wéi tǐng zi dài jià dì wàn dàn
○韦挺子待价弟万石
yáng zuǎn zú zǐ hóng lǐ hóng wǔ wǔ zi yuán hēng yuán xǐ yuán yī
杨纂族子弘礼弘武武子元亨元禧元祎
liú dé wēi zi shěn lǐ sūn yì cóng shěn lǐ cóng dì yán sì
刘德威子审礼孙易从审礼从弟延嗣
yán lì dé dì lì běn
阎立德弟立本
liǔ hēng zú zǐ fàn xiōng zi shì hēng sūn huàn zé
柳亨族子范兄子奭亨孙涣泽
cuī yì xuán zi shén qìng
崔义玄子神庆
wéi tǐng yōng zhōu wàn nián rén duò mín bù shàng shū chòng zi yě
韦挺,雍州万年人,隋民部尚书冲子也。
shǎo yǔ yǐn tài zǐ xiāng shàn jí gāo zǔ píng jīng chéng yǐn wèi lǒng xī gōng fǔ jì jiǔ
少与隐太子相善,及高祖平京城,引为陇西公府祭酒。
wǔ dé zhōng lèi qiān tài zǐ zuǒ wèi piào qí jiǎn jiào zuǒ lǜ
武德中,累迁太子左卫骠骑,检校左率。
tài zǐ yù zhī shén hòu gōng chén hǎn yǔ wéi bǐ
太子遇之甚厚,宫臣罕与为比。
qī nián gāo zǔ bì shǔ rén zhì gōng huì yǒu shàng shū yán shì zhě chēng tài zǐ yǔ gōng chén qián gòu yì duān
七年,高祖避暑仁智宫,会有上书言事者,称太子与宫臣潜构异端。
shí qìng zhōu cì shǐ yáng wén gàn gòu nì fú zhū cí shè dōng gōng tǐng yǔ dù yān wáng guī děng bìng zuò liú yú yuè guī
时庆州刺史杨文干构逆伏诛,辞涉东宫,挺与杜淹、王珪等并坐流于越巂。
jí tài zōng zài dōng gōng zhēng bài zhǔ jué láng zhōng
及太宗在东宫,征拜主爵郎中。
zhēn guàn chū wáng guī shù jǔ zhī yóu shì qiān shàng shū yòu chéng
贞观初,王珪数举之,由是迁尚书右丞。
é shòu lì bù shì láng zhuǎn huáng mén shì láng jìn bài yù shǐ dài fū fēng fú yáng xiàn nán
俄授吏部侍郎,转黄门侍郎,进拜御史大夫,封扶阳县男。
tài zōng yǐ tǐng nǚ wèi qí wáng yòu fēi
太宗以挺女为齐王祐妃。
cháng yǔ fáng xuán líng wáng guī wèi zhēng dài zhòu děng jù chéng gù wèn yì yǐ zhèng shì
常与房玄龄、王珪、 魏征、戴胄等俱承顾问,议以政事。
yòu yǔ gāo shì lián líng hú dé fēn děng tóng xiū shì zú zhì lèi chéng shǎng lài
又与高士廉、令狐德棻等同修《氏族志》,累承赏赉。
tài zōng cháng wèi tǐng yuē qīng zhī rèn yù shǐ dài fū dú zhèn yì ěr zuǒ yòu dà chén wú wéi qīng de zhě qīng miǎn zhī zāi
太宗尝谓挺曰:“卿之任御史大夫,独朕意耳,左右大臣无为卿地者,卿勉之哉!
tǐng chén xiè yuē chén nú xià bù zú yǐ rǔ bì xià gāo wèi
”挺陈谢曰:“臣驽下,不足以辱陛下高位。
qiě chén fēi xūn fēi jiù ér chāo chù fān dǐ gù liáo zhī shàng chén yuàn hòu zhī yǐ quàn lì gōng zhě
且臣非勋非旧,而超处籓邸故僚之上,臣愿后之,以劝立功者。
tài zōng bù xǔ
”太宗不许。
xún gǎi shòu yín qīng guāng lù dài fu xíng huáng mén shì láng jiān wèi wáng tài fǔ shì
寻改授银青光禄大夫,行黄门侍郎,兼魏王泰府事。
shí tài yǒu chǒng tài zǐ chéng qián duō guò shī tài zōng wēi yǒu fèi lì zhī yì
时泰有宠,太子承干多过失,太宗微有废立之意。
zhōng shū shì láng dù zhèng lún yǐ lòu xiè jìn zhōng yǔ zuǒ qiān shí tǐng yì yù tài shì tài zōng wèi yuē zhèn yǐ zuì zhèng lún bù rěn gēng zhì qīng yú fǎ
中书侍郎杜正伦以漏泄禁中语左迁,时挺亦预泰事,太宗谓曰:“朕已罪正伦,不忍更置卿于法。
tè yuán zhī
”特原之。
xún qiān tài cháng qīng
寻迁太常卿。
chū tǐng wèi dài fū shí mǎ zhōu wèi jiān chá yù shǐ tǐng yǐ zhōu hán shì shū bù lǐ zhī
初,挺为大夫时,马周为监察御史,挺以周寒士,殊不礼之。
zhì shì zhōu wèi zhōng shū lìng tài zōng cháng fù yù yòng tǐng zài mén xià zhōu mì chén tǐng ào hěn fēi zǎi xiàng qì suì qǐn
至是,周为中书令,太宗尝复欲用挺在门下,周密陈挺傲狠,非宰相器, 遂寝。
shí jiǔ nián jiāng yǒu shì yú liáo dōng zé rén yùn liáng zhōu yòu zòu tǐng cái kān cū shǐ tài zōng cóng zhī
十九年,将有事于辽东,择人运粮,周又奏挺才堪粗使,太宗从之。
tǐng yǐ fù zài duò wèi yíng zhōu zǒng guǎn yǒu jīng lüè gāo lí yí wén
挺以父在隋为营州总管,有经略高丽遗文。
yīn cǐ zòu zhī
因此奏之。
tài zōng shén yuè wèi tǐng yuē yōu zhōu yǐ běi liáo shuǐ èr qiān yú lǐ wú zhōu xiàn jūn xíng zī liáng wú suǒ qǔ gěi qīng yi wèi cǐ shǐ
太宗甚悦,谓挺曰:“幽州以北, 辽水二千余里无州县,军行资粮无所取给,卿宜为此使。
dàn de jūn yòng bù fá gōng bù xì yǐ
但得军用不乏,功不细矣”。
yǐ rén bù shì láng cuī rén shī wèi fù shǐ rèn zì zé wén wǔ guān sì pǐn shí rén wéi zǐ shǐ yǐ yōu yì píng sān zhōu xiāo yǒng èr bǎi rén guān mǎ èr bǎi pǐ wéi cóng
以人部侍郎崔仁师为副使,任自择文武官四品十人为子使,以幽、易、平三州骁勇二百人,官马二百匹为从。
zhào hé běi zhū zhōu jiē qǔ tǐng jié dù xǔ yǐ biàn yi xíng shì
诏河北诸州皆取挺节度,许以便宜行事。
tài zōng qīn jiě diāo qiú jí zhōng jiù mǎ èr pǐ cì zhī
太宗亲解貂裘及中厩马二匹赐之。
tǐng zhì yōu zhōu lìng yàn zhōu sī mǎ wáng ān dé xún qú tōng sāi
挺至幽州,令燕州司马王安德巡渠通塞。
xiān chū yōu zhōu kù wù shì mù zào chuán yùn mǐ ér jìn
先出幽州库物,市木造船,运米而进。
zì sāng qián hé xià zhì lú sī tái qù yōu zhōu bā bǎi lǐ féng ān dé hái yuē zì cǐ zhī wài cáo qú yōng sè
自桑干河下至卢思台,去幽州八百里,逢安德还曰:“自此之外, 漕渠壅塞。
tǐng yǐ běi fāng hán xuě bù kě gèng jìn suì xià mǐ yú tái cè quán zhù zhī dài kāi suì fā chūn fāng shì zhuǎn yùn dù dà bīng zhì jūn liáng bì zú réng chí yǐ wén
”挺以北方寒雪,不可更进,遂下米于台侧权贮之,待开岁发春,方事转运,度大兵至,军粮必足,仍驰以闻。
tài zōng bú yuè zhào tǐng yuē bīng shàng zhuō sù bù guì gōng chí
太宗不悦,诏挺曰:“兵尚拙速,不贵工迟。
zhèn yù shí jiǔ nián chūn dà jǔ jīn yán èr shí nián yùn cáo shén wú wèi yě
朕欲十九年春大举,今言二十年运漕,甚无谓也。
nǎi qiǎn fán zhì lìng wéi huái zhì wǎng tǐng suǒ zhī dù jūn liáng jiǎn fù qú shuǐ
”乃遣繁畤令韦怀质往挺所支度军粮,检覆渠水。
huái zhì hái zòu yuē tǐng bù xiān shì cáo qú zhé jí gōng jiàng zào chuán yùn mǐ jí xià
怀质还奏曰:“挺不先视漕渠,辄集工匠造船,运米即下。
zhì lú sī tái fāng zhī qú bì yù jìn bù dé hái fù shuǐ hé nǎi biàn zhù zhī wú tōng píng yí zhī qū
至卢思台,方知渠闭,欲进不得,还复水涸,乃便贮之无通平夷之区。
yòu tǐng zài yōu zhōu rì zhì yǐn huì shí guāi zhì gōng
又挺在幽州, 日致饮会,实乖至公。
bì xià míng nián chū shī yǐ chén dù zhī kǒng wèi fú shèng cè
陛下明年出师,以臣度之,恐未符圣策。
tài zōng dà nù lìng jiāng zuò shǎo jiān li dào yù dài zhī réng lìng zhì shū shì yù shǐ táng lín chí chuán xiè tǐng fù luò yáng yī yì chú míng réng lìng bái yī sàn cóng
”太宗大怒,令将作少监李道裕代之,仍令治书侍御史唐临驰传械挺赴洛阳,依议除名,仍令白衣散从。
jí qián jūn pò gài móu chéng zhào tǐng tǒng bīng shì zhèn gài móu shì jiàn yòng zhī yě
及前军破盖牟城,诏挺统兵士镇盖牟,示渐用之也。
tǐng chéng shǒu qù dà jūn xuán yuǎn yǔ gāo lì xīn chéng lín jiē rì yè zhàn dòu gǔ zào zhī shēng bù jué
挺城守去大军悬远,与高丽新城邻接,日夜战斗,鼓噪之声不绝。
tǐng bù kān qí yōu qiě bù píng yú shī zhí sù yǔ shù shì gōng sūn cháng shàn nǎi yǔ cháng shū yǐ xù suǒ huái
挺不堪其忧,且不平于失职,素与术士公孙常善,乃与常书以叙所怀。
huì cháng yǐ tā shì bèi jū zì yì ér sǐ suǒ qí náng zhōng de tǐng shū lùn chéng zhōng wēi cù jiān yǒu tàn chàng zhī cí
会常以他事被拘,自缢而死,索其囊中,得挺书,论城中危蹙,兼有叹怅之辞。
tài zōng yǐ tǐng yuàn wàng zhé wèi xiàng zhōu cì shǐ
太宗以挺怨望,谪为象州刺史。
suì yú zú nián wǔ shí bā
岁余卒,年五十八。
zi dài jià chū wèi zuǒ qiān niú bèi shēn
子待价,初为左千牛备身。
yǒng huī zhōng jiāng xià wáng dào zōng dé zuì dài jià jí dào zōng zhī xù yě yuán zuò zuǒ qiān lú lóng fǔ guǒ yì
永徽中,江夏王道宗得罪,待价即道宗之婿也,缘坐左迁卢龙府果毅。
shí jiāng jūn xīn wén líng lǜ bīng zhāo wèi gāo lí xíng zhì tǔ hù zhēn shuǐ gāo lí yǎn qí bù bèi xí jī bài zhī
时将军辛文陵率兵招慰高丽,行至吐护真水,高丽掩其不备, 袭击败之。
dài jià yǔ zhōng láng jiàng xuē rén guì shòu zhào jīng lüè dōng fán yīn lǜ suǒ bù jiù zhī
待价与中郎将薛仁贵受诏经略东蕃,因率所部救之。
wén líng kǔ zhàn zéi jiàn tuì jūn shǐ huò quán
文陵苦战,贼渐退, 军始获全。
dài jià bèi zhòng chuāng liú shǐ zhōng qí zuǒ zú jìng bù yán qí gōng yǐ zú jí miǎn guān ér guī
待价被重疮,流矢中其左足,竟不言其功,以足疾免官而归。
hòu lèi shòu lán zhōu cì shǐ
后累授兰州刺史。
shí tǔ bō lǚ wèi biān huàn gāo zōng yǐ pèi wáng xián wèi liáng zhōu dà dū dū yǐ dài jià wèi sī mǎ
时吐蕃屡为边患,高宗以沛王贤为凉州大都督,以待价为司马。
é yòu qiān xiāo zhōu cì shǐ pín yǒu shǒu yù zhī gōng zhēng bài yòu wǔ wèi jiāng jūn jiān jiǎn jiào yòu yǔ lín jūn shì
俄又迁萧州刺史,频有守御之功,征拜右武卫将军,兼检校右羽林军事。
yí fèng sān nián tǔ bō yòu fàn sāi dài jià fù yǐ běn guān jiǎn jiào liáng zhōu dū du jiān zhī zhèn shǒu bīng mǎ shì
仪凤三年,吐蕃又犯塞,待价复以本官检校凉州都督,兼知镇守兵马事。
é yòu zhēng hái jiù zhí fù fēng fú yáng hòu
俄又征还旧职,复封扶阳侯。
zé tiān lín cháo bài lì bù shàng shū shè sī kōng
则天临朝,拜吏部尚书,摄司空。
yíng gāo zōng shān líng gōng bì jiā jīn zǐ guāng lù dài fu gǎi wéi tiān guān shàng shū tóng fèng gé luán tái sān pǐn cì wù yī qiān duàn réng yǔ yī zi wǔ pǐn
营高宗山陵,功毕,加金紫光禄大夫,改为天官尚书、同凤阁鸾台三品,赐物一千段,仍与一子五品。
dài jià sù wú zǎo jiàn zhī cái zì wǔ zhí ér qǐ jū xuǎn bù jì quán zōng wú xù shèn wéi dāng shí suǒ chī
待价素无藻鉴之才,自武职而起,居选部,既铨综无叙,甚为当时所嗤。
chuí gǒng yuán nián shí yuè fù wèi yàn rán dào héng jūn dà zǒng guǎn yǐ yù tū jué
垂拱元年十月,复为燕然道行军大总管,以御突厥。
míng nián chūn hái
明年春还。
liù yuè bài wén chāng yòu xiāng yī jiù tóng fèng gé luán tái sān pǐn
六月,拜文昌右相,依旧同凤阁鸾台三品。
jì lèi dēng fēi jù pō bù zì ān pín shàng biǎo cí zhí zé tiān měi jiàng yōu zhì bù xǔ zhī
既累登非据, 颇不自安,频上表辞职,则天每降优制不许之。
yòu biǎo qǐng xuē guān zhì huí ēn zèng fù yú shì zèng tǐng rùn zhōu cì shǐ
又表请削官秩,回恩赠父,于是赠挺润州刺史。
míng nián shàng shū qǐng zì xiào róng lǚ zhī yòng yú shì bài ān xī dào héng jūn dà zǒng guǎn dū sān shí liù zǒng guǎn yǐ tǎo tǔ bō jìn fēng fú yáng jùn gōng
明年,上疏请自效戎旅之用,于是拜安息道行军大总管,督三十六总管以讨吐蕃,进封扶阳郡公。
jūn zhì yín shi jiā hé yǔ tǔ bō hé zhàn chū shèng hòu bài
军至寅识迦河,与吐蕃合战,初胜后败。
yòu shǔ tiān hán dòng xuě shī rén duō sǐ liáng kuì yòu bù zhī gěi nǎi xuán shī gōng yuè dùn yú gāo chāng
又属天寒冻雪,师人多死,粮馈又不支给,乃旋师弓月,顿于高昌。
zé tiān dà nù fù jiāng yán wēn gǔ yǐ dòu liú fú fǎ dài jià zuò chú míng pèi liú xiù zhōu xún zú
则天大怒,副将阎温古以逗留伏法,待价坐除名,配流绣州,寻卒。
dì wàn dàn pō yǒu xué yè ér tè shàn yīn lǜ
弟万石,颇有学业,而特善音律。
shàng yuán zhōng zì lì bù láng zhōng qiān tài cháng shǎo qīng
上元中,自吏部郎中迁太常少卿。
dāng shí jiāo miào lè diào jí yàn huì zá lè jiē wàn dàn yǔ tài shǐ lìng yáo xuán biàn zēng sǔn zhī shí rén yǐ wéi chèn zhí
当时郊庙乐调及宴会杂乐,皆万石与太史令姚玄辩增损之,时人以为称职。
xún yòu jiān zhī lì bù xuǎn shì zú guān
寻又兼知吏部选事,卒官。
tǐng cóng zǔ xiōng zǐ ān shí bié yǒu chuán
挺从祖兄子安石,别有传。
yáng zuǎn huá zhōu huá yīn rén yě
杨纂,华州华阴人也。
zǔ jiǎn zhōu dōng yōng zhōu cì shǐ
祖俭,周东雍州刺史。
fù wén wěi duò wēn zhōu cì shǐ
父文伟,隋温州刺史。
zuǎn lüè shè jīng shǐ yóu míng shí wu
纂略涉经史,尤明时务。
shǎo yǔ láng yá yán shī gǔ tún huáng líng hú dé fēn yǒu shàn
少与琅邪颜师古、炖煌令狐德棻友善。
dà yè zhōng jìn shì jǔ shòu shuò fāng jùn sī fǎ shū zuǒ zuò yáng xuán gǎn jìn shǔ chú míng nǎi jiā yú pú chéng
大业中,进士举,授朔方郡司法书佐,坐杨玄感近属除名,乃家于蒲城。
yì jūn dù hé yú cháng chūn gōng yè jiàn
义军渡河,于长春宫谒见。
lèi shòu shì yù shǐ
累授侍御史。
shù shàng shū yán shì yīn bèi zhào wèn zhuó wèi kǎo gōng láng zhōng
数上书言事,因被召问,擢为考功郎中。
zhēn guàn chū cháng ān lìng cì jué cháng ān xiàn nán
贞观初,长安令,赐爵长安县男。
yǒu fù rén yuán shì yāo nì wéi rén suǒ gào zuǎn jiū wèn zhī bù dé qí zhuàng
有妇人袁氏妖逆,为人所告,纂究问之,不得其状。
yuán shì hòu yòu shì fā fú zhū tài zōng yǐ zuǎn wèi bù zhōng jiāng shā zhī
袁氏后又事发伏诛,太宗以纂为不忠,将杀之。
zhōng shū lìng wēn yàn bó yǐ zuǎn guò wù zuì bù zhì sǐ gù jiàn nǎi shè zhī
中书令温彦博以纂过误,罪不至死,固谏,乃赦之。
sān qiān lì bù shì láng
三迁吏部侍郎。
bā nián fù tè jìn xiāo yǔ wèi hé nán dào xún chá dà shǐ yǔ yǔ qíng yǒu bù xié lǚ xiāng biǎo zòu yǔ yīn yǐ huò zuì
八年,副特进萧瑀为河南道巡察大使,与瑀情有不协,屡相表奏,瑀因以获罪。
zuǎn xún bài shàng shū zuǒ chéng
纂寻拜尚书左丞。
zuǎn jì cháng yú lì dào suǒ zài jiē yǒu shēng jī
纂既长于吏道,所在皆有声绩。
é yòu chú lì bù shì láng
俄又除吏部侍郎。
qián hòu diǎn xuǎn shí yú zài quán xù rén lún chēng wéi yǔn dàng
前后典选十余载, 铨叙人伦,称为允当。
rán ér yì wén yǎ jìn kù lì guān shí rèn shù pō wéi shí lùn suǒ jī
然而抑文雅,进酷吏,观时任数,颇为时论所讥。
hòu lì tài cháng shǎo qīng yōng zhōu bié jià jiā yín qīng guāng lù dài fu
后历太常少卿、雍州别驾,加银青光禄大夫。
fù wèi shàng shū zuǒ chéng qiān tài pú qīng jiǎn jiào yōng zhōu bié jià
复为尚书左丞,迁太仆卿,检校雍州别驾。
qiān hù bù shàng shū
迁户部尚书。
yǒng huī chū zú zèng yōu zhōu dū du shì yuē jìng
永徽初卒,赠幽州都督,谥曰敬。
zi shǒu yú zé tiān shí guān zhì yōng zhōu zhǎng shǐ
子守愚,则天时官至雍州长史;
shǒu yì qí zhōu cì shǐ
守挹, 岐州刺史。
zú zǐ hóng lǐ
族子弘礼。
hóng lǐ duò shàng shū lìng sù dì zhī zǐ yě
弘礼,隋尚书令素弟之子也。
fù yuè dà yè zhōng wèi wàn nián lìng yǔ sù zǐ xuán gǎn bù xié cháng mì shàng biǎo chēng xuán gǎn bì wéi luàn
父岳,大业中为万年令,与素子玄感不协,尝密上表称玄感必为乱。
jí xuán gǎn bèi zhū yuè zài cháng ān xì yù dì jù shǐ shè zhī
及玄感被诛,岳在长安系狱,帝遽使赦之。
bǐ shǐ zhì yuè yǐ wèi liú shǒu suǒ shā hóng lǐ děng suì miǎn cóng zuò
比使至,岳已为留守所杀,弘礼等遂免从坐。
gāo zǔ shòu shàn yǐ yáng sù suí dài yǒu xūn yè zhào hóng lǐ xí fēng qīng hé jùn gōng bài tài zǐ tōng shì shè rén
高祖受禅,以杨素隋代有勋业,诏弘礼袭封清河郡公, 拜太子通事舍人。
zhēn guàn zhōng lì bīng bù yuán wài láng réng wèi xī hé dào héng jūn dà zǒng guǎn fǔ zhǎng shǐ sān qiān zhōng shū shè rén
贞观中,历兵部员外郎,仍为西河道行军大总管府长史,三迁中书舍人。
tài zōng yǒu shì liáo dōng yǐ hóng lǐ yǒu wén wǔ cái zhuó bài bīng bù shì láng zhuān diǎn bīng jī zhī wu
太宗有事辽东,以弘礼有文武材,擢拜兵部侍郎,专典兵机之务。
hóng lǐ měi rù cān móu yì chū zé tǒng zhòng gōng zhàn
弘礼每入参谋议,出则统众攻战。
zhu bi zhī zhèn lǐng mǎ bù èr shí sì jūn chū qí bù yì yǐ jī zhī suǒ xiàng cuī pò
驻跸之阵,领马步二十四军,出其不意以击之,所向摧破。
tài zōng zì shān xià jiàn hóng lǐ suǒ tǒng zhī zhòng rén jiē jìn lì shā huò jū duō shén zhuàng zhī
太宗自山下见弘礼所统之众,人皆尽力,杀获居多,甚壮之。
wèi xǔ jìng zōng děng yuē yuè gōng r láng gù yǒu jiā fēng yǐ
谓许敬宗等曰: “越公儿郎,故有家风矣。
shí zhū zǎi xiàng bìng zài dìng zhōu liú fǔ huáng tài zǐ wéi yǒu chǔ suì liáng xǔ jìng zōng jí hóng lǐ zài háng zài suǒ zhǎng zhī jī wu
”时诸宰相并在定州留辅皇太子,唯有褚遂良、许敬宗及弘礼在行在所,掌知机务。
èr shí nián bài zhōng shū shì láng
二十年,拜中书侍郎。
míng nián jiā yín qīng guāng lù dài fu xún qiān sī nóng qīng jiān chōng kūn qiū dào fù dà zǒng guǎn zhū dào jūn jiāng xián shòu jié dù
明年,加银青光禄大夫,寻迁司农卿,兼充昆丘道副大总管,诸道军将咸受节度。
yú shì pò chǔ yuè jiàng chù mì shā yān qí wáng jiàng sà zhī bù huò qiū cí yú tián wáng
于是破处月,降处密,杀焉耆王,降馺支部,获龟兹、于阗王。
kǎi xuán wèi jí xíng shǎng tài zōng yàn jià
凯旋,未及行赏,太宗晏驾。
hóng lǐ pō wǔ dà chén zhī zhǐ yóu shì chū wèi jīng zhōu cì shǐ
弘礼颇忤大臣之旨, 由是出为泾州刺史。
yǒng huī chū lùn kūn qiū zhī gōng gǎi shòu shèng zhōu dū dū
永徽初,论昆丘之功,改授胜州都督。
xún qiān tài fǔ qīng
寻迁太府卿。
sì nián zú zèng lán zhōu dū du shì yuē zhì
四年卒, 赠兰州都督,谥曰质。
dì hóng wǔ
弟弘武。
hóng wǔ shǎo xiū jǐn wǔ dé chū bài zuǒ qiān niú bèi shēn
弘武少修谨,武德初,拜左千牛备身。
yǒng huī zhōng wèi lì bù láng zhōng
永徽中,为吏部郎中。
xiào jìng chū wèi huáng tài zǐ jīng zé liáo cǎi yǐ hóng wǔ wèi zhōng shè rén
孝敬初,为皇太子精择僚采,以弘武为中舍人。
lín dé zhōng jiāng yǒu shì yú dōng yuè hóng wǔ zì jīng zhōu sī mǎ zhuó bài sī róng shǎo cháng bó
麟德中,将有事于东岳,弘武自荆州司马擢拜司戎少常伯。
cóng jià hái gāo zōng tè lìng hóng wǔ bǔ shòu lì bù xuǎn rén wǔ pǐn yǐ shàng guān yóu shì jiàn jiàn qīn wěi
从驾还,高宗特令弘武补授吏部选人五品已上官,由是渐见亲委。
hòu mǔ róng guó fū rén yáng shì yǐ yǔ hóng wǔ tóng zōng yòu chēng jiàn zhī é qiān xī tái shì láng
后母荣国夫人杨氏,以与弘武同宗,又称荐之,俄迁西台侍郎。
qián fēng èr nián yǔ dài zhì dé li ān qī děng tóng dōng xī tái sān pǐn
干封二年,与戴至德、李安期等同东西台三品。
jí zài zhèng shì pō yǐ qīng jiǎn jiàn chēng
及在政事,颇以清简见称。
zǒng zhāng yuán nián zú yú guān zèng biàn zhōu cì shǐ shì yuē gōng
总章元年,卒于官,赠汴州刺史, 谥曰恭。
zi yuán hēng zé tiān shí wéi sī fǔ shǎo qīng
子元亨,则天时为司府少卿;
yuán xǐ shàng shí fèng yù
元禧,尚食奉御。
yuán xǐ pō yǒu yī shù wèi zé tiān suǒ rèn
元禧颇有医术,为则天所任。
cháng wǔ zhāng yì zhī zhī yì yì zhī mì zòu yuán xǐ shì yáng sù xiōng dì zhī hòu sù fù zǐ zài duò yǒu nì jié zǐ sūn bù hé gōng fèng
尝忤张易之之意,易之密奏元禧是杨素兄弟之后,素父子在隋有逆节,子孙不合供奉。
zé tiān nǎi xià zhì yuē duò shàng shū lìng yáng sù xī zài běn cháo zǎo hé shū yù
则天乃下制曰:“隋尚书令杨素,昔在本朝,早荷殊遇。
bǐng xiōng xié zhī dé huái chǎn nìng zhī cái huò luàn jūn shàng lí jiàn gǔ ròu
禀凶邪之德,怀谄佞之才,惑乱君上,离间骨肉。
yáo dòng zhǒng dí níng wéi jué gǔ zhī huò
摇动冢嫡,宁唯掘蛊之祸?
yòu shàn hòu zhǔ zú chéng qǐng fán zhī xìn
诱扇后主,卒成请蹯之衅。
duò shì sàng wáng gài wéi duō pì jiū qí méng zhào shí cǐ zhī yóu
隋室丧亡,盖惟多僻,究其萌兆,实此之由。
shēng wèi bù zhōng zhī rén sǐ wèi bú yì zhī guǐ shēn suī xìng miǎn zi jìng zú zhū
生为不忠之人,死为不义之鬼,身虽幸免,子竟族诛。
sī zé jiān nì zhī móu shì qí tíng xùn
斯则奸逆之谋,是其庭训;
xiǎn báo zhī xíng suì chéng mén fēng
险薄之行,遂成门风。
xíng lù suī jiā zhī yìn réng zài qǐ kě fù jiān suí jìn shì chǐ jì cháo xíng
刑戮虽加,枝胤仍在,岂可复肩随近侍,齿迹朝行?
zhèn jiē tǒng bǎi wáng gōng lín sì hǎi shàng jiā xián zuǒ xià hàn zéi chén cháng yù cóng róng yú wàn jī zhī yú bāo biǎn yú qiān zǎi zhī wài kuàng nián dài wèi yuǎn ěr mù suǒ cún zhě hu
朕接统百王,恭临四海,上嘉贤佐,下捍贼臣,常欲从容于万机之余,褒贬于千载之外,况年代未远,耳目所存者乎?
qí yáng sù jí xiōng dì zǐ sūn bìng bù de lìng rèn jīng guān jí shì wèi
其杨素及兄弟子孙,并不得令任京官及侍卫。
yú shì zuǒ biǎn yuán hēng wèi mù zhōu cì shǐ yuán xǐ wèi zī zhōu zhǎng shǐ yuán xǐ dì gōu shì lìng yuán yī wèi zǐ zhōu sī mǎ
”于是左贬元亨为睦州刺史,元禧为资州长史,元禧弟缑氏令元祎为梓州司马。
zhāng yì zhī zhū hòu yuán hēng děng jiē fù rèn jīng zhí yuán hēng zhì qí zhōu cì shǐ yuán xǐ tāi zhōu cì shǐ yuán yī xuān zhōu cì shǐ
张易之诛后,元亨等皆复任京职,元亨至齐州刺史,元禧台州刺史,元祎宣州刺史。
liú dé wēi xú zhōu péng chéng rén yě
刘德威,徐州彭城人也。
fù zǐ jiāng duò pí líng jùn tōng shǒu
父子将,隋毗陵郡通守。
dé wēi zī mào kuí wěi pō yǐ gàn lüè jiàn chēng
德威姿貌魁伟,颇以干略见称。
dà yè mò cóng zuǒ guāng lù dài fu péi rén jī tǎo zéi huái zuǒ shǒu zhǎn zéi shuài li qīng guī chuán shǒu yú xíng zài suǒ
大业末,从左光禄大夫裴仁基讨贼淮左,手斩贼帅李青珪,传首于行在所。
hòu yǔ rén jī tóng guī li mì mì sù wén qí míng yǔ huī xià bīng lìng yú huái zhōu zhèn shǒu
后与仁基同归李密,密素闻其名,与麾下兵,令于怀州镇守。
wǔ dé yuán nián mì yǔ wáng shì chōng zhàn bài rù cháo dé wēi yì lǜ suǒ bù suí mì guī kuǎn
武德元年,密与王世充战败入朝,德威亦率所部随密归款。
gāo zǔ jiā zhī shòu zuǒ wǔ hou jiāng jūn fēng téng xiàn gōng
高祖嘉之,授左武候将军,封滕县公。
jí liú wǔ zhōu nán qīn zhào dé wēi tǒng bīng jī zhī yòu pàn bīng zhōu zǒng guǎn fǔ sī mǎ
及刘武周南侵,诏德威统兵击之,又判并州总管府司马。
é ér péi jì shī lǜ yú jiè zhōu qí wáng yuán jí qì bīng zhōu hái cháo liú dé wēi zǒng zhī liú fǔ shì
俄而裴寂失律于介州,齐王元吉弃并州还朝,留德威总知留府事。
yuán jí cái chū wǔ zhōu yǐ zhì chéng xià bǎi xìng xiāng shuài tóu zéi
元吉才出,武周已至城下,百姓相率投贼。
wǔ zhōu huò dé wēi lìng lǜ qí běn bīng wǎng hào zhōu zhāo wèi
武周获德威,令率其本兵往浩州招慰。
dé wēi zì bá guī cháo gāo zǔ qīn láo wèn zhī jiān chén zéi zhōng xū shí jí jìn jiàng zhū bù lì hài gāo zǔ jiē jiā nà zhī
德威自拔归朝,高祖亲劳问之,兼陈贼中虚实及晋、绛诸部利害,高祖皆嘉纳之。
gǎi fēng péng chéng xiàn gōng
改封彭城县公。
wèi jǐ jiǎn jiào dà lǐ shǎo qīng
未几,检校大理少卿。
cóng qín jiàn dé píng shì chōng jiē yǒu gōng zhuǎn xíng bù shì láng jiā sàn qí cháng shì qī yǐ píng shòu xiàn zhǔ
从擒建德, 平世充,皆有功,转刑部侍郎,加散骑常侍,妻以平寿县主。
zhēn guàn chū lì dà lǐ tài pū èr qīng jiā jīn zǐ guāng lù dài fu
贞观初,历大理、太仆二卿,加金紫光禄大夫。
é chū wèi mián zhōu cì shǐ yǐ lián píng zhù chēng bǎi xìng wèi zhī lì bēi
俄出为绵州刺史,以廉平著称,百姓为之立碑。
xún jiǎn xiào yì zhōu dà dū dū fǔ zhǎng shǐ
寻检校益州大都督府长史。
shí yī nián fù shòu dà lǐ qīng
十一年,复授大理卿。
tài zōng cháng wèn zhī yuē jìn lái xíng wǎng shāo mì qí guò ān zài
太宗尝问之曰:“近来刑网稍密,其过安在?
dé wēi zòu yán chéng zài zhǔ shàng bù yóu chén xià
”德威奏言:“诚在主上,不由臣下。
rén zhǔ hǎo kuān zé kuān hǎo jí zé jí lǜ wén shī rù jiǎn sān děng shī chū jiǎn wǔ děng
人主好宽则宽,好急则急,律文失入减三等,失出减五等。
jīn zé fǎn shì shī rù zé wú gū shī chū biàn huò dà zuì
今则反是,失入则无辜,失出便获大罪。
suǒ yǐ lì gè zì ài jìng zhí shēn wén fēi yǒu jiào shǐ zhī rán wèi zuì zhī suǒ zhì ěr
所以吏各自爱,竞执深文,非有教使之然,畏罪之所致耳。
bì xià dàn shě suǒ jí zé níng shī bù jīng fù xíng yú jīn rì yǐ
陛下但舍所急,则‘宁失不经’复行于今日矣。
tài zōng shēn rán zhī
”太宗深然之。
shù suì qiān xíng bù shàng shū jiān jiǎn jiào yōng zhōu bié jià
数岁,迁刑部尚书,兼检校雍州别驾。
shí qī nián chí yì wǎng jì zhōu tuī qí wáng yòu hái zhì pú zhōu wén yòu shā zhǎng shǐ quán wàn jì dé wēi rù jù jì zhōu qiǎn shǐ yǐ wén
十七年,驰驿往济州推齐王祐还,至濮州,闻祐杀长史权万纪,德威入据济州,遣使以闻。
zhào dé wēi biàn fā hé nán bīng mǎ yǐ shēn jīng lüè huì zāo mǔ yōu ér ba
诏德威便发河南兵马,以申经略,会遭母忧而罢。
shí bā nián qǐ wèi suì zhōu cì shǐ sān qiān tóng zhōu cì shǐ
十八年,起为遂州刺史,三迁同州刺史。
yǒng huī sān nián zú nián qī shí yī
永徽三年卒,年七十一。
zèng lǐ bù shàng shū yōu zhōu dū du shì yuē xiāng péi zàng xiàn líng
赠礼部尚书、幽州都督,谥曰襄,陪葬献陵。
dé wēi guī mén yǒu mù jiē wù kuān píng suǒ de cái huò duō yǐ fēn shàn zōng qīn
德威闺门友穆, 接物宽平,所得财货,多以分赡宗亲。
zi shěn lǐ xí jué
子审礼袭爵。
shěn lǐ shǎo sàng mǔ wèi zǔ mǔ yuán shì suǒ yǎng
审礼,少丧母,为祖母元氏所养。
suí mò dé wēi cóng péi rén jī tǎo jī dào lù bù tōng
隋末,德威从裴仁基讨击,道路不通。
shěn lǐ nián wèi ruò guàn zì xiāng lǐ fù zài yuán shì dù jiāng bì luàn
审礼年未弱冠,自乡里负载元氏,渡江避乱。
jí tiān xià dìng shǐ xi rù cháng ān
及天下定,始西入长安。
yuán shì ruò yǒu jí shěn lǐ bì qīn cháng tāng yào yuán shì gù wèi sūn yuē wǒ r xiào shùn guàn chè yōu wēi wú yī gù niàn sù jí dùn qīng
元氏若有疾,审礼必亲尝汤药,元氏顾谓孙曰:“我儿孝顺,贯彻幽微,吾一顾念,宿疾顿轻。
zhēn guàn zhōng lì zuǒ xiāo wèi láng jiàng
” 贞观中,历左骁卫郎将。
dīng fù yōu qù zhí
丁父忧去职。
jí zàng xiǎn zú suí chē liú xiě sǎ de xíng lù chēng zhī
及葬,跣足随车,流血洒地,行路称之。
fú què dāng xí jué lèi biǎo ràng dì cháo yì bù xǔ
服阕当袭爵,累表让弟,朝议不许。
yǒng huī zhōng lèi qiān jiāng zuò dà jiàng jiān jiǎn jiào yàn rán dū hù xí fēng péng chéng jùn gōng
永徽中,累迁将作大匠,兼检校燕然都护,袭封彭城郡公。
shěn lǐ fù mò suī jiǔ yóu bēi mù bù yǐ měi jiàn fù shí liáo jiù bì wū yè liú tì
审礼父殁虽久,犹悲慕不已,每见父时僚旧,必呜咽流涕。
mǔ zhèng shì zǎo wáng shì jì mǔ píng shòu xiàn zhǔ shāo jí zhé yōu jù xíng yú róng sè zhōng xī bú mèi
母郑氏早亡, 事继母平寿县主,稍疾辄忧惧形于容色,终夕不寐。
fǔ jì mǔ nán yán jǐng yǒu ài shén dǔ
抚继母男延景,友爱甚笃。
suǒ de lù fèng jiē sòng mǔ chù yǐ zī yán jǐng zhī fèi
所得禄俸,皆送母处,以资延景之费;
ér shěn lǐ qī zǐ chù jī hán yàn rán wèi cháng jiè yì
而审礼妻子处饥寒,晏然未尝介意。
zài cóng tóng jū jiā wú yì cuàn hé mén èr bǎi yú kǒu rén wú jiàn yán
再从同居, 家无异爨,合门二百余口,人无间言。
shāo qiān gōng bù shàng shū jiān jiǎn jiào zuǒ wèi dà jiàng jūn
稍迁工部尚书,兼检校左卫大将军。
yí fèng èr nián tǔ bō kòu liáng zhōu mìng shěn lǐ wéi xíng jūn zǒng guǎn yǔ zhōng shū lìng li jìng xuán hé shì tǎo jī
仪凤二年,吐蕃寇凉州,命审礼为行军总管,与中书令李敬玄合势讨击。
yù zéi yú qīng hǎi jìng xuán hòu qī bù zhì shěn lǐ shì bài wèi zéi suǒ zhí
遇贼于青海,敬玄后期不至,审礼事败,为贼所执。
yǒng lóng èr nián zú yú fán zhōng
永隆二年,卒于蕃中。
zèng gōng bù shàng shū shì yuē xī
赠工部尚书,谥曰僖。
yán jǐng guān zhì shǎn zhōu cì shǐ ruì zōng chū yǐ hòu fù zhuī zèng shàng shū yòu pú yè
延景,官至陕州刺史,睿宗初,以后父追赠尚书右仆射。
shěn lǐ zi yì cóng lì wèi qí zhōu sī bīng cān jūn
审礼子易从,历位岐州司兵参军。
shěn lǐ zhī méi tǔ bō zhào xǔ yì cóng rù fán shěng zhī
审礼之没吐蕃,诏许易从入蕃省之。
jí shěn lǐ zú yì cóng hào kū zhòu yè bù zhǐ huǐ jí guò lǐ
及审礼卒,易从号哭,昼夜不止,毁瘠过礼。
tǔ bō āi qí zhì xíng hái qí fù shī jiù yì cóng tú xiǎn wàn lǐ fú hù guī péng chéng wèi cháo yě zhī suǒ jiē shǎng
吐蕃哀其志行,还其父尸柩,易从徒跣万里, 扶护归彭城,为朝野之所嗟赏。
hòu lì péng zhōu zhǎng shǐ rèn chéng nán
后历彭州长史、任城男。
yǒng chāng zhōng zuò wèi xú jìng zhēn suǒ wū gòu yù hài
永昌中,坐为徐敬贞所诬构遇害。
yì cóng zài guān rén shù jí jiāng xíng rén lì wú yuǎn jìn bēn zǒu jìng jiě yī xiāng shuài zào gōng dé yǐ wéi zhǎng shǐ qí fú zhōu rén cóng zhī zhě shí yú wàn
易从在官仁恕,及将刑,人吏无远近奔走,竞解衣相率造功德,以为长史祈福,州人从之者十余万。
qí wéi rén suǒ ài rú cǐ
其为人所爱如此。
yì cóng zǐ shēng kāi yuán zhōng wèi zhōng shū shè rén tài zi yòu shù zǐ
易从子升,开元中,为中书舍人、太子右庶子。
shěn lǐ cóng fù dì yán sì wén míng nián wèi rùn zhōu sī mǎ shǔ xú jìng yè zuò luàn lǜ zhòng gōng rùn zhōu yán sì yǔ cì shǐ lǐ sī wén gù shǒu bù jiàng
审礼从父弟延嗣,文明年为润州司马,属徐敬业作乱,率众攻润州,延嗣与刺史李思文固守不降。
é ér chéng xiàn jìng yè zhí yán sì yāo zhī lìng jiàng cí yuē yán sì shì méng guó ēn dāng sī xiào mìng zhōu chéng bù shǒu duō fù cháo tíng
俄而城陷,敬业执延嗣,邀之令降,辞曰:“延嗣世蒙国恩, 当思效命,州城不守,多负朝廷。
zhōng bù néng gǒu miǎn tōu shēng yǐ lèi zōng zú qǐ yǐ yī shēn zhī gù wèi qiān zǎi zhī rǔ
终不能苟免偷生,以累宗族,岂以一身之故,为千载之辱?
jīn rì zhī shì de sǐ wèi xìng
今日之事,得死为幸。
jìng yè dà nù jiāng zhǎn zhī qí dǎng wèi sī wēn jiù zhī huò miǎn nǎi qiú zhī yú jiāng dū yù
”敬业大怒,将斩之,其党魏思温救之获免,乃囚之于江都狱。
é ér zéi bài jìng yǐ péi yán jìn qīn bù dé xù gōng qiān wèi zǐ zhōu zhǎng shǐ zài zhuǎn fén zhōu cì shǐ zú
俄而贼败,竟以裴炎近亲,不得叙功,迁为梓州长史,再转汾州刺史卒。
zōng zú zhì cì shǐ zhě èr shí yú rén
宗族至刺史者二十余人。
yán lì dé yōng zhōu wàn nián rén duò diàn nèi shǎo jiān pí zhī zǐ yě
阎立德,雍州万年人,隋殿内少监毗之子也。
qí xiān zì mǎ yì xǐ guān zhōng
其先自马邑徙关中。
pí chū yǐ gōng yì zhī míng lì dé yǔ dì lì běn zǎo chuán jiā yè
毗初以工艺知名,立德与弟立本,早传家业。
wǔ dé zhōng lèi chú shàng yī fèng yù lì dé suǒ zào gǔn miǎn dà qiú děng liù fú bìng yāo yú sǎn shàn xián yī diǎn shì shí rén chēng zhī
武德中,累除尚衣奉御,立德所造衮冕大裘等六服并腰舆伞扇,咸依典式,时人称之。
zhēn guàn chū lì qiān jiāng zuò shǎo jiang fēng tài ān xiàn nán
贞观初,历迁将作少匠,封太安县男。
gāo zǔ bēng lì dé yǐ yíng shān líng gōng zhuó wèi jiāng zuò dà jiàng
高祖崩,立德以营山陵功,擢为将作大匠。
zhēn guàn shí nián wén dé huáng hòu bēng yòu lìng shè sī kōng yíng zhāo líng
贞观十年,文德皇后崩,又令摄司空,营昭陵。
zuò dài màn jiě zhí
坐怠慢解职。
é qǐ wèi bó zhōu cì shǐ
俄起为博州刺史。
shí sān nián fù wèi jiāng zuò dà jiàng
十三年,复为将作大匠。
shí bā nián cóng zhēng gāo lí jí shī lǚ zhì liáo zé dōng xī èr bǎi yú lǐ ní nào rén mǎ bù tōng
十八年,从征高丽, 及师旅至辽泽,东西二百余里泥淖,人马不通。
lì dé tián dào zào qiáo bīng wú liú ài
立德填道造桥,兵无留碍。
tài zōng shén yuè
太宗甚悦。
xún shòu zhào zào cuì wēi gōng jí yù huá gōng xián chēng zhǐ shǎng cì shén hòu
寻受诏造翠微宫及玉华宫,咸称旨,赏赐甚厚。
é qiān gōng bù shàng shū
俄迁工部尚书。
èr shí sān nián shè sī kōng yíng hù tài zōng shān líng
二十三年,摄司空,营护太宗山陵。
shì bì jìn fēng wèi gōng
事毕,进封为公。
xiǎn qìng yuán nián zú zèng lì bù shàng shū bīng zhōu dū du
显庆元年卒,赠吏部尚书、并州都督。
xuán suì zi guān zhì sī nóng shǎo qīng
玄邃子,官至司农少卿。
xuán suì zi zhī wēi shèng lì chū lì wèi yòu bào tāo wèi jiāng jūn
玄邃子知微,圣历初,历位右豹韬卫将军。
shí tū jué mò chuò yǒu nǚ qǐng hé qīn zé tiān lìng huái yáng wáng wǔ yán xiù wǎng nà qí nǚ mìng zhī wēi shè chūn guān shàng shū sòng fù lǔ tíng
时突厥默啜有女请和亲,则天令淮阳王武延秀往纳其女,命知微摄春官尚书送赴虏廷。
mò chuò yǐ yán xiù fēi huáng shì zhū wáng dà nù suì jū zhī bié suǒ yǔ zhī wēi lǜ zhòng zì héng yuè dào gōng xiàn zhào dìng èr zhōu
默啜以延秀非皇室诸王,大怒,遂拘之别所,与知微率众自恒岳道攻陷赵、定二州。
zhī wēi jīng suì yú zì tū jué suǒ hái zé tiān yǐ qí suí zéi rù kòu lìng bǎi guān luán gē rán hòu zhǎn zhī bìng yí qí sān zú
知微经岁余自突厥所还,则天以其随贼入寇,令百官脔割,然后斩之,并夷其三族。
lì běn xiǎn qìng zhōng lèi qiān jiāng zuò dà jiàng hòu dài lì dé wèi gōng bù shàng shū xiōng dì xiāng dài wéi bā zuò shí lùn róng zhī
立本,显庆中累迁将作大匠,后代立德为工部尚书,兄弟相代为八座,时论荣之。
zǒng zhāng yuán nián qiān yòu xiāng cì jué bó líng xiàn nán
总章元年,迁右相,赐爵博陵县男。
lì běn suī yǒu yìng wù zhī cái ér yóu shàn tú huà gōng yú xiě zhēn
立本虽有应务之才,而尤善图画,工于写真。
qín fǔ shí bā xué shì tú jí zhēn guàn zhōng líng yān gé gōng chén tú bìng lì běn zhī jī yě shí rén xián chēng qí miào
《秦府十八学士图》及贞观中《凌烟阁功臣图》,并立本之迹也,时人咸称其妙。
tài zōng cháng yǔ shì chén xué shì fàn zhōu yú chūn yuàn chí zhōng yǒu yì niǎo suí bō róng yǔ
太宗尝与侍臣学士泛舟于春苑,池中有异鸟,随波容与。
tài zōng jī shǎng shù zhào zuò zhě wèi yǒng zhào lì běn lìng xiě yān
太宗击赏,数诏座者为咏,召立本令写焉。
shí gé wài zhuàn hū yún huà shī yán lì běn
时阁外传呼云:“画师阎立本。
shí yǐ wéi zhǔ jué láng zhōng bēn zǒu liú hàn fǔ fú chí cè shǒu huī dān fěn zhān wàng zuò bīn bù shèng kuì nǎn
”时已为主爵郎中,奔走流汗,俯伏池侧,手挥丹粉,瞻望座宾,不胜愧赧。
tuì jiè qí zǐ yuē wú shǎo hǎo dú shū xìng miǎn miàn qiáng yuán qíng rǎn hàn pō jí chái liú
退诫其子曰:“吾少好读书,幸免面墙,缘情染翰,颇及侪流。
wéi yǐ dān qīng jiàn zhī gōng sī yì zhī wu rǔ mò dà yān
唯以丹青见知,躬厮役之务,辱莫大焉!
rǔ yi shēn jiè wù xí cǐ mò jì
汝宜深诫, 勿习此末伎。
lì běn wéi xìng suǒ hǎo yù bà bù néng yě
”立本为性所好,欲罢不能也。
jí wèi yòu xiāng yǔ zuǒ xiāng jiāng kè duì zhǎng shū mì
及为右相,与左相姜恪对掌枢密。
kè jì lì rèn jiāng jūn lì gōng sài wài
恪既历任将军,立功塞外;
lì běn wéi shàn yú tú huà fēi zǎi fǔ zhī qì
立本唯善于图画,非宰辅之器。
gù shí rén yǐ qiān zì wén wèi yǔ yuē zuǒ xiāng xuān wēi shā mò yòu xiāng chí yù dān qīng
故时人以《千字文》为语曰:“左相宣威沙漠,右相驰誉丹青。
xián hēng yuán nián bǎi sī fù jiù míng gǎi wéi zhōng shū lìng
”咸亨元年,百司复旧名,改为中书令。
sì nián zú
四年卒。
liǔ hēng pú zhōu jiě rén wèi shàng shū zuǒ pú yè qìng zhī sūn yě
柳亨,蒲州解人,魏尚书左仆射庆之孙也。
fù dàn duò tài cháng shǎo qīng xīn chéng xiàn gōng
父旦,隋太常少卿、新城县公。
hēng suí mò lì xióng ěr wáng wū èr xiàn zhǎng xiàn yú li mì
亨, 隋末历熊耳、王屋二县长,陷于李密。
mì bài guī guó lèi shòu jià bù láng zhōng
密败归国,累授驾部郎中。
hēng róng mào kuí wěi gāo zǔ shén ài zhòng zhī tè yǐ diàn zhōng jiān dòu dàn zhī nǚ qī yān jí dì zhī wài sūn yě
亨容貌魁伟,高祖甚爱重之,特以殿中监窦诞之女妻焉,即帝之外孙也。
sān qiān zuǒ wèi zhōng láng jiàng fēng shòu líng xiàn nán
三迁左卫中郎将,封寿陵县男。
wèi jǐ yǐ qiǎn chū wèi qióng zhōu cì shǐ
未几,以谴出为邛州刺史。
jiā sàn qí cháng shì bèi dài hái shù nián bù tiáo
加散骑常侍,被代还,数年不调。
yīn xiōng zàng yù tài zōng yóu yú nán shān zhào jiàn yǔ yǔ pō āi jīn zhī
因兄葬,遇太宗游于南山,召见与语,颇哀矜之。
shù rì běi mén yǐn jiàn shēn jiā huì jiǎng bài yín qīng guāng lù dài fu xíng guāng lù shǎo qīng
数日,北门引见,深加诲奖,拜银青光禄大夫, 行光禄少卿。
tài zōng měi jiè zhī yuē yǔ qīng jiù qīn qíng sù jiān sù qīng wéi rén jiāo yóu guò duō jīn shòu cǐ zhí yi cún jiǎn jìng
太宗每诫之曰:“与卿旧亲,情素兼宿,卿为人交游过多,今授此职, 宜存简静。
hēng xìng hǎo shè liè yǒu tāo miǎn zhī míng
”亨性好射猎,有饕湎之名。
cǐ hòu pō zì xù lì dù jué bīn kè yuē shēn jié jiǎn qín yú zhí shì
此后颇自勖励,杜绝宾客,约身节俭,勤于职事。
tài zōng yì yǐ cǐ chēng zhī
太宗亦以此称之。
èr shí sān nián yǐ xiū tài miào gōng jiā jīn zǐ guāng lù dài fu
二十三年,以修太庙功,加金紫光禄大夫。
jiǔ zhī bài tài cháng qīng cóng xìng wàn nián gōng jiǎn jiào qí zhōu cì shǐ
久之,拜太常卿,从幸万年宫,检校岐州刺史。
yǒng huī liù nián zú zèng lǐ bù shàng shū yōu zhōu dū du shì yuē jìng
永徽六年卒,赠礼部尚书、幽州都督,谥曰敬。
hēng zú zǐ fàn zhēn guàn zhōng wèi shì yù shǐ
亨族子范,贞观中为侍御史。
shí wú wáng kè hǎo tián liè sǔn jū rén fàn zòu dàn zhī
时吴王恪好畋猎,损居人,范奏弹之。
tài zōng yīn wèi shì chén quán wàn jì shì wǒ r bù néng kuāng zhèng qí zuì hé sǐ
太宗因谓侍臣:“权万纪事我儿,不能匡正,其罪合死。
fàn jìn yuē fáng xuán líng shì bì xià yóu bù néng jiàn zhǐ tián liè qǐ kě dú zuì wàn jì
”范进曰:“房玄龄事陛下,犹不能谏止畋猎,岂可独罪万纪?
tài zōng dà nù fú yī ér rù
”太宗大怒,拂衣而入。
jiǔ zhī dú yǐn fàn wèi yuē hé de nì shé wǒ
久之,独引范谓曰:“何得逆折我?
fàn yuē chén wén zhǔ shèng chén zhí bì xià rén míng chén gǎn bù jǐn yú zhí
”范曰:“臣闻主圣臣直,陛下仁明,臣敢不尽愚直。
tài zōng yì nǎi jiě
”太宗意乃解。
fàn gāo zōng shí lì wèi shàng shū yòu chéng yáng zhōu dà dū dū fǔ zhǎng shǐ
范, 高宗时历位尚书右丞、扬州大都督府长史。
hēng xiōng zi shì
亨兄子奭。
shì fù zé duò zuǒ wèi qí cáo yīn shǐ zú yú gāo lí
奭父则,隋左卫骑曹,因使卒于高丽。
shì rù fán yíng sàng jiù āi háo yú lǐ shēn wéi yí rén suǒ mù
奭入蕃迎丧柩,哀号逾礼, 深为夷人所慕。
zhēn guàn zhōng lèi qiān zhōng shū shè rén
贞观中,累迁中书舍人。
hòu yǐ wài shēng nǚ wèi huáng tài zǐ fēi zhuó bài bīng bù shì láng
后以外生女为皇太子妃,擢拜兵部侍郎。
fēi wèi huáng hòu shì yòu qiān zhōng shū shì láng
妃为皇后,奭又迁中书侍郎。
yǒng huī sān nián dài chǔ suì liáng wèi zhōng shū lìng réng jiān xiū guó shǐ
永徽三年,代褚遂良为中书令,仍监修国史。
é ér hòu jiàn jiàn shū jì shì yōu jù pín shàng shū qǐng cí shū mì zhī rèn zhuǎn wéi lì bù shàng shū
俄而后渐见疏忌,奭忧惧,频上疏请辞枢密之任,转为吏部尚书。
jí hòu fèi lèi biǎn ài zhōu cì shǐ
及后废,累贬爱州刺史。
xún wéi xǔ jìng zōng li yì fǔ suǒ gòu yún shì qián tōng gōng yè móu xíng zhèn dú yòu yǔ chǔ suì liáng děng péng dǎng gòu shān zuì dāng dà nì
寻为许敬宗、李义府所构,云奭潜通宫掖,谋行鸩毒,又与褚遂良等朋党构扇,罪当大逆。
gāo zōng qiǎn shǐ jiù ài zhōu shā zhī jí mò qí jiā
高宗遣使就爱州杀之,籍没其家。
shì jì sǐ fēi qí zuì shèn wéi dāng shí zhī suǒ shāng tòng
奭既死非其罪,甚为当时之所伤痛。
shén lóng chū zé tiān yí zhì yǔ chǔ suì liáng hán yuàn děng bìng hái guān jué
神龙初,则天遗制,与褚遂良、韩瑗等并还官爵。
zǐ sūn qīn shǔ dāng shí yuán zuò zhě xián cóng kuàng dàng
子孙亲属当时缘坐者,咸从旷荡。
kāi yuán chū hēng sūn huàn wèi zhōng shū shè rén biǎo yuē chén táng bó zǔ shì qù míng qìng sān nián yǔ chǔ suì liáng děng wǔ jiā tóng bèi qiǎn lù
开元初,亨孙涣为中书舍人,表曰:“臣堂伯祖奭,去明庆三年,与褚遂良等五家同被谴戮。
suī méng yí zhì dàng xuě ér zǐ sūn wáng méi bìng jǐn
虽蒙遗制荡雪,而子孙亡没并尽。
wéi yǒu zēng sūn wú tiǎn jiàn guàn gōng zhōu méng xuě duō nián yóu tóng yuǎn cuàn
唯有曾孙无忝,见贯龚州,蒙雪多年,犹同远窜。
bì xià zì lín yǔ xiàn yōu zhèng bì bèi hóng ēn jí yú quán rǎng dà zào jiā yú wáng jué
陛下自临宇县,优政必被,鸿恩及于泉壤,大造加于亡绝。
xiān tiān yǐ hòu pín jiàng sī lún céng rèn zǎi xiàng zhī jiā bìng xǔ shōu qí lún zhì
先天已后,频降丝纶,曾任宰相之家,并许收其沦滞。
kuàng chén bó zǔ wǎng tāo zhí zhèng wú fàn shòu zhū gǎo biǎn shàng gé gù xiāng hòu sì suì biān mán fú
况臣伯祖往叨执政,无犯受诛, 藁窆尚隔故乡,后嗣遂编蛮服。
chén bù shēn hào sù yì suǒ nán ān
臣不申号诉,义所难安。
fú qǐ xǔ chén bó zǔ hái zàng xiāng lǐ qí zēng sūn wú tiǎn fàng guī běn guàn
伏乞许臣伯祖还葬乡里, 其曾孙无忝放归本贯。
shū zòu chì lìng shì guī zàng guān zào líng yú dì hái
”疏奏,敕令奭归葬,官造灵舆递还。
wú tiǎn hòu lì wèi tán zhōu dū dū
无忝后历位潭州都督。
huàn dì zé jǐng yún zhōng wèi yòu lǜ fǔ kǎi cáo cān jūn
涣弟泽,景云中为右率府铠曹参军。
xiān shì yáo yuán zhī sòng jǐng zhī zhèng shì zòu qǐng tíng zhōng zōng cháo xié fēng guān shù qiān yuán
先是,姚元之、宋璟知政事,奏请停中宗朝斜封官数千员。
jí yuán zhī děng chū wèi cì shǐ tài píng gōng zhǔ yòu tè wèi zhī yán yǒu chì zǒng lìng fù jiù zhí
及元之等出为刺史,太平公主又特为之言,有敕总令复旧职。
zé shàng shū jiàn yuē
泽上疏谏曰:
chén wén yào bù dú bù kě yǐ juān jí
臣闻药不毒,不可以蠲疾;
cí bù qiè bù kě yǐ bǔ guò
词不切,不可以补过。
shì yǐ xí gān zhǐ zhě fēi shè yǎng zhī fāng
是以习甘旨者,非摄养之方;
ěr yú nìng zhě jī wēi dài zhī běn
迩谀佞者,积危殆之本。
chén shí yú piáo zhì huái gāng lì huò wén zhèng zhī bù dàng shì zhī bù zhí cháng kāng kǎi guān xīn mèng mèi huái fèn
臣实愚朴,志怀刚励,或闻政之不当,事之不直,常慷慨关心,梦寐怀愤。
měi yuàn xùn shēn yǐ jiàn fú sǐ ér zhēng
每愿殉身以谏,伏死而争。
dàn lì yú shè jì yǒu biàn yú jūn shàng suī méng huò bèi nán shā shēn bù huǐ yě
但利于社稷,有便于君上,虽蒙祸被难,杀身不悔也。
qiè jiàn shén lóng yǐ lái qún yá zuò niè fǎ wǎng bù zhèn gāng wéi dà wěn shí yóu nèi chǒng zhuān mìng wài bì shàn quán yīn guì píng chǒng mài guān yù jué
窃见神龙以来,群邪作孽,法网不振,纲维大紊,实由内宠专命, 外嬖擅权,因贵凭宠,卖官鬻爵。
zhū zǐ zhī róng chū yú pú qiè zhī kǒu
朱紫之荣,出于仆妾之口;
shǎng fá zhī mìng guāi yú zhāng chéng zhī diǎn
赏罚之命,乖于章程之典。
fēi zhǔ zhī mén yǒu tóng shāng gǔ
妃主之门,有同商贾;
jǔ xuǎn zhī shǔ shí jūn huán huì
举选之署,实均阛阓。
tú fàn zhī zǐ xī yóu yá ér tiǎn guān
屠贩之子,悉由邪而忝官;
chù chì zhī rén xián yīn jiān ér mào jìn
黜斥之人,咸因奸而冒进。
tiān xià wéi luàn shè jì jǐ wēi lài bì xià cōng míng shén wǔ zhěng qí jiāng zhuì
天下为乱,社稷几危,赖陛下聪明神武,拯其将坠。
cǐ bì xià ěr mù zhī suǒ qīn jī gù kě yǒng wèi jiǒng jiè zhě yě
此陛下耳目之所亲击,固可永为炯诫者也。
chén wén zuò fǎ yú lǐ yóu kǒng qí luàn zuò fǎ yú luàn shuí néng jiù zhī
臣闻作法于理,犹恐其乱,作法于乱,谁能救之?
zhī rú xié fēng shòu guān jiē shì pú qiè jí yǐn mí miù xiān dì mèi mù qián cháo qǐ shì xiào hé qíng zhī suǒ lián xīn zhī suǒ ài
只如斜封授官,皆是仆妾汲引,迷谬先帝,昧目前朝,岂是孝和情之所怜, 心之所爱?
bì xià chū jí wèi shí nà yáo yuán zhī sòng jǐng zhī jì suǒ yǐ xián lìng chù zhī
陛下初即位时,纳姚元之、宋璟之计,所以咸令黜之。
qǐng rì yǐ lái yòu lìng xù zhī
顷日已来,又令叙之。
jiāng wèi wéi xié fēng zhī rén bù rěn qì yě yǐ wéi xiān dì zhī yì bù kě wéi yě
将谓为斜封之人不忍弃也,以为先帝之意不可违也?
ruò xié fēng zhī rén bù rěn qì yě shì wéi yuè jiāng yàn qīn róng zhī liú yì bù kě bāo zèng yě li duō zuò zhèng kè yì zhī tú yì bù kě qīng xuě yě
若斜封之人不忍弃也, 是韦月将、燕钦融之流亦不可褒赠也,李多祚、郑克义之徒亦不可清雪也。
bì xià hé bù néng rěn yú cǐ ér dú néng rěn yú bǐ
陛下何不能忍于此而独能忍于彼?
shǐ shàn è bù dìng fǎn fù xiāng gōng shǐ jūn zǐ dào xiāo xiǎo rén dào cháng wèi yá zhě huò lì wèi zhèng zhě xián yuān nài hé dǎo rén yǐ wéi fēi quàn rén yǐ wéi pì
使善恶不定,反复相攻,使君子道消,小人道长,为邪者获利,为正者衔冤,奈何导人以为非,劝人以为僻?
jiāng hé yǐ chéng fēng sú jiāng hé yǐ zhǐ jiān yá
将何以惩风俗,将何以止奸邪?
jīn hǎi nèi xián chēng tài píng gōng zhǔ lìng hú sēng huì fàn qǔ yǐn cǐ bèi jiāng yǒu wù yú bì xià yǐ
今海内咸称太平公主令胡僧慧范曲引此辈,将有误于陛下矣。
bàng yì yíng ěr zī jiē mǎn qú gù yǔ yuē yáo sòng wèi xiāng yá bù rú zhèng
谤议盈耳,咨嗟满衢,故语曰:“姚、宋为相,邪不如正。
tài píng yòng shì zhèng bù rú yá
太平用事,正不如邪。
shū yuē wú piān wú bēi zūn wáng zhī yì wú fǎn wú cè wáng dào zhèng zhí
”《书》曰: “无偏无陂,遵王之义,无反无侧,王道正直。
chén kǒng yīn xún liú jìn zhì yuǎn jī xiǎo wèi dà lèi wēi qǐ gāo
”臣恐因循,流近致远,积小为大, 累微起高。
wù wèi hé shāng qí huò jiāng zhǎng
勿谓何伤,其祸将长;
wù wèi hé hài qí huò jiāng dà
勿谓何害,其祸将大。
yòu shǎng fá zhī diǎn jì gāng bù miù tiān zhì yǒu lǐ jūn jué yǒu gōng bù kě yīn nù yǐ wàng fá bù kě yīn xǐ yǐ wàng shǎng
又赏罚之典,纪纲不谬, 天秩有礼,君爵有功,不可因怒以妄罚,不可因喜以妄赏。
fú jiàn shàng yī fèng yù péng jūn qìng yǐ yá wū xiǎo dào chāo shòu sān pǐn nài hé qīng yòng míng qì jiā fēi qí cái
伏见尚医奉御彭君庆, 以邪巫小道,超授三品,奈何轻用名器,加非其才?
xī gōng zhǔ wèi zi qiú láng míng dì bù xǔ
昔公主为子求郎,明帝不许;
jīn shèng cháo sī ài shǎng jí xiān rén
今圣朝私爱,赏及𪫺人。
dǒng hú bù wáng qǐ yǒu suǒ yǐn
董狐不亡,岂有所隐?
chén wén shǎng yī rén ér qiān wàn rén yuè zhě shǎng zhī fá yī rén ér qiān wàn rén quàn zhě fá zhī
臣闻赏一人而千万人悦者赏之,罚一人而千万人劝者罚之。
chén suī wèi dǔ shèng cháo zhī wàng fá yǐ dǔ shèng cháo zhī wàng shǎng yǐ shū yuē guān bù jí sī nì wéi qí néng
臣虽未睹圣朝之妄罚,已睹圣朝之妄赏矣,《书》曰: “官不及私昵,惟其能;
jué wǎng jí è dé wéi qí xián
爵罔及恶德,惟其贤。
chén kǒng jìn xí zhī rén wéi qí xiān róng yǒu miù yú bì xià yě
”臣恐近习之人为其先容,有谬于陛下也。
wéi bì xià shú sī ér chá zhī
惟陛下熟思而察之。
suī wǎng zhě bù kě jiàn ér lái zhě yóu kě zhuī
虽往者不可谏,而来者犹可追。
yuàn dù qǐng yè zhī lù sāi ēn xìng zhī mén jiàn jiè qián fēi wú lěi hòu huǐ
愿杜请谒之路,塞恩幸之门,鉴诫前非,无累后悔。
shēn huà yī zhī fǎ míng bù èr zhī xíng bù xún zhī móu wù yōng wú jī zhī yán wù yīng zé tiān xià zhī huà rén wú jiàn yān rì xīn zhī dé tiān jiàn bù yuǎn
申画一之法,明不二之刑,不询之谋勿庸,无稽之言勿应,则天下之化,人无间焉,日新之德,天鉴不远。
zé hòu cān xuǎn huì yǒu chì lìng xuǎn rén shàng shū chén shì jiāng jiā shōu zhuó zé yòu shàng shū yuē
泽后参选,会有敕令选人上书陈事,将加收擢,泽又上书曰:
qīng zhě wéi shì xiǎn bì jiān chén tóng wù
顷者韦氏险诐,奸臣同恶。
shǎng fá wěn chí gāng jì fēn lún zhèng yǐ huì chéng guān yīn chǒng jìn yán zhèng zhě huò lì xíng shū zhě jiàn yí hǎi nèi hán xīn shí jiāng mò jiù
赏罚紊弛,纲纪纷纶,政以贿成,官因宠进,言正者获戾,行殊者见疑,海内寒心,实将莫救。
lài shén míng yòu dé zōng miào jiàng líng tiān tǎo yǒu zuì rén yòng bù bǎo bì xià ruì móu shén shèng yǒng zhì cōng míng ān zōng miào yú yǐ wēi zhěng lí shù yú jiāng ruò
赖神明佑德,宗庙降灵,天讨有罪, 人用不保,陛下睿谋神圣,勇智聪明,安宗庙于已危,拯黎庶于将溺。
jīn méng méi tái bèi huān xīn yǒng yuè wàng shèng cháo zhī fǔ jí tīng shèng cháo zhī dé yīn
今尨眉鲐背, 欢欣踊跃,望圣朝之抚辑,听圣朝之德音。
jīn bì xià juān fán shěng yáo fǎ míng dé jǔ wàn bāng kǎi lè shì jiā xū qìng
今陛下蠲烦省徭,法明德举,万邦恺乐, 室家胥庆。
chén yòu wén wēi zhě bǎo qí cún yě luàn zhě yǒu qí lǐ yě
臣又闻危者保其存也,乱者有其理也。
fú wéi bì xià ān bù wàng wēi lǐ bù wàng luàn cún bù wàng wáng zé kè xiǎng tiān xīn guó jiā zhǎng bǎo yǐ
伏惟陛下安不忘危,理不忘乱, 存不忘亡,则克享天心,国家长保矣。
shī yuē wǎng bù yǒu chū xiǎn kè yǒu zhōng
《诗》曰:“罔不有初,鲜克有终。
fú wéi bì xià shèn jué zhōng xiū qí chū fēi lǐ wù shì fēi lǐ wù dòng
”伏惟陛下慎厥终,修其初,非礼勿视,非礼勿动。
shū yuē wéi dé wǎng xiǎo wàn bāng wéi qìng wéi bù dé wǎng dà zhuì jué zōng
《书》曰:“惟德罔小,万邦惟庆, 惟不德罔大,坠厥宗。
shén kě wèi yě shén kě jù yě fú wéi bì xià shèn zhī zāi
”甚可畏也,甚可惧也,伏惟陛下慎之哉!
fu jiāo shē qǐ yú qīn guì gāng jì luàn yú chǒng xìng
夫骄奢起于亲贵, 纲纪乱于宠幸。
yuàn bì xià jìn zhī yú qīn guì zé tiān xià suí fēng yǐ
愿陛下禁之于亲贵,则天下随风矣;
zhì zhī yú chǒng xìng zé tiān xià fǎ míng yǐ
制之于宠幸,则天下法明矣。
shī yuē xíng yú guǎ qī zhì yú xiōng dì yǐ yù yú jiā bāng
《诗》曰:“刑于寡妻,至于兄弟,以御于家邦。
ruò qīn guì wèi zhī ér bù jīn chǒng xìng náo zhī ér jiàn cóng shì zhèng zhī bù cháng lìng zhī bù yī zé jiān zhà sī qǐ bào luàn shēng yān
”若亲贵为之而不禁,宠幸挠之而见从,是政之不常,令之不一,则奸诈斯起,暴乱生焉。
suī yán xíng jùn zhì cháo shī mù lù ér fǎ bù xíng yǐ
虽严刑峻制,朝施暮戮, 而法不行矣。
zòng bì xià qīn zhī ài zhī mò ruò ān zhī fú zhī
纵陛下亲之爱之,莫若安之福之。
chǒng lù zhī guò zuì zhī jiàn yě fēi ān zhī yě
宠禄之过,罪之渐也,非安之也;
jiāo shē zhī yín wēi zhī běn yě fēi fú zhī yě
骄奢之淫,危之本也,非福之也。
qián shì bù wàng hòu zhī shī yě fú yuàn bì xià jīng qiú jùn zhé zhāo xī nà huì
前事不忘,后之师也,伏愿陛下精求俊哲,朝夕纳诲。
zòng yǒu nì yú ěr miù yú xīn zhě wú sù zhī fá gū chóu zhī yǐ dào shěng yú jué gōng
纵有逆于耳、谬于心者,无速之罚,姑筹之以道,省于厥躬。
suī mù piáo jì wǔ yuàn shù zhī yǐ zhí kāi jiàn zhèng zhī lù yě
虽木朴忌忤, 愿恕之以直,开谏诤之路也。
huò yǒu shùn yú ěr biàn yú shēn zhě wú jí zhī shǎng dāng qiú zhū fēi dào jī zhī diǎn xùn
或有顺于耳、便于身者,无急之赏,当求诸非道,稽之典训。
qí bù xié yú dé bì zhì zhī yǐ fǎ yòng dù cè mèi zhī xíng yě
其不协于德,必置之以法,用杜侧媚之行也。
yǒu xiū yín qiǎo yú bì xià zhě jù chù zhī zé yín qiǎo xi yǐ
有羞淫巧于陛下者,遽黜之, 则淫巧息矣;
yǒu jìn zhōng dǎng yú bì xià zhě jù shǎng zhī zé zhōng dǎng jìn yǐ
有进忠谠于陛下者,遽赏之,则忠谠进矣。
chén yòu wén shēng yú fù zhě jiāo shēng yú guì zhě ào
臣又闻生于富者骄,生于贵者傲。
shí què yuē chén wén ài zǐ jiào zhī yǐ yì fāng bù nà yú yá jiāo shē yín yì suǒ zì yá yě
石碏曰:“臣闻爱子,教之以义方,不纳于邪,骄奢淫逸,所自邪也。
shū yuē wǎng yín yú yì wǎng yóu yú lè
” 《书》曰:“罔淫于逸,罔游于乐。
mù wáng yǒu mìng shí lài qián hòu zuǒ yòu yǒu wèi zhī shì shéng qiān jiū miù gé qí fēi xīn
”穆王有命,“实赖前后左右有位之士,绳愆纠谬,格其非心。
jīn chǔ gōng zhào jiàn wáng fǔ chū qǐ zhì yú liáo yǒu bì wéi miào zé
”今储宫肇建,王府初启,至于僚友,必惟妙择。
jīn jiāo shē zhī hòu liú bō wèi biàn
今骄奢之后, 流波未变;
màn yóu zhī lè yú fēng huò cún
慢游之乐,余风或存。
fu xiǎo rén xìng chén yì hé yú yì
夫小人幸臣,易合于意;
qí jì yín qiǎo duō shì yú xīn
奇伎淫巧,多适于心。
chén kǒng xiá yú fēi dé cí wèi yù dài
臣恐狎于非德,兹为愈怠。
shū yuē shèn jiǎn nǎi liáo wú yǐ qiǎo yán lìng sè qí wéi jí shì
《书》曰:“慎简乃僚,无以巧言令色,其惟吉士。
pū chén zhèng jué hòu kè zhèng
仆臣正,厥后克正;
pú chén yú jué hòu zì shèng
仆臣谀,厥后自圣。
fú yuàn cǎi wēn liáng bó wén zhī shì gōng jiǎn zhōng gěng zhī rén rèn yǐ dōng gōng jí zhū wáng fǔ guān réng qǐng dōng gōng liàng shǔ shí yí bǔ quē zhī zhí
”伏愿采温良博闻之士,恭俭忠鲠之人,任以东宫及诸王府官,仍请东宫量署拾遗补阙之职。
lìng zhāo xī jiǎng lùn chū rù shí cóng shòu yǐ xun gào jiāo xiū bù dài
令朝夕讲论,出入时从,授以训诰,交修不迨。
chén yòu wén chí chěng tián liè lìng rén fā kuáng
臣又闻驰骋畋猎,令人发狂。
míng jiào zhī zhōng zì yǒu lè dì
名教之中,自有乐地。
chéng qián guì qī xiān kè yóu lǐ
承前贵戚,鲜克由礼。
huò dǎ qiú jī gǔ bǐ zhōu jì shù
或打球击鼓,比周伎术;
huò fēi yīng bēn quǎn pán yóu sǒu zé
或飞鹰奔犬,盘游薮泽。
cǐ shèn wéi bù dào fēi jìn dé xiū yè zhī běn yě
此甚为不道,非进德修业之本也。
shū yuē nèi zuò sè huāng wài zuò qín huāng
《书》曰:“内作色荒,外作禽荒。
yòu yuē wú ruò dān zhū ào wéi màn yóu shì hǎo
”又曰:“无若丹朱傲,惟慢游是好。
péng yín yú jiā yòng tiǎn jué shì
朋淫于家,用殄厥世。
fú wéi bì xià dàn jiàng móu xun dūn qín xué yè shì zhī yǐ hào wù chén zhī yǐ chéng bài yǐ yì zhì shì yǐ lǐ zhì xīn tú zhī yú wèi méng lǜ zhī yú wèi yǒu zé fú lù zhǎng xiǎng yǔ guó bìng xiū yǐ
”伏惟陛下诞降谋训,敦勤学业,示之以好恶,陈之以成败,以义制事,以礼制心,图之于未萌,虑之于未有,则福禄长享,与国并休矣。
chén yòu wén fù bù yǔ jiāo qī ér jiāo zì zhì jiāo bù yǔ zuì qī ér zuì zì zhì zuì bù yǔ sǐ qī ér sǐ zì zhì
臣又闻富不与骄期而骄自至,骄不与罪期而罪自至,罪不与死期而死自至。
xìn yǐ sī yǔ míng zāi zhì jiè
信矣斯语,明哉至诫!
qǐng wéi shù rén ān lè gōng zhǔ wǔ yán xiù děng kě wèi guì yǐ kě wèi chǒng yǐ quán móu rén zhǔ wēi zhèn tiān xià
顷韦庶人、安乐公主、武延秀等可谓贵矣,可谓宠矣,权侔人主, 威震天下。
rán hù chǐ miè dé shén nù rén qì
然怙侈灭德,神怒人弃。
qǐ bù wèi ài zhī tài jí fù zhī tài duō bù jié zhī yǐ lǐ bù fáng zhī yǐ fǎ zhōng zhuǎn jí wèi xiōng biàn fú wèi huò
岂不谓爱之太极,富之太多,不节之以礼,不防之以法,终转吉为凶,变福为祸。
yàn yuē qiān rén suǒ zhǐ wú bìng zì sǐ
谚曰:“千人所指,无病自死。
bù qí rán yú
”不其然欤?
shū yuē yīn jiàn bù yuǎn zài bǐ xià wáng
《书》曰:“殷鉴不远,在彼夏王。
jīn bì xià hé quàn qǐ fēi huáng zǔ móu xun zhī zé yě
”今陛下何劝,岂非皇祖谋训之则也?
jīn bì xià hé chéng qǐ fēi xiào hé chǒng rèn zhī shén yě
今陛下何惩,岂非孝和宠任之甚也?
lǐ yuē ài ér zhī qí è zēng ér zhī qí shàn
《礼》曰:“爱而知其恶,憎而知其善。
kě bù shèn zāi
”可不慎哉!
fu chǒng ài zhī xīn zé bù miǎn qù qí tài shèn xián zhī lǐ jié shì zé kě yǐ
夫宠爱之心则不免,去其太甚,闲之礼节,适则可矣。
jīn zhū wáng gōng zhǔ fù mǎ yì bì xià zhī suǒ qīn ài yě
今诸王、公主、驸马,亦陛下之所亲爱也。
jiǎo wǎng zhī dào zài yú jué chū jiàn jiè zhī yì qí qǔ bù yuǎn
矫枉之道,在于厥初,鉴诫之义,其取不远。
shǐ guān guò wù shàn jū chǒng sī wēi zhù sù yè wéi yín yù xiū jué dé
使观过务善,居宠思危,庶夙夜惟寅,聿修厥德。
jīng yuē zài shàng bù jiāo gāo ér bù wēi suǒ yǐ zhǎng shǒu guì yě
《经》曰:“在上不骄,高而不危,所以长守贵也;
zhì jié jǐn dù mǎn ér bù yì suǒ yǐ zhǎng shǒu fù yě
制节谨度,满而不溢,所以长守富也。
fù guì bù lí qí shēn rán hòu néng bǎo qí shè jì
富贵不离其身,然后能保其社稷。
shū yuē zhì yú guān xíng jǐng yú yǒu wèi
”《书》 曰:“制于官刑,警于有位。
gǎn yǒu cháng wǔ yú gōng hān gē yú shì shí wèi wū fēng
敢有常舞于宫,酣歌于室,时谓巫风;
gǎn yǒu xùn yú huò sè cháng yú yóu tián shí wèi yín fēng
敢有徇于货色, 常于游畋,时谓淫风;
gǎn yǒu wǔ shèng yán nì zhōng zhí yuǎn qí dé bǐ wán tóng shí wèi luàn fēng
敢有侮圣言,逆忠直,远耆德,比顽童,时谓乱风。
wéi cí sān fēng shí qiān qīng shì yǒu yī yú shēn jiā bì sàng
惟兹三风十愆,卿士有一于身,家必丧;
bāng jūn yǒu yī yú shēn guó bì wáng
邦君有一于身,国必亡。
shén kě wèi yě shén kě jù yě
”甚可畏也,甚可惧也!
fú wéi bì xià bì chá ér míng zhī bì xìn ér quàn zhī
伏惟陛下必察而明之,必信而劝之。
yǒu shē jiàn jiāo dài zhě xuē qí lù fēng
有奢僭骄怠者,削其禄封;
pǔ sù xiū yè zhě xī yǐ shēn fú
朴素修业者,锡以绅服。
yǐ xù qí fēi xīn shǐ qí fèng mìng wú shǐ jiǔ ér hū zhī wú shǐ yuǎn ér zhuì zhī
以勖其非心,使其奉命,无使久而忽之,无使远而坠之。
chén wén fēi zhī zhī jiān xíng zhī wéi jiān
臣闻非知之艰,行之惟艰。
yòu yuē cháng jué dé bǎo jué wèi jué dé fěi cháng jiǔ yǒu yǐ wáng
又曰:“常厥德,保厥位,厥德匪常,九有以亡。
fú wéi bì xià shèn zhī zāi
”伏惟陛下慎之哉!
qián chē zhī fù shí wéi míng zhèng
前车之覆,实惟明证;
xiān wáng zhī jiè kě yǐ zhōng jí
先王之诫,可以终吉。
ruò bì xià fèng yī yǐn zhī xun chóng fù shuō zhī mìng bù zuò wú yì bù qǐ sī mén xíng bù chà shǎng bù làn zé wéi dé shì fǔ wéi rén zhī huái tiān lù yǒng zhōng jǐng fú shì jí
若陛下奉伊尹之训,崇傅说之命,不作无益,不启私门,刑不差,赏不滥,则惟德是辅,惟人之怀,天禄永终,景福是集。
tǎng bì xià wàng jīng yī zhī dé kāi ēn xìng zhī mén jué shǎng yǒu chà xíng fá bù dàng zé zhōng chén zhèng shì yì bù fù tán yǐ
傥陛下忘精一之德,开恩幸之门,爵赏有差,刑罚不当,则忠臣正士,亦不复谈矣。
ruì zōng lǎn ér shàn zhī lìng zhōng shū shěng zhòng xiáng yì zhuó bài jiān chá yù shǐ
睿宗览而善之,令中书省重详议,擢拜监察御史。
kāi yuán zhōng lèi qiān tài zǐ yòu shù zǐ
开元中,累迁太子右庶子。
chū wèi zhèng zhōu cì shǐ wèi xíng bìng zú zèng bīng bù shì láng
出为郑州刺史,未行病卒,赠兵部侍郎。
cuī yì xuán bèi zhōu wǔ chéng rén yě
崔义玄,贝州武城人也。
dà yè mò wǎng yī li mì chū bú jiàn yòng
大业末,往依李密,初不见用。
yì xuán jiàn qún shǔ dù luò yòu shuò rèn yǒu huā wén wèi suǒ qīn yuē cǐ wáng dūn bài wáng zhī zhào yě
义玄见群鼠渡洛,又槊刃有花文,谓所亲曰:“此王敦败亡之兆也。
shí huáng jūn hàn shǒu jù bǎi yá yì xuán wǎng shuō zhī yuē jiàn jī ér zuò bù sì zhōng rì
”时黄君汉守据柏崖,义玄往说之曰:“见机而作,不俟终日。
jīn qún dào fēng qǐ jiǔ zhōu fú liè shén qì suǒ guī bì zài yǒu dé
今群盗蜂起,九州幅裂,神器所归,必在有德。
táng gōng jù yǒu qín jīng míng yìng fú lù cǐ zhēn zhǔ yě
唐公据有秦京,名应符箓,此真主也。
zú xià gū chéng dú lì yi zūn kòu xún dòu róng zhī cè jí shí guī chéng yǐ qǔ fēng hóu yě
足下孤城独立,宜遵寇恂、窦融之策,及时归诚, 以取封侯也。
jūn hàn rán zhī jí yǔ yì xuán guī guó
”君汉然之,即与义玄归国。
bài huái zhōu zǒng guǎn fǔ sī mǎ
拜怀州总管府司马。
shì chōng qiǎn jiàng gāo pí qīn lüè hé nèi yì xuán jī bài zhī duō xià chéng bǎo
世充遣将高毗侵掠河内,义玄击败之,多下城堡。
jūn hàn jiāng fèn zǐ nǚ jīn bó yǔ zhī yì xuán jiē jù ér bù shòu yǐ gōng fēng qīng qiū xiàn gōng
君汉将分子女金帛与之,义玄皆拒而不受,以功封清丘县公。
hòu cóng tài zōng tǎo shì chōng lǚ xiàn chóu cè tài zōng pō nà yòng zhī
后从太宗讨世充,屡献筹策,太宗颇纳用之。
dōng dōu píng zhuǎn xí zhōu dū dū fǔ zhǎng shǐ
东都平,转隰州都督府长史。
zhēn guàn chū lì zuǒ sī láng zhōng jiān hán wáng fǔ zhǎng shǐ xíng zhōu fǔ shì
贞观初,历左司郎中,兼韩王府长史,行州府事。
yǔ yǒu rén mèng shén qìng suī zhì hǎo bù tóng gè yǐ jiè zhí kuāng zhèng fǔ mù wáng bìng wěi rèn zhī
与友人孟神庆虽志好不同, 各以介直匡正府幕,王并委任之。
yǒng huī chū lèi qiān wù zhōu cì shǐ
永徽初,累迁婺州刺史。
shǔ mù zhōu nǚ zǐ chén shuò zhēn jǔ bīng fǎn qiǎn qí dǎng tóng wén bǎo lǐng tú sì qiān rén yǎn xí wù zhōu
属睦州女子陈硕真举兵反,遣其党童文宝领徒四千人掩袭婺州。
yì xuán jiāng dū jūn jù zhàn shí bǎi xìng é yán shuò zhēn cháng shēng tiān fàn qí bīng mǎ zhě wú bù miè mén zhòng jiē xiōng jù
义玄将督军拒战,时百姓讹言硕真尝升天, 犯其兵马者无不灭门,众皆凶惧。
sī gōng cān jūn cuī xuán jí yán yú yì xuán yuē qǐ bīng zhàng shùn yóu qiě bù chéng cǐ nǎi yāo kuáng qǐ néng de jiǔ
司功参军崔玄籍言于义玄曰:“起兵仗顺,犹且不成,此乃妖诳,岂能得久?
yì xuán yǐ wéi rán yīn mìng xuán jí wèi xiān fēng yì xuán lǜ bīng jì jìn zhì xià huái xū qín qí jiān dié èr shí yú rén
”义玄以为然,因命玄籍为先锋,义玄率兵继进,至下淮戌,擒其间谍二十余人。
yè yǒu liú xīng zhuì zéi yíng yì xuán yuē cǐ zéi miè zhī zhēng yě
夜有流星坠贼营,义玄曰:“此贼灭之征也。
jí cháo jìn jī shēn xiān shì zú zuǒ yòu yǐ dùn bì jiàn yì xuán yuē cì shǐ shàng yù bì jiàn shuí kěn zhì sǐ
”诘朝进击,身先士卒,左右以盾蔽箭,义玄曰:“刺史尚欲避箭,谁肯致死?
yóu shì shì zú lù lì zhǎn shǒu shù bǎi jí yú xī xǔ qí guī shǒu
”由是士卒戮力,斩首数百级,余悉许其归首。
jìn bīng zhì mù zhōu jiè guī xiáng wàn jì
进兵至睦州界,归降万计。
jí shuò zhēn píng yì xuán yǐ gōng bài yù shǐ dài fū
及硕真平,义玄以功拜御史大夫。
yì xuán shǎo ài zhāng jù zhī xué wǔ jīng dà yì xiān rú suǒ yí jí yīn yùn bù míng zhě jiān cǎi zhòng jiā jiē wèi jiě shì bàng yǐn zhèng jù gè yǒu tiáo shū
义玄少爱章句之学,《五经》大义,先儒所疑及音韵不明者,兼采众家,皆为解释,傍引证据,各有条疏。
zhì shì gāo zōng lìng yì xuán tǎo lùn wǔ jīng zhèng yì yǔ zhū bó shì děng xiáng dìng shì fēi shì jìng bù jiù
至是,高宗令义玄讨论《五经》正义, 与诸博士等详定是非,事竟不就。
gāo zōng zhī lì huáng hòu wǔ shì yì xuán xié zàn qí móu
高宗之立皇后武氏,义玄协赞其谋。
jí zhǎng sūn wú jì děng de zuì jiē yì xuán chéng zhōng zhǐ shéng zhī
及长孙无忌等得罪,皆义玄承中旨绳之。
xiǎn qìng yuán nián chū wèi pú zhōu cì shǐ
显庆元年,出为蒲州刺史。
xún zú nián qī shí yī zèng yōu zhōu dū du shì yuē zhēn
寻卒,年七十一,赠幽州都督,谥曰贞。
zé tiān shí sī qí gōng zhòng zèng yáng zhōu dà dū dū cì qí jiā shí fēng èr bǎi hù
则天时思其功,重赠扬州大都督,赐其家实封二百户。
zi shén jī xí jué
子神基袭爵。
cháng shòu zhōng wèi sī bīn qīng tóng fèng gé luán tái píng zhāng shì
长寿中,为司宾卿、同凤阁鸾台平章事。
wèi xiāng yuè yú wèi kù lì suǒ xiàn jiǎn sǐ pèi liú
为相月余,为酷吏所陷,减死配流。
hòu jiàn lù yòng zhōng zōng chū wèi dà lǐ qīng
后渐录用,中宗初,为大理卿。
shén jī dì shén qìng
神基弟神庆。
shén qìng míng jīng jǔ zé tiān shí lèi qiān lái zhōu cì shǐ
神庆,明经举,则天时,累迁莱州刺史。
yīn rù cháo dài zhì yú yì suì diàn zòu shì chēng zhǐ
因入朝,待制于亿岁殿,奏事称旨。
zé tiān yǐ shén qìng lì zhí jiē yǒu měi zhèng yòu qí fù cháng yǒu yì zàn zhī xūn shén shǎng wèi zhī zhuó bài bīng zhōu zhǎng shǐ
则天以神庆历职皆有美政,又其父尝有翊赞之勋,甚赏慰之,擢拜并州长史。
yīn wèi yuē bīng zhōu zhèn zhī fén yú yòu yǒu jūn mǎ bǐ rì jiǎn zé wú rú qīng zhě
因谓曰:“并州,朕之枌榆,又有军马,比日简择,无如卿者。
qián hòu zhǎng shǐ jiē cóng shàng shū wèi zhī yǐ qí wěi zhòng suǒ yǐ shòu qīng yě
前后长史,皆从尚书为之,以其委重,所以授卿也。
yīn zì wèi àn xíng tú zé rì ér qiǎn zhī
”因自为按行图,择日而遣之。
shén qìng dào zhōu yǒu háo fù wěi zuò gǎi qián wén chì wén shū xià zhōu gǔ mài yǒng guì bǎi xìng jīng rǎo
神庆到州,有豪富伪作改钱文敕,文书下州,谷麦踊贵,百姓惊扰。
shén qìng zhí zòu yǐ wéi bù biàn zé tiān xià zhì bāo shǎng zhī
神庆执奏,以为不便,则天下制褒赏之。
xiān shì bīng zhōu yǒu dōng xī èr chéng gé fén shuǐ shén qìng shǐ zhù chéng xiāng jiē měi suì shěng fáng yù bīng shù qiān rén biān zhōu shén yǐ wéi biàn
先是,并州有东西二城,隔汾水,神庆始筑城相接,每岁省防御兵数千人, 边州甚以为便。
xún ér xiōng shén jī xià yù dāng sǐ shén qìng chí fù dōu gào shì de zhào jiàn
寻而兄神基下狱当死,神庆驰赴都告事,得召见。
zé tiān chū shén jī tuī zhuàng yǐ shì zhī shén qìng jù zhuàng shēn lǐ shén jī jìng de jiǎn sǐ shén qìng yì yuán zuò biǎn shòu xī zhōu sī mǎ
则天出神基推状以示之,神庆据状申理,神基竟得减死,神庆亦缘坐贬授歙州司马。
cháng ān zhōng lèi zhuǎn lǐ bù shì láng shù shàng shū chén shí zhèng lì hài zé tiān měi jiā nà zhī
长安中,累转礼部侍郎,数上疏陈时政利害,则天每嘉纳之。
zhuǎn tài zǐ yòu shù zǐ cì jué wèi xiàn zi
转太子右庶子,赐爵魏县子。
shí yǒu tū jué shǐ rù cháo zhǔn yí zhù tài zǐ hé yù zhāo cān xiān jiàng chì shū
时有突厥使入朝,准仪注,太子合预朝参,先降敕书。
shén qìng shàng shū yuē fú yǐ wǔ pǐn yǐ shàng suǒ yǐ pèi guī zhě bǐ wéi bié chì zhēng zhào kǒng yǒu zhà wàng nèi chū guī hé rán hòu yìng mìng
神庆上疏曰:“伏以五品已上所以佩龟者,比为别敕征召,恐有诈妄,内出龟合,然后应命。
kuàng tài zǐ yuán liáng guó běn wàn fāng suǒ zhān gǔ lái zhēng zhào jiē yòng yù qì cǐ chéng zhòng shèn zhī jí fáng méng zhī lǜ
况太子元良国本,万方所瞻,古来征召皆用玉契,此诚重慎之极,防萌之虑。
zuó yuán tū jué shǐ jiàn tài zǐ hé yù zhāo cān zhí yǒu wén fú xià gōng céng bù jiàng chì chǔ fèn
昨缘突厥使见,太子合预朝参,直有文符下宫,曾不降敕处分。
jīn rén bǐng chún huà nèi wài tóng xīn rán gǔ rén lǜ shì yú wèi méng zhī qián suǒ yǐ zhǎng wú huǐ lìn zhī jiù
今人禀淳化,内外同心,然古人虑事于未萌之前,所以长无悔吝之咎。
kuàng tài zǐ zhì zhòng bù kě bù shēn wéi jiè shèn
况太子至重,不可不深为诫慎。
yǐ chén yú jiàn tài zǐ jì yǔ bì xià yì gōng fú wàng měi zhào tài zǐ yù bào lái rì fēi shuò wàng zhāo cān yìng xū bié huàn wàng jiàng mò chì jí yù qì
以臣愚见,太子既与陛下异宫,伏望每召太子,预报来日,非朔望朝参,应须别唤,望降墨敕及玉契。
zé tiān shén rán zhī
” 则天甚然之。
xún lìng shén qìng yǔ zhān shì zhù qīn míng gēng rì yú dōng gōng shì dú
寻令神庆与詹事祝钦明更日于东宫侍读。
é lì sī xíng sī lǐ èr qīng
俄历司刑、司礼二卿。
shén qìng cháng shòu zhào tuī zhāng chāng zōng ér jìng kuān qí zuì
神庆尝受诏推张昌宗,而竟宽其罪。
shén lóng chū chāng zōng děng fú zhū shén qìng zuò liú yú qīn zhōu
神龙初,昌宗等伏诛,神庆坐流于钦州。
xún zú nián qī shí yú
寻卒,年七十余。
míng nián jìng huī děng de zuì yuán chāng zōng bèi liú biǎn zhě lì jiē xuě miǎn zèng shén qìng yōu zhōu dū du
明年,敬晖等得罪,缘昌宗被流贬者例皆雪免,赠神庆幽州都督。
kāi yuán zhōng shén qìng zi lín děng jiē zhì dà guān qún cóng shù shí rén qū zòu shěng tà
开元中,神庆子琳等皆至大官,群从数十人,趋奏省闼。
měi suì shí jiā yàn zǔ pèi huī yìng yǐ yī tà zhì hù chóng dié yú qí shàng
每岁时家宴,组珮辉映,以一榻置笏,重叠于其上。
kāi yuán tiān bǎo jiān zhōng wài zú shǔ wú sī má zhī sàng qí fú lǚ chāng shèng rú cǐ
开元、天宝间,中外族属无缌麻之丧,其福履昌盛如此。
dōng dōu sī dì mén lín yǔ dì tài zǐ zhān shì guī guāng lù qīng yáo jù liè qǐ jǐ shí hào sān jǐ cuī jiā
东都私第门,琳与弟太子詹事珪、光禄卿瑶,俱列棨戟,时号“三戟崔家”。
lín wèi zhōng tài zǐ shǎo bǎo
琳位终太子少保。
shǐ chén yuē zhōu duò yǐ lái wéi shì shì yǒu lìng rén yù wèi guàn zú ér ān shí sì lì jìng dà qí mén
史臣曰:周、隋已来,韦氏世有令人,郁为冠族,而安石嗣立,竟大其门。
tǐng shì cái ào wù gù kuī zhǎng zhě zhī fēng bīn wáng bào zhī yǐ bù rén nán yǔ yì hu jūn zǐ yǐ
挺恃才傲物,固亏长者之风,宾王报之以不仁,难与议乎君子矣!
yì zhě yǐ yáo shùn yǒu yì měi jié zhòu yǒu yì è gài yǐ yī wèi xiōng dé zé qún è suǒ guī
议者以尧、舜有溢美,桀、纣有溢恶,盖以一为凶德,则群恶所归。
yáng sù fù zǐ qīng fù duò zuò chǒu shēng liú wén suī hóng lǐ hóng wǔ zhī zhèng shì ér yuán hēng xiōng dì jìng yǐ xiōng zú cuàn zhú
杨素父子,倾覆隋祚,丑声流闻, 虽弘礼、弘武之正士,而元亨兄弟,竟以凶族窜逐。
gǔ rén shǒu sǐ shàn dào bù wú wèi yě
古人守死善道,不无为也。
dé wēi zòu yì liàn xíng míng zhī yào bǐ cháng qiū qīng měi zāi
德威奏议,练刑名之要,俾长秋卿,美哉!
shěn lǐ rén xiào zhì xíng kě wèi shì fàn zú yǔ huò huì bēi fu
审礼仁孝,治行可为世范,卒与祸会,悲夫!
èr yán qǔ xué shén gōng cuò sī jīng qiǎo yì chéng ér xià chuí jiè yí rán
二阎曲学甚工,措思精巧,艺成而下,垂诫宜然。
liǔ shì shì chēng jiǎn è shì zé yǒu zhèng rén fēng cǎi zhōng guī xiàn nà yì yǒu rén yān
柳氏世称謇谔,奭、泽有正人风彩,忠规献纳,抑有人焉。
yì xuán fù lì wǔ hòu shén qìng kuān zòng huì chén yì shì xiān xié yǐ zhì qīng bài yi zāi
义玄附丽武后,神庆宽纵秽臣,弈世纤邪,以至倾败,宜哉!
zàn yuē wéi zi jiāo jīn zhōng sǔn gōng míng
赞曰:韦子骄矜,终损功名。
yáng jiā jī è zōng mén bìn luò
杨家积恶,宗门摈落。
yán yǐ yì rǔ liú yǐ xiào qiān
阎以艺辱,刘以孝愆。
èr cuī néng lì xíng wú qǔ yān
二崔能吏,行无取焉。