zhōng zōng ruì zōng
中宗睿宗
zhōng zōng dà hé shèng zhāo xiào huáng dì huì xiǎn gāo zōng dì qī zǐ mǔ yuē zé tiān shùn shèng huáng hòu
中宗大和圣昭孝皇帝讳显，高宗第七子，母曰则天顺圣皇后。
xiǎn qìng yuán nián shí yī yuè yǐ chǒu shēng yú cháng ān
显庆元年十一月乙丑，生于长安。
míng nián fēng zhōu wáng shòu luò zhōu mù
明年封周王，授洛州牧。
yí fèng èr nián xǐ fēng yīng wáng gǎi míng zhé shòu yōng zhōu mù
仪凤二年，徙封英王，改名哲，授雍州牧。
yǒng lóng yuán nián zhāng huái tài zǐ fèi qí nián lì wèi huáng tài zǐ
永隆元年，章怀太子废，其年立为皇太子。
hóng dào yuán nián shí èr yuè gāo zōng bēng yí zhào huáng tài zǐ jiù qián jí dì wèi
弘道元年十二月，高宗崩，遗诏皇太子柩前即帝位。
huáng tài hòu lín cháo chēng zhì gǎi yuán sì shèng
皇太后临朝称制，改元嗣圣。
yuán nián èr yuè huáng tài hòu fèi dì wèi lú líng wáng yōu yú bié suǒ
元年二月，皇太后废帝为庐陵王， 幽于别所。
qí nián wǔ yuè qiān yú jūn zhōu xún xǐ jū fáng líng
其年五月，迁于均州，寻徙居房陵。
shèng lì yuán nián zhào huán dōng dōu lì wèi huáng tài zǐ yī jiù míng xiǎn
圣历元年，召还东都，立为皇太子， 依旧名显。
shí zhāng yì zhī yǔ dì chāng zōng qián tú nì luàn
时张易之与弟昌宗潜图逆乱。
shén lóng yuán nián zhēng yuè fèng gé shì láng zhāng jiǎn zhī luán tái shì láng cuī xuán wěi zuǒ yǔ lín jiāng jūn jìng huī yòu yǔ lín jiāng jūn huán yàn fàn sī xíng shǎo qīng yuán shù jǐ děng dìng cè lǜ yǔ lín bīng zhū yì zhī chāng zōng yíng huáng tài zǐ jiān guó zǒng sī shù zhèng
神龙元年正月，凤阁侍郎张柬之、鸾台侍郎崔玄𬀩、左羽林将军敬晖、右羽林将军桓彦范、司刑少卿袁恕己等定策率羽林兵诛易之、昌宗，迎皇太子监国，总司庶政。
dà shè tiān xià
大赦天下。
fèng gé shì láng wéi chéng qìng zhèng jiàn dài fū fáng róng sī lǐ qīng cuī shén qìng děng xià yù
凤阁侍郎韦承庆、正谏大夫房融、司礼卿崔神庆等下狱。
jiǎ chén mìng dì guān shì láng fán chén wǎng jīng shī gào miào líng
甲辰，命地官侍郎樊忱往京师告庙陵。
sī xíng shǎo qīng jiān xiāng wáng fǔ sī mǎ yuán shù jǐ wèi fèng gé luán tái píng zhāng shì
司刑少卿兼相王府司马袁恕己为凤阁鸾台平章事。
yǐ sì zé tiān chuán wèi yú huáng tài zǐ
乙巳，则天传位于皇太子。
bǐng wǔ jí huáng dì wèi yú tōng tiān gōng dà shè tiān xià wéi yì zhī dǎng yǔ bù zài yuán xiàn
丙午，即皇帝位于通天宫，大赦天下，唯易之党与不在原限。
wèi zhōu xìng lái jùn chén suǒ wǎng xiàn zhě xián lìng xuě miǎn
为周兴、来俊臣所枉陷者，咸令雪免。
nèi wài wén wǔ guān jiā liǎng jiē sān pǐn yǐ shàng jiā jué èr děng rù wǔ pǐn děng tè jiǎn sì kǎo
内外文武官加两阶，三品已上加爵二等，入五品等特减四考。
dà pú wǔ rì
大酺五日。
yǐ bīng zhōu mù xiāng wáng dàn jí tài píng gōng zhǔ yǒu zhū yì zhī xiōng dì gōng xiāng wáng jiā hào ān guó xiāng wáng jìn bài tài wèi tóng fèng gé luán tái sān pǐn
以并州牧相王旦及太平公主有诛易之兄弟功，相王加号安国相王，进拜太尉、同凤阁鸾台三品；
gōng zhǔ jiā hào zhèn guó tài píng gōng zhǔ réng cì shí fēng tōng qián mǎn wǔ qiān hù
公主加号镇国太平公主，仍赐实封，通前满五千户。
huáng qīn xiān bèi pèi méi zhě zǐ sūn lìng fù shǔ jí réng liàng xù guān jué
皇亲先被配没者，子孙令复属籍，仍量叙官爵。
chū gōng nǚ sān qiān
出宫女三千。
dīng wèi tiān hòu xǐ jū shàng yáng gōng
丁未，天后徙居上阳宫。
gēng xū fèng gé shì láng tóng fèng gé luán tái píng zhāng shì zhāng jiǎn zhī wèi xià guān shàng shū tóng fèng gé luán tái sān pǐn fēng hàn yáng jùn gōng
庚戌，凤阁侍郎同凤阁鸾台平章事张柬之为夏官尚书、 同凤阁鸾台三品，封汉阳郡公；
luán tái shì láng jiān jiǎn jiào tài zǐ yòu shù zǐ tóng fèng gé luán tái píng zhāng shì cuī xuán wěi wèi shǒu nèi shǐ fēng bó líng jùn gōng
鸾台侍郎兼检校太子右庶子、同凤阁鸾台平章事崔玄𬀩为守内史，封博陵郡公；
yuán shù jǐ tóng fèng gé luán tái sān pǐn fēng nán yáng jùn gōng
袁恕己同凤阁鸾台三品，封南阳郡公；
jìng huī wèi nà yán píng yáng jùn gōng
敬晖为纳言、 平阳郡公；
huán yàn fàn wèi nà yán qiáo jùn gōng bìng jiā yín qīng guāng lù dài fu cì shí fēng wǔ bǎi hù
桓彦范为纳言、谯郡公：并加银青光禄大夫，赐实封五百户。
yòu yǔ lín dà jiāng jūn liáo guó gōng li duō zuò jìn fēng liáo yáng jùn wáng cì shí fēng liù bǎi hù
右羽林大将军、辽国公李多祚进封辽阳郡王，赐实封六百户；
nèi zhí láng fù mǎ dū wèi wáng tóng jiǎo wèi yún huī jiāng jūn yòu qiān niú jiāng jūn láng yá jùn gōng shí shí fēng wǔ bǎi hù
内直郎、驸马都尉王同皎为云麾将军、右千牛将军、琅邪郡公，食实封五百户。
bìng shǎng zhū zhāng yì zhī xiōng dì gōng
并赏诛张易之兄弟功。
qí yú fēng gè yǒu chà
其余封各有差。
shàng tiān hòu zūn hào wèi zé tiān dà shèng huáng dì
上天后尊号为则天大圣皇帝。
èr yuè jiǎ yín fù guó hào yī jiù wèi táng
二月甲寅，复国号，依旧为唐。
shè jì zōng miào líng qǐn jiāo sì xíng jūn qí zhì fú sè tiān dì rì yuè sì yǔ tái gé guān míng bìng yī yǒng chún yǐ qián gù shì
社稷、宗庙、陵寝、郊祀、行军旗帜、服色、 天地、日月、寺宇、台阁、官名，并依永淳已前故事。
shén dōu yī jiù wèi dōng dōu běi dōu wèi bìng zhōu dà dū dū fǔ lǎo jūn yī jiù wèi xuán yuán huáng dì
神都依旧为东都，北都为并州大都督府，老君依旧为玄元皇帝。
zhū zhōu bǎi xìng miǎn jīn nián zū shuì fáng zhōu bǎi xìng gěi fù sān nián
诸州百姓免今年租税，房州百姓给复三年。
gǎi zuǒ yòu sù zhèng tái wèi zuǒ yòu yù shǐ tái
改左右肃政台为左右御史台。
wéi chéng qìng biǎn gāo yào wèi fáng róng pèi liú qīn zhōu
韦承庆贬高要尉，房融配流钦州。
zhōng shū lìng yáng zài sī wèi hù bù shàng shū tóng zhōng shū mén xià sān pǐn jīng liú shǒu
中书令杨再思为户部尚书、同中书门下三品、京留守；
tài pú qīng tóng zhōng shū mén xià sān pǐn yáo yuán zhī chū wèi bó zhōu cì shǐ
太仆卿、同中书门下三品姚元之出为亳州刺史。
jǐ wèi fēng táng xiōng zuǒ jīn wú jiāng jūn yù lín jùn gōng qiān lǐ wèi chéng jì jùn wáng zuǒ jīn wú wèi dà jiàng jūn shí fēng wǔ bǎi hù
己未，封堂兄左金吾将军、郁林郡公千里为成纪郡王、左金吾卫大将军，实封五百户。
lìng gòng jǔ rén tíng xí chén guǐ yī jiù xí lǎo zi
令贡举人停习《臣轨》，依旧习《老子》。
jiǎ zǐ lì fēi wéi shì wèi huáng hòu dà shè tiān xià nèi wài guān péi wèi zhě cì xūn yī zhuǎn dà pú sān rì
甲子，立妃韦氏为皇后，大赦天下， 内外官陪位者赐勋一转，大酺三日。
hòu fù gù yù zhōu cì shǐ xuán zhēn wéi shàng luò jùn wáng hòu mǔ cuī shì zèng shàng luò jùn wáng fēi
后父故豫州刺史玄贞为上洛郡王，后母崔氏赠上洛郡王妃。
chū hán wáng yuán jiā huò wáng yuán guǐ děng zì chuí gǒng yǐ lái jiē zāo fēi mìng shì rì zhuī fù guān jué lìng bèi lǐ gǎi zàng yǒu yìn sì zhě jí lìng chéng xí wú yìn sì zhě tīng qǔ qīn wéi hòu
初，韩王元嘉、霍王元轨等自垂拱以来皆遭非命，是日追复官爵，令备礼改葬，有胤嗣者即令承袭，无胤嗣者听取亲为后。
zhào jiǔ pǐn yǐ shàng jí cháo jí shǐ jí yán cháo zhèng dé shī jiān jǔ xián liáng fāng zhèng zhí yán jí jiàn zhī shì
诏九品已上及朝集使极言朝政得失，兼举贤良方正直言极谏之士。
bǐng yín zuǒ sàn qí cháng shì qiáo wáng zhòng fú biǎn pú zhōu yuán wài cì shǐ bù zhī zhōu shì
丙寅，左散骑常侍、谯王重福贬濮州员外刺史，不知州事。
tè jìn tài zǐ bīn kè liáng wáng wǔ sān sī wèi sī kōng tóng zhōng shū mén xià sān pǐn jiā shí fēng wǔ bǎi hù tōng qián yī qiān wǔ bǎi hù
特进、太子宾客、梁王武三思为司空、同中书门下三品，加实封五百户，通前一千五百户。
dīng mǎo yòu sàn qí cháng shì dìng ān jùn wáng fù mǎ dū wèi wǔ yōu jì fēng dìng wáng wèi sī tú gèng jiā shí fēng sì bǎi hù tōng qián yī qiān hù
丁卯，右散骑常侍、定安郡王、驸马都尉武攸暨封定王， 为司徒，更加实封四百户，通前一千户。
xīn wèi shàng wǎng guān fēng diàn cháo tiān hòu
辛未，上往观风殿朝天后。
tài wèi ān guó xiāng wáng dàn gù ràng tài wèi jí zhī zhèng shì suì cóng qí qǐng
太尉、安国相王旦固让太尉及知政事，遂从其请。
jiǎ xū guó zǐ jì jiǔ zhù qīn míng tóng zhōng shū mén xià sān pǐn
甲戌，国子祭酒祝钦明同中书门下三品。
huáng mén shì láng zhī shì zhōng shì wéi ān shí wèi xíng bù shàng shū ba zhī zhèng shì
黄门侍郎、知侍中事韦安石为刑部尚书，罢知政事。
bǐng zǐ zhū zhōu zhì sì guān yī suǒ yǐ zhōng xìng wèi míng
丙子，诸州置寺、观一所，以“中兴”为名。
dīng chǒu wǔ sān sī gù ràng sī kōng tóng zhōng shū mén xià sān pǐn wǔ yōu jì gù ràng sī tú fēng wáng xǔ zhī
丁丑，武三思固让司空、同中书门下三品，武攸暨固让司徒、封王，许之。
gǎi fēng yì xīng jùn wáng zhòng jùn wèi wèi wáng běi hǎi jùn wáng zhòng mào wèi wēn wáng
改封义兴郡王重俊为卫王，北海郡王重茂为温王。
sān yuè xīn sì zhuī fù gù sī kōng yīng guó gōng li jī guān jué lìng suǒ sī wèi qǐ fén gǎi zàng
三月辛巳，追复故司空、英国公李𪟝官爵，令所司为起坟改葬。
jiǎ shēn zhì wén míng yǐ lái pò jiā chén liáo suǒ yǒu zǐ sūn bìng hái zī yìn
甲申，制文明已来破家臣僚所有子孙，并还资荫。
qí yáng zhōu gòu nì tú dǎng wéi xú jìng yè yī fáng bù zài miǎn xiàn yú bìng yuán yòu
其扬州构逆徒党，唯徐敬业一房不在免限，余并原宥。
dīng hài fèi zuǒ yòu sī yuán wài láng
丁亥，废左右司员外郎。
qí kù lì liú guāng yè wáng dé shòu wáng chù zhēn qū zhēn yún liú jǐng yáng děng wǔ rén suī yǐ shēn sǐ guān jué bìng yi zhuī duó
其酷吏刘光业、王德寿、王处贞、屈贞筠、刘景阳等五人，虽已身死，官爵并宜追夺；
jǐng yáng jiàn zài biǎn lù zhōu lè dān wèi
景阳见在，贬禄州乐单尉。
qiū shén jī lái zǐ xún
丘神𪟝、来子珣，
wàn guó jùn zhōu xìng lái jùn chén yú chéng yè wáng jǐng zhāo suǒ yuán lǐ fu yóu yì wáng hóng yì zhāng zhī mò péi jí jiāo rén dǎn hóu sī lì guō bà li jìng rén huáng fǔ wén bèi chén jiā yán děng suī yǐ shēn sǐ
万国俊、周兴、来俊臣、鱼承晔、王景昭、索元礼、傅游艺、王弘义、张知默、裴籍、焦仁亶、侯思立、郭霸、李敬仁、皇甫文备、陈嘉言等虽已身死，
bìng yi chú míng
并宜除名。
táng fèng yī pèi liú li qín shòu cáo rén zhé bìng gǎi yǔ lǐng nán yuǎn è chù
唐奉一配流，李秦授、曹仁哲并改与岭南远恶处。
jǐ chǒu zhōng shū shì láng jiān jiǎn jiào xiāng wáng fǔ zhǎng shǐ nán yáng jùn gōng yuán shù jǐ wèi zhōng shū lìng jiān jiǎn jiào ān guó xiāng wáng fǔ zhǎng shǐ
己丑，中书侍郎兼检校相王府长史、南阳郡公袁恕己为中书令，兼检校安国相王府长史。
zhào yuē jūn chén cháo xù guì jiàn zhī lǐ sī shū
诏曰：“君臣朝序，贵贱之礼斯殊；
xiōng dì dà lún xiān hòu zhī yí yì yì
兄弟大伦，先后之仪亦异。
shèng rén zhī zhì lǜ yóu sī dào
圣人之制，率由斯道。
zhèn lín cí bǎo jí wèi zài chóng gāo
朕临兹宝极，位在崇高。
fù yǐ dāng yáng suī shòu zōng zhī zhī jìng
负扆当阳，虽受宗枝之敬；
tuì cháo sī yè réng yòng jiā rén zhī lǐ
退朝私谒，仍用家人之礼。
jìn dài yǐ lái hǎn zūn guǐ dù wáng jí gōng zhǔ qǔ zhì sī qíng gū shū zhī zūn bài yú zǐ zhí wéi fǎ bèi lǐ qíng yòng cè rán
近代以来，很少人遵循法度，王及公主，被曲折地致以私情，姑姑、叔父的尊贵，却对子、侄跪拜，违法背礼，令人感情悲哀。
zì jīn yǐ hòu yi cóng gé bì
自今已后，宜从革弊。
ān guó xiāng wáng mǒu jí zhèn guó tài píng gōng zhǔ gèng bù dé zhé bài wèi wáng zhòng jùn xiōng dì jí cháng níng gōng zhǔ zǐ mèi děng
安国相王某及镇国太平公主更不得辄拜卫王重俊兄弟及长宁公主姊妹等。
yi gào zōng shǔ zhī zhèn yì yān
宜告宗属，知朕意焉。
xiān shì zhū wáng jí gōng zhǔ jiē yǐ qīn wéi guì tiān zǐ zhī zǐ zhū gū shū jiàn zhī bì xiān zhì bài ruò zhì shū zé chēng wéi qǐ shì
”先是，诸王及公主皆以亲为贵，天子之子，诸姑叔见之必先致拜，若致书则称为启事。
shàng zhì yù dūn mù qīn zú gù xià zhì gé zhī
上志欲敦睦亲族，故下制革之。
gēng yín wèi wáng zhòng jùn shàng luò zhōu mù
庚寅，卫王重俊上洛州牧。
wáng chéng sì mǎ chē lǔ bù cóng
王乘驷马车，卤簿从；
zhū wáng gōng yǐ xià zhōng shū mén xià wǔ pǐn yǐ shàng jí zhū qīn bìng zǔ sòng lǐ yí shén shèng
诸王公已下、中书门下五品已上及诸亲并祖送，礼仪甚盛。
shì bì cì wù yǒu chà
事毕，赐物有差。
xīn mǎo yǐ gù sī pū shǎo qīng xú yǒu gōng zhí fǎ píng shù zhuī zèng yuè zhōu dū dū bìng shòu yī zi guān
辛卯，以故司仆少卿徐有功执法平恕，追赠越州都督，并授一子官。
wù xū zuǒ yòu qiān niú wèi gè zhì dà jiàng jūn yī yuán
戊戌，左右千牛卫各置大将军一员。
ba fèng chén fǔ guān yuán
罢奉宸府官员。
yǐ ān běi dà dū hù ān guó xiāng wáng dàn wèi zuǒ yòu qiān niú dà jiàng jūn měi dà cháo huì nèi gòng fèng
以安北大都护、安国相王旦为左右千牛大将军，每大朝会内供奉。
bǐng wǔ gǎi qiū shè yī jiù yòng zhòng qiū
丙午，改秋社依旧用仲秋。
wù shēn xiāng wáng dàn yú tài cháng shàng
戊申， 相王旦于太常上。
wáng gōng zhū qīn zǔ sòng wèi wèi zhāng shè guāng lù zào shí
王公诸亲祖送，卫尉张设，光禄造食。
lǐ bì cì wù rú wèi wáng shàng luò zhōu mù zhī yí
礼毕，赐物如卫王上洛州牧之仪。
xià sì yuè yǐ chǒu duān zhōu wèi wèi yuán zhōng wèi wèi wèi qīng tóng zhōng shū mén xià sān pǐn
夏四月乙丑，端州尉魏元忠为卫尉卿、同中书门下三品。
jiǎ xū
甲戌，
zuǒ shù zǐ wéi ān shí wèi lì bù shàng shū
左庶子韦安石为吏部尚书，
tài zǐ bīn kè lǐ huái yuǎn wèi yòu sàn qí cháng shì
太子宾客李怀远为右散骑常侍，
yòu shù zǐ táng xiū jǐng wèi fǔ guó dà jiàng jūn
右庶子唐休璟为辅国大将军，
yòu shù zǐ cuī xuán wěi wèi tè jìn jiǎn jiào yì zhōu dà dū dū fǔ zhǎng shǐ pàn dū du shì
右庶子崔玄𬀩为特进、检校益州大都督府长史、判都督事，
yòu shù zǐ xi liú shǒu hù bù shàng shū hóng nóng jùn gōng yáng zài sī wèi jiǎn jiào yáng zhōu dà dū dū fǔ zhǎng shǐ pàn dū du shì
右庶子、西留守、户部尚书、 弘农郡公杨再思为检校扬州大都督府长史、判都督事，
shǎo zhān shì jiān shì dú guó zǐ jì jiǔ zhù qīn míng wèi xíng bù shàng shū bìng yī qián zhī zhèng shì
少詹事兼侍读、国子祭酒祝钦明为刑部尚书：并依前知政事，
yǐ shàng zài chūn gōng gù liáo yě
以上在春宫故僚也。
yǐ hài zhāng jiǎn zhī wèi zhōng shū lìng
乙亥，张柬之为中书令。
wù yín zhuī zèng shào wáng zhòng rùn wèi yì dé tài zǐ
戊寅，追赠邵王重润为懿德太子。
tóng guān xiàn dà yǔ báo yàn què duō sǐ piào ruò jū rén sì bǎi jiā qiǎn shǐ zhèn gěi
同官县大雨雹，燕雀多死，漂溺居人四百家，遣使赈给。
wǔ yuè rén wǔ qiān wǔ shì qī miào shén zhǔ yú xī jīng chóng zūn miào
五月壬午，迁武氏七庙神主于西京崇尊庙。
dōng dōu chuàng zhì tài miào shè jì
东都创置太庙社稷。
wù zǐ zhì yī jiù yǐ zhōu duò wèi èr wáng hòu
戊子，制依旧以周、隋为二王后。
rén chén fēng chéng jì jùn wáng qiān lǐ wèi chéng wáng
壬辰，封成纪郡王千里为成王。
guǐ sì shì zhōng jìng huī fēng wèi píng yáng jùn wáng
癸巳，侍中敬晖封为平阳郡王；
shì zhōng huán yàn fàn fú yáng jùn wáng cì xìng wéi shì
侍中桓彦范扶阳郡王，赐姓韦氏；
zhōng shū lìng zhāng jiǎn zhī hàn yáng jùn wáng
中书令张柬之汉阳郡王；
zhōng shū lìng yuán shù jǐ nán yáng jùn wáng
中书令袁恕己南阳郡王；
tè jìn cuī xuán wěi hǎi líng jùn wáng
特进崔玄𬀩海陵郡王；
bìng jiā shòu tè jìn ba zhī zhèng shì
并加授特进，罢知政事。
lì bù shàng shū wéi ān shí wèi jiān zhōng shū lìng bīng bù shàng shū wèi yuán zhōng wèi jiān shì zhōng
吏部尚书韦安石为兼中书令， 兵部尚书魏元忠为兼侍中。
bǐng shēn huáng hòu biǎo qǐng tiān xià shì zhù wèi chū mǔ wèi sān nián fú nián èr shí èr chéng dīng wǔ shí jiǔ miǎn yì
丙申，皇后表请天下士庶为出母为三年服，年二十二成丁，五十九免役。
guǐ mǎo jiàng liáng wáng wǔ sān sī wèi dé jìng jùn wáng dìng wáng wǔ yōu jì wéi lè shòu jùn wáng hé nèi wáng wǔ yì zōng děng shí yú rén bìng jiàng wèi guó gōng
癸卯，降梁王武三思为德静郡王，定王武攸暨为乐寿郡王，河内王武懿宗等十余人并降为国公。
jiǎ chén tè jìn ruì guó gōng dòu lú qīn wàng wèi shàng shū zuǒ pú yè fǔ guó dà jiàng jūn jiǔ quán jùn gōng táng xiū jǐng wèi shàng shū yòu pú yè yī jiù tóng zhōng shū mén xià sān pǐn
甲辰，特进、芮国公豆卢钦望为尚书左仆射，辅国大将军、酒泉郡公唐休璟为尚书右仆射：依旧同中书门下三品。
bǐng wǔ zhì yǐ zōu lǔ zhī yì bǎi hù wèi tài shī lóng dào gōng xuān ní cài yì yòng gōng jiàn xiǎng
丙午，制以邹鲁之邑百户为太师、隆道公宣尼采邑，用供荐享。
yòu shòu yì sūn bāo shèng hóu chóng jī cháo sàn dài fū réng xǔ zǐ sūn chuán xí
又授裔孙褒圣侯崇基朝散大夫，仍许子孙传袭。
liù yuè dīng sì hé běi shí qī zhōu dà shuǐ piào méi rén jū
六月丁巳，河北十七州大水，漂没人居。
guǐ hài shàng shū zuǒ pú yè dòu lú qīn wàng jūn guó zhòng shì zhōng shū mén xià kě gòng píng zhāng
癸亥，尚书左仆射豆卢钦望，军国重事中书门下可共平章；
jiǎn jiào zhōng shū lìng wéi ān shí zhōng shū lìng jiān jiǎn jiào lì bù shàng shū
检校中书令韦安石任中书令，兼检校吏部尚书；
jiǎn jiào shì zhōng wèi yuán zhōng jiān jiǎn jiào bīng bù shàng shū
检校侍中魏元忠兼检校兵部尚书；
yáng zài sī jiān hù bù shàng shū jiān jiǎn jiào zhōng shū lìng
杨再思兼户部尚书，兼检校中书令。
dīng mǎo fù xiào jìng huáng dì shén zhǔ yú tài miào
丁卯，祔孝敬皇帝神主于太庙。
miào hào yì zōng fēi lǐ yě
庙号义宗，非礼也。
wù chén luò shuǐ bào zhǎng huài lú shè èr qiān yú jiā nì sǐ zhě shén zhòng
戊辰，洛水暴涨，坏庐舍二千余家，溺死者甚众。
qiū qī yuè xīn sì tài zǐ bīn kè wéi jù yuán tóng zhōng shū mén xià sān pǐn
秋七月辛巳，太子宾客韦巨源同中书门下三品。
yǐ wèi yǐ tè jìn hàn yáng jùn wáng zhāng jiǎn zhī wèi xiāng zhōu cì shǐ réng bù zhī zhōu shì
乙未，以特进、汉阳郡王张柬之为襄州刺史，仍不知州事。
bā yuè wù shēn yǐ shuǐ zāi lìng wén wǔ guān jiǔ pǐn yǐ shàng zhí yán jí jiàn
八月戊申，以水灾，令文武官九品以上直言极谏。
hé nán luò yáng bǎi xìng bèi shuǐ jiān sǔn zhě gěi fù yī nián
河南洛阳百姓被水兼损者给复一年。
jiǎ zǐ zhuī cè gù fēi zhào shì wèi gōng huáng hòu zūn xiào jìng fēi péi shì wèi āi huáng hòu
甲子，追册故妃赵氏为恭皇后，尊孝敬妃裴氏为哀皇后。
yǐ hài shàng qīn fù tài zǔ jǐng huáng dì xiàn zǔ guāng huáng dì shì zǔ yuán huáng dì gāo zǔ shén yáo huáng dì huáng zǔ tài zōng wén wǔ huáng dì huáng xiào gāo zōng tiān huáng dà dì huáng xiōng yì zōng xiào jìng huáng dì shén zhǔ yú tài miào
乙亥，上亲祔太祖景皇帝、献祖光皇帝、世祖元皇帝、高祖神尧皇帝、皇祖太宗文武皇帝、皇孝高宗天皇大帝、皇兄义宗孝敬皇帝神主于太庙。
huáng hòu miào jiàn
皇后庙见。
dīng chǒu yù luò chéng nán mén guān dòu xiàng
丁丑，御洛城南门观斗象。
jiǔ yuè rén wǔ qīn sì míng táng dà shè tiān xià
九月壬午，亲祀明堂，大赦天下。
jìn huà hú jīng jí hūn qǔ zhī jiā fù mǔ qīn wáng tíng sàng chéng lǐ
禁《化胡经》及婚娶之家父母亲亡停丧成礼。
tiān xià dà pú sān rì
天下大酺三日。
wù xū tài zǐ bīn kè wéi jù yuán wèi lǐ bù shàng shū yī jiù zhī zhèng shì
戊戌，太子宾客韦巨源为礼部尚书，依旧知政事。
dōng shí yuè guǐ hài xìng lóng mén xiāng shān sì
冬十月癸亥，幸龙门香山寺。
yǐ chǒu xìng xīn ān
乙丑，幸新安。
gǎi hóng wén guǎn wèi xiū wén guǎn
改弘文馆为修文馆。
xīn wèi wèi yuán zhōng wèi zhōng shū lìng yáng zài sī wèi shì zhōng
辛未，魏元忠为中书令，杨再思为侍中。
shí yī yuè wù yín jiā huáng dì zūn hào yuē yìng tiān huáng hòu zūn hào yuē shùn tiān
十一月戊寅，加皇帝尊号曰应天，皇后尊号曰顺天。
rén wǔ huáng dì huáng hòu qīn yè tài miào gào shòu huī hào zhī yì dà shè tiān xià cì pú sān rì
壬午，皇帝、皇后亲谒太庙，告受徽号之意，大赦天下，赐酺三日。
jǐ chǒu yù luò chéng nán mén lóu guàn pō hán hú xì
己丑，御洛城南门楼观泼寒胡戏。
xīn chǒu wèi wáng zhòng jùn wèi zuǒ wèi dà jiàng jūn yáo lǐng yáng zhōu dà dū dū
辛丑， 卫王重俊为左卫大将军，遥领扬州大都督；
wēn wáng zhòng mào wèi yòu wèi dà jiàng jūn yáo lǐng bīng zhōu dà dū dū
温王重茂为右卫大将军，遥领并州大都督。
shí èr yuè rén yín zé tiān huáng tài hòu bēng
十二月壬寅，则天皇太后崩。
èr nián chūn zhēng yuè bǐng shēn hù zé tiān líng jià hái jīng
二年春正月丙申，护则天灵驾还京。
wù xū lì bù shàng shū li jiào tóng zhōng shū mén xià sān pǐn zhōng shū shì láng yú wéi qiān tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì
戊戌，吏部尚书李峤同中书门下三品，中书侍郎于惟谦同中书门下平章事。
rùn yuè bǐng wǔ shuò zhì gōng zhǔ fǔ guān yuán
闰月丙午朔，置公主府官员。
yǐ mǎo yǐ tè jìn jìng huī huán yàn fàn yuán shù jǐ děng sān rén wéi huá míng yù cì shǐ
乙卯，以特进敬晖、 桓彦范、袁恕己等三人为滑、洺、豫刺史。
èr yuè yǐ wèi xíng bù shàng shū wéi jù yuán tóng zhōng shū mén xià sān pǐn
二月乙未，刑部尚书韦巨源同中书门下三品。
qiǎn shí shǐ xún chá fēng sú
遣十使巡察风俗。
bǐng shēn sēng huì fàn dào shì shǐ chóng xuán děng shí yú rén shòu guān fēng gōng yǐ cháng shǎng shèng shàn sì gōng yě
丙申，僧会范、道士史崇玄等十余人授官封公，以常赏圣善寺功也。
sān yuè jiǎ chén zhōng shū lìng wéi ān shí wèi hù bù shàng shū ba zhī zhèng shì
三月甲辰，中书令韦安石为户部尚书，罢知政事。
hù bù shàng shū sū guī wèi shì zhōng jīng liú shǒu
户部尚书苏瑰为侍中、 京留守。
yǐ sì huáng wù sì sài
乙巳，黄雾四塞。
táng xiū jǐng qǐng zhì shì xǔ zhī
唐休璟请致仕，许之。
gēng xū shā guāng lù qīng fù mǎ dū wèi wáng tóng jiǎo
庚戌，杀光禄卿、驸马都尉王同皎。
rén zǐ luò yáng chéng dōng qī lǐ xǔ de sè rú shuǐ cè jìn shù mù wǎng lái chē mǎ lì lì yǐng jiàn shuǐ zhōng jīng yuè yú nǎi miè
壬子，洛阳城东七里许，地色如水，侧近树木、往来车马历历影见水中，经月余乃灭。
shì yuè dà zhì yuán wài guān zì jīng zhū sī jí zhū zhōu zuǒ fán èr qiān yú rén chāo shòu yān guān qī pǐn yǐ shàng jí yuán wài zhě qiān yú rén
是月，大置员外官，自京诸司及诸州佐凡二千余人，超授阉官七品已上及员外者千余人。
rén xū zèng hòu fù wéi xuán zhēn tài shī yì zhōu dū du
壬戌，赠后父韦玄贞太师、益州都督。
xià sì yuè jiǎ xū yòu zèng xuán zhēn wèi fēng wáng xuán zhēn dì sì rén bìng zèng jùn wáng
夏四月甲戌，又赠玄贞为酆王，玄贞弟四人并赠郡王。
jǐ mǎo zuǒ sàn qí cháng shì tóng zhōng shū mén xià sān pǐn lǐ huái yuǎn qǐng zhì shì xǔ zhī
己卯，左散骑常侍、同中书门下三品李怀远请致仕，许之。
xīn sì luò shuǐ bào zhǎng huài tiān jīn qiáo
辛巳，洛水暴涨，坏天津桥。
liù yuè wù yín
六月戊寅，
tè jìn lǎng zhōu cì shǐ píng yáng jùn wáng jìng huī biǎn yá zhōu sī mǎ
特进、 朗州刺史、平阳郡王敬晖贬崖州司马，
tè jìn háo zhōu cì shǐ fú yáng jùn wáng huán yàn fàn lóng zhōu sī mǎ
特进、毫州刺史、扶阳郡王桓彦范泷州司马，
tè jìn yǐng zhōu cì shǐ yuán shù jǐ dòu zhōu sī mǎ
特进、郢州刺史袁恕己窦州司马，
tè jìn jūn zhōu cì shǐ bó líng jùn wáng cuī xuán wěi bái zhōu sī mǎ
特进、均州刺史、博陵郡王崔玄𬀩白州司马，
tè jìn xiāng zhōu cì shǐ hàn yáng jùn wáng zhāng jiǎn zhī xīn zhōu sī mǎ
特进、襄州刺史、汉阳郡王张柬之新州司马，
bìng yuán wài zhì
并员外置，
zhǎng rèn
长任，
jiù guān fēng jué bìng zhuī duó
旧官封爵并追夺。
qiū qī yuè bǐng wǔ lì wèi wáng zhòng jùn wèi huáng tài zǐ
秋七月丙午，立卫王重俊为皇太子。
bǐng yín zhōng shū lìng jiān jiǎn jiào bīng bù shàng shū qí guó gōng wèi yuán zhōng wèi shàng shū yòu pú yè jiān zhōng shū lìng réng zhī bīng bù shì
丙寅，中书令兼检校兵部尚书齐国公魏元忠为尚书右仆射兼中书令，仍知兵部事；
lì bù shàng shū li jiào wèi zhōng shū lìng
吏部尚书李峤为中书令；
xíng bù shàng shū wéi jù yuán wèi lì bù shàng shū yī jiù tóng zhōng shū mén xià sān pǐn
刑部尚书韦巨源为吏部尚书，依旧同中书门下三品。
gēng wǔ lǐ bù shàng shū zhù qīn míng wèi zhōng chéng xiāo zhì zhōng suǒ hé
庚午，礼部尚书祝钦明为中丞萧至忠所劾。
qián zuǒ sàn qí cháng shì lǐ huái yuǎn wèi zuǒ sàn qí cháng shì tóng zhōng shū mén xià sān pǐn dōng dōu liú shǒu
前左散骑常侍李怀远为左散骑常侍、同中书门下三品、东都留守。
jiǔ yuè zhù qīn míng biǎn qīng zhōu cì shǐ
九月，祝钦明贬青州刺史。
rén yín xìng bái mǎ sì
壬寅，幸白马寺。
wù wǔ zuǒ sàn qí cháng shì lǐ huái yuǎn zú
戊午，左散骑常侍李怀远卒。
rén yín zhì hù bù shì láng yī yuán
壬寅，置户部侍郎一员。
dōng shí yuè jǐ mǎo chē jià hái jīng shī
冬十月己卯，车驾还京师。
wù xū zhì zì dōng dōu
戊戌，至自东都。
shí yī yuè yǐ sì dà shè tiān xià xíng cóng wén wǔ guān cì xūn yī zhuǎn
十一月乙巳，大赦天下，行从文武官赐勋一转。
gǎi hé nán wèi hé gōng luò yáng wèi yǒng chāng sōng yáng wèi dēng fēng yáng chéng wèi gào chéng
改河南为合宫，洛阳为永昌，嵩阳为登封，阳城为告成。
wù wǔ jiān mì shū zhèng pǔ sī zuò yāo nì pèi liú dān zhōu qí dǎng yǔ jiē fú zhū
戊午，兼秘书郑普思坐妖逆配流儋州，其党与皆伏诛。
shí èr yuè jǐ mǎo tū jué mò chuò kòu líng zhōu míng shā xiàn líng wǔ jūn dà zǒng guǎn shā zhà zhōng yì nì jī zhī guān jūn bài jì sǐ zhě sān wàn
十二月己卯，突厥默啜寇灵州鸣沙县， 灵武军大总管沙咤忠义逆击之，官军败绩，死者三万。
dīng sì tū jué jìn kòu yuán huì děng zhōu lüè lǒng yòu mù mǎ wàn yú ér qù
丁巳，突厥进寇原、会等州， 掠陇右牧马万余而去。
jiǎ shēn mù néng zhǎn mò chuò zhě fēng shòu zhū dà wèi dà jiàng jūn
甲申，募能斩默啜者，封授诸大卫大将军。
bǐng xū yǐ tū jué fàn biān jīng shī kàng hàn lìng jiǎn shàn chè lè
丙戌，以突厥犯边，京师亢旱，令减膳彻乐。
hé běi shuǐ dà jī mìng shì zhōng sū guī cún fǔ zhèn gěi
河北水，大饥，命侍中苏瑰存抚赈给。
bǐng shēn tè jìn shàng shū zuǒ pú yè jiān ān guó xiāng wáng fǔ zhǎng shǐ ruì guó gōng dòu lú qīn wàng wèi kāi fǔ yí tóng sān sī yī jiù píng zhāng jūn guó zhòng shì
丙申，特进、 尚书左仆射、兼安国相王府长史、芮国公豆卢钦望为开府仪同三司，依旧平章军国重事；
shàng shū yòu pú yè jiān zhōng shū lìng zhī bīng bù shì qí guó gōng wèi yuán zhōng wèi shàng shū zuǒ pú yè jiān zhōng shū lìng réng jiān zhī bīng bù shì
尚书右仆射兼中书令、知兵部事、齐国公魏元忠为尚书左仆射兼中书令，仍兼知兵部事。
shì dōng niú dà yì
是冬，牛大疫。
sān nián chūn zhēng yuè gēng zǐ shuò bù shòu cháo huì sàng wèi zài qī yě
三年春正月庚子朔，不受朝会，丧未再期也。
gēng xū yǐ mò chuò kòu biān zhì mù měng shì wǔ yì chāo jué zhě gè lìng zì jǔ nèi wài qún guān gè jìn pò miè tū jué zhī cè
庚戌，以默啜寇边，制募猛士武艺超绝者，各令自举，内外群官各进破灭突厥之策。
bǐng chén yǐ hàn qīn lù qiú tú
丙辰，以旱，亲录囚徒。
jǐ sì qiǎn wǔ yōu jì wǔ sān sī wǎng qián líng qí yǔ yú zé tiān huáng hòu jì ér yǔ jiàng shàng dà gǎn yuè
己巳， 遣武攸暨、武三思往乾陵祈雨于则天皇后，既而雨降，上大感悦。
èr yuè xīn wèi zhì wǔ shì chóng ēn miào yī jiù xiǎng jì réng zhì wǔ pǐn lìng qī pǐn chéng qí hào líng shùn líng zhì lìng chéng rú miào
二月辛未，制武氏崇恩庙依旧享祭，仍置五品令、七品丞，其昊陵、顺陵置令、丞如庙。
rén wǔ zèng tài shī fēng wáng miào hào bāo dé líng hào róng xiān zhì liù pǐn lìng bā pǐn chéng
壬午，赠太师、酆王庙号褒德，陵号荣先，置六品令、八品丞。
gēng yín gǎi zhōng xīng sì guān wèi lóng xīng nèi wài bù dé yán zhōng xīng
庚寅，改中兴寺、观为龙兴， 内外不得言“中兴”。
xīn mǎo xìng ān lè gōng zhǔ zhái
辛卯，幸安乐公主宅。
sān yuè bǐng zǐ tǔ bō zàn pǔ qiǎn dà chén xī dǒng rè xiàn fāng wù
三月丙子，吐蕃赞普遣大臣悉董热献方物。
shì chūn zì jīng shī zhì shān dōng jí yì mín sǐ zhě zhòng
是春，自京师至山东疾疫，民死者众。
hé běi hé nán dà hàn
河北、河南大旱。
xià sì yuè xīn sì yǐ sì yōng wáng shǒu lǐ nǚ wèi jīn chéng gōng zhǔ chū jiàng tǔ bō zàn pǔ
夏四月辛巳，以嗣雍王守礼女为金城公主，出降吐蕃赞普。
gēng yín xìng jiàn fú sì qǔ shè yōng zhōu
庚寅，幸荐福寺，曲赦雍州。
wǔ yuè wù xū zuǒ tún wèi dà jiàng jūn jiān jiǎn jiào luò zhōu zhǎng shǐ zhāng rén dǎn wèi shuò fāng dào dà zǒng guǎn yǐ bèi tū jué
五月戊戌，左屯卫大将军兼检校洛州长史张仁亶为朔方道大总管，以备突厥。
bǐng wǔ tū jué mò chuò shā wǒ xíng rén zāng sī yán
丙午，突厥默啜杀我行人臧思言。
liù yuè dīng mǎo nì rì yǒu shí zhī
六月丁卯逆，日有蚀之。
wù zǐ yáo juàn dào tǎo jī shǐ shì yù shǐ táng jiǔ zhǐ jī yáo zhōu pàn mán pò zhī fú lǔ sān qiān jì suì yú qí chù lēi shí jì gōng yān
戊子，姚隽道讨击使、侍御史唐九征击姚州叛蛮，破之，俘虏三千计，遂于其处勒石纪功焉。
shì xià shān dōng hé běi èr shí yú zhōu hàn jī jǐn jí yì sǐ zhě shù qiān jì qiǎn shǐ zhèn xù zhī
是夏，山东、河北二十余州旱，饥馑疾疫死者数千计，遣使赈恤之。
qiū qī yuè gēng zǐ huáng tài zǐ zhòng jùn yǔ yǔ lín jiāng jūn li duō zuò děng lǜ yǔ lín qiān jì bīng sān bǎi yú rén zhū wǔ sān sī wǔ chóng xun suì yǐn bīng zì sù zhāng mén zhǎn guān ér rù
秋七月庚子，皇太子重俊与羽林将军李多祚等，率羽林千骑兵三百余人，诛武三思、 武崇训，遂引兵自肃章门斩关而入。
dì huáng jù dēng xuán wǔ lóu zhòng jùn yǐn bīng zhì xià shàng zì lín xuān yù zhī zhòng suì sàn qù shā li duō zuò
帝惶遽登玄武楼，重俊引兵至下，上自临轩谕之，众遂散去，杀李多祚。
zhòng jùn chū bēn zhì hù xiàn wèi bù xià suǒ shā
重俊出奔至鄠县，为部下所杀。
guǐ mǎo dà shè tiān xià
癸卯，大赦天下。
bā yuè bǐng zǐ gǎi xuán wǔ mén wèi shén wǔ mén lóu wèi zhì shèng lóu
八月丙子，改玄武门为神武门，楼为制胜楼。
bǐng xū zuǒ pú yè jiān zhōng shū lìng wèi yuán zhōng qǐng zhì shì shòu tè jìn
丙戌，左仆射兼中书令魏元忠请致仕，授特进。
jiǔ yuè dīng yǒu bīng bù shàng shū yǐng guó gōng zōng chu kè zuǒ wèi jiāng jūn jiān tài fǔ qīng jì chù nè bìng tóng zhōng shū mén xià sān pǐn
九月丁酉，兵部尚书、郢国公宗楚客，左卫将军兼太府卿纪处讷并同中书门下三品；
lì bù shì láng jiān zuǒ yù shǐ tái zhōng chéng xiāo zhì zhōng wèi huáng mén shì láng jiān zuǒ yù shǐ zhōng chéng tóng zhōng shū mén xià sān pǐn
吏部侍郎兼左御史台中丞萧至忠为黄门侍郎兼左御史中丞、同中书门下三品；
zhōng shū shì láng dōng hǎi jùn gōng yú wéi qiān guó zǐ jì jiǔ ba zhī zhèng shì
中书侍郎、东海郡公于惟谦国子祭酒，罢知政事。
gēng zǐ shàng huáng dì zūn hào yuē yìng tiān shén lóng huáng hòu zūn hào yuē shùn tiān yì shèng dà shè tiān xià gǎi yuán wèi jǐng lóng
庚子，上皇帝尊号曰应天神龙， 皇后尊号曰顺天翊圣，大赦天下，改元为景龙。
liǎng jīng wén wǔ guān sān pǐn yǐ shàng cì jué yī jí sì pǐn yǐ xià jiā yī jiē wài guān cì xūn yī zhuǎn
两京文武官，三品已上赐爵一级， 四品已下加一阶，外官赐勋一转。
jǐng lóng yuán nián jiǔ yuè jiǎ chén tè jìn wèi yuán zhōng zuǒ shòu wu chuān wèi yán yǔ zhòng jùn tōng móu yě
景龙元年九月甲辰，特进魏元忠左授务川尉，言与重俊通谋也。
gēng chén shì zhōng jiān zuǒ yù shǐ tái dài fū yáng zài sī wèi zhōng shū lìng lì bù shàng shū wéi jù yuán tài fǔ qīng jì chù nè bìng wèi shì zhōng shì zhōng sū guī wèi lì bù shàng shū
庚辰，侍中兼左御史台大夫杨再思为中书令，吏部尚书韦巨源、太府卿纪处讷并为侍中，侍中苏瑰为吏部尚书。
rén xū gǎi zuǒ yòu yǔ lín wèi qiān jì wèi wàn qí réng fēn wéi zuǒ yòu
壬戌，改左右羽林卫千骑为万骑，仍分为左右。
dōng shí yuè rén wǔ huì jiàn yú xi yuè yú ér miè
冬十月壬午，彗见于西，月余而灭。
rén wǔ huáng hòu shàng shén wǔ sòng lìng liǎng jīng jí sì dà dū du fǔ jiē kè zhī yú shí
壬午，皇后上《神武颂》，令两京及四大都督府皆刻之于石。
shí èr yuè yǐ chǒu shuò rì yǒu shí zhī
十二月乙丑朔，日有蚀之。
dīng chǒu jīng shī yǔ tǔ
丁丑，京师雨土。
èr nián chūn zhēng yuè bǐng shēn cāng zhōu yǔ báo dà rú jī luǎn
二年春正月丙申，沧州雨雹，大如鸡卵。
èr yuè xīn wèi xìng zuǒ jīn wú dà jiàng jūn chén guó gōng lù sòng zhái
二月辛未，幸左金吾大将军、陈国公陆颂宅。
huáng hòu zì yán yī xiāng zhōng qún shàng yǒu wǔ sè yún qǐ lìng huà gōng tú zhī yǐ shì bǎi liáo nǎi dà shè tiān xià
皇后自言衣箱中裙上有五色云起，令画工图之，以示百僚，乃大赦天下。
guǐ wèi yè tiān bǎo xīng zhuì xī nán yǒu shēng rú léi yě zhì jiē gòu
癸未夜，天保星坠西南，有声如雷，野雉皆雊。
yǐ yǒu dì yǐ hòu fú yǒu qìng yún zhī ruì dà shè tiān xià
乙酉，帝以后服有庆云之瑞，大赦天下。
nèi wài wǔ pǐn yǐ shàng mǔ qī gè jiā yì hào yī děng wú qī zhě tīng shòu nǚ
内外五品已上母妻各加邑号一等，无妻者听授女；
tiān xià fù rén bā shí yǐ shàng bǎn shòu xiāng xiàn jùn děng jūn
天下妇人八十已上，版授乡、县、郡等君。
sān yuè bǐng zǐ shuò fāng dào dà zǒng guǎn zhāng rén dǎn zhù shòu xiáng chéng yú hé shàng
三月丙子，朔方道大总管张仁亶筑受降城于河上。
xià sì yuè gēng wǔ zuǒ sàn qí cháng shì lè shòu jùn wáng fù mǎ dū wèi wǔ yōu jì ràng jùn wáng gǎi fēng chǔ guó gōng
夏四月庚午，左散骑常侍、乐寿郡王、驸马都尉武攸暨让郡王，改封楚国公。
guǐ wèi xiū wén guǎn zēng zhì dà xué shì bā yuán zhí xué shì shí èr yuán
癸未，修文馆增置大学士八员，直学士十二员。
jǐ chǒu xìng cháng lè gōng zhǔ zhuāng jí rì hái gōng
己丑，幸长乐公主庄，即日还宫。
liù yuè dīng hài gǎi tài shǐ jú wèi tài shǐ jiān ba lì mì shū shěng
六月丁亥，改太史局为太史监，罢隶秘书省。
qiū qī yuè xīn mǎo tāi zhōu dì zhèn
秋七月辛卯，台州地震。
guǐ sì zuǒ tún wèi dà jiàng jūn shè yòu yù shǐ tái dài fū shuò fāng dào héng yíng dà zǒng guǎn hán guó gōng zhāng rén dǎn tóng zhōng shū mén xià sān pǐn
癸巳， 左屯卫大将军、摄右御史台大夫、朔方道行营大总管、韩国公张仁亶同中书门下三品。
yǒu chì qì jìng tiān qí guāng zhú de jīng sān rì nǎi zhǐ
有赤气竟天，其光烛地，经三日乃止。
dōng shí yī yuè gēng shēn tū jué shǒu lǐng suō gé pàn zì lì wèi kè hán qiǎn dì zhē nǔ lǜ zhòng fàn sāi
冬十一月庚申，突厥首领娑葛叛，自立为可汗，遣弟遮弩率众犯塞。
jǐ mǎo yǐ ān lè gōng zhǔ chū jiàng jiǎ huáng hòu zhàng chū yú jìn zhōng yǐ shèng qí yí dì jí hòu yù ān fú lóu yǐ guān zhī
己卯，以安乐公主出降，假皇后仗出于禁中，以盛其仪，帝及后御安福楼以观之。
lǐ bì dà shè tiān xià cì pú sān rì
礼毕，大赦天下，赐给臣下大宴饮三天。
guǐ wèi ān xī dū hù niú shī jiǎng yǔ suō gé zhàn yú huǒ shāo chéng shī jiǎng bài jì méi yú zhèn
癸未，安西都护牛师奖与娑葛战于火烧城，师奖败绩，没于阵。
shì dōng xī jīng lì bù zhì liǎng shì láng quán shì dōng dōu yòu zhì liǎng quán zì xíng zhǔ qǐng
是冬，西京吏部置两侍郎铨试，东都又置两铨，恣行嘱请。
yòu yǒu xié fēng shòu guān yù yòng qiū quē
又有斜封授官，预用秋阙。
sān nián chūn zhēng yuè dīng mǎo huáng wù sì sài
三年春正月丁卯，黄雾四塞。
guǐ yǒu xìng jiàn fú sì
癸酉，幸荐福寺。
yǐ hài yàn shì chén jí jìn qīn yú lí yuán tíng
乙亥，宴侍臣及近亲于梨园亭。
èr yuè jǐ chǒu xìng xuán wǔ mén yǔ jìn chén guān gōng nǚ dà pú jì ér zuǒ yòu fēn cáo gòng zhēng shèng fù
二月己丑，幸玄武门，与近臣观宫女大酺，既而左右分曹，共争胜负。
shàng yòu qiǎn gōng nǚ wéi shì sì yù mài zhòng wù lìng zǎi chén jí gōng qīng wèi shāng gǔ yǔ zhī jiāo yì yīn wèi fèn zhēng yán cí wěi xiè
上又遣宫女为市肆，鬻卖众物，令宰臣及公卿为商贾，与之交易，因为忿争，言辞猥亵。
shàng yǔ hòu guān zhī yǐ wéi xiào lè
因为买卖双方忿怒争论，双方言辞丑恶低下，皇上与韦皇后观看，以资欢笑快乐。
rén yín shì zhōng shū guó gōng wéi jù yuán wèi shàng shū zuǒ pú yè bìng tóng zhōng shū mén xià sān pǐn
壬寅，侍中、舒国公韦巨源为尚书左仆射，并同中书门下三品。
wù wǔ
戊午，
bīng bù shàng shū yǐng guó gōng zōng chu kè zhōng shū lìng
兵部尚书、郢国公宗楚客中书令，
zhōng shū shì láng cuó guó gōng xiāo zhì zhōng wèi shì zhōng
中书侍郎、酂国公萧至忠为侍中，
tài fǔ qīng wéi sì lì wèi bīng bù shàng shū tóng zhōng shū mén xià sān pǐn
太府卿韦嗣立为兵部尚书、同中书门下三品，
zhōng shū shì láng jiǎn jiào lì bù shì láng cuī shí tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì
中书侍郎、检校吏部侍郎崔湜同中书门下平章事，
bīng bù shì láng zhào yàn zhāo wèi zhōng shū shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì
兵部侍郎赵彦昭为中书侍郎、同中书门下平章事。
gēng shēn rì chì zǐ sè wú guāng
庚申，日赤紫色，无光。
wù yín lǐ bù shàng shū jiān yáng zhōu dà dū dū cáo guó gōng wéi wēn wèi tài zǐ shǎo bǎo jiān yáng zhōu dà dū dū tóng zhōng shū mén xià sān pǐn
戊寅，礼部尚书兼扬州大都督、曹国公韦温为太子少保兼扬州大都督、同中书门下三品。
tài cháng shǎo qīng jiān jiǎn jiào lì bù shì láng zhèng yīn tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì
太常少卿兼检校吏部侍郎郑愔同中书门下平章事。
xià wǔ yuè bǐng xū cuī shí zhèng yīn zuò zāng shí biǎn xiāng zhōu cì shǐ yīn biǎn jiāng zhōu sī mǎ
夏五月丙戌，崔湜、郑愔坐赃，湜贬襄州刺史，愔贬江州司马。
liù yuè guǐ chǒu tài bái zhòu jiàn yú dōng jǐng
六月癸丑，太白昼见于东井。
gēng zǐ yǐ jīng jí duō quē shǐ tiān xià sōu guā
庚子，以经籍多缺，使天下搜括。
rén yín yǐ hàn bì zhèng diàn jiǎn shàn qīn lù qiú tú
壬寅，以旱， 避正殿，减膳，亲录囚徒。
guǐ mǎo shàng shū yòu pú yè yáng zài sī hōng
癸卯，尚书右仆射杨再思薨。
qiū qī yuè yǐ mǎo shuò zhèn jūn dà jiàng jūn yòu xiāo wèi jiāng jūn jiān zhī tài shǐ shì jiā yè zhì zhōng pèi liú liǔ zhōu
秋七月乙卯朔，镇军大将军、右骁卫将军、兼知太史事迦业至忠配流柳州。
bǐng chén suō gé qiǎn shǐ lái jiàng
丙辰，娑葛遣使来降。
xīn yǒu xìng lí yuán tíng yàn shì chén xué shì
辛酉，幸梨园亭，宴侍臣学士。
huáng hòu biǎo qǐng zhū fù rén bù yīn fū zǐ ér jiā yì hào zhě xǔ tóng jiàn rèn zhí shì guān tīng zǐ sūn yòng yìn cóng zhī
皇后表请诸妇人不因夫子而加邑号者，许同见任职事官，听子孙用荫，从之。
rén xū ān fú mén wài shè wú zhē zhāi sān pǐn yǐ shàng xíng xiāng
壬戌，安福门外设无遮斋，三品已上行香。
guǐ hài yù chéng qìng diàn lù qiú tú
癸亥，御承庆殿，录囚徒。
rén wǔ qiǎn shǐ cè xiāo wèi dà jiàng jūn jiān wèi wèi qīng jīn hé wáng tū qí shī shǒu zhōng wèi guī huà kè hán
壬午，遣使册骁卫大将军、兼卫尉卿、金河王突骑施守忠为归化可汗。
bā yuè yǐ yǒu tè jìn xíng zhōng shū lìng zhào guó gōng li jiào wèi tè jìn tóng zhōng shū mén xià sān pǐn shì zhōng cuó guó gōng xiāo zhì zhōng wèi zhōng shū lìng tè jìn yún guó gōng wéi ān shí wèi shì zhōng
八月乙酉，特进、行中书令、赵国公李峤为特进、同中书门下三品，侍中、酂国公萧至忠为中书令，特进、郧国公韦安石为侍中。
gēng yín zhū zhōu gè zhì sī tián cān jūn yī yuán
庚寅，诸州各置司田参军一员。
tǔ bō zàn pǔ qiǎn shǐ bó lù xīng fèng jìn guó xìn zàn pǔ zǔ suō jìn wù jí shàng zhōng gōng ān guó xiāng wáng tài píng gōng zhǔ yǒu chà
吐蕃赞普遣使勃禄星奉进国信、赞普祖娑进物，及上中宫、安国相王、太平公主有差。
rén chén qiǎn shí shǐ xún chá tiān xià
壬辰，遣十使巡察天下。
yǒu xīng bèi yú zǐ gōng
有星孛于紫宫。
lìng tè jìn pèi yú
令特进佩鱼。
sǎn zhí pèi yú zì cǐ shǐ yě
散职佩鱼，自此始也。
yǐ wèi qīn sòng shuò fāng jūn zǒng guǎn hán guó gōng zhāng rén dǎn yú tōng huà mén wài shàng zhì xù fù shī
乙未， 亲送朔方军总管、韩国公张仁亶于通化门外，上制序赋诗。
yǐ sì xìng ān lè gōng zhǔ shān tíng yàn shì chén xué shì cì zēng bó yǒu chà
乙巳，幸安乐公主山亭， 宴侍臣、学士，赐缯帛有差。
jiǔ yuè rén xū xìng jiǔ qǔ tíng zi yàn shì chén xué shì
九月壬戌，幸九曲亭子，宴侍臣、学士。
wù chén lì bù shàng shū huái xiàn gōng sū guī wèi shàng shū yòu pú yè tóng zhōng shū mén xià sān pǐn
戊辰，吏部尚书、怀县公苏瑰为尚书右仆射、同中书门下三品。
dōng shí yuè gēng yín xìng ān lè gōng zhǔ jīn chéng xīn zhái yàn shì chén xué shì
冬十月庚寅，幸安乐公主金城新宅，宴侍臣、学士。
shí yī yuè yǐ chǒu qīn sì nán jiāo huáng hòu dēng tán yà xiàn zuǒ pú yè shū guó gōng wéi jù yuán wèi zhōng xiàn
十一月乙丑，亲祀南郊， 皇后登坛亚献，左仆射舒国公韦巨源为终献。
dà shè tiān xià jiàn xì qiú tú jí shí è xián shè chú zhī zá fàn liú rén bìng fàng hái
大赦天下，见系囚徒及十恶咸赦除之， 杂犯流人并放还。
jīng wén wǔ sān pǐn yǐ shàng cì jué yī děng sì pǐn yǐ xià jiā yī jiē jīng guān jí yìng xí yuè mù rù sān pǐn wǔ pǐn jiǎn kǎo gāo nián bǎn shòu
京文武三品已上赐爵一等，四品已下加一阶，京官及应袭岳牧入三品五品减考，高年版授。
dà pú sān rì
大酺三日。
rén shēn xìng jiàn zǐ líng
壬申，幸见子陵。
jiǎ xū kāi fǔ yí tóng sān sī ruì guó gōng dòu lú qīn wàng hōng
甲戌，开府仪同三司、芮国公豆卢钦望薨。
tǔ bō zàn pǔ qiǎn qí dà chén shàng zàn tǔ lái nì nǚ
吐蕃赞普遣其大臣尚赞吐来逆女。
shí èr yuè rén xū qián shàng shū yòu pú yè sòng guó gōng táng xiū jǐng wèi tài zǐ shǎo shī tóng zhōng shū mén xià sān pǐn
十二月壬戌，前尚书右仆射、 宋国公唐休璟为太子少师、同中书门下三品。
jiǎ zǐ shàng xìng xīn fēng zhī wēn tāng
甲子，上幸新丰之温汤。
gēng zǐ xìng bīng bù shàng shū wéi sì lì zhuāng fēng sì lì wèi xiāo yáo gōng shàng qīn zhì xù fù shī biàn yóu bái lù guān
庚子，幸兵部尚书韦嗣立庄，封嗣立为逍遥公，上亲制序赋诗，便游白鹿观。
jiǎ chén qǔ cì xīn fēng xiàn bǎi xìng gěi fù yī nián xíng cóng guān cì xūn yī zhuǎn
甲辰，曲赐新丰县，百姓给复一年，行从官赐勋一转。
shì rì xìng lí shān
是日幸骊山。
yǐ sì zhì zì wēn tāng
乙巳，至自温汤。
yǐ yǒu lìng zhū sī zhǎng guān xiàng lǐ quán fang kàn pō hú wáng qǐ hán xì
乙酉，令诸司长官向醴泉坊看泼胡王乞寒戏。
sì nián chūn zhēng yuè yǐ mǎo yú huà dù sì mén shè wú zhē dà zhāi
四年春正月乙卯，于化度寺门设无遮大斋。
bǐng yín shàng yuán yè dì yǔ huáng hòu wēi xíng guān dēng yīn xìng zhōng shū lìng xiāo zhì zhōng zhī dì
丙寅上元夜，帝与皇后微行观灯， 因幸中书令萧至忠之第。
shì yè fàng gōng nǚ shù qiān rén kàn dēng yīn cǐ duō yǒu wáng yì zhě
是夜，放宫女数千人看灯，因此多有亡逸者。
dīng mǎo yè yòu wēi xíng kàn dēng
丁卯夜，又微行看灯。
dīng chǒu mìng zuǒ xiāo wèi dà jiàng jūn hé yuán jūn shǐ yáng ju wèi sòng jīn chéng gōng zhǔ rù tǔ bō shǐ
丁丑，命左骁卫大将军、河源军使杨矩为送金城公主入吐蕃使。
jǐ mǎo xìng shǐ píng sòng jīn chéng gōng zhǔ guī tǔ bō
己卯， 幸始平，送金城公主归吐蕃。
èr yuè rén wǔ qǔ shè xián yáng shǐ píng gǎi shǐ píng wèi jīn chéng xiàn
二月壬午，曲赦咸阳、始平，改始平为金城县。
biàn xìng cháng ān lìng wáng guāng fǔ mǎ wéi běi yuán zhuāng
便幸长安令王光辅马嵬北原庄。
guǐ wèi zhì zì jīn chéng
癸未，至自金城。
gēng xū lìng zhōng shū mén xià gòng fèng guān wǔ pǐn yǐ shàng wén wǔ sān pǐn yǐ shàng bìng zhū xué shì děng zì fāng lín mén rù jí yú lí yuán qiú chǎng fēn péng bá hé dì yǔ huáng hòu gōng zhǔ qīn wǎng guān zhī
庚戌，令中书门下供奉官五品已上、文武三品已上并诸学士等， 自芳林门入，集于梨园球场，分朋拔河，帝与皇后、公主亲往观之。
sān yuè jiǎ yín xìng lín wèi tíng xiū xì yǐn cì qún guān liǔ quān yǐ pì è
三月甲寅，幸临渭亭修禊饮，赐群官柳棬以辟恶。
bǐng chén yóu yàn táo huā yuán
丙辰，游宴桃花园。
gēng shēn jīng shī yǔ mù bīng jǐng yì
庚申，京师雨木冰，井溢。
rén xū cì zǎi chén yǐ xià nèi yàng jīn zǐ
壬戌，赐宰臣已下内样巾子。
xià sì yuè dīng hài shàng yóu yīng táo yuán yǐn zhōng shū mén xià wǔ pǐn yǐ shàng zhū sī zhǎng guān xué shì děng rù fāng lín yuán cháng yīng táo biàn lìng mǎ shàng kǒu zhāi zhì jiǔ wéi lè
夏四月丁亥，上游樱桃园，引中书门下五品已上诸司长官学士等入芳林园尝樱桃，便令马上口摘，置酒为乐。
yǐ wèi xìng lóng qìng chí jié cǎi wèi lóu yàn shì chén fàn zhōu xì yuè yīn xìng lǐ bù shàng shū dòu xī zhái
乙未，幸隆庆池，结彩为楼，宴侍臣，泛舟戏乐，因幸礼部尚书窦希宅。
wǔ yuè xīn yǒu mì shū jiān cì guó wáng yōng gǎi fēng biàn wáng
五月辛酉，秘书监、赐虢王邕改封汴王。
yǐ chǒu huáng hòu qǐng jiā sì wáng sān pǐn
乙丑，皇后请加嗣王三品。
dīng mǎo qián xǔ zhōu sī bīng cān jūn yàn qīn róng shàng shū yán huáng hòu gàn yù guó zhèng ān lè gōng zhǔ wǔ yán xiù zōng chu kè děng tóng wēi zōng shè
丁卯，前许州司兵参军燕钦融上书，言皇后干预国政，安乐公主、武延秀、宗楚客等同危宗社。
dì nù zhào qīn róng tíng jiàn pū shā zhī
帝怒，召钦融廷见，扑杀之。
shí ān lè gōng zhǔ zhì yù huáng hòu lín cháo chēng zhì ér qiú lì wèi huáng tài nǚ zì shì yǔ hòu hé móu jìn zhèn
时安乐公主志欲皇后临朝称制，而求立为皇太女，自是与后合谋进鸩。
liù yuè rén wǔ dì yù dú bēng yú shén lóng diàn nián wǔ shí wǔ
六月壬午，帝遇毒，崩于神龙殿，年五十五。
mì bù fā sāng huáng hòu qīn zǒng shù zhèng
秘不发丧，皇后亲总庶政。
guǐ wèi yǐ xíng bù shàng shū péi tán gōng bù shàng shū zhāng xī bìng tóng zhōng shū mén xià sān pǐn yī jiù dōng dōu liú shǒu
癸未， 以刑部尚书裴谈、工部尚书张锡并同中书门下三品，依旧东都留守。
lì bù shàng shū zhāng xǐ fú zhōng shū shì láng cén xī lì bù shì láng cuī shí bìng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì
吏部尚书张喜福、中书侍郎岑羲、吏部侍郎崔湜并同中书门下平章事。
yòu mìng zuǒ yòu jīn wú wèi dà jiàng jūn zhào chéng ēn yòu jiān mén dà jiàng jūn xuē jiǎn shuài bīng wǔ bǎi rén wǎng jūn zhōu bèi qiáo wáng zhòng fú
又命左右金吾卫大将军赵承恩、右监门大将军薛简帅兵五百人往均州，备谯王重福。
lì wēn wáng zhòng mào wèi huáng tài zǐ
立温王重茂为皇太子。
jiǎ shēn fā sāng yú tài jí diàn xuān yí zhì
甲申，发丧于太极殿，宣遗制。
huáng tài hòu lín cháo dà shè tiān xià gǎi yuán wèi táng lóng
皇太后临朝，大赦天下，改元为唐隆。
jiàn xì qiú tú cháng shè suǒ bù miǎn zhě xián shè chú zhī cháng liú rèn fàng guī tián lǐ fù fàn hén jiǎ xián cóng xǐ dí
见系囚徒常赦所不免者咸赦除之，长流任放归田里，负犯痕瘕咸从洗涤。
nèi wài guān sān pǐn yǐ shàng cì jué yī jí sì pǐn yǐ xià jiā yī jiē
内外官三品已上赐爵一级，四品已下加一阶。
yǐ ān guó xiāng wáng dàn wèi tài zǐ tài shī
以安国相王旦为太子太师。
jìn fēng yōng wáng shǒu lǐ wèi bīn wáng shòu chūn jùn wáng chéng qì wèi sòng wáng zōng zhèng qīng jìn fēng xīn xīng wáng
进封雍王守礼为邠王，寿春郡王成器为宋王，宗正卿晋封新兴王。
dīng hài huáng tài zǐ jí dì wèi yú jiù qián shí nián shí liù
丁亥，皇太子即帝位于柩前，时年十六。
huáng tài hòu wéi shì lín cháo chēng zhì dà shè tiān xià cháng shè suǒ bù yuán zhě xián shè chú zhī
皇太后韦氏临朝称制，大赦天下，常赦所不原者咸赦除之。
nèi wài bīng mǎ zhū qīn zhǎng réng lìng wéi wēn zǒng zhī
内外兵马诸亲掌，仍令韦温总知。
shí zhào zhū fǔ zhé chōng bīng wǔ wàn rén fēn tún jīng chéng liè wéi zuǒ yòu yíng zhū wéi zǐ zhí fēn tǒng zhī
时召诸府折冲兵五万人分屯京城，列为左右营，诸韦子侄分统之。
rén chén qiǎn shǐ zhū dào xún fǔ jì chù nè guān nèi dào zhāng jiā fú hé běi dào cén xī hé nán dào
壬辰，遣使诸道巡抚，纪处讷关内道，张嘉福河北道，岑羲河南道。
gēng zǐ yè lín zī wáng huì jǔ bīng zhū zhū wéi wǔ jiē xiāo shǒu yú ān fú mén wài wéi tài hòu wéi luàn bīng suǒ shā
庚子夜，临淄王讳举兵诛诸韦、武，皆枭首于安福门外，韦太后为乱兵所杀。
jiǔ yuè dīng mǎo bǎi guān shàng shì yuē xiào hé huáng dì miào hào zhōng zōng
九月丁卯，百官上谥曰孝和皇帝，庙号中宗。
shí yī yuè jǐ yǒu zàng yú dìng líng
十一月己酉，葬于定陵。
tiān bǎo shí sān zài èr yuè gǎi shì yuē dà hé dà shèng dà zhāo xiào huáng dì
天宝十三载二月，改谥曰大和大圣大昭孝皇帝。
shǐ chén yuē lián shì kě yǐ lǜ tān fū xián chén bù néng fǔ chán zhǔ
史臣曰：廉士可以律贪夫，贤臣不能辅孱主。
chéng yǐ zhì hūn jìn xí xīn wú yuǎn tú bù zhī chuàng yè zhī nán wéi qǔ dāng nián zhī lè
诚以志昏近习，心无远图，不知创业之难，唯取当年之乐。
xiào hé huáng dì yuè zì fù yǐ qiān yú fáng líng qí qū zhàng lì zhī xiāng qì kuò yōu qiú zhī de
孝和皇帝越自负扆，迁于房陵，崎岖瘴疠之乡，契阔幽囚之地。
suǒ yǐ zhāng hàn yáng pái huái yú kè fù dí liáng gōng gěng yè yǐ zòu lùn suì de shēng huán yōng fēi jǐ lì
所以张汉阳徘徊于克复，狄梁公哽咽以奏论，遂得生还，庸非己力。
jì dí chú jīn hǔ zài wò xuán héng bù néng zuì jǐ yǐ xiè wàn fāng ér gèng màn yóu yǐ huī bā zhèng
洎涤除金虎，再握璇衡，不能罪己以谢万方，而更漫游以隳八政。
zòng yàn qī zhī shān dǎng zé zōu yǔ zhēng héng
纵艳妻之煽党，则棸、 楀争衡；
xìn yāo nǚ yǐ náo quán zé yí lún shī xù
信妖女以挠权，则彝伦失序。
huán jìng yóu zhī fù zú jié mǐn suǒ yǐ xìng gē jìng yǐ yuán shǒu zhī zūn bù miǎn qí méi zhī huò
桓、敬由之覆族，节愍所以兴戈，竟以元首之尊，不免齐眉之祸。
bǐ hàn jìn zhī huì yíng bèi wèi yōu gǒu fēi jì yǐ mìng shì zhī cái zé tǔ dé qù yě
比汉、晋之惠、盈辈为优，苟非继以命世之才，则土德去也。
ruì zōng xuán zhēn dà shèng dà xīng xiào huáng dì huì dàn gāo zōng dì bā zi zhōng zōng mǔ dì
睿宗玄真大圣大兴孝皇帝，讳旦，高宗第八子，中宗母弟。
lóng shuò èr nián liù yuè jǐ wèi shēng yú cháng ān
龙朔二年六月己未， 生于长安。
qí nián fēng yīn wáng yáo lǐng jì zhōu dà dū dū chán yú dà dū hù yòu jīn wú wèi dà jiàng jūn
其年封殷王，遥领冀州大都督、单于大都护、右金吾卫大将军。
jí zhǎng qiān gōng xiào yǒu hào xué gōng cǎo lì yóu ài wén zì xùn gǔ zhī shū
及长， 谦恭孝友，好学，工草隶，尤爱文字训诂之书。
qián fēng yuán nián xǐ fēng yù wáng
干封元年，徙封豫王。
zǒng zhāng èr nián xǐ fēng jì wáng
总章二年， 徙封冀王。
shàng chū míng xù lún zhì shì qù xù zì
上初名旭轮，至是去“旭”字。
shàng yuán èr nián xǐ fēng xiāng wáng bài yòu wèi dà jiàng jūn
上元二年，徙封相王，拜右卫大将军。
yí fèng sān nián qiān luò mù
仪凤三年，迁洛牧；
gǎi míng dàn xǐ fēng yù wáng
改名旦，徙封豫王。
sì shèng yuán nián zé tiān lín cháo fèi zhōng zōng wèi lú líng wáng lì yù wáng wèi huáng dì réng lín cháo chēng zhì
嗣圣元年，则天临朝，废中宗为庐陵王， 立豫王为皇帝，仍临朝称制。
jí gé mìng gǎi guó hào wèi zhōu jiàng dì wèi huáng sì lìng yī jiù míng lún xǐ jū dōng gōng qí jù yí yī bǐ huáng tài zǐ
及革命，改国号为周，降帝为皇嗣，令依旧名轮，徙居东宫，其具仪一比皇太子。
shèng lì yuán nián zhōng zōng zì fáng líng hái
圣历元年，中宗从房陵还朝。
dì shù chēng jí bù cháo qǐng ràng wèi yú zhōng zōng
帝数称疾不朝，请让位于中宗。
zé tiān suì lì zhōng zōng wèi huáng tài zǐ fēng dì wèi xiāng wáng yòu gǎi míng dàn shòu tài zǐ yòu wèi lǜ
则天遂立中宗为皇太子，封帝为相王，又改名旦，授太子右卫率。
cháng ān zhōng bài sī tú yòu yǔ lín wèi dà jiàng jūn
长安中， 拜司徒、右羽林卫大将军。
zì zé tiān chū lín cháo jí gé mìng zhī jì wáng shì lǚ yǒu biàn gù dì měi gōng jiǎn tuì ràng jìng miǎn yú huò
自则天初临朝及革命之际，王室屡有变故，帝每恭俭退让，竟免于祸。
shén lóng yuán nián yǐ zhū zhāng yì zhī kūn dì gōng jìn hào ān guó xiāng wáng qiān tài wèi jiā shí fēng
神龙元年，以诛张易之昆弟功，进号安国相王，迁太尉，加实封。
qí nián lì wèi huáng tài dì gù cí bù shòu
其年立为皇太弟，固辞不受。
jǐng lóng sì nián xià liù yuè zhōng zōng bēng wéi shù rén lín cháo yǐn yòng qí dǎng fēn wò zhèng bǐng jì dì wàng shí sù gāo qián móu wēi hài
景龙四年夏六月，中宗崩，韦庶人临朝，引用其党，分握政柄，忌帝望实素高， 潜谋危害。
gēng zǐ yè
庚子夜，
lín zī wáng huì yǔ tài píng gōng zhǔ zi xuē chóng jiǎn qián cháo yì wèi liú yōu qiú zhǎng shàng guǒ yì má sì zōng yuàn zǒng jiān zhōng shào jīng děng lǜ bīng rù běi jūn
临淄王讳与太平公主子薛崇简、前朝邑尉刘幽求、长上果毅麻嗣宗、苑总监钟绍京等率兵入北军，
zhū wéi wēn jì chù nè zōng chu kè wǔ yán xiù mǎ qín kè yè jìng néng zhào lǚ wēn yáng jūn děng
诛韦温、纪处讷、宗楚客、武延秀、马秦客、 叶静能、赵履温、杨均等，
zhū wéi wǔ dǎng yǔ jiē zhū zhī
诸韦、武党与皆诛之。
xīn chǒu dì xié shǎo dì yù ān fú mén lóu wèi yù bǎi xìng dà shè tiān xià jiàn xì qiú tú cháng shè suǒ bù miǎn zhě xián shè chú zhī
辛丑，帝挟少帝御安福门楼慰谕百姓，大赦天下，见系囚徒常赦所不免者咸赦除之。
nèi wài wén wǔ guān sān pǐn yǐ shàng cì jué yī jí sì pǐn yǐ xià jiā yī jiē qīn huáng sān děng yǐ shàng jiā liǎng jiē sì děng yǐ xià jí zhū qīn cì xūn sān zhuǎn tiān xià bǎi xìng miǎn jīn nián tián zū zhī bàn
内外文武官三品已上赐爵一级， 四品已下加一阶，亲皇三等已上加两阶，四等已下及诸亲赐勋三转，天下百姓免今年田租之半。
jìn fēng lín zī wáng wèi píng wáng yǐ xuē chóng jiǎn wèi lì jié jùn wáng
进封临淄王为平王，以薛崇简为立节郡王。
zhōng shào jīng wèi zhōng shū shì láng liú yōu qiú wèi zhōng shū shè rén bìng cān zhī jī wù jiā shí fēng
钟绍京为中书侍郎，刘幽求为中书舍人，并参知机务，加实封。
qí yú fēng shǎng yǒu chà
其余封赏有差。
qiǎn shǐ fēn háng zhū dào xuān yù réng lìng wǎng jūn zhōu wèi láo qiáo wáng
遣使分行诸道宣谕，仍令往均州慰劳谯王。
rén yín
壬寅，
zuǒ qiān niú zhōng láng jiàng sòng wáng chéng qì wèi zuǒ wèi dà jiàng jūn
左千牛中郎将、宋王成器为左卫大将军，
sī nóng shǎo qīng tóng zhèng yuán héng yáng wáng chéng yì wèi yòu wèi dà jiàng jūn
司农少卿同正员、 衡阳王成义为右卫大将军，
tài fǔ shǎo qīng tóng zhèng yuán bā líng wáng lóng fàn wèi zuǒ yǔ lín wèi dà jiàng jūn
太府少卿同正员、巴陵王隆范为左羽林卫大将军，
tài pú shǎo qīng tóng zhèng yuán péng chéng wáng lóng yè wèi yòu yǔ lín wèi dà jiàng jūn
太仆少卿同正员、彭城王隆业为右羽林卫大将军。
huáng mén shì láng li rì zhī tóng zhōng shū mén xià sān pǐn
黄门侍郎李日知同中书门下三品。
guǐ mǎo diàn zhōng jiān zhī nèi wài xián jiù jiǎn jiào lóng wǔ yòu jūn réng yā zuǒ yòu xiāng wàn qí píng wáng huì tóng zhōng shū mén xià sān pǐn
癸卯，殿中兼知内外闲厩、检校龙武右军、仍押左右厢万骑平王讳同中书门下三品。
zhōng shū shì láng yǐng chuān jùn gōng zhōng shào jīng wèi zhōng shū lìng
中书侍郎、颍川郡公钟绍京为中书令。
zhōng shū lìng cuó guó gōng xiāo zhì zhōng wéi xǔ zhōu cì shǐ bīng bù shàng shū xiāo yáo gōng wéi sì lì wèi sòng zhōu cì shǐ zhōng shū shì láng zhào yàn zhāo wèi jiàng zhōu cì shǐ xiāo wéi zhào tè zhì wèi
中书令、酂国公萧至忠为许州刺史，兵部尚书、逍遥公韦嗣立为宋州刺史，中书侍郎赵彦昭为绛州刺史，萧、韦、赵特置位。
zhū lì bù shàng shū zhāng jiā fú yú huái zhōu
诛吏部尚书张嘉福于怀州。
qí rì wáng gōng bǎi liáo shàng biǎo xián yǐ guó jiā duō nàn yi lì zhǎng jūn yǐ dì zhòng wàng suǒ guī qǐng jí zūn wèi
其日，王公百僚上表，咸以国家多难，宜立长君，以帝众望所归，请即尊位。
jiǎ chén shǎo dì zhào yuē zì gǔ dì wáng bì yǒu fú mìng xiōng dì xiāng jí cún zhū diǎn lǐ
甲辰，少帝诏曰：“自古帝王，必有符命，兄弟相及，存诸典礼。
zhèn yǐ gū miǎo zāo jiā jiān nán gù cí méng shi wèi qià zhì tú
朕以孤藐， 遭家艰难，顾兹蒙识，未洽治途。
máng máng sì hǎi jiāng hé suǒ shǔ lèi shèng pī jī ruò zhuì yú de
茫茫四海，将何所属，累圣丕基，若坠于地。
wáng shì duō nàn yì zé zhǎng jūn sī yǔ qún gōng tuī chóng míng shèng
王室多难，义择长君，思与群公，推崇明圣。
shū fù xiāng wáng gāo zōng zhī zǐ xī yǐ tiān xià ràng yú xiān dì xiào yǒu kuān jiǎn zhāng xìn zhào rén
叔父相王，高宗之子，昔以天下，让于先帝，孝友宽简，彰信兆人。
shén lóng zhī chū jǐ yǒu míng zhǐ jiāng lì tài dì yǐ wéi fù jūn
神龙之初，己有明旨，将立太弟，以为副君。
wèi wáng kěn cí wèi xíng cè mìng suǒ yǐ dōng gōng xū wèi zhì yú lì nián
为王恳辞，未行册命，所以东宫虚位，至于历年。
chè zhuì zài chén huò biàn cāng cù hòu yè chēng zhì jì lì chōng rén
彻缀在辰，祸变仓卒，后掖称制，计立冲人。
qīn fèng qián huái yuàn zūn lǐ mìng
钦奉前怀，愿遵理命。
shàng shēn tiān shèng zhī zhǐ xià suì cāng shēng zhī xīn
上申天圣之旨，下遂苍生之心；
fǔ jī tú wěi zhī wén yǎng qí zǔ zōng zhī liè
俯稽图纬之文，仰跂祖宗之烈。
zé jīn rì qǐng shū fù xiāng wáng jí huáng dì wèi
择今日，请叔父相王即皇帝位。
zhèn tuì shǒu běn fān guī yú jiù dǐ
朕退守本籓，归于旧邸。
fán bǎi qīng shì jìng chéng zhèn yán kè zàn wǒ tiān rén zhī xiū qī guāng wǒ yǒu táng zhī xūn yè
凡百卿士，敬承朕言，克赞我天人之休期，光我有唐之勋业。
bù gào xiá ěr xián shǐ wén zhī
布告遐迩，咸使闻知。
xiāng wáng shàng biǎo ràng yuē chén yǐ zōng shè shì zhòng jiā guó qíng shēn zhū chú jù nì fèng dài sì zhǔ
”相王上表， 让曰：“臣以宗社事重，家国情深，诛锄巨逆，奉戴嗣主。
jīn chéng zhì zhǐ wěi tuī chén jí
今承制旨，猥推宸极。
zài chén xū báo bù gǎn zhī yīng
在臣虚薄，不敢祗膺。
xún huán zhèn jīng wú rèn gǎn gěng
循环震惊，无任感哽！
zhì dá yuē huáng jí dà bǎo tiān xià zhì gōng wáng zhě lín zhī gài fēi huò yǐ
”制答曰：“皇极大宝，天下至公， 王者临之，盖非获已。
wáng xiān shèng jiù yì cāng shēng tuī yǎng lóng guāng zǐ chén guì yǔn xì wàng
王先圣旧意，苍生推仰，龙光紫宸，贵允系望。
qǐng zūn qián zhǐ wù huò tuī ràng
请遵前旨， 勿或推让。
yú shì shǎo dì xùn yú bié gōng
”于是少帝逊于别宫。
shì rì jí huáng dì wèi yù chéng tiān mén lóu dà shè tiān xià cháng shè suǒ bù miǎn bìng yuán zhī
是日即皇帝位，御承天门楼，大赦天下，常赦所不免并原之。
nèi wài guān sì pǐn yǐ shàng jiā yī jiē xiāng wáng fǔ guān lì jiā liǎng jiē
内外官四品已上加一阶，相王府官吏加两阶。
liú rén cháng liú zhǎng rèn wèi hái zhě bìng fàng hái
流人长流、长任未还者并放还。
lì gōng rén wáng chéng yè yǐ xià qiān yú rén cì jué zhì yǒu chà
立功人王承晔已下千余人，赐爵秩有差。
fēng shǎo dì wèi wēn wáng
封少帝为温王。
qí rì jǐng yún jiàn
其日，景云见。
yǐ sì zhōng shū lìng zhōng shào jīng wèi hù bù shàng shū yuè guó gōng shí fēng wǔ bǎi hù
乙巳，中书令钟绍京为户部尚书、越国公，实封五百户；
zhōng shū shè rén liú yōu qiú wèi shàng shū zuǒ chéng xú guó gōng shí fēng wǔ bǎi hù bìng yī qián zhī zhèng shì
中书舍人刘幽求为尚书左丞、徐国公，实封五百户：并依前知政事。
zuǒ wèi dà jiàng jūn sòng wáng chéng qì wèi tài zǐ tài shī yōng zhōu mù yáng zhōu dà dū dū jiā shí fēng èr bǎi hù
左卫大将军、宋王成器为太子太师、雍州牧、扬州大都督，加实封二百户。
gōng rén bǐ lái qǔ bǎi xìng zǐ nǚ rù gōng zhě fàng hái qí jiā
宫人比来取百姓子女入宫者，放还其家。
bǐng wǔ xīn chú tài cháng shǎo qīng xuē jì wèi huáng mén shì láng cān zhī jī wù
丙午， 新除太常少卿薛稷为黄门侍郎，参知机务。
dīng wèi xǔ zhōu cì shǐ liáng xiàn hòu yáo yuán zhī wèi bīng bù shàng shū tóng zhōng shū mén xià sān pǐn bīng bù shàng shū wéi sì lì wèi zhōng shū lìng
丁未，许州刺史、梁县侯姚元之为兵部尚书、同中书门下三品，兵部尚书韦嗣立为中书令。
zhuī xuē wǔ sān sī wǔ chóng xun guān jué
追削武三思、武崇训官爵。
wù shēn xiāo zhì zhōng wéi sì lì zhào yàn zhāo cuī shí bìng tíng cì shǐ
戊申，萧至忠、韦嗣立、赵彦昭、崔湜并停刺史。
héng yáng wáng chéng yì fēng shēn wáng bā líng wáng jiàng fàn fēng qí wáng péng chéng wáng lóng yè fēng xuē wáng
衡阳王成义封申王，巴陵王降范封岐王，彭城王隆业封薛王。
jǐ yǒu zhèn guó tài píng gōng zhǔ jiā shí fēng wǔ bǎi hù tōng qián yī wàn hù
己酉，镇国太平公主加实封五百户，通前一万户。
qiū qī yuè guǐ chǒu bīng bù shì láng jiān zhī yōng zhōu zhǎng shǐ cuī rì yòng wèi huáng mén shì láng cān zhī jī wù
秋七月癸丑，兵部侍郎兼知雍州长史崔日用为黄门侍郎，参知机务。
bǐng chén zé tiān dà shèng huáng hòu yī jiù hào wèi tiān hòu
丙辰，则天大圣皇后依旧号为天后。
zhuī shì yōng wáng xián wèi zhāng huái tài zǐ shù rén zhòng jùn yuē jié mǐn tài zǐ
追谥雍王贤为章怀太子，庶人重俊曰节愍太子。
fù jìng huī huán yàn fàn cuī xuán wěi zhāng jiǎn zhī yuán shù jǐ chéng wáng qiān lǐ li duō zuò děng guān jué
复敬晖、 桓彦范、崔玄𬀩、张柬之、袁恕己、成王千里、李多祚等官爵。
dīng sì hé nán luò yáng huá zhōu bìng yī jiù míng
丁巳，河南、洛阳、 华州并依旧名。
yǐ luò zhōu zhǎng shǐ sòng jǐng wèi jiǎn jiào lì bù shàng shū tóng zhōng shū mén xià sān pǐn zhōng shū shì láng cén xī wèi yòu sàn qí cháng shì
以洛州长史宋璟为检校吏部尚书、同中书门下三品，中书侍郎岑羲为右散骑常侍。
rén xū yǐ xiāo zhì zhōng wèi jìn zhōu cì shǐ wéi sì lì wéi xǔ zhōu cì shǐ zhào yàn zhāo wèi sòng zhōu cì shǐ bīng bù shàng shū yáo yuán zhī jiān tài zǐ yòu shù zǐ lì bù shàng shū sòng jǐng jiān tài zǐ zuǒ shù zǐ
壬戌，以萧至忠为晋州刺史，韦嗣立为许州刺史，赵彦昭为宋州刺史，兵部尚书姚元之兼太子右庶子，吏部尚书宋璟兼太子左庶子。
guǐ hài lì bù shì láng cuī shí wèi shàng shū yòu chéng ba zhī zhèng shì
癸亥，吏部侍郎崔湜为尚书右丞，罢知政事。
jiǎ zǐ yòu pú yè xǔ guó gōng sū guī bīng bù shàng shū yáo yuán zhī lì bù shàng shū sòng jǐng yòu cháng shì pàn xíng bù shàng shū cén xī bìng chōng shǐ cè dìng líng
甲子，右仆射许国公苏瑰、兵部尚书姚元之、吏部尚书宋璟、右常侍判刑部尚书岑羲并充使册定陵。
bǐng yín yáo yuán zhī jiān zhōng shū lìng
丙寅，姚元之兼中书令。
dīng mǎo sū guī wèi shàng shū zuǒ pú yè réng jiù tóng zhōng shū tóng xià sān pǐn
丁卯，苏瑰为尚书左仆射，仍旧同中书同下三品。
sòng guó gōng táng xiū jǐng zhì shì
宋国公唐休璟致仕。
yòu wǔ wèi dà jiàng jūn shè yòu yù shǐ dài fū tóng zhōng shū mén xià sān pǐn hán guó gōng zhāng rén dǎn yòu wèi dà jiàng jūn
右武卫大将军、摄右御史大夫、同中书门下三品、韩国公张仁亶右卫大将军。
wù chén cuī rì yòng wèi yōng zhōu zhǎng shǐ xuē jì wèi yòu sàn qí cháng shì bìng tíng zhī jī wu
戊辰，崔日用为雍州长史， 薛稷为右散骑常侍，并停知机务。
tè jìn tóng zhōng shū mén xià sān pǐn zhào guó gōng li jiào wèi huái zhōu cì shǐ
特进、同中书门下三品、赵国公李峤为怀州刺史。
fèi sī tián cān jūn
废司田参军。
jǐ sì cè píng wáng wèi huáng tài zǐ
己巳，册平王为皇太子。
dà shè tiān xià gǎi yuán wèi jǐng yún
大赦天下，改元为景云。
nèi wài guān jiǔ pǐn yǐ shàng jí zi wèi fù hòu zhě gè jiā xūn yī zhuǎn zì shén lóng yǐ lái zhí jiàn wang zāo fēi mìng zhě xián lìng shì mù tiān xià zhōu xiàn míng mù tiān shòu yǐ lái gǎi wéi wǔ zì zhě bìng lìng fù jiù
内外官九品已上及子为父后者各加勋一转，自神龙以来直谏枉遭非命者咸令式墓，天下州县名目天授以来改为“武”字者并令复旧。
fèi wǔ shì chóng ēn miào qí hào líng shùn líng bìng qù líng míng
废武氏崇恩庙，其昊陵、顺陵并去陵名。
jǐng yún yuán nián qī yuè jǐ sì zhì zì jīn shòu zuǒ yòu pú yè shì zhōng zhōng shū lìng liù shàng shū yǐ shàng guān tīng ràng qí yú tíng ràng
景云元年七月己巳，制自今授左右仆射、侍中、中书令、六尚书已上官听让， 其余停让。
zhuī fèi huáng hòu wéi shì wèi shù rén ān lè gōng zhǔ wèi bèi nì shù rén
废皇后韦氏，追称为庶人，安乐公主追废为悖逆庶人。
dīng chǒu gǎi tài shǐ jiān wèi tài shǐ jú lì mì shū shěng
丁丑，改太史监为太史局， 隶秘书省。
bā yuè guǐ sì xīn chú jí zhōu cì shǐ qiáo wáng zhòng fú qián rù dōng dōu gòu nì zhōu xiàn tǎo píng zhī
八月癸巳，新除集州刺史、谯王重福潜入东都构逆，州县讨平之。
xiān shì zhōng zōng shí guān jué yū làn yīn yī fēi zhǔ mò chì ér shòu guān zhě wèi zhī xié fēng zhì shì bìng lìng bà miǎn
先是， 中宗时官爵渝滥，因依妃、主墨敕而授官者，谓之斜封，至是并令罢免。
guǐ mǎo gǎi mén xià fāng wèi zuǒ chūn fāng diǎn shū fang wèi yòu chūn fāng zuǒ yòu yǔ lín wèi yī jiù wèi zuǒ yòu yǔ lín jūn
癸卯，改门下坊为左春坊，典书坊为右春坊，左右羽林卫依旧为左右羽林军。
jiǔ yuè gēng xū fēng huáng tài zǐ nán sì zhēn wéi xǔ chāng jùn wáng sì qiān wéi zhēn dìng jùn wáng
九月庚戌，封皇太子男嗣贞为许昌郡王，嗣谦为真定郡王。
dōng shí yuè jiǎ shēn zhào xiào jìng huáng dì shén zhǔ xiān fù tài miào yǒu wéi gǔ yì yú dōng dōu bié lì yì zōng miào
冬十月甲申，诏孝敬皇帝神主先祔太庙，有违古义，于东都别立义宗庙。
dīng wèi yáo yuán zhī wèi zhōng shū lìng jiān jiǎn jiào bīng bù shàng shū
丁未，姚元之为中书令，兼检校兵部尚书。
shí yī yuè jǐ yǒu zàng xiào hé huáng dì yú dìng líng
十一月己酉，葬孝和皇帝于定陵。
xīn hài tài zǐ tài shī sòng wáng chéng qì wèi shàng shū zuǒ pú yè
辛亥，太子太师、宋王成器为尚书左仆射。
sū guī wèi tài zǐ shǎo fù shì zhōng yún guó gōng wéi ān shí wèi tài zǐ shǎo bǎo gǎi fēng xún guó gōng bìng ba zhī zhèng shì
苏瑰为太子少傅，侍中、郧国公韦安石为太子少保，改封郇国公，并罢知政事。
wù chén sòng wáng chéng qì wèi sī tú jiān lǐng yáng zhōu dà dū dū
戊辰，宋王成器为司徒，兼领扬州大都督。
gēng wǔ tài zǐ shǎo fù sū guī hōng
庚午，太子少傅苏瑰薨。
shì suì wéi shù rén bèi nì shù rén bìng yǐ lǐ gǎi zàng wǔ sān sī fù zǐ pōu guān lù shī
是岁，韦庶人、悖逆庶人并以礼改葬，武三思父子剖棺戮尸。
èr nián chūn zhēng yuè dīng wèi shuò yǐ shān líng rì jìn bù shòu cháo hè
二年春正月丁未朔，以山陵日近，不受朝贺。
guǐ chǒu gǎi quán zhōu wèi mǐn zhōu zhì dōu dū fǔ gǎi wǔ róng zhōu wèi quán zhōu
癸丑，改泉州为闽州，置都督府，改武荣州为泉州。
tū jué mò chuò qiǎn shǐ qǐng hé qīn xǔ zhī
突厥默啜遣使请和亲，许之。
jǐ wèi tài pú qīng guō yuán zhèn zhōng shū shì láng zhāng shuō bìng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì
己未，太仆卿郭元振、中书侍郎张说并同中书门下平章事。
jiǎ zǐ gǎi fēng wēn wáng zhòng mào wèi xiāng wáng qiān yú jí zhōu
甲子，改封温王重茂为襄王，迁于集州。
yǐ chǒu zhuī zūn huáng hòu liú shì wèi sù míng huáng hòu mù yuē huì líng
乙丑，追尊皇后刘氏为肃明皇后， 墓曰惠陵；
dé fēi dòu shì wèi zhāo chéng huáng hòu mù yuē jìng líng
德妃窦氏为昭成皇后，墓曰靖陵。
èr yuè dīng chǒu lìng huáng tài zǐ jiān guó
二月丁丑，令皇太子监国。
jiǎ chén yáo yuán zhī zuǒ shòu shēn zhōu cì shǐ sòng jǐng zuǒ shòu chǔ zhōu cì shǐ
甲辰，姚元之左授申州刺史，宋璟左授楚州刺史。
wéi ān shí wèi shì zhōng
韦安石为侍中。
bǐng xū liú yōu qiú wèi hù bù shàng shū ba zhī zhèng shì
丙戌，刘幽求为户部尚书，罢知政事。
wù zǐ zhào zhōng zōng shí xié fēng guān bìng xǔ yī jiù
戊子，诏中宗时斜封官并许依旧。
gēng shēn fù zhì tài zǐ zuǒ yòu yù dé tài zǐ zuǒ yòu zàn shàn gè zhì liǎng yuán
庚申，复置太子左右谕德、太子左右赞善，各置两员。
wù xū guō yuán zhèn wèi bīng bù shàng shū réng yī jiù tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì
戊戌，郭元振为兵部尚书，仍依旧同中书门下平章事。
jǐ wèi gǎi xiū wén guǎn wèi zhāo wén guǎn
己未，改修文馆为昭文馆。
huáng mén shì láng li rì zhī wèi zuǒ tái yù shǐ dài fū yī jiù tóng zhōng shū mén xià sān pǐn
黄门侍郎李日知为左台御史大夫，依旧同中书门下三品。
xià sì yuè gēng chén zhāng shuō wèi bīng bù shì láng yī jiù tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì
夏四月庚辰，张说为兵部侍郎，依旧同中书门下平章事。
guǐ wèi fēn yíng zhōu zhì zhèng zhōu
癸未，分瀛州置郑州。
zhào yǐ shì diǎn xuán zōng lǐ jūn jī yì zhěng rén huà sú jiào bié gōng qí
诏以释典玄宗，理均迹异，拯人化俗，教别功齐。
zì jīn měi yuán fǎ shì jí huì sēng ní dào shì nǚ guān děng yí qí xíng dào jí
自今每缘法事集会，僧尼、道士、 女冠等宜齐行道集。
jiǎ shēn wéi ān shí wèi zhōng shū lìng
甲申，韦安石为中书令；
sòng wáng chéng qì wèi tài zǐ bīn kè réng yī jiù yáo lǐng yáng zhōu dà dū dū
宋王成器为太子宾客，仍依旧遥领扬州大都督。
bǐng shēn li rì zhī wèi shì zhōng
丙申，李日知为侍中。
rén yín dà shè tiān xià zhòng fú tú dǎng fàng xuě
壬寅，大赦天下，重福徒党放雪。
jīng guān sì pǐn yǐ xià jiā yī jiē wài guān cì xūn yī zhuǎn sān pǐn yǐ shàng gè cì jué yī jí
京官四品已下加一阶，外官赐勋一转，三品已上各赐爵一级。
tiān xià làn dù sēng ní dào shì nǚ guān bìng yī jiù
天下滥度僧尼、道士、女冠并依旧。
yòu lìng nèi wài guān yī shàng yuán yuán nián jiǔ pǐn yǐ shàng wén wǔ guān xián dài shǒu jīn suàn dài wǔ guān xián dài qī shì zhàn xiè bìng zú
又令内外官依上元元年九品已上文武官，咸带手巾算袋，武官咸带七事占鞢并足。
qí yāo dài yī pǐn zhì wǔ pǐn bìng yòng jīn liù pǐn qī pǐn bìng yòng yín bā pǐn jiǔ pǐn bìng yòng tōu shí
其腰带一品至五品并用金，六品七品并用银，八品九品并用𨱎石。
yú dài zhe zǐ zhě jīn zhuāng zhe fēi zhě yín zhuāng
鱼袋着紫者金装， 着绯者银装。
jǐng lóng sān nián yǐ qián bū xuán bìng fàng miǎn
景龙三年已前逋悬并放免。
tiān xià dà pú wǔ rì
天下大酺五日。
wǔ yuè gēng xū fù wǔ shì hào líng shùn líng réng liàng zhì guān shǔ tài píng gōng zhǔ wèi wǔ yōu jì qǐng yě
五月庚戌，复武氏昊陵、顺陵，仍量置官属，太平公主为武攸暨请也。
gēng shēn wéi ān shí jiā kāi fǔ yí tóng sān sī
庚申， 韦安石加开府仪同三司。
xīn chǒu gǎi xi chéng gōng zhǔ wèi jīn xiān gōng zhǔ chāng lóng gōng zhǔ wèi yù zhēn gōng zhǔ réng zhì jīn xiān yù zhēn liǎng guān
辛丑，改西城公主为金仙公主，昌隆公主为玉真公主，仍置金仙、玉真两观。
rén xū diàn zhōng jiān dòu huái zhēn wèi zuǒ tái yù shǐ dài fū tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì
壬戌，殿中监窦怀贞为左台御史大夫、同中书门下平章事。
liù yuè rén wǔ yī hàn dài gù shì fēn zhì èr shí sì dū du fǔ
六月壬午，依汉代故事，分置二十四都督府。
rùn liù yuè chū zhì shí dào àn chá shǐ
闰六月，初置十道按察使。
qiū qī yuè xīn zhì dōu dū fǔ bìng tíng
秋七月，新置都督府并停。
wéi yōng luò zhōu zhǎng shǐ yáng yì jīng bìng sì dà dū du fǔ zhǎng shǐ jiē wèi sān pǐn
唯雍洛州长史、扬益荆并四大都督府长史阶为三品。
bā yuè yǐ mǎo zhào yǐ xìng shèng sì shì gāo zǔ jiù zhái yǒu shì shù tiān shòu zhōng kū sǐ zhì shì chóng shēng dà shè tiān xià
八月乙卯，诏以兴圣寺是高祖旧宅，有柿树，天授中枯死，至是重生，大赦天下。
qí móu shā jié shā zào wěi tóu shǒu bìng miǎn sǐ pèi liú lǐng nán guān diǎn shòu zāng zhě tè cóng fàng miǎn
其谋杀、劫杀、造伪头首并免死配流岭南，官典受赃者特从放免。
tiān xià dà pú sān rì
天下大酺三日。
dīng sì huáng tài zǐ shì diàn yú tài xué
丁巳，皇太子释奠于太学。
jǐ sì wéi ān shí wèi shàng shū yòu pú yè tóng zhōng shū mén xià sān pǐn jiān tài zǐ bīn kè lǐ bù shàng shū dòu xī jiè wèi tài zǐ shǎo fù
己巳，韦安石为尚书右仆射、同中书门下三品兼太子宾客，礼部尚书窦希玠为太子少傅。
gēng wǔ gǎi zuǒ yòu tún wèi wèi zuǒ yòu wēi wèi zuǒ yòu zōng wèi lǜ fǔ wèi zuǒ yòu sī yù fǔ hún yí jiān wèi tài shǐ jiān
庚午，改左右屯卫为左右威卫，左右宗卫率府为左右司御府，浑仪监为太史监。
jiǔ yuè dīng mǎo dòu huái zhēn wèi shì zhōng
九月丁卯，窦怀贞为侍中。
dōng shí yuè jiǎ chén lì bù shàng shū liú yōu qiú wèi shì zhōng sàn qí cháng shì wèi zhī gǔ tóng zhōng shū mén xià sān pǐn tài zǐ zhān shì cuī shí wèi zhōng shū shì láng tóng zhōng shū mén xià sān pǐn zhōng shū shì láng lù xiàng xiān tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì
冬十月甲辰，吏部尚书刘幽求为侍中，散骑常侍魏知古同中书门下三品，太子詹事崔湜为中书侍郎、同中书门下三品，中书侍郎陆象先同中书门下平章事。
wéi ān shí wèi shàng shū zuǒ pú yè dōng dōu liú shǒu
韦安石为尚书左仆射、东都留守，
shì zhōng li rì zhī wèi hù bù shàng shū
侍中李日知为户部尚书，
bīng bù shàng shū guō yuán zhèn wèi lì bù shàng shū
兵部尚书郭元振为吏部尚书，
shì zhōng jiān jiǎn jiào zuǒ tái yù shǐ dài fū dòu huái zhēn wèi zuǒ tái yù shǐ dài fū
侍中兼检校左台御史大夫窦怀贞为左台御史大夫，
bīng bù shì láng jiān zuǒ shù zǐ zhāng shuō wèi shàng shū zuǒ chéng ba zhī zhèng shì
兵部侍郎兼左庶子张说为尚书左丞：罢知政事。
shí yī yuè wù yín gǎi tài shǐ jiān wèi tài shǐ jú yī jiù lì mì shū shěng
十一月戊寅，改太史监为太史局，依旧隶秘书省。
gǎi wáng shī wèi fu
改王师为傅。
sān nián chūn zhēng yuè xīn wèi shuò qīn yè tài miào
三年春正月辛未朔，亲谒太庙。
guǐ yǒu shàng shǐ shì cǎn fú yù zhèng diàn shòu cháo hè
癸酉，上始释惨服，御正殿受朝贺。
jiǎ xū bìng fén jiàng sān zhōu dì zhèn huài rén lú shè
甲戌，并、 汾、绛三州地震，坏人庐舍。
xīn sì nán jiāo
辛巳，南郊。
wù zǐ gōng gēng jí tián
戊子，躬耕籍田。
jǐ chǒu dà shè tiān xià gǎi yuán wèi tài jí
己丑，大赦天下，改元为太极。
nèi wài guān sì pǐn yǐ xià jiā yī jiē sān pǐn yǐ shàng jiā jué yī jí
内外官四品已下加一阶，三品已上加爵一级。
kǒng xuān fù cí miào běn zhōu qǔ cè jìn sān shí hù yǐ gōng sǎ sǎo
孔宣父祠庙，本州取侧近三十户以供洒扫。
tiān xià dà pú wǔ rì tè cì lǎo rén jiǔ shí yǐ shàng fēi shān yá hù bā shí yǐ shàng lǜ shān mù hù
天下大酺五日，特赐老人九十已上绯衫牙笏，八十已上绿衫木笏。
yǐ wèi hù bù shàng shū cén xī zuǒ tái yù shǐ dài fū dòu huái zhēn bìng tóng zhōng shū mén xià sān pǐn
乙未，户部尚书岑羲、左台御史大夫窦怀贞并同中书门下三品。
èr yuè dīng yǒu mì shū zēng shǎo jiān yī yuán guāng lù dà lǐ hóng lú tài fǔ wèi wèi zōng zhèng gè zēng zhì shǎo qīng yī yuán shào fǔ jiān jiāng zuò jiān zēng zhì shǎo jiān yī yuán guó zǐ jiàn zēng zhì sī yè yī yuán zuǒ yòu tái gè zēng zhì zhōng chéng yī yuán
二月丁酉，秘书增少监一员，光禄、大理、鸿胪、太府、卫尉、宗正各增置少卿一员，少府监、将作监增置少监一员，国子监增置司业一员，左右台各增置中丞一员。
yōng luò èr zhōu bìng yì jīng yáng sì dà dū du fǔ gè zēng zhì sī mǎ yī yuán réng fēn wéi zuǒ yòu sī mǎ
雍洛二州、并益荆扬四大都督府各增置司马一员，仍分为左右司马。
dīng hài huáng tài zǐ shì diàn yú guó xué
丁亥，皇太子释奠于国学。
zhuī zèng yán huí wèi tài zǐ tài shī zēng shēn wèi tài zǐ tài bǎo
追赠颜回为太子太师，曾参为太子太保。
měi nián chūn qiū shì diàn yǐ sì kē dì zǐ zēng shēn cóng sì liè yú èr shí èr xián zhī shàng
每年春秋释奠，以四科弟子、曾参从祀，列于二十二贤之上。
xīn yǒu fèi yòu yù shǐ tái guān yuán
辛酉，废右御史台官员。
jǐ sì bān xīn gé shì yú tiān xià
己巳，颁新格式于天下。
xià sì yuè xīn chǒu zhì yuē
夏四月辛丑，制曰：
zhèn wén cuò xíng yóu yú yòng xíng qù shā cún hu bì shā
朕闻措刑由于用刑，去杀存乎必杀。
míng fá jùn diǎn zì gǔ ér rán
明罚峻典，自古而然；
lì zhì qí rén yú shì hū zài
立制齐人，于是乎在。
zì wǒ cháo jiàn guó jǐn jiāng bǎi nián tiān xià hé píng qí lái yǐ jiǔ
自我朝建国，仅将百年，天下和平，其来已久。
wǎng chéng duò jì shǒu fǎ pō zhuān
往承隋季，守法颇专；
bǐ xí shí ān chí gāng rì huǎn
比袭时安，持纲日缓。
kuàng zhèn báo dé shèn mò dǎi xiān
况朕薄德，甚莫逮先；
wéi rén nán lǐ yuǎn bù rú xī
惟人难理，远不如昔。
yuè cóng shǒu wèi sān zài yú zī shù wù fán láo bù sǔn guǐ jǐng
粤从守位，三载于兹， 庶务烦劳，不损晷景。
cháng wèi zì wǒ zuò zé gǎn ér chéng huà
尝谓自我作则，感而成化；
tòng hu mí sú wàng fǎn bù wēi wǎng chéng
痛乎迷俗忘返，不威罔惩。
jiāng zhì chún fēng xiān guī zhòng diǎn
将至纯风，先归重典。
bǐ zhě zāng huì bù xī yū làn gōng xíng fàng xīn wèi níng jìn fàn wú jù
比者赃贿不息，渝滥公行，放心未宁，禁犯无惧。
cǐ yān zàn gé qī yú chéng píng suì gē xiǎo cí yǐ chóng dà tǐ
此焉暂革，期于承平，遂割小慈，以崇大体。
zì jīn yǐ hòu zào wěi tóu shǒu zhě zhǎn réng méi yī fáng zī cái tóng yòng yìn zhě bìng tíng duó
自今已后，造伪头首者斩，仍没一房资财，同用荫者并停夺。
fēi tóu shǒu zhě jiǎo
非头首者绞。
qí chéng qián zào wěi rén xiàn shí rì nèi shǒu shǐ jìn
其承前造伪人，限十日内首使尽。
guān diǎn zhǔ sī wǎng fǎ shòu zāng yì pǐ yǐ shàng xiān jué zhàng yī bǎi
官典主司枉法受赃一匹已上，先决杖一百。
qí yuán zāng jí è zhuàng bèi jiě jí yǔ tì zhě fēi xuǎn shí bù dé zhé rù jīng chéng
其缘赃及恶状被解及与替者，非选时不得辄入京城。
zòng jiā guàn zài jīng bù dé zhé zhì cháo táng wàng yǒu pī sù
纵家贯在京，不得辄至朝堂，妄有披诉。
rú yǒu cǐ sè bìng jué zhàng réng jiā biǎn chì
如有此色，并决杖仍加贬斥。
qí xiān zài jīng chéng zhě xiàn sān rì nèi lēi hái
其先在京城者，限三日内勒还。
shàng xià guān liáo zhé yuán sī qíng xiāng zhǔ zhě qí shòu zhǔ rén yi fēng zhuàng zòu wén
上下官僚辄缘私情相嘱者，其受嘱人宜封状奏闻。
chéng qì yǐ xià zhèn zì jué fá
成器已下，朕自决罚。
qí yú wáng gōng yǐ xià bìng jiě jiàn rèn guān sān wǔ nián jiān bù xū chǐ lù
其余王公已下，并解见任官，三五年间不须齿录。
qí jìn zhuàng rén bié jiā bāo shǎng
其进状人别加褒赏。
yù shǐ yi lìng fēn chá zhū sī
御史宜令分察诸司。
wǔ yuè wù yín qīn sì běi jiāo
五月戊寅，亲祀北郊。
xīn wèi dà shè tiān xià gǎi yuán wèi yán hé
辛未，大赦天下，改元为延和。
huán yàn fàn jìng huī cuī xuán wěi zhāng jiǎn zhī yuán shù jǐ děng tè hái qí zǐ sūn shí fēng èr bǎi hù
桓彦范、敬晖、崔玄𬀩、 张柬之、袁恕己等，特还其子孙实封二百户。
tiān xià dà pú wǔ rì
天下大酺五日。
liù yuè guǐ chǒu hù bù shàng shū cén xī wèi shì zhōng
六月癸丑，户部尚书岑羲为侍中。
yǐ mǎo zhuī diàn zé tiān huáng hòu yuē tiān hòu shèng dì
乙卯，追奠则天皇后曰天后圣帝。
gēng shēn yōu zhōu dū du sūn jiǎn lǜ zuǒ xiāo wèi jiāng jūn li jiè luò zuǒ wēi wèi jiāng jūn zhōu yǐ tì děng jiàng bīng sān wàn yǔ xī shǒu lǐng li dà fǔ zhàn yú xíng shān wèi zéi suǒ bài jiǎn méi yú zhèn
庚申，幽州都督孙俭率左骁卫将军李楷洛、左威卫将军周以悌等，将兵三万，与奚首领李大辅战于硎山，为贼所败， 俭没于阵。
rén xū wèi zhī gǔ wèi hù bù shàng shū réng yī jiù tóng zhōng shū mén xià sān pǐn
壬戌，魏知古为户部尚书，仍依旧同中书门下三品。
qiū qī yuè gēng wǔ dòu huái zhēn wèi shàng shū yòu pú yè píng zhāng jūn guó zhòng shì
秋七月庚午，窦怀贞为尚书右仆射，平章军国重事。
jǐ mǎo shàng guān lè yú ān fú mén yǐ zhú jì zhòu jīng rì nǎi zhǐ
己卯，上观乐于安福门，以烛继昼，经日乃止。
bā yuè gēng zǐ dì chuán wèi yú huáng tài zǐ zì chēng tài shàng huáng dì wǔ rì yí dù shòu cháo yú tài jí diàn zì chēng yuē zhèn sān pǐn yǐ shàng chú shòu jí dà xíng yù bìng zì jué zhī qí chǔ fèn shì chēng gào lìng
八月庚子，帝传位于皇太子，自称太上皇帝，五日一度受朝于太极殿，自称曰朕，三品已上除授及大刑狱，并自决之，其处分事称诰、令。
huáng dì měi rì shòu cháo yú wǔ dé diàn zì chēng yuē yǔ sān pǐn yǐ xià chú shòu jí tú zuì bìng lìng jué zhī qí chǔ fèn shì chēng zhì chì
皇帝每日受朝于武德殿，自称曰予，三品已下除授及徒罪并令决之，其处分事称制、敕。
jiǎ chén dà shè tiān xià gǎi yuán wèi xiān tiān
甲辰，大赦天下，改元为先天。
bā yuè wù shēn huáng dì zi xǔ chāng wáng sì zhí gǎi fēng tán wáng zhēn dìng wáng sì qiān wèi yǐng wáng
八月戊申，皇帝子许昌王嗣直改封郯王，真定王嗣谦为郢王。
jǐ yǒu yǐ sòng wáng chéng qì wèi sī kōng yī jiù yáo lǐng yáng zhōu dà dū dū
己酉，以宋王成器为司空，依旧遥领扬州大都督。
gēng xū dòu huái zhēn wèi shàng shū zuǒ pú yè tóng zhōng shū mén xià sān pǐn réng jiān yù shǐ dài fū
庚戌，窦怀贞为尚书左仆射、同中书门下三品，仍兼御史大夫；
liú yōu qiú wèi shàng shū yòu pú yè yī jiù tóng zhōng shū mén xià sān pǐn
刘幽求为尚书右仆射，依旧同中书门下三品；
wèi zhī gǔ wèi shì zhōng
魏知古为侍中；
cuī shí wèi zhōng shū lìng
崔湜为中书令；
bìng jiān xiū guó shǐ
并监修国史。
dīng sì lì huáng dì fēi wáng shì wèi huáng hòu
丁巳，立皇帝妃王氏为皇后。
guǐ hài liú yōu qiú pèi liú fēng zhōu
癸亥，刘幽求配流封州。
jiǔ yuè dīng mǎo shuò rì yǒu shí zhī
九月丁卯朔，日有蚀之。
jiǎ shēn fēng huáng dì zǐ sì shēng wèi shǎn wáng
甲申，封皇帝子嗣升为陕王。
dōng shí yuè gēng zǐ huáng dì qīn yè tài miào lǐ bì yù yán xǐ mén dà shè tiān xià
冬十月庚子，皇帝亲谒太庙，礼毕，御延喜门，大赦天下。
rén yín fù zhāo chéng huáng hòu sù míng huáng hòu shén zhǔ yú yí kūn miào
壬寅，祔昭成皇后、肃明皇后神主于仪坤庙。
guǐ mǎo huáng dì xìng xīn fēng zhī wēn tāng xiào liè yú wèi chuān
癸卯，皇帝幸新丰之温汤，校猎于渭川。
shí èr yuè dīng wèi gào jìn rén tú shā quǎn jī
十二月丁未，诰禁人屠杀犬鸡。
wù wǔ gǎi jī zhōu wèi yí zhōu
戊午，改箕州为仪州。
èr nián chūn zhēng yuè chì hé běi zhū zhōu tuán jié bīng mǎ jiē lìng běn zhōu cì shǐ yā zhǎng
二年春正月，敕河北诸州团结兵马，皆令本州刺史押掌。
yǐ hài lì bù shàng shū jiān tài zi yòu yù dé cuó guó gōng xiāo zhì zhōng wèi zhōng shū lìng
乙亥，吏部尚书兼太子右谕德、酂国公萧至忠为中书令。
shàng yuán rì yè shàng huáng yù ān fú mén guān dēng chū nèi rén lián mèi tà gē zòng bǎi liáo guān zhī yī yè fāng ba
上元日夜，上皇御安福门观灯，出内人连袂踏歌，纵百僚观之，一夜方罢。
èr yuè bǐng shēn gǎi lóng zhōu wèi láng zhōu shǐ zhōu wèi jiàn zhōu
二月丙申，改隆州为阆州，始州为剑州。
fēn jì zhōu zhì shēn zhōu
分冀州置深州。
chū yǒu sēng pó tuó qǐng yè kāi mén rán dēng bǎi qiān jù sān rì sān yè
初，有僧婆陀请夜开门然灯百千炬，三日三夜。
huáng dì yù yán xǐ mén guān dēng zòng lè fán sān rì yè
皇帝御延喜门观灯纵乐，凡三日夜。
zuǒ shí yí yán tǐng zhī shàng shū jiàn zhī nǎi zhǐ
左拾遗严挺之上疏谏之，乃止。
sān yuè xīn mǎo huáng hòu sì xiān cán
三月辛卯，皇后祀先蚕。
guǐ sì zhì chì biǎo zhuàng shū zòu jiān dié nián yuè děng shù zuò yī shí sān shí sì shí zì
三十日，皇帝诏令，凡是表状、书奏、片戋牒年月等字数，应作一十、三十、四十等字样。
xià liù yuè bǐng chén bīng bù shàng shū shuò fāng dào héng jūn dà zǒng guǎn guō yuán zhèn jiā tóng zhōng shū mén xià sān pǐn
夏六月丙辰，兵部尚书、朔方道行军大总管郭元振加同中书门下三品。
qiū qī yuè jiǎ zǐ tài píng gōng zhǔ yǔ pú yè dòu huái zhēn shì zhōng cén xī zhōng shū lìng xiāo zhì zhōng zuǒ yǔ lín dà jiàng jūn cháng yuán jiè děng móu nì shì jué huáng dì lǜ bīng zhū zhī
秋七月甲子，太平公主与仆射窦怀贞、侍中岑羲、中书令萧至忠、左羽林大将军常元楷等谋逆，事觉，皇帝率兵诛之。
qióng qí dǎng yǔ tài zǐ shǎo bǎo xuē jì zuǒ sàn qí cháng shì gǔ yīng fú yòu yǔ lín jiāng jūn li cí li qīn zhōng shū shè rén li yóu zhōng shū lìng cuī shí shàng shū zuǒ chéng lú cáng yòng tài shǐ lìng fu xiào zhōng sēng huì fàn děng jiē zhū zhī
穷其党与，太子少保薛稷、左散骑常侍贾膺福、 右羽林将军李慈李钦、中书舍人李猷、中书令崔湜、尚书左丞卢藏用、太史令傅孝忠、僧惠范等皆诛之。
bīng bù shàng shū guō yuán zhèn cóng shàng yù chéng tiān mén lóu dà shè tiān xià zì dà pì zuì yǐ xià wú qīng zhòng xián shè chú zhī
兵部尚书郭元振从上御承天门楼，大赦天下，自大辟罪已下， 无轻重咸赦除之。
yì rì tài shàng huáng gào yuē zhèn jiāng gāo jū wú wéi zì jīn hòu jūn guó xíng zhèng yī shì yǐ shàng bìng qǔ huáng dì chǔ fèn
翌日，太上皇诰曰：’朕将高居无为，自今后军国刑政一事以上， 并取皇帝处分。
kāi yuán sì nián xià liù yuè jiǎ zǐ tài shàng huáng dì bēng yú bǎi fú diàn shí nián wǔ shí wǔ
开元四年夏六月甲子，太上皇帝崩于百福殿，时年五十五。
qiū qī yuè jǐ hài shàng zūn shì yuē dà shèng zhēn huáng dì miào yuē ruì zōng
秋七月己亥，上尊谥曰大圣贞皇帝，庙曰睿宗。
dōng shí yuè gēng wǔ zàng yú qiáo líng
冬十月庚午，葬于桥陵。
tiān bǎo shí sān zài èr yuè gǎi shì yuē xuán zhēn dà shèng dà xīng xiào huáng dì
天宝十三载二月，改谥曰玄真大圣大兴孝皇帝。
shǐ chén yuē fǎ bù yī zé jiān wěi qǐ zhèng bù yī zé péng dǎng shēng shàng jì qǐ qí quán yuán xià hú xi yú bēn jìng
史臣曰：法不一则奸伪起，政不一则朋党生，上既启其泉源，下胡息于奔竞。
guān fu tiān hòu zhī shí yún wěi yú èr zhāng zhī dì
观夫天后之时，云委于二张之第；
xiào hé zhī shì bō zhù yú sān wáng zhī mén
孝和之世，波注于三王之门。
xiàn qí zé chú shè yíng tíng nà huì zé xié fēng mǎn lù xián yǐ jìn qū xiāng guǐ jiān lì shì tú rú huǒ tóu quán ān dé wú bài
献奇则除设盈庭， 纳贿则斜封满路，咸以进趋相轨，奸利是图，如火投泉，安得无败？
jì jǐng lóng jì tǒng wū sú kuò qīng rán yóu tóu zhù yú shèng yú zhī jiān zhǐ zhǎng yú tài píng zhī rì
洎景龙继统， 污俗廓清，然犹投杼于乘舆之间，抵掌于太平之日。
yǐ zhì shū pín gào biàn shàng bù zì ān gōng chén zhì yù mèi zhī kē tiān zǐ xián xún biān zhī zhào
以至书频告变，上不自安，宫臣致御魅之科，天子慊巡边之诏。
bǐ jì wān gōng ér shè wǒ wǒ zé hào qì yǐ xíng xíng
彼既弯弓而射我，我则号泣以行刑。
cǐ suī zhèn guó zhī yóu yì shì lín xuān zhī shī
此虽镇国之尤，亦是临轩之失。
fū jūn rén xiào ài xī zhī yǐ diǎn xíng nà zhī yú guǐ wù bǐ wú jiàn bī xià jué jì yú zì rán zhì dào wéi xīn luàn jiē bù zuò
夫君人孝爱，锡之以典刑，纳之于轨物，俾无僭逼，下绝觊觎， 自然治道惟新，乱阶不作。
xiào hé jì yǐ shī zhī xuán zhēn yì wèi wèi de
孝和既已失之，玄真亦未为得。
zàn yuē xiào hé xuán zhēn jiē xiào xiān rén
赞曰：孝和、玄真，皆肖先人。
lǜ qíng bèi lǐ qǔ lè yú shēn
率情背礼，取乐于身。
yí tú bù lǚ fù zhé yōu zūn
夷涂不履，覆辙攸遵。
fú chí shèng sì lài yǒu xián chén
扶持圣嗣，赖有贤臣。