lǐ yuè wǔ
礼乐五
huáng hòu suì sì yī
皇后岁祀一。
jì chūn jí sì xiǎng xiān cán suì yǐ qīn sāng
季春，吉，巳享先蚕，遂以亲桑。
sàn zhāi sān rì yú hòu diàn
散斋三日于后殿；
zhì zhāi yī rì yú zhèng qǐn yī rì yú zhèng diàn
致斋一日于正寝，一日于正殿。
qián yī rì shàng shě shè yù wò yú zhèng diàn xī xù jí shì zhōng jù dōng xiàng
前一日，尚舍设御幄于正殿西序及室中，俱东向。
zhì zhāi zhī rì zhòu lòu shàng shuǐ yī kè shàng yí bǎn zòu qǐng zhōng yán
致斋之日， 昼漏上水一刻，尚仪版奏“请中严”。
shàng fú shuài sī zhàng bù shì wèi sī bīn yǐn nèi mìng fù péi wèi
尚服帅司仗布侍卫，司宾引内命妇陪位。
liù shàng yǐ xià gè fú qí fú yì hòu diàn fèng yíng
六尚以下，各服其服，诣后殿奉迎。
shàng yí bǎn zòu wài bàn
尚仪版奏“外办”。
shàng shuǐ èr kè huáng hòu fú tián chāi lǐ yī jié pèi shèng yú chū zì xi fáng huá gài jǐng bì
上水二刻，皇后服钿钗礼衣， 结珮，乘舆出自西房，华盖警跸。
huáng hòu jí yù zuò liù shàng yǐ xià shì wèi
皇后即御座，六尚以下侍卫。
yī kè qǐng shàng yí qián guì zòu chēng shàng yí qiè xìng yán qǐng xiáng jiù zhāi shì
一刻顷，尚仪前跪奏称：“尚仪妾姓言，请降就斋室。
huáng hòu jiàng zuò shèng yú rù shì
”皇后降座，乘舆入室。
sàn zhāi zhī rì nèi shì shuài nèi mìng fù zhī jí zhě shǐ cán yú cán shì zhū yù xiǎng zhě jiē zhāi
散斋之日，内侍帅内命妇之吉者，使蚕于蚕室，诸预享者皆斋。
qián xiǎng sān rì shàng shě zhí zhǎng shè dà cì yú wài wěi dōng mén zhī nèi dào běi nán xiàng
前享三日，尚舍直长设大次于外壝东门之内道北，南向；
nèi mìng fù jí liù shàng yǐ xià cì yú qí hòu jù nán xiàng
内命妇及六尚以下次于其后，俱南向。
shǒu gōng shè wài mìng fù cì dà zhǎng gōng zhǔ cháng gōng zhǔ gōng zhǔ yǐ xià yú nán wěi zhī wài dào xi sān gōng fū rén yǐ xià zài qí nán chóng xíng yì wèi dōng xiàng běi shàng
守宫设外命妇次，大长公主、长公主、公主以下于南壝之外道西， 三公夫人以下在其南，重行异位，东向北上。
chén zhuàn màn yú nèi wěi dōng mén zhī wài dào nán běi xiàng
陈馔幔于内壝东门之外道南，北向。
qián xiǎng èr rì tài lè lìng shè gōng xiàn zhī lè yú tán nán nèi wěi zhī nèi zhū nǚ gōng gè wèi yú xiàn hòu
前享二日，太乐令设宫县之乐于坛南内壝之内，诸女工各位于县后。
yòu xiào wèi cǎi sāng tán yú tán nán èr shí bù suǒ fāng sān zhàng gāo wǔ chǐ sì chū bì
右校为采桑坛于坛南二十步所，方三丈，高五尺，四出陛。
shàng shě liàng shī wéi zhàng yú wài wěi zhī wài sì miàn kāi mén qí dōng mén zú róng yàn zhái chē
尚舍量施帷障于外壝之外，四面开门，其东门足容厌翟车。
qián xiǎng yī rì nèi yè zhě shè yù wèi yú tán zhī dōng nán xī xiàng
前享一日，内谒者设御位于坛之东南，西向；
wàng yì wèi yú xī nán dāng yì xiàn xī xiàng
望瘗位于西南，当瘗臽，西向。
yà xiàn zhōng xiàn wèi yú nèi wěi dōng mén zhī nèi dào nán zhí shì zhě wèi yú qí hòu chóng xíng yì wèi xī xiàng běi shàng
亚献、终献位于内壝东门之内道南，执事者位于其后，重行异位，西向北上。
diǎn zhèng wèi yú tán xià yī wèi yú dōng nán xī xiàng
典正位于坛下，一位于东南，西向；
yī wèi yú xī nán dōng xiàng
一位于西南、东向。
nǚ shǐ gè péi qí hòu
女史各陪其后。
sī zàn wèi yú lè xiàn dōng běi zhǎng zàn èr rén zài nán chà tuì xī miàn
司赞位于乐县东北，掌赞二人在南，差退，西面。
yòu shè sī zàn zhǎng zàn wèi yú mái xiàn xī nán dōng miàn nán shàng
又设司赞、掌赞位于埋臽西南，东面南上；
diǎn yuè jǔ huī wèi yú tán shàng nán bì zhī xi dōng xiàng
典乐举麾位于坛上南陛之西，东向；
sī lè wèi yú běi xiàn zhī jiān dāng tán běi xiàng
司乐位于北县之间，当坛北向。
nèi mìng fù wèi yú zhōng xiàn zhī nán jué wèi chóng xíng yì wèi xī xiàng běi shàng
内命妇位于终献之南，绝位，重行异位，西向北上；
wài mìng fù wèi yú zhōng wěi nán mén zhī wài dà zhǎng gōng zhǔ yǐ xià yú dào dōng xī xiàng dāng nèi mìng fù chà tuì
外命妇位于中壝南门之外，大长公主以下于道东，西向，当内命妇，差退；
tài fū rén yǐ xià yú dào xi qù dào yuǎn jìn rú gōng zhǔ chóng xíng yì wèi xiāng xiàng běi shàng
太夫人以下于道西，去道远近如公主，重行异位， 相向北上。
yòu shè yù cǎi sāng wèi yú tán shàng dōng xiàng
又设御采桑位于坛上，东向；
nèi mìng fù cǎi sāng wèi yú tán xià dāng yù wèi dōng nán běi xiàng xī shàng
内命妇采桑位于坛下，当御位东南，北向西上；
zhí yù gōu kuāng zhě wèi yú nèi mìng fù zhī xi shǎo nán xī shàng
执御钩、筐者位于内命妇之西少南，西上；
nèi wài mìng fù zhí gōu kuāng zhě wèi gè yú qí cǎi sāng wèi zhī hòu
内外命妇执钩、筐者位各于其采桑位之后。
shè mén wài wèi xiǎng guān yú dōng wěi zhī wài dào nán cóng xiǎng nèi mìng fù yú xiǎng guān zhī dōng běi miàn xī shàng
设门外位：享官于东壝之外道南，从享内命妇于享官之东，北面西上；
cóng xiǎng wài mìng fù yú nán wěi zhī wài dào xi rú shè cì
从享外命妇于南壝之外道西，如设次。
shè jiǔ zūn zhī wèi yú tán shàng dōng nán yú běi xiàng xī shàng
设酒尊之位于坛上东南隅，北向西上；
yù xǐ yú tán nán bì dōng nán yà xiàn zhī xǐ yòu yú dōng nán jù běi xiàng
御洗于坛南陛东南，亚献之洗又于东南，俱北向；
bì kuāng yú tán shàng zūn diàn zhī suǒ
币筐于坛上尊坫之所。
bū hòu nèi yè zhě shuài qí shǔ yǐ zūn diàn léi xǐ fěi mì rù shè yú wèi
晡后，内谒者帅其属以尊坫、罍洗、篚幂入，设于位。
shēng tán zhě zì dōng bì
升坛者自东陛。
xiǎng rì wèi míng shí wǔ kè tài guān lìng shuài zǎi rén yǐ luán dāo gē shēng zhù shǐ yǐ dòu qǔ máo xuè zhì yú zhuàn suǒ suì pēng shēng
享日，未明十五刻，太官令帅宰人以鸾刀割牲，祝史以豆取毛血置于馔所，遂烹牲。
wǔ kè sī shè shēng shè xiān cán shì shén zuò yú tán shàng běi fāng nán xiàng
五刻，司设升，设先蚕氏神座于坛上北方，南向。
qián xiǎng yī rì jīn wú zòu qǐng wài mìng fù děng yīng jí tán suǒ zhě tīng yè xíng qí yīng cǎi sāng zhě sì rén gè yǒu nǚ shì zhě jìn kuāng gōu zài zhī ér xíng
前享一日，金吾奏：“请外命妇等应集坛所者听夜行，其应采桑者四人，各有女侍者进筐、钩载之而行。
qí rì wèi míng sì kè chuí yī gǔ wèi yī yán
”其日未明四刻，捶一鼓为一严；
èr kè chuí èr gǔ wèi zài yán
二刻，捶二鼓为再严。
shàng yí bǎn zòu qǐng zhōng yán
尚仪版奏“请中严”。
yī kè chuí sān gǔ wèi sān yán
一刻，捶三鼓为三严。
sī bīn yǐn nèi mìng fù rù lì yú tíng chóng xíng xi miàn běi shàng
司宾引内命妇入，立于庭，重行，西面北上。
liù shàng yǐ xià yì shì fèng yíng
六尚以下诣室奉迎。
shàng fú fù bǎo nèi pū jìn yàn zhái chē yú gé wài shàng yí bǎn zòu wài bàn
尚服负宝，内仆进厌翟车于阁外，尚仪版奏“外办”。
yù zhě zhí pèi huáng hòu fú jū yī shèng yú yǐ chū huá gài shì wèi jǐng bì nèi mìng fù cóng
驭者执辔，皇后服鞠衣，乘舆以出，华盖、侍卫、警跸，内命妇从。
chū mén huáng hòu shēng chē shàng gōng jìn gōu sī zhì jìn kuāng zài zhī
出门，皇后升车，尚功进钩，司制进筐，载之。
nèi mìng fù jí liù shàng děng chéng chē cóng zhū yì jià zhī guān jiē chéng mǎ
内命妇及六尚等乘车从，诸翊驾之官皆乘马。
jià dòng jǐng bì bù míng gǔ jiǎo
驾动，警跸，不鸣鼓角。
nèi mìng fù gōng rén yǐ cì cóng
内命妇、宫人以次从。
qí rì sān kè shàng yí jí sī sù shuài qí shǔ rù shí zūn léi jí bì tài guān lìng shí zhū biān dòu fǔ guǐ zǔ děng nèi yè zhě shuài qí shǔ yì chú fèng zhuàn rù shè yú zhuàn màn nèi
其日三刻，尚仪及司愬帅其属入，实尊罍及币，太官令实诸笾、豆、簠、簋俎等，内谒者帅其属诣厨奉馔入，设于馔幔内。
jià jiāng zhì nǚ xiàng zhě yǐn xiǎng guān nèi diǎn yǐn yǐn wài mìng fù jù jiù mén wài wèi
驾将至，女相者引享官，内典引引外命妇，俱就门外位。
jià zhì dà cì mén wài huí chē nán xiàng shàng yí jìn chē qián guì zòu chēng shàng yí qiè xìng yán qǐng xiáng chē
驾至大次门外，回车南向，尚仪进车前跪奏称：“尚仪妾姓言， 请降车。
huáng hòu jiàng chē shèng yú zhī dà cì huá gài sǎn shàn
”皇后降车，乘舆之大次，华盖、繖、扇。
shàng yí yǐ zhù bǎn jìn yù shǔ chū diàn yú diàn
尚仪以祝版进，御署，出奠于坫。
shàng gōng sī zhì jìn shòu gōu kuāng yǐ tuì diǎn zàn yǐn yà xiàn jí cóng xiǎng nèi mìng fù jù jiù mén wài wèi
尚功、司制进受钩、筐以退，典赞引亚献及从享内命妇俱就门外位。
sī zàn shuài zhǎng zàn xiān rù jiù wèi nǚ xiàng zhě yǐn shàng yí diǎn zhèng jí nǚ shǐ zhù shǐ yǔ nǚ zhí zūn léi kuāng mì zhě rù zì dōng mén dāng tán nán běi xiàng xī shàng
司赞帅掌赞先入就位，女相者引尚仪、典正及女史、祝史与女执尊罍筐幂者入自东门，当坛南，北向西上。
sī zàn yuē zài bài
司赞曰：“再拜。
zhǎng zàn chéng chuán shàng yí yǐ xià jiē zài bài jiù wèi
”掌赞承传，尚仪以下皆再拜，就位。
sī lè shuài nǚ gōng rén rù diǎn zàn yǐn yà xiàn zhōng xiàn nǚ xiàng zhě yǐn zhí shì zhě sī bīn yǐn nèi mìng fù nèi diǎn yǐn yǐn wài mìng fù rù jiù wèi
司乐帅女工人入，典赞引亚献、终献，女相者引执事者、司宾引内命妇、内典引引外命妇入， 就位。
huáng hòu tíng dà cì bàn kè qǐng sī yán yǐn shàng gōng lì yú dà cì mén wài dāng mén běi xiàng
皇后停大次半刻顷，司言引尚宫立于大次门外，当门北向。
shàng yí bǎn zòu wài bàn
尚仪版奏“外办”。
huáng hòu chū cì rù zì dōng mén zhì bǎn wèi xī xiàng lì
皇后出次，入自东门，至版位，西向立。
shàng gōng yuē zài bài
尚宫曰：“再拜。
huáng hòu zài bài
”皇后再拜。
sī zàn yuē zhòng guān zài bài
司赞曰： “众官再拜。
zài wèi zhě jiē zài bài
”在位者皆再拜。
shàng gōng yuē yǒu sī jǐn jù qǐng xíng shì
尚宫曰：“有司谨具，请行事。
lè sān chéng
”乐三成。
shàng gōng yuē zài bài
尚宫曰： “再拜。
huáng hòu zài bài
”皇后再拜。
sī zàn yuē zhòng guān zài bài
司赞曰：“众官再拜。
zài wèi zhě jiē zài bài tán shàng shàng yí guì qǔ bì yú fěi xìng lì yú zūn suǒ
”在位者皆再拜，坛上尚仪跪取币于篚，兴，立于尊所。
huáng hòu zì tán nán bì shēng běi miàn lì shàng yí fèng bì dōng xiàng jìn huáng hòu shòu bì jìn běi xiàng guì diàn yú shén zuò shǎo tuì zài bài jiàng zì nán bì fù yú wèi
皇后自坛南陛升，北面立，尚仪奉币东向进，皇后受币，进， 北向，跪奠于神座，少退，再拜，降自南陛，复于位。
chū nèi wài mìng fù bài qì nǚ zhù shǐ fèng máo xuè zhī dòu lì yú nèi wěi dōng mén zhī wài huáng hòu yǐ diàn bì nǎi fèng máo xuè rù shēng zì nán bì shàng yí yíng yǐn yú tán shàng jìn guì diàn yú shén zuò qián
初，内外命妇拜讫，女祝史奉毛血之豆立于内壝东门之外，皇后已奠币，乃奉毛血入，升自南陛，尚仪迎引于坛上，进，跪奠于神座前。
huáng hòu jì shēng diàn bì sī shàn chū shuài nǚ jìn zhuàn zhě fèng zhuàn chén yú nèi wěi dōng mén zhī wài
皇后既升奠币，司膳出，帅女进馔者奉馔陈于内壝东门之外。
huáng hòu jì jiàng fù wèi
皇后既降，复位。
sī shàn yǐn zhuàn rù zhì jiē
司膳引馔入，至阶。
nǚ zhù shǐ guì chè máo xuè zhī dòu jiàng zì dōng bì yǐ chū
女祝史跪彻毛血之豆，降自东陛以出。
zhuàn shēng zì nán bì shàng yí yíng yǐn yú tán shàng shè yú shén zuò qián
馔升自南陛，尚仪迎引于坛上，设于神座前。
huáng hòu yì léi xǐ shàng yí guì qǔ yí xìng wò shuǐ
皇后诣罍洗，尚仪跪取匜，兴，沃水；
sī yán guì qǔ pán xìng chéng shuǐ
司言跪取盘，兴，承水。
huáng hòu guàn
皇后盥。
sī yán guì qǔ jīn yú fěi jìn yǐ shuì shòu jīn guì diàn yú fěi
司言跪取巾于篚，进以帨，受巾，跪奠于篚。
nǎi qǔ jué yú fěi xìng jìn shòu jué
乃取爵于篚，兴，进，受爵。
shàng yí zhuó léi shuǐ sī yán fèng pán huáng hòu xǐ jué sī yán shòu jīn jiē rú chū
尚仪酌罍水，司言奉盘，皇后洗爵，司言授巾，皆如初。
huáng hòu shēng zì tán nán bì yì jiǔ zūn
皇后升自坛南陛，诣酒尊。
shàng yí zàn zhuó lǐ qí jìn xiān cán shì shén zuò qián běi xiàng guì diàn jué xìng shǎo tuì lì
尚仪赞酌醴齐，进先蚕氏神座前，北向跪，奠爵，兴， 少退，立。
shàng yí chí bǎn jìn yú shén zuò zhī yòu dōng miàn guì dú zhù wén
尚仪持版进于神座之右，东面跪读祝文。
huáng hòu zài bài shàng yí yǐ jué zhuó shàng zūn fú jiǔ xī xiàng jìn
皇后再拜，尚仪以爵酌上尊福酒，西向进。
huáng hòu zài bài shòu jué guì jì jiǔ cuì jiǔ diàn jué xìng
皇后再拜受爵，跪，祭酒，啐酒，奠爵，兴。
shàng yí shuài nǚ jìn zhuàn zhě chí biān zǔ jìn shén qián sān shēng zuò ròu gè zhì yī zǔ yòu yǐ biān qǔ jì shǔ fàn gòng zhì yī biān
尚仪帅女进馔者持笾、 俎进神前，三牲胙肉各置一俎，又以笾取稷、黍饭共置一笾。
shàng yí yǐ fàn biān zuò zǔ xi xiàng yǐ cì jìn huáng hòu měi shòu yǐ shòu zuǒ yòu
尚仪以饭笾、胙俎西向以次进，皇后每受以授左右。
nǎi guì qǔ jué suì yǐn zú jué xìng zài bài jiàng zì nán bì fù yú wèi
乃跪取爵，遂饮，卒爵，兴，再拜，降自南陛，复于位。
chū huáng hòu xiàn jiāng bì diǎn zàn yǐn guì fēi yì léi xǐ guàn shǒu xǐ jué zì dōng bì shēng tán zhuó àng qí yú xiàng zūn jìn shén zuò qián běi xiàng guì diàn jué xìng shǎo tuì zài bài
初，皇后献将毕，典赞引贵妃诣罍洗，盥手，洗爵，自东陛升坛，酌盎齐于象尊，进神座前，北向跪，奠爵，兴，少退，再拜。
shàng yí yǐ jué zhuó fú jiǔ jìn guì fēi zài bài shòu jué guì jì suì yǐn zú jué zài bài jiàng zì dōng bì fù wèi
尚仪以爵酌福酒进，贵妃再拜受爵，跪祭，遂饮，卒爵，再拜，降自东陛，复位。
zhāo yí zhōng xiàn rú yà xiàn
昭仪终献如亚献。
shàng yí jìn shén zuò qián guì chè dòu
尚仪进神座前， 跪彻豆。
sī zàn yuē cì zuò
司赞曰：“赐胙。
zhǎng chàng yuē zhòng guān zài bài
”掌唱曰：“众官再拜。
zài wèi zhě jiē zài bài
”在位者皆再拜。
shàng gōng yuē zài bài
尚宫曰： “再拜。
huáng hòu zài bài sī zàn yuē zhòng guān zài bài
”皇后再拜，司赞曰：“众官再拜。
zài wèi zhě jiē zài bài
”在位者皆再拜。
shàng gōng qǐng jiù wàng yì wèi sī zàn shuài zhǎng zàn jiù yì xiàn
尚宫请就望瘗位， 司赞帅掌赞就瘗臽。