liè nǚ
列女
lǐ dé wǔ qī péi shì yáng qìng qī wáng shì dú gū shī rén rǔ mǔ wáng shì fù
○李德武妻裴氏杨庆妻王氏独孤师仁乳母王氏附
yáng sān ān qī lǐ shì wèi héng qī wáng shì fán huì rén mǔ jìng shì jiàng zhōu xiào nǚ wèi shì pú zhōu xiào nǚ gǔ shì zhèng yì zōng qī lú shì liú jì qī xià hòu shì chǔ wáng líng guī fēi shàng guān shì yáng shào zōng qī wáng shì yú mǐn zhí qī zhāng shì jì zhōu nǚ zǐ wáng shì fán yàn chēn qī wèi shì zōu bǎo yīng qī xī shì gǔ xuán yīng qī gāo shì fù
杨三安妻李氏魏衡妻王氏樊会仁母敬氏绛州孝女卫氏濮州孝女贾氏郑义宗妻卢氏刘寂妻夏侯氏楚王灵龟妃上官氏杨绍宗妻王氏于敏直妻张氏冀州女子王氏樊彦琛妻魏氏邹保英妻奚氏古玄应妻高氏附
sòng tíng yú qī wèi shì cuī huì qī lú shì fèng tiān xiàn dòu shì èr nǚ lú fu qī lǐ shì wáng fàn qī péi shì fù
宋庭瑜妻魏氏崔绘妻卢氏奉天县窦氏二女卢甫妻李氏王泛妻裴氏附
zōu dài zhēng qī báo shì li tuān qī dǒng chāng líng mǔ yáng shì wéi yōng qī lán líng xiàn jūn xiāo shì héng fāng hòu qī wǔ chāng xiàn jūn chéng shì nǚ dào shì li xuán zhēn xiào nǚ wáng hé zi zhèng shén zuǒ nǚ fù
邹待征妻薄氏李湍妻董昌龄母杨氏韦雍妻兰陵县君萧氏衡方厚妻武昌县君程氏女道士李玄真孝女王和子郑神佐女附
nǚ zǐ bǐng yīn róu zhī zhì yǒu cóng rén zhī yì
女子禀阴柔之质,有从人之义。
qián dài zhì zhēn fù liè nǚ gài shàn qí néng yǐ lǐ zì fáng
前代志贞妇烈女,盖善其能以礼自防。
zhì ruò shī shēn zéi tíng bù wū fēi yì
至若失身贼庭,不污非义;
lín bái rèn ér kāng kǎi shì dān zhōng ér jī fā
临白刃而慷慨,誓丹衷而激发;
fěn shēn bù gù shì sǐ rú guī suī zài zhuàng fu kǒng nán shǒu jié yǎo tiǎo zhī cāo bù qí xián hu
粉身不顾,视死如归,虽在壮夫,恐难守节,窈窕之操,不其贤乎!
qí cì liáng hóng zhī qī wú cí xié yǐn gòng jiāng zhī shì bù jiàn èr tíng fù dào mǔ yí kè zhāng tú shǐ yòu qí zhǎng yě
其次梁鸿之妻,无辞偕隐,共姜之誓,不践二庭,妇道母仪,克彰图史,又其长也。
mò dài fēng mǐ zhēn xíng jì liáo liáo bō jiāo lán yǐ yí guī hú tóng guǎn zhī zhí xìng wú hū yān
末代风靡,贞行寂寥,聊播椒兰,以贻闺壶,彤管之职,幸无忽焉!
lǐ dé wǔ qī péi shì zì shū yīng hù bù shàng shū ān yì gōng ju zhī nǚ yě
李德武妻裴氏,字淑英,户部尚书、安邑公矩之女也。
xìng wǎn shùn yǒu róng dé shì fù mǔ yǐ xiào wén
性婉顺有容德,事父母以孝闻。
shì dé wǔ jīng yī nián ér dé wǔ zuò cóng fù jīn cái shì xǐ lǐng biǎo
适德武,经一年而德武坐从父金才事徙岭表。
ju shí wéi huáng mén shì láng zòu qǐng dé wǔ lí hūn yáng dì xǔ zhī
矩时为黄门侍郎,奏请德武离婚,炀帝许之。
dé wǔ jiàng yǔ péi bié wèi yuē yàn wǎn shǐ ěr biàn shì fēn lí fāng yuǎn tóu zhàng lì kǒng wú hái lǐ
德武将与裴别,谓曰:“燕婉始尔,便事分离,方远投瘴疠,恐无还理。
zūn jūn zòu liú bì yù gǎi jià ěr yú cǐ jí shì cháng jué yǐ
尊君奏留,必欲改嫁耳,于此即事长诀矣!
péi qì ér duì yuē fù rén shì fu wú zài jiào zhī lǐ
”裴泣而对曰:“妇人事夫, 无再醮之礼。
fu zhě tiān yě hé kě bèi hu
夫者,天也,何可背乎!
shǒu zhī yǐ sǐ bì wú tā zhì
守之以死,必无他志!
yīn cāo dāo yù gē ěr zì shì bǎo zhě jìn zhī nǎi zhǐ
”因操刀欲割耳自誓, 保者禁之,乃止。
péi yǔ dé wǔ bié hòu róng mào huǐ cuì cháng dú fó jīng bù yù gào zé
裴与德武别后,容貌毁悴,常读佛经,不御膏泽。
lǐ shì zhī zǐ mèi zài dū yì zhě suì shí shuò wàng bì mìng zuǒ yòu zhì jìng ér shěng yān
李氏之姊妹在都邑者,岁时朔望,必命左右致敬而省焉。
péi yòu cháng dú liè nǚ chuán jiàn chēng shù bù gǎi jià zhě nǎi wèi suǒ qīn yuē bù jiàn èr tíng fù rén cháng lǐ hé wéi yǐ cǐ zài yú jì chuán hu
裴又尝读《烈女传》,见称述不改嫁者,乃谓所亲曰: “不践二庭,妇人常理,何为以此载于记传乎?
hòu shí yú nián jiān yǔ dé wǔ yīn xìn duàn jué
”后十余年间,与德武音信断绝。
ju yù duó qí zhì
矩欲夺其志。
shí yǒu liǔ zhí qiú hūn xǔ zhī
时有柳直求婚,许之。
qī yǒu dìng rì nǎi yǐ jiǎn dāo duàn qí fā bēi qì jué lì
期有定日,乃以翦刀断其发,悲泣绝粒。
ju bù kě duó nǎi zhǐ
矩不可夺,乃止。
dé wǔ yǐ yú lǐng biǎo qǔ ěr zhū shì wèi qī jí yù shè de hái zhì xiāng zhōu wén péi shǒu jié nǎi chū qí hòu qī zhòng yǔ péi hé
德武已于岭表娶尔朱氏为妻,及遇赦得还,至襄州,闻裴守节,乃出其后妻,重与裴合。
shēng sān nán sì nǚ
生三男四女。
zhēn guàn zhōng dé wǔ zhōng yú lù chéng lìng péi suì yú yì zú
贞观中,德武终于鹿城令,裴岁余亦卒。
yáng qìng qī wáng shì shì chōng xiōng zhī nǚ yě
杨庆妻王氏,世充兄之女也。
qìng jí duò hé jiān wáng hóng zhī zǐ
庆即隋河间王弘之子。
dà yè mò fēng xún wáng wèi xíng yáng tài shǒu
大业末,封郇王,为荥阳太守。
hòu xiàn yú shì chōng
后陷于世充。
shì chōng yǐ xiōng nǚ qī zhī shòu guǎn zhōu cì shǐ
世充以兄女妻之,授管州刺史。
jí tài zōng gōng wéi luò yáng qìng móu bèi shì chōng yù yǔ qí qī jù lái guī guó
及太宗攻围洛阳,庆谋背世充, 欲与其妻俱来归国。
qī wèi qìng yuē zhèng guó yǐ qiè fèng jī zhǒu yú gōng zhě suǒ yǐ jié gōng xīn ěr
妻谓庆曰:“郑国以妾奉箕帚于公者,所以结公心耳。
jīn jì èr sān qí xíng fù ēn bèi yì zì wèi shēn móu qiè jiāng nài hé
今既二三其行,负恩背义,自为身谋,妾将奈何?
ruò zhì cháng ān zé gōng jiā zhī bì ěr
若至长安,则公家之婢耳!
yuàn sòng zhì dōng dōu gōng zhī huì yě
愿送至东都, 公之惠也。
qìng bù tīng
”庆不听。
cì qìng chū hòu wèi shì zhě yuē táng bīng ruò shèng wǒ jiā zé qi
伺庆出后,谓侍者曰:“唐兵若胜,我家则戚。
zhèng guó wú wēi wú fu yòu sǐ jìn tuì wéi gǔ
郑国无危, 吾夫又死,进退维谷。
hé yǐ shēng yān
何以生焉?
nǎi yǐn yào ér zú
”乃饮药而卒。
qìng jì rù cháo guān zhì yí zhōu cì shǐ
庆既入朝,官至宜州刺史。
shí yòu yǒu dú gū wǔ dū móu pàn wáng shì chōng guī guó shì jué zhū sǐ
时又有独孤武都,谋叛王世充归国,事觉诛死。
wǔ dū zi shī rén nián shǐ sān suì shì chōng yǐ qí nián yòu bù shā shǐ jìn zhǎng zhī
武都子师仁,年始三岁,世充以其年幼不杀,使禁掌之。
rǔ mǔ wáng shì hào lán yīng qǐng kūn qián qiú rù bǎo yǎng shì chōng xǔ zhī
乳母王氏,号兰英,请髡钳,求入保养,世充许之。
lán yīng fǔ yù tí xié bèi jìn jīn lì
兰英抚育提携,备尽筋力。
shí sāng luàn nián jī rén duō é sǐ lán yīng fú lù qǐ gài jùn shí
时丧乱年饥,人多锇死,兰英扶路乞丐捃拾。
yù yǒu suǒ de biàn guī yǔ shī rén
遇有所得, 便归与师仁;
lán yīng wéi dàn tǔ yǐn shuǐ ér yǐ
兰英唯啖土饮水而已。
hòu zhà cǎi shí nǎi qiè shī rén guī yú jīng shī
后诈采拾,乃窃师仁归于京师。
gāo zǔ jiā qí yì xià zhào yuē shī rén rǔ mǔ wáng shì cí huì yǒu wén fǔ jū wú juàn tí xié yí yòu bèi nì guī cháo
高祖嘉其义, 下诏曰:“师仁乳母王氏,慈惠有闻,抚鞠无倦,提携遗幼,背逆归朝。
yi yǒu bāo lóng yǐ xī qí hào
宜有褒隆, 以锡其号。
kě fēng yǒng shòu jùn jūn
可封永寿郡君”。
yáng sān ān qī lǐ shì yōng zhōu jīng yáng rén yě
杨三安妻李氏,雍州泾阳人也。
shì jiù gū yǐ xiào wén
事舅姑以孝闻。
jí jiù gū wáng méi sān ān yì sǐ èr zi hái tóng jiā zhì pín jù
及舅姑亡没,三安亦死,二子孩童,家至贫窭。
li zhòu zé lì tián yè fǎng jī shù nián jiān zàng jiù gū jí fū zhī shū zhí xiōng dì zhě qī sàng shēn wèi yuǎn jìn suǒ jiē shàng
李昼则力田,夜纺缉,数年间葬舅姑及夫之叔侄兄弟者七丧,深为远近所嗟尚。
tài zōng wén ér yì zhī cì bó èr bǎi duàn qiǎn zhōu xiàn suǒ zài cún xù zhī
太宗闻而异之,赐帛二百段,遣州县所在存恤之。
wèi héng qī wáng shì zǐ zhōu qī rén yě
魏衡妻王氏,梓州郪人也。
wǔ dé chū xuē rén gǎo jiù jiāng fáng qǐ de qīn lüè liáng jùn yīn huò wáng shì bī ér qī zhī
武德初,薛仁杲旧将房企地侵掠梁郡,因获王氏, 逼而妻之。
hòu qǐ de jiàn qiáng shèng héng móu yǐ chéng yīng zéi
后企地渐强盛,衡谋以城应贼。
qǐ de lǐng zhòng jiāng qū liáng zhōu wèi zhì shù shí lǐ yǐn jiǔ zuì wò
企地领众将趋梁州,未至数十里,饮酒醉卧。
wáng shì qǔ qí pèi dāo zhǎn zhī xié qí shǒu rù chéng zéi zhòng nǎi sàn
王氏取其佩刀斩之,携其首入城,贼众乃散。
gāo zǔ dà yuè fēng wèi chóng yì fū rén shě héng tóng zéi zhī zuì
高祖大悦,封为崇义夫人,舍衡同贼之罪。
fán huì rén mǔ jìng shì zì xiàng zi pú zhōu hé dōng rén yě
樊会仁母敬氏,字像子,蒲州河东人也。
nián shí wǔ shì fán shì shēng huì rén ér fū sàng shì jiù gū zǐ sì yǐ jǐn shùn wén
年十五,适樊氏,生会仁而夫丧,事舅姑姊姒以谨顺闻。
jí fú zhōng mǔ xiōng yǐ qí shèng nián jiāng duó qí zhì
及服终,母兄以其盛年,将夺其志。
wēi jiā fěng yù biàn bēi hèn wū yè rú cǐ zhě shù sì
微加讽谕,便悲恨呜咽, 如此者数四。
mǔ xiōng nǎi qián xǔ rén wèi hūn jiǎo chēng mǔ huàn yǐ zhào zhī
母兄乃潜许人为婚,矫称母患以召之。
fán suǒ yíng jù jiē jì zhī lín lǐ
凡所营具,皆寄之邻里。
xiàng zi jì zhì shěng mǔ wú jí lín jiā fù jù yáo shàn xiàng zi zhī wèi suǒ qī yáng wéi bù wù zhě
像子既至,省母无疾,邻家复具肴善,像子知为所欺,佯为不悟者。
qí sǎo fù qǐng xiàng zi mù yù
其嫂复请像子沐浴。
xiàng zi sī wèi huì rén yuē wú bù xìng shuāng jū shì yǔ rǔ fù tóng xué
像子私谓会仁曰:“吾不幸孀居,誓与汝父同穴。
suǒ yǐ bù sǐ zhě tú yǐ wǒ mǔ léi lǎo rǔ shēn yòu ruò
所以不死者,徒以我母羸老,汝身幼弱。
jīn rǔ jiù yù duó wú zhì jiāng jiā bī pò yú rǔ hé rú
今汝舅欲夺吾志,将加逼迫,于汝何如!
huì rén shī shēng tí qì
”会仁失声啼泣。
xiàng zi fǔ zhī yuē rǔ wù tí
像子抚之曰: “汝勿啼。
wú xiàng wěi bù jué zhě lìng rǔ jiù bù wǒ wéi yì
吾向伪不觉者,令汝舅不我为意。
wén rǔ tí zhī wú jué wù bì jiā fáng bèi zé wú nán wéi jì yǐ
闻汝啼,知吾觉悟,必加妨备,则吾难为计矣!
huì rén biàn yáng shuì xiàng zi yú shì sì xì xié zhī dùn guī
”会仁便佯睡,像子于是伺隙携之遁归。
zhōng lù xiōng shǐ zhuī jí zhī jiāng bī yǔ jù fǎn
中路,兄使追及之,将逼与俱返。
xiàng zi shì yǐ bì sǐ cí qíng shén qiè qí xiōng gǎn tàn ér zhǐ
像子誓以必死,辞情甚切,其兄感叹而止。
hòu huì rén nián shí bā bìng zú shí xiàng zǐ mǔ yǐ zhōng
后会仁年十八病卒,时像子母已终。
jì zàng xiàng zi wèi qí suǒ qīn yuē wú lǎo mǔ bù xìng yòu fu sǐ zǐ wáng yì wú jiǔ huó
既葬,像子谓其所亲曰:“吾老母不幸,又夫死子亡,义无久活。
yú shì hào tòng bù shí shù rì ér sǐ
”于是号恸不食, 数日而死。
jiàng zhōu xiào nǚ wèi shì zì wú jì xià xiàn rén yě
绛州孝女卫氏,字无忌,夏县人也。
chū qí fù wèi xiāng rén wèi zhǎng zé suǒ shā
初,其父为乡人卫长则所杀。
wú jì nián liù suì mǔ yòu gǎi jià wú xiōng dì
无忌年六岁, 母又改嫁,无兄弟。
jí zhǎng cháng sī fù chóu
及长,常思复仇。
wú jì cóng bó cháng shè yàn wéi lè zhǎng zé shí yì yù zuò wú jì yǐ zhuān jī shā zhī
无忌从伯常设宴为乐,长则时亦预坐,无忌以砖击杀之。
jì ér yì lì chēng fù chóu jì bào qǐng jiù xíng lù
既而诣吏,称父仇既报,请就刑戮。
xún chá dà shǐ huáng mén shì láng chǔ suì liáng yǐ wén tài zōng jiā qí xiào liè tè lìng miǎn zuì gěi chuán chéng xǐ yú yōng zhōu bìng gěi tián zhái réng lìng zhōu xiàn yǐ lǐ jià zhī
巡察大使、黄门侍郎褚遂良以闻, 太宗嘉其孝烈,特令免罪,给传乘徙于雍州,并给田宅,仍令州县以礼嫁之。
xiào nǚ gǔ shì pú zhōu juàn chéng rén yě
孝女贾氏,濮州鄄城人也。
nián shǐ shí wǔ qí fù wèi zōng rén xuán jī suǒ hài
年始十五,其父为宗人玄基所害。
qí dì qiáng rén nián yòu gǔ shì fǔ yù zhī shì yǐ bù jià
其弟强仁年幼, 贾氏抚育之,誓以不嫁。
jí qiáng rén chéng tóng sī gòng bào fù nǎi sì xuán jī shā zhī
及强仁成童,思共报复,乃俟玄基杀之;
qǔ qí xīn gān yǐ jì fù mù
取其心肝,以祭父墓。
qiǎn qiáng rén zì liè yú xiàn sī duàn yǐ jí xíng
遣强仁自列于县,司断以极刑。
gǔ shì yì què zì chén jǐ wèi qǐng dài qiáng rén sǐ
贾氏诣阙自陈己为,请代强仁死。
gāo zōng āi zhī tè xià zhì gǔ shì jí qiáng rén miǎn zuì yí qí jiā yú luò yáng
高宗哀之, 特下制贾氏及强仁免罪,移其家于洛阳。
zhèng yì zōng qī lú shì yōu zhōu fàn yáng rén lú yàn héng zhī nǚ yě
郑义宗妻卢氏,幽州范阳人,卢彦衡之女也。
lüè shè shū shǐ shì jiù gū shén de fù dào
略涉书史,事舅姑甚得妇道。
cháng yè yǒu qiáng dào shù shí rén chí zhàng gǔ zào yú yuán ér rù jiā rén xī bēn cuàn wéi yǒu gū dú zài shì
尝夜有强盗数十人,持杖鼓噪,逾垣而入,家人悉奔窜,唯有姑独在室。
lú mào bái rèn wǎng zhì gū cè wèi zéi chuí jī zhī jī zhì yú sǐ
卢冒白刃往至姑侧,为贼捶击之,几至于死。
zéi qù hòu jiā rén wèn yuē qún xiōng rǎo héng rén jǐn bēn táo hé dú bù jù
贼去后,家人问曰:“群凶扰横,人尽奔逃,何独不惧?
dá yuē rén suǒ yǐ yì yú qín shòu zhě yǐ qí rén yì yě
”答曰:“人所以异于禽兽者,以其仁义也。
xī sòng bó jī shǒu yì fù huǒ liú chēng zhì jīn
昔宋伯姬守义赴火,流称至今。
wú suī bù mǐn ān gǎn wàng yì
吾虽不敏,安敢忘义!
qiě lín lǐ yǒu jí shàng xiāng fù jiù kuàng zài yú gū ér kě wěi qì
且邻里有急,尚相赴救,况在于姑,而可委弃!
ruò wàn yī wēi huò qǐ yi dú shēng
若万一危祸,岂宜独生!
qí gū měi tàn yún gǔ rén chēng suì hán rán hòu zhī sōng bǎi zhī hòu diāo yě wú jīn nǎi zhī lú xīn fù zhī xīn yǐ
”其姑每叹云:“古人称岁寒然后知松柏之后凋也,吾今乃知卢新妇之心矣!
zhēn guàn zhōng zú
”贞观中卒。
liú jì qī xià hóu shì huá zhōu zuò chéng rén zì suì jīn
刘寂妻夏侯氏,滑州胙城人,字碎金。
fù cháng yún wèi yán chéng xiàn chéng yīn jí sàng míng
父长云,为盐城县丞,因疾丧明。
suì jīn nǎi qiú lí qí fu yǐ zhōng shì yǎng
碎金乃求离其夫,以终侍养。
jīng shí wǔ nián jiān shì hòu mǔ yǐ zhì xiào wén
经十五年,兼事后母,以至孝闻。
jí fù zú huǐ jí dài bù shèng sàng bèi fā tú xiǎn fù tǔ chéng fén lú yú mù cè měi rì yī shí rú cǐ zhě jī nián
及父卒,毁瘠殆不胜丧, 被发徒跣,负土成坟,庐于墓侧,每日一食,如此者积年。
zhēn guàn zhōng yǒu zhì biǎo qí mén lǘ cì yǐ sù bó
贞观中,有制表其门闾, 赐以粟帛。
chǔ wáng líng guī fēi shàng guān shì qín zhōu shàng guī rén
楚王灵龟妃上官氏,秦州上邽人。
fù huái rén yòu jīn wú jiāng jūn
父怀仁,右金吾将军。
shàng guān nián shí bā guī yú líng guī jì chu āi wáng hòu
上官年十八,归于灵龟,继楚哀王后。
běn shēng jù cún zhāo xī shì fèng gōng jǐn mí shén
本生具存,朝夕侍奉,恭谨弥甚。
fán yǒu xīn wèi fēi jiù gū dàn qì wèi zēng xiān cháng
凡有新味,非舅姑啖讫,未曾先尝。
jīng shù zài líng guī hōng
经数载,灵龟薨。
jí jiāng zàng qí qián fēi yán shì jià bù yú nián ér zú yòu wú jìn zú zhòng yì yù bù jǔ zhī
及将葬,其前妃阎氏,嫁不逾年而卒,又无近族,众议欲不举之。
shàng guān shì yuē bì shén ér líng nìng kě shǐ gū hún wú tuō
上官氏曰:“必神而灵,宁可使孤魂无托!
yú shì bèi lǐ tóng zàng wén zhě mò bù jiā tàn
”于是备礼同葬,闻者莫不嘉叹。
fú zhōng zhū xiōng zǐ wèi yuē fēi nián shàng shǎo yòu wú suǒ shēng gǎi jiào yì mén lǐ yí cháng fàn fēi kě sī zhī
服终,诸兄姊谓曰:“妃年尚少,又无所生,改醮异门,礼仪常范,妃可思之。
fēi yǎn qì duì yuē zhàng fū yǐ yì liè biāo míng fù rén yǐ shǒu jié wéi xíng
” 妃掩泣对曰:“丈夫以义烈标名,妇人以守节为行。
wèi néng jí xiān quǎn mǎ yǐ xùn gōu hè níng kě fù shì zhuāng fú yǒu tā zhì hu
未能即先犬马,以殉沟壑,宁可复饰妆服,有他志乎!
jù jiāng dāo jié bí gē ěr yǐ zì shì zhū xiōng zǐ zhī qí zhì bù kě duó tàn xī ér zhǐ
”遽将刀截鼻割耳以自誓,诸兄姊知其志不可夺,叹息而止。
xún zú
寻卒。
yáng shào zōng qī wáng shì huá zhōu huá yīn rén yě
杨绍宗妻王氏,华州华阴人也。
chū nián èr suì suǒ shēng mǔ wáng wèi jì mǔ jū yǎng
初,年二岁,所生母亡,为继母鞠养。
zhì nián shí wǔ fù yòu zhēng liáo ér mò
至年十五,父又征辽而殁。
jì mǔ xún yì zú
继母寻亦卒。
wáng nǎi shōu suǒ shēng jí jì mǔ shī jiù bìng lì fù xíng xiàng zhāo hún qiān zàng qì lú yú mù cè péi qí zǔ fù mǔ jí fù mǔ fén
王乃收所生及继母尸柩,并立父形像,招魂迁葬讫,庐于墓侧,陪其祖父母及父母坟。
yǒng huī zhōng zhào yuē gù yáng shào zōng qī wáng shì yīn xīn wèi xiào shuài xìng chéng dào
永徽中,诏曰:“故杨绍宗妻王氏,因心为孝,率性成道。
nián pò sāng yú jīn lì shuāi xiè
年迫桑榆,筋力衰谢。
yǐ wǎng zài suí cháo fù mò liáo zuǒ zhāo hún qiān zàng fù tǔ chéng fén yòu zàng qí zǔ fù mǔ děng è cǐ lǎo nián qīn jiā bǎn zhù
以往在隋朝,父殁辽左,招魂迁葬,负土成坟,又葬其祖父母等,遏此老年,亲加板筑。
tòng jié chén hūn āi gǎn xíng lù
痛结晨昏,哀感行路。
yǒng yán zhì xíng jiā shàng liáng shēn
永言志行,嘉尚良深。
yi biāo qí mén lǘ yòng jīng mǐn dé
宜标其门闾,用旌敏德。
cì wù sān shí duàn sù wǔ shí shí
”赐物三十段、粟五十石。
yú mǐn zhí qī zhāng shì yíng zhōu dū dū huàn chéng gōng jiǎn zhī nǚ yě
于敏直妻张氏,营州都督、皖城公俭之女也。
shù suì shí fù mǔ quán yǒu jí jí guān chá yán sè bù lí zuǒ yòu zhòu yè shěng shì wǎn ruò chéng rén
数岁时父母权有疾,即观察颜色, 不离左右,昼夜省侍,宛若成人。
jí shāo chéng zhǎng gōng shùn mí shén
及稍成长,恭顺弥甚。
shì yán shòu gōng yú qīn míng zi mǐn zhí
适延寿公于钦明子敏直。
chū wén jiǎn yǒu jí biàn jí hào yǒng zì shāng qī yú bì sǐ
初闻俭有疾,便即号踊自伤,期于必死。
jiǎn zú hòu xiōng wèn zhì hào kū yī tòng ér jué
俭卒后,凶问至,号哭一恸而绝。
gāo zōng xià zhào cì wù bǎi duàn réng lìng shǐ guān lù zhī
高宗下诏,赐物百段,仍令史官录之。
jì zhōu lù chéng nǚ zǐ wáng ā zú zhě zǎo gū wú xiōng dì wéi zǐ yī rén
冀州鹿城女子王阿足者,早孤,无兄弟,唯姊一人。
ā zú chū shì tóng xiàn lǐ shì wèi yǒu zi ér fū wáng
阿足初适同县李氏,未有子而夫亡。
shí nián shàng shǎo rén duō pìn zhī
时年尚少,人多聘之。
wèi zǐ nián lǎo gū guǎ bù néng shě qù nǎi shì bù jià yǐ yǎng qí zǐ
为姊年老孤寡,不能舍去,乃誓不嫁,以养其姊。
měi zhòu yíng tián yè yè biàn fǎng jì yī shí suǒ xū wú fēi ā zú chū zhě rú cǐ èr shí yú nián
每昼营田业,夜便纺绩,衣食所须,无非阿足出者,如此二十余年。
jí zǐ sàng zàng sòng yǐ lǐ
及姊丧,葬送以礼。
xiāng rén mò bù chēng qí jié xíng jìng lìng qī nǚ qiú yǔ xiāng shí
乡人莫不称其节行,竞令妻女求与相识。
hòu shù suì jìng zhōng yú jiā
后数岁,竟终于家。
fán yàn chēn qī wèi shì chǔ zhōu huái yīn rén
樊彦琛妻魏氏,楚州淮阴人。
yàn chēn bìng dǔ jiāng zú wèi qì ér yán yuē xìng yǐ yú lòu tuō shēn míng dé fèng shì yī shang èr shí yú zài
彦琛病笃,将卒,魏泣而言曰:“幸以愚陋,托身明德,奉侍衣裳,二十余载。
qǐ yì xìn fáng suǒ zhāo jù jiàn cǐ huò
岂意衅妨所招,遽见此祸。
tóng rù huáng quán shì qí yuàn yě
同入黄泉,是其愿也。
yàn chēn dá yuē sǐ shēng cháng dào wú suǒ duō hèn
” 彦琛答曰:“死生常道,无所多恨。
jūn yi miǎn lì yǎng zhū gū shǐ qí chéng lì
君宜勉励,养诸孤,使其成立。
ruò xiāng cóng ér sǐ shì zú yí lèi fēi wú suǒ qǔ yě
若相从而死, 适足贻累,非吾所取也。
yàn chēn zú hòu shǔ li jìng yè zhī luàn nǎi wèi zéi suǒ huò
”彦琛卒后,属李敬业之乱,乃为贼所获。
zéi dǎng zhī qí sù jiě sī zhú bī lìng dàn zhēng
贼党知其素解丝竹,逼令弹筝。
wèi shì tàn yuē wǒ fū bù xìng wáng mò wèi néng zì jìn gǒu fù tōu shēng
魏氏叹曰:“我夫不幸亡殁,未能自尽,苟复偷生。
jīn ěr jiàn bī guǎn xián qǐ fēi huò cóng shǒu fā yé
今尔见逼管弦,岂非祸从手发耶?
nǎi yǐn dāo zhǎn zhǐ qì zhī yú de
”乃引刀斩指,弃之于地。
zéi dǎng yòu yù qī zhī wèi yǐ bì sǐ zì gù
贼党又欲妻之,魏以必死自固。
zéi děng fèn nù yǐ rèn jiā jǐng yǔ yún ruò bù cóng wǒ jí dāng yǔn mìng
贼等忿怒,以刃加颈,语云:“若不从我,即当殒命。
nǎi lì shēng mà yuē ěr děng gǒu dào nǎi yù wū rǔ hǎo rén jīn de sù sǐ huì wǒ běn zhì
”乃厉声骂曰:“尔等狗盗, 乃欲污辱好人,今得速死,会我本志。
zéi nǎi zhǎn zhī wén zhě mò bù shāng xī
”贼乃斩之,闻者莫不伤惜。
zōu bǎo yīng qī xī shì bù zhī hé xǔ rén yě
邹保英妻奚氏,不知何许人也。
wàn suì tōng tiān nián qì dān zéi li jìn zhōng lái kòu píng zhōu
万岁通天年,契丹贼李尽忠来寇平州。
bǎo yīng shí rèn cì shǐ lǐng bīng tǎo jī
保英时任刺史,领兵讨击。
jì ér chéng gū yuán guǎ shì jiāng yù xiàn
既而城孤援寡,势将欲陷。
xī shì nǎi lǜ jiā tóng jí chéng nèi nǚ dīng xiāng zhù gù shǒu
奚氏乃率家僮及城内女丁相助固守。
zéi tuì suǒ sī yǐ wén yōu zhì fēng wèi chéng jié fū rén
贼退,所司以闻,优制封为诚节夫人。
shí yǒu gǔ xuán yīng qī gāo shì yì néng gù shǒu fēi hú xiàn chéng zú miǎn wèi tū jué suǒ xiàn
时有古玄应妻高氏,亦能固守飞狐县城,卒免为突厥所陷。
xià zhào yuē qǐng shǔ mò chuò gōng chéng xián yōu xiàn méi
下诏曰:“顷属默啜攻城,咸忧陷没。
zhàng fū gù shǒu yóu bù néng jiān fù rén huái zhōng bù dàn liú shǐ
丈夫固守,犹不能坚,妇人怀忠,不惮流矢;
yóu cí gǎn jī wēi chéng zhòng ān
由兹感激,危城重安。
rú bù bāo shēng hé yǐ jiǎng quàn
如不褒升,何以奖劝!
gǔ xuán yīng qī kě fēng wèi xùn zhōng xiàn jūn
古玄应妻可封为徇忠县君。
sòng tíng yú qī wèi shì dìng zhōu gǔ chéng rén duò zhù zuò láng yàn quán zhī hòu yě
宋庭瑜妻魏氏,定州鼓城人,隋著作郎彦泉之后也。
shì wéi shān dōng shì zú
世为山东士族。
fù kè jǐ yǒu cí xué zé tiān shí wéi tiān guān shì láng
父克己, 有词学,则天时为天官侍郎。
wèi shì shàn zhǔ wén
魏氏善属文。
xiān tiān zhōng tíng yú zì sī nóng shǎo qīng zuǒ qiān fú zhōu bié jià
先天中,庭瑜自司农少卿左迁涪州别驾。
wèi shì suí fu zhī rèn zhōng lù zuò nán zhēng fù yǐ xù zhì cí shén diǎn měi
魏氏随夫之任,中路作《南征赋》以叙志,词甚典美。
kāi yuán zhōng tíng yú lèi qiān qìng zhōu dū du
开元中,庭瑜累迁庆州都督。
chū zhōng shū lìng zhāng shuō nián shào shí wéi kè jǐ suǒ zhòng wèi shì hèn qí fu wèi wài zhí nǎi zuò shū yǔ shuō xù wáng fù chóu xī zhī shì bìng wèi tíng yú shēn lǐ nǎi lù nán zhēng fù jì shuō
初,中书令张说年少时为克己所重,魏氏恨其夫为外职,乃作书与说,叙亡父畴昔之事,并为庭瑜申理,乃录《南征赋》寄说。
shuō tàn yuē cáo dà gū dōng zhēng zhī liú yě
说叹曰:“曹大家《东征》之流也。
tíng yú xún zhuǎn guǎng zhōu dū du dào bìng zú
” 庭瑜寻转广州都督,道病卒。
wèi shì xún rì yì yǔn shí rén mò bù shāng zhī
魏氏旬日亦殒,时人莫不伤之。
cuī huì qī lú shì yōu zhōu fàn yáng rén yě wéi shān dōng zhe xìng
崔绘妻卢氏,幽州范阳人也,为山东著姓。
zǔ yòu sūn cháng zhōu cì shǐ
祖幼孙,常州刺史。
fù xiàn yǒu měi míng zé tiān shí lì luán tái shì láng wén chāng zuǒ chéng
父献,有美名, 则天时历鸾台侍郎、文昌左丞。
tiān shòu zhōng wèi kù lì lái jùn chén suǒ xiàn zuǒ qiān xī xiāng lìng ér zú
天授中为酷吏来俊臣所陷,左迁西乡令而卒。
huì zǎo zhōng lú jì nián shào zhū xiōng cháng yù jià zhī
绘早终,卢既年少,诸兄常欲嫁之。
lú zhé chēng bìng gù cí
卢辄称病固辞。
lú wáng zǐ zhī fu li sī chōng shén lóng chū wèi gōng bù shì láng yòu qiú xù qīn
卢亡姊之夫李思冲,神龙初为工部侍郎,又求续亲。
shí sī chōng dāng cháo měi zhí zhū xiōng bù zhī jù
时思冲当朝美职,诸兄不之拒。
jiāng hūn zhī xī fāng yǐ gào lú
将婚之夕,方以告卢;
lú yòu gù cí bù kě réng lìng rén fáng qí mén
卢又固辞不可,仍令人防其门。
lú wèi zuǒ yòu yuē wú zì shì jiǔ yǐ dìng yǐ
卢谓左右曰:“吾自誓久已定矣!
nǎi yè zhōng chū zì dòu zhōng bēn guī cuī shì fā miàn jǐn wèi fèn huì suǒ wū
”乃夜中出自窦中,奔归崔氏,发面尽为粪秽所污。
zōng zú jiàn zhě jiē wèi zhī chuí lèi
宗族见者皆为之垂泪。
yīn chū jiā wèi ní zhū ní qīn qí cāo xíng jiē zūn shì zhī
因出家为尼,诸尼钦其操行,皆尊事之。
kāi yuán zhōng yǐ lǎo bìng ér zú
开元中,以老病而卒。
fèng tiān xiàn dòu shì èr nǚ bó niáng zhòng niang suī cháng yú cūn yě ér yòu yǒu zhì cāo
奉天县窦氏二女伯娘、仲娘,虽长于村野,而幼有志操。
zhù yǔ bīn zhōu jiē jiè
住与邠州接界。
yǒng tài zhōng cǎo zéi shù qiān rén chí bīng rèn rù qí cūn luò xíng piāo jié wén èr nǚ yǒu róng sè zǐ nián shí jiǔ mèi nián shí liù cáng yú yán kū jiān
永泰中,草贼数千人,持兵刃入其村落行剽劫,闻二女有容色,姊年十九,妹年十六, 藏于岩窟间。
zéi tú nǐ wèi bī rǔ nǎi xiān yè bó niáng chū xíng shù shí bù yòu yè zhòng niang chū zéi xiāng gù zì wèi
贼徒拟为逼辱,乃先曳伯娘出,行数十步,又曳仲娘出,贼相顾自慰。
xíng lín shēn gǔ bó niáng yuē wǒ qǐ shòu zéi wū rǔ
行临深谷,伯娘曰:“我岂受贼污辱!
nǎi tóu zhī yú gǔ
”乃投之于谷。
zéi fāng jīng hài zhòng niang yòu tóu yú gǔ
贼方惊骇,仲娘又投于谷。
gǔ shēn shù bǎi chǐ zǐ xún zú
谷深数百尺,姊寻卒;
zhòng niang jiǎo zhé miàn pò xuè liú bèi tǐ qì jué liáng jiǔ ér sū zéi yì zhī ér qù
仲娘脚折面破,血流被体,气绝良久而苏,贼义之而去。
jīng zhào yǐn dì wǔ qí gǎn qí zhēn liè zòu zhī
京兆尹第五琦感其贞烈,奏之;
zhào jīng biǎo mén lǘ zhǎng miǎn dīng yì èr nǚ zàng shì guān gěi
诏旌表门闾,长免丁役,二女葬事官给。
jīng zhào yǐn cáo lù hǎi zhe fù yǐ měi zhī
京兆尹曹陆海著赋以美之。
yuán wǔ wèi lú fu qī lǐ shì lǒng xī chéng jì rén yě
原武尉卢甫妻李氏,陇西成纪人也。
fù lán yǒng tài yuán nián chūn rèn qí xiàn lìng
父澜,永泰元年春任蕲县令。
jiè nèi xiān yǒu cǎo zéi èr qiān yú rén
界内先有草贼二千余人。
lán tǐng shēn rù zéi jié yǐ chéng xìn zéi bìng jiàng fù bǎi xìng fù yè zhě èr bǎi yú jiā
澜挺身入贼,结以诚信,贼并降附,百姓复业者二百余家。
shí cáo shēng rèn xú zhōu cì shǐ zhī zéi jiàng lǐng bīng yǎn xí
时曹升任徐州刺史,知贼降,领兵掩袭。
zéi de tuō hòu rù xiàn shā lán
贼得脱后,入县杀澜。
lán jiāng bèi shā cóng fù dì bó yì zéi jiù lán qǐng dài xiōng sǐ
澜将被杀,从父弟渤,诣贼救澜,请代兄死。
lán yòu qǐng liú dì dì xiōng zhēng sǐ
澜又请留弟,弟兄争死。
lán nǚ lú fu qī yòu qì qǐng dài fù sǐ
澜女卢甫妻,又泣请代父死。
bìng wèi zéi suǒ hài xuān wèi shǐ lì bù shì láng li jì qīng yǐ jié yì wén
并为贼所害,宣慰使、吏部侍郎李季卿以节义闻。
yòu yǒu wèi shì wèi wáng fàn qī péi shì yí wáng fù jù qīng zhī nǚ yě
又有尉氏尉王泛妻裴氏,仪王傅巨卿之女也。
sù yǒu róng fàn wèi zéi suǒ fú zéi bī zhī
素有容范,为贼所俘,贼逼之。
péi yuē wú yì guān zhī zǐ dāng sǐ jí sǐ zhōng bù gǒu quán yī mìng shòu wū yú zéi
裴曰:“吾衣冠之子,当死即死,终不苟全一命,受污于贼。
zéi xié zhī yǐ bīng bī zhī yǐ mà péi jiān lì kàng zhī
”贼胁之以兵,逼之以骂,裴坚力抗之。
zéi nù nǎi zhī jiě péi shì zhì sǐ bù qū
贼怒,乃支解裴氏,至死不屈。
jì qīng yì yǐ zhuàng jì wén
季卿亦以状迹闻。
zhào yuē zhèng zhōu yuán wǔ xiàn wèi lú fu wáng qī lǐ shì biàn zhōu wèi shì xiàn wèi wáng fàn wáng qī péi shì děng yì fàn chuán jiā róu míng zhí xìng
诏曰:“郑州原武县尉卢甫亡妻李氏、汴州尉氏县尉王泛亡妻裴氏等,懿范传家,柔明植性;
qǐng yīn kòu nán kè zhāng yì liè
顷因寇难,克彰义烈。
huò qǐng dài fù sǐ biǎo yīn xīn zhī xiào
或请代父死,表因心之孝;
huò shì zhú fū wáng biāo nán duó zhī jié
或誓逐夫亡,标难夺之节。
yi yīng zèng lǜ bǐ guāng xiū měi
宜膺赠律,俾光休美。
lǐ shì kě zèng xiào chāng xiàn jūn péi shì kě zèng hé dōng xiàn jūn réng biān rù shǐ cè
李氏可赠孝昌县君,裴氏可赠河东县君,仍编入史册。
lán bó yì zèng guān zhì
”澜、渤亦赠官秩。
zōu dài zhēng qī bù shì
邹待征妻簿氏。
dài zhēng dà lì zhōng wèi cháng zhōu jiāng yīn xiàn wèi qí qī wèi hǎi zéi suǒ lüè
待征,大历中为常州江阴县尉,其妻为海贼所掠。
báo shì shǒu jié chū dài zhēng guān gào yú huái zhōng tuō fù cūn rén shǐ wèi dài zhēng yuē yì bù shòu rǔ
薄氏守节, 出待征官诰于怀中,托付村人,使谓待征曰:“义不受辱。
nǎi tóu jiāng ér sǐ
”乃投江而死。
zéi tuì cháo luò dài zhēng yú jiāng àn de qī shī yān
贼退潮落,待征于江岸得妻尸焉。
jiāng zuǒ wén shì duō zhe jié fù wén yǐ jì zhī
江左文士,多著节妇文以纪之。
li tuān qī
李湍妻。
tuān wú yuán jì zhī jūn rén yě
湍,吴元济之军人也。
yuán hé zhōng huái nán wèi píng tuān xīn huái xiàng shùn nǎi jí dù shui yīn hé dōng jiàng wū zhòng yìn
元和中,淮南未平,湍心怀向顺,乃急渡氵殷河,东降乌重胤。
qí qī suì wèi zéi shù fù zài shù jī ér shí zhī zhì sǐ jiào qí fu yuē shàn shì wū pū shè
其妻遂为贼束缚在树,脔而食之,至死,叫其夫曰:“善事乌仆射。
guān zhě yì zhī
”观者义之。
zhì shì zhòng yìn yǐ qí shì qǐng liè shǐ cè
至是,重胤以其事请列史册。
shí sān nián xiàn zōng xià zhào cóng zhī
十三年,宪宗下诏从之。
dǒng chāng líng mǔ yáng shì
董昌龄母杨氏。
chāng líng cháng wèi sì zhōu zhǎng shǐ shì jū yú cài
昌龄常为泗州长史,世居于蔡。
shǎo gū shòu xùn yú mǔ
少孤,受训于母。
lèi shì wú shǎo chéng shǎo yáng zhì yuán jì shí wèi wú fáng lìng
累事吴少诚、 少阳,至元济时,为吴房令。
yáng shì qián jiè yuē nì shùn zhī lǐ chéng bài kě zhī rǔ yi tú zhī
杨氏潜诫曰:“逆顺之理,成败可知,汝宜图之。
chāng líng zhì wèi guǒ yuán jì yòu shǔ wèi yǎn chéng lìng
” 昌龄志未果,元济又署为郾城令。
yáng shì fù jiè yuē nì dǎng qī tiān tiān suǒ bù fú
杨氏复诫曰:“逆党欺天,天所不福。
rǔ dāng sù jiàng wú yǐ qián bài wèi lǜ wú yǐ lǎo mǔ wèi niàn
汝当速降, 无以前败为虑,无以老母为念。
rǔ wèi zhōng chén wú suī mò wú hèn yǐ
汝为忠臣,吾虽殁无恨矣!
jí wáng shī bī yǎn chéng chāng líng nǎi yǐ chéng jiàng qiě shuō zéi jiāng shān huái jīn guī kuǎn yú li guāng yán
”及王师逼郾城,昌龄乃以城降,且说贼将邓怀金归款于李光颜。
xiàn zōng wén zhī xǐ jí zhào chāng líng zhì quē zhí shòu yǎn chéng lìng jiān jiān chá yù shǐ réng cì fēi yú
宪宗闻之喜,急召昌龄至阙,直授郾城令、兼监察御史,仍赐绯鱼。
chāng líng qì xiè yuē cǐ jiē lǎo mǔ zhī xun
昌龄泣谢曰:“此皆老母之训。
xiàn zōng jiē tàn liáng jiǔ
”宪宗嗟叹良久。
yuán jì qiú yáng shì yù shā zhī ér zhǐ zhě shù yǐ
元济囚杨氏,欲杀之,而止者数矣。
cài píng yáng shì xìng wú yàng
蔡平,杨氏幸无恙。
yuán hé shí wǔ nián chén xǔ jié dù shǐ li xùn shū yáng shì zhī qiáng míng jié yì yǐ wén nǎi fēng běi píng jùn tài jūn
元和十五年,陈许节度使李逊疏杨氏之强明节义以闻,乃封北平郡太君。
wéi yōng qī xiāo shì
韦雍妻萧氏。
yōng gù tài zǐ bīn kè
雍,故太子宾客。
zhāng hóng jìng zhèn yōu zhōu rì zòu shòu guān chá pàn guān shè jiān chá yù shǐ
张弘靖镇幽州日,奏授观察判官,摄监察御史。
shí shǔ cháo tíng zhì zhì wèi bèi yōu zhōu sú běn xiōng hàn yóu bù lè wén rú wéi zhǔ shuài bīn zuǒ xí yú cháng tài fèn qí biàn tōng yì lùn bù mì cu ran qǐ luàn
时属朝廷制置未备,幽州俗本凶悍,尤不乐文儒为主帅,宾佐习于常态,忿其变通, 议论不密,卒然起乱。
yōng shí jiā yì cóng jié xiāo shì wén nán hào hū zhuān zhí fu mèi zuǒ yòu gé qù yǐ sǐ bù cóng
雍时家亦从劫,萧氏闻难号呼,专执夫袂,左右格去,以死不从。
jí yōng lín rèn xiāo shì tì ér gào yuē qiè bù xìng nián shào yì bù gǒu huó
及雍临刃,萧氏涕而告曰:“妾不幸年少,义不苟活;
jīn rì zhī shì yuàn xiān jiù sǐ
今日之事,愿先就死!
zhí rèn zhě duàn qí bì ér shā yōng xiāo shì cí qì bù náo suī xiōng hàn huán shì wú bù jiē tàn
” 执刃者断其臂而杀雍,萧氏词气不挠,虽凶悍圜视,无不嗟叹。
qí xī xiāo shì yì zú
其夕,萧氏亦卒。
tài hé liù nián jié dù shǐ yáng zhì chéng biǎo míng qí shì yīn jiàng chì zhuī fēng lán líng xiàn jūn
太和六年,节度使杨志诚表明其事,因降敕追封兰陵县君。
héng fāng hòu qī chéng shì
衡方厚妻程氏。
fāng hòu tài hé zhōng rèn yōng zhōu dū dū fǔ lù shì cān jūn wèi zhāo tǎo shǐ dǒng chāng líng wū wǎng shā zhī
方厚,太和中任邕州都督府录事参军,为招讨使董昌龄诬枉杀之。
chéng shì lì bù néng miǎn nǎi yì qí āi rú fēi yuān zhě
程氏力不能免,乃抑其哀,如非冤者。
chāng líng yā bù yí lǜ tīng qí guī zàng
昌龄雅不疑虑,听其归葬。
chéng shì gù dé yǐ tú xíng yì què jié ěr yú yòu yín tái mén gào fu bèi shā zhī yuān
程氏故得以徒行诣阙,截耳于右银台门,告夫被杀之冤。
yù shǐ tái jū zhī de shí jiàn guān yì yǒu zhāng shū gù chāng líng zài shòu qiǎn zhú
御史台鞫之,得实,谏官亦有章疏, 故昌龄再受谴逐。
chéng shì kāi chéng yuán nián jiàng chì yuē nǎi zhě lì wèi bù dào nüè shā ěr fu yì què shēn yuān tú xíng wàn lǐ qí qū bī wèi bīn yú wēi wáng
程氏,开成元年降敕曰:“乃者吏为不道,虐杀尔夫,诣阙申冤,徒行万里, 崎岖逼畏,滨于危亡。
xuè chéng jí zhāo yōu fèn guǒ xuě suī gǔ zhī liè fù hé yǐ jiā yān
血诚即昭,幽愤果雪,虽古之烈妇,何以加焉!
rú wén gū shuāng wú yī zhòu kū dài jìn bǐ róng lù yǎng réng cì shū fēng
如闻孤孀无依,昼哭待尽,俾荣禄养,仍赐疏封。
kě fēng wǔ chāng xiàn jūn réng cì yī zi jiǔ pǐn zhèng yuán guān
可封武昌县君,仍赐一子九品正员官。
nǚ dào shì li xuán zhēn yuè wáng zhēn zhī xuán sūn
女道士李玄真,越王贞之玄孙。
zēng zǔ zhēn zi yuè wáng zhāng liù nán yě
曾祖珍子,越王张六男也。
xiān tiān zhōng de zuì pèi liú lǐng nán
先天中得罪,配流岭南。
xuán zhēn zǔ fù jiē wáng mò yú lǐng wài
玄真祖、父,皆亡殁于岭外。
suī céng jīng ēn shè ér wèi zhāo xuě
虽曾经恩赦,而未昭雪。
xuán zhēn jìn zhuàng yuē qù kāi chéng sān nián shí èr yuè nèi de lǐng nán jié dù shǐ lú jūn chū fèng qián jiē cuò āi qiè sān dài lǚ chèn bào lù gè zài yī fāng tè yǔ fā qiǎn guī jiù dà yíng hé fù
玄真进状曰:“去开成三年十二月内得岭南节度使卢钧出俸钱接措,哀妾三代旅榇暴露,各在一方,特与发遣,归就大茔合祔。
jīn hù sì sàng yǐ dào cháng lè lǚ diàn quán xià wèi wěi gù yuè wáng fén suǒ zài fú qǐ tiān ēn yǔn qiè suǒ zòu xǔ guī dà yíng
今护四丧,已到长乐旅店权下,未委故越王坟所在,伏乞天恩,允妾所奏,许归大茔。
qiè nián yǐ liù shí sān gū lù jiā pín gèng wú yī yǐ
妾年已六十三,孤露家贫,更无依倚。
zhào yuē yuè wáng shì jī guó shǐ zhe míng wǎng xiàn fēi gū xún yǐ xǐ xuě
”诏曰:“越王事迹,国史著明,枉陷非辜,寻已洗雪。
qí zhēn zi tā shì pèi liú shù dài piāo líng bù hái jīng guó
其珍子他事配流,数代漂零,不还京国。
xuán zhēn ruò nǚ xiào jié zhuó rán qǐ hù sì sàng mián lì wàn lǐ
玄真弱女,孝节卓然,启护四丧,绵历万里;
kuàng shì jìn zú bì kě jiā ēn
况是近族,必可加恩。
xíng lù yóu huò jiē chēng cháo tíng gù xū xù zhù
行路犹或嗟称, 朝廷固须恤助。
wěi zōng zhèng sì jīng zhào fǔ yǔ fǎng yuè wáng fén mù bào zhī
委宗正寺、京兆府与访越王坟墓报知。
rú bú shì péi líng rèn fù yíng cì bǔ zàng
如不是陪陵,任祔茔次卜葬。
qí zàng shì réng lìng jīng zhào fǔ jiē cuò bì shǐ bèi lǐ
其葬事仍令京兆府接措,必使备礼。
zàng bì xuán zhēn rú yuàn zhù jīng chéng biàn pèi xián yi guān ān zhì
葬毕,玄真如愿住京城,便配咸宜观安置。
xiào nǚ wáng hé zi zhě xú zhōu rén
孝女王和子者,徐州人。
qí fù jí xiōng wèi fáng qiū zú shù jīng zhōu
其父及兄为防秋卒,戍泾州。
yuán hé zhōng tǔ bō kòu biān fù xiōng zhàn sǐ wú zi mǔ xiān wáng
元和中,吐蕃寇边,父兄战死,无子,母先亡。
hé zǐ shí nián shí qī wén fù xiōng mò yú biān shàng bèi fā tú xiǎn cuī shang dú wǎng jīng zhōu
和子时年十七,闻父兄殁于边上,被发徒跣缞裳,独往泾州。
xíng gài qǔ fù xiōng zhī sàng guī xú yíng zàng
行丐取父兄之丧,归徐营葬。
shǒu zhí sōng bǎi jiǎn fà huài xíng lú yú mù suǒ
手植松柏,剪发坏形,庐于墓所。
jié dù shǐ wáng zhì xìng yǐ zhuàng wén zhào jīng biǎo zhī
节度使王智兴以状闻,诏旌表之。
yòu dà zhōng wǔ nián yǎn zhōu xiá qiū xiàn rén zhèng shén zuǒ nǚ nián èr shí sì xiān xǔ shì chí xióng yá guān li xuán qìng
又大中五年,兖州瑕丘县人郑神佐女,年二十四,先许适驰雄牙官李玄庆。
shén zuǒ yì wèi guān jiàn shù qìng zhōu
神佐亦为官健,戍庆州。
shí dǎng xiàng pàn shén zuǒ zhàn sǐ qí mǔ xiān wáng wú zi
时党项叛,神佐战死,其母先亡,无子。
nǚ yǐ fù zhàn mò biān chéng wú yóu de hái nǎi jiǎn fà huài xíng zì wǎng qìng zhōu hù fù sāng hái zhì xiá qiū xiàn jìn xián xiāng mǎ qīng cūn yǔ mǔ hé zàng
女以父战殁边城, 无由得还,乃剪发坏形,自往庆州护父丧还,至瑕丘县进贤乡马青村,与母合葬。
biàn lú yú fén suǒ shǒu zhí sōng guì shì bù shì rén
便庐于坟所,手植松桧,誓不适人。
jié dù shǐ xiāo jiāo yǐ zhuàng zòu zhī yuē fú yǐ lǘ lǐ zhī zhōng hǎn zhī lǐ jiào nǚ zǐ zhī xìng yóu mèi yì fāng
节度使萧椒以状奏之曰:“伏以闾里之中,罕知礼教,女子之性,尤昧义方。
zhèng shì nǚ tòng jié qióng quán āi shēn zhì hù tóu shēn shā qì guī fù yí hái yuǎn zì biān chuí de hái lǘ lǐ
郑氏女痛结穷泉,哀深《陟岵》,投身沙碛,归父遗骸,远自边陲,得还闾里。
gǎn liǎo é yǐ jī hèn shǒu qiū mù yǐ shì xīn
感《蓼莪》以积恨,守丘墓以誓心。
kè zhāng xiào lǐ zhī rén zú lì zhēn fāng zhī jié
克彰孝理之仁, 足厉贞方之节。
zhào jīng biǎo mén lǘ
”诏旌表门闾。
zàn yuē zhèng jiào lóng píng nán zhōng nǚ zhēn
赞曰:政教隆平,男忠女贞。
lǐ yǐ zì fáng yì bù gǒu shēng
礼以自防,义不苟生。
tóng guǎn yǒu wěi lán guī zhèn shēng
彤管有炜,兰闺振声。
guān jū hé yā shǐ hào wén míng
《关雎》合《雅》,始号文明。