新唐书 · 刘羲叟 · Chapter 12 of 225

志·卷二·礼乐二

PinyinModern Translation
Size

lǐ yuè èr

礼乐二

liù yuē jìn shú

六曰进熟。

huáng dì jì shēng diàn yù bì

皇帝既升,奠玉、币。

tài guān lìng shuài jìn zhuàn zhě fèng zhuàn gè chén yú nèi wěi mén wài

太官令帅进馔者奉馔,各陈于内壝门外。

yè zhě yǐn sī tú chū yì zhuàn suǒ

谒者引司徒出,诣馔所。

sī tú fèng hào tiān shàng dì zhī zǔ tài guān lìng yǐn zhuàn rù mén gè zhì qí bì

司徒奉昊天上帝之俎,太官令引馔入门,各至其陛。

zhù shǐ jù jìn guì chè máo xuè zhī dòu jiàng zì dōng bì yǐ chū

祝史俱进,跪,彻毛血之豆,降自东陛以出。

zhū tài zhù yíng zhuàn yú tán shàng

诸太祝迎馔于坛上。

sī tú tài guān lìng jù jiàng zì dōng bì yǐ chū

司徒、太官令俱降自东陛以出。

yòu jìn shè wài guān zhòng xīng zhī zhuàn

又进设外官、众星之馔。

huáng dì yì léi xǐ guàn shǒu xǐ jué shēng tán zì nán bì

皇帝诣罍洗,盥手,洗爵,升坛自南陛。

sī tú shēng zì dōng bì lì yú zūn suǒ

司徒升自东陛,立于尊所。

zhāi láng fèng zǔ cóng shēng lì yú sī tú hòu

斋郎奉俎从升,立于司徒后。

huáng dì yì shàng dì zūn suǒ zhí zūn zhě jǔ mì shì zhōng zàn zhuó fàn qí jìn hào tiān shàng dì qián běi xiàng guì diàn jué

皇帝诣上帝尊所,执尊者举幂, 侍中赞酌泛齐,进昊天上帝前,北向跪,奠爵;

xìng shǎo tuì lì

兴,少退,立。

tài zhù chí bǎn jìn yú shén yòu dōng xiàng guì dú zhù wén yuē wéi mǒu nián suì cì yuè shuò rì sì tiān zǐ chén mǒu gǎn zhāo gào yú hào tiān shàng dì

太祝持版进于神右, 东向跪,读祝文曰:“维某年岁次月朔日,嗣天子臣某,敢昭告于昊天上帝。

huáng dì zài bài

”皇帝再拜。

yì pèi dì jiǔ zūn suǒ zhí zūn zhě jǔ mì shì zhōng qǔ jué yú diàn yǐ jìn huáng dì shòu jué shì zhōng zàn zhuó fàn qí jìn gāo zǔ shén yáo huáng dì qián dōng xiàng guì diàn

诣配帝酒尊所,执尊者举幂,侍中取爵于坫以进,皇帝受爵,侍中赞酌泛齐,进高祖神尧皇帝前,东向跪,奠;

xìng shǎo tuì lì

兴,少退,立。

tài zhù chí bǎn jìn yú zuǒ běi xiàng guì dú zhù wén yuē wéi mǒu nián suì cì yuè shuò rì zēng sūn kāi yuán shén wǔ huáng dì chén mǒu gǎn zhāo gào yú gāo zǔ shén yáo huáng dì

太祝持版进于左,北向跪, 读祝文曰:“维某年岁次月朔日,曾孙开元神武皇帝臣某,敢昭告于高祖神尧皇帝。

huáng dì zài bài

” 皇帝再拜。

jìn hào tiān shàng dì qián běi xiàng lì

进昊天上帝前,北向立。

tài zhù gè yǐ jué zhuó shàng zūn fú jiǔ hé zhì yī jué tài zhù chí jué shòu shì zhōng yǐ jìn huáng dì zài bài shòu jué guì jì jiǔ cuì jiǔ diàn jué fǔ fú xìng

太祝各以爵酌上尊福酒,合置一爵,太祝持爵授侍中以进,皇帝再拜,受爵,跪,祭酒,啐酒,奠爵,俯伏,兴。

tài zhù gè shuài zhāi láng jìn zǔ

太祝各帅斋郎进俎。

tài zhù jiǎn shén qián zuò ròu gòng zhì yī zǔ shòu sī tú yǐ jìn huáng dì shòu yǐ shòu zuǒ yòu

太祝减神前胙肉,共置一俎,授司徒以进,皇帝受以授左右。

huáng dì guì qǔ jué suì yǐn zú jué

皇帝跪,取爵, 遂饮,卒爵。

shì zhōng jìn shòu xū jué fù yú diàn

侍中进,受虚爵,复于坫。

huáng dì fǔ fú xìng zài bài jiàng zì nán bì fù yú wèi

皇帝俯伏,兴,再拜,降自南陛,复于位。

wén wǔ chū wǔ wǔ rù

文舞出,武舞入。

chū huáng dì jiāng fù wèi yè zhě yǐn tài wèi yì léi xǐ guàn shǒu xǐ hù jué zì dōng bì shēng tán yì hào tiān shàng dì zhe zūn suǒ zhí zūn zhě jǔ mì tài wèi zhuó lǐ qí jìn hào tiān shàng dì qián běi xiàng guì diàn jué

初,皇帝将复位,谒者引太尉诣罍洗,盥手,洗瓠爵,自东陛升坛,诣昊天上帝著尊所,执尊者举幂,太尉酌醴齐,进昊天上帝前,北向跪,奠爵;

xìng zài bài

兴,再拜。

yì pèi dì xī zūn suǒ qǔ jué yú diàn zhuó lǐ qí jìn gāo zǔ shén yáo huáng dì qián dōng xiàng guì diàn jué

诣配帝牺尊所,取爵于坫,酌醴齐,进高祖神尧皇帝前,东向跪,奠爵;

xìng zài bài

兴,再拜。

jìn hào tiān shàng dì qián běi xiàng lì

进昊天上帝前,北向立。

zhū tài zhù gè yǐ jué zhuó fú jiǔ hé zhì yī jué jìn yú yòu xi xiàng lì

诸太祝各以爵酌福酒,合置一爵,进于右,西向立。

tài wèi zài bài shòu jué guì jì jiǔ suì yǐn zú jué

太尉再拜,受爵,跪,祭酒,遂饮,卒爵。

tài zhù jìn shòu xū jué fù yú diàn

太祝进,受虚爵,复于坫。

tài wèi zài bài jiàng fù wèi

太尉再拜,降,复位。

chū tài wèi xiàn jiāng bì yè zhě yǐn guāng lù qīng yì léi xǐ guàn shǒu xǐ hù jué shēng zhuó àng qí

初,太尉献将毕,谒者引光禄卿诣罍洗,盥手,洗瓠爵,升,酌盎齐。

zhōng xiàn rú yà xiàn

终献如亚献。

tài wèi jiāng shēng xiàn yè zhě qī rén fēn yǐn wǔ fāng dì jí dà míng yè míng děng xiàn guān yì léi xǐ guàn shǒu xǐ hù jué gè yóu qí bì shēng zhuó fàn qí jìn guì diàn yú shén qián

太尉将升献,谒者七人分引五方帝及大明、夜明等献官,诣罍洗,盥手,洗瓠爵,各由其陛升,酌泛齐,进,跪奠于神前。

chū dì yī děng xiàn guān jiāng shēng yè zhě wǔ rén cì yǐn xiàn guān gè yì léi xǐ guàn xǐ gè yóu qí bì shēng tán yì dì èr děng nèi guān jiǔ zūn suǒ zhuó tǐ qí yǐ xiàn

初,第一等献官将升, 谒者五人次引献官各诣罍洗,盥、洗,各由其陛升坛,诣第二等内官酒尊所,酌醍齐以献。

zàn zhě sì rén cì yǐn xiàn guān yì léi xǐ guàn xǐ yì wài guān jiǔ zūn suǒ zhuó qīng jiǔ yǐ xiàn

赞者四人次引献官诣罍洗,盥、洗,诣外官酒尊所,酌清酒以献。

zàn zhě sì rén cì yǐn xiàn guān yì léi xǐ guàn xǐ yì zhòng xīng jiǔ zūn suǒ zhuó xī jiǔ yǐ xiàn

赞者四人,次引献官诣罍洗,盥、洗,诣众星酒尊所,酌昔酒以献。

qí zhù shǐ zhāi láng zhuó jiǔ zhù diàn jiē rú nèi guān

其祝史、斋郎酌酒助奠,皆如内官。

shàng xià zhū zhù gè jìn guì chè dòu hái zūn suǒ

上下诸祝各进,跪,彻豆,还尊所。

fèng lǐ láng yuē cì zuò

奉礼郎曰:“赐胙。

zàn zhě yuē zhòng guān zài bài

”赞者曰: “众官再拜。

zài wèi zhě jiē zài bài

”在位者皆再拜。

dà cháng qīng qián zòu qǐng zài bài

大常卿前奏:“请再拜。

huáng dì zài bài

”皇帝再拜。

fèng lǐ láng yuē zhòng guān zài bài

奉礼郎曰: “众官再拜。

zài wèi zhě jiē zài bài

”在位者皆再拜。

lè zuò yī chéng

乐作一成。

tài cháng qīng qián zòu qǐng jiù wàng liáo wèi

太常卿前奏:“请就望燎位。

huáng dì jiù wèi nán xiàng lì

”皇帝就位,南向立。

shàng xià zhū zhù gè zhí fěi qǔ yù bì zhù bǎn lǐ wù yǐ shàng

上下诸祝各执篚,取玉、币、祝版、礼物以上。

zhāi láng yǐ zǔ zǎi shēng tǐ jì shǔ fàn jí jué jiǔ gè yóu qí bì jiàng tán yì chái tán zì nán bì dēng yǐ bì zhù bǎn zhuàn wù zhì yú chái shàng

斋郎以俎载牲体、稷、 黍饭及爵酒,各由其陛降坛,诣柴坛,自南陛登,以币、祝版、馔物置于柴上。

hù nèi zhū zhù yòu yǐ nèi guān yǐ xià lǐ bì jiē cóng liǎo

户内诸祝又以内官以下礼币皆从燎。

fèng lǐ láng yuē kě liǎo

奉礼郎曰:“可燎。

dōng xī miàn gè liù rén yǐ jù liǎo huǒ

”东、西面各六人,以炬燎火。

bàn chái tài cháng qīng qián yuē lǐ bì

半柴,太常卿前曰:“礼毕。

huáng dì hái dà cì chū zhōng wěi mén diàn zhōng jiān qián shòu zhèn guī yǐ shòu shàng yī fèng yù diàn zhōng jiān yòu qián shòu dà guī

”皇帝还大次,出中壝门,殿中监前受镇珪,以授尚衣奉御,殿中监又前受大珪。

huáng dì rù cì yè zhě zàn yǐn gè yǐn sì guān tōng shì shè rén fēn yǐn cóng lǐ qún guān zhū fāng kè shǐ yǐ cì chū

皇帝入次,谒者、赞引各引祀官,通事舍人分引从礼群官、诸方客使以次出。

zàn zhě yǐn yù shǐ tài zhù yǐ xià jù fù zhí shì wèi

赞者引御史、太祝以下俱复执事位。

fèng lǐ láng yuē zài bài

奉礼郎曰:“再拜。

yù shǐ yǐ xià jiē zài bài chū

”御史以下皆再拜,出。

gōng rén èr wǔ yǐ cì chū

工人、二舞以次出。

ruò zōng miào yuē kuì shí

若宗庙,曰馈食。

huáng dì jì shēng guàn tài guān lìng chū shuài jìn zhuàn zhě fèng zhuàn chén yú dōng mén zhī wài xī xiàng nán shàng

皇帝既升,祼,太官令出,帅进馔者奉馔,陈于东门之外, 西向南上。

yè zhě yǐn sī tú chū yì zhuàn suǒ sī tú fèng xiàn zǔ zhī zǔ

谒者引司徒出,诣馔所,司徒奉献祖之俎。

tài guān yǐn zhuàn rù zì zhèng mén zhì yú tài jiē

太官引馔入自正门,至于太阶。

zhù shǐ jù jìn chè máo xuè zhī dòu jiàng zì zuò jiē yǐ chū

祝史俱进,彻毛血之豆,降自阼阶以出。

zhū tài zhù yíng zhuàn yú jiē shàng shè zhī nǎi qǔ xiāo jì shǔ rǔ yú zhī fán yú lú

诸太祝迎馔于阶上设之,乃取萧、稷、 黍擩于脂,燔于炉。

tài cháng qīng yǐn huáng dì yì léi xǐ guàn shǒu xǐ jué shēng zì zuò jiē yì xiàn zǔ zūn yí suǒ zhí zūn zhě jǔ mì shì zhōng zàn zhuó fàn qí jìn xiàn zǔ qián běi xiàng guì diàn jué

太常卿引皇帝诣罍洗,盥手,洗爵,升自阼阶,诣献祖尊彝所, 执尊者举幂,侍中赞酌泛齐,进献祖前,北向跪,奠爵。

yòu yì zūn suǒ shì zhōng qǔ jué yú diàn yǐ jìn zhuó fàn qí jìn shén qián běi xiàng guì diàn jué tuì lì

又诣尊所,侍中取爵于坫以进,酌泛齐,进神前,北向跪,奠爵,退立。

tài zhù chí bǎn jìn yú shén yòu dōng miàn guì dú zhù wén yuē wéi mǒu nián suì cì yuè shuò rì xiào zēng sūn kāi yuán shén wǔ huáng dì mǒu gǎn zhāo gào yú xiàn zǔ xuān huáng dì zǔ bǐ xuān zhuāng huáng hòu zhāng shì

太祝持版进于神右,东面跪,读祝文曰:“维某年岁次月朔日,孝曾孙开元神武皇帝某,敢昭告于献祖宣皇帝、祖妣宣庄皇后张氏。

huáng dì zài bài yòu zài bài

”皇帝再拜,又再拜。

diàn yì yì zǔ zūn yí zhuó fàn qí jìn shén qián nán xiàng guì diàn jué shǎo xi fǔ fú xìng

奠,诣懿祖尊彝,酌泛齐,进神前,南向跪, 奠爵,少西,俯伏,兴。

yòu zuì fàn qí jìn shén qián nán xiàng guì diàn jué shào dōng tuì lì

又醉泛齐,进神前,南向跪,奠爵,少东,退立。

zhù shǐ xi miàn guì dú zhù wén

祝史西面跪,读祝文。

huáng dì zài bài yòu zài bài

皇帝再拜,又再拜。

cì diàn tài zǔ dài zǔ gāo zǔ tài zōng gāo zōng zhōng zōng ruì zōng jiē rú yì zǔ

次奠太祖、代祖、高祖、太宗、高宗、中宗、 睿宗,皆如懿祖。

nǎi yì dōng xù xī xiàng lì

乃诣东序,西向立。

sī tú shēng zì zuò jiē lì yú qián yíng jiān běi miàn dōng shàng

司徒升自阼阶,立于前楹间,北面东上。

zhū tài zhù gè yǐ jué zhuó shàng zūn fú jiǔ hé zhì yī jué tài zhù chí jué shòu shì zhōng yǐ jìn

诸太祝各以爵酌上尊福酒,合置一爵,太祝持爵授侍中以进。

huáng dì zài bài shòu jué guì jì jiǔ cuì jiǔ diàn jué fǔ fú xìng

皇帝再拜,受爵,跪, 祭酒、啐酒,奠爵,俯伏,兴。

zhū tài zhù gè shuài zhāi láng jìn zǔ tài zhù jiǎn shén qián sān shēng zuò ròu gòng zhì yī zǔ shàng yǐ shǔ jì fàn gòng zhì yī biān shòu sī tú yǐ jìn

诸太祝各帅斋郎进俎,太祝减神前三牲胙肉,共置一俎上,以黍、稷饭共置一笾,授司徒以进;

tài zhù yòu yǐ zuò ròu shòu sī tú yǐ jìn

太祝又以胙肉授司徒以进。

huáng dì měi shòu yǐ shòu zuǒ yòu nǎi guì qǔ jué yǐn zú jué

皇帝每受, 以授左右,乃跪取爵,饮,卒爵。

shì zhōng jìn shòu xū jué yǐ shòu tài zhù fù yú diàn

侍中进,受虚爵,以授太祝,复于坫。

huáng dì jiàng zì zuò jiē fù yú bǎn wèi

皇帝降自阼阶,复于版位。

wén wǔ chū wǔ wǔ rù

文舞出,武舞入。

chū huáng dì jiāng fù wèi tài wèi yì léi xǐ guàn shǒu xǐ jué shēng zì zuò jiē yì xiàn zǔ zūn yí suǒ zhuó lǐ qí jìn shén qián běi xiàng guì diàn jué shào dōng xìng zài bài

初,皇帝将复位,太尉诣罍洗,盥手,洗爵, 升自阼阶,诣献祖尊彝所,酌醴齐进神前,北向跪,奠爵,少东,兴,再拜。

yòu qǔ jué yú diàn zhuó lǐ qí jìn shén qián běi xiàng guì diàn jué shǎo xi běi xiàng zài bài

又取爵于坫,酌醴齐进神前,北向跪,奠爵,少西,北向再拜。

cì diàn yì zǔ tài zǔ dài zǔ gāo zǔ tài zōng gāo zōng zhōng zōng ruì zōng rú xiàn zǔ

次奠懿祖、太祖、代祖、 高祖、太宗、高宗、中宗、睿宗如献祖。

nǎi yì dōng xù xī xiàng lì

乃诣东序,西向立。

zhū tài zhù gè yǐ jué zhuó fú jiǔ hé zhì yī jué tài zhù chí jué jìn yú zuǒ běi xiàng lì

诸太祝各以爵酌福酒, 合置一爵,太祝持爵进于左,北向立。

tài wèi zài bài shòu jué guì jì jiǔ suì yǐn zú jué

太尉再拜受爵,跪,祭酒,遂饮,卒爵。

tài zhù jìn shòu jué fù yú diàn

太祝进,受爵,复于坫。

tài wèi xìng zài bài fù yú wèi

太尉兴,再拜,复于位。

chū tài wèi xiàn jiāng bì yè zhě yǐn guāng lù qīng yì léi xǐ guàn xǐ shēng zhuó àng qí

初,太尉献将毕,谒者引光禄卿诣罍洗,盥、洗,升,酌盎齐。

zhōng xiàn rú yà xiàn

终献如亚献。

zhū tài zhù gè jìn

诸太祝各进。

chè dòu hái zūn suǒ

彻豆,还尊所。

fèng lǐ láng yuē cì zuò

奉礼郎曰: “赐胙。

zàn zhě yuē zhòng guān zài bài

”赞者曰:“众官再拜。

zài wèi zhě jiē zài bài

”在位者皆再拜。

tài cháng qīng qián zòu qǐng zài bài

太常卿前奏:“请再拜。

huáng dì zài bài

”皇帝再拜。

fèng lǐ láng yuē zhòng guān zài bài

奉礼郎曰:“众官再拜。

zài wèi zhě jiē zài bài

”在位者皆再拜。

lè yī chéng zhǐ

乐一成止。

tài cháng qīng qián yuē lǐ bì

太常卿前曰:“礼毕。

huáng dì chū mén diàn zhōng jiān qián shòu zhèn guī

”皇帝出门,殿中监前受镇珪。

tōng shì shè rén yè zhě zàn yǐn gè yǐn xiǎng guān jiǔ miào zǐ sūn jí cóng xiǎng qún guān zhū fāng kè shǐ yǐ cì chū

通事舍人、谒者、赞引各引享官、九庙子孙及从享群官、诸方客使以次出。

zàn yǐn yǐn yù shǐ tài zhù yǐ xià jù fù zhí shì wèi

赞引引御史、太祝以下俱复执事位。

fèng lǐ láng yuē zài bài

奉礼郎曰:“再拜。

yù shǐ yǐ xià jiē zài bài yǐ chū

”御史以下皆再拜以出。

gōng rén èr wǔ yǐ cì chū

工人、二舞以次出。

tài miào lìng yǔ tài zhù gōng wéi lìng shuài yāo yú shēng nà shén zhǔ

太庙令与太祝、宫闱令帅腰舆升, 纳神主。

qí zhù bǎn fán yú zhāi fang

其祝版燔于斋坊。

qī sì gè yīn qí shí xiǎng sī mìng hù yǐ chūn zào yǐ xià zhōng liù yǐ jì xià tǔ wáng zhī rì mén lì yǐ qiū xíng yǐ dōng

七祀,各因其时享:司命、户以春,灶以夏,中霤以季夏土王之日,门、厉以秋,行以冬。

shí xiǎng zhī rì tài miào lìng bù shén xí yú miào tíng xī mén zhī nèi dào nán dōng xiàng běi shàng

时享之日,太庙令布神席于庙庭西门之内道南,东向北上;

shè jiǔ zūn yú dōng nán léi xǐ yòu yú dōng nán

设酒尊于东南,罍洗又于东南。

tài miào lìng liáng sù lìng shí zūn fěi tài guān chéng yǐn zhuàn guāng lù qīng shēng zhōng xiàn xiàn guān nǎi jí shì yī xiàn ér zhǐ

太庙令、良愬令实尊篚,太官丞引馔,光禄卿升,终献,献官乃即事, 一献而止。

qí pèi xiǎng gōng chén gè wèi yú qí miào shì tài jiē zhī dōng shǎo nán xī xiàng yǐ běi wéi shàng

其配享功臣,各位于其庙室太阶之东,少南,西向,以北为上。

hú zūn èr yú zuò zuǒ shè xǐ yú zhōng xiàn xǐ dōng nán běi xiàng

壶尊二于座左,设洗于终献洗东南,北向。

yǐ tài guān lìng fèng zhuàn miào xiǎng yǐ yà xiàn rán hòu xiàn guān jí shì ér zhù diàn zhě fēn diàn yī xiàn ér zhǐ

以太官令奉馔,庙享已亚献,然后献官即事, 而助奠者分奠,一献而止。

cǐ dōng zhì sì hào tiān shàng dì yú yuán qiū mèng dōng xiá yú tài miào zhī lǐ zài hu tán wěi zōng miào zhī jiān lǐ shèng ér wù bèi zhě mò guò hu cǐ yě

此冬至祀昊天上帝于圆丘、孟冬祫于太庙之礼,在乎坛壝、宗庙之间,礼盛而物备者莫过乎此也。

qí tán táng zhī shàng xià wěi mén zhī nèi wài cì wèi zhī zūn bēi yǔ qí xiàng lì zhī fāng chū rù jiàng dēng zhī jié dà dǐ kě tuī ér jiàn qí shèng qiě bèi zhě rú cǐ zé qí xiǎo qiě lüè zhě yòu kě tuī ér zhī yě

其坛堂之上下、壝门之内外、次位之尊卑与其向立之方、出入降登之节,大抵可推而见,其盛且备者如此,则其小且略者又可推而知也。

zhì yú tán xiàn shén wèi zūn jué yù bì biān dòu guǐ fǔ shēng láo cè zhù zhī shù jiē lüè yī gǔ

至于坛臽、神位、尊爵、玉币、笾豆、簋簠、牲牢、册祝之数皆略依古。

sì chéng ér chéng gāo bā chǐ yī cùn xià chéng guǎng èr shí zhàng ér wǔ jiǎn zhī zhì yú wǔ zhàng ér shí yǒu èr bì zhě yuán qiū yě

四成,而成高八尺一寸,下成广二十丈,而五减之,至于五丈,而十有二陛者, 圆丘也。

bā gū sān chéng chéng gāo sì chǐ shàng guǎng shí yǒu liù bù shè bā bì shàng bì guǎng bā chǐ zhōng bì yī zhàng xià bì zhàng yǒu èr chǐ zhě fāng qiū yě

八觚三成,成高四尺,上广十有六步,设八陛,上陛广八尺,中陛一丈, 下陛丈有二尺者,方丘也。

gāo guǎng jiē sì zhàng zhě shén zhōu zhī tán yě

高、广皆四丈者,神州之坛也。

qí guǎng jiē sì zhàng ér gāo bā chǐ zhě qīng dì qī chǐ zhě chì dì wǔ chǐ zhě huáng dì jiǔ chǐ zhě bái dì liù chǐ zhě hēi dì zhī tán yě

其广皆四丈,而高八尺者青帝、七尺者赤帝、五尺者黄帝、九尺者白帝、六尺者黑帝之坛也。

guǎng sì zhàng gāo bā chǐ zhě cháo rì zhī tán yě

广四丈,高八尺者,朝日之坛也。

wèi kǎn shēn sān chǐ zòng guǎng sì zhàng tán yú qí zhōng gāo yī chǐ fāng guǎng sì zhàng zhě xī yuè zhī tán yě

为坎深三尺,纵广四丈,坛于其中,高一尺,方广四丈者, 夕月之坛也。

guǎng wǔ zhàng yǐ wǔ tǔ wèi zhī zhě shè jì zhī tán yě

广五丈,以五土为之者,社稷之坛也。

gāo chǐ guǎng zhàng là tán yě

高尺,广丈,蜡坛也。

gāo wǔ chǐ zhōu sì shí bù zhě xiān nóng xiān cán zhī tán yě

高五尺, 周四十步者,先农、先蚕之坛也。

qí gāo jiē sān chǐ guǎng jiē zhàng zhě xiǎo sì zhī tán yě

其高皆三尺,广皆丈者,小祀之坛也。

yuè zhèn hǎi dú jì yú qí miào wú miào zé wèi zhī tán yú kǎn guǎng yī zhàng sì xiàng wèi bì zhě hǎi dú zhī tán yě

岳镇、海渎祭于其庙,无庙则为之坛于坎,广一丈,四向为陛者,海渎之坛也。

guǎng èr zhàng wǔ chǐ gāo sān chǐ sì chū bì zhě gǔ dì wáng zhī tán yě

广二丈五尺, 高三尺,四出陛者,古帝王之坛也。

guǎng yī zhàng gāo yī zhàng èr chǐ hù fāng liù chǐ zhě dà sì zhī liǎo tán yě

广一丈,高一丈二尺,户方六尺者,大祀之燎坛也。

guǎng bā chǐ gāo yī zhàng hù fāng sān chǐ zhě zhōng sì zhī liáo tán yě

广八尺,高一丈,户方三尺者,中祀之燎坛也。

guǎng wǔ chǐ hù fāng èr chǐ zhě xiǎo sì zhī liáo tán yě

广五尺,户方二尺者,小祀之燎坛也。

jiē kāi shàng nán chū

皆开上南出。

yì kǎn jiē zài nèi wěi zhī wài rén de nán chū bì fāng shēn zú róng wù

瘗坎皆在内壝之外壬地,南出陛,方,深足容物。

cǐ tán xiàn zhī zhì yě

此坛 臽之制也。

dōng zhì sì hào tiān shàng dì yú yuán qiū yǐ gāo zǔ shén yáo huáng dì pèi

冬至祀昊天上帝于圆丘,以高祖神尧皇帝配。

dōng fāng qīng dì líng wēi yǎng nán fāng chì dì chì biāo nù zhōng yāng huáng dì hán shū niǔ xī fāng bái dì bái zhāo jù běi fāng hēi dì zhī guāng jì jí dà míng yè míng zài tán zhī dì yī děng

东方青帝灵威仰、南方赤帝赤熛怒、中央黄帝含枢纽、西方白帝白招拒、北方黑帝汁光纪及大明、夜明在坛之第一等。

tiān huáng dà dì běi chén běi dǒu tiān yī tài yī zǐ wēi wǔ dì zuò bìng chà zài háng wèi qián

天皇大帝、北辰、北斗、天一、太一、紫微五帝座,并差在行位前。

yú nèi guān zhū zuò jí wǔ xīng shí èr chén hé hàn sì shí jiǔ zuò zài dì èr děng shí yǒu èr bì zhī jiān

余内官诸坐及五星、十二辰、河汉四十九坐,在第二等十有二陛之间。

zhōng guān shì yuán dì zuò qī gōng rì xīng dì xí dà jiǎo shè tí tài wēi wǔ dì tài zǐ míng táng xuān yuán sān tái wǔ chē zhū wáng yuè xīng zhī nǚ jiàn xīng tiān jì shí qī zuò jí èr shí bā xiù chà zài qián liè

中官、市垣、帝座、 七公、日星、帝席、大角、摄提、太微、五帝、太子、明堂、轩辕、三台、五车、 诸王、月星、织女、建星、天纪十七座及二十八宿,差在前列。

qí yú zhōng guān yī bǎi sì shí èr zuò jiē zài dì sān děng shí èr bì zhī jiān

其余中官一百四十二座皆在第三等十二陛之间。

wài guān yī bǎi wǔ zài nèi wěi zhī nèi zhòng xīng sān bǎi liù shí zài nèi wěi zhī wài

外官一百五在内壝之内,众星三百六十在内壝之外。

zhēng yuè shàng xīn qí gǔ sì hào tiān shàng dì yǐ gāo zǔ shén yáo huáng dì pèi wǔ dì zài sì fāng zhī bì

正月上辛祈谷,祀昊天上帝,以高祖神尧皇帝配,五帝在四方之陛。

mèng xià yú sì hào tiān shàng dì yǐ tài zōng wén wǔ shèng huáng dì pèi wǔ fāng dì zài dì yī děng wǔ dì zài dì èr děng wǔ guān zài tán xià zhī dōng nán

孟夏雩,祀昊天上帝,以太宗文武圣皇帝配,五方帝在第一等,五帝在第二等,五官在坛下之东南。

jì qiū sì hào tiān shàng dì yǐ ruì zōng dà shèng zhēn huáng dì pèi wǔ fāng dì zài wǔ shì wǔ dì gè zài qí zuǒ wǔ guān zài tíng gè yī qí fāng

季秋祀昊天上帝,以睿宗大圣真皇帝配,五方帝在五室,五帝各在其左,五官在庭,各依其方。

lì chūn sì qīng dì yǐ tài hào shì pèi suì xīng sān chén zài tán xià zhī dōng běi qī sù zài xi běi gōu máng zài dōng nán

立春祀青帝,以太皞氏配,岁星、三辰在坛下之东北,七宿在西北,句芒在东南。

lì xià sì chì dì yǐ shén nóng shì pèi yíng huò sān chén qī sù zhù róng shì wèi rú qīng dì

立夏祀赤帝,以神农氏配,荧惑、三辰、七宿、祝融氏位如青帝。

jì xià tǔ wáng zhī rì sì huáng dì yǐ xuān yuán shì pèi zhèn xīng hòu tǔ shì zhī wèi rú chì dì

季夏土王之日祀黄帝,以轩辕氏配,镇星、后土氏之位如赤帝。

lì qiū sì bái dì yǐ shǎo hào shì pèi tài bái sān chén qī sù rù shōu zhī wèi rú chì dì

立秋祀白帝,以少昊氏配,太白、三辰、七宿、蓐收之位如赤帝。

lì dōng sì hēi dì yǐ zhuān xū shì pèi chén xīng sān chén qī sù xuán míng shì zhī wèi rú bái dì

立冬祀黑帝,以颛顼氏配,辰星、 三辰、七宿、玄冥氏之位如白帝。

zhà jì bǎi shén

蜡祭百神,

dà míng yè míng zài tán shàng

大明、夜明在坛上,

shén nóng yī qí gè zài qí tán shàng

神农、伊耆各在其坛上,

hòu jì zài tán dōng

后稷在坛东,

wǔ guān tián jùn gè zài qí fāng

五官、田畯各在其方,

wǔ xīng shí èr cì èr shí bā xiù wǔ fāng zhī yuè zhèn hǎi dú shān lín chuān zé qiū líng fén yǎn yuán xí jǐng quán gè zài qí fāng zhī tán

五星、十二次、二十八宿、五方之岳镇、海渎、山林、川泽、丘陵、坟衍、原隰、井泉各在其方之坛,

lóng lín zhū niǎo zōu yú xuán wǔ lín yǔ luǒ máo jiè shuǐ yōng fang yóu biǎo zhuó wū tú māo gè zài qí fāng tán zhī hòu

龙、麟、朱鸟、 驺虞、玄武、鳞、羽、裸、毛、介、水墉、坊、邮表叕、於菟、猫各在其方坛之后。

xià zhì jì huáng dì qí yǐ gāo zǔ pèi wǔ fāng zhī yuè zhèn hǎi dú yuán xí qiū líng fén yǎn zài nèi wěi zhī nèi gè jū qí fāng ér zhōng yuè yǐ xià zài xī nán

夏至祭皇地祇,以高祖配,五方之岳镇、海渎、原隰、丘陵、坟衍在内壝之内, 各居其方,而中岳以下在西南。

mèng dōng jì shén zhōu dì qí yǐ tài zōng pèi

孟冬祭神州地祇,以太宗配。

shè yǐ hòu tǔ jì yǐ hòu jì pèi

社以后土,稷以后稷配。

jí hài jì shén nóng yǐ hòu jì pèi ér cháo rì xī yuè wú pèi

吉亥祭神农,以后稷配,而朝日、夕月无配。

xí zūn zhě yǐ gǎo jiē bēi zhě yǐ guān

席,尊者以槁秸,卑者以莞。

cǐ shén wèi zhī xù yě

此神位之序也。

yǐ dà zūn shí fàn qí zhe zūn shí lǐ qí xī zūn shí àng qí shān léi shí jiǔ jiē èr

以大尊实泛齐,著尊实醴齐,牺尊实盎齐,山罍实酒,皆二;

yǐ xiàng zūn shí tí qí hú zūn shí shěn qí jiē èr

以象尊实醍齐, 壶尊实沈齐,皆二;

shān léi shí jiǔ sì yǐ sì hào tiān shàng dì huáng dì qí shén zhōu dì qí

山罍实酒四:以祀昊天上帝、皇地祇、神州地祇。

yǐ zhe zūn shí fàn qí shēng zūn shí lǐ qí xiàng zūn shí àng qí shān léi shí jiǔ jiē èr yǐ sì pèi dì

以著尊实泛齐,牲尊实醴齐,象尊实盎齐,山罍实酒,皆二,以祀配帝。

yǐ zhe zūn èr shí lǐ qí yǐ sì nèi guān

以著尊二实醴齐,以祀内官。

yǐ xī zūn èr shí àng qí yǐ sì zhōng guān

以牺尊二实盎齐,以祀中官。

yǐ xiàng zūn èr shí tí qí yǐ sì wài guān

以象尊二实醍齐,以祀外官。

yǐ hú zūn èr shí xī jiǔ yǐ sì zhòng xīng rì yuè

以壶尊二实昔酒,以祀众星、日、月。

yǐ shàng jiē yǒu diàn

以上皆有坫。

yíng qì wǔ fāng dì wǔ rén dì yǐ liù zūn wéi shān léi jiē jiǎn shàng dì zhī bàn

迎气,五方帝、五人帝以六尊,惟山罍皆减上帝之半。

wǔ fāng dì dà xiǎng yú míng táng tài zūn zhe zūn niú xī zūn shān léi gè èr

五方帝大享于明堂,太尊、著尊、牜羲尊、山罍各二。

wǔ fāng dì cóng sì yú yuán qiū yǐ tài zūn shí fàn qí jiē èr

五方帝从祀于圆丘,以太尊实泛齐,皆二。

wǔ rén dì cóng xiǎng yú míng táng yǐ zhe zūn shí lǐ qí jiē èr

五人帝从享于明堂,以著尊实醴齐,皆二。

rì yuè yǐ tài zūn shí lǐ qí zhe zūn shí àng qí jiē èr yǐ shān léi shí jiǔ yī

日、月,以太尊实醴齐,著尊实盎齐,皆二,以山罍实酒一。

cóng sì yú yuán qiū yǐ tài zūn èr shí fàn qí

从祀于圆丘,以太尊二实泛齐。

shén zhōu dì qí cóng sì yú fāng qiū yǐ tài zūn èr shí fàn qí

神州地祇从祀于方丘,以太尊二实泛齐。

wǔ guān wǔ xīng sān chén hòu jì yǐ xiàng zūn shí tí qí

五官、五星、三辰、后稷,以象尊实醍齐;

qī sù yǐ hú zūn shí shěn qí jiē èr

七宿,以壶尊实沈齐,皆二。

zhà jì shén nóng yī qí shì yǐ zhe zūn jiē èr shí àng qí

蜡祭,神农、伊耆氏,以著尊皆二实盎齐。

tián jùn lóng lín zhū niǎo zōu yú xuán wǔ yǐ hú zūn shí shěn qí

田畯、龙、 麟、朱鸟、驺虞、玄武,以壶尊实沈齐。

lín yǔ luǒ máo jiè qiū líng fén yǎn yuán xí jǐng quán shuǐ yōng fang yóu biǎo zhuó hǔ māo kūn chóng yǐ sàn zūn shí qīng jiǔ jiē èr

鳞、羽、裸、毛、介、丘陵、坟衍、原隰、 井泉、水墉、坊、邮表叕、虎、猫、昆虫、以散尊实清酒,皆二。

yuè zhèn hǎi dú yǐ shān zūn shí tí qí

岳镇、海渎, 以山尊实醍齐。

shān chuān lín zé yǐ shèn zūn shí shěn qí jiē èr

山、川、林、泽,以蜃尊实沈齐,皆二。

yī qí shì yǐ shàng jiē yǒu diàn

伊耆氏以上皆有坫。

tài shè yǐ tài léi shí tí qí zhe zūn shí àng qí jiē èr

太社, 以太罍实醍齐,著尊实盎齐,皆二;

shān léi yī

山罍一。

tài jì hòu jì shì yì rú zhī

太稷,后稷氏亦如之。

qí yú zhōng sì jiē yǐ xī zūn shí tí qí xiàng zūn shí àng qí shān léi shí jiǔ jiē èr xiǎo sì jiē yǐ xiàng zūn èr shí tí qí

其余中祀,皆以牺尊实醍齐,象尊实盎齐,山罍实酒,皆二,小祀,皆以象尊二实醍齐。

zōng miào xiá xiǎng shì yǐ jiǎ yí shí míng shuǐ huáng yí shí chàng jiē yī

宗庙祫享,室以斝彝实明水,黄彝实鬯,皆一;

xī zūn shí fàn qí xiàng zūn shí lǐ qí zhe zūn shí àng qí shān léi shí jiǔ jiē èr shè táng shàng

牺尊实泛齐,象尊实醴齐,著尊实盎齐, 山罍实酒,皆二,设堂上。

hú zūn shí tí qí dà zūn shí shěn qí shān léi shí jiǔ jiē èr shè táng xià

壶尊实醍齐,大尊实沈齐,山罍实酒,皆二,设堂下。

dì xiǎng jī yí niǎo yí yī

禘享,鸡彝、鸟彝一。

shí xiǎng chūn xià shì yǐ jī yí niǎo yí yī qiū dōng yǐ jiǎ yí huáng yí yī jiē yǒu diàn

时享,春、夏室以鸡彝、鸟彝一,秋、冬以斝彝、黄彝一, 皆有坫。

qī sì jí gōng chén pèi xiǎng yǐ hú zūn èr shí tí qí

七祀及功臣配享,以壶尊二实醍齐。

bié miào zhī xiǎng chūn xià yǐ jī yí shí míng shuǐ niǎo yí shí chàng jiē yī

别庙之享,春、夏以鸡彝实明水,鸟彝实鬯,皆一;

shēng zūn shí lǐ qí xiàng zūn shí àng qí shān léi shí jiǔ jiē èr

牲尊实醴齐,象尊实盎齐,山罍实酒,皆二。

qiū dōng yǐ jiǎ yí huáng yí jiē yī

秋、冬以斝彝、黄彝, 皆一;

zhe zūn hú zūn shān léi jiē èr

著尊、壶尊、山罍皆二。

tài zǐ zhī miào yǐ xī zūn shí lǐ qí xiàng zūn shí àng qí shān léi shí jiǔ jiē èr

太子之庙,以牺尊实醴齐,象尊实盎齐,山罍实酒, 皆二。

fán sì wǔ qí zhī shàng zūn bì jiē shí míng shuǐ

凡祀,五齐之上尊,必皆实明水;

shān léi zhī shàng zūn bì jiē shí míng jiǔ

山罍之上尊,必皆实明酒;

xiǎo sì zhī shàng zūn yì shí míng shuǐ

小祀之上尊, 亦实明水。

cǐ zūn jué zhī shù yě

此尊爵之数也。

dōng zhì sì hào tiān shàng dì yǐ cāng bì

冬至,祀昊天上帝以苍璧。

shàng xīn míng táng yǐ sì guī yǒu dǐ yǔ pèi dì zhī bì jiē yǐ cāng nèi guān yǐ xià bì rú fāng sè

上辛,明堂以四圭有邸,与配帝之币皆以苍,内官以下币如方色。

huáng dì qí yǐ huáng cóng yǔ pèi dì zhī bì jiē yǐ huáng

皇地祇以黄琮,与配帝之币皆以黄。

qīng dì yǐ qīng guī yì dì yǐ chì zhāng huáng dì yǐ huáng cóng bái dì yǐ bái hǔ hēi dì yǐ hēi huáng

青帝以青圭,亦帝以赤璋,黄帝以黄琮,白帝以白琥,黑帝以黑璜;

bì rú qí yù

币如其玉。

rì yǐ guī bì bì yǐ qīng

日以圭、璧,币以青;

yuè yǐ guī bì bì yǐ bái

月以圭、 璧,币以白。

shén zhōu shè jì yǐ liǎng guī yǒu dǐ bì yǐ hēi

神州、社、稷以两圭有邸,币以黑;

yuè zhèn hǎi dú yǐ liǎng guī yǒu dǐ bì rú qí fāng sè

岳镇、海渎以两圭有邸,币如其方色。

shén nóng zhī bì yǐ chì yī qí yǐ hēi wǔ xīng yǐ fāng sè xiān nóng zhī bì yǐ qīng xiān cán zhī bì yǐ hēi pèi zuò jiē rú zhī

神农之币以赤,伊耆以黑,五星以方色,先农之币以青,先蚕之币以黑,配坐皆如之。

tā sì bì jiē yǐ bái qí zhǎng zhàng bā chǐ

它祀币皆以白,其长丈八尺。

cǐ yù bì zhī zhì yě

此玉、币之制也。

dōng zhì sì yuán qiū hào tiān shàng dì pèi dì biān shí èr dòu shí èr guǐ yī fǔ yī yī zǔ yī

冬至祀圆丘,昊天上帝、配帝,笾十二、豆十二、簋一、簠一、一、俎一。

wǔ fāng shàng dì dà míng yè míng biān bā dòu bā guǐ yī fǔ yī yī zǔ yī

五方上帝、大明、夜明,笾八、豆八、簋一、簠一、一、俎一。

wǔ xīng shí èr chén hé hàn jí nèi guān zhōng guān biān èr dòu èr guǐ yī fǔ yī zǔ yī

五星、十二辰、 河汉及内官、中官,笾二、豆二、簋一、簠一、俎一。

wài guān zhòng xīng biān dòu guǐ fǔ zǔ gè yī

外官众星,笾、豆、簋、簠、 俎各一。

zhēng yuè shàng xīn qí gǔ yuán qiū hào tiān pèi dì wǔ fāng dì rú dōng zhì

正月上辛,祈谷圆丘,昊天、配帝、五方帝,如冬至。

mèng xià yú sì yuán qiū hào tiān pèi dì wǔ fāng dì rú dōng zhì

孟夏雩祀圆丘,昊天、配帝、五方帝,如冬至。

wǔ rén dì biān sì dòu sì guǐ yī fǔ yī zǔ yī

五人帝,笾四、豆四、簋一、簠一、俎一。

wǔ guān biān èr dòu èr guǐ yī fǔ yī zǔ yī

五官,笾二、豆二、簋一、簠一、俎一。

jì qiū dà xiǎng míng táng rú yú sì

季秋大享明堂,如雩祀。

lì chūn sì qīng dì jí tài hào shì biān dòu jiē shí èr guǐ yī fǔ yī yī zǔ yī

立春祀青帝及太昊氏,笾豆皆十二、簋一、簠一、一、俎一。

suì xīng sān chén gōu máng qī sù biān èr dòu èr guǐ yī fǔ yī zǔ yī

岁星、三辰、句芒、七宿,笾二、豆二、簋一、簠一、俎一。

qí chì dì huáng dì bái dì hēi dì jiē rú zhī

其赤帝、黄帝、白帝、黑帝皆如之。

shì xī jì bǎi shén dà míng yè míng biān shí dòu shí guǐ yī fǔ yī yī zǔ yī

礻昔祭百神,大明、夜明, 笾十、豆十、簋一、簠一、一、俎一。

shén nóng yī qí biān dòu gè sì guǐ fǔ zǔ gè yī

神农、伊耆,笾、豆各四,簋、簠、、 俎各一。

wǔ xīng shí èr chén hòu jì wǔ fāng tián jùn yuè zhèn hǎi dú èr shí bā xiù wǔ fāng shān lín chuān zé biān dòu gè èr guǐ fǔ zǔ gè yī

五星、十二辰、后稷、五方田畯、岳镇、海渎、二十八宿、五方山林川泽, 笾、豆各二,簋、簠、俎各一。

qiū líng tián yǎn yuán xí lóng lín zhū niǎo bái hǔ xuán wǔ lín yǔ máo jiè wū tú děng biān dòu gè yī guǐ fǔ zǔ gè yī

丘陵、填衍、原隰、龙、麟、朱鸟、白虎、玄武、 鳞、羽、毛、介、於菟等,笾、豆各一,簋、簠、俎各一。

yòu jǐng quán biān dòu gè yī guǐ fǔ zǔ gè yī

又井泉,笾、豆各一, 簋、簠、俎各一。

chūn fēn cháo rì qiū fēn xī yuè biān shí dòu shí guǐ yī fǔ yī yī zǔ yī

春分朝日,秋分夕月,笾十、豆十、簋一、簠一、一、俎一。

sì shí jì fēng shī yǔ shī líng xīng sī zhōng sī mìng sī rén sī lù biān bā dòu bā guǐ yī fǔ yī zǔ yī

四时祭风师、雨师、灵星、司中、司命、司人、司禄,笾八、豆八、簋一、簠一、 俎一。

xià zhì jì fāng qiū huáng de shì shì jí pèi dì dòu jiē shí èr guǐ yī fǔ yī yī zǔ yī

夏至祭方丘,皇地礻氏及配帝,豆皆十二、簋一、簠一、一、俎一。

shén zhōu biān sì dòu sì guǐ yī fǔ yī yī zǔ yī

神州, 笾四、豆四、簋一、簠一、一、俎一。

qí wǔ yuè sì zhèn sì hǎi sì dú jí wǔ fāng shān chuān lín zé biān èr dòu èr guǐ fǔ zǔ gè yī

其五岳、四镇、四海、四渎及五方山川林泽,笾二、豆二,簋、簠、俎各一。

mèng dōng jì shén zhōu jí pèi dì biān dòu jiē shí èr guǐ yī yī yī zǔ yī

孟冬祭神州及配帝,笾豆皆十二、簋一、一、 一、俎一。

chūn qiū jì tài shè tài jì jí pèi zuò biān dòu jiē shí guǐ èr fǔ èr xíng sān zǔ sān

春、秋祭太社、太稷及配坐,笾豆皆十、簋二、簠二、钘三、俎三。

sì shí jì mǎ zǔ mǎ shè xiān mù mǎ bù biān dòu jiē bā guǐ yī fǔ yī zǔ yī

四时祭马祖、马社、先牧、马步,笾豆皆八、簋一、簠一、俎一。

shí xiǎng tài miào měi shì biān dòu jiē shí èr guǐ èr fǔ èr sān xíng sān zǔ sān

时享太庙,每室笾豆皆十二、簋二、簠二、三、钘三、俎三。

qī sì biān èr dòu èr guǐ èr fǔ èr zǔ yī

七祀,笾二、豆二、簋二、簠二、 俎一。

xiá xiǎng gōng chén pèi xiǎng rú qī sì

祫享、功臣配享,如七祀。

mèng chūn jì dì shè jí pèi zuò biān dòu jiē shí guǐ èr guǐ èr sān xíng sān zǔ sān

孟春祭帝社及配坐,笾豆皆十、簋二、簋二、 三、钘三、俎三。

jì chūn jì xiān cán biān dòu jiē shí guǐ èr fǔ èr sān xíng sān zǔ sān

季春祭先蚕,笾豆皆十、簋二、簠二、三、钘三、俎三。

mèng dōng jì sī hán biān dòu jiē bā guǐ yī fǔ yī zǔ yī

孟冬祭司寒,笾豆皆八、簋一、簠一、俎一。

chūn qiū shì diàn yú kǒng xuān fù xiān shèng xiān shī biān shí dòu shí guǐ èr fǔ èr sān xíng sān zǔ sān

春、秋释奠于孔宣父,先圣、先师,笾十、 豆十、簋二、簠二、三、钘三、俎三;

ruò cóng sì biān dòu jiē èr guǐ yī fǔ yī zǔ yī

若从祀,笾豆皆二、簋一、簠一、俎一。

chūn qiū shì diàn yú qí tài gōng liú hòu biān dòu jiē shí guǐ èr fǔ èr sān xíng sān zǔ sān zhòng chūn jì wǔ lóng biān dòu jiē bā guǐ yī fǔ yī zǔ yī

春、秋释奠于齐太公、留侯,笾豆皆十、簋二、簠二、三、钘三、俎三、仲春祭五龙,笾豆皆八、簋一、簠一、俎一。

sì shí jì wǔ yuè sì zhèn sì hǎi sì dú gè biān dòu shí guǐ èr fǔ èr zǔ sān

四时祭五岳、四镇、四海、四渎,各笾豆十、 簋二、簠二、俎三。

sān nián jì xiān dài dì wáng jí pèi zuò biān dòu jiē shí guǐ èr fǔ èr zǔ sān

三年祭先代帝王及配坐,笾豆皆十、簋二、簠二、俎三。

zhōu xiàn jì shè jì xiān shèng shì diàn yú xiān shī biān dòu jiē bā guǐ èr fǔ èr zǔ sān

州县祭社、稷、先圣,释奠于先师,笾豆皆八、簋二、簠二、俎三。

biān yǐ shí yán gǎo yú zǎo lì zhēn líng qiàn zhī shí lù fǔ bái bǐng hēi bǐng qiǔ ěr fěn fēi

笾以石盐、槁鱼、 枣、栗、榛、菱芡之实、鹿脯、白饼、黑饼、糗饵、粉𬴂。

dòu yǐ fěi zū pén qǐ jīng zū lù qǐ qín zū tù qǐ qín zū yú qǐ pí xī zū tún bó

豆以菲菹盆棨、菁菹鹿棨、芹菹兔棨、芹菹鱼棨、脾析菹豚胉。

yán shí sǎn shí

嵒食、糁食。

zhōng sì zhī biān wú qiǔ ěr fěn qǐ dòu wú yán shí sǎn shí

中祀之笾无糗饵、粉棨, 豆无嵒食、糁食。

xiǎo sì zhī biān wú bái bǐng hēi bǐng dòu wú pí xī zū tún bó

小祀之笾无白饼、黑饼、豆无脾析菹豚胉。

fán yòng jiē sì zhě biān yǐ shí yán zǎo shí lì huáng lù fǔ

凡用皆四者,笾以石盐、枣实、栗黄、鹿脯;

dòu yǐ qín zū tù qǐ jīng zū lù qǐ

豆以芹菹兔棨、菁菹鹿棨。

yòng jiē èr zhě biān yǐ lì huáng niú pú

用皆二者,笾以栗黄、牛脯。

dòu yǐ kuí zū lù qǐ

豆以葵菹鹿棨。

yòng jiē yī zhě biān yǐ niú pú dòu yǐ lù

用皆一者,笾以牛脯,豆以鹿。

yòng niú pú zhě tōng yǐ yáng

用牛脯者,通以羊。

fán fǔ guǐ jiē yī zhě guǐ yǐ jì fǔ yǐ shǔ

凡簠、簋皆一者,簋以稷,簠以黍。

yòng jiē èr zhě guǐ yǐ shǔ jì fǔ yǐ dào liáng

用皆二者,簋以黍、稷,簠以稻、粱。

shí yǐ dà gēng xíng yǐ ròu gēng

实以大羹,钘以肉羹。

cǐ biān dòu fǔ guǐ xíng zhī shí yě

此笾、豆、簠、簋、、钘之实也。

hào tiān shàng dì cāng dú

昊天上帝,苍犊;

wǔ fāng dì fāng sè dú

五方帝,方色犊;

dà míng qīng dú

大明,青犊;

yè míng bái dú

夜明,白犊;

shén zhōu dì qí hēi dú

神州地祇黑犊。

pèi dì zhī dú tiān yǐ cāng de yǐ huáng shén zhōu yǐ hēi jiē yī

配帝之犊:天以苍,地以黄,神州以黑,皆一。

zōng miào tài shè tài jì dì shè xiān cán gǔ dì wáng yuè zhèn hǎi dú jiē tài láo

宗庙、太社、太稷、帝社、先蚕、 古帝王、岳镇、海渎,皆太牢;

shè jì zhī shēng yǐ hēi

社、稷之牲以黑;

wǔ guān wǔ xīng sān chén qī sù jiē shǎo láo

五官、五星、三辰、七宿,皆少牢。

zhà jì shén nóng shì yī qí shì shào láo

蜡祭:神农氏、伊耆氏,少牢;

hòu jì jí wǔ fāng shí èr cì wǔ guān wǔ tián jùn wǔ yuè sì zhèn hǎi dú rì yuè fāng yǐ dú èr

后稷及五方、十二次、五官、五田畯、五岳、 四镇、海渎、日、月,方以犊二;

xīng chén yǐ jiàng fāng jiē shào láo wǔ

星辰以降,方皆少牢五;

jǐng quán jiē yáng yī

井泉皆羊一。

fēi shùn chéng zhī fāng zé quē

非顺成之方则阙。

fēng shī yǔ shī líng xīng sī zhōng sī mìng sī rén sī lù mǎ zǔ xiān mù mǎ shè mǎ bù jiē yáng yī

风师、雨师、灵星、司中、司命、司人、司禄、马祖、先牧、马社、马步, 皆羊一。

sī hán hēi shēng yī

司寒,黑牲一。

fán shēng zài dí dà sì jiǔ xún zhōng sì sān xún xiǎo sì yī xún yǎng ér bù bo

凡牲在涤,大祀九旬,中祀三旬,小祀一旬,养而不卜。

wú fāng sè zé yòng chún bì yǒu fù yān

无方色则用纯,必有副焉。

shěng shēng ér dú míng zé miǎn zhī ér yòng fù

省牲而犊鸣,则免之而用副。

jìn qí chuí fū sǐ zé yì zhī chuàng bìng zhě qǐng dài dú gào qí zhī shēng bù yǎng

禁其棰柎,死则瘗之,创病者请代犊,告祈之牲不养。

fán sì jiē yǐ qí rì wèi míng shí wǔ kè tài guān lìng shuài zǎi rén yǐ luán dāo gē shēng zhù shǐ yǐ dòu liǎn máo xuè zhì zhuàn suǒ jì zé fèng zhī yǐ rù suì hēng zhī

凡祀,皆以其日未明十五刻,太官令帅宰人以鸾刀割牲,祝史以豆敛毛血置馔所,祭则奉之以入,遂亨之。

ròu zài yǐ zǔ jiē shēng yòu pàng tǐ shí yī qián jié sān jiān bì nào

肉载以俎,皆升右胖体十一: 前节三,肩、臂、臑;

hòu jié èr zhūn gē

后节二,肫、胳;

zhèng jǐ yī tǐng cǐ yī héng jí yī zhèng xié yī duǎn xié yī dài xié yī jiē bìng gǔ

正脊一,脡泚一,横脊一,正胁一,短胁一,代胁一,皆并骨。

bié jì yòng tài láo zhě jiǔ èr dòu pú yī duàn qǐ sì hé

别祭用太牢者,酒二斗,脯一段,棨四合;

yòng shào láo zhě jiǔ jiǎn bàn

用少牢者,酒减半。

cǐ shēng láo zhī bié yě

此牲牢之别也。

zhù bǎn qí zhǎng yī chǐ yī fēn guǎng bā cùn hòu èr fēn qí mù zǐ qiū

祝版,其长一尺一分,广八寸,厚二分,其木梓、楸。

fán dà sì zhōng sì shǔ bǎn bì bài

凡大祀、中祀,署版必拜。

huáng dì qīn cí zhì dà cì jiāo shè lìng yǐ zhù bǎn jìn shǔ shòu yǐ chū diàn yú diàn

皇帝亲祠,至大次,郊社令以祝版进署,受以出,奠于坫。

zōng miào zé tài miào lìng jìn zhī

宗庙则太庙令进之。

ruò yǒu sī shè shì zé jìn ér yù shǔ huáng dì běi xiàng zài bài shì chén fèng bǎn jiāo shè lìng shòu yǐ chū

若有司摄事,则进而御署,皇帝北向再拜,侍臣奉版,郊社令受以出。

huáng hòu qīn cí zé jiāo shè lìng yù sòng nèi shì xiǎng qián yī rì jìn shǔ hòu běi xiàng zài bài jìn shì fèng yǐ chū shòu nèi shì sòng xiǎng suǒ

皇后亲祠, 则郊社令预送内侍,享前一日进署,后北向再拜,近侍奉以出,授内侍送享所。

xiǎng rì zhī píng míng nǚ zhù diàn yú diàn

享日之平明,女祝奠于坫。

cǐ cè zhù zhī zhì yě

此册祝之制也。

✦ You read 志·卷二·礼乐二

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.