lǐ yuè yī
礼乐一
yóu sān dài ér shàng zhì chū yú yī ér lǐ yuè dá yú tiān xià
由三代而上,治出于一,而礼乐达于天下;
yóu sān dài ér xià zhì chū yú èr ér lǐ yuè wèi xū míng
由三代而下,治出于二,而礼乐为虚名。
gǔ zhě gōng shì chē yú yǐ wéi jū yī shang miǎn biàn yǐ wéi fú zūn jué zǔ dòu yǐ wéi qì jīn shí sī zhú yǐ wéi lè yǐ shì jiāo miào yǐ lín cháo tíng yǐ shì shén ér zhì mín
古者,宫室车舆以为居,衣裳冕弁以为服,尊爵俎豆以为器,金石丝竹以为乐,以适郊庙,以临朝廷,以事神而治民。
qí suì shí jù huì yǐ wéi cháo jìn pìn wèn huān xīn jiāo jiē yǐ wéi shè xiāng shí xiǎng hé zhòng xīng shì yǐ wéi shī tián xué xiào xià zhì lǐ lǘ tián mǔ jí xiōng āi yuè fán mín zhī shì mò bù yī chū yú lǐ
其岁时聚会以为朝觐、聘问,欢欣交接以为射乡、食飨,合众兴事以为师田、学校,下至里闾田亩,吉凶哀乐,凡民之事, 莫不一出于礼。
yóu zhī yǐ jiào qí mín wèi xiào cí yǒu tì zhōng xìn rén yì zhě cháng bù chū yú jū chǔ dòng zuò yī fú yǐn shí zhī jiān
由之以教其民为孝慈、友悌、忠信、仁义者,常不出于居处、动作、 衣服、饮食之间。
gài qí zhāo xī cóng shì zhě wú fēi hu cǐ yě
盖其朝夕从事者,无非乎此也。
cǐ suǒ wèi zhì chū yú yī ér lǐ yuè dá tiān xià shǐ tiān xià ān xí ér xíng zhī bù zhī suǒ yǐ qiān shàn yuǎn zuì ér chéng sú yě
此所谓治出于一,而礼乐达天下, 使天下安习而行之,不知所以迁善远罪而成俗也。
jí sān dài yǐ wáng
及三代已亡,
zāo qín biàn gǔ
遭秦变古,
hòu zhī yǒu tiān xià zhě
后之有天下者,
zì tiān zǐ bǎi guān míng hào wèi xù guó jiā zhì dù gōng chē fú qì yī qiè yòng qín
自天子百官名号位序、国家制度、宫车服器一切用秦,
qí jiān suī yǒu yù zhì zhī zhǔ
其间虽有欲治之主,
sī suǒ gǎi zuò
思所改作,
bù néng chāo rán yuǎn fù sān dài zhī shàng
不能超然远复三代之上,
ér qiān qí shí sú
而牵其时俗,
shāo jí yǐ sǔn yì
稍即以损益,
dà dǐ ān yú gǒu jiǎn ér yǐ
大抵安于苟简而已。
qí zhāo xī cóng shì zé yǐ bù shū yù sòng bīng shí wèi jí yuē cǐ wéi zhèng yě suǒ yǐ zhì mín
其朝夕从事,则以簿书、狱讼、兵食为急, 曰:“此为政也,所以治民。
zhì yú sān dài lǐ yuè jù qí míng wù ér cáng yú yǒu sī shí chū ér yòng zhī jiāo miào cháo tíng yuē cǐ wèi lǐ yě suǒ yǐ jiào mín
”至于三代礼乐,具其名物而藏于有司,时出而用之郊庙、朝廷,曰:“此为礼也,所以教民。
cǐ suǒ wèi zhì chū yú èr ér lǐ yuè wèi xū míng
”此所谓治出于二,而礼乐为虚名。
gù zì hàn yǐ lái shǐ guān suǒ jì shì wù míng shù jiàng dēng yī ràng bài fǔ fú xìng zhī jié jiē yǒu sī zhī shì ěr suǒ wèi lǐ zhī mò jié yě
故自汉以来,史官所记事物名数、降登揖让、拜俯伏兴之节,皆有司之事尔,所谓礼之末节也。
rán yòng zhī jiāo miào cháo tíng zì jìn shēn dài fū cóng shì qí jiān zhě jiē mò néng xiǎo xí ér tiān xià zhī rén zhì yú lǎo sǐ wèi cháng jiàn yě kuàng yù shi lǐ yuè zhī shèng xiǎo rán yù qí yì ér bèi qí jiào huà yǐ chéng sú hu
然用之郊庙、朝廷,自搢绅、大夫从事其间者,皆莫能晓习,而天下之人至于老死未尝见也,况欲识礼乐之盛,晓然谕其意而被其教化以成俗乎?
wū hū
唉!
xí qí qì ér bù zhī qí yì wàng qí běn ér cún qí mò yòu bù néng bèi jù suǒ wèi cháo jìn pìn wèn shè xiāng shí xiǎng shī tián xué xiào guān hūn sāng zàng zhī lǐ zài zhě jǐ hé
习其器而不知其意,忘其本而存其末,又不能备具,所谓朝觐、聘问、射乡、食飨、 师田、学校、冠婚、丧葬之礼在者几何?
zì liáng yǐ lái shǐ yǐ qí dāng shí suǒ xíng fu yú zhōu guān wǔ lǐ zhī míng gè lì yī jiā zhī xué
自梁以来,始以其当时所行傅于《周官》 五礼之名,各立一家之学。
táng chū
唐初,
jí yòng duò lǐ
即用隋礼,
zhì tài zōng shí
至太宗时,
zhōng shū lìng fáng xuán líng mì shū jiān wèi zhēng
中书令房玄龄、秘书监魏征,
yǔ lǐ guān xué shì děng yīn duò zhī lǐ
与礼官、学士等因隋之礼,
zēng yǐ tiān zǐ shàng líng cháo miào yǎng lǎo dà shè jiǎng wǔ dú shí lìng nà huáng hòu huáng tài zǐ rù xué tài cháng xíng líng hé shuò chén bīng tài shè děng
增以天子上陵、朝庙、养老、大射、讲武、读时令、纳皇后、皇太子入学、 太常行陵、合朔、陈兵太社等,
wèi jí lǐ liù shí yī piān
为《吉礼》六十一篇,
bīn lǐ sì piān
《宾礼》四篇,
jūn lǐ èr shí piān
《军礼》二十篇,
jiā lǐ sì shí èr piān
《嘉礼》四十二篇,
xiōng lǐ shí yī piān
《凶礼》十一篇,
shì wèi zhēn guàn lǐ
是为《贞观礼》。
gāo zōng yòu zhào tài wèi zhǎng sūn wú jì zhōng shū lìng dù zhèng lún li yì fǔ zhōng shū shì láng li you yì huáng mén shì láng liú xiáng dào xǔ yǔ shī tài zǐ bīn kè xǔ jìng zōng tài cháng qīng wéi kūn děng zēng zhī wèi yī bǎi sān shí juǎn shì wèi xiǎn qìng lǐ
高宗又诏太尉长孙无忌、中书令杜正伦李义府、中书侍郎李友益、黄门侍郎刘祥道许圉师、太子宾客许敬宗、太常卿韦琨等增之为一百三十卷,是为《显庆礼》。
qí wén zá yǐ shì lìng ér yì fǔ jìng zōng fāng de xìng duō xī zhǐ fù huì
其文杂以式令,而义府、敬宗方得幸,多希旨傅会。
shì jì shī xíng yì zhě jiē yǐ wéi fēi
事既施行,议者皆以为非。
shàng yuán sān nián zhào fù yòng zhēn guān lǐ
上元三年,诏复用《贞观礼》。
yóu shì zhōng gāo zōng shì zhēn guàn xiǎn qìng èr lǐ jiān xíng
由是终高宗世,《贞观》、《显庆》二礼兼行。
ér yǒu sī lín shì yuǎn yǐn gǔ yì yǔ èr lǐ cān kǎo zēng sǔn zhī wú fù dìng zhì
而有司临事,远引古义, 与二礼参考增损之,无复定制。
wǔ shì zhōng zōng jì yǐ luàn bài wú kě yán zhě bó shì zhǎng lǐ bèi guān ér yǐ
武氏、中宗继以乱败,无可言者,博士掌礼,备官而已。
xuán zōng kāi yuán shí nián yǐ guó zǐ sī yè wéi tāo wèi lǐ yí shǐ yǐ zhǎng wǔ lǐ
玄宗开元十年,以国子司业韦縚为礼仪使,以掌五礼。
shí sì nián tōng shì shè rén wáng yán shàng shū qǐng shān qù lǐ jì jiù wén ér yì yǐ jīn shì zhào fù jí xián yuàn yì
十四年,通事舍人王嵒上疏,请删去《礼记》旧文而益以今事,诏付集贤院议。
xué shì zhāng shuō yǐ wéi lǐ jì bù kān zhī shū qù shèng jiǔ yuǎn bù kě gǎi yì ér táng zhēn guàn xiǎn qìng lǐ yí zhù qián hòu bù tóng yi jiā zhé zhōng yǐ wéi táng lǐ
学士张说以为《礼记》不刊之书,去圣久远,不可改易,而唐《贞观》《显庆礼》,仪注前后不同,宜加折衷,以为唐礼。
nǎi zhào jí xián yuàn xué shì yòu sàn qí cháng shì xú jiān zuǒ shí yí li ruì jí tài cháng bó shì shī jìng běn zhuàn shù lì nián wèi jiù ér ruì zú xiāo sōng dài ruì wéi xué shì zòu qǐ jū shè rén wáng zhòng qiū zhuàn dìng wèi yī bǎi wǔ shí juǎn shì wèi dà táng kāi yuán lǐ
乃诏集贤院学士右散骑常侍徐坚、左拾遗李锐及太常博士施敬本撰述,历年未就而锐卒,萧嵩代锐为学士,奏起居舍人王仲丘撰定,为一百五十卷, 是为《大唐开元礼》。
yóu shì táng zhī wǔ lǐ zhī wén shǐ bèi ér hòu shì yòng zhī suī shí xiǎo yǒu sǔn yì bù néng guò yě
由是,唐之五礼之文始备,而后世用之,虽时小有损益,不能过也。
zhēn yuán zhōng tài cháng lǐ yuàn xiū zhuàn wáng jīng kǎo cì lì dài jiāo miào yán gé zhī zhì jí qí gōng gē zhù hào ér tú qí tán wū zhì jiàng zhī xù wèi jiāo sì lù shí juǎn
贞元中,太常礼院修撰王泾考次历代郊庙沿革之制及其工歌祝号,而图其坛屋陟降之序,为《郊祀录》十卷。
yuán hé shí yī nián mì shū láng xiū zhuàn wéi gōng sù yòu lù kāi yuán yǐ hòu lǐ wén sǔn yì wèi lǐ gé xīn yí sān shí juǎn
元和十一年,秘书郎、修撰韦公肃又录开元已后礼文,损益为《礼阁新仪》三十卷。
shí sān nián tài cháng bó shì wáng yàn wēi wèi qǔ tái xīn lǐ sān shí juǎn yòu cǎi yuán hé yǐ lái wáng gōng shì mín hūn jì sāng zàng zhī lǐ wèi xù qǔ tái lǐ sān shí juǎn
十三年,太常博士王彦威为《曲台新礼》三十卷, 又采元和以来王公士民昏祭丧葬之礼为《续曲台礼》三十卷。
wū hū kǎo qí wén jì kě wèi bèi yǐ yǐ zhī shī yú zhēn guàn kāi yuán zhī jiān yì kě wèi shèng yǐ ér bù néng zhì sān dài zhī lóng zhě jù qí wén ér yì bù zài yān cǐ suǒ wèi lǐ yuè wèi xū míng yě zāi
呜呼,考其文记,可谓备矣,以之施于贞观、开元之间,亦可谓盛矣,而不能至三代之隆者,具其文而意不在焉,此所谓“礼乐为虚名”也哉!
wǔ lǐ
五礼:
yī yuē jí lǐ
一曰吉礼。
dà sì tiān de zōng miào wǔ dì jí zhuī zūn zhī dì hòu
大祀:天、地、宗庙、五帝及追尊之帝、后。
zhōng sì shè jì rì yuè xīng chén yuè zhèn hǎi dú dì shè xiān cán qī sì wén xuān wǔ chéng wáng jí gǔ dì wáng zèng tài zǐ
中祀:社、稷、日、月、星、辰、 岳、镇、海、渎、帝社、先蚕、七祀、文宣、武成王及古帝王、赠太子。
xiǎo sì sī zhōng sī mìng sī rén sī lù fēng bó yǔ shī líng xīng shān lín chuān zé sī hán mǎ zǔ xiān mù mǎ shè mǎ bù zhōu xiàn zhī shè jì shì diàn
小祀:司中、司命、司人、司禄、风伯、雨师、灵星、山林、川泽、司寒、马祖、先牧、马社、马步,州县之社稷、释奠。
ér tiān zǐ qīn cí zhě èr shí yǒu sì
而天子亲祠者二十有四。
sān suì yī xiá wǔ suì yī dì dāng qí suì zé jǔ
三岁一祫,五岁一禘,当其岁则举。
qí yú èr shí yǒu èr yī suì zhī jiān bù néng biàn jǔ zé yǒu sī shè shì
其余二十有二,一岁之间不能遍举,则有司摄事。
qí fēi cháng sì zhě yǒu shí ér xíng zhī
其非常祀者,有时而行之。
ér huáng hòu huáng tài zǐ suì xíng shì zhě gè yī qí yú jiē yǒu sī xíng shì
而皇后、皇太子岁行事者各一,其余皆有司行事。
fán suì zhī cháng sì èr shí yǒu èr dōng zhì zhēng yuè shàng xīn qí gǔ
凡岁之常祀二十有二:冬至、正月上辛,祈谷;
mèng xià yú sì hào tiān shàng dì yú yuán qiū
孟夏,雩祀昊天上帝于圆丘;
jì qiū dà xiǎng yú míng táng
季秋,大享于明堂;
xī là bǎi shén yú nán jiāo
腊,蜡百神于南郊;
chūn fēn cháo rì yú dōng jiāo
春分,朝日于东郊;
qiū fēn xī yuè yú xi jiāo
秋分,夕月于西郊;
xià zhì jì dì qí yú fāng qiū
夏至,祭地祇于方丘;
mèng dōng jì shén zhōu dì qí yú běi jiāo
孟冬,祭神州、地祇于北郊;
zhòng chūn zhòng qiū shàng wù jì yú tài shè
仲春、仲秋上戊,祭于太社;
lì chūn lì xià jì xià zhī tǔ wáng lì qiū lì dōng sì wǔ dì yú sì jiāo
立春、立夏、季夏之土王、立秋、立冬,祀五帝于四郊;
mèng chūn mèng xià mèng qiū mèng dōng xī xiǎng yú tài miào
孟春、孟夏、孟秋、孟冬、 腊,享于太庙;
mèng chūn jí hài xiǎng xiān nóng suì yǐ gēng jí
孟春吉亥,享先农,遂以耕籍。
fán jì sì zhī jié yǒu liù yī yuē bǔ rì èr yuē zhāi jiè sān yuē chén shè sì yuē shěng shēng qì wǔ yuē diàn yù bó zōng miào zhī chen luǒ liù yuē jìn shú kuì shí
凡祭祀之节有六:一曰卜日,二曰斋戒,三曰陈设,四曰省牲器,五曰奠玉帛、 宗庙之晨裸,六曰进熟、馈食。
yī yuē bǔ rì
一曰卜日。
fán dà sì zhōng sì wú cháng rì zhě bo xiǎo sì zé shì jiē yú tài miào
凡大祀、中祀无常日者卜,小祀则筮,皆于太庙。
bǔ rì qián sì sì shí yǒu wǔ rì bo yú miào nán mén zhī wài bù bo xí niè xi yù wài
卜日,前祀四十有五日,卜于庙南门之外,布卜席𫔶西阈外。
tài cháng qīng lì mén dōng tài bǔ zhèng zhàn zhě lì mén xi bǔ zhèng diàn guī yú xí xi shǒu zhuó guī zhī jù zài guī běi nǎi zhí guī lì xí dōng běi xiàng
太常卿立门东, 太卜正占者立门西,卜正奠龟于席西首,灼龟之具在龟北,乃执龟立席东,北向。
tài bǔ lìng jìn shòu guī yì qīng shì gāo qīng shòu shì yǐ lìng shòu guī shǎo tuì sì mìng
太卜令进受龟,诣卿示高,卿受视已,令受龟,少退俟命。
qīng yuē huáng dì yǐ mǒu rì zhī sì yú mǒu
卿曰:“皇帝以某日祗祀于某。
lìng yuē nuò
”令曰:“诺。
suì huán xí xī xiàng zuò
”遂还席,西向坐。
mìng guī yuē jiǎ ěr tài guī yǒu cháng
命龟曰:“假尔太龟,有常。
xìng shòu bǔ zhèng guī
”兴, 授卜正龟。
bǔ zhèng fù dōng fēi zuò zuò guī xìng
卜正负东扉坐,作龟,兴。
lìng jìn shòu guī shì qīng
令进,受龟,示卿。
qīng shòu fǎn zhī
卿受,反之。
lìng fù wèi dōng xiàng zhàn zhī bù shì guī jìn gào yú qīng yuē mǒu rì cóng
令复位, 东向,占之,不释龟,进告于卿曰:“某日从。
nǎi yǐ guī hái bǔ zhèng
”乃以龟还卜正。
fán bǔ rì bì jǔ chū xún
凡卜日必举初旬;
bù jí jí yáo zhōng jí xià rú chū yí
不吉,即繇中及下,如初仪。
ruò shì rì zé bǔ zhèng qǐ dú chū cè jiān zhí zhī shòu mìng huán xí yǐ dú jī cè shù mìng yuē jiǎ ěr tài shì yǒu cháng
若筮日,则卜正启韇出策,兼执之,受命还席,以韇击策,述命曰:“假尔太筮,有常。
nǎi shì dú zuò cè zhí guà yǐ shì rú bo yí
”乃释韇坐策,执卦以示,如卜仪。
xiǎo sì shì rì zé tài bǔ lìng lì zhī rì jí nǎi yòng yù fèi wù jiē wù bì
小祀筮日, 则太卜令莅之,日吉乃用,遇废务皆勿避。
èr yuē zhāi jiè
二曰斋戒。
qí bié yǒu sān yuē sàn zhāi yuē zhì zhāi yuē qīng zhāi
其别有三:曰散斋,曰致斋,曰清斋。
dà sì sàn zhāi sì rì zhì zhāi sān rì
大祀,散斋四日,致斋三日;
zhōng sì sàn zhāi sān rì zhì zhāi èr rì
中祀,散斋三日,致斋二日;
xiǎo sì sàn zhāi èr rì zhì zhāi yī rì
小祀,散斋二日,致斋一日。
dà sì qián qī qī rì tài wèi shì bǎi guān yú shàng shū shěng yuē mǒu rì sì mǒu shén qí yú mǒu suǒ gè yáng qí zhí
大祀,前期七日,太尉誓百官于尚书省曰:“某日祀某神祇于某所,各扬其职。
bù gōng qí shì guó yǒu cháng xíng
不供其事,国有常刑。
yú shì nǎi zhāi
”于是乃斋。
huáng dì sàn zhāi yú bié diàn
皇帝散斋于别殿;
zhì zhāi qí èr rì yú tài jí diàn yī rì yú xíng gōng
致斋,其二日于太极殿,一日于行宫。
qián zhì zhāi yī rì shàng shě fèng yù shè yù wò yú tài jí diàn xī xù jí shì nèi jiē dōng xiàng
前致斋一日,尚舍奉御设御幄于太极殿西序及室内,皆东向。
shàng shě zhí zhǎng zhāng wéi yú qián yíng xià
尚舍直长张帷于前楹下。
zhì zhāi zhī rì zhì míng zhū wèi lēi suǒ bù tún mén liè zhàng
致斋之日,质明,诸卫勒所部屯门列仗。
zhòu lòu shàng shuǐ yī kè shì zhōng bǎn zòu qǐng zhōng yán
昼漏上水一刻,侍中版奏 “请中严”。
zhū wèi zhī shǔ gè dū qí duì rù chén yú diàn tíng tōng shì shè rén yǐn wén wǔ wǔ pǐn yǐ shàng kù dié péi wèi zhū shì wèi zhī guān fú qí qì fú zhū shì chén zhāi zhě jié pèi yì gé fèng yíng
诸卫之属各督其队入陈于殿庭,通事舍人引文武五品已上袴褶陪位, 诸侍卫之官服其器服,诸侍臣斋者结佩,诣阁奉迎。
èr kè shì zhōng bǎn zòu wài bàn
二刻,侍中版奏“外办”。
sān kè huáng dì fú gǔn miǎn jié pèi shèng yú chū zì xi fáng qū zhí huá gài jǐng bì shì wèi jí yù zuò dōng xiàng shì chén jiā shì
三刻,皇帝服衮冕,结佩,乘舆出自西房,曲直华盖,警跸侍卫,即御座,东向,侍臣夹侍。
yī kè qǐng shì zhōng qián guì zòu chēng shì zhōng chén mǒu yán qǐng jiù zhāi shì
一刻顷,侍中前跪奏称:“侍中臣某言,请就斋室。
huáng dì jiàng zuò rù shì wén wǔ shì chén huán běn sī péi wèi zhě yǐ cì chū
”皇帝降座入室,文武侍臣还本司,陪位者以次出。
fán yù sì zhī guān sàn zhāi lǐ shì rú jiù wéi bù diào sàng wèn jí bù zuò lè bù pàn shǔ xíng shā wén shū bù xíng xíng fá bù yù huì è
凡豫祀之官,散斋理事如旧,唯不吊丧问疾,不作乐,不判署刑杀文书,不行刑罚,不预秽恶。
zhì zhāi wéi xíng sì shì qí sì guān yǐ zhāi ér quē zhě shè
致斋,唯行祀事,其祀官已斋而阙者摄。
qí yú qīng zhāi yī rì
其余清斋一日。
sān yuē chén shè
三曰陈设。
qí bié yǒu wǔ yǒu dài shì zhī cì yǒu jí shì zhī wèi yǒu mén wài zhī wèi yǒu shēng qì zhī wèi yǒu xí shén zhī wèi
其别有五:有待事之次,有即事之位,有门外之位,有牲器之位, 有席神之位。
qián sì sān rì shàng shě zhí zhǎng shī dà cì yú wài wěi dōng mén zhī nèi dào běi nán xiàng
前祀三日,尚舍直长施大次于外壝东门之内道北,南向。
wèi wèi shè wén wǔ shì chén zhī cì yú qí qián zuǒ yòu xiāng xiàng
卫尉设文武侍臣之次于其前,左右相向。
shè sì guān cì yú dōng wěi zhī wài dào nán cóng sì wén guān jiǔ pǐn yú qí dōng dōng fāng nán fāng cháo jí shǐ yòu yú qí dōng fán kè yòu yú qí dōng chóng xíng yì wèi běi xiàng xī shàng
设祀官次于东壝之外道南,从祀文官九品于其东,东方、南方朝集使又于其东,蕃客又于其东,重行异位,北向西上。
jiè gōng xī gōng yú xi wěi zhī wài dào nán wǔ guān jiǔ pǐn yú qí xi xī fāng běi fāng cháo jí shǐ yòu yú qí xi fán kè yòu yú qí xi dōng shàng
介公、酅公于西壝之外道南,武官九品于其西,西方、北方朝集使又于其西,蕃客又于其西,东上。
qí bāo shèng hóu ruò zài cháo wèi yú wén guān sān pǐn xià
其褒圣侯若在朝,位于文官三品下。
shè chén zhuàn màn yú nèi wěi dōng xī mén zhī wài dào běi nán xiàng
设陈馔幔于内壝东西门之外道北,南向;
běi mén zhī wài dào dōng xī xiàng
北门之外道东,西向。
míng rì fèng lǐ láng shè yù wèi yú tán zhī dōng nán xī xiàng
明日,奉礼郎设御位于坛之东南,西向;
wàng liáo wèi dāng chái tán zhī běi nán xiàng
望燎位当柴坛之北,南向;
sì guān gōng qīng wèi yú nèi wěi dōng mén zhī nèi dào nán fēn xiàn zhī guān yú gōng qīng zhī nán zhí shì zhě yòu yú qí hòu yì wèi chóng xíng xī xiàng běi shàng
祀官公卿位于内壝东门之内道南,分献之官于公卿之南,执事者又于其后,异位重行,西向北上。
yù shǐ wèi yú tán xià yī zài dōng nán xī xiàng yī zài xī nán dōng xiàng
御史位于坛下,一在东南,西向,一在西南,东向。
fèng lǐ láng wèi yú lè xiàn dōng běi zàn zhě zài nán chà tuì jiē xī xiàng
奉礼郎位于乐县东北, 赞者在南,差退,皆西向。
yòu shè fèng lǐ láng zàn zhě wèi yú liáo tán dōng běi xī xiàng
又设奉礼郎、赞者位于燎坛东北,西向。
jiē běi shàng
皆北上。
xié lǜ láng wèi yú tán shàng nán bì zhī xi dōng xiàng
协律郎位于坛上南陛之西,东向。
dà lè lìng wèi yú běi xiàn zhī jiān dāng tán běi xiàng
大乐令位于北县之间,当坛北向。
cóng sì wén guān jiǔ pǐn wèi yú zhí shì zhī nán dōng fāng nán fāng cháo jí shǐ yòu yú qí nán fán kè yòu yú qí nán xī xiàng běi shàng
从祀文官九品位于执事之南,东方、南方朝集使又于其南,蕃客又于其南,西向北上。
jiè gōng xī gōng wèi yú zhōng wěi xī mén zhī nèi dào nán wǔ guān jiǔ pǐn yòu yú qí nán xī fāng běi fāng cháo jí shǐ yòu yú qí nán fán kè yòu yú qí nán dōng xiàng běi shàng
介公、酅公位于中壝西门之内道南,武官九品又于其南,西方、北方朝集使又于其南,蕃客又于其南,东向北上。
suǒ yǐ jí ér xíng shì yě
所以即而行事也。
yòu shè sì guān jí cóng sì qún guān wèi yú dōng xī wěi mén zhī wài rú shè cì suǒ yǐ shěng shēng jí sì zhī rì jiāng rù ér xù lì yě
又设祀官及从祀群官位于东西壝门之外,如设次,所以省牲及祀之日将入而序立也。
shè shēng bǎng yú dōng wěi zhī wài dāng mén xī xiàng
设牲榜于东壝之外,当门西向。
cāng shēng yī jū qián yòu cāng shēng yī yòu qīng shēng yī zài běi shǎo tuì nán shàng
苍牲一居前,又苍牲一、又青牲一在北,少退南上。
cì chì shēng yī cì huáng shēng yī bái shēng yī xuán shēng yī yòu chì shēng yī bái shēng yī zài nán shǎo tuì běi shàng
次赤牲一、次黄牲一、白牲一、玄牲一、又赤牲一、白牲一在南,少退北上。
lǐn xī lìng wèi yú shēng xī nán zhù shǐ péi qí hòu jiē běi xiàng
廪牺令位于牲西南,祝史陪其后,皆北向。
zhū tài zhù wèi yú shēng dōng gè dāng shēng hòu zhù shǐ péi qí hòu xī xiàng
诸太祝位于牲东,各当牲后,祝史陪其后,西向。
tài cháng qīng wèi yú shēng qián shǎo běi qīng shǐ wèi yú qí xi jiē nán xiàng
太常卿位于牲前少北,卿史位于其西,皆南向。
yòu shè jiǔ zūn zhī wèi
又设酒尊之位。
shàng dì tài zūn zhe zūn xī zūn shān léi gè èr zài tán shàng dōng nán yú běi xiàng
上帝,太尊、著尊、牺尊、山罍各二,在坛上东南隅,北向;
xiàng zūn hú zūn shān léi gè èr zài tán xià nán bì zhī dōng běi xiàng jù xī shàng
象尊、壶尊、山罍各二,在坛下南陛之东,北向,俱西上。
pèi dì zhe zūn xī zūn xiàng zūn shān léi gè èr zài tán shàng yú shàng dì jiǔ zūn zhī dōng běi xiàng xī shàng
配帝,著尊、牺尊、象尊、山罍各二,在坛上,于上帝酒尊之东,北向西上。
wǔ dì rì yuè gè tài zūn èr zài dì yī děng
五帝、日、月各太尊二,在第一等。
nèi guān měi bì jiān gè xiàng zūn èr zài dì èr děng
内官每陛间各象尊二,在第二等。
zhōng guān měi bì jiān gè hú zūn èr zài dì sān děng
中官每陛间各壶尊二,在第三等。
wài guān měi dào jiān gè gài zūn èr yú xià tán xià
外官每道间各概尊二,于下坛下。
zhòng xīng měi dào jiān gè sàn zūn èr yú nèi wěi zhī wài
众星每道间各散尊二,于内壝之外。
fán zūn shè yú shén zuò zhī zuǒ ér yòu xiàng
凡尊,设于神座之左而右向。
zūn jiē jiā sháo mì wǔ dì rì yuè yǐ shàng jiē yǒu diàn yǐ zhì jué yě
尊皆加勺幂,五帝、日、月以上,皆有坫,以置爵也。
shè yù xǐ yú wǔ bì dōng nán yà xiàn zhōng xiàn tóng xǐ yú mǎo bì zhī nán jiē běi xiàng
设御洗于午陛东南,亚献、终献同洗于卯陛之南,皆北向。
léi shuǐ zài xǐ dōng fěi zài xǐ xi nán sì
罍水在洗东,篚在洗西,南肆。
fěi shí yǐ jīn jué yě
篚, 实以巾爵也。
fēn xiàn léi xǐ fěi mì gè yú qí fāng bì dào zhī zuǒ nèi xiàng
分献,罍、洗、篚、幂各于其方陛道之左,内向。
zhí zūn léi fěi mì zhě gè lì yú qí hòu
执尊、罍、篚、幂者,各立于其后。
yù bì zhī fěi yú tán shàng xià zūn diàn zhī suǒ
玉币之篚于坛上下尊坫之所。
qián sì yī rì bū hòu tài shǐ lìng jiāo shè lìng gè cháng fú shuài qí shǔ shēng shè hào tiān shàng dì shén zuò yú tán shàng běi fāng nán xiàng
前祀一日,晡后,太史令、郊社令各常服,帅其属升,设昊天上帝神座于坛上北方,南向。
xí yǐ gǎo jiē
席以稿秸。
gāo zǔ shén yáo huáng dì shén zuò yú dōng fāng xī xiàng xí yǐ guān
高祖神尧皇帝神座于东方,西向,席以莞。
wǔ fāng dì rì yuè yú tán dì yī děng qīng dì yú dōng bì zhī běi chì dì yú nán bì zhī dōng huáng dì yú nán bì zhī xi bái dì yú xi bì zhī nán hēi dì yú běi bì zhī xi dà míng yú dōng bì zhī nán
五方帝、日、 月于坛第一等,青帝于东陛之北,赤帝于南陛之东,黄帝于南陛之西,白帝于西陛之南,黑帝于北陛之西,大明于东陛之南。
yè míng yú xi bì zhī běi xí jiē yǐ gǎo jiē
夜明于西陛之北,席皆以稿秸。
wǔ xīng shí èr chén hé hàn jí nèi guān wǔ shí yǒu wǔ yú dì èr děng shí yǒu èr bì zhī jiān gè yī qí fāng xí jiē nèi xiàng
五星、 十二辰、河汉及内官五十有五于第二等十有二陛之间,各依其方,席皆内向。
qí nèi guān yǒu běi chén zuò yú dōng bì zhī běi yào pò bǎo yú běi bì zhī xi běi dǒu yú nán bì zhī dōng tiān yī tài yī jiē zài běi dòu zhī dōng wǔ dì nèi zuò yú yào pò bǎo zhī dōng jiē chà zài qián
其内官有北辰座于东陛之北,曜魄宝于北陛之西,北斗于南陛之东,天一、太一皆在北斗之东,五帝内座于曜魄宝之东,皆差在前。
èr shí bā xiù jí zhōng guān yī bǎi wǔ shí yǒu jiǔ yú dì sān děng
二十八宿及中官一百五十有九于第三等,
qí èr shí bā sù jí dì zuò qī gōng rì xīng dì xí dà jiǎo shè tí tài wēi tài zǐ míng táng xuān yuán sān tái wǔ chē zhū wáng
其二十八宿及帝座、七公、日星、帝席、大角、摄提、太微、太子、明堂、轩辕、三台、五车、诸王,
yuè xīng zhī nǚ jiàn xīng tiān jì děng yī shí yǒu qī jiē chà zài qián
月星、织女、建星、天纪等一十有七皆差在前。
wài guān yī bǎi yǒu wǔ yú nèi wěi zhī nèi zhòng xīng sān bǎi liù shí yú nèi wěi zhī wài gè yī fāng cì shí yǒu èr dào zhī jiān xí jiē yǐ guān
外官一百有五于内壝之内,众星三百六十于内壝之外,各依方次十有二道之间,席皆以莞。
ruò zài zōng miào zé qián xiǎng sān rì shàng shě zhí zhǎng shī dà cì yú miào dōng mén zhī wài dào běi nán xiàng
若在宗庙,则前享三日,尚舍直长施大次于庙东门之外道北,南向。
shǒu gōng shè wén wǔ shì chén cì yú qí hòu wén zuǒ wǔ yòu jù nán xiàng
守宫设文武侍臣次于其后,文左武右,俱南向。
shè zhū xiǎng guān jiǔ miào zǐ sūn yú zhāi fang nèi dào dōng jìn nán xi xiàng běi shàng
设诸享官、九庙子孙于斋坊内道东近南,西向北上。
wén guān jiǔ pǐn yòu yú qí nán dōng fāng nán fāng fán kè yòu yú qí nán xī xiàng běi shàng
文官九品又于其南,东方、南方蕃客又于其南,西向北上。
jiè gōng guī fù gōng yú miào xī mén zhī wài jìn nán
介公、巂阝公于庙西门之外,近南。
wǔ guān jiǔ pǐn yú qí nán xī fāng běi fāng fán kè yòu yú qí nán dōng xiàng běi shàng
武官九品于其南,西方、北方蕃客又于其南,东向北上。
qián xiǎng yī rì fèng lǐ láng shè yù wèi yú miào dōng nán xī xiàng
前享一日,奉礼郎设御位于庙东南,西向。
shè xiǎng guān gōng qīng wèi yú dōng mén zhī nèi dào nán zhí shì zhě wèi yú qí hòu xī xiàng běi shàng
设享官公卿位于东门之内道南,执事者位于其后,西向北上。
qīng shǐ wèi yú miào táng zhī xià yī zài dōng nán xī xiàng
卿史位于庙堂之下,一在东南,西向;
yī zài xī nán dōng xiàng
一在西南,东向。
lìng shǐ gè péi qí hòu
令史各陪其后。
fèng lǐ láng wèi yú lè xiàn dōng běi zàn zhě èr rén zài nán chà tuì jù xī xiàng
奉礼郎位于乐县东北,赞者二人,在南差退,俱西向。
xié lǜ láng wèi yú miào táng shàng qián yíng zhī jiān jìn xi dōng xiàng
协律郎位于庙堂上前楹之间,近西,东向。
tài lè lìng wèi yú běi xiàn zhī jiān běi xiàng
太乐令位于北县之间,北向。
shè cóng xiǎng zhī guān wèi jiǔ miào zǐ sūn yú xiǎng guān gōng qīng zhī nán zhāo mù yì wèi
设从享之官位,九庙子孙于享官公卿之南,昭、穆异位。
wén guān jiǔ pǐn yǐ shàng yòu yú qí nán dōng fāng nán fāng fán kè yòu yú qí nán xī xiàng běi shàng
文官九品以上,又于其南,东方、南方蕃客又于其南,西向北上。
jiè gōng xī gōng wèi yú xī mén zhī nèi dào nán wǔ guān jiǔ pǐn yú qí nán shǎo xi xī fāng běi fāng fán kè yòu yú qí nán dōng xiàng běi shàng
介公、酅公位于西门之内道南,武官九品于其南,少西,西方、 北方蕃客又于其南,东向北上。
shè shēng bǎng yú dōng mén zhī wài rú jiāo zhī wèi
设牲榜于东门之外,如郊之位。
shè zūn yí zhī wèi yú miào táng zhī shàng xià měi zuò jiǎ yí yī huáng yí yī xī zūn xiàng zūn zhe zūn shān léi gè èr zài táng shàng jiē yú shén zuò zhī zuǒ
设尊彝之位于庙堂之上下,每座斝彝一,黄彝一,牺尊、象尊、著尊、山罍各二,在堂上,皆于神座之左。
xiàn zǔ tài zǔ gāo zǔ gāo zōng zūn yí zài qián yíng jiān běi xiàng
献祖、太祖、高祖、高宗尊彝在前楹间,北向;
yì zǔ dài zǔ tài zōng zhōng zōng ruì zōng zūn yí zài hù wài nán xiàng
懿祖、代祖、太宗、中宗、 睿宗尊彝在户外,南向。
gè yǒu diàn yān
各有坫焉。
qí hú zūn èr tài zūn èr shān léi sì jiē zài táng xià jiē jiān běi xiàng xī shàng
其壶尊二、太尊二、山罍四,皆在堂下阶间, 北向西上;
guǐ xíng biān dòu zài táng shàng jù dōng cè jiē zhī běi
簋、钘、笾、豆在堂上,俱东侧阶之北。
měi zuò sì guǐ jū qián sì fǔ cì zhī liù dēng cì zhī liù xíng cì zhī biān dòu wèi hòu jiē yǐ nán wéi shàng qū chén ér xià
每座四簋居前,四簠次之,六登次之,六钘次之,笾、豆为后,皆以南为上,屈陈而下。
yù xǐ zài dōng jiē dōng nán yà xiàn yòu yú dōng nán jù běi xiàng
御洗在东阶东南,亚献又于东南,俱北向;
léi shuǐ zài xǐ dōng fěi zài xǐ xi nán sì
罍水在洗东,篚在洗西,南肆。
xiǎng rì wèi míng wǔ kè tài miào lìng fú qí fú bù zhāo mù zhī zuò yú hù wài zì xī xù yǐ dōng xiàn zǔ tài zǔ gāo zǔ gāo zōng jiē běi xiāng nán xiàng yì zǔ dài zǔ tài zōng zhōng zōng ruì zōng nán xiāng běi xiàng
享日,未明五刻,太庙令服其服,布昭、穆之座于户外,自西序以东:献祖、 太祖、高祖、高宗皆北厢南向,懿祖、代祖、太宗、中宗、睿宗南厢北向。
měi zuò fǔ yǐ guān xí fēn chún zǎo xí huà chún cì xí fǔ chún zuǒ yòu jǐ
每座黼扆,莞席纷纯,藻席画纯,次席黼纯,左右几。
sì yuē shěng shēng qì
四曰省牲器。
shěng shēng zhī rì wǔ hòu shí kè qù tán èr bǎi bù suǒ jìn xíng rén
省牲之日,午后十刻,去坛二百步所,禁行人。
bū hòu èr kè jiāo shè lìng chéng shuài fǔ shǐ sān rén jí zhāi láng yǐ zūn diàn léi xǐ fěi mì rù shè yú wèi
晡后二刻,郊社令、丞帅府史三人及斋郎,以尊、坫、罍、洗、篚、幂入设于位。
sān kè yè zhě zàn yǐn gè yǐn sì guān gōng qīng jí shēng jiē jiù wèi
三刻,谒者、赞引各引祀官、公卿及牲皆就位。
yè zhě yǐn sī kōng zàn yǐn yǐn yù shǐ rù yì tán dōng bì shēng xíng sǎo chú yú shàng jiàng xíng lè xiàn yú xià
谒者引司空,赞引引御史,入诣坛东陛,升,行扫除于上,降,行乐县于下。
chū sī kōng jiāng shēng yè zhě yǐn tài cháng qīng zàn yǐn yǐn yù shǐ rù yì tán dōng bì
初,司空将升,谒者引太常卿,赞引引御史,入诣坛东陛。
shēng shì dí zhuó jiàng jiù shěng shēng wèi nán xiàng lì
升,视涤濯,降,就省牲位,南向立。
lǐn xī lìng shǎo qián yuē qǐng shěng shēng
廪牺令少前,曰:“请省牲。
tài cháng qīng shěng shēng
”太常卿省牲。
lǐn xī lìng běi miàn jǔ shǒu yuē tú
廪牺令北面举手曰:“腯。
zhū tài zhù gè xún shēng yī zā xī xiàng jǔ shǒu yuē chōng
”诸太祝各循牲一匝,西向举手曰:“充。
zhū tài zhù yǔ lǐn xī lìng yǐ cì qiān shēng yì chú shòu tài guān
”诸太祝与廪牺令以次牵牲诣厨,授太官。
yè zhě yǐn guāng lù qīng yì chú shěng dǐng huò shēn shì zhuó gài
谒者引光禄卿诣厨,省鼎镬,申视濯溉。
sì guān yù shǐ shěng zhuàn jù nǎi hái zhāi suǒ
祀官御史省馔具,乃还斋所。
sì rì wèi míng shí wǔ kè tài guān lìng shuài zǎi rén yǐ luán dāo gē shēng zhù shǐ yǐ dòu qǔ máo xuè gè zhì yú zhuàn suǒ suì pēng shēng
祀日,未明十五刻,太官令帅宰人以鸾刀割牲,祝史以豆取毛血,各置于馔所,遂烹牲。
qí yú miào yì rú zhī
其于庙亦如之。
wǔ yuē diàn yù bó
五曰奠玉帛。
sì rì wèi míng sān kè jiāo shè lìng liáng sù lìng gè shuài qí shǔ rù shí zūn léi tài zhù yǐ yù bì zhì yú fěi tài guān lìng shuài jìn zhuàn zhě shí zhū biān dòu guǐ fǔ yú zhuàn màn
祀日,未明三刻,郊社令、良愬令各帅其属入实尊、罍,太祝以玉币置于篚,太官令帅进馔者实诸笾、豆、簋、簠于馔幔。
wèi míng èr kè fèng lǐ láng shuài zàn zhě xiān rù jiù wèi
未明二刻,奉礼郎帅赞者先入就位。
zàn zhě yǐn yù shǐ bó shì zhū tài zhù jí lìng shǐ zhù shǐ yǔ zhí shì zhě rù zì dōng mén tán nán běi xiàng xī shàng
赞者引御史、博士、诸太祝及令史、祝史与执事者,入自东门坛南, 北向西上。
fèng lǐ láng yuē zài bài
奉礼郎曰:“再拜。
zàn zhě chéng chuán yù shǐ yǐ xià jiē zài bài
”赞者承传,御史以下皆再拜。
zhí zūn léi fěi mì zhě gè jiù wèi
执尊、罍、篚、幂者各就位。
zàn zhě yǐn yù shǐ zhū tài zhù shēng tán dōng bì
赞者引御史、诸太祝升坛东陛。
yù shǐ yī rén tài zhù èr rén xíng sǎo chú yú shàng jí dì yī děng
御史一人,太祝二人,行扫除于上,及第一等;
yù shǐ yī rén tài zhù qī rén xíng sǎo chú yú xià
御史一人,太祝七人,行扫除于下。
wèi míng yī kè yè zhě zàn yǐn gè yǐn qún chén jiù mén wài wèi
未明一刻,谒者、赞引各引群臣就门外位。
tài lè lìng shuài gōng rén èr wǔ yǐ cì rù wén wǔ chén yú xiàn nèi wǔ wǔ lì yú xiàn nán
太乐令帅工人、二舞以次入,文舞陈于县内,武舞立于县南。
yè zhě yǐn sī kōng rù fèng lǐ láng yuē zài bài
谒者引司空入, 奉礼郎曰:“再拜。
sī kōng zài bài shēng zì dōng bì xíng sǎo chú yú shàng jiàng xíng lè xiàn yú xià
”司空再拜,升自东陛,行扫除于上,降,行乐县于下。
yè zhě zàn yǐn gè yǐn qún chén rù jiù wèi
谒者、 赞引各引群臣入就位。
chū wèi míng sān kè zhū wèi liè dà jià zhàng wèi
初,未明三刻,诸卫列大驾仗卫。
shì zhōng bǎn zòu qǐng zhōng yán
侍中版奏“请中严”。
chéng huáng lìng jìn yù lù yú xíng gōng nán mén wài nán xiàng
乘黄令进玉辂于行宫南门外,南向。
wèi míng yī kè shì zhōng bǎn zòu wài bàn
未明一刻,侍中版奏“外办”。
huáng dì fú gǔn miǎn chéng yú yǐ chū
皇帝服衮冕,乘舆以出。
huáng dì shēng lù rú chū
皇帝升辂,如初。
huáng mén shì láng zòu qǐng jìn fā
黄门侍郎奏“请进发”。
zhì dà cì mén wài nán xiàng
至大次门外,南向。
shì zhōng qǐng xiáng lù
侍中请降辂。
huáng dì jiàng lù shèng yú zhī dà cì
皇帝降辂,乘舆之大次。
bàn kè qǐng tài cháng bó shì yǐn tài cháng qīng wèi yú dà cì wài dāng mén běi xiàng
半刻顷,太常博士引太常卿位于大次外,当门北向。
shì zhōng bǎn zòu wài bàn
侍中版奏“外办”。
zhì míng huáng dì fú dà qiú ér miǎn bó shì yǐn tài cháng qīng tài cháng qīng yǐn huáng dì zhì zhōng wěi mén wài
质明,皇帝服大裘而冕,博士引太常卿,太常卿引皇帝至中壝门外。
diàn zhōng jiān jìn dà guī shàng yī fèng yù yòu yǐ zhèn guī shòu diàn zhōng jiān yǐ jìn
殿中监进大珪,尚衣奉御又以镇珪授殿中监以进。
huáng dì jìn dà guī zhí zhèn guī lǐ bù shàng shū yǔ jìn shì zhě cóng
皇帝搢大珪、执镇珪,礼部尚书与近侍者从。
huáng dì zhì bǎn wèi xī xiàng lì
皇帝至版位,西向立。
tài cháng qīng qián zòu qǐng zài bài
太常卿前奏:“请再拜。
huáng dì zài bài
”皇帝再拜。
fèng lǐ láng yuē zhòng guān zài bài
奉礼郎曰:“众官再拜。
zài wèi zhě jiē zài bài
”在位者皆再拜。
tài cháng qīng qián yuē yǒu sī jǐn jù qǐng xíng shì
太常卿前曰:“有司谨具,请行事。
xié lǜ láng guì fǔ fú jǔ huī yuè wǔ liù chéng
” 协律郎跪,俯伏,举麾,乐舞六成。
yǎn huī jiá yǔ lè zhǐ
偃麾,戛敔,乐止。
tài cháng qīng qián zòu qǐng zài bài
太常卿前奏:“请再拜。
huáng dì zài bài
” 皇帝再拜。
fèng lǐ láng yuē zhòng guān zài bài zài wèi zhě jiē zài bài
奉礼郎曰:“众官再拜”在位者皆再拜。
zhū tài zhù guì qǔ yù bì yú fěi gè lì yú zūn suǒ
诸太祝跪取玉币于篚,各立于尊所。
huáng dì shēng tán zì nán bì běi xiàng lì
皇帝升坛自南陛,北向立。
tài zhù yǐ yù bì shòu shì zhōng dōng xiàng yǐ jìn
太祝以玉币授侍中,东向以进。
huáng dì jìn zhèn guī shòu zhī guì diàn yú hào tiān shàng dì fǔ fú xìng shǎo tuì zài bài lì yú xī fāng dōng xiàng
皇帝搢镇珪受之, 跪奠于昊天上帝,俯伏,兴,少退,再拜,立于西方,东向。
tài zhù yǐ bì shòu shì zhōng yǐ jìn huáng dì shòu bì guì diàn yú gāo zǔ shén yáo huáng dì fǔ fú xìng bài jiàng zì nán bì fù yú wèi
太祝以币授侍中以进, 皇帝受币,跪奠于高祖神尧皇帝,俯伏,兴,拜,降自南陛,复于位。
huáng dì jiāng diàn pèi dì zhī bì yè zhě qī rén fēn yǐn xiàn guān fèng yù bì jù jìn guì diàn yú zhū shén zhī wèi
皇帝将奠配帝之币,谒者七人,分引献官奉玉币俱进,跪奠于诸神之位;
zhù shǐ zhāi láng zhù diàn
祝史、斋郎助奠。
chū zhòng guān zài bài zhù shǐ gè fèng máo xuè zhī dòu rù gè yóu qí bì shēng zhū tài zhù yíng qǔ yú tán shàng diàn zhī tuì lì yú zūn suǒ
初, 众官再拜,祝史各奉毛血之豆入,各由其陛升,诸太祝迎取于坛上奠之,退立于尊所。
ruò zōng miào yuē chen luǒ
若宗庙,曰晨裸。
xiǎng rì wèi míng sì kè tài miào lìng liáng sù lìng gè shuài qí shǔ rù shí zūn léi tài guān lìng shuài jìn zhuàn zhě shí zhū biān dòu guǐ fǔ
享日,未明四刻,太庙令、良愬令各帅其属入实尊、罍,太官令帅进馔者实诸笾、豆、簋、簠。
wèi míng sān kè fèng lǐ láng shuài zàn zhě xiān rù jiù wèi
未明三刻,奉礼郎帅赞者先入就位。
zàn zhě yǐn yù shǐ bó shì gōng wéi lìng tài zhù jí lìng shǐ zhù shǐ yǔ zhí shì zhě rù zì dōng mén dāng jiē jiān běi xiàng xī shàng
赞者引御史、博士、宫闱令、太祝及令史、祝史与执事者,入自东门,当阶间,北向西上。
fèng lǐ láng yuē zài bài
奉礼郎曰:“再拜。
yù shǐ yǐ xià jiē zài bài
”御史以下皆再拜。
zhí zūn léi fěi mì zhě gè jiù wèi
执尊、罍、篚、幂者各就位。
zàn zhě yǐn yù shǐ zhū tài zhù shēng zì dōng jiē xíng sǎo chú yú táng shàng lìng shǐ zhù shǐ xíng sǎo chú yú xià
赞者引御史、 诸太祝升自东阶,行扫除于堂上,令史、祝史行扫除于下。
tài miào lìng shuài qí shǔ chén ruì wù tài jiē zhī xi shàng ruì wèi qián liè cì ruì cì zhī xià ruì wèi hòu yòu chén fá guó bǎo qì yì rú zhī jiē běi xiàng xī shàng jiè yǐ xí
太庙令帅其属陈瑞物太阶之西,上瑞为前列,次瑞次之,下瑞为后,又陈伐国宝器亦如之,皆北向西上, 借以席。
wèi míng èr kè chén yāo yú yú dōng jiē zhī dōng měi shì gè èr jiē xī xiàng běi shàng
未明二刻,陈腰舆于东阶之东,每室各二,皆西向北上。
zàn zhě yǐn tài miào lìng tài zhù gōng wéi lìng shuài nèi wài zhí shì zhě yǐ yāo yú shēng zì dōng jiē rù xiàn zǔ shì kāi xiàn shì
赞者引太庙令、 太祝,宫闱令帅内外执事者,以腰舆升自东阶,入献祖室,开臽室。
tài zhù gōng wéi lìng fèng shén zhǔ gè zhì yú yú chū zhì yú zuò cì chū yì zǔ yǐ xià shén zhǔ rú xiàn zǔ
太祝、宫闱令奉神主各置于舆,出,置于座,次出懿祖以下神主如献祖。
luán jià jiāng zhì yè zhě zàn zhě gè yǐn xiǎng guān tōng shì shè rén fēn yǐn cóng xiǎng qún guān jiǔ miào zǐ sūn zhū fāng kè shǐ jiē jiù mén wài wèi
銮驾将至,谒者、赞者各引享官,通事舍人分引从享群官、九庙子孙、诸方客使,皆就门外位。
luán jià zhì dà cì mén wài huí lù nán xiàng
銮驾至大次门外,回辂南向。
jiāng jūn jiàng lì yú lù yòu
将军降,立于辂右。
shì zhōng qǐng xiáng lù huáng dì jiàng lù shèng yú zhī dà cì
侍中请降辂,皇帝降辂,乘舆之大次。
tōng shì shè rén yǐn wén wǔ wǔ pǐn yǐ shàng cóng xiǎng zhī guān jiē jiù mén wài wèi
通事舍人引文武五品以上从享之官皆就门外位。
dà lè lìng shuài gōng rén èr wǔ rù
大乐令帅工人、二舞入。
yè zhě yǐn sī kōng rù jiù wèi
谒者引司空入,就位。
fèng lǐ láng yuē zài bài
奉礼郎曰:“再拜。
sī kōng zài bài shēng zì dōng jiē xíng sǎo chú yú táng shàng jiàng xíng lè xiàn yú xià
”司空再拜,升自东阶,行扫除于堂上,降,行乐县于下。
chū sī kōng xíng lè xiàn yè zhě zàn yǐn gè yǐn xiǎng guān tōng shì shè rén fēn yǐn jiǔ miào zǐ sūn cóng xiǎng qún guān zhū fāng kè shǐ rù jiù wèi
初,司空行乐县,谒者、赞引各引享官,通事舍人分引九庙子孙、从享群官、诸方客使入,就位。
huáng dì tíng dà cì bàn kè qǐng shì zhōng bǎn zòu wài bàn
皇帝停大次半刻顷,侍中版奏“外办”。
huáng dì chū
皇帝出。
tài cháng qīng yǐn huáng dì zhì miào mén wài diàn zhōng jiān jìn zhèn guī huáng dì zhí zhèn guī
太常卿引皇帝至庙门外,殿中监进镇珪,皇帝执镇圭。
jìn shì zhě cóng rù huáng dì zhì bǎn wèi xī xiàng lì
近侍者从入,皇帝至版位,西向立。
tài cháng qīng qián yuē zài bài
太常卿前曰:“再拜。
huáng dì zài bài
”皇帝再拜。
fèng lǐ láng yuē zhòng guān zài bài
奉礼郎曰:“众官再拜。
zài wèi zhě jiē zài bài
在位者皆再拜。
tài cháng qīng qián yuē yǒu sī jǐn jù qǐng xíng shì
, 太常卿前曰:“有司谨具,请行事。
xié lǜ láng jǔ huī gǔ zhù yuè wǔ jiǔ chéng
”协律郎举麾,鼓柷,乐舞九成。
yǎn huī jiá yǔ lè zhǐ
偃麾,戛敔, 乐止。
tài cháng qīng yuē zài bài
太常卿曰:“再拜。
huáng dì zài bài
”皇帝再拜。
fèng lǐ láng yuē zhòng guān zài bài
奉礼郎曰:“众官再拜。
zài wèi zhě jiē zài bài
”在位者皆再拜。
huáng dì yì léi xǐ shì zhōng guì qǔ yí xìng wò shuǐ
皇帝诣罍洗,侍中跪取匜,兴,沃水;
yòu guì qǔ pán xìng chéng shuǐ
又跪取盘,兴,承水。
huáng dì jìn guī
皇帝搢珪。
guàn shǒu
盥手。
huáng mén shì láng guì qǔ jīn yú fěi xìng yǐ shuì shòu jīn guì diàn yú fěi
黄门侍郎跪,取巾于篚,兴,以帨受巾,跪奠于篚。
yòu qǔ zàn yú fěi xìng yǐ jìn huáng dì shòu zàn
又取瓒于篚,兴,以进,皇帝受瓒。
shì zhōng zhuó shuǐ fèng pán huáng dì xǐ zàn huáng mén shì láng shòu jīn rú chū
侍中酌水奉盘,皇帝洗瓒,黄门侍郎授巾如初。
huáng dì shì zàn shēng zì zuò jiē jiù xiàn zǔ zūn yí suǒ
黄帝拭瓒,升自阼阶,就献祖尊彝所。
zhí zūn zhě jǔ mì shì zhōng zàn zhuó yù jiǔ jìn xiàn zǔ shén zuò qián běi xiàng guì yǐ chàng guàn de diàn zhī fǔ fú xìng shǎo tuì běi xiàng zài bài
执尊者举幂,侍中赞酌郁酒,进献祖神座前,北向跪,以鬯祼地奠之,俯伏,兴,少退,北向再拜。
yòu jiù yì zǔ zūn yí suǒ zhí zūn zhě jǔ mì shì zhōng qǔ zàn yú diàn yǐ jìn huáng dì shòu zàn shì zhōng zàn zhuó yù jiǔ jìn yì zǔ shén zuò qián nán xiàng guì yǐ chàng guàn de diàn zhī
又就懿祖尊彝所,执尊者举幂,侍中取瓒于坫以进,皇帝受瓒,侍中赞酌郁酒,进懿祖神座前,南向跪,以鬯祼地奠之。
cì guàn tài zǔ yǐ xià jiē rú yì zǔ
次祼太祖以下, 皆如懿祖。
huáng dì jiàng zì zuò jiē fù yú bǎn wèi
皇帝降自阼阶,复于版位。
chū qún guān yǐ zài bài zhù shǐ gè fèng máo xuè jí gān liáo zhī dòu lì yú dōng mén wài zhāi láng fèng lú tàn xiāo jì shǔ gè lì yú qí hòu yǐ cì rù zì zhèng mén shēng zì tài jiē
初,群官已再拜,祝史各奉毛、血及肝、膋之豆立于东门外,斋郎奉炉炭、萧、稷、黍各立于其后,以次入自正门,升自太阶。
zhū tài zhù gè yíng qǔ máo xuè gān liáo yú jiē shàng jìn diàn yú shén zuò qián
诸太祝各迎取毛、血、肝、膋于阶上,进奠于神座前。
zhù shǐ tuì lì yú zūn suǒ zhāi láng fèng lú tàn zhì yú shén zuò zhī zuǒ qí xiāo jì shǔ gè zhì yú qí xià jiàng zì zuò jiē yǐ chū
祝史退立于尊所,斋郎奉炉炭置于神座之左,其萧、稷、黍各置于其下,降,自阼阶以出。
zhū tài zhù qǔ gān liáo fán yú lú hái zūn suǒ
诸太祝取肝、膋燔于炉,还尊所。