū luò shān líng qǐn miào bù zài dōng jīng
昔者平王迁都,光武都洛,山陵寝庙,不在东京;
zōng shè fén yíng bìng jū xī tǔ
宗社坟茔,并居西土。
rán ér chūn qiū měi wèi shǐ wáng hàn shū zài wèi dài zǔ qǐ qí bù yuàn xiào zāi
然而 《春秋》美为始王,《汉书》载为代祖,岂其不愿孝哉?
hé shèng xián bāo biǎn yú sī làn yǐ
何圣贤褒贬于斯滥矣?
shí yǐ shí yǒu bù kě shì yǒu bì rán
实以时有不可,事有必然。
gài yù yí xiǎo cún dà qù huò guī fú shèng rén suǒ yǐ guì yě
盖欲遗小存大,去祸归福,圣人所以贵也。
fu xiǎo bù rěn luàn dà móu zhòng ní zhī zhì jiè yuàn bì xià chá zhī
夫小不忍,乱大谋,仲尼之至诫,愿陛下察之。
ruò yǐ chén yú bù yòng cháo yì suì xíng chén kǒng guān lǒng zhī yōu wú shí xiū yě
若以臣愚不用,朝议遂行,臣恐关、陇之忧,无时休也!
chén yòu wén tài yuán xù jù wàn zhī cāng luò kǒu jī tiān xià zhī sù guó jiā zhī zī sī wèi dà yǐ
臣又闻太原蓄钜万之仓,洛口积天下之粟,国家之资,斯为大矣!
jīn yù shě ér bù gù bèi yǐ cháng qū shǐ yǒu shí jīng jiē tiān xià shī wàng
今欲舍而不顾,背以长驱,使有识惊嗟,天下失望。
tǎng shǔ qiè gǒu dào wàn yī bù tú xi rù shǎn zhōu zhī jiāo dōng fàn wǔ láo zhī zhèn dào áo cāng yī póu zhī sù bì xià hé yǐ è zhī
倘鼠窃狗盗,万一不图,西入陕州之郊, 东犯武牢之镇,盗敖仓一抔之粟,陛下何以遏之?
cǐ tiān xià zhī zhì jī bù kě bù shēn jù yě
此天下之至机,不可不深惧也。
suī zé dào wèi xuán zhǒng zhū xíng yǐ jí miè qí jiǔ zú fén qí qī zǐ qì gū suī hèn jiāng hé jí yān
虽则盗未旋踵,诛刑已及,灭其九族,焚其妻子,泣辜虽恨,将何及焉!
gù yuē xiān móu hòu shì zhě yì xiān shì hòu móu zhě shī
故曰: “先谋后事者逸,先事后谋者失。
guó zhī lì qì bù kě yǐ shì rén
”“国之利器,不可以示人。
sī yán qǐ tú shè yě gù yuàn bì xià niàn zhī
”斯言岂徒设也, 固愿陛下念之!
zé tiān zhào jiàn qí qí duì bài lín tái zhèng zì
则天召见,奇其对,拜麟台正字。
zé tiān jiāng shì yā zhōu tǎo shēng qiāng zi áng shàng shū yuē
则天将事雅州讨生羌,子昂上书曰:
lín tái zhèng zì chén zǐ áng mèi sǐ shàng yán
麟台正字臣子昂昧死上言。
chén wén dào lù yún guó jiā yù kāi shǔ shān zì yā zhōu dào rù tǎo shēng qiāng yīn yǐ xí jī tǔ bō
臣闻道路云:国家欲开蜀山,自雅州道入讨生羌,因以袭击吐蕃。
zhí shì zhě bù shěn tú qí lì hài suì fā liáng fèng ba yán bīng yǐ xùn zhī
执事者不审图其利害,遂发梁、凤、巴蜒兵以徇之。
chén yú yǐ wéi xī shǔ zhī huò zì cǐ jié yǐ
臣愚以为西蜀之祸,自此结矣!
chén wén luàn shēng bì yóu yú yuàn
臣闻乱生,必由于怨。
yā zhōu biān qiāng zì guó chū yǐ lái wèi cháng yī rì wèi dào
雅州边羌,自国初已来,未尝一日为盗。
jīn yī dàn wú zuì shòu lù qí yuàn bì shén
今一旦无罪受戮,其怨必甚。
yuàn shén jù zhū bì fēng hài xī shān
怨甚惧诛,必蜂骇西山。
xī shān dào qǐ zé shǔ zhī biān yì bù dé bù lián bīng bèi shǒu
西山盗起,则蜀之边邑,不得不连兵备守。
bīng jiǔ bù jiě zé shǔ zhī huò gòu yǐ
兵久不解,则蜀之祸构矣!
xī hòu hàn mò xī jīng sàng bài gài yóu cǐ zhū qiāng
昔后汉末西京丧败,盖由此诸羌。
cǐ yī shì yě
此一事也。
qiě chén wén tǔ bō jié xiá zhī lǔ jūn zhǎng xiāng xìn ér duō jiān móu
且臣闻吐蕃桀黠之虏,君长相信,而多奸谋。
zì gǎn kàng tiān zhū ěr lái xiàng èr shí yú zài dà zhàn zé dà shèng xiǎo zhàn zé xiǎo shèng wèi cháng bài yī duì wáng yī fū
自敢抗天诛,迩来向二十余载, 大战则大胜,小战则小胜,未尝败一队,亡一夫。
guó jiā wǎng yǐ xuē rén guì guō dài fēng wèi xiāo wǔ zhī jiāng tú shí yī wàn zhòng yú dà fēi zhī chuān yī jiǎ bù fǎn
国家往以薛仁贵、郭待封为虓武之将,屠十一万众于大非之川,一甲不返。
yòu yǐ li jìng xuán liú shěn lǐ wèi láng miào zhī qì rǔ shí bā wàn zhòng yú qīng hǎi zhī zé shēn qiú lǔ tíng
又以李敬玄、刘审礼为廊庙之器,辱十八万众于青海之泽,身囚虏庭。
shì shí jīng jiá yǒng shì shì rú yún léi rán jìng bù néng qín yī róng guó yī chǒu zhì jīn ér guān lǒng wèi kōng
是时精甲勇士,势如云雷,然竟不能擒一戎,馘一丑,至今而关、陇为空。
jīn nǎi yù yǐ li chù yī wèi jiāng qū qiáo cuì zhī bīng jiāng xí tǔ bō
今乃欲以李处一为将,驱憔悴之兵,将袭吐蕃。
chén qiè yōu zhī ér wèi cǐ lǔ suǒ xiào
臣窃忧之, 而为此虏所笑。
cǐ èr shì yě
此二事也。
qiě fú shì yǒu qiú lì ér de hài zhě
且夫事有求利而得害者。
zé shǔ xī shí bù tōng zhōng guó qín huì wáng yù dì tiān xià ér bìng zhū hóu yǐ wéi bù jiān gàn bù qǔ shǔ shì wèi kě jǔ nǎi yòng zhāng yí jì shì měi nǚ jué jīn niú yīn jiān yǐ dàn shǔ hòu
则蜀昔时不通中国,秦惠王欲帝天下而并诸侯,以为不兼干不取蜀,势未可举,乃用张仪计,饰美女,谲金牛,因间以啖蜀侯。
shǔ hòu guǒ tān qí lì shǐ wǔ dīng lì shì záo tōng gǔ zhàn bāo xié zhì dào yú qín
蜀侯果贪其利,使五丁力士凿通谷,栈褒斜,置道于秦。
zì shì xiǎn zǔ bù guān shān gǔ bù bì zhāng yí niè zhǒng chéng biàn zòng bīng dà pò zhī shǔ hòu zhū gàn yì miè
自是险阻不关,山谷不闭,张仪蹑踵乘便,纵兵大破之,蜀侯诛,干邑灭。
zhì jīn shǔ wèi zhōng zhōu shì tān lì ér wáng
至今蜀为中州,是贪利而亡。
cǐ sān shì yě
此三事也。
qiě chén wén tǔ bō jié lǔ ài shǔ zhī zhēn fù yù dào zhī jiǔ yǒu rì yǐ
且臣闻吐蕃羯虏,爱蜀之珍富,欲盗之,久有日矣。
rán qí shì bù néng jǔ zhě tú yǐ shān chuān zǔ jué zhàng ài bù tōng cǐ qí suǒ yǐ dùn è láng zhī huì ér bù dé qīn shí yě
然其势不能举者,徒以山川阻绝,障隘不通,此其所以顿饿狼之喙而不得侵食也。
jīn guó jiā nǎi chè biān qiāng kāi ài dào shǐ qí shōu bēn wáng zhī zhǒng wèi xiàng dǎo yǐ gōng biān
今国家乃撤边羌,开隘道, 使其收奔亡之种,为向导以攻边。
shì nǎi jiè kòu bīng ér wèi zéi chú dào jǔ quán shǔ yǐ yí zhī
是乃借寇兵而为贼除道,举全蜀以遗之。
cǐ sì shì yě
此四事也。
chén qiè guān shǔ wèi xī nán yī dōu huì guó jiā zhī bǎo kù tiān xià zhēn huò jù chū qí zhōng
臣窃观蜀为西南一都会,国家之宝库,天下珍货聚出其中。
yòu rén fù sù duō shùn jiāng ér xià kě yǐ jiān jì zhōng guó
又人富粟多,顺江而下,可以兼济中国。
jīn zhí shì zhě nǎi tú jiǎo xìng zhī lì xī yǐ wěi shì xī qiāng
今执事者乃图侥幸之利,悉以委事西羌。
de bù zú yǐ fù guó tú shā wú gū zhī zhòng yǐ shāng bì xià zhī rén
地不足以富国,徒杀无辜之众,以伤陛下之仁;
mí fèi suí zhī wú yì shèng dé
糜费随之,无益圣德。
yòu kuàng jiǎo xìng zhī lì wèi kě tú zāi
又况侥幸之利,未可图哉!
cǐ wǔ shì yě
此五事也。
fu shǔ zhī suǒ shì yǒu xiǎn yě
夫蜀之所恃,有险也;
rén zhī suǒ ān wú yì yě
人之所安,无役也。
jīn guó jiā nǎi kāi qí xiǎn yì qí rén
今国家乃开其险,役其人;
xiǎn kāi zé biàn kòu rén yì zé shāng cái
险开则便寇,人役则伤财。
chén kǒng wèi jiàn qiāng róng yǐ yǒu jiān dào zài qí zhōng yǐ
臣恐未见羌戎,已有奸盗在其中矣!
wǎng nián yì zhōu zhǎng shǐ li chóng zhēn tú cǐ jiān lì chuán xí chēng tǔ bō yù kòu sōng zhōu suì shǐ guó jiā shèng jūn shī dà zhuǎn xiǎng yǐ bèi zhī
往年益州长史李崇真图此奸利,传檄称吐蕃欲寇松州,遂使国家盛军师、大转饷以备之。
wèi èr sān nián bā shǔ èr shí yú zhōu sāo rán dà bì jìng bú jiàn tǔ bō zhī miàn ér chóng zhēn zāng qián yǐ jì jù wàn yǐ
未二三年,巴蜀二十余州,骚然大弊,竟不见吐蕃之面,而崇真赃钱已计钜万矣。
shǔ rén cán pò jǐ bù kān mìng
蜀人残破,几不堪命。
cǐ zhī jìn shì yóu zài rén kǒu bì xià suǒ qīn zhī
此之近事,犹在人口,陛下所亲知。
chén yú yì zhě bù yǒu jiān chén yù tú cǐ lì fù yǐ shēng qiāng wèi jì zhě zāi
臣愚意者不有奸臣欲图此利,复以生羌为计者哉!
cǐ liù shì yě
此六事也。
qiě shǔ rén wāng liè bù xí bīng zhàn yī lǔ chí máo bǎi rén mò gǎn dāng
且蜀人尪劣,不习兵战,一虏持矛,百人莫敢当。
yòu shān chuān zǔ kuàng qù zhōng xià jīng bīng chù yuǎn
又山川阻旷,去中夏精兵处远。
jīn guó jiā ruò jī xī qiāng yǎn tǔ bō suì néng pò miè qí guó nú lǔ qí rén shǐ qí jūn zhǎng xì shǒu běi què jì yì kě yǐ
今国家若击西羌,掩吐蕃,遂能破灭其国,奴虏其人,使其君长系首北阙,计亦可矣!
ruò bù dào rú cǐ chén fāng jiàn shǔ zhī biān chuí bù shǒu ér wèi qiāng yí suǒ hèng bào
若不到如此,臣方见蜀之边陲不守,而为羌夷所横暴。
xī xīn yǒu jiàn bèi fā ér jì yī chuān zhě yǐ wéi bù chū bǎi nián cǐ qí wèi róng
昔辛有见被发而祭伊川者,以为不出百年,此其为戎。
chén kǒng bù jí bǎi nián ér shǔ wèi róng
臣恐不及百年而蜀为戎。
cǐ qī shì yě
此七事也。
qiě guó jiā jìn zhě fèi ān běi bá chán yú qì qiū cí fàng shū lè tiān xià xī rán wèi zhī shèng dé
且国家近者废安北,拔单于,弃龟兹,放疏勒,天下翕然,谓之盛德。
suǒ yǐ zhě hé
所以者何?
gài yǐ bì xià wu zài rén bù zài guǎng
盖以陛下务在仁,不在广;
wu zài yǎng bù zài shā
务在养,不在杀。
jiāng yǐ cǐ xi biān bǐ xiū jiá bīng xíng sān huáng wǔ dì zhī shì zhě yě
将以此息边鄙,休甲兵,行三皇、 五帝之事者也!
jīn yòu xùn tān fū zhī yì móu dòng bīng gē jiāng zhū wú zuì zhī róng ér yí quán shǔ zhī huàn jiāng hé yǐ lìng tiān xià hu
今又徇贪夫之议,谋动兵戈,将诛无罪之戎,而遗全蜀之患,将何以令天下乎?
cǐ yú chén suǒ yǐ bù shèn wù zhě yě
此愚臣所以不甚悟者也。
kuàng dāng jīn shān dōng jī guān lǒng bì lì suì kū hàn rén yǒu liú wáng
况当今山东饥,关、陇弊,历岁枯旱,人有流亡。
chéng shì shèng rén níng jìng sī hé tiān rén zhī shí bù kě dòng jiá bīng xìng dà yì yǐ zì shēng luàn
诚是圣人宁静,思和天人之时,不可动甲兵,兴大役,以自生乱。
chén yòu liú wén xi jūn shī shǒu běi jūn bù lì biān rén máng dòng qíng yǒu bù ān
臣又流闻西军失守,北军不利,边人忙动,情有不安。
jīn zhě fù qū cǐ bīng tóu zhī bù cè
今者复驱此兵,投之不测。
chén wén zì gǔ wáng guó pò jiā wèi cháng bù yóu dú bīng
臣闻自古亡国破家,未尝不由黩兵。
jīn xiǎo rén yì yí dí zhī lì fēi dì wáng zhī zhì dé yě yòu kuàng bì zhōng xià zāi
今小人议夷狄之利,非帝王之至德也,又况弊中夏哉!
chén wén gǔ zhī shàn wèi tiān xià zhě jì dà ér bù jì xiǎo wu dé ér bù wu xíng
臣闻古之善为天下者,计大而不计小,务德而不务刑;
tú qí ān zé sī qí wēi móu qí lì zé lǜ qí hài
图其安则思其危,谋其利则虑其害;
rán hòu néng zhǎng xiǎng fú lù
然后能长享福禄。
fú yuàn bì xià shú jì zhī
伏愿陛下熟计之!
zài zhuǎn yòu shí yí
再转右拾遗。
shù shàng shū chén shì cí jiē diǎn měi
数上疏陈事,词皆典美。
shí yǒu tóng zhōu xià guī rén xú yuán qìng fù wèi xiàn wèi zhào shī yùn suǒ shā
时有同州下邽人徐元庆,父为县尉赵师韫所杀。
hòu shī yùn wèi yù shǐ yuán qìng biàn xìng míng yú yì jiā yōng lì hou shī yùn shǒu rèn shā zhī
后师韫为御史,元庆变姓名于驿家佣力,候师韫,手刃杀之。
yì zhě yǐ yuán qìng xiào liè yù shě qí zuì
议者以元庆孝烈,欲舍其罪。
zi áng jiàn yì yǐ wéi guó fǎ zhuān shā zhě sǐ yuán qìng yi zhèng guó fǎ rán hòu jīng qí lǘ mù yǐ bāo qí xiào yì kě yě
子昂建议以为:“国法专杀者死,元庆宜正国法,然后旌其闾墓, 以褒其孝义可也。
dāng shí yì zhě xián yǐ zi áng wéi shì
”当时议者,咸以子昂为是。
é shòu lín tái zhèng zì
俄授麟台正字。
wǔ yōu yi tǒng jūn běi tǎo qì dān yǐ zi áng wèi guǎn jì jūn zhōng wén hàn jiē wěi zhī
武攸宜统军北讨契丹,以子昂为管记,军中文翰皆委之。
zi áng fù zài xiāng wèi xiàn lìng duàn jiǎn suǒ rǔ zi áng wén zhī jù huán xiāng lǐ
子昂父在乡,为县令段简所辱,子昂闻之,遽还乡里。
jiǎn nǎi yīn shì shōu xì yù zhōng yōu fèn ér zú shí nián sì shí yú
简乃因事收系狱中,忧愤而卒,时年四十余。
zi áng biǎn zào wú wēi yí rán wén cí hóng lì shèn wéi dāng shí suǒ zhòng
子昂褊躁无威仪,然文词宏丽,甚为当时所重。
yǒu jí shí juǎn yǒu rén huáng mén shì láng lú cáng yòng wèi zhī xù shèng xíng yú dài
有集十卷,友人黄门侍郎卢藏用为之序,盛行于代。
zi áng zú hòu yì zhōu chéng dū rén lǘ qiū jūn yì yǐ wén zhāng zhù chēng
子昂卒后,益州成都人闾丘均,亦以文章著称。
jǐng lóng zhōng wèi ān lè gōng zhǔ suǒ jiàn qǐ jiā bài tài cháng bó shì
景龙中,为安乐公主所荐,起家拜太常博士。
ér gōng zhǔ bèi zhū jūn zuò biǎn wèi xún zhōu sī cāng zú
而公主被诛,均坐贬为循州司仓,卒。
yǒu jí shí juǎn
有集十卷。
sòng zhī wèn guó zhōu hóng nóng rén
宋之问,虢州弘农人。
fù lìng wén yǒu yǒng lì ér gōng shū shàn zhǔ wén
父令文,有勇力,而工书,善属文。
gāo zōng shí wèi zuǒ xiāo wèi láng jiàng dōng tái xiáng zhèng xué shì
高宗时,为左骁卫郎将、东台详正学士。
zhī wèn ruò guàn zhī míng yóu shàn wǔ yán shī dāng shí wú néng chū qí yòu zhě
之问弱冠知名,尤善五言诗,当时无能出其右者。
chū zhēng lìng yǔ yáng jiǒng fēn zhí nèi jiào é shòu luò zhōu cān jūn lèi zhuǎn shàng fāng jiān chéng zuǒ fèng chén nèi gòng fèng
初征令与杨炯分直内教,俄授洛州参军,累转尚方监丞、左奉宸内供奉。
yì zhī xiōng dì yǎ ài qí cái zhī wèn yì qīng fù yān
易之兄弟雅爱其才, 之问亦倾附焉。
yù xiū sān jiào zhū yīng cháng hù cóng yóu yàn
预修《三教珠英》,常扈从游宴。
zé tiān xìng luò yáng lóng mén lìng cóng guān fù shī zuǒ shǐ dōng fāng qiú shī xiān chéng zé tiān yǐ jǐn páo cì zhī
则天幸洛阳龙门,令从官赋诗, 左史东方虬诗先成,则天以锦袍赐之。
jí zhī wèn shī chéng zé tiān chēng qí cí yù gāo duó qiú jǐn páo yǐ shǎng zhī
及之问诗成,则天称其词愈高,夺虬锦袍以赏之。
jí yì zhī děng bài zuǒ qiān lóng zhōu cān jūn
及易之等败,左迁泷州参军。
wèi jǐ táo hái nì yú luò yáng rén zhāng zhòng zhī jiā
未几,逃还,匿于洛阳人张仲之家。
zhòng zhī yǔ fù mǎ dū wèi wáng tóng jiǎo děng móu shā wǔ sān sī zhī wèn lìng xiōng zi fā qí shì yǐ zì shú
仲之与驸马都尉王同皎等谋杀武三思,之问令兄子发其事以自赎。
jí tóng jiǎo děng huò zuì qǐ zhī wèn wèi hóng lú zhǔ bù yóu shì shēn wéi yì shì suǒ jī
及同皎等获罪,起之问为鸿胪主薄,由是深为义士所讥。
jǐng lóng zhōng zài zhuǎn kǎo gōng yuán wài láng
景龙中,再转考功员外郎。
shí zhōng zōng zēng zhì xiū wén guǎn xué shì zé cháo zhōng wén xué zhī shì zhī wèn yǔ xuē jì dù shěn yán děng shǒu yīng qí xuǎn dāng shí róng zhī
时中宗增置修文馆学士,择朝中文学之士,之问与薛稷、杜审言等首膺其选,当时荣之。
jí diǎn jǔ yǐn bá hòu jìn duō zhī míng zhě
及典举,引拔后进,多知名者。
xún zhuǎn yuè zhōu zhǎng shǐ
寻转越州长史。
ruì zōng jí wèi yǐ zhī wèn cháng fù zhāng yì zhī wǔ sān sī pèi xǐ qīn zhōu
睿宗即位,以之问尝附张易之、武三思,配徙钦州。
xiān tiān zhōng cì sǐ yú xǐ suǒ
先天中,赐死于徙所。
zhī wèn zài bèi cuàn zhé jīng tú jiāng lǐng suǒ yǒu piān yǒng chuán bù yuǎn jìn
之问再被窜谪,经途江、岭,所有篇咏,传布远近。
yǒu rén wǔ píng yī wèi zhī zuǎn jí chéng shí juǎn chuán yú dài
友人武平一为之纂集,成十卷, 传于代。
shì rén yǐ zhī wèn fù wèi sān jué zhī wèn yǐ wén cí zhī míng dì zhī tì yǒu yǒng lì zhī xùn shàn shū yì zhě yún gè de fù zhī yī jué
世人以之问父为三绝,之问以文词知名,弟之悌有勇力,之逊善书,议者云各得父之一绝。
zhī tì kāi yuán zhōng zì yòu yǔ lín jiāng jūn chū wèi yì zhōu zhǎng shǐ jiàn nán jié dù jiān cǎi fǎng shǐ
之悌,开元中自右羽林将军出为益州长史、剑南节度兼采访使。
xún qiān tài yuán yǐn
寻迁太原尹。
yán cháo yǐn zhào zhōu luán chéng rén yě
阎朝隐,赵州栾城人也。
shǎo yǔ xiōng jìng jǐ dì xiān zhōu jù zhī míng
少与兄镜几、弟仙舟俱知名。
cháo yǐn wén zhāng suī wú fēng yā zhī tǐ shàn gòu qí shèn wéi shí rén suǒ shǎng
朝隐文章虽无《风》、 《雅》之体,善构奇,甚为时人所赏。
lèi qiān jǐ shì zhōng yù xiū sān jiào zhū yīng
累迁给事中,预修《三教珠英》。
zhāng yì zhī děng suǒ zuò piān shí duō shì cháo yǐn jí sòng zhī wèn qián dài wéi zhī
张易之等所作篇什,多是朝隐及宋之问潜代为之。
shèng lì èr nián zé tiān bù yù lìng cháo yǐn wǎng shǎo shì shān qí dǎo
圣历二年,则天不豫,令朝隐往少室山祈祷。
cháo yǐn nǎi qū shēn yuè mèi yǐ shēn wéi xī shēng qǐng dài shàng suǒ kǔ
朝隐乃曲申悦媚,以身为牺牲,请代上所苦。
jí jiāng kāng fù cì juàn cǎi bǎi pǐ jīn yín qì shí shì
及将康复,赐绢彩百匹、金银器十事。
é zhuǎn lín tái shǎo jiān
俄转麟台少监。
yì zhī fú zhū zuò xǐ lǐng wài
易之伏诛,坐徙岭外。
xún zhào hái
寻召还。
xiān tiān zhōng fù wèi mì shū shǎo jiān
先天中,复为秘书少监。
yòu zuò shì biǎn wèi tōng zhōu bié jià zú guān
又坐事贬为通州别驾,卒官。
cháo yǐn xiū sān jiào zhū yīng shí chéng jūn jì jiǔ li jiào yǔ zhāng chāng zōng wèi xiū shū shǐ jǐn shōu tiān xià wén cí zhī shì wéi xué shì yù qí liè zhě yǒu wáng wú jìng lǐ kuò yǐn yuán kǎi bìng zhī míng yú shí
朝隐修《三教珠英》时,成均祭酒李峤与张昌宗为修书使,尽收天下文词之士为学士,预其列者,有王无竞、李适、尹元凯,并知名于时。
zì yú yǒu shì jī zhě gè jiàn qí běn chuán
自余有事迹者,各见其本传。
wáng wú jìng zhě zì zhòng liè
王无竞者,字仲烈。
qí xiān láng yá rén yīn guān xǐ jū dōng lái sòng tài wèi hóng zhī shí yī dài sūn
其先琅邪人,因官徙居东莱,宋太尉弘之十一代孙。
fù kǎn dì zhōu sī mǎ
父侃, 棣州司马。
wú jìng yǒu wén xué chū yīng xià bǐ chéng zhāng jǔ jí dì jiě hè shòu zhào zhōu luán chéng xiàn wèi lì mì shū shěng zhèng zì zhuǎn yòu wǔ wèi cāng cáo luò yáng xiàn wèi qiān jiān chá yù shǐ zhuǎn diàn zhōng
无竞有文学,初应下笔成章举及第,解褐授赵州栾城县尉,历秘书省正字,转右武卫仓曹、洛阳县尉,迁监察御史,转殿中。
jiù lì měi rì gēng zhí yú diàn qián
旧例,每日更直于殿前。
zhèng bān shí zǎi xiàng zōng chu kè yáng zài sī cháng lí bān ǒu yǔ wú jìng qián yuē cháo lǐ zhì jìng gōng děng dà chén bù yí qīng yì yǐ màn héng diǎn
正班时, 宰相宗楚客、杨再思常离班偶语,无竞前曰:“朝礼至敬,公等大臣,不宜轻易以慢恒典。
chu kè děng dà nù zhuǎn wú jìng wèi tài zǐ shè rén
”楚客等大怒,转无竞为太子舍人。
shén lóng chū zuò hē dǐ quán xìng chū wèi sū zhōu sī mǎ
神龙初,坐诃诋权幸,出为苏州司马。
jí zhāng yì zhī děng bài yǐ cháng jiāo wǎng zài biǎn lǐng wài zú yú guǎng zhōu nián wǔ shí sì
及张易之等败,以尝交往,再贬岭外,卒于广州,年五十四。
lǐ kuò zhě yōng zhōu wàn nián rén
李适者,雍州万年人。
jǐng lóng zhōng wèi zhōng shū shè rén é zhuǎn gōng bù shì láng
景龙中,为中书舍人,俄转工部侍郎。
ruì zōng shí tiān tāi dào shì sī mǎ chéng zhēn bèi zhēng zhì jīng shī
睿宗时,天台道士司马承祯被征至京师。
jí hái shì zèng shī xù qí gāo shàng zhī zhì qí cí shén měi dāng shí cháo tíng zhī shì wú bù zhǔ hé fán sān bǎi yú rén
及还,适赠诗,序其高尚之致,其词甚美,当时朝廷之士, 无不属和,凡三百余人。
xú yàn bó biān ér xù zhī wèi zhī bái yún jì pō chuán yú dài
徐彦伯编而叙之,谓之《白云记》,颇传于代。
xún zú
寻卒。
yǐn yuán kǎi zhě yíng zhōu lè shòu rén
尹元凯者,瀛州乐寿人。
chū wèi cí zhōu sī cāng zuò shì miǎn nǎi qī chí shān lín bù qiú shì jìn chuí sān shí nián
初为磁州司仓,坐事免,乃栖迟山林,不求仕进,垂三十年。
yǔ zhāng shuō lú cáng yòng tè xiāng yǒu shàn zhēng bài yòu bǔ quē
与张说、卢藏用特相友善,征拜右补阙。
zú yú bīng zhōu sī mǎ
卒于并州司马。
gǔ céng hé nán luò yáng rén yě
贾曾,河南洛阳人也。
fù yán zhōng qián fēng zhōng wèi shì yù shǐ
父言忠,干封中为侍御史。
shí cháo tíng yǒu shì liáo dōng yán zhōng fèng shǐ wǎng zhī jūn liáng
时朝廷有事辽东,言忠奉使往支军粮。
jí hái gāo zōng wèn yǐ jūn shì yán zhōng huà qí shān chuān dì shì jí chén liáo dōng kě píng zhī zhuàng gāo zōng dà yuè
及还,高宗问以军事,言忠画其山川地势,及陈辽东可平之状,高宗大悦。
yòu wèn zhū jiāng yōu liè yán zhōng yuē li jī xiān cháo jiù chén shèng jiàn suǒ xī
又问诸将优劣,言忠曰:“李𪟝先朝旧臣,圣鉴所悉。
páng tóng shàn suī fēi dòu jiāng ér chí jūn yán zhěng
庞同善虽非斗将,而持军严整。
xuē rén guì yǒng guàn sān jūn míng kě zhèn dí
薛仁贵勇冠三军,名可振敌。
gāo kǎn jiǎn sù zì chǔ zhōng guǒ yǒu móu
高侃俭素自处,忠果有谋。
qì bì hé lì chén yì chí zhòng yǒu tǒng yù zhī cái rán pō yǒu jì qián zhī pǐ
契苾何力沉毅持重,有统御之才,然颇有忌前之癖。
zhū jiāng sù yè xiǎo xīn wàng shēn yōu guó mò guò yú li jī zhě
诸将夙夜小心,忘身忧国,莫过于李𪟝者。
gāo zōng shēn rán zhī
” 高宗深然之。
lèi zhuǎn lì bù yuán wài láng
累转吏部员外郎。
zuò shì zuǒ qiān shào zhōu sī mǎ zú
坐事左迁邵州司马,卒。
céng shǎo zhī míng
曾少知名。
jǐng yún zhōng wèi lì bù yuán wài láng
景云中,为吏部员外郎。
xuán zōng zài dōng gōng shèng zé gōng liáo bài céng wèi tài zǐ shè rén
玄宗在东宫,盛择宫僚,拜曾为太子舍人。
shí tài zǐ pín qiǎn shǐ fǎng zhào nǚ lè mìng gōng chén jiù lǜ gēng shǔ yuè lè duō zòu nǚ jì
时太子频遣使访召女乐,命宫臣就率更署阅乐,多奏女妓。
céng qǐ jiàn yuē
曾启谏曰:
chén wén zuò yuè chóng dé yǐ gǎn rén shén sháo xià yǒu róng xián yīng yǒu jié fù rén xiè dú wú yù qí jiān
臣闻作乐崇德,以感人神,《韶》、《夏》有容,《咸》、《英》有节,妇人媟黩,无豫其间。
xī lǔ yòng kǒng zǐ jī zhì yú bà qí rén jù zhī kuì yǐ nǚ lè lǔ jūn jì shòu kǒng zǐ suǒ yǐ xíng
昔鲁用孔子,几至于霸,齐人惧之,馈以女乐,鲁君既受,孔子所以行。
róng yǒu yóu yú bīng qiáng guó fù qín rén fǎn jiàn yí zhī nǚ jì róng wáng dān yuè yóu yú nǎi bēn
戎有由余,兵强国富,秦人反间,遗之女妓,戎王耽悦,由余乃奔。
sī zé dà shèng míng xián jí zhī yǐ jiǔ
斯则大圣名贤,嫉之已久。
liáng yǐ fù rén wéi lè bì wù yě róng wa jiāo dòng xīn gǔ huò sàng zhì shàng xíng xià xiào yín sú jiāng chéng bài guó luàn rén shí yóu cí qǐ
良以妇人为乐,必务冶容,哇姣动心,蛊惑丧志,上行下效, 淫俗将成,败国乱人,实由兹起。
fú wéi diàn xià shén wǔ mìng dài wén sī dēng yōng yǔ nèi yóng yóng zhān yǎng dé huà
伏惟殿下神武命代,文思登庸,宇内颙颙,瞻仰德化。
ér kě xián zhī měi wèi bèi yú mín xīn
而渴贤之美,未被于民心;
hǎo jì zhī shēng huò wén yú rén tīng
好妓之声,或闻于人听。
qǐ suǒ yǐ zhuī qǐ sòng zhī huī liè xí yáo shùn zhī yīng fēng zhě zāi
岂所以追启、诵之徽烈,袭尧、舜之英风者哉!
zhì ruò jiān fǔ yú xián yàn sī duō yù hòu tíng jì lè gǔ huò yǒu zhī fēi yǐ fēng rén wèi bì yóu yǐn
至若监抚余闲,宴私多豫,后庭妓乐,古或有之,非以风人,为弊犹隐。
zhì yú suǒ sī jiào xí zhāng shì qún liáo màn jì yín shēng shí kuī ruì huà
至于所司教习, 章示群僚,慢伎淫声,实亏睿化。
fú yuàn xià jiào lìng fā dé yīn píng chàng yōu dūn yā sòng lǜ gēng nǚ lè bìng lìng jìn duàn zhū shǐ cǎi zhào yī qiè jiē tíng
伏愿下教令,发德音,屏倡优,敦《雅》、《颂》, 率更女乐,并令禁断,诸使采召,一切皆停。
zé cháo yě nèi wài jiē zhī diàn xià fàng zhèng yuǎn nìng huī guāng rì xīn fán zài hán shēng shú bù xīn dài
则朝野内外,皆知殿下放郑远佞,辉光日新,凡在含生,孰不欣戴。
tài zǐ shǒu lìng dá yuē bǐ cháng wén gōng zhèng zhí xìn yì bù xū
太子手令答曰:“比尝闻公正直,信亦不虚。
guǎ rén jìn rì pō xún diǎn jí zhì yú zhèng huà piān suǒ liú xīn nǚ lè zhī tú yì nǐ jìn duàn
寡人近日颇寻典籍,至于政化, 偏所留心,女乐之徒,亦拟禁断。
gōng zhī suǒ yán yā fú běn yì
公之所言,雅符本意。
é tè shòu céng zhōng shū shè rén
”俄特授曾中书舍人。
céng yǐ fù míng zhōng gù cí
曾以父名忠,固辞。
nǎi bài jiàn yì dài fū zhī zhì gào
乃拜谏议大夫、知制诰。
míng nián yǒu shì yú nán jiāo yǒu sī lì yì wéi jì hào tiān shàng dì ér bù shè huáng dì qí zhī wèi
明年,有事于南郊,有司立议,唯祭昊天上帝,而不设皇地祇之位。
céng zòu yì qǐng yú nán jiāo fāng qiū shè huáng dì qí jí cóng sì děng zuò zé lǐ wéi jī gǔ yì de yuán qíng
曾奏议: “请于南郊方丘,设皇地祇及从祀等坐,则礼惟稽古,义得缘情。
ruì zōng lìng zǎi xiàng jí lǐ guān xiáng yì jìng yī céng suǒ zòu
”睿宗令宰相及礼官详议,竟依曾所奏。
kāi yuán chū fù bài zhōng shū shè rén céng yòu gù cí yì zhě yǐ wéi zhōng shū shì cáo sī míng yòu yǔ zēng fù yīn tóng zì bié yú lǐ wú xián céng nǎi jiù zhí
开元初,复拜中书舍人,曾又固辞,议者以为中书是曹司名,又与曾父音同字别,于礼无嫌,曾乃就职。
yǔ sū jìn tóng zhǎng zhì gào jiē yǐ cí xué jiàn zhī shí rén chēng wéi sū gǔ
与苏晋同掌制诰,皆以词学见知, 时人称为苏贾。
céng hòu zuò shì biǎn yáng zhōu cì shǐ
曾后坐事,贬洋州刺史。
kāi yuán liù nián xuán zōng niàn jiù tè ēn zhēn xù jì lì qìng zhèng děng zhōu cì lì rù bài guāng lù shǎo qīng qiān lǐ bù shì láng
开元六年,玄宗念旧,特恩甄叙,继历庆、 郑等州刺吏,入拜光禄少卿,迁礼部侍郎。
shí wǔ nián zú
十五年卒。
zi zhì
子至。
zhì tiān bǎo mò wèi zhōng shū shè rén
至,天宝末为中书舍人。
lù shān zhī luàn cóng shàng huáng xìng shǔ
禄山之乱,从上皇幸蜀。
shí sù zōng jí wèi yú líng wǔ shàng huáng qiǎn zhì wéi chuán wèi cè wén
时肃宗即位于灵武, 上皇遣至为传位册文。
shàng huáng lǎn zhī tàn yuē xī xiān dì xùn wèi yú zhèn cè wén zé qīng zhī xiān fù suǒ wéi
上皇览之,叹曰:“昔先帝逊位于朕,册文则卿之先父所为。
jīn zhèn yǐ shén qì dà bǎo fù chǔ jūn qīng yòu dāng yǎn gào
今朕以神器大宝付储君,卿又当演诰。
lèi cháo shèng diǎn chū qīng fù zǐ zhī shǒu kě wèi nán yǐ
累朝盛典,出卿父子之手,可谓难矣!
zhì fú yú yù qián wū yè gǎn tì
”至伏于御前,呜咽感涕。
bǎo qìng èr nián wèi shàng shū zuǒ chéng
宝庆二年,为尚书左丞。
shí lǐ bù shì láng yáng wǎn shàng shū qǐng yī gǔ zhì
时礼部侍郎杨绾上疏,请依古制。
xiàn lìng jǔ xiào lián yú cì shǐ shì qí suǒ tōng zhī xué sòng míng yú shěng
县令举孝廉于刺史, 试其所通之学,送名于省;
shěng shì měi jīng wèn yì shí tiáo duì cè sān dào qǔ qí tōng fǒu
省试每经问义十条、对策三道,取其通否。
zhào lìng zuǒ yòu chéng zhū sī shì láng dài fū zhōng chéng gěi shě děng cān yì yì zhě duō yǔ wǎn tóng
诏令左右丞、 诸司侍郎、大夫、中丞、给、舍等参议,议者多与绾同。
zhì yì yuē
至议曰:
xià zhī zhèng shàng zhōng yīn zhī zhèng shàng jìng zhōu zhī zhèng shàng wén rán zé wén yǔ zhōng jìng jiē tǒng rén zhī xíng yě
夏之政尚忠,殷之政尚敬,周之政尚文,然则文与忠、敬,皆统人之行也。
shì gù qián dài yǐ wén qǔ shì běn háng yě
是故前代以文取士,本行也;
yóu cí yǐ guān xíng zé jí cí yě
由词以观行,则及词也。
xuān fù chēng yán zǐ bù qiān nù bù èr guò wèi zhī hào xué
宣父称“颜子不迁怒,不贰过”, 谓之“好学”。
zhì hū xiū chūn qiū zé yóu xià bù néng cuò yī cí bù yì míng hu
至乎修《春秋》,则游、夏不能措一辞,不亦明乎!
jiān zhě lǐ bù qǔ rén yǒu guāi sī yì
间者,礼部取人,有乖斯义。
shì xué zhě yǐ tiě zì wèi jīng tōng ér bù qióng zhǐ yì qǐ néng zhī qiān nù èr guò zhī dào hu
试学者以帖字为精通,而不穷旨义,岂能知“迁怒”、“贰过”之道乎?
kǎo wén zhě yǐ shēng bìng wéi shì fēi wéi zé fú yàn qǐ néng zhī yí fēng yì sú huà tiān xià zhī shì hu
考文者以声病为是非,唯择浮艳,岂能知移风易俗化天下之事乎?
shì yǐ shàng shī qí yuán xià xí qí liú chéng liú bō dàng bù zhī suǒ zhǐ xiān wáng zhī dào mò néng xíng yě
是以上失其源,下袭其流,乘流波荡,不知所止,先王之道,莫能行也。
fu xiān wáng zhī dào xiāo zé xiǎo rén zhī dào cháng
夫先王之道消,则小人之道长;
xiǎo rén zhī dào cháng zé luàn chén zéi zǐ yóu shì chū yān
小人之道长,则乱臣贼子由是出焉。
chén shì qí jūn zi shì qí fù fēi yī zhāo yī xī zhī gù qí suǒ yóu lái zhě jiàn yǐ
臣弑其君,子弑其父,非一朝一夕之故,其所由来者渐矣!
jiàn zhě hé
渐者何?
rú dào bù jǔ qǔ shì zhī shī yě
儒道不举,取士之失也。
fu yī guó zhī shì xì yī rén zhī běn wèi zhī fēng
夫一国之事,系一人之本,谓之风。
zàn yáng qí fēng xì qīng dài fū yě qīng dài fū hé cháng bù chū yú shì hu
赞扬其风,系卿大夫也,卿大夫何尝不出于士乎?
jīn qǔ shì shì zhī xiǎo dào bù yǐ yuǎn zhě dà zhě shǐ gàn lù zhī tú qū chí mò shù shì yòu dǎo zhī chà yě
今取士,试之小道,不以远者大者,使干禄之徒,趋驰末术,是诱导之差也。
suǒ yǐ lù shān yī hū sì hǎi zhèn dàng
所以禄山一呼,四海震荡;
sī míng zài luàn shí nián bù fù
思明再乱,十年不复。
xiàng shǐ lǐ ràng zhī dào hóng rén yì zhī fēng zhe zé zhōng chén xiào zǐ bǐ wū kě fēng nì jié bù dé ér méng yě rén xīn bù dé ér yáo yě
向使礼让之道弘,仁义之风著,则忠臣孝子,比屋可封,逆节不得而萌也,人心不得而摇也。
qiě xià yǒu tiān xià sì bǎi zǎi yǔ zhī dào sàng ér yīn shǐ xīng yān
且夏有天下四百载,禹之道丧,而殷始兴焉。
yīn yǒu tiān xià liù bǎi sì tāng zhī fǎ qì ér zhōu shǐ xīng yān
殷有天下六百祀,汤之法弃,而周始兴焉。
zhōu yǒu tiān xià bā bǎi nián wén wǔ zhī zhèng bì ér qín shǐ bìng yān
周有天下八百年,文、武之政弊,而秦始并焉。
guān sān dài zhī xuǎn shì rèn xián jiē kǎo shí xíng gù néng fēng sú chún yī yùn zuò cháng yuǎn
观三代之选士任贤,皆考实行,故能风俗淳一,运祚长远。
qín kēng rú shì èr dài ér wáng
秦坑儒士,二代而亡。
hàn xìng zá yòng sān dài zhī zhèng hóng sì kē zhī jǔ zhōng bǐ sì bǎi qǐ fēi xué xíng dào shàn huà xíng yú xiāng lǐ zāi
汉兴,杂用三代之政, 弘四科之举,终彼四百,岂非学行道扇,化行于乡里哉!
zì wèi zhì duò jǐn sì bǎi zǎi qiè hào jiàn wèi dé yì bù xiū shì yǐ zǐ sūn sù diān xiǎng guó xián cù
自魏至隋,仅四百载,窃号僭位,德义不修,是以子孙速颠,享国咸促。
guó jiā gé wèi jìn duò liáng zhī bì chéng xià yīn zhōu hàn zhī yè sì ào jì zhái jiǔ zhōu yōu tóng fù dào shēng yù dé hé tiān de
国家革魏、晋、隋、梁之弊,承夏、殷、周、汉之业,四隩既宅,九州攸同, 覆帱生育,德合天地。
ān yǒu shě huáng wáng jǔ shì zhī dào cóng luàn dài qǔ rén zhī shù
安有舍皇王举士之道,从乱代取人之术!
cǐ gōng qīng dài fū zhī rǔ yě
此公卿大夫之辱也。
jīn xī jīng yǒu tài xué zhōu xiàn yǒu xiǎo xué bīng gé yī dòng shēng tú liú lí rú chén shī shì lù lǐn wú yóu gòng shì bù chēng xíng shí zhòu zǐ hé cháng jiǎng xí
今西京有太学,州县有小学,兵革一动,生徒流离,儒臣师氏,禄廪无由,贡士不称行实,胄子何尝讲习。
lǐ bù měi suì zhuó jiǎ yǐ zhī dì wèi hóng jiǎng quàn bù qí miù yú
礼部每岁擢甲乙之第,谓弘奖劝,不其谬欤!
zhǐ zú yǐ zhǎng fú bó zhī fēng qǐ jiǎo xìng zhī lù yǐ
只足以长浮薄之风,启侥幸之路矣!
qí guó zǐ bó shì děng wàng jiā yuán shù hòu qí lù zhì tōng rú shuò shēng jiān jū qí zhí
其国子博士等,望加员数,厚其禄秩,通儒硕生,间居其职。
shí dào dà jùn liàng zhì tài xué guǎn lìng bó shì chū wài jiān lǐng jùn guān zhào zhì shēng tú yī hu gù shì bǎo sāng zǐ zhě xiāng lǐ jǔ yān zài liú yù zhě dū xù tuī yān
十道大郡,量置太学馆,令博士出外,兼领郡官,召置生徒,依乎故事, 保桑梓者,乡里举焉,在流寓者,阇序推焉。
cháo ér xíng zhī xī jiàn qí lì
朝而行之,夕见其利。
yì zhě rán zhī
议者然之。
zǎi chén děng zòu yǐ jǔ rén jiù yè yǐ chéng nán yú sù gǎi
宰臣等奏以举人旧业已成,难于速改。
qí jīn suì jǔ rén wàng qiě yī jiù
其今岁举人,望且依旧。
gǔ zhì suǒ yì lái nián yǔn zhī
贾至所议,来年允之。
guǎng dé èr nián zhuǎn lǐ bù shì láng
广德二年,转礼部侍郎。
shì suì zhì yǐ shí jiān suì qiàn jǔ rén fù shěng zhě zòu qǐng liǎng dū shì jǔ rén zì zhì shǐ yě
是岁,至以时艰岁歉,举人赴省者,奏请两都试举人, 自至始也。
yǒng tài yuán nián jiā jí xián yuàn dài zhì
永泰元年,加集贤院待制。
dà lì chū gǎi bīng bù shì láng
大历初,改兵部侍郎。
wǔ nián zhuǎn jīng zhào yǐn jiān yù shǐ dài fū zú
五年,转京兆尹、兼御史大夫,卒。
xǔ jǐng xiān cháng zhōu yì xīng rén hòu xǐ jiā luò yáng
许景先,常州义兴人,后徙家洛阳。
shǎo jǔ jìn shì shòu xià yáng wèi
少举进士,授夏阳尉。
shén lóng chū dōng dōu qǐ shèng shàn sì bào cí gé
神龙初,东都起圣善寺报慈阁。
jǐng xiān yì què xiàn dà xiàng gé fù cí shén měi lì zhuó bài zuǒ shí yí
景先诣阙献《大像阁赋》,词甚美丽,擢拜左拾遗。
lèi qiān jǐ shì zhōng
累迁给事中。
kāi yuán chū měi nián cì shè jié jí cì wù shǔ nián jiǎn shén fèi fǔ kù
开元初,每年赐射,节级赐物,属年俭,甚费府库。
jǐng xiān zòu yuē
景先奏曰:
jìn chén sān jiǔ zhī chén pín cì yàn shè yǐ zhe gé lìng yóu jiàng lún yán
近臣三九之辰,频赐宴射,已著格令,犹降纶言。
dàn gǔ zhì bù cún lǐ zhāng duō quē guān yuán lèi bèi tǎng cáng wèi chōng shuǐ hàn xiāng réng jì zhī shī lǚ
但古制不存,礼章多阙,官员累倍,帑藏未充,水旱相仍,继之师旅。
jì bù zú yǐ guān dé yòu wèi zú yǐ wēi biān
既不足以观德,又未足以威边;
hào guó sǔn rén qiě wèi bù jí
耗国损人,且为不急。
fu gǔ zhī tiān zǐ yǐ shè xuǎn zhū hóu yǐ shè shì lǐ yuè yǐ shè guān róng zhì gù yǒu zōu yú lí shǒu zhī zòu cǎi fán cǎi píng zhī lè
夫古之天子,以射选诸侯,以射饰礼乐,以射观容志,故有《驺虞》、 《狸首》之奏,《采蘩》、《采苹》之乐。
tiān zǐ zé yǐ bèi guān wèi jié zhū hóu zé yǐ shí huì wèi jié qīng dài fū yǐ xún fǎ wèi jié shì yǐ bù shī zhí wèi jié jiē shěn zhì gù xíng dé měi shì chéng yīn yáng kè hé bào luàn bù zuò
天子则以备官为节,诸侯则以时会为节, 卿大夫以循法为节,士以不失职为节,皆审志固行,德美事成,阴阳克和,暴乱不作。
gù zhū hóu gòng shì yì shì yú shè gōng
故诸侯贡士,亦试于射宫;
róng tǐ yǒu kuī zé chù qí de
容体有亏,则绌其地。
shì zhū hóu jūn chén jiē jìn zhì yú shè shè zhī lǐ yě dà yǐ zāi
是诸侯君臣皆尽志于射,射之礼也大矣哉!
jīn zé bù rán
现在却不是这样。
zhòng guān jì duō míng dí luàn xià yǐ gǒu huò wèi lì yǐ ǒu zhōng wèi néng sù wú wǔ shàn zhī róng pō shī sān hòu zhī lǐ
众官既多,鸣镝乱下,以苟获为利,以偶中为能,素无五善之容,颇失三侯之礼。
rǒng guān hòu zhì jìn wèi chóng bān dòng yíng lèi qiān qí suàn wú shù
冗官厚秩,禁卫崇班,动盈累千,其算无数。
jìn hé nán hé běi shuǐ lào chù duō lín hú xiǎo fán jiàn kòu jiāo lěi jūn shū rì zhì hé shuò sāo rán
近河南、 河北,水涝处多,林胡小蕃,见寇郊垒,军书日至,河朔骚然。
mìng jiāng chú xiōng wèi tú kè jié
命将除凶,未图克捷;
xīng shī shí wàn rì fèi qiān jīn
兴师十万,日费千金。
qù suì yù bó liǎng zhōu wēi zāo hàn sǔn yōng fù bù bàn yǐ zhì liú wáng
去岁豫、亳两州,微遭旱损,庸赋不办,以致流亡。
shèng rén yōu qín jiàng shǐ zhāo xù liú lí suì yuè yóu wèi néng ān rén zhī kùn qióng yǐ zhì yú cǐ
圣人忧勤,降使招恤,流离岁月,犹未能安,人之困穷,以至于此。
jīn yī jiàn ǒu zhōng shì yī dīng yōng diào yòng zhī jì wú cè yǐn huò zhī gù wú chǐ cán
今一箭偶中,是一丁庸调,用之既无恻隐,获之固无耻惭。
kǎo gǔ xún jīn zé wèi wèi kě
考古循今,则为未可。
qiě jìn wèi wǔ guān suí fān xǔ shè néng zhōng de zhě bì yǒu shǎng yān
且禁卫武官,随番许射,能中的者,必有赏焉。
cǐ zé xùn wǔ xí róng shí xí bù quē dài kòu níng suì rěn shuài yóu jiù zhāng zé ài lǐ yǎng rén xìng shèn
此则训武习戎,时习不阙,待寇宁岁稔,率由旧章, 则爱礼养人,幸甚!
xìng shèn
幸甚!
zì shì nǎi tíng cì shè zhī lǐ
自是乃停赐射之礼。
é zhuǎn zhōng shū shè rén
俄转中书舍人。
zì kāi yuán chū jǐng xiān yǔ zhōng shū shè rén qí huàn wáng qiū hán xiū zhāng jiǔ líng zhǎng zhī zhì gào yǐ wén hàn jiàn chēng
自开元初,景先与中书舍人齐浣、王丘、韩休、张九龄掌知制诰,以文翰见称。
zhōng shū lìng zhāng shuō cháng chēng yuē xǔ shè rén zhī wén suī wú jùn fēng jī liú zhǎn jué zhī shì rán shǔ cí fēng měi dé zhōng hé zhī qì yì yī shí zhī xiù yě
中书令张说尝称曰:“许舍人之文,虽无峻峰激流崭绝之势,然属词丰美,得中和之气,亦一时之秀也。
shí nián xià yī rǔ fàn yì piào sǔn jū rén lú shè nì sǐ zhě shén zhòng
”十年夏,伊、汝泛溢,漂损居人庐舍, 溺死者甚众。
jǐng xiān yán yú shì zhōng yuán qián yào yuē zāi shěng suǒ jiàng bì zī xiū dé yǐ ráng zhī
景先言于侍中源乾曜曰:“灾眚所降,必资修德以禳之。
zuǒ zhuàn suǒ zài xiáng fú chū cì jí qí shì yě
《左传》所载‘降服出次’,即其事也。
chéng yi fā dé yīn qiǎn dà chén cún wèn yōu rén zuì jǐ yǐ dá tiān qiǎn
诚宜发德音,遣大臣存问,忧人罪己,以答天谴。
míng gōng wèi cún fǔ bì dāng fā míng dà tǐ yǐ qǐ wò míng zhǔ bù kě jiān mò yě
明公位存辅弼,当发明大体,以启沃明主,不可缄默也。
qián yào rán qí yán jù yǐ wén zòu nǎi xià zhào qiǎn hù bù shàng shū lù xiàng xiān wǎng zhèn gěi qióng fá
”乾曜然其言,遽以闻奏, 乃下诏遣户部尚书陆象先往赈给穷乏。
shí sān nián xuán zōng lìng zǎi chén zhái cì shǐ zhī rèn bì zài de rén jǐng xiān shǒu zhōng qí xuǎn zì lì bù shì láng chū wèi guó zhōu cì shǐ
十三年,玄宗令宰臣择刺史之任,必在得人,景先首中其选,自吏部侍郎出为虢州刺史。
hòu zhuǎn qí zhōu rù bài lì bù shì láng zú
后转岐州,入拜吏部侍郎,卒。
hè zhī zhāng kuài jī yǒng xīng rén tài zǐ xǐ mǎ dé rén zhī zú sūn yě
贺知章,会稽永兴人,太子洗马德仁之族孙也。
shǎo yǐ wén cí zhī míng jǔ jìn shì
少以文词知名,举进士。
chū shòu guó zǐ sì mén bó shì yòu qiān tài cháng bó shì jiē lù xiàng xiān zài zhōng shū yǐn jiàn yě
初授国子四门博士,又迁太常博士,皆陆象先在中书引荐也。
kāi yuán shí nián bīng bù shàng shū zhāng shuō wèi lì zhèng diàn xiū shū shǐ zòu qǐng zhī zhāng jí mì shū yuán wài jiān xú jiān jiān chá yù shǐ zhào dōng xī jiē rù shū yuàn tóng zhuàn liù diǎn jí wén zuǎn děng lěi nián shū jìng bù jiù
开元十年,兵部尚书张说为丽正殿修书使,奏请知章及秘书员外监徐坚、监察御史赵冬曦,皆入书院,同撰 《六典》及《文纂》等,累年,书竟不就。
hòu zhuǎn tài cháng shǎo qīng
后转太常少卿。
shí sān nián qiān lǐ bù shì láng jiā jí xián yuàn xué shì yòu chōng huáng tài zǐ shì dú
十三年,迁礼部侍郎,加集贤院学士,又充皇太子侍读。
shì suì xuán zōng fēng dōng yuè yǒu zhào yìng xíng cóng qún chén bìng liú yú gǔ kǒu shàng dú yǔ zǎi chén jí wài tán xíng shì guān dēng yú yuè shàng zhāi gōng zhī suǒ
是岁,玄宗封东岳, 有诏应行从群臣,并留于谷口,上独与宰臣及外坛行事官登于岳上斋宫之所。
chū shàng yǐ líng shān qīng jié bù yù xuān fán zhào zhī zhāng jiǎng dìng yí zhù yīn zòu yuē hào tiān shàng dì jūn wèi wǔ fāng zhū dì chén wèi dì hào suī tóng ér jūn chén yì wèi
初,上以灵山清洁,不欲喧繁,召知章讲定仪注,因奏曰:“昊天上帝君位, 五方诸帝臣位,帝号虽同,而君臣异位。
bì xià xiǎng jūn wèi yú shān shàng qún chén sì chén wèi yú shān xià chéng zú chuí fàn lái yè wèi biàn lǐ zhī dà zhě yě
陛下享君位于山上,群臣祀臣位于山下, 诚足垂范来叶,为变礼之大者也。
rán lǐ chéng yú sān xiàn yà zhōng hé yú yī chù
然礼成于三献,亚终合于一处。
shàng yuē zhèn zhèng yù rú shì gù wèn qīng ěr
”上曰:“朕正欲如是,故问卿耳。
yú shì chì sān xiàn yú shān shàng xíng shì wǔ fāng dì jí zhū shén zuò yú xià tán xíng shì
”于是敕:“三献于山上行事,五方帝及诸神座于下坛行事。
é shǔ huì wén tài zǐ hōng yǒu zhào lǐ bù xuǎn wǎn láng zhī zhāng qǔ shě fēi yǔn wèi mén yìn zǐ dì xuān sù yíng tíng
俄属惠文太子薨,有诏礼部选挽郎,知章取舍非允,为门荫子弟喧诉盈庭。
zhī zhāng yú shì yǐ tī dēng qiáng shǒu chū jué shì shí rén xián chī zhī yóu shì gǎi shòu gōng bù shì láng jiān mì shū jiān tóng zhèng yuán yī jiù chōng jí xián yuàn xué shì
知章于是以梯登墙,首出决事,时人咸嗤之,由是改授工部侍郎,兼秘书监同正员, 依旧充集贤院学士。
é qiān tài zǐ bīn kè yín qīng guāng lù dài fu jiān zhèng shòu mì shū jiān
俄迁太子宾客、银青光禄大夫兼正授秘书监。
zhī zhāng xìng fàng kuàng shàn tán xiào dāng shí xián dá jiē qīng mù zhī
知章性放旷,善谈笑,当时贤达皆倾慕之。
gōng bù shàng shū lù xiàng xiān jí zhī zhāng zhī zú gū zǐ yě yǔ zhī zhāng shén xiāng qīn shàn
工部尚书陆象先,即知章之族姑子也,与知章甚相亲善。
xiàng xiān cháng wèi rén yuē hè xiōng yán lùn tì tǎng zhēn kě wèi fēng liú zhī shì
象先常谓人曰:“贺兄言论倜傥,真可谓风流之士。
wú yǔ zi dì lí kuò dōu bù sī zhī yī rì bù jiàn hè xiōng zé bǐ lìn shēng yǐ
吾与子弟离阔,都不思之,一日不见贺兄,则鄙吝生矣。
zhī zhāng wǎn nián yóu jiā zòng dàn wú fù guī jiǎn zì hào sì míng kuáng kè yòu chēng mì shū wài jiān áo yóu lǐ xiàng
知章晚年尤加纵诞,无复规检,自号四明狂客,又称“秘书外监”,遨游里巷。
zuì hòu shǔ cí dòng chéng juàn zhóu wén bù jiā diǎn xián yǒu kě guān
醉后属词,动成卷轴,文不加点,咸有可观。
yòu shàn cǎo lì shū hào shì zhě gōng qí jiān hàn měi zhǐ bù guò shù shí zì gòng chuán bǎo zhī
又善草隶书,好事者供其笺翰,每纸不过数十字,共传宝之。
shí yǒu wú jùn zhāng xù yì yǔ zhī zhāng xiāng shàn
时有吴郡张旭,亦与知章相善。
xù shàn cǎo shū ér hǎo jiǔ měi zuì hòu hào hū kuáng zǒu suǒ bǐ huī sǎ biàn huà wú qióng ruò yǒu shén zhù shí rén hào wèi zhāng diān
旭善草书,而好酒,每醉后号呼狂走,索笔挥洒,变化无穷,若有神助,时人号为张颠。
tiān bǎo sān zài zhī zhāng yīn bìng huǎng hū nǎi shàng shū qǐng dù wéi dào shì qiú huán xiāng lǐ réng shě běn xiāng zhái wèi guān
天宝三载,知章因病恍惚,乃上疏请度为道士,求还乡里,仍舍本乡宅为观。
shàng xǔ zhī réng bài qí zi diǎn shè láng céng wèi kuài jī jùn sī mǎ réng lìng shì yǎng
上许之,仍拜其子典设郎曾为会稽郡司马,仍令侍养。
yù zhì shī yǐ zèng xíng huáng tài zǐ yǐ xià xián jiù zhí bié
御制诗以赠行,皇太子已下咸就执别。
zhì xiāng wú jǐ shòu zhōng nián bā shí liù
至乡无几寿终,年八十六。
sù zōng yǐ shì dú zhī jiù qián yuán yuán nián shí yī yuè zhào yuē gù yuè zhōu qiān qiū guān dào shì hè zhī zhāng qì shí yí dàn jīn huái hé yǎ shén qīng zhì yì xué fù cái xióng tǐng kuài jī zhī měi jiàn yùn kūn gǎng zhī liáng yù
肃宗以侍读之旧,乾元元年十一月诏曰:“故越州千秋观道士贺知章,器识夷淡,襟怀和雅,神清志逸,学富才雄,挺会稽之美箭,蕴昆岗之良玉。
gù fēi míng xiān shěng shì jiǎng lóng lóu cháng jìng mò yǐ yǎng xián yīn tán xié ér fěng jiàn
故飞名仙省, 侍讲龙楼,常静默以养闲,因谈谐而讽谏。
yǐ mù chǐ cí lù zài jiàn kuǎn chéng yuàn zhuī èr lǎo zhī zōng kè suì sì míng zhī kè
以暮齿辞禄,再见款诚,愿追二老之踪, 克遂四明之客。
yǔn yè chū zhì tuō luò cháo yī jià qīng niú ér bù hái xiá bái yī ér cháng wǎng
允叶初志,脱落朝衣,驾青牛而不还,狎白衣而长往。
dān hè fēi xī rén qín liǎng wáng wéi jiù zhī huái yǒu shēn zhuī dào yi jiā rù lǐ shì zhǎn āi róng
丹壑非昔, 人琴两亡,惟旧之怀,有深追悼,宜加缛礼,式展哀荣。
kě zèng lǐ bù shàng shū
可赠礼部尚书。
xiān shì shén lóng zhōng zhī zhāng yǔ yuè zhōu hè cháo wàn qí róng yáng zhōu zhāng ruò xū xíng jù hú zhōu bāo róng jù yǐ wú yuè zhī shì wén cí jùn xiù míng yáng yú shàng jīng
先是,神龙中,知章与越州贺朝、万齐融,扬州张若虚、邢巨,湖州包融,俱以吴、越之士,文词俊秀,名扬于上京。
cháo wàn zhǐ shān yīn wèi qí róng kūn shān lìng ruò xū yǎn zhōu bīng cáo jù jiān chá yù shǐ
朝万止山阴尉,齐融昆山令,若虚兖州兵曹,巨监察御史。
róng yù zhāng jiǔ líng yǐn wèi huái zhōu sī hù jí xián zhí xué shì
融遇张九龄,引为怀州司户、集贤直学士。
shù zǐ rén jiān wǎng wǎng chuán qí wén dú zhī zhāng zuì guì
数子人间往往传其文, 独知章最贵。
shén lóng zhōng yǒu wèi shì li dēng zhī shàn wǔ yán shī cuō diē bù ǒu liù shí yú wèi sòng zhōu cān jūn zú
神龙中,有尉氏李登之,善五言诗,蹉跌不偶,六十余,为宋州参军卒。
xí yù xiāng yáng rén hú zhōu cì shǐ gù qī shì sūn xǐ jiā hé nán
席豫,襄阳人,湖州刺史固七世孙,徙家河南。
yù jìn shì jí dì
豫进士及第。
kāi yuán zhōng lèi guān zhì kǎo gōng yuán wài láng diǎn jǔ de shì wéi shí suǒ chēng
开元中,累官至考功员外郎,典举得士,为时所称。
sān qiān zhōng shū shè rén yǔ hán xiū xǔ jǐng xiān xú ān zhēn sūn tì xiāng cì zhǎng zhì gào jiē yǒu néng míng
三迁中书舍人,与韩休、许景先、徐安贞、孙逖相次掌制诰,皆有能名。
zhuǎn hù bù shì láng chōng jiāng nán dōng dào xún fǔ shǐ jiān zhèng zhōu cì shǐ
转户部侍郎,充江南东道巡抚使,兼郑州刺史。
rù wèi lì bù shì láng xuán zōng wèi zhī yuē qīng yǐ qián wèi kǎo gōng zhí shì xiū jǔ gù yǒu cǐ shòu
入为吏部侍郎,玄宗谓之曰:“卿以前为考功,职事修举,故有此授。
yù diǎn xuǎn liù nián fù yǒu lìng yù
”豫典选六年,复有令誉。
tiān bǎo chū gǎi shàng shū zuǒ chéng
天宝初,改尚书左丞。
xún jiǎn xiào lǐ bù shàng shū fēng xiāng yáng xiàn zǐ
寻检校礼部尚书,封襄阳县子。
xuán zōng xìng wēn quán gōng dēng cháo yuán gé fù shī qún chén shǔ hé
玄宗幸温泉宫,登朝元阁赋诗,群臣属和。
dì yǐ yù shī wèi gōng shǒu zhì bāo měi yuē lǎn qīng suǒ jìn shí shī rén zhī shǒu chū zuò zhě zhī guān miǎn yě
帝以豫诗为工,手制褒美曰:“览卿所进,实诗人之首出, 作者之冠冕也。
yù yǔ dì jìn jù yǐ cí zǎo jiàn chēng
豫与弟晋,俱以词藻见称。
ér yù xìng yóu jǐn suī yǔ zǐ dì shū shū jí lì cáo bù lǐng wèi cháng cǎo shū
而豫性尤谨,虽与子弟书疏及吏曹簿领,未尝草书。
wèi rén yuē bù jìng tā rén shì zì bù jìng yě
谓人曰:“不敬他人,是自不敬也。
huò yuē cǐ shì shén xì qīng hé jiè yì
”或曰:“此事甚细,卿何介意?
yù yuē xì yóu bù jǐn ér kuàng jù yé
”豫曰: “细犹不谨,而况巨耶!
qī zài zú yú wèi shí nián liù shí jiǔ
”七载,卒于位,时年六十九。
jí dǔ wèi qí zǐ yuē wú wáng sān rì liǎn liǎn rì jí zàng wù gèng jiǔ liú yí gōng sī zhī fán
疾笃,谓其子曰:“吾亡三日敛,敛日即葬,勿更久留,贻公私之烦。
jiā wú yú cái kě mài suǒ jū liáo bèi zàng lǐ
家无余财,可卖所居,聊备葬礼。
rén jiā qí dá
”人嘉其达。
zèng jiāng líng dà dū dū shì yuē wén
赠江陵大都督,谥曰文。
xú ān zhēn zhě xìn ān lóng qiū rén
徐安贞者,信安龙丘人。
yóu shàn wǔ yán shī
尤善五言诗。
cháng yìng zhì jǔ yī suì sān zhuó jiǎ kē rén shì chēng zhī
尝应制举,一岁三擢甲科,人士称之。
kāi yuán zhōng wèi zhōng shū shè rén jí xián yuàn xué shì
开元中,为中书舍人、集贤院学士。
shàng měi zhǔ wén jí zuò shǒu zhào duō mìng ān zhēn shì cǎo shén chéng ēn gù
上每属文及作手诏,多命安贞视草,甚承恩顾。
lèi qiān zhōng shū shì láng
累迁中书侍郎。
tiān bǎo chū zú
天宝初卒。
qí huàn dìng zhōu yì fēng rén
齐浣,定州义丰人。
shǎo yǐ cí xué chēng
少以词学称。
ruò guàn yǐ zhì kē dēng dì shì hè pú zhōu sī fǎ cān jūn
弱冠以制科登第,释褐蒲州司法参军。
jǐng yún èr nián zhōng shū lìng yáo chóng yòng wèi jiān chá yù shǐ
景云二年,中书令姚崇用为监察御史。
tán hé wéi fàn xiān yú fēng jiào dāng shí yǐ wéi chèn zhí
弹劾违犯,先于风教,当时以为称职。
kāi yuán zhōng chóng fù yòng wèi jǐ shì zhōng qiān zhōng shū shè rén
开元中, 崇复用为给事中,迁中书舍人。
lùn bó shū zhào rùn sè wáng yán jiē yǐ gǔ yì mó gào wéi zhǔn de
论驳书诏,润色王言,皆以古义谟诰为准的。
shì zhōng sòng jǐng zhōng shū shì láng sū tǐng bìng zhòng zhī
侍中宋璟、中书侍郎苏颋并重之。
mì shū jiān mǎ huái sù yòu cháng shì yuán xíng chōng shòu zhào biān cì sì kù qún shū nǎi zòu huàn wèi biān xiū shǐ gǎi mì shū shǎo jiān
秘书监马怀素、右常侍元行冲受诏编次四库群书,乃奏浣为编修使,改秘书少监。
xún dīng yōu miǎn
寻丁忧免。
shí èr nián chū wèi biàn zhōu cì shǐ
十二年,出为汴州刺史。
hé nán biàn wèi xióng jùn zì jiāng huái dá yú hé luò zhōu chē fú còu rén shù hào fán
河南,汴为雄郡,自江、淮达于河、洛,舟车辐辏, 人庶浩繁。
qián hòu mù shǒu duō bù chēng zhí wéi ní ruò shuǐ yǔ huàn jiē yǐ qīng yán wèi zhì mín lì gē zhī
前后牧守,多不称职,唯倪若水与浣皆以清严为治,民吏歌之。
zhōng shū lìng zhāng shuō zé zuǒ yòu chéng zhī cái jǔ huái zhōu cì shǐ wáng qiū wèi zuǒ chéng yǐ huàn wèi yòu chéng
中书令张说择左右丞之才,举怀州刺史王丘为左丞,以浣为右丞。
li yuán hóng dù xiān wèi xiāng yǐ kāi fǔ guǎng píng gōng sòng jǐng wèi lì bù shàng shū yòu yòng hù bù shì láng sū jìn yǔ huàn wèi lì bù shì láng dāng shí yǐ wéi gāo xuǎn
李元纮、杜暹为相,以开府、广平公宋璟为吏部尚书,又用户部侍郎苏晋与浣为吏部侍郎,当时以为高选。
shí kāi fǔ wáng máo zhòng chǒng xìng yòng shì yǔ lóng wǔ jiāng jūn gé fú shùn wèi yīn qīn gù běi mén guān jiàn máo zhòng zòu qǐng wú bù zhī yǔn jiē shòu máo zhòng zhī huì jìn tuì suí qí zhǐ shǐ
时开府王毛仲宠幸用事,与龙武将军葛福顺为姻亲,故北门官见毛仲奏请,无不之允,皆受毛仲之惠,进退随其指使。
huàn è zhī chéng jiàn lùn zhī yuē fú shùn diǎn bīng mǎ yǔ máo zhòng hūn yīn xiǎo rén chǒng jí zé jiān shēng ruò bù yù tú kǒng hòu wéi huàn wéi bì xià sī zhī
浣恶之,乘间论之曰:“福顺典兵马,与毛仲婚姻,小人宠极则奸生,若不预图,恐后为患,惟陛下思之。
kuàng fù xīn zhī wěi hé bì máo zhòng ér gāo lì shì xiǎo xīn jǐn shèn yòu shì yān guān biàn yú jìn zhōng qū shǐ
况腹心之委,何必毛仲,而高力士小心谨慎,又是阉官,便于禁中驱使。
chén suī guò yán zhù bì wàn yī
臣虽过言,庶裨万一。
chén wén jūn bù mì zé shī chén chén bù mì zé shī shēn wéi shèng lǜ mì zhī
臣闻君不密则失臣,臣不密则失身,惟圣虑密之。
xuán zōng jiā qí chéng yù zhī yuē qīng qiě chū
”玄宗嘉其诚,谕之曰:“卿且出。
zhèn zhī qīng zhōng yì xú sì qí yi
朕知卿忠义,徐俟其宜。
huì dà lǐ chéng má chá zuò shì chū wèi xìng zhōu bié jià huàn yǔ chá shàn chū chéng jiàn zhī yīn yǔ jìn zhōng jiàn yǔ
”会大理丞麻察坐事出为兴州别驾,浣与察善,出城饯之, 因语禁中谏语。
chá xìng zǔn tà jù yǐ huàn yǔ zòu zhī
察性譐誻,遽以浣语奏之。
xuán zōng nù lìng zhōng shū mén xià jū wèn
玄宗怒,令中书门下鞫问。
yòu zhào huàn yú nèi diàn wèi zhī yuē qīng xiàng zhèn dào jūn bù mì zé shī chén chén bù mì zé shī shēn ér yí zhèn bù mì ér fān gào má chá shì hé mì yé
又召浣于内殿,谓之曰:“卿向朕道‘君不密则失臣,臣不密则失身’,而疑朕不密,而翻告麻察,是何密耶?
má chá qīng xiǎn wú xíng cháng yóu tài píng zhī mén cǐ rì zhī shì qīng qǐ bù zhī yé
麻察轻险无行,常游太平之门,此日之事,卿岂不知耶?
huàn miǎn guān dùn shǒu xiè zuì nǎi biǎn gāo zhōu liáng dé chéng
”浣免冠顿首谢罪,乃贬高州良德丞。
yòu biǎn chá wèi xún zhōu huáng huà wèi
又贬察为浔州皇化尉。
huàn shù nián liàng yí cháng zhōu cì shǐ
浣数年量移常州刺史。
èr shí wǔ nián qiān rùn zhōu cì shǐ chōng jiāng nán dōng dào cǎi fǎng chǔ zhì shǐ
二十五年,迁润州刺史,充江南东道采访处置使。
rùn zhōu běi jiè gé wú jiāng zhì guā bù shā wěi yū huì liù shí lǐ chuán rào guā bù duō wèi fēng tāo zhī suǒ piào sǔn
润州北界隔吴江,至瓜步沙尾,纡汇六十里,船绕瓜步,多为风涛之所漂损。
huàn nǎi yí qí cáo lù yú jīng kǒu táng xià zhí dù jiāng èr shí lǐ yòu kāi yī lóu hé èr shí wǔ lǐ jí dá yáng zi xiàn
浣乃移其漕路,于京口塘下直渡江二十里,又开伊娄河二十五里,即达扬子县。
zì shì miǎn piào sǔn zhī zāi suì jiǎn jiǎo qián shù shí wàn
自是免漂损之灾,岁减脚钱数十万。
yòu lì yī lóu dài guān shōu qí kè qì jīn lì jì yān
又立伊娄埭,官收其课,迄今利济焉。
shù nián fù wèi biàn zhōu cì shǐ
数年,复为汴州刺史。
huái biàn shuǐ yùn lù zì hóng xiàn zhì lín huái yī bǎi wǔ shí lǐ shuǐ liú xùn jí jiù yòng niú yè zhú suǒ shàng xià liú jí nàn zhì
淮、汴水运路,自虹县至临淮一百五十里,水流迅急,旧用牛曳竹索上下,流急难制。
huàn nǎi zòu zì hóng xiàn xià kāi hé sān shí yú lǐ rù yú qīng hé bǎi yú lǐ chū qīng shuǐ yòu kāi hé zhì huái yīn xiàn běi àn rù huái miǎn huái liú tuān xiǎn zhī hài
浣乃奏自虹县下开河三十余里,入于清河,百余里出清水,又开河至淮阴县北岸入淮,免淮流湍险之害。
jiǔ zhī xīn hé shuǐ fù xùn jí yòu duō jiāng shí cáo yùn nán sè xíng lǚ bì zhī
久之,新河水复迅急,又多僵石,漕运难涩,行旅弊之。
huàn yīn gāo lì shì zhōng zhù lián wèi liǎng dào cǎi fǎng shǐ
浣因高力士中助,连为两道采访使。
suì xìng kāi cáo zhī lì yǐ zhōng rén zhǔ yì fù gōu bāo huò cái lù qiǎn zhōng guì wù yì báo zhī
遂兴开漕之利,以中人主意,复勾剥货财, 赂遣中贵,物议薄之。
yòu nà liú jiè zhī nǚ wèi qiè lìng qí zhèng shì zhuān zhì jiā zhèng
又纳刘戒之女为妾,凌其正室,专制家政。
lǐ lín fǔ è zhī qiǎn rén jǐ zhí qí shī
李林甫恶之,遣人掎摭其失。
huì huàn pàn guān fàn zāng huàn lián zuò suì fèi guī tián lǐ
会浣判官犯赃,浣连坐,遂废归田里。
tiān bǎo chū qǐ wèi yuán wài shǎo zhān shì liú sī dōng dōu
天宝初,起为员外少詹事,留司东都。
shí jiàng zhōu cì shǐ yán tǐng zhī wèi lín fu suǒ gòu chú yuán wài shǎo zhān shì liú sī dōng dōu
时绛州刺史严挺之为林甫所构,除员外少詹事,留司东都。
yǔ huàn jiē cháo tíng jiù dé jì fèi jū jiā xiàng měi yuán lín xíng lè zé zhàng lǚ xiāng guò tán yàn zhōng rì
与浣皆朝廷旧德,既废居家巷,每园林行乐,则杖屡相过,谈宴终日。
lín fu wén ér huàn zhī yù lí qí shì
林甫闻而患之,欲离其势。
wǔ nián yòng huàn wèi píng yáng tài shǒu
五年,用浣为平阳太守。
zú yú jùn
卒于郡。
sù shǒu jí wèi wèi lín fu suǒ xiàn zhě jiē de xuě huàn shòu bāo zèng
肃守即位, 为林甫所陷者皆得雪,浣受褒赠。
wáng huàn bīng zhōu jìn yáng rén
王浣,并州晋阳人。
shǎo háo dàng bù jī
少豪荡不羁。
dēng jìn shì dì rì yǐ pú jiǔ wéi shì
登进士第,日以蒱酒为事。
bīng zhōu zhǎng shǐ zhāng jiā zhēn qí qí cái lǐ jiē shén hòu
并州长史张嘉贞奇其才,礼接甚厚。
huàn gǎn zhī zhuàn lè cí yǐ xù qíng yú xí shàng zì chàng zì wǔ shén qì háo mài
浣感之,撰乐词以叙情,于席上自唱自舞,神气豪迈。
zhāng shuō zhèn bīng zhōu lǐ huàn yì zhì
张说镇并州,礼浣益至。
huì shuō fù zhī zhèng shì yǐ huàn wèi mì shū zhèng zì zhuó bài tōng shì shè rén qiān jià bù yuán wài
会说复知政事,以浣为秘书正字,擢拜通事舍人,迁驾部员外。
lì duō míng mǎ jiā yǒu jì lè
枥多名马,家有妓乐。
huàn fā yán lì yì zì bǐ wáng hóu
浣发言立意,自比王侯;
yí zhǐ chái lèi rén duō jí zhī
颐指侪类,人多嫉之。
shuō jì bà xiāng chū huàn wèi rǔ zhōu zhǎng shǐ gǎi xiān zhōu bié jià
说既罢相,出浣为汝州长史,改仙州别驾。
zhì jùn rì jù yīng háo cóng qín jī gǔ zì wèi huān shǎng wén shì zǔ yǒng dù huá cháng zài zuò yú shì biǎn dào zhōu sī mǎ zú
至郡,日聚英豪,从禽击鼓,恣为欢赏,文士祖咏、杜华常在座,于是贬道州司马,卒。
yǒu wén jí shí juǎn
有文集十卷。
lǐ yōng guǎng líng jiāng dū rén
李邕,广陵江都人。
fù shàn cháng shòu wén xuǎn yú tóng jùn rén cáo xiàn
父善,尝受《文选》于同郡人曹宪。
hòu wèi zuǒ shì jí hè lán mǐn zhī suǒ jiàn yǐn wèi chóng xián guǎn xué shì zhuǎn lán tái láng
后为左侍极贺兰敏之所荐引,为崇贤馆学士,转兰台郎。
mǐn zhī bài shàn zuò pèi liú lǐng wài
敏之败,善坐配流岭外。
huì shè hái yīn yù jū biàn zhèng zhī jiān yǐ jiǎng wén xuǎn wèi yè
会赦还,因寓居汴、 郑之间,以讲《文选》为业。
nián lǎo jí zú
年老疾卒。
suǒ zhù wén xuǎn liù shí juǎn dà xíng yú shí
所注《文选》六十卷,大行于时。
yōng shǎo zhī míng
邕少知名。
cháng ān chū nèi shǐ li jiào jí jiān chá yù shǐ zhāng tíng guī bìng jiàn yōng cí gāo xíng zhí kān wèi jiàn zhèng zhī guān yóu shì zhào bài zuǒ shí yí
长安初,内史李峤及监察御史张廷珪,并荐邕词高行直,堪为谏诤之官,由是召拜左拾遗。
é ér yù shǐ zhōng chéng sòng jǐng zòu shì chén zhāng chāng zōng xiōng dì yǒu bù shùn zhī yán qǐng fù fǎ tuī duàn
俄而御史中丞宋璟奏侍臣张昌宗兄弟有不顺之言,请付法推断。
zé tiān chū bù yīng yōng zài jiē xià jìn yuē chén guān sòng jǐng zhī yán shì guān shè jì wàng bì xià kě qí zòu
则天初不应,邕在阶下进曰:“臣观宋璟之言,事关社稷,望陛下可其奏。
zé tiān sè shāo jiě shǐ yǔn sòng jǐng suǒ qǐng
” 则天色稍解,始允宋璟所请。
jì chū huò wèi yōng yuē wú zǐ míng wèi shàng bēi ruò bù chēng zhǐ huò jiāng bù cè hé wéi zào cì rú shì
既出,或谓邕曰:“吾子名位尚卑,若不称旨,祸将不测,何为造次如是?
yōng yuē bù yuàn bù kuáng qí míng bù zhāng
” 邕曰:“不愿不狂,其名不彰。
ruò bù rú cǐ hòu dài hé yǐ chēng yě
若不如此,后代何以称也?
jí zhōng zōng jí wèi yǐ yāo rén zhèng pǔ sī wèi mì shū jiān yōng shàng shū jiàn yuē
及中宗即位,以妖人郑普思为秘书监,邕上书谏曰:
gài rén yǒu gǎn yī cān zhī huì yǔn qī chǐ zhī shēn
盖人有感一餐之惠,殒七尺之身;
kuàng chén wèi bì xià guān shòu bì xià lù ér mù yǒu suǒ jiàn kǒu bù yán zhī shì fù ēn yǐ
况臣为陛下官,受陛下禄,而目有所见,口不言之,是负恩矣!
zì bì xià qīn zhèng rì jìn fù zài jiǔ zhòng suǒ yǐ wèi wén zài wài qún xià qiè yì
自陛下亲政日近,复在九重,所以未闻在外群下窃议。
dào lù jí jí jiē yún pǔ sī duō xíng guǐ huò wàng shuō yāo xiáng
道路籍籍,皆云普思多行诡惑,妄说妖祥。
wéi bì xià bù zhī shàng jiàn qū shǐ
唯陛下不知,尚见驱使。
cǐ dào ruò xíng bì náo luàn cháo zhèng
此道若行,必挠乱朝政。
chén zhì yú zhì jiàn bù gǎn yǐ xiōng yì duì yáng tiān wēi qǐng yǐ gǔ shì wèi míng zhèng
臣至愚至贱,不敢以胸臆对扬天威,请以古事为明证。
kǒng qiū yún shī sān bǎi yī yán yǐ bì zhī yuē sī wú xié
孔丘云:“《诗》三百, 一言以蔽之,曰:思无邪。
bì xià jīn ruò yǐ pǔ sī yǒu jī shù kě zhì cháng shēng jiǔ shì zhī dào zé shuǎng jiū shì jiǔ yīng de zhī yǒng yǒu tiān xià fēi bì xià jīn rì kě de ér qiú
”陛下今若以普思有奇术,可致长生久视之道,则爽鸠氏久应得之,永有天下,非陛下今日可得而求。
ruò yǐ pǔ sī kě zhì xiān fāng zé qín huáng hàn wǔ jiǔ yīng de zhī yǒng yǒu tiān xià yì fēi bì xià jīn rì kě de ér qiú
若以普思可致仙方,则秦皇、汉武久应得之,永有天下,亦非陛下今日可得而求。
ruò yǐ pǔ sī kě zhì fó fǎ zé hàn míng liáng wǔ jiǔ yīng de zhī yǒng yǒu tiān xià yì fēi bì xià jīn rì kě de ér qiú
若以普思可致佛法,则汉明、梁武久应得之,永有天下,亦非陛下今日可得而求。
ruò yǐ pǔ sī kě zhì guǐ dào zé mò dí gàn bǎo gè xiàn yú zhì zūn yǐ ér èr zhǔ de zhī yǒng yǒu tiān xià yì fēi bì xià jīn rì kě de ér qiú
若以普思可致鬼道,则墨翟、干宝, 各献于至尊矣,而二主得之,永有天下,亦非陛下今日可得而求!
cǐ jiē shì shè xū wàng lì dài wú xiào chén yú bù yuàn bì xià fù xíng zhī yú míng shí
此皆事涉虚妄, 历代无效,臣愚不愿陛下复行之于明时。
wéi yáo shùn èr dì zì gǔ chēng shèng chén guān suǒ de gù zài rén shì dūn mù jiǔ zú píng zhāng bǎi xìng bù wén yǐ guǐ shén zhī dào lǐ tiān xià
唯尧、舜二帝,自古称圣,臣观所得,故在人事,敦睦九族,平章百姓,不闻以鬼神之道理天下。
fú yuàn bì xià chá zhī zé tiān xià xìng shén
伏愿陛下察之,则天下幸甚!
shū zòu bù nà
疏奏不纳。
yǐ yǔ zhāng jiǎn zhī shàn chū wèi nán hé lìng yòu biǎn fù zhōu sī hù
以与张柬之善,出为南和令,又贬富州司户。
táng lóng yuán nián xuán zōng qīng nèi nán zhào bài zuǒ tái diàn zhōng shì yù shǐ gǎi hù bù yuán wài láng yòu biǎn yá zhōu shě chéng chéng
唐隆元年,玄宗清内难,召拜左台殿中侍御史,改户部员外郎,又贬崖州舍城丞。
kāi yuán sān nián zhuó wèi hù bù láng zhōng
开元三年,擢为户部郎中。
yōng sù yǔ huáng mén shì láng zhāng tíng guī yǒu shàn
邕素与黄门侍郎张廷珪友善。
shí jiāng jiǎo yòng shì yǔ tíng guī móu yǐn yōng wèi xiàn guān
时姜皎用事,与廷珪谋引邕为宪官。
shì xiè zhōng shū lìng yáo chóng jí yōng xiǎn zào yīn ér gòu chéng qí zuì zuǒ qiān kuò zhōu sī mǎ
事泄,中书令姚崇嫉邕险躁,因而构成其罪,左迁括州司马。
hòu zhēng wèi chén zhōu cì shǐ
后征为陈州刺史。
shí sān nián xuán zōng chē jià dōng fēng huí yōng yú biàn zhōu yè jiàn lèi xiàn cí fù shén chēng shàng zhǐ
十三年,玄宗车驾东封回,邕于汴州谒见,累献词赋,甚称上旨。
yóu shì pō zì jīn xuàn zì yún dāng jū xiàng wèi
由是颇自矜炫,自云当居相位。
zhāng shuō wèi zhōng shū lìng shén è zhī
张说为中书令,甚恶之。
é ér chén zhōu zāng wū shì fā xià yù jū xùn zuì dāng sǐ xǔ zhōu rén kǒng zhāng shàng shū jiù yōng yuē
俄而陈州赃污事发,下狱鞫讯,罪当死,许州人孔璋上书救邕曰:
chén wén míng zhǔ yù yǔ shě guò jǔ néng qǔ cái qì xíng
臣闻明主御宇,舍过举能,取材弃行;
liè shì kàng jié yǒng bù bì sǐ jiàn wēi shòu mìng
烈士抗节,勇不避死,见危授命。
jìn yòng lín fù qǐ niàn guò hu
晋用林父,岂念过乎?
hàn yòng chén píng qǐ niàn xíng hu
汉用陈平,岂念行乎?
qín xi yǔn shēn běi guō suì shǒu qǐ ài sǐ hu
禽息殒身,北郭碎首,岂爱死乎?
xiàng ruò lín fù zhū chén píng sǐ bǎi lǐ bù yòng yàn yīng jiàn zhú shì jìn wú chì dí zhī shì hàn wú huáng jí zhī zūn qín bù bìng xi róng qí bù bà dōng hǎi yǐ
向若林父诛,陈平死,百里不用,晏婴见逐,是晋无赤狄之士,汉无皇极之尊,秦不并西戎,齐不霸东海矣!
chén fú jiàn chén zhōu cì shǐ lǐ yōng xué chéng shī fàn wén kān jīng guó
臣伏见陈州刺史李邕,学成师范,文堪经国;
gāng yì zhōng liè nán bù gǒu miǎn
刚毅忠烈,难不苟免。
wǎng zhě zhāng yì zhī yòng quán rén wèi qí kǒu ér yōng zhé qí jiǎo
往者张易之用权,人畏其口,而邕折其角;
wéi shì shì shì yán chū huò yīng ér yōng cuò qí fēng
韦氏恃势,言出祸应,而邕挫其锋。
suī shēn shòu zhé qū ér jiān móu zhōng sǔn jí yōng yǒu dà zào yú wǒ bāng jiā yě
虽身受谪屈, 而奸谋中损,即邕有大造于我邦家也。
qiě sī rén suǒ néng zhě zhěng gū xù qióng jiù fá zhèn huì jī ér biàn sàn jiā wú sī jù
且斯人所能者,拯孤恤穷,救乏赈惠,积而便散,家无私聚。
jīn wén zuò zāng xià lì jū xùn dài bào jiāng zhì jí xíng sǐ zài cháo xī
今闻坐赃下吏,鞫讯待报,将至极刑,死在朝夕。
chén wén shēng wú yì yú guó bù ruò shā shēn yǐ míng xián
臣闻生无益于国,不若杀身以明贤。
chén xiǔ jiàn yōng fu lún yuán wú qǔ shòu xi qín shì suī shēng hé wéi
臣朽贱庸夫,轮辕无取,兽息禽视,虽生何为!
kuàng xián wèi guó bǎo shè jì zhī wèi shì chén tòng xī shēn yǐ
况贤为国宝,社稷之卫,是臣痛惜深矣!
chén yuàn liù chǐ zhī qū gān shòu gāo fǔ yǐ dài yōng sǐ
臣愿六尺之躯,甘受膏斧,以代邕死。
chén zhī sǐ suǒ wèi luò yī máo
臣之死,所谓落一毛;
yōng zhī shēng yǒu zú zhào qiān lǐ
邕之生,有足照千里。
rán chén yǔ yōng shēng píng bù kuǎn chén zhī yǒu yōng yōng bù zhī yǒu chén
然臣与邕,生平不款,臣知有邕, 邕不知有臣。
chén bù dǎi yōng míng yǐ
臣不逮邕,明矣!
fu zhī xián ér jǔ rén yě
夫知贤而举,仁也;
dài rén rèn huàn yì yě
代人任患,义也。
chén huò èr shàn ér sǐ
臣获二善而死。
qiě bù xiǔ zé yòu hé qiú
且不朽,则又何求!
bì xià ruò yǐ chén zhī jiàn bù zú yǐ shú yōng yàn mén fèng yè yǒu xiào yǐ
陛下若以臣之贱不足以赎邕,雁门缝掖有效矣。
fú wéi bì xià kuān yōng zhī shēng sù chén zhī sǐ
伏惟陛下宽邕之生,速臣之死。
lìng yōng lǜ dé gǎi háng xiǎng lín fù zhī gōng
令邕率德改行,想林父之功;
shǐ chén de míng mù huáng quán fù běi guō zhī jī chén zhī dà yuàn bì yǐ
使臣得瞑目黄泉,附北郭之迹, 臣之大愿毕矣!
bì xià jí yǐ yáng hé zhī shǐ nán yú yòng yuè sì tiān chéng mìng gǎn wàng fú jiàn qǐ fán dà xíng rán hòu guī sǐ
陛下即以阳和之始,难于用钺,俟天成命,敢忘伏剑,岂烦大刑, 然后归死。
huáng tiān hòu tǔ shí zhào chén zhī xīn
皇天后土,实照臣之心。
xī wú chu qī guó pàn yīn yà fu de jù mèng zé kòu bù zú yōu
昔吴、楚七国叛,因亚夫得剧孟,则寇不足忧。
fu yǐ yī xián zhī néng dí qī guó zhī zhòng
夫以一贤之能,敌七国之众。
fú wéi fū hán gòu zhī dào cún qì xiá zhī yì
伏惟敷含垢之道,存弃瑕之义;
yuǎn sī jù mèng jìn qǔ lǐ yōng qǐ wéi chéng kǎi tì zhī zé shí yì guī tiān xià zhī wàng
远思剧孟,近取李邕,岂惟成恺悌之泽,实亦归天下之望!
kuàng dà lǐ zhī hòu tiān dì gēng xīn shè ér fù lùn rén shuí wú zuì
况大礼之后,天地更新,赦而复论,人谁无罪?
wéi míng zhǔ tú zhī
惟明主图之。
chén wén shì wèi zhī jǐ zhě sǐ
臣闻士为知己者死。
qiě chén bù wéi sǐ zhě suǒ zhī gān yú sǐ zhě qǐ dú wèi xī yōng zhī xián yì chéng bì xià jīn néng zhī dé
且臣不为死者所知,甘于死者,岂独为惜邕之贤,亦成陛下矜能之德。
wéi míng zhǔ tú zhī
惟明主图之!
shū zòu yōng yǐ huì jiǎn sǐ biǎn wèi qīn zhōu zūn huà xiàn wèi zhāng yì pèi liú lǐng nán ér sǐ
疏奏,邕已会减死,贬为钦州遵化县尉,璋亦配流岭南而死。
yōng hòu yú lǐng nán cóng zhōng guān yáng sī xù tǎo zéi yǒu gōng yòu lèi zhuǎn kuò zī huá sān zhōu cì shǐ shàng jì jīng shī
邕后于岭南从中官杨思勖讨贼有功,又累转括、淄、滑三州刺史,上计京师。
yōng sù fù měi míng pín bèi biǎn chì jiē yǐ yōng néng wén yǎng shì jiǎ shēng xìn líng zhī liú zhí shì jì shèng bō luò zài wài
邕素负美名,频被贬斥,皆以邕能文养士,贾生、信陵之流,执事忌胜,剥落在外。
rén jiān sù yǒu shēng chēng hòu jìn bù shí jīng luò qiān mò jù guān yǐ wéi gǔ rén
人间素有声称,后进不识,京、洛阡陌聚观,以为古人。
huò jiāng méi mù yǒu yì yī guān wàng fēng xún fǎng mén xiàng
或将眉目有异,衣冠望风,寻访门巷。
yòu zhōng shǐ lín wèn suǒ qí xīn wén fù wéi rén yīn zhōng jìng bù dé jìn
又中使临问,索其新文,复为人阴中,竟不得进。
tiān bǎo chū wèi jí jùn běi hǎi èr tài shǒu
天宝初,为汲郡、北海二太守。
yōng xìng háo chǐ bù jū xì xíng suǒ zài zòng qiú cái huò chí liè zì zì
邕性豪侈,不拘细行,所在纵求财货,驰猎自恣。
wǔ zài jiān zāng shì fā
五载,奸赃事发。
yòu cháng yǔ zuǒ xiāo wèi bīng cáo liǔ jī mǎ yì pǐ jí jī xià yù jí wēn lìng jī yǐn yōng yì jí xiū jiù hòu xiāng lù yí cí zhuàng lián yǐn chì xíng bù yuán wài láng qí shùn zhī jiān chá yù shǐ luō xī shì chí wǎng jiù jùn jué shā zhī shí nián qī shí yú
又尝与左骁卫兵曹柳𪟝马一匹,及𪟝下狱,吉温令𪟝引邕议及休咎,厚相赂遗,词状连引,敕刑部员外郎祁顺之、监察御史罗希奭驰往就郡决杀之,时年七十余。
chū yōng zǎo shàn cái míng yóu zhǎng bēi sòng
初,邕早擅才名,尤长碑颂。
suī biǎn zhí zài wài zhōng cháo yì guān jí tiān xià sì guàn duō jī chí jīn bó wǎng qiú qí wén
虽贬职在外,中朝衣冠及天下寺观,多赍持金帛, 往求其文。
qián hòu suǒ zhì fán shù bǎi shǒu shòu nà kuì yí yì zhì jù wàn
前后所制,凡数百首,受纳馈遗,亦至钜万。
shí yì yǐ wéi zì gǔ yù wén huò cái wèi yǒu rú yōng zhě
时议以为自古鬻文获财, 未有如邕者。
yǒu wén jí qī shí juǎn
有文集七十卷。
qí zhāng hán gōng xíng zhuàng hóng zhōu fàng shēng chí bēi pī wéi jù yuán shì yì wén shì tuī zhòng zhī
其《张韩公行状》、《洪州放生池碑》、《批韦巨源谥议》,文士推重之。
hòu yīn ēn lì de zèng mì shū jiān
后因恩例,得赠秘书监。
sūn tì lù zhōu shè xiàn rén
孙逖,潞州涉县人。
zēng zǔ zhòng jiāng shòu zhāng chéng
曾祖仲将,寿张丞。
zǔ xī zhuāng hán wáng fǔ diǎn qiān
祖希庄,韩王府典签。
fù jiā zhī tiān cè nián jìn shì zhuó dì yòu yǐ shū pàn bá cuì shòu shǔ zhōu xīn jīn zhǔ bù
父嘉之,天册年进士擢第,又以书判拔萃,授蜀州新津主簿。
lì qǔ zhōu xiāng yì èr xiàn lìng yǐ sòng zhōu sī mǎ zhì shì zú nián bā shí sān
历曲周、襄邑二县令,以宋州司马致仕,卒,年八十三。
tì yòu ér yīng jùn wén sī mǐn sù
逖幼而英俊,文思敏速。
shǐ nián shí wǔ yè yōng zhōu zhǎng shǐ cuī rì yòng
始年十五,谒雍州长史崔日用。
rì yòng xiǎo zhī lìng wèi tǔ huǒ lú fù
日用小之,令为《土火炉赋》。
tì wò hàn jí chéng cí lǐ diǎn shàn
逖握翰即成,词理典赡。
rì yòng lǎn zhī hài rán suì wèi wàng nián zhī jiāo yǐ shì jià yù yì zhòng
日用览之骇然,遂为忘年之交,以是价誉益重。
kāi yuán chū yīng zhé rén qí shì jǔ shòu shān yīn wèi
开元初,应哲人奇士举,授山阴尉。
qiān mì shū zhèng zì
迁秘书正字。
shí nián yìng zhì dēng wén zǎo hóng lì kē bài zuǒ shí yí
十年,应制登文藻宏丽科,拜左拾遗。
zhāng shuō yóu zhòng qí cái tì rì yóu qí mén zhuǎn zuǒ bǔ quē
张说尤重其才,逖日游其门,转左补阙。
huáng mén shì láng li gǎo chū zhèn tài yuán pì wéi cóng shì
黄门侍郎李暠出镇太原,辟为从事。
gǎo zài zhèn yǔ pú zhōu cì shǐ li shàng yǐn yóu yú bó lè chuān tì wèi zhī jì wén shì shèng chēng zhī
暠在镇,与蒲州刺史李尚隐游于伯乐川,逖为之记,文士盛称之。
èr shí yī nián rù wèi kǎo gōng yuán wài láng jí xián xiū zhuàn
二十一年, 入为考功员外郎、集贤修撰。
tì xuǎn gòng shì èr nián duō de jùn cái
逖选贡士二年,多得俊才。
chū nián zé dù hóng jiàn zhì zǎi fǔ yán zhēn qīng wèi shàng shū
初年则杜鸿渐至宰辅,颜真卿为尚书。
hòu nián bá li huá xiāo yǐng shì zhào huá dēng shàng dì tì wèi rén yuē cǐ sān rén biàn kān zhǎng lún gào
后年拔李华、萧颖士、赵骅登上第,逖谓人曰:“此三人便堪掌纶诰。
èr shí sì nián bài tì zhōng shū shè rén
二十四年,拜逖中书舍人。
tì zì yǐ tōng jí jìn wéi qí fù guān cái yì zǎi nǎi shàng biǎo chén qíng yuē chén fù jiā zhī suī dāng mù chǐ xìng yù míng shí mián lì qū chí cái jí lìng zhǎng
逖自以通籍禁闱,其父官才邑宰,乃上表陈情曰: “臣父嘉之,虽当暮齿,幸遇明时,绵历驱驰,才及令长。
chén sù hé yán xùn lèi dēng qīng zhì pín qiān shěng tà yòu bài yè yuán
臣夙荷严训,累登清秩, 频迁省闼,又拜掖垣。
de jìn bān róng chén zé guò liàng
地近班荣,臣则过量;
tú yáo rì mù fù nǎi hòu shí
途遥日暮,父乃后时。
zài gōng fǔ yǒu tōu róng zhī zé yú sī tíng wú bào dé zhī xiào fǎn cán wū niǎo tú cè yuān hóng
在公府有偷荣之责,于私庭无报德之效,反惭乌鸟,徒厕鸳鸿。
fú wàng jiàng chén yī wài guān tè qǐ wēi ēn shāo zhān chén fù
伏望降臣一外官,特乞微恩,稍沾臣父。
xuán zōng yōu zhào jiǎng zhī shòu jiā zhī sòng zhōu sī mǎ zhì shì xún zú
”玄宗优诏奖之,授嘉之宋州司马致仕,寻卒。
dīng fù sāng miǎn
丁父丧免。
èr shí jiǔ nián fú què fù wèi zhōng shū shè rén
二十九年服阕,复为中书舍人。
qí nián chōng hé dōng chù zhì shǐ
其年充河东黜陟使。
tiān bǎo sān zài quán pàn xíng bù shì láng
天宝三载,权判刑部侍郎。
wǔ zài yǐ fēng bìng qiú sàn zhì gǎi tài zǐ zuǒ shù zǐ
五载,以风病求散秩,改太子左庶子。
tì zhǎng gào bā nián zhì chì suǒ chū wéi shí liú tàn fú
逖掌诰八年,制敕所出,为时流叹服。
yì zhě yǐ wéi zì kāi yuán yǐ lái sū tǐng qí huàn sū jìn gǔ céng hán xiū xǔ jǐng xiān jí tì wèi wáng yán zhī zuì
议者以为自开元已来,苏颋、齐浣、苏晋、贾曾、韩休、许景先及逖,为王言之最。
tì yóu shàn sī wén lǐ jīng liàn jiā zhī qiān tuì bù fá rén duō chēng zhī
逖尤善思,文理精练,加之谦退不伐,人多称之。
yǐ jí chén fèi lěi nián zhuǎn tài zi zhān shì
以疾沉废累年,转太子詹事。
shàng yuán zhōng zú
上元中卒。
guǎng dé èr nián zhào zèng shàng shū yòu pú yè shì yuē wén
广德二年,诏赠尚书右仆射,谥曰文。
yǒu jí sān shí juǎn
有集三十卷。
zi sù jiàng chéng
子宿、绛、成。
tì dì yù gòu zào
逖弟遹、遘、造。
yù zhōng zuǒ wǔ wèi bīng cáo
遹终左武卫兵曹。
sù lì hé dōng zhǎng jì
宿历河东掌记。
dài zōng cháo lì xíng bù láng zhōng zhōng shū shè rén chū wèi huá zhōu cì shǐ zú
代宗朝历刑部郎中、中书舍人,出为华州刺史,卒。
chéng zì tuì sī yǐ fù yìn lèi shòu yún yáng cháng ān wèi lì jiān chá yù shǐ zhuǎn diàn zhōng
成,字退思,以父荫累授云阳、长安尉,历监察御史,转殿中。
lǒng yòu fù yuán shuài li bào yù zòu chōng zhǎng shū jì rù wèi tún tián sī xūn èr yuán wài láng
陇右副元帅李抱玉奏充掌书记,入为屯田、司勋二员外郎。
dīng mǔ sāng miǎn zhōng zhì chū wèi luò yáng lìng zhuǎn zhǎng ān lìng
丁母丧免,终制,出为洛阳令,转长安令。
shí xiōng sù wèi huá zhōu cì shǐ yīn shī huǒ jīng jù chéng yīn bìng
时兄宿为华州刺史,因失火惊惧成喑病。
chéng sù xiào tì cāng huáng qǐng jí bù sì bào ér qū huá
成素孝悌,苍黄请急,不俟报而趋华。
dài zōng jiā zhī tàn yuē jí nàn zhī qiè guān guò zhī rén
代宗嘉之,叹曰:“急难之切,观过知仁。
lì cāng bù láng zhōng jīng zhào shǎo yǐn
”历仓部郎中、京兆少尹。
chū wèi xìn zhōu cì shǐ yǒu huì zhèng jùn rén qǐng lì bēi sòng dé yōu zhào bāo měi
出为信州刺史,有惠政,郡人请立碑颂德,优诏褒美。
zhuǎn sū zhōu cì shǐ
转苏州刺史。
zhēn yuán sì nián gǎi guì zhōu cì shǐ guì guǎn guān chá shǐ
贞元四年,改桂州刺史、桂管观察使。
wǔ nián zú
五年卒。
sù zǐ gōng qì guān zhì xìn zhōu cì shǐ yōng guǎn jīng lüè shǐ
宿子公器,官至信州刺史、邕管经略使。
gōng qì zi jiǎn fàn bìng jǔ jìn shì
公器子简、范,并举进士。
huì chāng hòu xiōng dì jì jū xiǎn zhì lì zhū dào guàn chá shǐ
会昌后,兄弟继居显秩,历诸道观察使。
jiǎn bīng bù shàng shū
简,兵部尚书。
zi shū huī bìng dēng jìn shì dì
子纾、徽,并登进士第。
wén yuàn xià
文苑下
li huá xiāo yǐng shì li hàn fù
○李华萧颖士李翰附
lù jù cuī hào wáng chāng líng mèng hào rán yuán dé xiù wáng wéi lǐ bái dù fǔ wú tōng xuán xiōng tōng wēi wáng zhòng shū cuī xián táng cì zi fú chí chí zi yàn qiān liú shuāng lǐ shāng yǐn wēn tíng yún xuē féng zi tíng guī
陆据崔颢王昌龄孟浩然元德秀王维李白杜甫吴通玄兄通微王仲舒崔咸唐次子扶持持子彦谦刘鹴李商隐温庭筠薛逢子廷珪
li zhěng li jù chuān sī kōng tú
李拯李巨川司空图
li huá zì xiá shū zhào jùn rén
李华字遐叔,赵郡人。
kāi yuán èr shí sān nián jìn shì zhuó dì
开元二十三年进士擢第。
tiān bǎo zhōng dēng cháo wèi jiān chá yù shǐ
天宝中,登朝为监察御史。
lèi zhuǎn shì yù shǐ lǐ bù lì bù èr yuán wài láng
累转侍御史,礼部、吏部二员外郎。
huá shàn zhǔ wén yǔ lán líng xiāo yǐng shì yǒu shàn
华善属文,与兰陵萧颖士友善。
huá jìn shì shí zhe hán yuán diàn fù wàn yú yán yǐng shì jiàn ér shǎng zhī yuē jǐng fú zhī shàng líng guāng zhī xià
华进士时,著 《含元殿赋》万余言,颖士见而赏之,曰:“《景福》之上,《灵光》之下。
huá wén tǐ wēn lì shǎo hóng jié zhī qì
”华文体温丽,少宏杰之气;
yǐng shì cí fēng jùn fā
颖士词锋俊发。
huá zì yǐ suǒ yè guò zhī yí qí wū cí
华自以所业过之,疑其诬词。
nǎi wèi jì gǔ zhàn chǎng wén xūn wū zhī rú gù wù zhì yú fó shū zhī gé
乃为《祭古战场文》,熏污之,如故物,置于佛书之阁。
huá yǔ yǐng shì yīn yuè fó shū de zhī
华与颖士因阅佛书得之。
huá wèi zhī yuē cǐ wén hé rú
华谓之曰: “此文何如?
yǐng shì yuē kě yǐ
”颖士曰:“可矣。
huá yuē dāng dài bǐng bǐ zhě shuí jí yú cǐ
”华曰:“当代秉笔者,谁及于此?
yǐng shì yuē jūn shāo jīng sī biàn kě jí cǐ
”颖士曰: “君稍精思,便可及此。
huá è rán
”华愕然。
huá zhe lùn yán guī bǔ kě fèi tōng rén dāng qí yán
华著论言龟卜可废,通人当其言。
lù shān xiàn jīng shī xuán zōng chū xìng huá hù cóng bù jí xiàn zéi wěi shǔ wèi fèng gé shè rén
禄山陷京师,玄宗出幸,华扈从不及,陷贼,伪署为凤阁舍人。
shōu chéng hòu sān sī lèi lì jiǎn děng cóng qīng biǎn guān suì fèi yú jiā zú
收城后,三司类例减等,从轻贬官,遂废于家,卒。
huá cháng wèi lǔ shān lìng yuán dé xiù mù bēi yán zhēn qīng shū lǐ yáng bīng zhuàn é hòu rén zhēng mó xiě zhī hào wèi sì jué bēi
华尝为《鲁山令元德秀墓碑》,颜真卿书, 李阳冰篆额,后人争模写之,号为“四绝碑”。
yǒu wén jí shí juǎn xíng yú shí
有文集十卷,行于时。
xiāo yǐng shì zhě zì mào tǐng
萧颖士者,字茂挺。
yǔ huá tóng nián dēng jìn shì dì
与华同年登进士第。
dāng kāi yuán zhōng tiān xià chéng píng rén wù pián jí rú gǔ céng xí yù zhāng jì wéi shù bèi jiē yǒu shèng míng ér yǐng shì jiē yǔ zhī yóu yóu shì jìn shēn duō yù zhī
当开元中,天下承平,人物骈集,如贾曾、席豫、张垍、韦述辈,皆有盛名,而颖士皆与之游,由是缙绅多誉之。
li lín fu cǎi qí míng yù bá yòng zhī nǎi zhào jiàn
李林甫采其名,欲拔用之,乃召见。
shí yǐng shì yù jū guǎng líng mǔ sāng jí shuāi má ér yì jīng shī jìng yè lín fu yú zhèng shì shěng
时颖士寓居广陵,母丧,即缞麻而诣京师,径谒林甫于政事省。
lín fu sù bù shí jù jiàn shuāi má dà è zhī jí lìng chì qù
林甫素不识,遽见缞麻,大恶之,即令斥去。
yǐng shì dà fèn nǎi wèi fá yīng táo fù yǐ cì lín fu yún zhuó wú yōng zhī suǒ zhì yīn běn zhī ér zì bì
颖士大忿,乃为《伐樱桃赋》以刺林甫云:“擢无庸之琐质,因本枝而自庇。
jì zhī gàn ér fēi jù zhuān miào tíng zhī yòu de
洎枝干而非据,专庙廷之右地。
suī xiān qǐn ér huò jiàn qǐ hé gēng zhī zhèng wèi
虽先寝而或荐,岂和羹之正味。
qí kuáng lǜ bù xùn jiē cǐ lèi yě
”其狂率不逊,皆此类也。
rán ér cōng jǐng jué lún
然而聪警绝伦。
cháng yǔ li huá lù jù tóng yóu luò nán lóng mén sān rén gòng dú lù cè gǔ bēi yǐng shì yī yuè jí néng sòng zhī huá zài yuè jù sān yuè fāng néng jì zhī
尝与李华、陆据同游洛南龙门,三人共读路侧古碑,颖士一阅,即能诵之,华再阅, 据三阅,方能记之。
yì zhě yǐ sān rén cái gé gāo xià yì rú cǐ
议者以三人才格高下亦如此。
shì shí wài yí yì zhī yǐng shì zhī míng xīn luó shǐ rù cháo yán guó rén yuàn de xiāo fū zǐ wèi shī qí míng dòng huá yí ruò cǐ
是时外夷亦知颖士之名,新罗使入朝,言国人愿得萧夫子为师,其名动华夷若此。
zhōng yǐ dàn ào biǎn fèn kùn zhì ér zú
终以诞傲褊忿,困踬而卒。
huá zōng rén hàn yì yǐ jìn shì zhī míng
华宗人翰,亦以进士知名。
tiān bǎo zhōng yù jū yáng dí
天宝中,寓居阳翟。
wéi wén jīng mì yòng sī kǔ sè
为文精密,用思苦涩。
cháng cóng yáng dí lìng huáng fǔ céng qiú yīn yuè měi sī hé zé zòu yuè shén yì zé zhù wén
常从阳翟令皇甫曾求音乐,每思涸则奏乐,神逸则著文。
lù shān zhī luàn cóng yǒu rén zhāng xún kè sòng zhōu
禄山之乱,从友人张巡客宋州。
xún lǜ zhōu rén shǒu chéng zéi gōng wéi jīng nián shí jǐn shǐ qióng fāng xiàn
巡率州人守城,贼攻围经年,食尽矢穷方陷。
dāng shí báo xún zhě yán qí jiàng zéi hàn nǎi xù xún shǒu chéng shì jì zhuàn zhāng xún yáo chuāng děng chuán liǎng juǎn shàng zhī
当时薄巡者,言其降贼,翰乃序巡守城事迹,撰《张巡姚𪭢等传》两卷上之。
sù zōng fāng míng xún zhī zhōng yì shì yǒu chēng zhī
肃宗方明巡之忠义,士友称之。
shàng yuán zhōng wèi wèi xiàn wèi rù cháo wèi shì yù shǐ
上元中, 为卫县尉,入朝为侍御史。
lù jù zhě zhōu shàng yōng gōng téng liù dài sūn
陆据者,周上庸公腾六代孙。
shǎo gū
少孤。
wén zhāng jùn yì yán lùn zòng héng
文章俊逸,言论纵横。
nián sān shí yú shǐ yóu jīng shī jǔ jìn shì
年三十余,始游京师,举进士。
gōng qīng lǎn qí wén chēng zhòng zhī pì wéi cóng shì
公卿览其文,称重之,辟为从事。
lèi guān zhì sī xūn yuán wài láng
累官至司勋员外郎。
tiān bǎo shí sān zài zú
天宝十三载卒。
kāi yuán tiān bǎo jiān wén shì zhī míng zhě biàn zhōu cuī hào jīng zhào wáng chāng líng gāo shì xiāng yáng mèng hào rán jiē míng wèi bù zhèn wéi gāo shì guān dá zì yǒu chuán
开元、天宝间,文士知名者,汴州崔颢、京兆王昌龄、高适、襄阳孟浩然,皆名位不振,唯高适官达,自有传。
cuī hào zhě dēng jìn shì dì yǒu jùn cái wú shì xíng hǎo pú bó yǐn jiǔ
崔颢者,登进士第,有俊才,无士行,好蒱博饮酒。
jí yóu jīng shī qǔ qī zé yǒu mào zhě shāo bù qiè yì jí qù zhī qián hòu shù sì
及游京师,娶妻择有貌者, 稍不惬意,即去之,前后数四。
lèi guān sī xūn yuán wài láng
累官司勋员外郎。
tiān bǎo shí sān nián zú
天宝十三年卒。
wáng chāng líng zhě jìn shì dēng dì bǔ mì shū shěng jiào shū láng
王昌龄者,进士登第,补秘书省校书郎。
yòu yǐ bó xué hóng cí dēng kē zài qiān sì shuǐ xiàn wèi
又以博学宏词登科,再迁汜水县尉。
bù hù xì xíng lǚ jiàn biǎn chì zú
不护细行,屡见贬斥,卒。
chāng líng wéi wén xù wēi ér sī qīng
昌龄为文,绪微而思清。
yǒu jí wǔ juǎn
有集五卷。
mèng hào rán yǐn lù mén shān yǐ shī zì shì
孟浩然,隐鹿门山,以诗自适。
nián sì shí lái yóu jīng shī yīng jìn shì bù dì hái xiāng yáng
年四十,来游京师,应进士,不第,还襄阳。
zhāng jiǔ líng zhèn jīng zhōu shǔ wéi cóng shì yǔ zhī chàng hè
张九龄镇荆州,署为从事,与之唱和。
bù dá ér zú
不达而卒。
yuán dé xiù zhě hé nán rén zì zǐ zhī
元德秀者,河南人,字紫芝。
kāi yuán èr shí yī nián dēng jìn shì dì
开元二十一年登进士第。
xìng chún piáo wú yuán shì dòng shī gǔ dào
性纯朴,无缘饰,动师古道。
fù wèi yán zhōu cì shǐ
父为延州刺史。
dé xiù shǎo gū pín shì mǔ yǐ xiào wén
德秀少孤贫,事母以孝闻。
kāi yuán zhōng cóng xiāng fù suì yóu jīng shī bù rěn lí qīn měi xíng zé zì fù bǎn yú yǔ mǔ yì cháng ān
开元中,从乡赋,岁游京师,不忍离亲,每行则自负板舆,与母诣长安。
dēng dì hòu mǔ wáng lú yú mù suǒ shí wú yán lào jiè wú yīn xí cì xuè huà xiàng xiě fó jīng
登第后,母亡,庐于墓所,食无盐酪,藉无茵席,刺血画像写佛经。
jiǔ zhī yǐ gū yòu qiān yú lù shì diào shòu xíng zhōu nán hé wèi
久之,以孤幼牵于禄仕,调授邢州南和尉。
zuǒ zhì yǒu huì zhèng chù zhì shǐ shàng wén zhào bǔ lóng wǔ lù shì cān jūn
佐治有惠政,黜陟使上闻,召补龙武录事参军。
dé jì zǎo shī shì hù shuāi má xiāng jì bù jí qīn zài ér qǔ
德季早失恃怙,缞麻相继,不及亲在而娶。
jì gū zhī hòu suì bù qǔ hūn
既孤之后,遂不娶婚。
zú rén yǐ jué sì guī zhī dé xiù yuē wú xiōng yǒu zi jì xiān rén zhī sì
族人以绝嗣规之,德秀曰:“吾兄有子,继先人之祀。
yǐ xiōng zi hūn qǔ jiā pín wú yǐ wéi lǐ qiú wèi lǔ shān lìng
”以兄子婚娶,家贫无以为礼,求为鲁山令。
xiān shì duò chē shāng zú bù rèn qū bài rǔ jùn shǒu yǐ kè lǐ dài zhī
先是,堕车伤足,不任趋拜,汝郡守以客礼待之。
bù rén wèi dào lì bǔ zhī xì yù
部人为盗,吏捕之,系狱。
huì xiàn jiè yǒu měng shòu wèi bào dào zì chén yuē yuàn gé shā měng shòu yǐ zì shú
会县界有猛兽为暴,盗自陈曰:“愿格杀猛兽以自赎。
dé xiù xǔ zhī
”德秀许之。
xū lì yuē dào guǐ jì gǒu miǎn shàn fàng guān qiú wú nǎi lèi hu
胥吏曰:“盗诡计苟免,擅放官囚,无乃累乎?
dé xiù yuē wú bù yù fù yuē lèi zé wú zuò bì qǐng bù jí zhū jūn
”德秀曰:“吾不欲负约,累则吾坐,必请不及诸君。
jí pò xiè chū zhī
”即破械出之。
yì rì gé měng shòu ér hái
翌日,格猛兽而还。
chéng xìn huà rén dà shuài cǐ lèi
诚信化人,大率此类。
zhì mǎn nán yóu lù hún jiàn jiā shān shuǐ yǎo rán yǒu cháng wǎng zhī zhì nǎi jié lú shān ē
秩满,南游陆浑,见佳山水,杳然有长往之志,乃结庐山阿。
suì shǔ jī qiàn páo chú bù cuàn ér tán qín dú shū yí rán zì dé
岁属饥歉,庖厨不爨,而弹琴读书,怡然自得。
hào shì zhě zài jiǔ yáo guò zhī bù zé xián bù xiào yǔ zhī duì zhuó táo táo rán yí shēn wù wài
好事者载酒肴过之,不择贤不肖,与之对酌,陶陶然遗身物外。
qín shāng zhī yú jiān yǐ wén yǒng lǜ qíng ér shū yǔ wú diāo kè
琴觞之余,间以文咏,率情而书,语无雕刻。
suǒ zhe jì zǐ tīng lè lùn jiǎn shì fù wèi gāo rén suǒ chēng
所著《季子听乐论》、 《蹇士赋》,为高人所称。
tiān bǎo shí sān nián zú shí nián wǔ shí jiǔ mén rén xiāng yǔ shì wéi wén xíng xiān shēng
天宝十三年卒,时年五十九,门人相与谥为文行先生。
shì dà fū gāo qí xíng bù míng wèi zhī yuán lǔ shān
士大夫高其行,不名, 谓之元鲁山。
wáng wéi zì mó jié tài yuán qí rén
王维,字摩诘,太原祁人。
fù chù lián zhōng fén zhōu sī mǎ xǐ jiā yú pú suì wèi hé dōng rén
父处廉,终汾州司马,徙家于蒲,遂为河东人。
wéi kāi yuán jiǔ nián jìn shì zhuó dì
维开元九年进士擢第。
shì mǔ cuī shì yǐ xiào wén
事母崔氏以孝闻。
yǔ dì jìn jù yǒu jùn cái bó xué duō yì yì qí míng guī mén yǒu tì duō shì tuī zhī
与弟缙俱有俊才,博学多艺亦齐名, 闺门友悌,多士推之。
lì yòu shí yí jiān chá yù shǐ zuǒ bǔ quē kù bù láng zhōng
历右拾遗、监察御史、左补阙、库部郎中。
jū mǔ sāng chái huǐ gǔ lì dài bù shèng sàng
居母丧,柴毁骨立,殆不胜丧。
fú què bài lì bù láng zhōng
服阕,拜吏部郎中。
tiān bǎo mò wèi jǐ shì zhōng
天宝末,为给事中。
lù shān xiàn liǎng dū xuán zōng chū xìng wéi hù cóng bù jí wèi zéi suǒ de
禄山陷两都,玄宗出幸,维扈从不及,为贼所得。
wéi fú yào qǔ lì wěi chēng yīn bìng
维服药取痢,伪称喑病。
lù shān sù lián zhī qiǎn rén yíng zhì luò yáng jū yú pǔ shī sì pò yǐ wěi shǔ
禄山素怜之,遣人迎置洛阳,拘于普施寺,迫以伪署。
lù shān yàn qí tú yú níng bì gōng qí yuè gōng jiē lí yuán dì zǐ jiào fāng gōng rén
禄山宴其徒于凝碧宫,其乐工皆梨园弟子、教坊工人。
wéi wén zhī bēi cè qián wèi shī yuē wàn hù shāng xīn shēng yě yān bǎi guān hé rì zài cháo tiān
维闻之悲恻,潜为诗曰:“万户伤心生野烟,百官何日再朝天?
qiū huái huā luò kōng gōng lǐ níng bì chí tóu zòu guǎn xián
秋槐花落空宫里,凝碧池头奏管弦。
zéi píng xiàn zéi guān sān děng dìng zuì
”贼平,陷贼官三等定罪。
wéi yǐ níng bì shī wén yú xíng zài sù zōng jiā zhī
维以《凝碧诗》闻于行在,肃宗嘉之。
huì jìn qǐng xuē jǐ xíng bù shì láng yǐ shú xiōng zuì tè yòu zhī zé shòu tài zǐ zhōng yǔn
会缙请削己刑部侍郎以赎兄罪,特宥之,责授太子中允。
qián yuán zhōng qiān tài zǐ zhōng shù zǐ zhōng shū shè rén fù bài jǐ shì zhōng zhuǎn shàng shū yòu chéng
乾元中,迁太子中庶子、中书舍人,复拜给事中,转尚书右丞。
wéi yǐ shī míng shèng yú kāi yuán tiān bǎo jiān kūn zhòng huàn yóu liǎng dū fán zhū wáng fù mǎ háo yòu guì shì zhī mén wú bù fú xí yíng zhī níng wáng xuē wáng dài zhī rú shī yǒu
维以诗名盛于开元、天宝间,昆仲宦游两都,凡诸王驸马豪右贵势之门,无不拂席迎之,宁王、薛王待之如师友。
wéi yóu zhǎng wǔ yán shī
维尤长五言诗。
shū huà tè zhēn qí miào bǐ zōng cuò sī cān yú zào huà
书画特臻其妙,笔踪措思,参于造化;
ér chuàng yì jīng tú jí yǒu suǒ quē rú shān shuǐ píng yuǎn yún fēng shí sè jué jì tiān jī fēi huì zhě zhī suǒ jí yě
而创意经图,即有所缺,如山水平远,云峰石色,绝迹天机,非绘者之所及也。
rén yǒu de zòu yuè tú bù zhī qí míng wéi shì zhī yuē ní cháng dì sān dié dì yī pāi yě
人有得《奏乐图》,不知其名,维视之曰:“《霓裳》第三叠第一拍也。
hào shì zhě jí yuè gōng àn zhī yī wú chà xián fú qí jīng sī
” 好事者集乐工按之,一无差,咸服其精思。
wéi dì xiōng jù fèng fú jū cháng shū shí bù rú hūn xuè
维弟兄俱奉佛,居常蔬食,不茹荤血;
wǎn nián cháng zhāi bù yī wén cǎi
晚年长斋,不衣文彩。
de sòng zhī wèn lán tián bié shù zài wǎng kǒu
得宋之问蓝田别墅,在辋口;
wǎng shuǐ zhōu yú shè xià bié zhǎng zhú zhōu huā wù yǔ dào yǒu péi dí fú zhōu wǎng lái tán qín fù shī xiào yǒng zhōng rì
辋水周于舍下,别涨竹洲花坞,与道友裴迪浮舟往来,弹琴赋诗,啸咏终日。
cháng jù qí tián yuán suǒ wéi shī hào wǎng chuān jí
尝聚其田园所为诗,号《辋川集》。
zài jīng shī rì fàn shí shù míng sēng yǐ xuán tán wéi lè
在京师日饭十数名僧,以玄谈为乐。
zhāi zhōng wú suǒ yǒu wéi chá chēng yào jiù jīng àn shéng chuáng ér yǐ
斋中无所有,唯茶铛、药臼、经案、绳床而已。
tuì cháo zhī hòu fén xiāng dú zuò yǐ chán sòng wéi shì
退朝之后,焚香独坐,以禅诵为事。
qī wáng bù zài qǔ sān shí nián gū jū yī shì bǐng jué chén lèi
妻亡不再娶,三十年孤居一室,屏绝尘累。
qián yuán èr nián qī yuè zú
乾元二年七月卒。
lín zhōng zhī jì yǐ jìn zài fèng xiáng hū suǒ bǐ zuò bié jìn shū yòu yǔ píng shēng qīn gù zuò bié shū shù fú duō dūn lì péng yǒu fèng fú xiū xīn zhī zhǐ shě bǐ ér jué
临终之际,以缙在凤翔,忽索笔作别缙书,又与平生亲故作别书数幅,多敦厉朋友奉佛修心之旨,舍笔而绝。
dài zōng shí jìn wèi zǎi xiàng
代宗时,缙为宰相。
dài zōng hǎo wén cháng wèi jìn yuē qīng zhī bó shì tiān bǎo zhōng shī míng guān dài zhèn cháng yú zhū wáng zuò wén qí yuè zhāng
代宗好文,常谓缙曰:“卿之伯氏,天宝中诗名冠代,朕尝于诸王座闻其乐章。
jīn yǒu duō shǎo wén jí qīng kě jìn lái
今有多少文集,卿可进来。
jìn yuē chén xiōng kāi yuán zhōng shī bǎi qiān yú piān tiān bǎo shì hòu shí bù cún yī
”缙曰:“臣兄开元中诗百千余篇,天宝事后,十不存一。
bǐ yú zhōng wài qīn gù jiān xiāng yǔ biān zhuì dōu de sì bǎi yú piān
比于中外亲故间相与编缀,都得四百余篇。
yì rì shàng zhī dì yōu zhào bāo shǎng
”翌日上之, 帝优诏褒赏。
jìn zì yǒu chuán
缙自有传。
lǐ bái zì tài bái shān dōng rén
李白,字太白,山东人。
shǎo yǒu yì cái zhì qì hóng fàng piāo rán yǒu chāo shì zhī xīn
少有逸才,志气宏放,飘然有超世之心。
fù wèi rèn chéng wèi yīn jiā yān
父为任城尉, 因家焉。
shǎo yǔ lǔ zhōng zhū shēng kǒng cháo fù hán miǎn péi zhèng zhāng shū míng táo miǎn děng yǐn yú cú lái shān hān gē zòng jiǔ shí hào zhú xī liù yì
少与鲁中诸生孔巢父、韩沔、裴政、张叔明、陶沔等隐于徂徕山,酣歌纵酒,时号“竹溪六逸”。
tiān bǎo chū kè yóu kuài jī yǔ dào shì wú yún yǐn yú shàn zhōng
天宝初,客游会稽,与道士吴筠隐于剡中。
jì ér xuán zōng zhào yún fù jīng shī yún jiàn zhī yú cháo qiǎn shǐ zhào zhī yǔ yún jù dài zhào hàn lín
既而玄宗诏筠赴京师,筠荐之于朝, 遣使召之,与筠俱待诏翰林。
bái jì shì jiǔ rì yǔ yǐn tú zuì yú jiǔ sì
白既嗜酒,日与饮徒醉于酒肆。
xuán zōng dù qǔ yù zào yuè fǔ xīn cí jí zhào bái bái yǐ wò yú jiǔ sì yǐ
玄宗度曲,欲造乐府新词,亟召白,白已卧于酒肆矣。
zhào rù yǐ shuǐ sǎ miàn jí lìng bǐng bǐ qǐng zhī chéng shí yú zhāng dì pō jiā zhī
召入,以水洒面,即令秉笔,顷之成十余章,帝颇嘉之。
cháng chén zuì diàn shàng yǐn zú lìng gāo lì shì tuō xuē yóu shì chì qù
尝沉醉殿上,引足令高力士脱靴,由是斥去。
nǎi làng jì jiāng hú zhōng rì chén yǐn
乃浪迹江湖,终日沉饮。
shí shì yù shǐ cuī zōng zhī zhé guān jīn líng yǔ bái shī jiǔ chàng hè
时侍御史崔宗之谪官金陵,与白诗酒唱和。
cháng yuè yè chéng zhōu zì cǎi shí dá jīn líng bái yī gōng jǐn páo yú zhōu zhōng gù zhān xiào ào páng ruò wú rén
尝月夜乘舟,自采石达金陵,白衣宫锦袍, 于舟中顾瞻笑傲,傍若无人。
chū hè zhī zhāng jiàn bái shǎng zhī yuē cǐ tiān shàng zhé xiān rén yě
初,贺知章见白,赏之曰:“此天上谪仙人也。
lù shān zhī luàn xuán zōng xìng shǔ zài tú yǐ yǒng wáng lín wèi jiāng huái bīng mǎ dū du yáng zhōu jié dù dà shǐ bái zài xuān zhōu yè jiàn suì pì wéi cóng shì
”禄山之乱,玄宗幸蜀,在途以永王璘为江淮兵马都督、扬州节度大使,白在宣州谒见,遂辟为从事。
yǒng wáng móu luàn bīng bài bái zuò cháng liú yè láng
永王谋乱, 兵败,白坐长流夜郎。
hòu yù shè de hái jìng yǐ yǐn jiǔ guò dù zuì sǐ yú xuān chéng
后遇赦得还,竟以饮酒过度,醉死于宣城。
yǒu wén jí èr shí juǎn xíng yú shí
有文集二十卷, 行于时。
dù fǔ zì zi měi běn xiāng yáng rén hòu xǐ hé nán gǒng xiàn
杜甫,字子美,本襄阳人,后徙河南巩县。
zēng zǔ yī yì wèi zhōng gǒng lìng
曾祖依艺,位终巩令。
zǔ shěn yán wèi zhōng shàn bù yuán wài láng zì yǒu chuán
祖审言,位终膳部员外郎,自有传。
fù xián zhōng fèng tiān lìng
父闲,终奉天令。
fu tiān bǎo chū yīng jìn shì bù dì
甫天宝初应进士不第。
tiān bǎo mò xiàn sān dà lǐ fù
天宝末,献《三大礼赋》。
xuán zōng qí zhī zhào shì wén zhāng shòu jīng zhào fǔ bīng cáo cān jūn
玄宗奇之,召试文章,授京兆府兵曹参军。
shí wǔ zài lù shān xiàn jīng shī sù zōng zhēng bīng líng wǔ
十五载,禄山陷京师,肃宗征兵灵武。
fu zì jīng shī xiāo dùn fù hé xī yè sù zōng yú péng yuán jùn bài yòu shí yí
甫自京师宵遁赴河西,谒肃宗于彭原郡,拜右拾遗。
fáng guǎn bù yī shí yǔ fu shàn shí guǎn wèi zǎi xiàng qǐng zì shuài shī tǎo zéi dì xǔ zhī
房琯布衣时与甫善,时琯为宰相,请自帅师讨贼,帝许之。
qí nián shí yuè guǎn bīng bài yú chén tāo xié
其年十月,琯兵败于陈涛斜。
míng nián chūn guǎn bà xiāng
明年春,琯罢相。
fu shàng shū yán guǎn yǒu cái bù yí bà miǎn
甫上疏言琯有才,不宜罢免。
sù zōng nù biǎn guǎn wèi cì shǐ chū fu wèi huá zhōu sī gōng cān jūn
肃宗怒,贬琯为刺史,出甫为华州司功参军。
shí guān jī luàn lí gǔ shí yǒng guì fu yù jū chéng zhōu tóng gǔ xiàn zì fù xīn cǎi lǚ r nǚ è piǎo zhě shù rén
时关畿乱离,谷食踊贵,甫寓居成州同谷县,自负薪采梠,儿女饿殍者数人。
jiǔ zhī zhào bǔ jīng zhào fǔ gōng cáo
久之,召补京兆府功曹。
shàng yuán èr nián dōng huáng mén shì láng zhèng guó gōng yán wǔ zhèn chéng dū zòu wèi jié dù cān móu jiǎn jiào shàng shū gōng bù yuán wài láng cì fēi yú dài
上元二年冬,黄门侍郎、郑国公严武镇成都,奏为节度参谋、检校尚书工部员外郎,赐绯鱼袋。
wǔ yǔ fu shì jiù dài yù shén lóng
武与甫世旧,待遇甚隆。
fu xìng biǎn zào wú qì dù shì ēn fàng cī
甫性褊躁,无器度,恃恩放恣。
cháng píng zuì dēng wǔ zhī chuáng dèng shì wǔ yuē yán tǐng zhī nǎi yǒu cǐ r
尝凭醉登武之床,瞪视武曰:“严挺之乃有此儿!
wǔ suī jí bào bù yǐ wèi wǔ
”武虽急暴,不以为忤。
fu yú chéng dū huàn huā lǐ zhǒng zhú zhí shù jié lú zhěn jiāng zòng jiǔ xiào yǒng yǔ tián fū yě lǎo xiāng xiá dàng wú jū jiǎn
甫于成都浣花里种竹植树,结庐枕江,纵酒啸咏,与田夫野老相狎荡,无拘检。
yán wǔ guò zhī yǒu shí bù guān qí ào dàn rú cǐ
严武过之,有时不冠,其傲诞如此。
yǒng tài yuán nián xià wǔ zú fu wú suǒ yī
永泰元年夏,武卒,甫无所依。
jí guō yīng yì dài wǔ zhèn chéng dū yīng yì wǔ rén cū bào wú néng cì yè nǎi yóu dōng shǔ yī gāo shì
及郭英乂代武镇成都,英乂武人粗暴,无能刺谒,乃游东蜀依高适。
jì zhì ér shì zú
既至而适卒。
shì suì cuī níng shā yīng yì yáng zǐ lín gōng xi chuān shǔ zhōng dà luàn
是岁,崔宁杀英乂,杨子琳攻西川,蜀中大乱。
fu yǐ qí jiā bì luàn jīng chu piān zhōu xià xiá wèi wéi zhōu ér jiāng líng luàn nǎi sù yán xiāng liú yóu héng shān yù jū lěi yáng
甫以其家避乱荆、楚,扁舟下峡,未维舟而江陵乱,乃溯沿湘流,游衡山,寓居耒阳。
fu cháng yóu yuè miào wèi bào shuǐ suǒ zǔ xún rì bù dé shí
甫尝游岳庙,为暴水所阻,旬日不得食。
lěi yáng niè lìng zhī zhī zì zhào zhōu yíng fu ér hái
耒阳聂令知之,自棹舟迎甫而还。
yǒng tài èr nián dàn niú ròu bái jiǔ yī xī ér zú yú lěi yáng shí nián wǔ shí jiǔ
永泰二年,啖牛肉白酒,一夕而卒于耒阳,时年五十九。
zi zōng wǔ liú luò hú xiāng ér zú
子宗武,流落湖、湘而卒。
yuán hé zhōng zōng wǔ zǐ sì yè zì lěi yáng qiān fu zhī jiù guī zàng yú yǎn shī xiàn xī běi shǒu yáng shān zhī qián
元和中,宗武子嗣业,自耒阳迁甫之柩,归葬于偃师县西北首阳山之前。
tiān bǎo mò shī rén fu yǔ lǐ bái qí míng ér bái zì fù wén gé fàng dá jī fu wò chuò ér yǒu fàn kē shān zhī cháo qiào
天宝末诗人,甫与李白齐名,而白自负文格放达,讥甫龌龊,而有饭颗山之嘲诮。
yuán hé zhōng cí rén yuán zhěn lùn li dù zhī yōu liè yuē
元和中,词人元稹论李、杜之优劣曰:
yǔ dú shī zhì dù zi měi ér zhī xiǎo dà zhī yǒu suǒ zǒng cuì yān
予读诗至杜子美,而知小大之有所总萃焉。
shǐ yáo shùn zhī shí jūn chén yǐ gēng gē xiāng hè
始尧、舜之时,君臣以赓歌相和。
shì hòu shī rén jì zuò lì xià yīn zhōu qiān yú nián zhòng ní jī shí xuǎn jiǎn qǔ qí gàn yù jiào huà zhī yóu zhě sān bǎi yú wú suǒ wén
是后诗人继作,历夏、殷、周千余年,仲尼缉拾选拣,取其干预教化之尤者三百, 余无所闻。
sāo rén zuò ér yuàn fèn zhī tài fán rán yóu qù fēng yā rì jìn shàng xiāng bǐ nǐ
骚人作而怨愤之态繁,然犹去《风》、《雅》日近,尚相比拟。
qín hàn yǐ hái cǎi shī zhī guān jì fèi tiān xià yāo yáo mín ōu gē sòng fěng fù qǔ dù xī xì zhī cí yì suí shí jiàn zuò
秦、汉已还,采诗之官既废,天下妖谣民讴、歌颂讽赋、曲度嬉戏之辞,亦随时间作。
zhì hàn wǔ fù bǎi liáng ér qī yán zhī tǐ jù
至汉武赋《柏梁》而七言之体具。
sū zǐ qīng li shǎo qīng zhī tú yóu gōng wèi wǔ yán
苏子卿、李少卿之徒,尤工为五言。
suī jù dòu wén lǜ gè yì yǎ zhèng zhī yīn yì zá ér cí yì jiǎn yuǎn zhǐ shì yán qíng zì fēi yǒu wéi ér wèi zé wén bù wàng zuò
虽句读文律各异,雅郑之音亦杂,而辞意简远,指事言情,自非有为而为,则文不妄作。
jiàn ān zhī hòu tiān xià zhī shì zāo lí bīng zhàn cáo shì fù zǐ ān mǎ jiān wéi wén wǎng wǎng héng shuò fù shī gù qí qiú zhuàng yì yáng yuān āi bēi lí zhī zuò yóu jí yú gǔ
建安之后,天下之士遭罹兵战,曹氏父子鞍马间为文,往往横槊赋诗,故其遒壮抑扬、冤哀悲离之作,尤极于古。
jìn shì fēng gài shāo cún
晋世风概稍存。
sòng qí zhī jiān jiào shī gēn běn shì yǐ jiǎn màn xī xí shū xú xiāng shàng wén zhāng yǐ fēng róng sè zé fàng kuàng jīng qīng wèi gāo gài yín xiě xìng líng liú lián guāng jǐng zhī wén yě
宋、齐之间,教失根本,士以简慢翕习舒徐相尚,文章以风容色泽、放旷精清为高,盖吟写性灵、留连光景之文也。
yì yì gé lì wú qǔ yān
意义格力无取焉。
ling chi zhì yú liáng chén yín yàn kè shì tiāo qiǎo xiǎo suì zhī cí jù yòu sòng qí zhī suǒ bù qǔ yě
陵迟至于梁、陈,淫艳刻饰、佻巧小碎之词剧,又宋、齐之所不取也。
táng xìng guān xué dà zhèn lì shì néng zhě zhī wén hù chū
唐兴,官学大振,历世能者之文互出。
ér yòu chén sòng zhī liú yán liàn jīng qiè wěn shùn shēng shì wèi zhī wèi lǜ shī
而又沈、宋之流,研练精切,稳顺声势, 谓之为律诗。
yóu shì zhī hòu wén tǐ zhī biàn jí yān
由是之后,文体之变极焉。
rán ér mò bù hào gǔ zhě yí jìn wu huá zhě qù shí xiào qí liáng zé bù dài yú wèi jìn gōng yuè fǔ zé lì qū yú wǔ yán lǜ qiē zé gǔ gé bù cún xián xiá zé xiān nóng mò bèi
然而莫不好古者遗近,务华者去实,效齐、 梁则不迨于魏、晋,工乐府则力屈于五言,律切则骨格不存,闲暇则纤秾莫备。
zhì yú zi měi gài suǒ wèi shàng báo fēng sāo xià gāi chén sòng yán duó sū li qì tūn cáo liú yǎn yán xiè zhī gū gāo zá xú yǔ zhī liú lì jǐn de gǔ jīn zhī tǐ shì ér jiān rén rén zhī suǒ dú zhuān yǐ
至于子美,盖所谓上薄《风》、《骚》,下该沈、宋,言夺苏、李,气吞曹、 刘,掩颜、谢之孤高,杂徐、庾之流丽,尽得古今之体势,而兼人人之所独专矣!
shǐ zhòng ní kǎo duàn qí zhǐ yào shàng bù zhī guì qí duō hū zāi
使仲尼考锻其旨要,尚不知贵其多乎哉!
gǒu yǐ wéi néng suǒ bù néng wú kě wú bù kě zé shī rén yǐ lái wèi yǒu rú zi měi zhě
苟以为能所不能,无可无不可,则诗人已来未有如子美者。
shì shí shān dōng rén lǐ bái yì yǐ wén qí qǔ chēng shí rén wèi zhī li dù
是时山东人李白,亦以文奇取称,时人谓之李、杜。
yǔ guān qí zhuàng làng zòng zì bǎi qù jū shù mó xiě wù xiàng jí yuè fǔ gē shī chéng yì cī jiān yú zi měi yǐ
予观其壮浪纵恣,摆去拘束,模写物象,及乐府歌诗,诚亦差肩于子美矣。
zhì ruò pū chén zhōng shǐ pái bǐ shēng yùn dà huò qiān yán cì yóu shù bǎi cí qì háo mài ér fēng tiáo qīng shēn shǔ duì lǜ qiē ér tuō qì fán jìn zé li shàng bù néng lì qí fān hàn kuàng táng ào hu
至若铺陈终始,排比声韵,大或千言,次犹数百,词气豪迈,而风调清深,属对律切,而脱弃凡近,则李尚不能历其籓翰,况堂奥乎!
yǔ cháng yù tiáo xī qí wén tǐ bié xiāng fù yǔ lái zhě wèi zhī zhǔn tè bìng lǎn wèi jiù ěr
予尝欲条析其文,体别相附,与来者为之准,特病懒未就尔。
zì hòu zhǔ wén zhě yǐ zhěn lùn wéi shì
自后属文者,以稹论为是。
fu yǒu wén jí liù shí
甫有文集六十。
wú tōng xuán hǎi zhōu rén
吴通玄,海州人。
fù dào guàn wéi dào shì shàn jiào yòu tóng rú
父道瓘为道士,善教诱童孺。
dà lì zhōng zhào rù gōng wèi tài zǐ zhū wáng shòu jīng
大历中,召入宫,为太子诸王授经。
dé zōng zài dōng gōng shī dào guàn ér tōng xuán xiōng dì chū rù gōng yè héng shì tài zǐ yóu gù yù zhī hòu
德宗在东宫,师道瓘,而通玄兄弟,出入宫掖,恒侍太子游,故遇之厚。
tōng xuán yǔ xiōng tōng wēi jù bó xué shàn zhǔ wén wén cǎi qǐ lì
通玄与兄通微,俱博学善属文,文彩绮丽。
tōng xuán yòu yīng shén tóng jǔ shì hè mì shū zhèng zì zuǒ xiāo wèi bīng cáo dà lǐ píng shì
通玄幼应神童举,释褐秘书正字、 左骁卫兵曹、大理评事。
jiàn zhōng chū cè xián liáng fāng zhèng děng kē tōng xuán yīng wén cí qīng lì dēng yǐ dì shòu tóng zhōu sī hù jīng zhào hù cáo
建中初,策贤良方正等科,通玄应文词清丽,登乙第,授同州司户、京兆户曹。
zhēn yuán chū zhào chōng hàn lín xué shì
贞元初,召充翰林学士。
qiān qǐ jū shè rén zhī zhì gào yǔ lù zhì jí zhōng fú wéi zhí yì děng tóng shì cǎo
迁起居舍人、知制诰,与陆贽、吉中孚、韦执谊等同视草。
lù zhì fù cí zǎo tè chéng dé zōng zhòng gù jīng lì jiān nán
陆贽富词藻,特承德宗重顾,经历艰难。
tōng xuán dì xiōng yòu yǐ dōng gōng shì shàng yóu shì zhēng chǒng pō xiāng xián hèn
通玄弟兄又以东宫侍上,由是争宠, 颇相嫌恨。
zhì xìng biǎn jí lǚ yú shàng qián duǎn tōng xuán yòu yán chéng píng shí gōng yì shū huà zhī tú dài zhào hàn lín bǐ wú xué shì
贽性褊急,屡于上前短通玄,又言:“承平时工艺书画之徒,待诏翰林, 比无学士。
zhī zì zhì dé hòu tiān zǐ zhào jí xián xué shì yú jìn zhōng cǎo shū zhào yīn zài hàn lín yuàn dài jìn zhǐ suì yǐ wèi míng
只自至德后,天子召集贤学士于禁中草书诏,因在翰林院待进止,遂以为名。
bēn bō zhī shí dào tú huò yù chú gǎi quán lìng cǎo zhì
奔播之时,道途或豫除改,权令草制。
jīn sì fāng wú shì bǎi kuí shí xù zhì shū zhí fèn yi guī zhōng shū shè rén
今四方无事,百揆时序,制书职分, 宜归中书舍人。
xué shì zhī míng lǐ xū tíng qǐn
学士之名,理须停寝。
zhì yǐ tōng xuán yuán yǐn péng dǎng yú jìn zhōng xié lì pái jǐ gù yù fèi zhī dé zōng quē wén
”贽以通玄援引朋党,于禁中叶力排己,故欲废之,德宗缺文
jì
计。
huì zhì quán zhī bīng bù shì láng zhī gòng jǔ nǎi zhèng bài zhī ba nèi zhí jiē tōng xuán zèn zhī yě
会贽权知兵部侍郎,知贡举,乃正拜之,罢内职,皆通玄谮之也。
qī nián zì qǐ jū láng bài jiàn yì dài fū zhī zhì gào
七年,自起居郎拜谏议大夫、知制诰。
tōng xuán zì yǐ jiǔ cì dāng bài zhōng shū shè rén ér fǎn chú jiàn yì shū shī wàng
通玄自以久次当拜中书舍人,而反除谏议,殊失望。
lù zhì yǔ zǎi xiàng dòu cān xiāng è
陆贽与宰相窦参相恶。
cān cóng zi jǐ shì zhōng shēn cān yóu chǒng zhī
参从子给事中申,参尤宠之。
měi yù zhōng shū nǐ yì suǒ zhì rén hū shēn wèi xǐ què
每预中书拟议,所至人呼申为“喜鹊”。
shēn sì guó wáng zé zhī cóng fù shēng yě
申,嗣虢王则之从父甥也。
shēn yǔ zé zhī qīn shàn
申与则之亲善。
zé zhī wèi jīn wú jiāng jūn hào xué yǒu wén shēn yǔ zé zhī qián jié wú tōng xuán xiōng dì wèi cān gòng qīng lù zhì
则之为金吾将军,好学有文,申与则之潜结吴通玄兄弟,为参共倾陆贽。
zé zhī lìng rén zào bàng shū yán zhì kǎo shì jǔ rén bù shí zhāo nà huì lù
则之令人造谤书,言贽考试举人不实,招纳贿赂。
shí tōng xuán qǔ zōng shì nǚ wèi wài fù dé zōng zhī zhī
时通玄取宗室女为外妇,德宗知之。
jì wén shēn zé zhī zèn lù zhì gāng jì cì zhī guǒ yǔ tōng xuán jié gòu qí móu
既闻申、则之谮陆贽,纲纪伺之,果与通玄结构其谋。
dì dà nù ba dòu cān zhī zhèng shì xún biǎn chēn zhōu sī mǎ dòu shēn jǐn zhōu sī hù li zé zhī zhāo zhōu sī mǎ tōng xuán quán zhōu sī mǎ
帝大怒,罢窦参知政事,寻贬郴州司马,窦申锦州司户, 李则之昭州司马,通玄泉州司马。
dì zhào jiàn zhī qīn zì lín wèn zé yǐ wū rǔ jìn shǔ
帝召见之,亲自临问,责以污辱近属。
xíng zhì huá zhōu cháng chéng yì cì sǐ
行至华州长城驿,赐死。
xún yǐ lù zhì wèi zhōng shū shì láng píng zhāng shì dài dòu cān
寻以陆贽为中书侍郎、平章事,代窦参。
tōng wēi jiàn zhōng sì nián zì shòu ān xiàn lìng rù wèi jīn bù yuán wài zhào chōng hàn lín xué shì
通微,建中四年自寿安县令入为金部员外,召充翰林学士。
xún gǎi zhí fāng láng zhōng zhī zhì gào
寻改职方郎中,知制诰。
yǔ dì tōng xuán tóng zhí jìn shǔ rén shì róng zhī
与弟通玄同职禁署,人士荣之。
qī nián gǎi lǐ bù láng zhōng xún zhuǎn zhōng shū shè rén
七年,改礼部郎中,寻转中书舍人。
tōng xuán sǐ sù fú dài zuì yú guó mén dì tè yòu zhī
通玄死, 素服待罪于国门,帝特宥之。
tōng wēi jìng bù gǎn wèi sāng fú
通微竟不敢为丧服。
tōng xuán cí zǎo wǎn lì dì yóu lián zhī
通玄词藻婉丽,帝尤怜之。
zhēn yuán chū zhāo dé wáng huáng hòu bēng zhào li shū wèi shì cè wén zǎi xiàng zhāng yán shǎng liǔ hún wèi miào lè zhāng
贞元初,昭德王皇后崩,诏李纾为谥册文,宰相张延赏、柳浑为庙乐章。
jí jìn jiē bù chēng zhǐ bìng zhào tōng xuán zhòng zhuàn
及进,皆不称旨,并召通玄重撰。
fán zhōng zhǐ zhuàn shù fēi tōng xuán zhī bǐ wú bù qiè rán zhòng zhī rú cǐ
凡中旨撰述,非通玄之笔, 无不慊然,重之如此。
wáng zhòng shū zì hóng zhōng tài yuán rén
王仲舒,字弘中,太原人。
shǎo gū pín shì mǔ yǐ xiào wén
少孤贫,事母以孝闻。
shì xué gōng wén bù jiù xiāng jǔ
嗜学工文,不就乡举。
fán yǔ jié jiāo bì zhī míng zhī shì yǔ yáng xū liáng yù péi shū wèi wàng xíng zhī qì
凡与结交,必知名之士,与杨顼、梁聿、裴枢为忘形之契。
zhēn yuán shí nián cè shì xián liáng fāng zhèng néng zhí yán jí jiàn děng kē zhòng shū dēng yǐ dì chāo bài yòu shí yí
贞元十年,策试贤良方正、 能直言极谏等科,仲舒登乙第,超拜右拾遗。
péi yán líng lǐng dù zhī jiǎo dàn dà yán zhòng shāng liáng shàn zhòng shū shàng shū jí lùn zhī
裴延龄领度支,矫诞大言,中伤良善, 仲舒上疏极论之。
lèi zhuǎn shàng shū láng
累转尚书郎。
yuán hé wǔ nián zì zhí fāng láng zhōng zhī zhì gào
元和五年,自职方郎中知制诰。
zhòng shū wén sī wēn yǎ zhì gào suǒ chū rén jiē chuán xiě
仲舒文思温雅,制诰所出,人皆传写。
jīng zhào yǐn yáng píng wèi zhōng chéng li yí jiǎn suǒ hé biǎn lín hè wèi
京兆尹杨凭为中丞李夷简所劾,贬临贺尉。
zhòng shū yǔ píng shàn xuān yán yú cháo yán yí jiǎn jǐ zhí píng zuì zhòng shū zuò biǎn xiá zhōu cì shǐ
仲舒与凭善,宣言于朝,言夷简掎摭凭罪,仲舒坐贬硖州刺史。
qiān sū zhōu
迁苏州。
mù zōng jí wèi fù zhào wèi zhōng shū shè rén
穆宗即位,复召为中书舍人。
qí nián chū wèi hóng zhōu cì shǐ yù shǐ zhōng chéng jiāng nán xī dào guān chá shǐ
其年出为洪州刺史、御史中丞、江南西道观察使。
jiāng xī qián lì què jiǔ sī niàng fǎ shēn zhòng shū zhì zhèn zòu ba zhī
江西前例榷酒私酿法深,仲舒至镇,奏罢之。
yòu chū guān qián èr wàn guàn dài pín hù shū shuì
又出官钱二万贯,代贫户输税。
cháng qìng sān nián dōng zú yú zhèn
长庆三年冬, 卒于镇。
cuī xián zì zhòng yì bó líng rén
崔咸,字重易,博陵人。
zǔ ān shí
祖安石。
fù ruì wèi zhōng jǐ shì zhōng
父锐,位终给事中。
xián yuán hé èr nián jìn shì zhuó dì yòu dēng bó xué hóng cí kē
咸元和二年进士擢第, 又登博学宏词科。
zhèng yú qìng li yí jiǎn pì wèi bīn zuǒ dài rú shī yǒu
郑余庆、李夷简辟为宾佐,待如师友。
jí dēng cháo lì jiàn tái gé dú xíng shǒu zhèng shí wàng shén zhòng
及登朝,历践台阁,独行守正,时望甚重。
jìng zōng yù xìng dōng dōu rén xīn bù ān
敬宗欲幸东都,人心不安。
péi dù yǐ xūn jiù zì xìng yuán suí biǎo rù jìn
裴度以勋旧自兴元随表入觐。
jì zhì li féng jí bù yù dù fù rù zhōng shū
既至, 李逢吉不欲度复入中书。
jīng zhào yǐn liú qī chu féng jí dǎng yě
京兆尹刘栖楚,逢吉党也。
qī chu děng shí yú rén jià jiān pái dù ér cháo shì chí liǎng duān zhě rì yōng dù mén
栖楚等十余人驾肩排度,而朝士持两端者日拥度门。
yī rì dù liú kè mìng jiǔ qī chu jiáo qiú dù zhī huan qǔ gōng fù péi ěr ér yǔ xián jí qí jiáo jǔ jué fá dù yuē chéng xiàng bù dàng xǔ suǒ yóu guān chè niè ěr yǔ
一日,度留客命酒,栖楚矫求度之欢,曲躬附裴耳而语,咸嫉其矫,举爵罚度曰:“丞相不当许所由官呫嗫耳语。
dù xiào ér yǐn zhī
”度笑而饮之。
qī chu bù zì ān qū chū
栖楚不自安, 趋出。
zuò kè jiē zhuàng zhī
坐客皆壮之。
lèi qiān shǎn zhōu dà dū dū fǔ zhǎng shǐ shǎn guó guān chá děng shǐ
累迁陕州大都督府长史、陕虢观察等使。
zì dàn zhì mù yǔ bīn liáo tòng yǐn héng zuì bù xǐng
自旦至暮,与宾僚痛饮,恒醉不醒。
bù lǐng duī jī yè fēn xǐng lǎn pōu pàn jué duàn wú háo lí zhī chà xū lì yǐ wéi shén rén
簿领堆积,夜分省览,剖判决断,无毫厘之差,胥吏以为神人。
rù wèi yòu sàn qí cháng shì mì shū jiān
入为右散骑常侍、秘书监。
tài hé bā nián shí yuè zú
太和八年十月卒。
chū ruì zuǒ li bào zhēn wèi zé lù cóng shì yǒu dào rén zì chēng lú lǎo céng shì suí cháo yún jì sì li xiān shēng yù zhī guò wǎng wèi lái zhī shì
初,锐佐李抱真为泽潞从事,有道人自称卢老,曾事隋朝云际寺李先生,预知过往未来之事。
shǔ hé shuò jìn yóu kè ruì guǎn zhī yú jiā
属河朔禁游客,锐馆之于家。
yī dàn cí qù qiě yuē wǒ sǐ dāng yǔ jūn wèi zi
一旦辞去,且曰:“我死,当与君为子。
yīn zhǐ kǒu xià hēi zi yuàn yǐ wéi zhì
”因指口下黑子,愿以为志。
xián zhī shēng yě guǒ yǒu hēi zǐ qí xíng shén jí lú lǎo yě fù jí yǐ lú lǎo zì zhī
咸之生也,果有黑子,其形神即卢老也,父即以卢老字之。
jì guān qī xīn gāo shàng zhì yú lín hè wǎng wǎng dú yóu nán shān jīng shí fāng hái
既冠,栖心高尚,志于林壑,往往独游南山,经时方还。
yóu cháng yú gē shī huò fēng jǐng qíng míng huā zhāo yuè xī lǎng yín yì qiè bì qī chuàng zhān jīn zhǐ qù gāo qí míng liú jiē yì
尤长于歌诗,或风景晴明,花朝月夕,朗吟意惬,必凄怆沾襟,旨趣高奇,名流嗟挹。
yǒu wén jí èr shí juǎn
有文集二十卷。
táng cì bīng zhōu jìn yáng rén yě guó chū gōng chén lǐ bù shàng shū jiǎn zhī hòu
唐次,并州晋阳人也,国初功臣礼部尚书俭之后。
jiàn zhōng chū jìn shì zhuó dì lèi pì shǐ fǔ
建中初进士擢第,累辟使府。
zhēn yuán chū lì shì yù shǐ
贞元初,历侍御史。
dòu cān shēn zhòng zhī zhuǎn lǐ bù yuán wài láng
窦参深重之,转礼部员外郎。
bā nián cān biǎn guān cì zuò chū wèi kāi zhōu cì shǐ
八年,参贬官,次坐出为开州刺史。
zài bā xiá jiān shí yú nián bù huò jìn yòng
在巴峡间十余年,不获进用。
xi chuān jié dù shǐ wéi gāo kàng biǎo qǐng wèi fù shǐ dé zōng mì yù gāo lìng ba zhī
西川节度使韦皋抗表请为副使,德宗密谕皋令罢之。
cì jiǔ zhì mán huāng gū xīn yì yù yuàn bàng suǒ jī shú yǔ shēn míng nǎi cǎi zì gǔ zhōng chén xián shì zāo lí chán bàng fàng zhú suì zhì shā shēn ér jūn yóu bù wù qí shū sān piān wèi zhī biàn bàng lüè shàng zhī
次久滞蛮荒,孤心抑郁,怨谤所积,孰与申明,乃采自古忠臣贤士,遭罹谗谤放逐,遂至杀身,而君犹不悟,其书三篇,谓之《辩谤略》,上之。
dé zōng shěng zhī yóu nù wèi zuǒ yòu yuē táng cì nǎi fāng wú wèi gǔ zhī hūn zhǔ hé zì yù rú cǐ
德宗省之,犹怒,谓左右曰:“唐次乃方吾为古之昏主,何自谕如此!
gǎi kuí zhōu cì shǐ
”改夔州刺史。
xiàn zōng jí wèi yǔ li jí fǔ tóng zì xiá nèi zhào hái shòu cì lǐ bù láng zhōng
宪宗即位, 与李吉甫同自峡内召还,授次礼部郎中。
xún yǐ běn guān zhī zhì gào zhèng bài zhōng shū shè rén zú
寻以本官知制诰,正拜中书舍人,卒。
zhāng wǔ huáng dì míng zhé jí è yóu è rén péng bǐ qīng xiàn
章武皇帝明哲嫉恶,尤恶人朋比倾陷。
cháng yuè shū jìn zhōng de cì suǒ shàng shū sān piān lǎn ér shàn zhī
尝阅书禁中,得次所上书三篇,览而善之。
wèi xué shì chén chuán shī yuē táng cì suǒ jí biàn bàng zhī shū shí jūn rén zhě shí yí guān lǎn
谓学士沈传师曰:“唐次所集辩谤之书,实君人者时宜观览。
zhèn sī gǔ shū zhōng duō yǒu cǐ shì cì biān lù wèi jǐn
朕思古书中多有此事,次编录未尽。
qīng jiā chuán shǐ xué kě yǔ xué shì lèi lì guǎng zhī
卿家传史学,可与学士类例广之。
chuán shī fèng zhào yǔ líng hú chu dù yuán yǐng děng fēn gōng xiū xù guǎng wéi shí juǎn hào yuán hé biàn bàng lüè qí xù yuē
”传师奉诏与令狐楚、杜元颖等分功修续,广为十卷,号《元和辩谤略》,其序曰:
chén wén qián kūn dìng ér shàng xià fēn yǐ
臣闻乾坤定而上下分矣。
zhì yú bō sì shí zhī hou suì wàn wù zhī yi zài yàn hu yāo xiáng zhī èr qì
至于播四时之候,遂万物之宜,在验乎妖、祥之二气;
xiáng qì jiàng zé wèi fēng wèi mào yāo qì jiàng zé wèi lì wèi zāi
祥气降则为丰为茂,妖气降则为沴为灾。
jūn chén lì ér bēi gāo gé yǐ
君臣立而卑高隔矣。
zhì yú chù shén míng zhī ào xún xiàn nà zhī cí zài shěn hu yá zhèng zhī èr shuō
至于处神明之奥,询献纳之辞,在审乎邪、正之二说;
zhèng yán shèng zé wèi zhōng wèi dǎng xié yán shèng zé wèi chán wèi yú
正言胜则为忠为谠,邪言胜则为谗为谀。
gù shī yún qī xī fěi xī chéng shì bèi jǐn
故《诗》 云:“萋兮斐兮,成是贝锦。
cì qí zǔ zhī zhī shén qiǎo yě
”刺其组织之甚巧也。
yǔ yuē xié jìng bài liáng tián chán kǒu luàn shàn rén
语曰:“邪径败良田,谗口乱善人。
è qí yǒu yán zhī dù zhèng yě
”恶其莠言之蠹政也。
gài wèi shì xìn ér zhà shì zhōng ér fēi pián pián kě yǐ dòng xīn jié jié kě yǐ luàn dé qǐ zhǐ tí jué diāo huì yì yǐ huò zhū zhě zāi
盖谓似信而诈,似忠而非,便便可以动心,捷捷可以乱德,岂止𫛸鴂雕卉,薏苡惑珠者哉!
kuàng lì guó jiā zì zhōng cú wài dào piān zé xíng fá bù zhōng chán shèng zé zhōng xiào mǐ zhāng
况立国家,自中徂外,道偏则刑罚不中,谗胜则忠孝靡彰。
tì lǎn qián wén miǎn xiǎng jìn gǔ zhāo xián róng gěng yuǎn nìng jí xié lǜ zhī zé shēn fáng zhī wèi zhì
逖览前闻,缅想近古,招贤容鲠, 远佞嫉邪,虑之则深,防之未至。
fú wéi ruì shèng wén wǔ huáng dì bì xià chuí yī yù yǔ huà qià wén míng mó yóu bó fǎng yú jìn shēn jīng bēn lǚ zhēn yú yán xué
伏惟睿圣文武皇帝陛下,垂衣御宇,化洽文明,谟猷博访于缙绅,旌贲屡臻于岩穴。
shàng fù guǎng sì mù zhōu sì cōng zhì lǐ jiē zài yú wèi méng zuò fàn jiāng chuí yú bù xiǔ
尚复广四目,周四聪,制理皆在于未萌,作范将垂于不朽。
nǎi zhào zhǎng wén zhī chén lìng hú chu děng shàng zì zhōu hàn xià jì suí cháo qiú shǐ jí zhī zhōng xián lí chán bàng zhī shì jì xù xiá xìn zhī běn mò jì yáo yǒng zhī qiǎn shēn biān cì zhǐ míng lēi chéng shí juǎn
乃诏掌文之臣令狐楚等,上自周、汉,下洎隋朝,求史籍之忠贤,罹谗谤之事迹,叙瑕衅之本末, 纪谣咏之浅深,编次指明,勒成十卷。
xī yú shùn yǒu kěn chán zhī mìng wǒ huáng xiū biàn bàng zhī shū qiān gǔ yī xīn tóng chuí zhì lǐ
昔虞舜有垦谗之命,我皇修辩谤之书,千古一心,同垂至理。
jiāng sì fǎ gōng tuì rì zè zhī zhèng bié diàn bèi yǐ yè zhī guān zé shèng lǜ xiān biàn bàng hé yóu xìng
将俟法宫退日昃之政,别殿备乙夜之观,则圣虑先辩,谤何由兴!
shàng tiān bù yán ér mín zì xìn yǐ
上天不言,而民自信矣。
xiàn zōng yōu zhào dá zhī
宪宗优诏答之。
cì zǐ fú chí
次子扶、持。
fú zì yún xiáng yuán hé wǔ nián jìn shì dēng dì lèi zuǒ shǐ fǔ
扶,字云翔,元和五年进士登第,累佐使府。
rù cháo wèi jiān chá yù shǐ chū wèi cì shǐ
入朝为监察御史,出为刺史。
tài hé chū rù cháo wèi tún tián láng zhōng
太和初,入朝为屯田郎中。
shí wǔ nián chōng shān nán dào xuān fǔ shǐ zhì dèng zhōu
十五年,充山南道宣抚使,至邓州。
zòu nèi xiāng xiàn háng shì huáng jiàn liǎng chǎng cāng dū shān wǎn děng xiān zhǔ zhǎng hú nán jiāng xī yùn dào cāo mǐ zhì zhè chuān xiàn yú huāng yě zhōng dùn zhù chú zhī yòng wài liù qiān jiǔ bǎi sì shí wǔ shuò yì làn chéng huī chén
奏:“内乡县行市、 黄涧两场仓督邓琬等,先主掌湖南、江西运到糙米,至浙川县于荒野中囤贮,除支用外,六千九百四十五硕,裛烂成灰尘。
dù zhī dié zhēng yuán zhǎng suǒ yóu zì zhēn yuán èr shí nián shān wǎn fù zǐ xiōng dì zhì xuán sūn xiāng chéng jìn xì èr shí bā nián qián hòu jìn sǐ jiǔ rén
度支牒征元掌所由,自贞元二十年,邓琬父子兄弟至玄孙,相承禁系二十八年,前后禁死九人。
jīn wǎn sūn jí xuán sūn jiàn zài jiā jìn zhě
今琬孙及玄孙见在枷禁者。
chì yuē rú wén yán tiě dù zhī liǎng shǐ cǐ lèi jí duō
” 敕曰:“如闻盐铁、度支两使,此类极多。
qí shān wǎn děng sì rén zī chǎn quán yǐ mài nà jìn xì sān dài yǔ sǐ yù zhōng shí shāng hé qi
其邓琬等四人,资产全已卖纳,禁系三代,瘐死狱中,实伤和气。
shān wǎn děng bìng shū fàng
邓琬等并疏放。
tiān xià zhōu fǔ jiān yuàn rú yǒu cǐ lèi bù dé jìn jīng sān nián yǐ shàng
天下州府监院如有此类,不得禁经三年已上。
sù biàn shū lǐ yǐ wén
速便疏理以闻。
wù yì jiā fú yǒu xuān fǔ zhī cái
”物议嘉扶有宣抚之才。
é zhuǎn sī xūn láng zhōng
俄转司勋郎中。
bā nián chōng hóng wén guǎn xué shì pàn yuàn shì
八年,充弘文馆学士,判院事。
jiǔ nián zhuǎn zhí fāng láng zhōng quán zhī zhōng shū shè rén shì
九年,转职方郎中,权知中书舍人事。
kāi chéng chū zhèng bài shè rén yú yuè shòu fú zhōu cì shǐ yù shǐ zhōng chéng fú jiàn tuán liàn guān chá shǐ
开成初, 正拜舍人,逾月,授福州刺史、御史中丞、福建团练观察使。
sì nián shí yī yuè zú yú zhèn
四年十一月,卒于镇。
fú zuǒ mù lì shì dēng cháo yǒu míng jí lián wèn ōu mǐn zhèng shì bù zhì
扶佐幕立事,登朝有名,及廉问瓯、闽,政事不治。
shēn mò zhī hòu pú qiè zhēng cái yì quē lùn sù fǎ sī àn hé qí jiā cái shí wàn guàn guī yú èr qiè
身殁之后,仆妾争财,诣阙论诉,法司按劾,其家财十万贯,归于二妾。
yòu cháng wǎng shā bù rén wèi qí jiā suǒ su
又尝枉杀部人,为其家所诉。
xíng jǐ qián hòu bù lèi shí lùn fēi zhī
行己前后不类,时论非之。
chí zì dé shǒu yuán hé shí wǔ nián zhuó jìn shì dì lèi pì zhū hóu fǔ
持,字德守,元和十五年擢进士第,累辟诸侯府。
rù cháo wèi shì yù shǐ shàng shū láng
入朝为侍御史、尚书郎。
dà zhōng mò zì gōng bù láng zhōng chū wéi róng zhōu cì shǐ yù shǐ zhōng chéng róng guǎn jīng lüè zhāo tǎo shǐ
大中末,自工部郎中出为容州刺史、御史中丞、容管经略招讨使。
rù wèi jǐ shì zhōng
入为给事中。
dà zhōng mò jiǎn jiào zuǒ sàn qí cháng shì líng zhōu dà dū dū fǔ zhǎng shǐ shuò fāng jié dù líng wǔ liù chéng zhuǎn yùn děng shǐ
大中末,检校左散骑常侍、灵州大都督府长史、朔方节度、灵武六城转运等使。
jìn wèi jiǎn xiào hù bù shàng shū lù zhōu dà dū dū fǔ zhǎng shǐ zhāo yì jié dù zé lù xíng míng cí guān chá chǔ zhì děng shǐ zú
进位检校户部尚书、潞州大都督府长史、昭义节度、泽潞邢洺磁观察处置等使,卒。
zi yàn qiān zì mào yè
子彦谦,字茂业。
xián tōng mò yīng jìn shì cái gāo fù qì wú suǒ qū jiàng shí yú nián bù dì
咸通末应进士,才高负气,无所屈降,十余年不第。
qián fú mò hé nán dào qǐ liǎng dū fù mò yǐ qí jiā bì dì hàn nán
干符末, 河南盗起,两都覆没,以其家避地汉南。
zhōng hé zhōng wáng zhòng róng zhèn hé zhōng pì wéi cóng shì
中和中,王重荣镇河中,辟为从事。
lèi zòu zhì hé zhōng jié dù fù shǐ lì jìn jiàng èr zhōu cì shǐ
累奏至河中节度副使,历晋、绛二州刺史。
yàn qiān bó xué duō yì wén cí zhuàng lì zhì yú shū huà yīn yuè bó yǐn zhī jì wú bù chū yú bèi liú
彦谦博学多艺,文词壮丽,至于书画音乐博饮之技,无不出于辈流。
yóu néng qī yán shī shǎo shí shī wēn tíng yún gù wén gé lèi zhī
尤能七言诗,少时师温庭筠,故文格类之。
guāng qǐ mò wáng zhòng róng wèi bù xià suǒ hài cháo yì zé cān zuǒ
光启末,王重荣为部下所害,朝议责参佐。
yàn qiān yǔ shū jì li jù chuān jù biǎn hàn zhōng yuàn cáo
彦谦与书记李巨川俱贬汉中掾曹。
shí yáng shǒu liàng zhèn xìng yuán sù wén qí míng
时杨守亮镇兴元,素闻其名。
yàn qiān yǐ běn fǔ cān chéng shǒu liàng jiàn zhī xǐ wò shǒu yuē wén shàng shū míng jiǔ yǐ xiè hòu yú zī
彦谦以本府参承,守亮见之,喜握手曰:“闻尚书名久矣,邂逅于兹。
yì rì shǔ wèi pàn guān
”翌日,署为判官。
lèi guān zhì fù shǐ láng bì èr jùn cì shǐ
累官至副使,阆、壁二郡刺史。
zú yú hàn zhōng
卒于汉中。
yǒu shī shù bǎi piān lǐ bù shì láng xuē tíng guī wèi zhī xù hào lù mén xiān shēng jí xíng yú shí
有诗数百篇,礼部侍郎薛廷珪为之序,号《鹿门先生集》,行于时。
zi huàn wèi yì zhì jùn shǒu
子涣,位亦至郡守。
cì dì kuǎn xīn
次弟款、欣。
kuǎn zhēn yuán liù nián dēng jìn shì dì lèi pì shǐ fǔ dēng cháo wèi yù shǐ chū wèi jùn shǒu zú
款贞元六年登进士第,累辟使府,登朝为御史,出为郡守,卒。
zi jì
子技。
jì zì jǐ yǒu huì chāng mò lèi qiān xíng bù yuán wài zhuǎn láng zhōng lèi lì cì shǐ zú
技字己有,会昌末,累迁刑部员外,转郎中,累历刺史,卒。
liú huò zì qù huá chāng píng rén
刘濩,字去华,昌平人。
fù miǎn
父勉。
huò bǎo lì èr nián jìn shì zhuó dì
濩宝历二年进士擢第。
bó xué shàn zhǔ wén yóu jīng zuǒ shì chūn qiū
博学善属文,尤精《左氏春秋》。
yǔ péng yǒu jiāo hǎo tán wáng bà dà lüè gěng jiè jí è
与朋友交,好谈王霸大略,耿介嫉恶。
yán jí shì wù kǎi rán yǒu chéng qīng zhī zhì
言及世务,慨然有澄清之志。
zì yuán hé mò hūn sì quán shèng wò bīng gōng wéi héng zhì tiān xià
自元和末,阍寺权盛,握兵宫闱,横制天下。
tiān zǐ fèi lì yóu qí kě fǒu gàn náo shù zhèng
天子废立,由其可否,干挠庶政。
dāng shí mù wéi nán běi sī ài è xiāng gōng yǒu tóng shuǐ huǒ
当时目为南北司,爱恶相攻,有同水火。
huò cǎo zé zhōng jū cháng fèn wǎn
濩草泽中居常愤惋。
wén zōng jí wèi gōng jiǎn qiú lǐ tài hé èr nián cè shì xián liáng yuē
文宗即位,恭俭求理,太和二年策试贤良曰:
zhèn wén gǔ xiān zhé wáng zhī lǐ yě xuán mò wú wéi duān gǒng sī dào
朕闻古先哲王之理也,玄默无为,端拱思道;
táo mín xīn yǐ jū jiǎn níng rì yòng ér bù zǎi
陶民心以居简,凝日用而不宰;
hòu xià yǐ lì běn tuī chéng ér jiàn zhōng
厚下以立本,推诚而建中。
yóu shì tiān rén tōng yīn yáng hé sú jī rén shòu wù wú cī lì
由是天人通,阴阳和,俗跻仁寿,物无疵疠。
ǎi shèng dé zhī suǒ zhēn xuàn hu mò kě jí yě
噫,盛德之所臻,夐乎莫可及也。
sān dài lìng wáng zhì wén dié jiū bǎi wěi zī chì fēng liú jìn wēi zì hàn ér jiàng zú zhēng gài guǎ
三代令王,质文迭究,百伪滋炽,风流浸微,自汉而降, 足征盖寡。
zhèn gù wéi mèi dào zhī hé pī gòu fèng ruò mó xùn bù gǎn dài huāng
朕顾惟昧道,祗荷丕构,奉若谟训,不敢怠荒。
rèn xián tì lì xiāo yī gàn shí jù zhuī sān wǔ zhī xiá guǐ zhù shào zǔ zōng zhī hóng xù
任贤惕厉,宵衣旰食, 讵追三五之遐轨,庶绍祖宗之鸿绪。
ér xīn yǒu suǒ wèi dá xíng yǒu suǒ wèi fú yóu zhōng jí wài quē zhèng sī guǎng
而心有所未达,行有所未孚,由中及外,阙政斯广。
shì yǐ rén bù lǜ huà qì huò yīn è zāi hàn jìng suì bō zhí qiān shí
是以人不率化,气或堙厄,灾旱竟岁,播植愆时。
guó lǐn hǎn xù fá jiǔ nián zhī chǔ
国廪罕蓄,乏九年之储;
lì dào duō duān wēi sān zài zhī jī
吏道多端,微三载之绩。
jīng shī zhū xià zhī běn yě jiāng yǐ guān lǐ ér háo huá shí yú jiǎn
京师,诸夏之本也,将以观理,而豪猾时逾检;
tài xué míng jiào zhī yuán yě qī yú biàn fēng ér shēng tú duō duò yè
太学,明教之源也,期于变风,而生徒多惰业。
liè jùn zài hu bān tiáo ér gàn jìn huò wèi jué
列郡在乎颁条,而干禁或未绝;
bǎi gōng zài hu àn dù ér yín qiǎo huò wèi shuāi
百工在乎按度,而淫巧或未衰。
sú duò fēng mǐ jī é chéng dù
俗堕风靡,积讹成蠹。
qí zé guān jì lǐ yě tīng rén yǐ yán zé zhī yè nán biàn
其择官济理也,听人以言,则枝叶难辨;
yù xià yǐ fǎ zé chǐ gé bù xíng
御下以法,则耻格不形。
qí fù cái fā hào yě shēng zhī guǎ ér shí zhī zhòng fán yú lìng ér xiān yú lǐ
其阜财发号也,生之寡而食之众,烦于令而鲜于理。
sī suǒ yǐ jiū cǐ miào zhōu zhì zhī zhì píng cí xīn hào rán ruò shè quán shuǐ
思所以究此缪盩,致之治平,兹心浩然,若涉泉水。
gù qián zhào yǒu sī bó yán qún yàn zhù qǐ sù měng jì zhēn shí yōng
故前诏有司,博延群彦,伫启宿懵, 冀臻时雍。
zǐ dài fū shí dá gǔ jīn míng yú kāng jì zào tíng dài wèn fù zhèn xū huái
子大夫识达古今,明于康济,造廷待问,副朕虚怀。
bì dāng zhēn zhǔ zhī quē biàn zhèng zhī cī míng gāng tiáo zhī zhì wěn jī fù shù zhī suǒ jí
必当箴主之阙,辩政之疵,明纲条之致紊,稽富庶之所急。
hé shī sī gé yú qián bì
何施斯革于前弊!
hé zé sī huì hu xià tǔ
何泽斯惠乎下土!
hé xiū ér lǐ gǔ kě jìn
何修而理古可近!
hé dào ér hé qì kè chōng
何道而和气克充!
tuī zhī běn yuán zhe yú tiáo duì
推之本源,著于条对。
zhì yú yí wú qīng zhòng zhī quán shú fǔ yú lǐ
至于夷吾轻重之权,孰辅于理?
yán yóu dǐ dìng zhī cè shú yè yú shí
严尤底定之策,孰叶于时?
yuán kǎi zhī kǎo kè hé xiān
元凯之考课何先?
shū zǐ zhī kè píng hé wu
叔子之克平何务?
tuī cǐ guī jìng zé hu zhōng yōng qī zài qià wén zhèn jiāng qīn lǎn
推此龟镜,择乎中庸,期在洽闻,朕将亲览。
shí duì cè zhě bǎi yú rén suǒ duì zhǐ xún cháng wu wéi huò qiē lùn huáng mén tài héng jiāng wēi zōng shè
时对策者百余人,所对止循常务,唯濩切论黄门太横,将危宗社。
duì yuē
对曰:
chén chéng bù nìng yǒu kuāng guó zhì jūn zhī shù wú wèi ér bù dé xíng
臣诚不佞,有匡国致君之术,无位而不得行;
yǒu fàn yán gǎn jiàn zhī xīn wú lù ér bù dé jìn
有犯颜敢谏之心,无路而不得进。
dàn huái fèn yù yì sī yǒu shí ér yī fà ěr
但怀愤郁抑,思有时而一发耳。
cháng yù yǔ shù rén yì yú dào shāng lǚ bàng yú shì de tōng shàng tīng yī wù zhǔ xīn suī bèi yāo yán zhī zuì wú suǒ huǐ yān
常欲与庶人议于道,商旅谤于市,得通上听,一悟主心,虽被妖言之罪,无所悔焉!
kuàng féng bì xià yǐ zhì dé sì xìng yǐ dà míng chuí zhào xún qiú guò quē zī fǎng mó yóu zhì zhào zhōng wài jǔ zhí yán jí jiàn zhě
况逢陛下以至德嗣兴,以大明垂照,询求过阙, 咨访谟猷,制诏中外,举直言极谏者。
chén jì rǔ sī jǔ zhuān chéng dà wèn gǎn bù xī yì yǐ yán
臣既辱斯举,专承大问,敢不悉意以言!
zhì yú shàng zhī suǒ jì shí zhī suǒ jìn quán xìng zhī suǒ huì è yǒu sī zhī suǒ yǔ duó chén yú bù shí
至于上之所忌,时之所禁,权幸之所讳恶,有司之所与夺,臣愚不识。
fú wéi bì xià shǎo jiā yōu róng bù shǐ shèng cháo yǒu dǎng zhí ér shòu lù zhě nǎi tiān xià zhī xìng yě
伏惟陛下少加优容,不使圣朝有谠直而受戮者,乃天下之幸也!
jǐn mèi sǐ yǐ duì
谨昧死以对。
fú wéi shèng cè yǒu sī xiān gǔ zhī lǐ niàn xuán mò zhī huà
伏惟圣策,有思先古之理,念玄默之化。
jiāng yù tōng tiān rén yǐ qí sú hé yīn yáng yǐ xù wù jiàn bì xià mù dào zhī shēn yě
将欲通天人以齐俗,和阴阳以煦物, 见陛下慕道之深也。
chén yǐ wéi zhé wáng zhī lǐ qí zé bù yuǎn wéi bì xià zhì zhī zhī dào hé rú ěr
臣以为哲王之理,其则不远,惟陛下致之之道何如尔!
fú wéi shèng cè yǒu zhī hé pī gòu ér bù gǎn huāng níng fèng ruò mó xùn ér wǎng yǒu dài hū jiàn bì xià yōu láo zhī zhì yě
伏惟圣策,有祗荷丕构而不敢荒宁,奉若谟训而罔有怠忽,见陛下忧劳之志也。
ruò fú rèn xián tì lì xiāo yī gàn shí yi chù zuǒ yòu zhī xiān nìng jìn gǔ gōng zhī dà chén
若夫任贤惕厉,宵衣旰食,宜黜左右之纤佞,进股肱之大臣;
ruò fú zhuī zōng sān wǔ shào fù zǔ zōng yi jiàn qián gǔ zhī xīng wáng míng dāng shí zhī chéng bài
若夫追踪三五,绍复祖宗,宜鉴前古之兴亡,明当时之成败。
xīn yǒu suǒ wèi dá yǐ xià qíng sāi ér bù dé shàng tōng
心有所未达,以下情塞而不得上通;
xíng yǒu suǒ wèi fú yǐ shàng zé yōng ér bù dé xià jiā
行有所未孚,以上泽壅而不得下浃。
yù rén zhī huà yě zài xiū jǐ yǐ xiān zhī
欲人之化也,在修己以先之;
yù qì zhī hé yě zài suì xìng yǐ dǎo zhī
欲气之和也,在遂性以导之。
jiù zāi huàn zài zhì hu jīng chéng guǎng bō zhí zài shì hū shí lì
救灾患在致乎精诚,广播植在视乎食力。
guó lǐn hǎn xù běn hu rǒng shí shàng fán
国廪罕蓄,本乎冗食尚繁;
lì dào duō duān běn hu xuǎn yòng shī dàng
吏道多端,本乎选用失当。
háo huá yú zhì yóu zhōng wài zhī fǎ shū
豪猾逾制,由中外之法殊;
shēng tú duò yè yóu xué xiào zhī guān fèi
生徒惰业,由学校之官废。
liè jùn gàn jìn yóu shòu rèn fēi rén
列郡干禁,由授任非人;
bǎi gōng yín qiǎo yóu zhì dù bù lì
百工淫巧,由制度不立。
fú yǐ shèng cè yǒu zé guān jì lǐ zhī xīn fù cái fā hào zhī tàn jiàn bì xià jiào huà zhī běn yě
伏以圣策,有择官济理之心,阜财发号之叹,见陛下教化之本也。
qiě jìn rén yǐ xíng zé zhī yè ān yǒu nán bié hu
且进人以行, 则枝叶安有难别乎?
fáng xià yǐ lǐ zé chǐ gé ān yǒu bù xíng hu
防下以礼,则耻格安有不形乎?
niàn shēng guǎ ér shí zhòng kě bà chì duò yóu
念生寡而食众,可罢斥惰游;
niàn lìng fán ér lǐ xiān yào chá qí xíng fǒu
念令烦而理鲜,要察其行否。
bó yán qún yàn yuàn bì xià bì nà qí yán
博延群彦,愿陛下必纳其言;
zào tíng dài wèn zé xiǎo chén ān gǎn ài sǐ
造廷待问,则小臣安敢爱死!
fú yǐ shèng cè yǒu qiú xián zhēn quē zhī yán shěn zhèng biàn cī zhī niàn jiàn bì xià zī fǎng zhī qín yě
伏以圣策,有求贤箴阙之言,审政辩疵之念,见陛下咨访之勤也。
suì xiǎo chén píng jiān háo zhī zhì zé bì gé yú qián
遂小臣屏奸豪之志,则弊革于前;
shǒu bì xià niàn kāng jì zhī xīn zé huì fū yú xià
守陛下念康济之心,则惠敷于下。
xié zhèng zhī dào fēn zé lǐ gǔ kě jìn
邪正之道分,则理古可近;
lǐ yuè zhī fāng zhe ér hé qì kè chōng
礼乐之方著,而和气克充。
zhì ruò yí wú zhī fǎ fēi huáng wáng zhī quán
至若夷吾之法,非皇王之权;
yán yóu suǒ chén wú zuì shàng zhī cè
严尤所陈,无最上之策。
yuán kǎi zhī suǒ xiān bù ruò táng yú zhī kǎo jì
元凯之所先,不若唐、虞之考绩;
shū zǐ zhī suǒ wu bù ruò zhòng huá zhī wǔ gàn
叔子之所务,不若重华之舞干。
qiě jù fēi dà dé zhī zhōng yōng wèi wéi shàng shèng zhī guī jiàn hé zú yǐ wéi bì xià dào zhī zāi
且俱非大德之中庸,未为上圣之龟鉴,何足以为陛下道之哉!
huò yǒu yǐ xì ān wēi zhī jī zhào cún wáng zhī biàn zhě chén qǐng pī lì gān dǎn wèi bì xià bié bái ér zhòng yán zhī
或有以系安危之机,兆存亡之变者, 臣请披沥肝胆,为陛下别白而重言之。
chén qián suǒ chēng zhé wáng zhī lǐ qí zé bù yuǎn zhě zài bì xià shèn sī zhī lì xíng zhī zhōng shǐ bù xiè ér yǐ
臣前所称“哲王之理,其则不远”者,在陛下慎思之,力行之,终始不懈而已。
chén jǐn àn chūn qiū yuán zhě qì zhī shǐ yě
臣谨按《春秋》:“元者,气之始也;
chūn zhě suì zhī shǐ yě
春者,岁之始也。
chūn qiū yǐ yuán jiā yú suì yǐ chūn jiā yú wáng míng wáng zhě dāng fèng ruò tiān dào yǐ jǐn qí shǐ yě
”《春秋》以元加于岁, 以春加于王,明王者当奉若天道,以谨其始也。
yòu jǔ shí yǐ zhōng suì jǔ yuè yǐ zhōng shí chūn qiū suī wú shì bì shū shǒu yuè yǐ cún shí míng wáng zhě dāng fèng ruò tiān dào yǐ jǐn qí zhōng yě
又举时以终岁,举月以终时,《春秋》虽无事,必书首月以存时,明王者当奉若天道,以谨其终也。
wáng zhě dòng zuò zhōng shǐ bì fǎ yú tiān zhě yǐ qí yùn xíng bù xī yě
王者动作终始必法于天者,以其运行不息也。
bì xià jì néng jǐn qí shǐ yòu néng jǐn qí zhōng mào ér xiū zhī qín ér xíng zhī zé kě yǐ zhí qì ér jū jiǎn wú wéi ér bù zǎi guǎng lì běn zhī dà yè chóng jiàn zhōng zhī shèng dé yǐ
陛下既能谨其始,又能谨其终,懋而修之,勤而行之, 则可以执契而居简,无为而不宰,广立本之大业,崇建中之盛德矣!
yòu ān yǒu sān dài xún huán zhī bì ér wèi bǎi wěi zī chì zhī jiàn hu
又安有三代循环之弊,而为百伪滋炽之渐乎?
chén gù yuē wéi bì xià zhì zhī zhī dào hé rú ěr
臣故曰:“惟陛下致之之道何如耳!
chén qián suǒ wèi ruò fú rèn xián tì lì xiāo yī gàn shí yi bà chù zuǒ yòu zhī xiān nìng jìn gǔ gōng zhī dà chén zhě shí yǐ bì xià yōu láo zhī zhì yě
臣前所谓“若夫任贤惕厉,宵衣旰食,宜罢黜左右之纤佞,进股肱之大臣”者, 实以陛下忧劳之至也。
chén wén bù yí yōu ér yōu zhě guó bì shuāi
臣闻不宜忧而忧者,国必衰;
yi yōu ér bù yōu zhě guó bì wēi
宜忧而不忧者,国必危。
jīn bì xià bù yǐ guó jiā cún wáng zhī shì shè jì ān wēi zhī cè ér jiàng yú qīng wèn
今陛下不以国家存亡之事、社稷安危之策,而降于清问。
chén wèi zhī bì xià yǐ bù yī zhī chén bù zú yǐ dìng dà jì yé
臣未知陛下以布衣之臣不足以定大计耶?
huò wàn jī zhī qín ér shèng lǜ yǒu suǒ wèi zhì yé
或万机之勤,而圣虑有所未至耶?
bù rán hé yi yōu ér bù yōu zhě hu
不然,何宜忧而不忧者乎?
chén yǐ wéi bì xià yi xiān yōu zhě gōng wéi jiāng biàn shè jì jiāng wēi tiān xià jiāng qīng hǎi nèi jiāng luàn
臣以为陛下宜先忧者,宫闱将变,社稷将危,天下将倾,海内将乱。
cǐ sì zhě guó jiā yǐ rán zhī zhào gù chén wèi shèng lǜ yi xiān jí zhī
此四者,国家已然之兆, 故臣谓圣虑宜先及之。
fu dì yè jì jiān nán ér chéng zhī gù bù kě róng yì ér shǒu zhī
夫帝业既艰难而成之,故不可容易而守之。
xī tài zǔ zhào qí jī gāo zǔ qín qí jī tài zōng dìng qí yè xuán zōng jì qí míng zhì yú bì xià èr bǎi yǒu yú zài yǐ
昔太祖肇其基,高祖勤其绩,太宗定其业,玄宗继其明,至于陛下,二百有余载矣。
qí jiān míng shèng xiāng yīn yōu luàn jì zuò wèi yǒu bù wěi yòng xián shì qīn jìn zhèng rén ér néng shào xīng qí huī liè zhě yě
其间明圣相因,忧乱继作,未有不委用贤士,亲近正人,而能绍兴其徽烈者也!
huò yī rì bù niàn zé diān fù dà qì zōng miào zhī chǐ wàn gǔ wèi hèn
或一日不念,则颠覆大器,宗庙之耻,万古为恨!
chén jǐn àn chūn qiū rén jūn zhī dào zài tǐ yuán yǐ jū zhèng xī dǒng zhòng shū wèi hàn wǔ dì yán zhī lüè yǐ
臣谨按《春秋》,人君之道,在体元以居正,昔董仲舒为汉武帝言之略矣。
qí suǒ wèi jǐn zhě chén de wèi bì xià bèi ér lùn zhī
其所未尽者,臣得为陛下备而论之。
fu jì gù bì shū jí wèi suǒ yǐ zhèng qí shǐ yě
夫继故必书即位,所以正其始也;
zhōng bì shū suǒ zhōng zhī de suǒ yǐ zhèng qí zhōng yě
终必书所终之地,所以正其终也。
gù wèi jūn zhě suǒ fā bì zhèng yán suǒ lǚ bì zhèng dào suǒ jū bì zhèng wèi suǒ jìn bì zhèng rén
故为君者,所发必正言,所履必正道,所居必正位,所近必正人。
chén yòu àn chūn qiū hūn shì wú zǐ yú jì bù shū qí jūn
臣又按《春秋》“阍弑吴子余祭”,不书其君。
chūn qiū jī qí shū yuǎn xián shì nì jìn xíng rén yǒu bù jūn zhī dào yǐ
《春秋》讥其疏远贤士,昵近刑人,有不君之道矣。
fú wéi bì xià sī zǔ zōng kāi guó zhī qín niàn chūn qiū jì gù zhī jiè
伏惟陛下思祖宗开国之勤,念《春秋》继故之诫。
jiāng míng fǎ dù zhī duān zé fā zhèng yán ér lǚ zhèng dào
将明法度之端,则发正言而履正道;
jiāng dù cuàn shì zhī jiàn zé jū zhèng wèi ér jìn zhèng rén
将杜篡弑之渐,则居正位而近正人。
yuǎn dāo jù zhī jiàn qīn gǔ gěng zhī zhí fǔ xiāng dé yǐ zhuān qí rèn shù zhí dé yǐ shǒu qí guān
远刀锯之贱,亲骨鲠之直,辅相得以专其任,庶职得以守其官。
nài hé yǐ xiè jìn wǔ liù rén zǒng tiān xià dà zhèng wài zhuān bì xià zhī mìng nèi qiè bì xià zhī quán wēi shè cháo tíng shì qīng hǎi nèi qún chén mò gǎn zhǐ qí zhuàng tiān zǐ bù dé zhì qí xīn
奈何以亵近五六人,总天下大政,外专陛下之命,内窃陛下之权,威慑朝廷,势倾海内,群臣莫敢指其状,天子不得制其心!
huò rěn xiāo qiáng jiān shēng wéi wò chén kǒng cáo jié hóu lǎn fù shēng yú jīn rì cǐ gōng wéi zhī suǒ yǐ jiāng biàn yě
祸稔萧墙,奸生帷幄,臣恐曹节、侯览,复生于今日,此宫闱之所以将变也!
chén jǐn àn chūn qiū lǔ dìng gōng yuán nián chūn wáng bù yán zhēng yuè zhě
臣谨按《春秋》,鲁定公元年春王不言正月者。
chūn qiū yǐ qí xiān jūn bù dé zhèng qí zhōng zé hòu jūn bù dé zhèng qí shǐ gù yuē dìng wú zhèng yě
《春秋》以其先君不得正其终, 则后君不得正其始,故曰定无正也。
jīn zhōng xián wú fù xīn zhī jì hūn sì chí fèi lì zhī quán xiàn xiān jūn bù dé zhèng qí zhōng zhì bì xià bù dé zhèng qí shǐ
今忠贤无腹心之寄,阍寺持废立之权,陷先君不得正其终,致陛下不得正其始。
kuàng huáng chǔ wèi jiàn jiāo sì wèi xiū jiàng xiàng zhī zhí bù guī míng fēn zhī yi bù dìng cǐ shè jì zhī suǒ yǐ jiāng wēi yě
况皇储未建,郊祀未修,将相之职不归,名分之宜不定,此社稷之所以将危也!
chén jǐn àn chūn qiū wáng zhá zǐ shā zhào bó máo bó
臣谨按《春秋》“王札子杀召伯、毛伯”。
chūn qiū zhī yì liǎng xià xiāng shā bù shū
《春秋》之义,两下相杀不书。
ér cǐ shū zhě zhòng qí zhuān wáng mìng yě
而此书者,重其专王命也。
qiě tiān zhī suǒ shòu zhě zài jūn jūn zhī suǒ shòu zhě zài mìng
且天之所授者在君,君之所授者在命。
cāo qí mìng ér shī zhī zhě shì bù jūn yě
操其命而失之者, 是不君也;
qīn qí mìng ér zhuān zhī zhě shì bù chén yě
侵其命而专之者,是不臣也。
jūn bù jūn chén bù chén cǐ tiān xià suǒ yǐ jiāng qīng yě
君不君,臣不臣,此天下所以将倾也!
chén jǐn àn chūn qiū jìn zhào yāng yǐ jìn yáng zhī bīng pàn rù yú jìn
臣谨按《春秋》,晋赵鞅以晋阳之兵叛入于晋。
shū qí guī zhě yǐ qí néng zhú jūn cè è rén yǐ ān qí jūn gù chūn qiū shàn zhī
书其归者,以其能逐君侧恶人以安其君,故《春秋》善之。
jīn wēi bǐng líng yí fān chén bá hù
今威柄凌夷,籓臣跋扈。
huò yǒu bù dá rén chén zhī jié shǒu luàn zhě yǐ ān jūn wèi míng
或有不达人臣之节,首乱者以安君为名;
bù jiù chūn qiū zhī wēi chēng bīng zhě yǐ zhú è wèi yì
不究《春秋》之微,称兵者以逐恶为义。
zé zhèng xíng bù yóu hu tiān zǐ gōng fá bì zì yú zhū hóu cǐ hǎi nèi zhī suǒ yǐ jiāng luàn yě
则政刑不由乎天子,攻伐必自于诸侯,此海内之所以将乱也!
yòu fán kuài pái tà ér xuě tì yuán àng dāng chē yǐ kàng cí jīng fáng fā fèn yǐ yǔn shēn dòu wǔ bù gù ér bì mìng cǐ jiē bì xià míng zhī zhī yǐ
又樊哙排闼而雪涕,爰盎当车以抗词,京房发愤以殒身,窦武不顾而毕命,此皆陛下明知之矣。
chén jǐn àn chūn qiū jìn hú shè gū shā yáng chù fù
臣谨按《春秋》,晋狐射姑杀阳处父。
shū xiāng gōng shā zhī zhě yǐ qí shàng lòu yán yě
书襄公杀之者,以其上漏言也。
xiāng gōng bù néng gù yīn zhòng zhī jī chù fù suǒ yǐ jí qiāng zéi zhī huò gù chūn qiū fēi zhī
襄公不能固阴重之机,处父所以及戕贼之祸,故《春秋》非之。
fu shàng lòu qí qíng zé xià bù gǎn jǐn yì
夫上漏其情,则下不敢尽意;
shàng xiè qí shì zé xià bù gǎn jìn yán
上泄其事,则下不敢尽言。
chuán yǒu zào xī guǐ cí zhī wén yì yǒu shā shēn hài chéng jiè
《传》有“造膝”、“诡辞”之文,《易》有“杀身”、“害成”戒。
jīn gōng qīng dà chén fēi bù néng wéi bì xià yán zhī lǜ bì xià bì bù néng yòng zhī
今公卿大臣,非不能为陛下言之,虑陛下必不能用之。
bì xià jì hū zhī ér bù yòng bì xiè qí yán
陛下既忽之而不用,必泄其言;
chén xià jì yán zhī ér bù xíng bì yīng qí huò
臣下既言之而不行,必婴其祸。
shì zú yǐ qián zhí chén zhī kǒu zhòng jiān chén zhī wēi
适足以钳直臣之口,重奸臣之威。
shì yǐ yù jǐn qí yán zé qǐ shī shēn zhī jù
是以欲尽其言,则起失身之惧;
yù jǐn qí yì zé yǒu hài chéng zhī yōu
欲尽其意,则有害成之忧。
gù pái huái yù sāi yǐ sì bì xià gǎn wù rán hòu jǐn qí qǐ wò ěr
故徘徊郁塞, 以俟陛下感悟,然后尽其启沃耳。
bì xià hé bù yǐ tīng cháo zhī yú shí yù biàn diàn zhào dāng shí xián xiàng yǔ jiù dé lǎo chén fǎng chí biàn fú wēi zhī móu qiú dìng qīng jiù luàn zhī shù
陛下何不以听朝之余,时御便殿,召当时贤相与旧德老臣,访持变扶危之谋,求定倾救乱之术!
sāi yīn xié zhī lù píng xiè xiá zhī chén
塞阴邪之路,屏亵狎之臣;
zhì qīn líng pò xié zhī xīn fù mén hù sǎo chú zhī yì
制侵凌迫胁之心,复门户扫除之役;
jiè qí suǒ yi jiè yōu qí suǒ yi yōu
戒其所宜戒,忧其所宜忧。
jì bù néng zhì yú qián dāng zhì yú hòu
既不能治于前,当治于后;
jì bù néng zhèng qí shǐ dāng zhèng qí zhōng
既不能正其始,当正其终。
zé kě yǐ qián fèng diǎn mó kè chéng pī gòu zhōng rèn xián zhī xiào wú gàn shí zhī yōu yǐ
则可以虔奉典谟,克承丕构,终任贤之效,无旰食之忧矣!
chén qián suǒ wèi ruò fú zhuī zōng sān wǔ shào fù zǔ zōng yi jiàn qián gǔ zhī xīng wáng míng dāng shí zhī chéng bài zhě
臣前所谓“若夫追踪三五,绍复祖宗,宜鉴前古之兴亡,明当时之成败”者。
chén wén yáo shùn zhī wèi jūn ér tiān xià zhī rén lǐ zhě yǐ qí néng rèn jiǔ guān sì yuè shí èr mù bù shī qí jǔ bù èr qí yè bù qīn qí zhí
臣闻尧、舜之为君而天下之人理者,以其能任九官四岳十二牧,不失其举,不贰其业,不侵其职。
jū guān wéi qí néng zuǒ yòu wéi qí xián
居官惟其能,左右惟其贤。
yuán kǎi zài xià suī wēi bì jǔ
元凯在下,虽微必举;
sì xiōng zài cháo suī qiáng bì zhū
四凶在朝,虽强必诛。
kǎo qí ān wēi míng qí qǔ shě
考其安危,明其取舍。
zhì qín zhī èr dài hàn zhī yuán chéng xián yù cuò guó rú táng yú zhì shēn rú yáo shùn ér zhōng bài wáng zhě yǐ qí bú jiàn ān wēi zhī jī bù zhī qǔ shě zhī dào bù rèn dà chén bù biàn jiān rén bù qīn zhōng liáng bù yuǎn chán nìng
至秦之二代,汉之元、成,咸欲措国如唐、虞,致身如尧、舜,而终败亡者,以其不见安危之机,不知取舍之道,不任大臣,不辩奸人, 不亲忠良,不远谗佞。
fú wéi bì xià chá táng yú zhī suǒ yǐ xìng ér jǐng xíng yú qián
伏惟陛下察唐、虞之所以兴,而景行于前;
jiàn qín hàn zhī suǒ yǐ wáng ér jiè jù yú hòu
鉴秦、汉之所以亡,而戒惧于后。
bì xià wú wèi miào táng wú xián xiàng shù guān wú xián shì
陛下无谓庙堂无贤相,庶官无贤士。
jīn jì gāng wèi jué diǎn xíng yóu zài rén shuí bù yù zhì shēn wèi wáng chén zhì shí wéi tài píng bì xià hé hū ér bù yòng zhī yé
今纪纲未绝,典刑犹在,人谁不欲致身为王臣,致时为太平,陛下何忽而不用之耶?
yòu yǒu jū guān fēi qí néng zuǒ yòu fēi qí xián qí è rú sì xiōng qí zhà rú zhào gāo qí jiān rú gōng xiǎn bì xià yòu hé dàn ér bù qù zhī yé
又有居官非其能,左右非其贤,其恶如四凶,其诈如赵高,其奸如恭、显,陛下又何惮而不去之耶?
shén qì gù yǒu guī tiān mìng gù yǒu fèn zǔ miào gù yǒu líng zhōng chén gù yǒu xīn bì xià qí niàn zhī zāi
神器固有归,天命固有分,祖庙固有灵,忠臣固有心,陛下其念之哉!
xī qín zhī wáng yě shī yú qiáng bào
昔秦之亡也,失于强暴;
hàn zhī wáng yě shī yú wēi ruò
汉之亡也,失于微弱。
qiáng bào zé zéi chén wèi sǐ ér hài shàng wēi ruò zé jiān chén qiè quán ér zhèn zhǔ
强暴则贼臣畏死而害上,微弱则奸臣窃权而震主。
fú jiàn jìng zōng huáng dì bù yú wáng qín zhī huò bù jiǎn qí méng
伏见敬宗皇帝不虞亡秦之祸,不翦其萌。
fú wéi bì xià shēn zhěn wáng hàn zhī yōu yǐ dù qí jiàn
伏惟陛下深轸亡汉之忧,以杜其渐。
zé zǔ zōng zhī hóng yè kě shào sān wǔ zhī xiá guǐ kě zhuī yǐ
则祖宗之鸿业可绍, 三五之遐轨可追矣!
chén qián suǒ wèi bì xià xīn yǒu suǒ wèi dá yǐ xià qíng sāi ér bù néng shàng tōng
臣前所谓“陛下心有所未达,以下情塞而不能上通;
xíng yǒu suǒ wèi fú yǐ shàng zé yōng ér bù dé xià jiā zhě
行有所未孚,以上泽壅而不得下浃”者。
qiě bǎi xìng tú tàn zhī kǔ bì xià wú yóu ér zhī
且百姓涂炭之苦,陛下无由而知;
zé bì xià yǒu zǐ yù zhī xīn bǎi xìng wú yóu ér xìn
则陛下有子育之心,百姓无由而信。
chén jǐn àn chūn qiū shū liáng wáng bù shū qǔ zhě liáng zì wáng yě
臣谨按《春秋》书“梁亡”,不书取者,梁自亡也。
yǐ qí sī lǜ hūn ér ěr mù sāi shàng chū è zhèng rén wéi kòu dào jiē bù zhī qí suǒ yǐ rán yǐ zì qǔ qí miè wáng yě
以其思虑昏而耳目塞,上出恶政,人为寇盗,皆不知其所以然,以自取其灭亡也。
chén wén guó jūn zhī suǒ yǐ zūn zhě zhòng qí shè jì yě
臣闻国君之所以尊者, 重其社稷也;
shè jì zhī suǒ yǐ zhòng zhě cún qí bǎi xìng yě
社稷之所以重者,存其百姓也。
gǒu bǎi xìng zhī bù cún zé shè jì bù dé gù qí zhòng
苟百姓之不存,则社稷不得固其重;
gǒu shè jì zhī bù zhòng zé guó jūn bù dé bǎo qí zūn
苟社稷之不重,则国君不得保其尊。
gù zhì tiān xià bù kě bù zhī bǎi xìng zhī qíng
故治天下不可不知百姓之情。
fu bǎi xìng zhě bì xià zhī chì zǐ yě
夫百姓者,陛下之赤子也。
bì xià yi lìng rén cí zhě qīn yù zhī rú bǎo fù yān rú rǔ bǔ yān rú shī zhī jiào dǎo yān
陛下宜令仁慈者亲育之,如保傅焉,如乳哺焉,如师之教导焉。
gù rén xìn yú shàng yě jìng zhī rú shén míng ài zhī rú fù mǔ
故人信于上也,敬之如神明,爱之如父母。
jīn huò bù rán
今或不然。
bì xià qīn jìn guì xìng fēn cáo bǔ shǔ jiàn chú zú lì zhào zhì bīn kè yīn qí huò huì jiǎ qí qì shì
陛下亲近贵幸,分曹补署,建除卒吏,召致宾客,因其货贿,假其气势。
dà zhě tǒng fān fāng xiǎo zhě wèi mù shǒu
大者统籓方,小者为牧守。
jū shàng wú qīng huì zhī zhì ér yǒu tāo tiè zhī hài
居上无清惠之致, 而有饕餮之害;
jū xià wú zhōng chéng zhī jié ér yǒu jiān qī zhī zuì
居下无忠诚之节,而有奸欺之罪。
gù rén zhī yú shàng yě wèi zhī rú chái láng è zhī rú chóu dí
故人之于上也,畏之如豺狼,恶之如仇敌。
jīn hǎi nèi kùn qióng chǔ chù liú sàn jī zhě bù dé shí hán zhě bù dé yī guān guǎ gū dú zhě bù dé cún lǎo yòu jí bìng zhě bù dé yǎng
今海内困穷,处处流散,饥者不得食,寒者不得衣,鳏寡孤独者不得存, 老幼疾病者不得养。
jiā yǐ guó zhī quán bǐng zhuān zài zuǒ yòu tān chén jù liǎn yǐ gù chǒng jiān lì yīn yuán ér nòng fǎ
加以国之权柄,专在左右,贪臣聚敛以固宠,奸吏因缘而弄法。
yuān tòng zhī shēng shàng dá yú jiǔ tiān xià liú yú jiǔ quán
冤痛之声,上达于九天,下流于九泉;
guǐ shén yuàn nù yīn yáng wèi zhī qiān cuò
鬼神怨怒,阴阳为之愆错。
jūn mén wàn lǐ ér bù dé gào sù shì rén wú suǒ guī huà bǎi xìng wú suǒ guī mìng
君门万里而不得告诉,士人无所归化,百姓无所归命。
guān luàn rén pín dào zéi bìng qǐ tǔ bēng zhī shì yōu zài dàn xī
官乱人贫,盗贼并起,土崩之势,忧在旦夕。
jí bù xìng yīn zhī yǐ jí lì jì zhī yǐ xiōng huāng chén kǒng chén shèng wú guǎng bù dú qǐ yú qín chì méi huáng jīn bù dú qǐ yú hàn
即不幸因之以疾疠,继之以凶荒,臣恐陈胜、吴广不独起于秦,赤眉、黄巾不独起于汉。
gù chén suǒ yǐ wèi bì xià fā fèn è wàn tòng xīn qì xuè ěr
故臣所以为陛下发愤扼腕,痛心泣血尔。
rú cǐ zé bǎi xìng yǒu tú tàn zhī kǔ bì xià hé yóu ér zhī zhī
如此则百姓有涂炭之苦,陛下何由而知之;
bì xià yǒu zǐ yù zhī xīn bǎi xìng ān dé ér xìn zhī hu
陛下有子育之心,百姓安得而信之乎?
zhì shǐ bì xià xíng yǒu suǒ wèi fú xīn yǒu suǒ wèi dá zhě gù qí rán yě
致使陛下“行有所未孚,心有所未达”者,固其然也!
chén wén xī hàn yuán dì jí wèi zhī chū gēng zhì qī shí yú shì qí xīn shén chéng qí chēng shén měi
臣闻昔汉元帝即位之初,更制七十余事,其心甚诚,其称甚美。
rán ér jì gāng rì wěn guó zuò rì shuāi jiān guǐ rì qiáng lí yuán rì kùn zhě yǐ qí bù néng zé xián míng ér rèn zhī shī qí cāo bǐng yě
然而纪纲日紊, 国祚日衰,奸宄日强,黎元日困者,以其不能择贤明而任之,失其操柄也。
zì bì xià yù yǔ yōu qín zhào shù lǚ jiàng dé yīn sì hǎi zhī nèi mò bù kàng shǒu ér cháng xī zì xǐ fù shēng yú sǐ wáng zhī zhōng yě
自陛下御宇,忧勤兆庶,屡降德音,四海之内,莫不抗首而长息,自喜复生于死亡之中也。
fú wéi bì xià shèn zhōng rú shǐ yǐ sāi wàn fāng zhī wàng
伏惟陛下慎终如始,以塞万方之望。
chéng néng jiē guó quán yǐ guī qí xiāng chí bīng bǐng yǐ guī qí jiāng qù tān chén jù liǎn zhī zhèng chú jiān lì yīn yuán zhī hài wéi zhōng xián shì jìn wéi zhèng zhí shì yòng nèi chǒng biàn pì wú suǒ tīng yān
诚能揭国权以归其相,持兵柄以归其将,去贪臣聚敛之政,除奸吏因缘之害,惟忠贤是近,惟正直是用,内宠便僻,无所听焉!
xuǎn qīng shèn zhī guān zé rén huì zhī zhǎng mǐn zhī yǐ lì xù zhī yǐ rén jiào zhī yǐ xiào cí dǎo zhī yǐ dé yì qù ěr mù zhī sāi tōng shàng xià zhī qíng bǐ wàn guó huān kāng zhào mín sū xī zé xīn wú bù dá xíng wú bù fú yǐ
选清慎之官,择仁惠之长,敏之以利,煦之以仁,教之以孝慈,导之以德义,去耳目之塞,通上下之情,俾万国欢康,兆民苏息,则心无不达,行无不孚矣!
chén qián suǒ wèi yù zhào rén zhī huà yě zài xiū jǐ yǐ xiān zhī zhě
臣前所谓“欲兆人之化也,在修己以先之”者。
chén wén dé yǐ xiū jǐ jiào yǐ dǎo rén
臣闻德以修己,教以导人。
xiū zhī yě zé rén bù quàn ér zì zhì
修之也,则人不劝而自至;
dǎo zhī yě zé rén dūn xíng ér lǜ cóng
导之也,则人敦行而率从。
shì yǐ jūn zǐ yù zhèng zhī bì xíng yě gù yǐ shēn xiān zhī
是以君子欲政之必行也,故以身先之;
yù rén zhī cóng huà yě gù yǐ dào yù zhī
欲人之从化也,故以道御之。
jīn bì xià xiān zhī yǐ shēn ér zhèng wèi bì xíng yù zhī yǐ dào ér rén wèi cóng huà qǐ bù yǐ lì jiào zhī zhǐ wèi jǐn qí fāng yě
今陛下先之以身而政未必行,御之以道而人未从化,岂不以立教之旨未尽其方也?
fu lì jiào zhī fāng zài hu jūn yǐ míng zhì zhī chén yǐ zhōng xíng zhī
夫立教之方,在乎君以明制之,臣以忠行之。
jūn yǐ zhī rén wèi míng chén yǐ kuāng shí wèi zhōng
君以知人为明,臣以匡时为忠;
zhī rén zé rèn xián ér qù xié kuāng shí zé gù běn ér shǒu fǎ
知人则任贤而去邪,匡时则固本而守法。
xián bù rèn zé zhòng shǎng bù zú yǐ quàn shàn yá bù qù zé yán xíng bù zú yǐ jìn fēi
贤不任则重赏不足以劝善,邪不去则严刑不足以禁非。
běn bù gù zé mín liú fǎ bù shǒu zé zhèng sàn
本不固则民流,法不守则政散。
ér yù jiào zhī shǐ bì zhì huà zhī shǐ bì xíng bù kě de yě
而欲教之使必至,化之使必行,不可得也!
bì xià néng chì jiān xié bù sī qí zuǒ yòu jǔ xián zhèng bù yí qí shū yuǎn zé huà jiā yú cháo tíng yǐ
陛下能斥奸邪不私其左右,举贤正不遗其疏远,则化浃于朝廷矣。
ài rén yǐ dūn běn fēn zhí ér fèng fǎ xiū qí shēn yǐ jí qí rén shǐ yú zhōng ér chéng yú wài zé huà xíng yú tiān xià yǐ
爱人以敦本,分职而奉法,修其身以及其人,始于中而成于外,则化行于天下矣!
chén qián suǒ wèi yù qì zhī hé yě zài yú suì xìng yǐ dǎo zhī zhě dāng nà rén yú rén shòu yě
臣前所谓“欲气之和也,在于遂性以导之”者,当纳人于仁寿也。
fu yù rén zhī rén shòu yě zài hu lì zhì dù xiū jiào huà
夫欲人之仁寿也,在乎立制度,修教化。
fu zhì dù lì zé cái yòng shěng cái yòng shěng zé fù liǎn qīng fù liǎn qīng zé rén fù yǐ
夫制度立则财用省,财用省则赋敛轻,赋敛轻则人富矣。
jiào huà xiū zé zhēng jìng xi zhēng jìng xi zé xíng fá qīng xíng fá qīng zé rén ān yǐ
教化修则争竞息,争竞息则刑罚清,刑罚清则人安矣!
jì fù yǐ zé rén yì xìng yān
既富矣,则仁义兴焉;
jì ān yǐ zé shòu kǎo zhì yān
既安矣,则寿考至焉。
rén shòu zhī xīn gǎn yú xià hé píng zhī qì yìng yú shàng gù zāi hài bù zuò xiū xiáng jiàn zhēn sì fāng dǐ níng wàn wù xián suì yǐ
仁寿之心感于下,和平之气应于上,故灾害不作,休祥荐臻, 四方底宁,万物咸遂矣!
chén qián suǒ wèi jiù zāi hàn zài zhì hu jīng chéng zhě
臣前所谓“救灾旱在致乎精诚”者。
chén jǐn àn chūn qiū lǔ xī gōng qī yuè zhī zhōng sān shū bù yǔ zhě yǐ qí jūn yǒu xù rén zhī zhì yě
臣谨按《春秋》,鲁僖公七月之中,三书不雨者,以其君有恤人之志也;
lǔ wén gōng sān nián zhī zhōng yī shū bù yǔ zhě yǐ qí jūn wú mǐn rén zhī xīn yě
鲁文公三年之中,一书不雨者,以其君无悯人之心也。
gù xī gōng zhì jīng chéng ér hàn bù hài wù wén gōng wú xù mǐn ér hàn zé chéng zāi
故僖公致精诚而旱不害物,文公无恤悯而旱则成灾。
bì xià chéng néng yǒu xù rén zhī xīn zé wú chéng zāi zhī biàn yǐ
陛下诚能有恤人之心,则无成灾之变矣!
chén qián suǒ wèi guǎng bō zhí zài shì hū shí lì zhě
臣前所谓“广播植在视乎食力”者。
chén jǐn àn chūn qiū jūn rén zhě bì shí shì rén zhī suǒ qín
臣谨按《春秋》:“君人者,必时视人之所勤。
rén qín yú lì zé gōng zhù hǎn
人勤于力,则功筑罕;
rén qín yú cái zé gòng fù shǎo
人勤于财,则贡赋少;
rén qín yú shí zé bǎi shì fèi
人勤于食,则百事废。
jīn shí yǔ cái lì jiē qín yǐ yuàn bì xià fèi bǎi shì zhī láo guǎng sān shí zhī wu zé bō zhí bù qiān yǐ
”今食与财力皆勤矣,愿陛下废百事之劳,广三时之务,则播植不愆矣!
chén qián suǒ wèi guó lǐn hǎn xù běn hu rǒng shí shàng fán zhě
臣前所谓“国廪罕蓄,本乎冗食尚繁”者。
chén jǐn àn chūn qiū zāng sūn chén gào dí yú qí chūn qiū jī qí guó wú jiǔ nián zhī xù yī nián bù dēng ér bǎi xìng jī
臣谨按《春秋》“臧孙辰告籴于齐”, 《春秋》讥其国无九年之蓄,一年不登而百姓饥。
chén yuàn chì yóu duò zhī rén yǐ dǔ qí gēng zhí shěng bù jí zhī fèi yǐ shàn qí lí yuán zé lǐn xù bù fá yǐ
臣愿斥游惰之人以笃其耕植,省不急之费以赡其黎元,则廪蓄不乏矣!
chén qián suǒ wèi lì dào duō duān běn hu xuǎn yòng shī dàng zhě yóu guó jiā qǔ rén bù jìn qí cái rèn rén bù míng qí yào gù yě
臣前所谓“吏道多端,本乎选用失当”者,由国家取人不尽其才,任人不明其要故也。
jīn bì xià zhī yòng rén yě qiú qí shēng ér bù dé qí shí
今陛下之用人也,求其声而不得其实;
gù rén zhī qū jìn yě wu qí mò ér bù wu qí běn
故人之趋进也,务其末而不务其本。
chén yuàn hé kǎo kè zhī shí dìng qiān xù zhī zhì zé duō duān zhī lì xi yǐ
臣愿核考课之实,定迁序之制,则多端之吏息矣!
chén qián suǒ wèi háo huá yú jiǎn yóu zhōng wài zhī fǎ shū zhě yǐ qí guān jìn bù yī yě
臣前所谓“豪猾逾检,由中外之法殊”者,以其官禁不一也。
chén jǐn àn chūn qiū qí huán gōng méng zhū hóu bù yǐ rì ér kuí qiū zhī méng tè yǐ rì zhě měi qí néng xuān míng tiān zǐ zhī jìn lǜ fèng wáng guān zhī fǎ gù chūn qiū bèi ér shū zhī
臣谨按《春秋》, 齐桓公盟诸侯不以日,而葵丘之盟特以日者,美其能宣明天子之禁,率奉王官之法, 故《春秋》备而书之。
fu guān zhě wǔ dì sān wáng zhī suǒ jiàn yě
夫官者,五帝、三王之所建也;
fǎ zhě gāo zǔ tài zōng zhī suǒ zhì yě
法者,高祖、太宗之所制也。
fǎ yi huà yī guān yi zhèng míng
法宜画一,官宜正名。
jīn yòu fèn wài guān zhōng guān zhī yuán lì nán sī běi sī zhī jú huò fàn jìn yú nán zé wáng mìng yú běi huò zhèng xíng yú wài zé pò lǜ yú zhōng fǎ chū duō mén rén wú suǒ cuò shí yóu bīng nóng shì yì ér zhōng wài fǎ shū yě
今又分外官、中官之员,立南司、北司之局,或犯禁于南, 则亡命于北,或正刑于外,则破律于中,法出多门,人无所措,实由兵农势异,而中外法殊也。
chén wén gǔ zhě yīn jǐng tián ér zhì jūn fù jiān nóng shì yǐ xiū wǔ bèi tí fēng yuē zú shèng zhī shù mìng jiāng zài gōng qīng zhī liè gù bīng nóng yī zhì ér wén wǔ tóng fāng kě yǐ bǎo yì bāng jiā shì è huò luàn
臣闻古者因井田而制军赋,间农事以修武备,提封约卒乘之数,命将在公卿之列,故兵农一致而文武同方,可以保乂邦家,式遏祸乱。
jì tài zōng huáng dì zhào jiàn bāng diǎn yì zhì fǔ bīng tái shěng jūn wèi wén wǔ cān zhǎng
暨太宗皇帝肇建邦典,亦置府兵,台省军卫,文武参掌;
jū xián suì zé gāo gōng lì sè jiāng yǒu shì zé shì lěi hé gē suǒ yǐ xiū fù gǔ zhì bù fèi jiù wù
居闲岁则櫜弓力穑,将有事则释耒荷戈, 所以修复古制,不废旧物。
jīn zé bù rán
现在却不是这样。
xià guān bù zhī bīng jí zhǐ yú fèng cháo qǐng
夏官不知兵籍,止于奉朝请;
liù jūn bù zhǔ bīng shì zhǐ yú yǎng xūn jiē
六军不主兵事, 止于养勋阶。
jūn róng hé zhōng gōng zhī zhèng róng lǜ fù nèi chén zhī zhí
军容合中宫之政,戎律附内臣之职。
shǒu yī dài wǔ biàn jí wén lì rú chóu chóu
首一戴武弁,嫉文吏如仇雠;
zú yī dǎo jūn mén shì nóng fū rú cǎo jiè
足一蹈军门,视农夫如草芥。
móu bù zú yǐ jiǎn chú xiōng nì ér zhà zú yǐ yì yáng wēi fú
谋不足以翦除凶逆,而诈足以抑扬威福;
yǒng bù zú yǐ zhèn wèi shè jì ér bào zú yǐ qīn yì lǐ lǘ
勇不足以镇卫社稷,而暴足以侵轶里闾。
jī xiè fān chén gān líng zǎi fǔ huī liè wáng dù mì luàn cháo jīng
羁絏籓臣,干凌宰辅,隳裂王度,汨乱朝经。
zhāng wǔ fū zhī wēi shàng yǐ zhì jūn fù
张武夫之威,上以制君父;
jiǎ tiān zi zhī mìng xià yǐ yù yīng háo
假天子之命,下以御英豪。
yǒu cáng jiān guān xìn zhī xīn wú fú jié sǐ nàn zhī yì
有藏奸观衅之心,无伏节死难之义。
qǐ xiān wáng jīng wén wěi wǔ zhī zhǐ yé
岂先王经文纬武之旨耶!
chén yuàn bì xià guàn wén wǔ zhī dào jūn bīng nóng zhī gōng
臣愿陛下贯文武之道,均兵农之功;
zhèng guì jiàn zhī míng yī zhōng wài zhī fǎ
正贵贱之名,一中外之法。
xuǎn jūn wèi zhī zhí xiū xǐng shǔ zhī guān jìn chóng zhēn guàn zhī guī yuǎn fù chéng zhōu zhī zhì
选军卫之职,修省署之官,近崇贞观之规,远复成周之制。
zì bāng jī yǐ xíng yú xià guó shǐ tiān zǐ yǐ dá yú zhū hóu zé kě yǐ zhì háo huá zhī qiáng wú yú jiǎn zhī huàn yǐ
自邦畿以刑于下国,始天子以达于诸侯,则可以制豪猾之强,无逾检之患矣!
chén qián suǒ wèi shēng tú duò yè yóu xué xiào zhī guān fèi zhě gài yǐ guó jiā guì qí lù ér jiàn qí néng xiān qí shēn ér hòu qí xíng
臣前所谓“生徒堕业,由学校之官废”者,盖以国家贵其禄而贱其能,先其身而后其行。
gù shù guān fá tōng jīng zhī xué zhū shēng wú xiū yè zhī xīn yǐ
故庶官乏通经之学,诸生无修业之心矣。
chén qián suǒ wèi liè jùn gàn jìn yóu shòu rèn fēi qí rén zhě
臣前所谓“列郡干禁,由授任非其人”者。
chén yǐ wéi cì shǐ zhī rèn lǐ luàn zhī gēn běn xì yān cháo tíng zhī fǎ zhì zài yān
臣以为刺史之任,理乱之根本系焉, 朝廷之法制在焉。
quán kě yǐ yì háo huá ēn kě yǐ huì gū guǎ qiáng kě yǐ yù jiān kòu zhèng kě yǐ yí fēng sú
权可以抑豪猾,恩可以惠孤寡,强可以御奸寇,政可以移风俗。
qí jiàng xiào yǒu céng jīng zhàn zhèn jí gōng chén zǐ dì gè qǐng suí yí chóu shǎng
其将校有曾经战阵,及功臣子弟,各请随宜酬赏。
rú wú zhì rén zhī shù zhě bù dàng shòu rèn cǐ guān zé jué gàn jìn zhī huàn yǐ
如无治人之术者,不当授任此官, 则绝干禁之患矣。
chén qián suǒ wèi bǎi gōng yín qiǎo yóu zhì dù bù lì zhě
臣前所谓“百工淫巧,由制度不立”者。
chén qǐng yǐ guān wèi lù zhì zhì qí qì yòng chē fú jìn rén jīn yín zhū yù jǐn xiù diāo lòu bù xù yú sī shì zé wú dàng xīn zhī qiǎo yǐ
臣请以官位禄秩,制其器用车服,禁人金银珠玉锦绣雕镂不蓄于私室,则无荡心之巧矣。
chén qián suǒ wèi biàn zhī yè zhě kǎo qí yán yǐ xún xíng yě
臣前所谓“辩枝叶”者,考其言以询行也。
chén qián suǒ wèi xíng yú chǐ gé zhě dào dé ér qí lǐ yě
臣前所谓“形于耻格”者,道德而齐礼也。
chén qián suǒ wèi niàn shēng guǎ ér shí zhòng kě bà chì duò yóu zhě yǐ bèi zhī yú qián yǐ
臣前所谓“念生寡而食众,可罢斥惰游”者,已备之于前矣。
chén qián suǒ wèi lìng fán ér lǐ xiān yào chá qí xíng fǒu zhě chén wén hào lìng zhě nǎi lǐ guó zhī jù yě jūn shěn ér chū zhī chén fèng ér xíng zhī huò kuī shàng zhǐ zuì zài bù shè
臣前所谓“令烦而理鲜,要察其行否”者,臣闻号令者,乃理国之具也,君审而出之,臣奉而行之,或亏上旨,罪在不赦。
jīn bì xià lìng fán ér lǐ xiān de fēi chí zhī zhě yǒu suǒ bì qī hu
今陛下令烦而理鲜,得非持之者有所蔽欺乎?
chén qián suǒ wèi bó yán qún yàn yuàn bì xià bì nà qí yán
臣前所谓“博延群彦,愿陛下必纳其言;
zào tíng dài wèn zé xiǎo chén bù gǎn ài sǐ zhě
造廷待问,则小臣不敢爱死”者。
chén wén zhāo cuò wèi hàn huà xuē zhū hóu zhī cè fēi bù zhī huò zhī jiāng zhì yě
臣闻晁错为汉画削诸侯之策,非不知祸之将至也。
zhōng chén zhī xīn zhuàng fū zhī jié gǒu lì shè jì sǐ wú huǐ yān
忠臣之心,壮夫之节,苟利社稷, 死无悔焉!
jīn chén fēi bù zhī yán fā ér huò yīng jì xíng ér shēn lù gài suǒ yǐ tòng shè jì zhī wēi āi shēng rén zhī kùn qǐ rěn gū xī shí jì qiè bì xià yī mìng zhī chǒng zāi
今臣非不知言发而祸应,计行而身戮,盖所以痛社稷之危,哀生人之困, 岂忍姑息时忌,窃陛下一命之宠哉!
xī lóng féng sǐ ér qǐ yīn bǐ gàn sǐ ér qǐ zhōu hán fēi sǐ ér qǐ hàn chén fán sǐ ér qǐ wèi
昔龙逢死而启殷,比干死而启周,韩非死而启汉,陈蕃死而启魏。
jīn chén zhī lái yě yǒu sī huò bù gǎn jiàn chén zhī yán bì xià yòu wú yǐ chá chén zhī xīn tuì bì shòu lù yú quán chén zhī shǒu
今臣之来也,有司或不敢荐臣之言,陛下又无以察臣之心,退必受戮于权臣之手。
chén xìng de cóng sì zǐ yú dì xià gù chén zhī yuàn yě
臣幸得从四子于地下,固臣之愿也。
suǒ bù zhī shā chén zhě chén sǐ zhī hòu jiāng shú wèi qǐ zhī zāi
所不知杀臣者,臣死之后, 将孰为启之哉?
zhì yú rén zhǔ zhī quē zhèng jiào zhī cī qián rì zhī bì chén jì yán zhī yǐ
至于人主之阙,政教之疵,前日之弊,臣既言之矣。
ruò nǎi liú xià tǔ zhī huì tiáo jìn gǔ zhī lǐ ér zhì qí hé píng zhě zài bì xià xíng zhī ér yǐ
若乃流下土之惠,条近古之理,而致其和平者,在陛下行之而已。
rán shàng zhī suǒ chén zhě shí yǐ chén qīn fèng shèng wèn gǎn bù tiáo duì
然上之所陈者,实以臣亲奉圣问,敢不条对!
suī chén zhī yú yǐ wéi wèi jí jiào huà zhī dà duān huáng wáng zhī yào dào
虽臣之愚,以为未极教化之大端,皇王之要道。
fú wéi bì xià shì tiān dì yǐ jiào rén jìng fèng zōng miào yǐ jiào rén xiào yǎng gāo nián yǐ jiào rén tì zhǎng zì bǎi xìng yǐ jiào rén cí yòu tiáo yuán qì yǐ xù yù shàn dà hé yú rén shòu kě yǐ xiāo yáo wú wéi chuí gǒng chéng huà
伏惟陛下事天地以教人敬,奉宗庙以教人孝,养高年以教人悌长,字百姓以教人慈幼,调元气以煦育, 扇大和于仁寿,可以逍遥无为,垂拱成化。
zhì ruò niàn táo jūn zhī dào zài zé zǎi xiàng ér rèn zhī shǐ quán zào wù zhī bǐng
至若念陶钧之道,在择宰相而任之,使权造物之柄。
niàn bǎo dìng zhī gōng zài zé jiàng shuài ér rèn zhī shǐ xiū fēn kǔn zhī jì
念保定之功,在择将帅而任之,使修分阃之寄。
niàn bǎi dù zhī wèi zhēn zài zé shù guān ér rèn zhī shǐ zhuān zhí yè zhī shǒu
念百度之未贞,在择庶官而任之,使专职业之守。
niàn bǎi xìng zhī chóu tòng zài zé zhǎng lì ér rèn zhī shǐ míng huì yù zhī shù
念百姓之愁痛,在择长吏而任之,使明惠育之术。
zì rán yán zú yǐ wèi tiān xià jiào xíng zú yǐ wèi tiān xià fǎ rén zú yǐ quàn shàn yì zú yǐ jìn fēi yòu hé bì xiāo yī gàn shí láo shén tì lǜ rán hòu yǐ zhì qí lǐ zāi
自然言足以为天下教,行足以为天下法,仁足以劝善,义足以禁非,又何必宵衣旰食, 劳神惕虑,然后以致其理哉!
shì suì zuǒ sàn qí cháng shì féng sù tài cháng shǎo qīng gǔ sù kù bù láng zhōng páng yán wèi kǎo cè guān sān rén zhě shí zhī wén shì yě dǔ huò tiáo duì tàn fú jiē yì yǐ wéi hàn zhī zhāo dǒng wú yǐ guò zhī
是岁,左散骑常侍冯宿、太常少卿贾𫗧、库部郎中庞严为考策官,三人者,时之文士也,睹濩条对,叹服嗟悒,以为汉之晁、董,无以过之。
yán lùn jī qiè shì lín gǎn dòng
言论激切,士林感动。
shí dēng kē zhě èr shí èr rén ér zhōng guān dāng tú kǎo guān bù gǎn liú huò zài jí zhōng wù lùn xuān rán bù píng zhī
时登科者二十二人,而中官当途,考官不敢留濩在籍中,物论喧然不平之。
shǒu dào zhèng rén chuán dú qí wén zhì yǒu xiāng duì chuí qì zhě
守道正人,传读其文,至有相对垂泣者。
jiàn guān yù shǐ è wàn fèn fā ér zhí zhèng zhī chén cóng ér mǐ zhī yǐ bì huáng mén zhī yuàn
谏官御史,扼腕愤发,而执政之臣,从而弭之,以避黄门之怨。
wéi dēng kē rén li hé wèi rén yuē liú huò bù dì wǒ bèi dēng kē shí hòu yán yǐ
唯登科人李郃谓人曰:“刘濩不第,我辈登科,实厚颜矣!
qǐng yǐ suǒ shòu guān ràng huò
” 请以所授官让濩。
shì suī bù xíng rén shì duō zhī
事虽不行,人士多之。
líng hú chu zài xìng yuán niú sēng rú zhèn xiāng yáng pì wéi cóng shì dài rú shī yǒu
令狐楚在兴元,牛僧孺镇襄阳,辟为从事, 待如师友。
wèi zhōng shǐ fǔ yù shǐ
位终使府御史。
lǐ shāng yǐn zì yì shān huái zhōu hé nèi rén
李商隐,字义山,怀州河内人。
zēng zǔ shū héng nián shí jiǔ dēng jìn shì dì wèi zhōng ān yáng lìng
曾祖叔恒,年十九登进士第,位终安阳令。
zǔ fǔ wèi zhōng xíng zhōu lù shì cān jūn
祖俌,位终邢州录事参军。
fù sì
父嗣。
shāng yǐn yòu néng wéi wén
商隐幼能为文。
líng hú chu zhèn hé yáng yǐ suǒ yè wén gàn zhī nián cái jí ruò guàn
令狐楚镇河阳,以所业文干之,年才及弱冠。
chu yǐ qí shǎo jùn shēn lǐ zhī lìng yǔ zhū zǐ yóu
楚以其少俊,深礼之,令与诸子游。
chu zhèn tiān píng biàn zhōu cóng wèi xún guān suì gěi zī zhuāng lìng suí jì shàng dōu
楚镇天平、汴州,从为巡官,岁给资装,令随计上都。
kāi chéng èr nián fāng dēng jìn shì dì shì hè mì shū shěng jiào shū láng diào bǔ hóng nóng wèi
开成二年,方登进士第,释褐秘书省校书郎,调补弘农尉。
huì chāng èr nián yòu yǐ shū pàn bá cuì
会昌二年,又以书判拔萃。
wáng mào yuán zhèn hé yáng pì wèi zhǎng shū jì de dài yù shǐ
王茂元镇河阳,辟为掌书记,得待御史。
mào yuán ài qí cái yǐ zi qī zhī
茂元爱其才,以子妻之。
mào yuán suī dú shū wèi rú rán běn jiāng jiā zǐ lǐ dé yù sù yù zhī shí dé yù bǐng zhèng yòng wèi hé yáng shuài
茂元虽读书为儒,然本将家子,李德裕素遇之,时德裕秉政,用为河阳帅。
dé yù yǔ li zōng mǐn yáng sì fù líng hú chu dà xiāng chóu yuàn
德裕与李宗闵、杨嗣复、令狐楚大相仇怨。
shāng yǐn jì wèi mào yuán cóng shì zōng mǐn dǎng dà báo zhī
商隐既为茂元从事,宗闵党大薄之。
shí lìng hú chu yǐ zú zi táo wèi yuán wài láng yǐ shāng yǐn bèi ēn yóu è qí wú xíng
时令狐楚已卒,子绹为员外郎,以商隐背恩,尤恶其无行。
é ér mào yuán zú lái yóu jīng shī jiǔ zhī bù tiáo
俄而茂元卒,来游京师,久之不调。
huì jǐ shì zhōng zhèng yà lián chá guì zhōu qǐng wèi guān chá pàn guān jiǎn jiào shuǐ bù yuán wài láng
会给事中郑亚廉察桂州,请为观察判官、检校水部员外郎。
dà zhōng chū bái mǐn zhōng zhí zhèng líng hú táo zài nèi shǔ gòng pái lǐ dé yù zhú zhī
大中初,白敏中执政,令狐绹在内署,共排李德裕逐之。
yà zuò dé yù dǎng yì biǎn xún zhōu cì shǐ
亚坐德裕党,亦贬循州刺史。
shāng yǐn suí yà zài lǐng biǎo lèi zǎi
商隐随亚在岭表累载。
sān nián rù cháo jīng zhào yǐn lú hóng zhèng zòu shǔ yuàn cáo lìng diǎn jiān zòu
三年入朝,京兆尹卢弘正奏署掾曹,令典笺奏。
míng nián líng hú táo zuò xiāng shāng yǐn lǚ qǐ chén qíng táo bù zhī shěng
明年,令狐绹作相,商隐屡启陈情,绹不之省。
hóng zhèng zhèn xú zhōu yòu cóng wèi zhǎng shū jì
弘正镇徐州,又从为掌书记。
fǔ ba rù cháo fù yǐ wén zhāng gàn chān nǎi bǔ tài xué bó shì
府罢入朝,复以文章干襜,乃补太学博士。
huì hé nán yǐn liǔ zhòng yǐng zhèn dōng shǔ pì wèi jié dù pàn guān jiǎn jiào gōng bù láng zhōng
会河南尹柳仲郢镇东蜀,辟为节度判官、检校工部郎中。
dà zhōng mò zhòng yǐng zuò zhuān shā zuǒ qiān shāng yǐn fèi bà hái zhèng zhōu wèi jǐ bìng zú
大中末,仲郢坐专杀左迁,商隐废罢,还郑州,未几病卒。
shāng yǐn néng wéi gǔ wén bù xǐ ǒu duì
商隐能为古文,不喜偶对。
cóng shì líng hú chu mù
从事令狐楚幕。
chu néng zhāng zòu suì yǐ qí dào shòu shāng yǐn zì shì shǐ wèi jīn tǐ zhāng zòu
楚能章奏,遂以其道授商隐,自是始为今体章奏。
bó xué qiáng jì xià bǐ bù néng zì xiū yóu shàn wèi lěi diàn zhī cí
博学强记,下笔不能自休,尤善为诔奠之辞。
yǔ tài yuán wēn tíng yún nán jùn duàn chéng shì qí míng shí hào sān shí liù
与太原温庭筠、南郡段成式齐名,时号“三十六”。
wén sī qīng lì tíng yún guò zhī
文思清丽,庭筠过之。
ér jù wú chí cāo shì cái guǐ jī wèi dāng tú zhě suǒ báo
而俱无持操,恃才诡激,为当涂者所薄。
míng huàn bù jìn kǎn lǎn zhōng shēn
名宦不进,坎𡒄终身。
dì xī sōu yì yǐ jìn shì zhuó dì lèi wèi bīn zuǒ
弟羲叟,亦以进士擢第,累为宾佐。
shāng yǐn yǒu biǎo zhuàng jí sì shí juǎn
商隐有表状集四十卷。
wēn tíng yún zhě tài yuán rén běn míng qí zì fēi qīng
温庭筠者,太原人,本名岐,字飞卿。
dà zhōng chū yīng jìn shì
大中初,应进士。
kǔ xīn yàn xí yóu cháng yú shī fù
苦心砚席,尤长于诗赋。
chū zhì jīng shī rén shì xī rán tuī zhòng
初至京师,人士翕然推重。
rán shì xíng chén zá bù xiū biān fú néng zhú xián chuī zhī yīn wèi cè yàn zhī cí gōng qīng jiā wú lài zǐ dì péi chéng líng hú gǎo zhī tú xiāng yǔ pú yǐn hān zuì zhōng rì yóu shì lěi nián bù dì
然士行尘杂,不修边幅,能逐弦吹之音,为测艳之词,公卿家无赖子弟裴诚、令狐缟之徒,相与蒱饮,酣醉终日,由是累年不第。
xú shāng zhèn xiāng yáng wǎng yī zhī shǔ wèi xún guān
徐商镇襄阳,往依之,署为巡官。
xián tōng zhōng shī yì guī jiāng dōng lù yóu guǎng líng xīn yuàn líng hú táo zài wèi shí bù wéi chéng míng
咸通中,失意归江东,路由广陵,心怨令狐绹在位时不为成名。
jì zhì yǔ xīn jìn shào nián kuáng yóu xiá xié jiǔ bù cì yè
既至,与新进少年狂游狭邪,久不刺谒。
yòu qǐ suǒ yú yáng zǐ yuàn zuì ér fàn yè wèi yú hòu suǒ jī bài miàn shé chǐ fāng hái yáng zhōu su zhī
又乞索于杨子院,醉而犯夜, 为虞候所击,败面折齿,方还扬州诉之。
líng hú táo bǔ yú hòu zhì zhī jí yán tíng yún xiá xié chǒu jī nǎi liǎng shì zhī
令狐绹捕虞候治之,极言庭筠狭邪丑迹, 乃两释之。
zì shì wū xíng wén yú jīng shī
自是污行闻于京师。
tíng yún zì zhì cháng ān zhì shū gōng qīng jiān xuě yuān
庭筠自至长安,致书公卿间雪冤。
shǔ xú shāng zhī zhèng shì pō wéi yán zhī
属徐商知政事, 颇为言之。
wú hé shāng bà xiāng chū zhèn yáng shōu nù zhī biǎn wèi fāng chéng wèi
无何,商罢相出镇,杨收怒之,贬为方城尉。
zài qiān duò xiàn wèi zú
再迁隋县尉,卒。
zi xiàn yǐ jìn shì zhuó dì
子宪,以进士擢第。
dì tíng hào xián tōng zhōng wèi xú zhōu cóng shì jié dù shǐ cuī yàn lǔ wèi páng xūn suǒ shā tíng hào yì bèi hài
弟庭皓,咸通中为徐州从事,节度使崔彦鲁为庞勋所杀, 庭皓亦被害。
tíng yún zhù shù pō duō ér shī fù yùn gé qīng bá wén shì chēng zhī
庭筠著述颇多,而诗赋韵格清拔,文士称之。
xuē féng zì táo chén hé dōng rén
薛逢,字陶臣,河东人。
fù yǐ
父倚。
féng huì chāng chū jìn shì zhuó dì shì hè mì shū shěng jiào shū láng
逢会昌初进士擢第,释褐秘书省校书郎。
cuī xuàn bà xiāng zhèn hé zhōng pì wéi cóng shì
崔铉罢相镇河中,辟为从事。
xuàn fù fǔ zhèng zòu shòu wàn nián wèi zhí hóng wén guǎn lèi qiān shì yù shǐ shàng shū láng
铉复辅政,奏授万年尉,直弘文馆,累迁侍御史、尚书郎。
féng wén cí jùn bá lùn yì jī qiè zì fù jīng huà zhī lüè jiǔ zhī bù dá
逢文词俊拔,论议激切,自负经画之略,久之不达。
yīng jìn shì shí yǔ péng chéng liú tuàn yóu xiāng shàn ér tuàn cí yì bù dài féng féng měi wǔ zhī
应进士时,与彭城刘彖尤相善,而彖词艺不迨逢,逢每侮之。
zhì dà zhōng mò tuàn yáng lì jìn shǔ féng yù bù dé yì zì shì xiāng yuàn
至大中末,彖扬历禁署,逢愈不得意, 自是相怨。
é ér tuàn zhī zhèng shì huò jiàn féng zhī zhì gào tuàn zòu yuē xiān cháo lì zhì liǎng shěng guān gěi shì zhōng shè rén chú bài xū xiān lì zhōu xiàn
俄而彖知政事,或荐逢知制诰,彖奏曰:“先朝立制,两省官给事中、舍人除拜,须先历州县。
féng wèi cháng zhì jùn yi xiān shì zhī
逢未尝治郡,宜先试之。
nǎi chū wèi bā zhōu cì shǐ
”乃出为巴州刺史。
jì ér chén xún yáng shōu wáng duó yóu xué shì xiāng jì wèi jiàng xiàng jiē féng tóng nián jìn shì ér féng wén yì zuì yōu
既而沈询、杨收、王铎由学士相继为将相,皆逢同年进士,而逢文艺最优。
yáng shōu zuò xiāng hòu féng yǒu shī yún xū zhī jīn yìn cháo tiān kè tóng shì shā dī bì lù rén
杨收作相后, 逢有诗云:“须知金印朝天客,同是沙堤避路人。
wēi fèng ǒu shí jiē ruì shèng qián lóng wú shuǐ mán tōng shén
威凤偶时皆瑞圣,潜龙无水谩通神。
shōu wén dà xián zhī yòu chū wèi péng zhōu cì shǐ
”收闻,大衔之,又出为蓬州刺史。
shōu bà xiāng rù wèi tài cháng shǎo qīng
收罢相,入为太常少卿。
jǐ shì zhōng wáng duó zuò xiāng féng yòu yǒu shī yún zuó rì hóng máo wàn jūn zhòng jīn zhāo shān yuè yī chén qīng
给事中王铎作相, 逢又有诗云:“昨日鸿毛万钧重,今朝山岳一尘轻。
duó yòu yuàn zhī
”铎又怨之。
yǐ shì cái biǎn fèn rén shì bǐ zhī
以恃才褊忿,人士鄙之。
qiān mì shū jiān zú
迁秘书监,卒。
zi tíng guī
子廷珪。
zhōng hé zhōng dēng jìn shì dì
中和中登进士第。
dà shùn chū lèi qiān sī xūn yuán wài láng zhī zhì gào zhèng bài zhōng shū shè rén
大顺初,累迁司勋员外郎,知制诰,正拜中书舍人。
qián níng sān nián fèng shǐ tài yuán fù mìng zhāo zōng xìng huá zhōu gǎi zuǒ sàn qí cháng shì
干宁三年,奉使太原复命,昭宗幸华州,改左散骑常侍。
yí jí miǎn kè yóu chéng dū
移疾免,客游成都。
guāng huà zhōng fù wèi zhōng shū shè rén
光化中,复为中书舍人。
qiān xíng bù lì bù èr shì láng quán zhī lǐ bù gòng jǔ bài shàng shū zuǒ chéng
迁刑部、吏部二侍郎,权知礼部贡举,拜尚书左丞。
rù liáng zhì lǐ bù shàng shū
入梁,至礼部尚书。
li zhěng zì chāng shí lǒng xī rén
李拯,字昌时,陇西人。
xián tōng shí èr nián dēng jìn shì dì
咸通十二年登进士第。
qián fú zhōng lèi zuǒ fǔ mù
干符中,累佐府幕。
huáng cháo zhī luàn bì dì píng yáng
黄巢之乱, 避地平阳。
xī zōng hái jīng zhào bài shàng shū láng zhuǎn kǎo gōng láng zhōng zhī zhì gào
僖宗还京,召拜尚书郎,转考功郎中,知制诰。
xī zōng zài xìng bǎo jī zhěng hù cóng bù jí zài fèng xiáng
僖宗再幸宝鸡,拯扈从不及,在凤翔。
xiāng wáng jiàn hào bī wèi hàn lín xué shì
襄王僭号,逼为翰林学士。
zhěng jì wū wěi shǔ xīn bù zì ān
拯既污伪署,心不自安。
hòu zhū méi bǐng zhèng bǎi kuí wú xù diǎn zhāng zhuó luàn zhěng cháng cháo tuì zhù mǎ guó mén wàng nán shān ér yín yuē zǐ chén cháo ba zhui yuān luán dān fèng lóu qián zhù mǎ kàn
后朱玫秉政, 百揆无叙,典章浊乱,拯尝朝退,驻马国门,望南山而吟曰:“紫宸朝罢缀鸳鸾, 丹凤楼前驻马看。
wéi yǒu zhōng nán shān sè zài qíng míng yī jiù mǎn cháng ān
唯有终南山色在,晴明依旧满长安。
yín yǐ tì xià
”吟已涕下。
jí wáng xíng yú shā zhū méi xiāng wáng chū bēn jīng chéng luàn zhěng wéi luàn bīng suǒ shā
及王行瑜杀朱玫,襄王出奔,京城乱,拯为乱兵所杀。
qī lú shì zhī shū néng wén yǒu zī sè
妻卢氏,知书能文,有姿色。
zhěng jì sǐ fú qí shī tòng kū
拯既死,伏其尸恸哭。
zéi bī zhī jiān kū bù dòng
贼逼之,坚哭不动;
yòu lín zhī yǐ bīng zhì yú duàn yī bì zhōng bù gù wèi zéi suǒ hài rén jiē shāng zhī
又临之以兵,至于断一臂,终不顾,为贼所害,人皆伤之。
li jù chuān zì xià jǐ lǒng yòu rén
李巨川,字下己,陇右人。
guó chū shí bā xué shì dào xuán zhī hòu gù xiāng féng jí zhī zhí zēng sūn
国初十八学士道玄之后,故相逢吉之侄曾孙。
fù xún dà zhōng bā nián dēng jìn shì dì
父循, 大中八年登进士第。
jù chuān qián fú zhōng yīng jìn shì shǔ tiān xià dà luàn liú lí bēn bō qiè yú lù wèi nǎi yǐ dāo bǐ cóng zhū hóu fǔ
巨川干符中应进士,属天下大乱,流离奔播,切于禄位,乃以刀笔从诸侯府。
wáng zhòng róng zhèn hé zhōng pì wèi zhǎng shū jì
王重荣镇河中,辟为掌书记。
shí chē jià zài shǔ zéi jù jīng shī zhòng róng kuāng hé zhū fān xié lì zhū kòu jūn shū zòu qǐng duī àn yíng jī
时车驾在蜀,贼据京师,重荣匡合诸籓,叶力诛寇, 军书奏请,堆案盈几。
jù chuān wén sī mǐn sù hàn dòng rú fēi chuán zhī fān lín wú bù sǒng dòng zhòng róng shōu fù gōng jù chuān zhī zhù yě
巨川文思敏速,翰动如飞,传之籓邻,无不耸动,重荣收复功,巨川之助也。
jí zhòng róng wèi bù xià suǒ hài cháo yì zuì cān zuǒ biǎn wèi hàn zhōng yuàn
及重荣为部下所害,朝议罪参佐,贬为汉中掾。
shí yáng shǒu liàng shuài xìng yuán sù zhī zhī wén jù chuān zhì xǐ wèi kè yuē tiān yǐ li shū jì yí wǒ yě
时杨守亮帅兴元, 素知之,闻巨川至,喜谓客曰:“天以李书记遗我也!
jí mìng guǎn jì shì lèi qiān mù zhí
”即命管记室,累迁幕职。
jǐng fú zhōng shǒu liàng wèi li mào zhēn suǒ gōng chéng xiàn yǐ bù xià shù bǎi rén yù tóu tài yuán
景福中,守亮为李茂贞所攻,城陷,以部下数百人欲投太原。
rù qín wèi huá jūn suǒ qín
入秦,为华军所擒。
jù chuān shí cóng shǒu liàng yì bèi xiè xì
巨川时从守亮,亦被械系。
zài tú jù chuān tí shī yú shù yè yǐ yí huá shuài hán jiàn cí qíng āi míng jiàn xīn rán jiě fù
在途,巨川题诗于树叶以遗华帅韩建,词情哀鸣, 建欣然解缚。
shǒu liàng zhū jí mìng wèi zhǎng shū jì
守亮诛,即命为掌书记。
é ér li mào zhēn fàn jīng shī tiān zǐ zhu bi yú huá
俄而李茂贞犯京师,天子驻跸于华。
hán jiàn yǐ yī zhōu zhī lì gòng yì wàn shèng lǜ qí bù jì qiǎn jù chuān chuán xí tiān xià qǐng zhù zhuǎn xiǎng tóng kuāng wáng shì wán qì jīng chéng
韩建以一州之力,供亿万乘,虑其不济,遣巨川传檄天下,请助转饷,同匡王室,完葺京城。
sì fāng shū xí chóu bào fú còu jù chuān sǎ hàn chén xù wén lǐ jù qiè zhāo zōng shēn zhòng zhī jí shí jù chuān zhī míng wén yú tiān xià
四方书檄,酬报辐凑,巨川洒翰陈叙,文理俱惬,昭宗深重之,即时巨川之名闻于天下。
zhāo zōng hái jīng tè shòu jiàn yì dài fū réng liú zuǒ jiàn
昭宗还京,特授谏议大夫,仍留佐建。
guāng huà chū zhū quán zhōng xiàn hé zhōng jìn bīng rù tóng guān
光化初,朱全忠陷河中,进兵入潼关。
jiàn jù lìng jù chuān jiàn quán zhōng sòng kuǎn zhì hé zhōng cóng róng yán shì
建惧,令巨川见全忠送款,至河中,从容言事。
jù chuān zhǐ chén lì hài quán zhōng fāng tú wèn dǐng wén jù chuān suǒ chén xīn è zhī
巨川指陈利害,全忠方图问鼎,闻巨川所陈,心恶之。
pàn guān jìng xiáng yì yǐ wén bǐ jiàn zhī yú quán zhōng lǜ de jù chuān jiǎn luò míng jià wèi quán zhōng yuē li jiàn yì wén zhāng xìn měi dàn bù lì zhǔ rén
判官敬翔,亦以文笔见知于全忠,虑得巨川减落名价,谓全忠曰:“李谏议文章信美,但不利主人。
shì rì wèi quán zhōng suǒ hài
” 是日为全忠所害。
sī kōng tú zì biǎo shèng běn lín zī rén
司空图,字表圣,本临淄人。
zēng zǔ suì mì lìng
曾祖遂,密令。
zǔ tuàn shuǐ bù láng zhōng
祖彖,水部郎中。
fù yú jīng lì shù
父舆,精吏术。
dà zhōng chū hù bù shì láng lú hóng zhèng lǐng yán tiě zòu yú wèi ān yì liǎng chí què yán shǐ jiǎn jiào sī fēng láng zhōng
大中初,户部侍郎卢弘正领盐铁,奏舆为安邑两池榷盐使、检校司封郎中。
xiān shì yán fǎ tiáo lì shū kuò lì duō fàn jìn
先是, 盐法条例疏阔,吏多犯禁;
yú nǎi tè dìng xīn fǎ shí tiáo zòu zhī zhì jīn yǐ wéi biàn
舆乃特定新法十条奏之,至今以为便。
rù cháo wèi sī mén yuán wài láng qiān hù bù láng zhōng zú
入朝为司门员外郎,迁户部郎中,卒。
tú xián tōng shí nián dēng jìn shì dì zhǔ sī wáng níng yú jìn shì zhōng yóu qí zhī
图,咸通十年登进士第,主司王凝于进士中尤奇之。
níng zuǒ shòu shāng zhōu cì shǐ tú qǐng cóng zhī
凝左授商州刺史,图请从之。
níng jiā qì zhòng jì lián wèn xuān xī pì wéi shàng kè
凝加器重,洎廉问宣歙,辟为上客。
zhào bài diàn zhōng shì yù shǐ yǐ fù quē chí liú zé shòu guāng lù sì zhǔ bù fēn sī dōng dōu
召拜殿中侍御史,以赴阙迟留,责授光禄寺主簿,分司东都。
qián fú liù nián zǎi xiàng lú xié bà miǎn yǐ bīn kè fēn sī tú yǔ zhī yóu xié jiā qí gāo jié hòu lǐ zhī
干符六年,宰相卢携罢免,以宾客分司,图与之游,携嘉其高节,厚礼之。
cháng guò tú shě shǒu tí yú bì yuē xìng shì sī kōng guì guān bān yù shǐ bēi
尝过图舍,手题于壁曰:“姓氏司空贵,官班御史卑。
lǎo fū rú qiě zài bù yòng niàn tún qí
老夫如且在,不用念屯奇。
míng nián xié fù rù cháo lù yóu shǎn guó wèi shǎn shuài lú wò yuē sī kōng yù shǐ gāo shì yě gōng qí hòu zhī
” 明年,携复入朝,路由陕虢,谓陕帅卢渥曰:“司空御史,高士也,公其厚之。
wò jí rì zòu wèi bīn zuǒ
” 渥即日奏为宾佐。
qí nián xié fù zhī zhèng shì zhào tú wèi lǐ bù yuán wài láng cì fēi yú dài qiān běn sī láng zhōng
其年,携复知政事,召图为礼部员外郎,赐绯鱼袋,迁本司郎中。
qí nián dōng cháo zéi fàn jīng shī tiān zǐ chū xìng tú cóng zhī bù jí nǎi tuì huán hé zhōng
其年冬,巢贼犯京师,天子出幸,图从之不及,乃退还河中。
shí gù xiāng wáng huī yì zài pú dài tú pō hòu
时故相王徽亦在蒲,待图颇厚。
shù nián huī shòu zhào zhèn lù nǎi biǎo tú wèi fù shǐ huī bù fù zhèn ér zhǐ
数年,徽受诏镇潞,乃表图为副使,徽不赴镇而止。
xī zōng zì shǔ hái cì fèng xiáng zhào tú zhī zhì gào xún zhèng bài zhōng shū shè rén
僖宗自蜀还, 次凤翔,召图知制诰,寻正拜中书舍人。
qí nián xī zōng chū xìng bǎo jī fù cóng zhī bù jí tuì huán hé zhōng
其年僖宗出幸宝鸡,复从之不及,退还河中。
lóng jì chū fù zhào bài shè rén wèi jǐ yòu yǐ jí cí
龙纪初,复召拜舍人,未几又以疾辞。
hé běi luàn nǎi yù jū huá yīn
河北乱,乃寓居华阴。
jǐng fú zhōng yòu yǐ jiàn yì dài fū zhēng
景福中,又以谏议大夫征。
shí cháo tíng wēi ruò jì gāng dà huài tú zì shēn wéi chū bù rú chù yí jí bù qǐ
时朝廷微弱,纪纲大坏,图自深惟出不如处,移疾不起。
qián níng zhōng yòu yǐ hù bù shì láng zhēng yī zhì quē tíng zhì xiè shù rì qǐ hái shān xǔ zhī
干宁中,又以户部侍郎征,一至阙廷致谢,数日乞还山,许之。
zhāo zōng zài huá zhēng bài bīng bù shì láng chēng zú jí bù rèn qū bài zhì zhāng xiè zhī ér yǐ
昭宗在华,征拜兵部侍郎,称足疾不任趋拜,致章谢之而已。
zhāo zōng qiān luò dǐng yù guī liáng liǔ càn xī zéi zhǐ xiàn hài jiù zú zhào tú rù cháo
昭宗迁洛,鼎欲归梁,柳璨希贼旨,陷害旧族,诏图入朝。
tú jù jiàn zhū lì jí zhì luò yáng yè jiàn zhī rì duò hù shī yí zhǐ qù jí yě
图惧见诛,力疾至洛阳,谒见之日,堕笏失仪,旨趣极野。
càn zhī bù kě qū zhào yuē sī kōng tú jùn zào dēng kē zhū zǐ shēng jí jì yǎng gāo yǐ ào dài lèi yí shān yǐ diào míng xīn wéi lè yú shù liú rèn fēi zhuān yú lù shí
璨知不可屈,诏曰:“司空图俊造登科,朱紫升籍,既养高以傲代,类移山以钓名,心惟乐于漱流, 任非专于禄食。
fěi jí fěi huì nán jū gōng zhèng zhī cháo
匪夷匪惠,难居公正之朝;
zài shěng zài sī dāng xùn qī héng zhī zhì
载省载思,当徇栖衡之志。
kě fàng hái shān
可放还山。
tú yǒu xiān rén bié shù zài zhōng tiáo shān zhī wáng guān gǔ quán shí lín tíng pō chēng yōu qī zhī qù
图有先人别墅在中条山之王官谷,泉石林亭,颇称幽栖之趣。
zì kǎo pán gāo wò rì yǔ míng sēng gāo shì yóu yǒng qí zhōng
自考槃高卧,日与名僧高士游咏其中。
wǎn nián wéi wén yóu shì fàng dá cháng nǐ bái jū yì zuì yín chuán wèi xiū xiū tíng jì yuē
晚年为文,尤事放达,尝拟白居易《醉吟传》为《休休亭记》 曰:
sī kōng shì zhēn yí xī zhī xiū xiū tíng běn míng zhuó yīng tíng wèi shǎn jūn suǒ fén
司空氏祯贻溪之休休亭,本名濯缨亭,为陕军所焚。
tiān fù guǐ hài suì fù qì yú huài yuán zhī zhōng nǎi gēng míng yuē xiū xiū
天复癸亥岁,复葺于坏垣之中,乃更名曰休休。
xiū xiū yě měi yě jì xiū ér jù měi cún yān
休,休也,美也,既休而具美存焉。
gài liàng qí cái yī yi xiū chuāi qí fēn èr yi xiū mào qiě kuì sān yi xiū
盖量其才一宜休,揣其分二宜休,耄且聩三宜休。
yòu shǎo ér duò zhǎng ér lǜ lǎo ér yū shì sān zhě jiē fēi jì shí zhī yòng yòu yi xiū yě
又少而惰,长而率,老而迂,是三者皆非济时之用,又宜休也。
shàng lǜ duō nàn bù néng zì xìn jì ér zhòu qǐn yù èr sēng wèi yǔ yuē wú cháng wèi rǔ shī
尚虑多难不能自信,既而昼寝,遇二僧谓予曰:“吾尝为汝师。
rǔ xī jiáo yú dào ruì ér bù gù wèi lì yù zhī suǒ jū xìng wù ér huǐ jiāng fù cóng wǒ yú shì xī ěr
汝昔矫于道,锐而不固,为利欲之所拘,幸悟而悔,将复从我于是溪耳!
qiě rǔ suī tuì yì cháng wèi fěi rén zhī suǒ jí yi nài rǔ zì jǐng zhù bǎo qí zhōng shǐ yǔ jìng jié zuì yín dì qí pǐn jí yú qiān zǎi zhī xià fù hé qiú zāi
且汝虽退,亦尝为匪人之所嫉,宜耐辱自警,庶保其终始,与靖节、醉吟第其品级于千载之下,复何求哉!
yīn wèi nài rǔ jū shì gē tí yú dōng běi yíng yuē duō duō xiū xiū xiū mò mò mò jì liǎng suī duō xìng líng è lài shì zhǎng jiào xián chǔ zhe
”因为《耐辱居士歌》,题于东北楹曰:“咄咄,休休休,莫莫莫,伎俩虽多性灵恶,赖是长教闲处着。
xiū xiū xiū mò mò mò yī jú qí yī lú yào tiān yì shí qíng kě liào dù
休休休,莫莫莫,一局棋,一炉药,天意时情可料度。
bái rì piān cuī kuài huó rén huáng jīn nán mǎi kān qí hè
白日偏催快活人,黄金难买堪骑鹤。
ruò yuē ěr hé néng
若曰:‘尔何能?
dá yún nài rǔ mò
’答云:‘耐辱莫。
qí guǐ jī xiào ào duō cǐ lèi yě
’”其诡激啸傲,多此类也。
tú jì tuō liǔ càn zhī huò hái shān nǎi yù wéi shòu cáng zhōng zhì
图既脱柳璨之祸还山,乃预为寿藏终制。
gù rén lái zhě yǐn zhī kuàng zhōng fù shī duì zhuó
故人来者,引之圹中,赋诗对酌。
rén huò nán sè tú guī zhī yuē dá rén dà guān yōu xiǎn yī zhì fēi zhǐ zàn yóu cǐ zhōng
人或难色,图规之曰:“达人大观,幽显一致,非止暂游此中。
gōng hé bù guǎng zāi
公何不广哉!
tú bù yī jiū zhàng chū zé yǐ nǚ jiā rén luán tái zì suí
”图布衣鸠杖,出则以女家人鸾台自随。
suì shí cūn shè yú jì cí dǎo gǔ wǔ huì jí tú bì zào zhī yǔ yě lǎo tóng xí céng wú ào sè
岁时村社雩祭祠祷,鼓舞会集,图必造之,与野老同席,曾无傲色。
wáng zhòng róng fù zǐ xiōng dì yóu zhòng zhī fú là kuì yí bù jué yú tú
王重荣父子兄弟尤重之,伏腊馈遗,不绝于途。
táng zuò wáng zhī míng nián wén huī wáng yù shì yú jì yīn bù yì ér jí shù rì zú shí nián qī shí èr
唐祚亡之明年,闻辉王遇弑于济阴,不怿而疾,数日卒,时年七十二。
yǒu wén jí sān shí juǎn
有文集三十卷。
tú wú zi yǐ qí shēng hé wèi sì
图无子,以其甥荷为嗣。
hé guān zhì yǒng zhōu cì shǐ
荷官至永州刺史。
yǐ shēng wèi sì cháng wèi yù shǐ suǒ dàn zhāo zōng bù zhī zé
以甥为嗣,尝为御史所弹,昭宗不之责。
zàn yuē guó zhī huá cǎi rén wén huà chéng
赞曰:国之华彩,人文化成。
jiān dài jié chū fèn zǎo chī yīng
间代杰出,奋藻摛英。
qí jì yì bù xián sháo zhèng shēng
骐骥逸步,《咸》、《韶》 正声。
càn liú xiāng sù xià shì jī yíng
粲流缃素,下视姬、嬴。