zhāng jiāng wǔ li sòng
张姜武李宋
zhāng yì zì jì quán yī zì gōng dù guó zǐ jì jiǔ hòu yìn wǔ shì sūn yě
张镒，字季权，一字公度，国子祭酒后胤五世孙也。
fù qí qiū shuò fāng jié dù shǐ dōng dōu liú shǒu
父齐丘，朔方节度使、东都留守。
yì yǐ yìn shòu zuǒ wèi bīng cáo cān jūn guō zi yí biǎo wèi yuán shuài fǔ pàn guān qiān lèi diàn zhōng shì yù shǐ
镒以荫授左卫兵曹参军，郭子仪表为元帅府判官，迁累殿中侍御史。
qián yuán chū huá yuán lìng lú cōng yǐ gōng shì qiáo zé yì rén qí lìng shēn
乾元初，华原令卢枞以公事谯责邑人齐令诜。
lìng shēn huàn rén yě xián zhī gòu cōng zuì
令诜，宦人也，衔之，构枞罪。
yì àn yàn dāng miǎn guān yǒu sī chéng fēng yǐ sǐ lùn
镒按验当免官，有司承风以死论。
yì bù zhí zhī nǎi bái qí mǔ yuē jīn lǐ cōng cōng miǎn sǐ ér yì zuò biǎn
镒不直之，乃白其母曰：“今理枞，枞免死而镒坐贬。
hēi zé fù guān biǎn zé wèi tài fū rén yōu gǎn wèn suǒ ān
嘿则负官，贬则为太夫人忧，敢问所安？
mǔ yuē r wú lěi yú dào wú suǒ ān yě
”母曰：“儿无累于道，吾所安也。
suì zhí zhèng qí zuì cōng de liú yì biǎn fǔ zhōu sī hù cān jūn
”遂执正其罪，枞得流，镒贬抚州司户参军。
xǐ jìn líng lìng
徙晋陵令。
jiāng xī guān chá shǐ zhāng gǎo biǎo wèi pàn guān qiān zhūn tián yòu sī èr yuán wài láng
江西观察使张镐表为判官，迁屯田、右司二员外郎。
jū mǔ sāng yǐ xiào wén
居母丧，以孝闻。
bù wàng jiāo yóu tè yǔ yáng wǎn cuī yòu fu shàn
不妄交游，特与杨绾、崔祐甫善。
dà lì chū chū wèi háo zhōu cì shǐ zhèng tiáo qīng jiǎn yán jīng shù shì jiǎng jiào shēng tú
大历初，出为濠州刺史，政条清简，延经术士讲教生徒。
bǐ qù zhōu shēng míng jīng zhě sì shí rén
比去，州升明经者四十人。
li líng yào fǎn yú biàn yì tuán yuè xiāng bīng yán shǒu yù yǒu zhào bāo měi zhuó shì yù shǐ jiān yuán huái zhèn shǒu shǐ
李灵耀反于汴，镒团阅乡兵严守御，有诏褒美，擢侍御史，兼缘淮镇守使。
yǐ zuì qiān shòu zhōu cì shǐ
以最迁寿州刺史。
lì jiāng xī hé zhōng guān chá shǐ
历江西、河中观察使。
bù yuè xún gǎi biàn huá jié dù shǐ yǐ bìng gù cí zhào liú sī dì
不阅旬，改汴滑节度使，以病固辞，诏留私第。
jiàn zhōng èr nián bài zhōng shū shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì
建中二年，拜中书侍郎、同中书门下平章事。
míng nián yǐ liǎng hé yòng bīng zhào shěng báo yù shàn jí huáng tài zǐ shí wù yì yīn zòu jiǎn táng cān qián jí bǎi guān bǐng fèng sān fēn yī yǐ zhù yòng dù
明年，以两河用兵，诏省薄御膳及皇太子食物，镒因奏减堂餐钱及百官禀奉三分一，以助用度。
shí chù zhì shǐ péi bó yán jiàn lù zhōu chǔ shì tián zuǒ shí zhào chú yòu shí yí jí xián yuàn zhí xué shì
时黜陟使裴伯言荐潞州处士田佐时，诏除右拾遗、集贤院直学士。
yì yǐ wéi lǐ qīng kǒng shì bù quàn fù zhào zhōu xiàn lì yǐ juàn bǎi pǐ sù bǎi shí jiù jiā zhì pìn zuǒ shí zú bù zhì
镒以为礼轻，恐士不劝，复诏州县吏以绢百匹、粟百石就家致聘，佐时卒不至。
guō zi yí xù tài pú qīng zhào zòng wèi nú gào xià yù shǐ hé zhì ér nú liú nèi shì shěng
郭子仪婿太仆卿赵纵为奴告，下御史劾治，而奴留内侍省。
yì zòu yán zhēn guàn shí yǒu nú gào qí zhǔ móu fǎn zhě tài zōng yuē móu fǎn lǐ bù dú chéng shàng dāng yǒu tā rén lùn zhī qǐ jiè nú gào yé
镒奏言：“贞观时有奴告其主谋反者，太宗曰：‘谋反理不独成，尚当有他人论之，岂藉奴告耶？
nǎi zhuó lìng nú gào zhǔ zhě zhǎn
’ 乃著令：奴告主者斩。
yóu shì jiàn bù dé gàn guì xià bù dé líng shàng jiào běn jì xiū bèi luàn bù méng
由是贱不得干贵，下不得凌上，教本既修，悖乱不萌。
qīng zhě cháng ān lìng li jì yǐ nú dé zuì wàn nián lìng huò yàn yīn bì zuò qiǎn
顷者， 长安令李济以奴得罪，万年令霍晏因婢坐谴。
yú tái xià lèi zhǔ fǎn wèi zhī bèi màn chéng fēng jiàn bù kě zhǎng
舆台下类，主反畏之，悖慢成风，渐不可长。
jiàn zhōng yuán nián wǔ yuè xīn mǎo zhào shū nú bì gào zhǔ fēi móu pàn zhě tóng zì shǒu fǎ bìng zhǔn lǜ lùn
建中元年五月辛卯诏书：奴婢告主，非谋叛者，同自首法，并准律论。
yóu shì yù sù shuāi xī
由是狱诉衰息。
jīn zòng shì fēi pàn nì ér nú liú jìn zhōng dú xià zòng yù qíng suǒ bù yàn
今纵事非叛逆，而奴留禁中，独下纵狱，情所不厌。
qiě jiàng shuài gōng shú dà yú zi yí zhǒng tǔ jǐn qián liǎng xù qián yǐ dé zuì zòng fù jì zhī bù shù yuè chì qí sān xù
且将帅功孰大于子仪，冢土仅干，两婿前已得罪，纵复继之，不数月斥其三婿。
jiǎ lìng zòng shí fàn fǎ shì bù yuán nú shàng yi lù xūn niàn wáng yǐ cóng dàng yòu kuàng wèi nú suǒ su yé
假令纵实犯法，事不缘奴，尚宜录勋念亡，以从荡宥，况为奴所诉耶？
bì xià fāng guì wǔ chén yǐ tǎo zéi bǐ suī jiàn chǒng yī shí bù néng wàng huái yú yì rì yě
陛下方贵武臣以讨贼，彼虽见宠一时，不能忘怀于异日也。
dì nà zhī biǎn zòng xún zhōu sī mǎ zhàng nú sǐ
”帝纳之，贬纵循州司马，杖奴死。
yì zhào zi yí jiā tóng shù bǎi bào shì nú shī
镒召子仪家僮数百，暴示奴尸。
lú qǐ jì yì gāng zhí yù qù zhī
卢杞忌镒刚直，欲去之。
shí zhū cǐ yǐ lú lóng zú shù fèng xiáng dì zé rén yǐ dài qǐ jí miù yuē fèng xiáng jiàng xiào bān zhì sù gāo fēi zǎi xiàng xìn chén bù kě zhèn fǔ chén yi xíng
时朱泚以卢龙卒戍凤翔，帝择人以代，杞即谬曰： “凤翔将校，班秩素高，非宰相信臣，不可镇抚，臣宜行。
dì bù xǔ qǐ fù yuē bì xià bì yǐ chén róng mào zuì lòu bù wéi sān jūn suǒ xìn kǒng hòu shēng biàn chén bù gǎn zì móu wéi bì xià zé zhī
”帝不许，杞复曰： “陛下必以臣容貌蕞陋，不为三军所信，恐后生变，臣不敢自谋，惟陛下择之。
dì nǎi gù yì yuē wén wǔ jiān zī wàng zhòng nèi wài wú yì qīng zhě qí wèi zhèn fǔ lú lóng shì
” 帝乃顾镒曰：“文武兼资，望重内外，无易卿者，其为朕抚卢龙士。
nǎi yǐ zhōng shū shì láng wèi fèng xiáng lǒng yòu jié dù shǐ
”乃以中书侍郎为凤翔、陇右节度使。
yì zhī wèi qǐ yīn zhōng rán cí qióng yīn zài bài shòu zhào
镒知为杞阴中，然辞穷，因再拜受诏。
qǐng zhī yǔ tǔ bō xiāng shàng jié zàn méng qīng shuǐ yuē niú mǎ wèi shēng
顷之，与吐蕃相尚结赞盟清水，约牛马为牲。
yì chǐ yǔ méng jiāng mò shā qí lǐ nǎi dài yǔ tǔ bō yǐ yáng shǐ quǎn dài zhī
镒耻与盟，将末杀其礼，乃绐语吐蕃，以羊豕犬代之。
dì xìng fèng tiān yì qìng jiā zī jiāng zì xiàn xíng zài
帝幸奉天，镒罄家赀将自献行在。
ér yíng jiāng li chu lín zhě cháng shì zhū cǐ de qí xīn
而营将李楚琳者，尝事朱泚，得其心。
jūn sī mǎ qí yìng děng móu yuē chu lín bì wéi luàn
军司马齐映等谋曰：“楚琳必为乱。
nǎi qiǎn zhūn lǒng zhōu
”乃遣屯陇州。
chu lín zhī zhī jī gù wèi xíng
楚琳知之，稽故未行。
yì yǐ dì zài wài xīn yōu huò wèi yǐ jí qù bù wéi bèi
镒以帝在外， 心忧惑，谓已亟去，不为备。
chu lín yè lǜ qí dǎng wáng fén li zhuō niú sēng jiā děng zuò luàn qí yìng zì dòu chū qí kàng tuō yòng jiē miǎn
楚琳夜率其党王汾、李卓、牛僧伽等作乱，齐映自窦出，齐抗托佣，皆免。
yì zhuì chéng zǒu bù jí yuǎn yǔ èr zi wèi hòu jì suǒ zhí chu lín shā zhī shǔ guān wáng zhǎo zhāng yuán dù liǔ yù li xù jiē sǐ
镒缒城走，不及远，与二子为候骑所执，楚琳杀之，属官王沼、张元度、柳遇、李溆皆死。
zhào zèng yì tài zǐ tài fù
诏赠镒太子太傅。
jiāng gōng fǔ ài zhōu rì nán rén
姜公辅，爱州日南人。
dì jìn shì bǔ jiào shū láng yǐ zhì cè yì děng shòu yòu shí yí wèi hàn lín xué shì
第进士，补校书郎，以制策异等授右拾遗，为翰林学士。
suì mǎn dāng qiān shàng shū yǐ mǔ lǎo lài lù ér yǎng qiú jiān jīng zhào hù cáo cān jūn shì
岁满当迁，上书以母老赖禄而养，求兼京兆户曹参军事。
gōng fǔ yǒu gāo cái měi jìn jiàn fū zòu xiáng liàng dé zōng qì zhī
公辅有高材，每进见，敷奏详亮，德宗器之。
zhū tāo zhù tián yuè yě yǐ mì guǒ shū jiàn dào yāo cǐ tài yuán mǎ suì huò zhī cǐ bù zhī yě zhào hái jīng shī
朱滔助田悦也，以蜜裹书间道邀泚，太原马燧获之，泚不知也，召还京师。
gōng fǔ jiàn yuē bì xià ruò bù néng tǎn huái dài cǐ bù rú zhū zhī yǎng hǔ wú zì yí hài
公辅谏曰：“陛下若不能坦怀待泚，不如诛之，养虎无自诒害。
bù cóng
”不从。
é ér jīng shī luàn dì zì yuàn mén chū gōng fǔ kòu mǎ jiàn yuē cǐ cháng shuài jīng yuán de shì xīn xiàng yǐ tāo pàn duó zhī bīng jū cháng fú yù bù zì liáo qǐng chí qí bǔ qǔ yǐ cóng wú wéi qún xiōng de zhī
俄而泾师乱， 帝自苑门出，公辅叩马谏曰：“泚尝帅泾原，得士心，向以滔叛夺之兵，居常怫郁不自聊，请驰骑捕取以从，无为群凶得之。
dì cāng cù bù jí tīng
”帝仓卒不及听。
jì xíng yù zhù fèng xiáng yǐ zhāng yì
既行，欲驻凤翔倚张镒。
gōng fǔ yuē yì suī xìn chén rán wén lì yě suǒ lǐng jiē zhū cǐ bù qǔ yú yáng tū qí cǐ ruò lì jīng jūn qiě yǒu biàn fēi wàn quán cè yě
公辅曰：“镒虽信臣，然文吏也，所领皆朱泚部曲，渔阳突骑，泚若立，泾军且有变，非万全策也。
dì yì jì sāng dào mào yán suì zhī fèng tiān
”帝亦记桑道茂言，遂之奉天。
bù shù rì fèng xiáng guǒ luàn shā yì
不数日，凤翔果乱，杀镒。
dì zài fèng tiān yǒu yán cǐ fǎn zhě qǐng wèi shǒu bèi
帝在奉天，有言泚反者，请为守备。
lú qǐ yuē cǐ zhōng zhèng dǔ shí nài hé yán qí pàn shāng dà chén xīn
卢杞曰：“泚忠正笃实，奈何言其叛，伤大臣心！
qǐng bǎi kǒu bǎo zhī
请百口保之。
dì zhī qún chén duō quàn qǐ fèng yíng shèng yú zhě nǎi zhào zhū dào bīng jù chéng yī shè zhǐ
”帝知群臣多劝杞奉迎乘舆者，乃诏诸道兵距城一舍止。
gōng fǔ yuē wáng zhě bù yán yǔ wèi wú yǐ zhòng wēi líng
公辅曰： “王者不严羽卫，无以重威灵。
jīn jìn lǚ dān guǎ ér shì mǎ chù wài wèi bì xià wēi zhī
今禁旅单寡而士马处外，为陛下危之。
dì yuē shàn
”帝曰： “善。
xī nèi zhū jūn
”悉内诸军。
cǐ bīng guǒ zhì rú suǒ yán nǎi zhuó gōng fǔ jiàn yì dài fū tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì
泚兵果至，如所言，乃擢公辅谏议大夫、同中书门下平章事。
dì xǐ liáng táng ān gōng zhǔ dào hōng
帝徙梁，唐安公主道薨。
zhǔ xìng rén xiào xǔ xià jià wéi yòu yǐ bō qiān wèi kè yě
主性仁孝，许下嫁韦宥，以播迁未克也。
dì dào zhī shén zhào hòu qí zàng
帝悼之甚， 诏厚其葬。
gōng fǔ jiàn yuē jí píng zéi zhǔ bì guī zàng jīn háng dào yi cóng jiǎn yǐ jì jūn xīng
公辅谏曰：“即平贼，主必归葬，今行道宜从俭，以济军兴。
dì nù wèi hàn lín xué shì lù zhì yuē táng ān zhī zàng bù yù shì yíng lǒng lìng lèi pì wèi fú tú fèi shén guǎ yuē bù róng zǎi xiāng guān yù gǒu yù zhǐ zhèn guò ěr
”帝怒， 谓翰林学士陆贽曰：“唐安之葬，不欲事茔垅，令累甓为浮图，费甚寡约，不容宰相关预，苟欲指朕过尔！
zhì yuē gōng fǔ guān jiàn yì zhí zǎi xiàng xiàn tì gù qí fēn
”贽曰：“公辅官谏议，职宰相，献替固其分。
běn lì fǔ chén zhāo xī nà huì wēi ér bì zhī nǎi qí suǒ yě
本立辅臣， 朝夕纳诲，微而弼之，乃其所也。
dì yuē bù rán zhèn yǐ gōng fǔ cái bù zú yǐ xiāng ér yòu zì qiú jiě zhèn jì xǔ zhī nèi zhī qiě ba gù mài zhí shòu míng ěr
”帝曰：“不然，朕以公辅才不足以相，而又自求解，朕既许之，内知且罢，故卖直售名尔。
suì xià qiān tài zǐ zuǒ shù zǐ yǐ mǔ sāng jiě
”遂下迁太子左庶子，以母丧解。
fù wèi yòu shù zǐ
复为右庶子。
jiǔ bù qiān lù zhì wèi xiāng gōng fǔ shù qiú guān zhì mì wèi yuē dòu chéng xiàng cháng yán wèi gōng nǐ guān lǚ yǐ shàng zhé bú yuè
久不迁，陆贽为相，公辅数求官，贽密谓曰：“窦丞相尝言，为公拟官屡矣， 上辄不悦。
gōng fǔ jù qǐng wéi dào shì wèi bào
”公辅惧，请为道士，未报。
tā rì yòu yán zhī dì wèn gù gōng fǔ yǐn zhì yán yǐ cān yǔ duì
它日又言之，帝问故，公辅隐贽言，以参语对。
dì nù chù gōng fǔ quán zhōu bié jià qiǎn shǐ jī zhào ràng cān
帝怒，黜公辅泉州别驾，遣使赍诏让参。
shùn zōng lì bài jí zhōu cì shǐ wèi jiù guān zú
顺宗立，拜吉州刺史，未就官卒。
xiàn zōng shí zèng lǐ bù shàng shū
宪宗时，赠礼部尚书。
wǔ yuán héng zì bó cāng
武元衡，字伯苍。
zēng zǔ zǎi dé zé tiān huáng hòu zhī zú dì
曾祖载德，则天皇后之族弟。
zǔ píng yī yǒu míng
祖平一，有名。
yuán héng jǔ jìn shì lèi wèi huá yuán lìng
元衡举进士， 累为华原令。
jī fǔ zhèn jūn dū jiāng jiē jiāo hèng ráo zhèng yuán héng yí jí qù
畿辅镇军督将，皆骄横桡政，元衡移疾去。
dé zōng qīn qí cái zhào bài bǐ bù yuán wài láng suì nèi sān qiān zhì yòu sī láng zhōng yǐ xiáng zhěng rèn zhí
德宗钦其才，召拜比部员外郎，岁内三迁至右司郎中，以详整任职。
zhuó wèi yù shǐ zhōng chéng
擢为御史中丞。
cháng duì yán yīng dì mù sòng zhī yuē shì zhēn zǎi xiàng qì
尝对延英，帝目送之， 曰：“是真宰相器！
shùn zōng lì wáng shū wén shǐ rén yòu yǐ wéi dǎng jù bù nà
顺宗立，王叔文使人诱以为党，拒不纳。
é wéi shān líng yí zhàng shǐ jiān chá yù shǐ liú yǔ xī qiú wèi pàn guān yuán héng bù yǔ shū wén zī bú yuè
俄为山陵仪仗使，监察御史刘禹锡求为判官，元衡不与，叔文滋不悦。
shù rì gǎi tài zǐ yòu shù zǐ
数日，改太子右庶子。
huì cè huáng tài zǐ yuán héng zàn xiāng tài zǐ shi zhī
会册皇太子，元衡赞相， 太子识之。
jí jí wèi shì wèi xiàn zōng fù bài zhōng chéng jìn hù bù shì láng
及即位，是为宪宗，复拜中丞，进户部侍郎。
yuán hé èr nián bài mén xià shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì jiān pàn hù bù shì
元和二年，拜门下侍郎、 同中书门下平章事，兼判户部事。
dì sù zhī yuán héng jiān zhèng yǒu shǒu gù juàn lǐ xìn rèn yì tā xiāng
帝素知元衡坚正有守，故眷礼信任异它相。
zhè xi li qí qiú rù jìn jì yòu chēng jí yù shē qí qī
浙西李锜求入觐，既又称疾，欲赊其期。
dì wèn zǎi xiàng zhèng yīn yīn qǐng tīng zhī yuán héng yuē bù kě qí zì qǐng rù cháo zhào jì xǔ zhī ér fù bù zhì shì kě fǒu zài qí
帝问宰相郑𬘡，𬘡请听之，元衡曰：“不可， 锜自请入朝，诏既许之，而复不至，是可否在锜。
bì xià xīn jí wèi tiān xià shǔ ěr mù ruò jiān chén de suì qí sī zé wēi lìng qù yǐ
陛下新即位，天下属耳目，若奸臣得遂其私，则威令去矣。
dì rán zhī jù zhuī qí
”帝然之，遽追锜。
ér qí jì qióng guǒ fǎn
而锜计穷，果反。
shì shí shǔ xīn dìng gāo chóng wén wèi jié dù bù zhī lì zhì dì nán qí dài
是时，蜀新定，高崇文为节度，不知吏治，帝难其代。
zhào yuán héng jiǎn jiào lì bù shàng shū jiān mén xià shì láng tóng píng zhāng shì wèi jiàn nán xi chuān jié dù shǐ yáo xiāo xiàn bó fēng lín huái jùn gōng dì yù ān fú mén wèi qiǎn zhī
诏元衡检校吏部尚书， 兼门下侍郎、同平章事，为剑南西川节度使，繇萧县伯封临淮郡公，帝御安福门慰遣之。
chóng wén qù chéng dū jǐn yǐ jīn bó yì mù jì lè gōng qiǎo xíng shǔ jǐ wèi kōng
崇文去成都，尽以金帛、帟幕、伎乐、工巧行，蜀几为空。
yuán héng zhì suí jìng yuē shù jiǎn jǐ kuān mín bǐ sān nián shàng xià wán shí mán yí huái guī
元衡至，绥靖约束，俭己宽民，比三年，上下完实，蛮夷怀归。
yǎ xìng zhuāng zhòng suī dàn yú jiē wù ér kāi fǔ jí yī shí xuǎn
雅性庄重，虽淡于接物，而开府极一时选。
bā nián zhào hái bǐng zhèng
八年，召还秉政。
li jí fǔ li jiàng shù zhēng shì dì qián bù yè yuán héng dú chí zhèng wú suǒ wéi fù dì chēng qí zhǎng zhě
李吉甫、李绛数争事帝前，不叶，元衡独持正无所违附，帝称其长者。
jí fǔ zú huái cài yòng bīng dì xī yǐ jī zhèng wěi zhī
吉甫卒，淮、蔡用兵，帝悉以机政委之。
wáng chéng zōng shàng shū qǐng shè wú yuán jì shǐ rén bái shì zhōng shū bèi màn bù gōng yuán héng huà qù
王承宗上疏请赦吴元济，使人白事中书，悖慢不恭，元衡叱去。
chéng zōng yuàn shù shàng zhāng wū dǐ
承宗怨，数上章诬诋。
wèi jǐ rù cháo chū jìng ān lǐ dì yè lòu wèi jǐn zéi chéng àn hū yuē miè zhú
未几入朝，出靖安里第， 夜漏未尽，贼乘暗呼曰：“灭烛！
shè yuán héng zhōng jiān fù jī qí zuǒ gǔ tú yù gé dòu bù shèng jiē hài zǒu suì hài yuán héng pī lú gǔ chí qù
”射元衡中肩，复击其左股，徒御格斗不胜，皆骇走，遂害元衡，批颅骨持去。
luó sī chuán zào dào shā zǎi xiàng lián shí yú lǐ dá cháo táng bǎi guān xiōng jù wèi zhī zhǔ míng
逻司传噪盗杀宰相，连十余里，达朝堂，百官恟惧， 未知主名。
shǎo xuǎn mǎ yì hái dì zhōng wài nǎi shěn zhī
少选，马逸还第，中外乃审知。
shì rì zhàng rù zǐ chén mén yǒu sī yǐ wén dì zhèn jīng bà cháo zuò yán yīng jiàn zǎi xiàng āi tòng wèi zài bù shí
是日，仗入紫宸门，有司以闻，帝震惊， 罢朝，坐延英见宰相，哀恸，为再不食。
zèng sī tú shì yuē zhōng mǐn
赠司徒，谥曰忠愍。
zhào jīn wú fǔ xiàn dà suǒ huò chuán yán yuē wú sōu zéi zéi qióng bì luàn
诏金吾、府、县大索， 或传言曰：“无搜贼，贼穷必乱。
yòu tóu shū yú dào yuē wú jí wǒ wǒ xiān shā rǔ
”又投书于道曰：“毋急我，我先杀汝。
gù lì zú bù qióng bǔ
”故吏卒不穷捕。
bīng bù shì láng xǔ mèng róng yán yú dì yuē guó xiāng héng shī lù yú ér dào bù huò wèi cháo tíng rǔ
兵部侍郎许孟容言于帝曰：“国相横尸路隅而盗不获，为朝廷辱。
dì nǎi xià zhào néng de zéi zhě shǎng qián qiān wàn shòu wǔ pǐn guān
”帝乃下诏：“能得贼者赏钱千万，授五品官。
yǔ zéi móu jí shě zéi néng zì yán zhě yì shǎng
与贼谋及舍贼能自言者亦赏。
yǒu bù rú zhào zú zhī
有不如诏， 族之。
jī qián dōng xī shì yǐ mù gào zhě
”积钱东西市以募告者。
yú shì zuǒ shén cè jiāng jūn wáng shì zé zuǒ wēi wèi jiāng jūn wáng shì píng yǐ zéi wén bǔ de zhāng yàn děng shí bā rén yán wèi chéng zōng suǒ qiǎn jiē zhǎn zhī
于是左神策将军王士则、左威卫将军王士平以贼闻， 捕得张晏等十八人，言为承宗所遣，皆斩之。
yú yuè dōng dōu fáng yù shǐ lǚ yuán yīng zhí zī qīng liú dǐ zéi mén chá zǐ jiā zhēn zì yán shǐ móu shā yuán héng zhě huì yàn xiān fā gù jiè zhī yǐ gào shī dào ér qiè qí shǎng dì mì zhū zhī
逾月，东都防御使吕元膺执淄青留邸贼门察、訾嘉珍，自言始谋杀元衡者，会晏先发，故藉之以告师道而窃其赏，帝密诛之。
chū jīng shī dà kǒng chéng mén jiā bīng shuí hé qí wěi zhuàng yì fú yān zhào yán zhě jiē yàn xùn nǎi qiǎn
初，京师大恐，城门加兵谁何，其伟状异服、燕赵言者，皆验讯乃遣。
gōng qīng cháo yǐ jiā nú chí bīng hē wèi zǎi xiàng zé jīn wú gòu qí dǎo yì měi guò lǐ mén sōu suǒ xuān huá
公卿朝， 以家奴持兵呵卫，宰相则金吾彀骑导翼，每过里门，搜索喧哗。
yīn zhào yín lòu shàng èr kè nǎi chuán diǎn yún
因诏寅漏上二刻乃传点云。
cóng fù dì rú héng
从父弟儒衡。
rú héng zì tíng shuò zī zhuàng xiù wěi bù wàng yán yú rén jiāo zhōng shǐ yī jié
儒衡，字廷硕，姿状秀伟，不妄言，与人交，终始一节。
zǎi xiàng zhèng yú qìng bù shì huá jié mén xià kè duō gòu yī bài fú dú rú héng shàng yè wèi cháng yǒu suǒ yì yǐ zhuāng cí zhèng sè jiàn zhòng yú yú qìng
宰相郑余庆不事华洁，门下客多垢衣败服，独儒衡上谒，未尝有所易，以庄词正色见重于余庆。
yuán héng mò dì dài zhī yì hòu lèi qiān hù bù láng zhōng zhī jiàn yì dài fū shì é jiān zhī zhì gào
元衡殁，帝待之益厚，累迁户部郎中，知谏议大夫事，俄兼知制诰。
huáng fǔ bó yǐ zǎi xiàng lǐng dù zhī bō xià yǐ mèi tiān zǐ rú héng shū qí zhuàng
皇甫镈以宰相领度支，剥下以媚天子，儒衡疏其状。
bó zì sù yú dì dì yuē nǎi yù bào yuàn yá
镈自诉于帝，帝曰：“乃欲报怨邪？
bó bù gǎn duì
” 镈不敢对。
rú héng lùn yì jìn zhèng yǒu fēng jié qiě jiāng dà yòng
儒衡论议劲正，有风节，且将大用。
zǎi xiàng líng hú chu jì zhī huì yǐ dí jiān mó wèi shí yí chu zì cǎo zhì yǐn wǔ hòu gé mìng shì shèng tuī rén jié gōng yǐ zhǐ qiē rú héng qiě jǔ zhǐ zhī
宰相令狐楚忌之，会以狄兼谟为拾遗，楚自草制，引武后革命事，盛推仁杰功，以指切儒衡，且沮止之。
rú héng qì jiàn shàng yuē chén zǔ píng yī dàng tiān hòu shí bì shì zhōng lǎo bù shè yú lèi
儒衡泣见上曰： “臣祖平一，当天后时，避仕终老，不涉于累。
dì wèi miǎn zhī zì shì báo chu wéi rén yě
”帝慰勉之，自是薄楚为人也。
qiān zhōng shū shè rén
迁中书舍人。
shí yuán zhěn yǐ huàn guān zhī zhì gào rú héng bǐ yàn zhī
时元稹倚宦官，知制诰，儒衡鄙厌之。
huì shí guā ying jí qí shàng rú héng huī yǐ shàn yuē shì cóng hé chǔ lái jù jí yú cǐ
会食瓜，蝇集其上，儒衡挥以扇， 曰：“适从何处来，遽集于此？
yī zuò jiē shī sè
”一坐皆失色。
rán yǐ jí wù tài fēn míng zhōng bù zhì dà rèn yǐ bīng bù shì láng zú nián wǔ shí liù zèng gōng bù shàng shū
然以疾恶太分明，终不至大任，以兵部侍郎卒，年五十六，赠工部尚书。
li jiàng zì shēn zhī xì běn zàn huáng
李绛，字深之，系本赞皇。
zhuó jìn shì hóng cí bǔ wèi nán wèi bài jiān chá yù shǐ
擢进士、宏辞，补渭南尉，拜监察御史。
yuán hé èr nián shòu hàn lín xué shì é zhī zhì gào
元和二年， 授翰林学士，俄知制诰。
huì li qí zhū xiàn zōng jiāng niǎn qǔ qí zī jiàng yǔ péi jì jiàn yuē qí jiàn chǐ zhū qiú liù zhōu zhī rén yuàn rù gǔ suǐ
会李锜诛，宪宗将辇取其赀，绛与裴垍谏曰：“锜僭侈诛求，六州之人怨入骨髓。
jīn yuán è chuán shǒu ruò yīn qǔ qí cái kǒng fēi è luàn lüè huì suí kùn qióng zhě
今元恶传首，若因取其财，恐非遏乱略、惠绥困穷者。
yuàn cì běn dào dài pín mín zū fù
愿赐本道，代贫民租赋。
zhì kě
”制可。
shū mì shǐ liú guāng qí yì qiǎn zhōng rén chí shè lìng cì zhū dào yǐ póu kuì xiǎng jiàng qǐng fù dù zhī yán tiě jí dì yǐ qiǎn xi qǔ qiú zhī bì
枢密使刘光琦议遣中人持赦令赐诸道，以裒馈饷， 绛请付度支盐铁急递以遣，息取求之弊。
guāng qí yǐn gù shì yǐ duì dì yuē gù shì shì yé dāng shǒu zhī
光琦引故事以对，帝曰：“故事是耶，当守之；
bù rán dāng gǎi
不然，当改。
kě xún jiù zāi
可循旧哉！
dì cháng chēng tài zōng xuán zōng zhī shèng zhèn bù nìng yù shù jī èr zǔ zhī dào dé fēng liè wú kuì shì hào bù wéi zōng miào xiū hé xíng ér zhì cǐ hu
帝尝称太宗、玄宗之盛：“朕不佞，欲庶几二祖之道德风烈，无愧谥号，不为宗庙羞，何行而至此乎？
jiàng yuē bì xià chéng néng zhèng shēn lì jǐ zūn dào dé yuǎn xié nìng jìn zhōng zhí
”绛曰：“陛下诚能正身励己，尊道德，远邪佞，进忠直。
yǔ dà chén yán jìng ér xìn wú shǐ xiǎo rén cān yān
与大臣言，敬而信，无使小人参焉；
yǔ xián zhě yóu qīn ér lǐ wú shǐ bù xiào yǔ yān
与贤者游，亲而礼，无使不肖与焉。
qù guān wú yì yú zhì zhě zé cái néng chū
去官无益于治者，则材能出；
chì gōng nǚ zhī xī yù zhě zé yuàn kuàng xiāo
斥宫女之希御者，则怨旷销。
jiàng shuài zé shì zú yǒng yǐ
将帅择，士卒勇矣；
guān shī gōng lì zhì ji yǐ
官师公，吏治辑矣。
fǎ lìng xíng ér xià bù wéi jiào huà dǔ ér sú bì qiān
法令行而下不违，教化笃而俗必迁。
rú shì kě yǔ zǔ zōng hé dé hào chēng zhōng xīng fu hé yuǎn zhī yǒu
如是，可与祖宗合德，号称中兴，夫何远之有？
yán zhī bù xíng wú yì yě
言之不行，无益也；
xíng zhī bù zhì wú yì yě
行之不至，无益也。
dì yuē měi zāi sī yán zhèn jiāng shū zhū shēn
”帝曰：“美哉斯言，朕将书诸绅。
jí zhào jiàng yǔ cuī qún qián zhēng wéi hóng jǐng bái jū yì děng sōu cì jūn chén chéng bài wǔ shí zhǒng wèi lián píng zhāng biàn zuò
”即诏绛与崔群、钱征、韦弘景、白居易等搜次君臣成败五十种，为连屏， 张便坐。
dì měi yuè shì gù zuǒ yòu yuē ér děng yí zuò yì wù wèi rú cǐ shì
帝每阅视，顾左右曰：“而等宜作意，勿为如此事。
shì shí shèng xīng ān guó fó cí xìng chén tǔ tū chéng cuǐ qǐng lì shí jì shèng dé yān yíng gòu huá guǎng yù shǐ jiàng wèi zhī sòng jiāng yí qián qiān wàn
是时，盛兴安国佛祠，幸臣吐突承璀请立石纪圣德焉，营构华广，欲使绛为之颂，将遗钱千万。
jiàng shàng yán bì xià dàng jī xí zhī bì sì hǎi yán jǐng wàng dé yīn hū zì lì bēi shì rén yǐ bù guǎng
绛上言：“陛下荡积习之弊，四海延颈望德音，忽自立碑，示人以不广。
yì chēng dà rén yǔ tiān de hé dé
《易》称：‘大人与天地合德。
wèi fēi wén zì suǒ néng jǐn ruò lìng kě shù shì bì xià měi yǒu fèn xiàn
’谓非文字所能尽，若令可述，是陛下美有分限。
yáo shùn zhì wén wǔ jiē bù chuán qí shì wéi qín shǐ kè yì shān yáng bào zhū fá xún xìng zhī láo shī dào zhī jūn bù zú wéi fǎ
尧、舜至文、武，皆不传其事，惟秦始刻峄山，扬暴诛伐巡幸之劳，失道之君，不足为法。
jīn ān guó yǒu bēi ruò xù yóu guān jí fēi zhì yào
今安国有碑，若叙游观，即非治要；
shù chóng shì yòu fēi zhèng yi
述崇饰，又非政宜。
qǐng ba zhī
请罢之。
dì nù jiàng fú zòu yù qiè dì wù yuē wēi jiàng wǒ bù zì zhī
” 帝怒，绛伏奏愈切，帝悟曰：“微绛，我不自知。
mìng bǎi niú dào shí lìng shǐ zhě láo yù jiàng
”命百牛倒石，令使者劳谕绛。
xiāng yáng péi jūn wéi zhào shū xiàn yín hú wèng shù bǎi jù jiàng qǐng guī zhī dù zhī shì tiān xià yǐ xìn
襄阳裴均违诏书，献银壶瓮数百具，绛请归之度支，示天下以信。
dì kě zòu réng shè jūn zuì
帝可奏，仍赦均罪。
shí yì hái lú cóng shǐ zhāo yì yǐ ér jiāng fù zhào zhī cóng shǐ yǐ jūn wú jiàn chǔ wèi jiě
时议还卢从史昭义，已而将复召之，从史以军无见储为解。
li jí fǔ wèi zhèng yīn lòu qí móu dì zhào jiàng yì yù zhú yīn jiàng wèi kāi bái nǎi miǎn
李吉甫谓郑𬘡漏其谋，帝召绛议，欲逐𬘡，绛为开白，乃免。
jiàng jiàn yù táng diàn dì yuē bǐ jiàn guān duō péng dǎng lùn zòu bù shí jiē xiàn bàng shàn yù chù qí yóu zhě ruò hé
绛见浴堂殿，帝曰：“比谏官多朋党，论奏不实，皆陷谤讪，欲黜其尤者，若何？
jiàng yuē cǐ fēi bì xià yì bì xiān rén yǐ cǐ yíng wù shàng xīn
”绛曰：“此非陛下意，必𪫺人以此营误上心。
zì gǔ nà jiàn chāng jù jiàn wáng
自古纳谏昌，拒谏亡。
fū rén chén jìn yán yú shàng qǐ yì zāi
夫人臣进言于上，岂易哉？
jūn zūn rú tiān chén bēi rú de jiā yǒu léi tíng zhī wēi bǐ zhòu duó yè sī shǐ yù chén shí shì é ér qù wǔ liù jí jiāng yǐ wén zé yòu dàn ér xuē qí bàn gù shàng dá zhě cái shí èr
君尊如天，臣卑如地，加有雷霆之威，彼昼度夜思，始欲陈十事，俄而去五六，及将以闻，则又惮而削其半，故上达者财十二。
hé zāi
为什么呢？
gàn bù cè zhī huò gù shēn wú lì ěr
干不测之祸，顾身无利耳。
suī kāi nà jiǎng lì shàng kǒng bù zhì jīn nǎi yù qiǎn hē zhī shǐ zhí shì dù kǒu fēi shè jì lì yě
虽开纳奖励，尚恐不至，今乃欲谴诃之，使直士杜口，非社稷利也。
dì yuē fēi qīng yán wǒ bù zhī jiàn zhī yì
”帝曰：“非卿言，我不知谏之益。
chū chéng cuǐ tǎo wáng chéng zōng yì zhě jiē yán gǔ wú yǐ huàn rén tǒng shī zhě jiàng dāng zhì shū gù zhēng dì bù néng duó zhǐ zhào zǎi xiàng shòu chì
初，承璀讨王承宗，议者皆言古无以宦人统师者，绛当制书，固争，帝不能夺， 止诏宰相授敕。
chéng cuǐ guǒ wú gōng hái jiā kāi fǔ yí tóng sān sī
承璀果无功还，加开府仪同三司。
jiàng zòu chéng cuǐ sàng shī dāng dǐ zuì jīn chǒng yǐ chóng zhì hòu yǒu bēn jūn zhī jiāng dǎo lì gàn shǎng bì xià hé yǐ chù zhī
绛奏：“承璀丧师，当抵罪，今宠以崇秩，后有奔军之将，蹈利干赏，陛下何以处之？
yòu shù lùn huàn guān héng sì fāng zhèn jìn xiàn děng shì
”又数论宦官横肆，方镇进献等事。
zì zhī yán qiè qiě chì qù xī qǔ nèi shǔ suǒ shàng shū gǎo fén zhī yǐ sì mìng
自知言切，且斥去，悉取内署所上疏稿焚之，以俟命。
dì guǒ nù jiàng xiè yuē bì xià lián chén yú chù zhī fù xīn zhī de ér xī shēn bù yán nǎi chén fù bì xià
帝果怒，绛谢曰： “陛下怜臣愚，处之腹心之地，而惜身不言，乃臣负陛下；
ruò shàng fàn shèng yán páng wǔ guì xìng yīn ér huò zuì nǎi bì xià fù chén
若上犯圣颜，旁忤贵幸， 因而获罪，乃陛下负臣。
yú shì dì dòng róng yuē qīng gào zhèn yǐ rén suǒ nán yán zhě jí fēng zhī jìng cǎo qīng dāng zhī yǐ
”于是帝动容曰：“卿告朕以人所难言者，疾风知劲草， 卿当之矣。
suì yáo sī xūn láng zhōng jìn zhōng shū shè rén
”遂繇司勋郎中进中书舍人。
yì rì cì jīn zǐ qīn zé liáng hù yǔ zhī qiě yuē yì shí yīng gù tuō nán miàn dāng rú cǐ
翌日，赐金紫，亲择良笏与之，且曰： “异时膺顾托南面，当如此。
jiàng dùn shǒu
”绛顿首。
wū zhòng yìn fù lú cóng shǐ ér chéng cuǐ dié shǔ zhāo yì liú hòu jiàng yuē zé lù jù shān dōng yào hài cí xíng míng kuà liǎng hé jiān kě zhì qí hé zòng
乌重胤缚卢从史，而承璀牒署昭义留后，绛曰：“泽潞据山东要害，磁、邢、 洺跨两河间，可制其合从。
jīn niè shù jiù qín fāng shōu wēi bǐng jù yǐ piān jiàng lì běn jūn gāng jì dà wěn yǐ
今孽竖就禽，方收威柄，遽以偏将莅本军，纲纪大紊矣。
hé nán běi zhū zhèn wèi bì xià dàn yǐ guān jué shǐ zhú qí shuài qí kěn mò rán zāi
河南、北诸镇，谓陛下啗以官爵，使逐其帅，其肯默然哉？
yi yǐ mèng yuán yáng wèi zé lù ér yǐ zhòng yìn jié dù sān chéng liǎng hé zhū hóu wén zhī bì xīn rán
宜以孟元阳为泽潞，而以重胤节度三城，两河诸侯闻之，必欣然。
dì cóng zhī
”帝从之。
zhāng mào zhāo jǔ zú rù jìn jiàng shàng yán rèn dí jiǎn jì wǎng dài zé shì zhī cóng mào zhāo jiē wèi dìng rén yi jí shòu yǐ guān qiě qiǎn shǐ zhě zhào qí huī xià jiē tīng mào zhāo jié dù
张茂昭举族入觐，绛上言：“任迪简既往代，则士之从茂昭，皆为定人，宜亟授以官，且遣使者诏其麾下皆听茂昭节度。
yǒu zhào bài hé zhōng jié dù shǐ
”有诏拜河中节度使。
huì dí jiǎn yǐ tǎng kuài kuì jié shāo jiǎn bà shì zhī pí lǎo zhě rén qíng bù ān dí jiǎn yì wēi jiàng qǐng chì jìn tǎng juàn shí wàn yǐ jì shì jī
会迪简以帑廥匮竭，稍简罢士之疲老者，人情不安，迪简亦危，绛请斥禁帑绢十万以济事机。
wú shǎo chéng bìng shén jiàng jiàn yán huái xi de bù yǔ zéi jiē ruò cháo tíng mìng shuài jīn nǎi qí shí yǒu rú zǔ mìng zé jué kě tǎo yǐ
吴少诚病甚，绛建言：“淮西地不与贼接，若朝廷命帅，今乃其时，有如阻命，则决可讨矣。
rán zhèn cài bù kě bìng qǔ yuàn shè chéng zōng qù lì cài gōng
然镇、蔡不可并取，愿赦承宗，趣立蔡功。
shí jiāng huái dà hàn dì xià shè lìng yǒu suǒ juān chí jiàng yán jiāng huái liú wáng suǒ dài wèi guǎng ér gōng rén wěi jī yǒu yuàn lì zhī sī dāng dà chū zhī yǐ shěng jīng fèi
”时江淮大旱，帝下赦令有所蠲弛，绛言：“江淮流亡，所贷未广，而宫人猥积，有怨鬲之思，当大出之，以省经费。
lǐng nán zhī sú yù zǐ wèi yè kě tīng
岭南之俗，鬻子为业，可听；
fēi quàn jì qǔ zhí zhě rú lüě mài fǎ chì yǒu sī yī qiè kē zhǐ
非券剂取直者，如掠卖法，敕有司一切苛止。
dì jiē shùn nà
” 帝皆顺纳。
hòu yuè yuè bù cì duì jiàng wèi dà chén chí lù bù gǎn jiàn xiǎo chén wèi zuì bù gǎn yán guǎn zhòng yǐ wéi hài bà zuì shén
后阅月不赐对，绛谓：“大臣持禄不敢谏，小臣畏罪不敢言，管仲以为害霸最甚。
jīn chén děng bǎo shí bù yán wú lǚ wēi zhī huàn zì wèi jì de yǐ gù shèng zhì rú hé
今臣等饱食不言，无履危之患，自为计得矣，顾圣治如何？
yǒu zhào míng rì duì sān diàn
”有诏明日对三殿。
dì cháng tián yuàn zhōng zhì péng lái chí wèi zuǒ yòu yuē jiàng cháng yǐ jiàn wǒ jīn kě fǎn yě
帝尝畋苑中，至蓬莱池，谓左右曰：“绛尝以谏我，今可返也。
qí jiàn lǐ dàn rú cǐ
”其见礼惮如此。
dì guài qián shì rèn xián yǐ zhì zhì jīn wú xián kě rèn hé yé
帝怪前世任贤以致治，今无贤可任，何耶？
duì yuē shèng wáng xuǎn dāng dài zhī rén jí qí cái fēn zì kě zhì zhì
对曰：“圣王选当代之人，极其才分，自可致治。
qǐ jiè xián yì dài zhì jīn rì zhī rén zāi
岂借贤异代，治今日之人哉？
tiān zǐ bù yǐ jǐ néng gài rén tòng zhé jié xià shì zé tiān xià xián zhě nǎi chū
天子不以己能盖人，痛折节下士，则天下贤者乃出。
dì yuē hé zhī qí bì xián ér rèn zhī
”帝曰：“何知其必贤而任之？
duì yuē zhī rén chéng nán yáo shùn yǐ wéi bìng
”对曰：“知人诚难，尧、舜以为病。
rán xún qí míng yàn yǐ shì suǒ de shí qī
然循其名，验以事，所得十七。
fu rèn guān ér biàn lián cuò shì bù ē róng wú xī wàng yī wéi zhī cí wú xié mèi yú yuè zhī róng cǐ jìn yú xián yǐ
夫任官而辨廉，措事不阿容，无希望依违之辞， 无邪媚愉悦之容，此近于贤矣。
xián zé dāng rèn rèn zé dāng jiǔ
贤则当任，任则当久。
xián zhě zhōng lì ér guǎ zhù jǔ qí lèi zé bù xiào zhě yuàn dù xié jìng zé huái jiān zhě jí yī zhì dù zé guì qī huǐ shāng zhèng guò shī zé rén jūn shū jì
贤者中立而寡助，举其类则不肖者怨，杜邪径则怀奸者疾，一制度则贵戚毁伤，正过失则人君疏忌。
fu rán yòng xián qǐ róng yì zāi
夫然，用贤岂容易哉？
dì yuē qīng yán de zhī yǐ
”帝曰：“卿言得之矣。
liù nián bà xué shì qiān hù bù shì láng pàn běn sī
六年，罢学士，迁户部侍郎，判本司。
dì yǐ hù bù gù yǒu xiàn ér jiàng dú wú yǒu hé zāi
帝以户部故有献，而绛独无有，何哉？
dá yuē fán fāng zhèn yǒu de zé yǒu fù huò sè yòng dù yì xiàn yú yǐ wéi xiàn
答曰：“凡方镇有地则有赋，或啬用度易羡余以为献。
chén nǎi wèi bì xià jǐn chū nà wū yǒu xiàn yíng zāi
臣乃为陛下谨出纳，乌有羡赢哉？
ruò yǐ wéi xiàn shì xǐ dōng kù wù shí xi kù jìn guān wù jié sī ēn
若以为献，是徙东库物实西库，进官物结私恩。
dì qú rán wù
”帝瞿然悟。
dì měi yǒu xún fǎng suí shì bǔ yì suǒ yán wú bù tīng yù suì yǐ xiāng
帝每有询访， 随事补益，所言无不听，欲遂以相。
ér chéng cuǐ chǒng fāng shèng jì qí jìn yīn yǒu huǐ duǎn dì nǎi chū chéng cuǐ huái nán jiān jūn
而承璀宠方盛，忌其进，阴有毁短，帝乃出承璀淮南监军。
yì rì bài jiàng zhōng shū shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì
翌日，拜绛中书侍郎、同中书门下平章事。
fēng gāo yì nán
封高邑男。
fāng jiāng huái suì jiǎn mín jiàn jī yǒu yù shǐ shǐ hái zòu bù wéi zāi dì yǐ yǔ jiàng dá yuē fāng yú jiē bì xià dà chén zòu shú bù shí
方江淮岁俭， 民荐饥，有御史使还，奏不为灾，帝以语绛，答曰：“方隅皆陛下大臣，奏孰不实？
ér yù shǐ gǒu yuè bì xià ěr
而御史苟悦陛下耳。
fán jūn rén zhě dāng rèn dà chén wú shǐ xiǎo chén dé yǐ jiān yuàn chū qí míng xiǎn zé zhī
凡君人者当任大臣，无使小臣得以间，愿出其名显责之。
li jí fǔ cháng shèng zàn tiān zǐ wēi dé dì xīn rán jiàng dú yuē bì xià zì shì jīn rì hé rú hàn wén dì shí
”李吉甫尝盛赞天子威德，帝欣然，绛独曰：“陛下自视今日何如汉文帝时？
dì yuē zhèn ān gǎn wàng wén dì
”帝曰： “朕安敢望文帝？
duì yuē shì shí jiǎ yì yǐ wéi cuò huǒ jī xīn xià huǒ wèi jí rán yīn yǐ wéi ān qí yōu rú cǐ
”对曰：“是时贾谊以为措火积薪下，火未及然，因以为安，其忧如此。
jīn fǎ lìng suǒ bù jí zhě wǔ shí yú zhōu xī róng nèi hòng jìn yǐ jīng lǒng wèi bǐ qù jīng shī yuǎn bù qiān lǐ fēng suì xiāng jiē yě
今法令所不及者五十余州，西戎内讧，近以泾、陇为鄙，去京师远不千里， 烽燧相接也；
jiā bǐ shuǐ hàn wú nián cāng lǐn kōng xū
加比水旱无年，仓廪空虚。
chéng bì xià jiāo xīn xiāo zhì qiú jì shí zhī lüè qú biàn gāo zhěn ér wò zāi
诚陛下焦心销志求济时之略，渠便高枕而卧哉！
dì rù wèi zuǒ yòu yuē jiàng yán gǔ gěng zhēn zǎi xiàng yě
”帝入谓左右曰：“绛言骨鲠，真宰相也。
qiǎn shǐ zhě cì tú mí jiǔ
”遣使者赐酴醾酒。
wèi bó tián jì ān sǐ zi huái jiàn ruò jūn zhōng qǐng xí jié dù jí fǔ yì tǎo zhī jiàng yuē bù rán liǎng hé suǒ jù zhě bù jiàng yǐ bīng tú jǐ yě gù wěi zhū jiāng zǒng bīng jiē shǐ lì dí rèn jūn yǐ xiāng wéi zhì bù dé wèi biàn
魏博田季安死，子怀谏弱，军中请袭节度，吉甫议讨之，绛曰：“不然，两河所惧者，部将以兵图己也，故委诸将总兵，皆使力敌任均，以相维制，不得为变。
ruò zhǔ shuài qiáng zé zú yǐ zhì qí mìng
若主帅强，则足以制其命。
jīn huái jiàn rǔ fāng chòu bù néng shì bì jiǎ quán yú rén quán zhòng zé yuàn shēng xiàng zhī quán lì jūn zhě jiāng qǐ shì shēng huàn yǐ
今怀谏乳方臭，不能事，必假权于人，权重则怨生，向之权力均者，将起事生患矣。
zhòng suǒ guī bì zài kuān hòu jiǎn yì jūn zhōng sù suǒ ài zhě bǐ dé lì bù yǐ cháo tíng yì bù néng ān
众所归必在宽厚简易、军中素所爱者，彼得立，不倚朝廷亦不能安。
wéi bì xià xù wēi yǐ sì zhī
惟陛下蓄威以俟之。
é ér tián xìng guǒ lì yǐ wèi bó tīng mìng dì dà yuè
”俄而田兴果立，以魏博听命，帝大悦。
jí fǔ fù qǐng mìng zhōng rén xuān wèi yīn cì qí biàn xú yì suǒ yí
吉甫复请命中人宣尉，因刺其变，徐议所宜。
jiàng dú wèi bù rú tuī chéng fǔ nà jí jiǎ máo jié
绛独谓：“不如推诚抚纳，即假旄节。
tā rì shǐ zhě chí sān jūn biǎo lái qǐng yǔ xìng zé zhì zài bǐ bù zài cǐ kě zòu yǔ tè shòu ān dé tóng zāi
它日使者持三军表来，请与兴，则制在彼，不在此，可奏与特授，安得同哉？
rán dì zhòng wéi jí fǔ gù zhào zhāng zhōng shùn chí jié wǎng ér shòu xìng liú hòu
”然帝重违吉甫，故诏张忠顺持节往，而授兴留后。
jiàng gù qǐng yuē rú xìng wàn yǒu yī bù shòu mìng jí gū xī fù rú xiàng shí yǐ
绛固请曰：“如兴万有一不受命，即姑息，复如向时矣。
yóu shì jí bài xīng jié dù shǐ
”由是即拜兴节度使。
jiàng fù yuē wáng huà bù jí wèi bó jiǔ yǐ yī rì qiè liù zhōu lái guī bù dà kào shǎng rén xīn bù jī
绛复曰：“王化不及魏博久矣，一日挈六州来归，不大犒赏，人心不激。
qǐng chì jìn qián bǎi wǔ shí wàn mín cì qí jūn
请斥禁钱百五十万缗赐其军。
yǒu yán tài guò zhě jiàng yuē jiǎ lìng jǔ shí wǔ wàn zhòng qī suì ér de liù zhōu jì suǒ zhuǎn gěi sān bèi yú fèi
”有言太过者，绛曰：“假令举十五万众，期岁而得六州，计所转给三倍于费。
jīn xìng tiān tǐng zhōng yì shǒu biàn wū sú pò liǎng hé zhī dǎn kě sè xiǎo fèi huī jī shì zāi
今兴天挺忠义，首变污俗，破两河之胆，可啬小费隳机事哉？
cóng zhī
晋侯听从了他的建议。
dì huàn péng dǎng yǐ wèn jiàng
帝患朋党，以问绛。
dá yuē zì gǔ rén jūn zuì è zhě péng dǎng xiǎo rén chuāi zhī gù cháng jiè kǒu yǐ jī nù shàng xīn
答曰：“自古人君最恶者朋党，小人揣知，故常借口以激怒上心。
péng dǎng zhě xún zhī zé wú jì yán zhī zé kě yí
朋党者，寻之则无迹，言之则可疑。
xiǎo rén cháng yǐ lì dòng bù gù zhōng yì
小人常以利动，不顾忠义；
jūn zǐ zhě yù zhǔ zhī zé jìn yí zé tuì ān qí wèi bù wéi tā jì gù cháng wèi jiān rén suǒ chéng
君子者， 遇主知则进，疑则退，安其位不为它计，故常为奸人所乘。
fu shèng rén tóng jī xián zhě qiú lèi shì tóng dào yě fēi dǎng yě
夫圣人同迹，贤者求类， 是同道也，非党也。
bì xià fèng zūn yáo shùn yǔ tāng zhī dé qǐ wèi shàng yǔ shù qiān nián jūn wèi dǎng yé
陛下奉遵尧、舜、禹、汤之德，岂谓上与数千年君为党耶？
dào dé tóng ěr
道德同耳。
hàn shí míng jié gǔ gěng shì tóng xīn ài guó ér huàn guān xiǎo rén jí zhī qǐ dǎng gù zhī yù qì wáng tiān xià
汉时名节骨鲠士，同心爱国，而宦官小人疾之，起党锢之狱，讫亡天下。
qū lì zhī rén cháng wèi péng bǐ tóng qí sī yě
趋利之人，常为朋比，同其私也；
shǒu zhèng zhī rén cháng zāo gòu huǐ wéi qí sī yě
守正之人，常遭构毁，违其私也。
xiǎo rén duō zèn yán cháng shèng
小人多，谮言常胜；
zhèng rén shǎo zhí dào cháng bù shèng
正人少，直道常不胜。
kě bù jiè zāi
可不戒哉！
jiàng jū zhōng jiè tè yóu wéi zuǒ yòu suǒ bú yuè suì yīn yǐ zì míng
”绛居中介特，尤为左右所不悦，遂因以自明。
wáng bō wèi yán tiě shǐ ér shì yuè jìn
王播为盐铁使，而事月进。
jiàng yuē bǐ jìn tiān xià zhèng fù wài bù dé yǒu tā xiàn ér bō wàng míng xiàn yú bù chū lù bǐng jiā zī yuàn xī fù yǒu sī
绛曰：“比禁天下正赋外不得有它献，而播妄名羡余，不出禄禀家赀，愿悉付有司。
dì yuē shàn
”帝曰：“善。
qì jiàng zài wèi xiàn bù rù jìn zhōng
”讫绛在位，献不入禁中。
tǔ bō fàn jīng zhōu lüè rén chù jiàng yīn yán bīn sāi xū jí duō shí bīng shǎo
吐蕃犯泾州，掠人畜，绛因言：“滨塞虚籍多，实兵少。
jīn jīng xi běi shén cè zhèn jūn běn fáng shèng qiū zuò yǎng yī shí bù shǐ zhàn
今京西、北神策镇军，本防盛秋，坐仰衣食，不使战。
shì zhì zhī rì nǎi xiān bǐng zhōng wèi
事至之日，乃先禀中尉。
fu bīng bù nèi yù yào xū yìng biàn shī háo lí chà qiān lǐ
夫兵不内御，要须应变，失毫厘， 差千里。
qǐng fēn lì běn dào zé hào lìng qí yī qián zhàn bù huán zhǒng yǐ
请分隶本道，则号令齐一，前战不还踵矣。
rán shì zú lè liǎng jūn gū xī huàn zhě yǐ wéi yán yì suì qǐn
”然士卒乐两军姑息，宦者以为言，议遂寝。
cháng shèng xià duì yán yīng dì hàn jiā yī jiàng yù qū chū dì yuē zhèn gōng zhōng suǒ duì wéi huàn guān nǚ zǐ yù yǔ qīng jiǎng tiān xià shì nǎi qí lè yě
尝盛夏对延英，帝汗浃衣，绛欲趋出，帝曰：“朕宫中所对，惟宦官、女子，欲与卿讲天下事，乃其乐也。
jiàng huò wú suǒ lùn zhèng dì zhé jí suǒ yǐ rán
绛或无所论诤，帝辄诘所以然。
yòu yán gōng děng de wú yǒu yīn gù rǒng shí zhě dāng wèi xī guān
又言：“公等得无有姻故冗食者，当为惜官。
jí fǔ quán dé yú jiē chēng wú yǒu
” 吉甫、权德舆皆称无有。
jiàng yuē cuī yòu fu wèi zǎi xiàng bù bàn suì chú lì bā bǎi rén
绛曰：“崔祐甫为宰相，不半岁除吏八百人。
dé zōng yuē duō gōng yīn gù hé yé
德宗曰： ‘多公姻故，何耶？
yòu fu yuē suǒ wèn dāng yǔ bù dàng ěr fēi chén qīn jiù shú zhī qí cái
’祐甫曰：‘所问当与不当耳，非臣亲旧，孰知其才？
qí bù zhī zhě ān gǎn yǔ guān
其不知者，安敢与官？
shí yǐ wéi míng yán
’时以为名言。
wǔ hòu mìng guān wěi duō ér kāi yuán zhōng yǒu míng zhě jiē chū qí xuǎn
武后命官猥多，而开元中有名者皆出其选。
gǔ rén yán bá shí dé wǔ yóu de qí bàn
古人言拔十得五，犹得其半。
ruò qíng gù zì xián fēi shèng zhǔ zé chéng yì
若情故自嫌，非圣主责成意。
dì yuē chéng rán zài zhì dāng ér yǐ
”帝曰：“诚然，在至当而已。
dì yòu wèn xuán zōng kāi yuán shí zhì zhì tiān bǎo zé luàn hé yī jūn ér xiāng fǎn yé
” 帝又问：“玄宗开元时致治，天宝则乱，何一君而相反耶？
jiàng yuē zhì shēng yú yōu wēi luàn shēng yú fàng sì
”绛曰：“治生于忧危， 乱生于放肆。
xuán zōng cháng lì shì guān shǒu zhī rén zhī jiān nán lín yù chū rèn yòng yáo chóng sòng jǐng lì jīng tīng nà gù zuǒ yòu qián hòu jiē zhèng rén yě
玄宗尝历试官守，知人之艰难，临御初，任用姚崇、宋璟，励精听纳， 故左右前后皆正人也。
jì lín fu guó zhōng de jūn zhuān yǐn qīng xié zhī rén fēn zǒng yào jù
洎林甫、国忠得君，专引倾邪之人，分总要剧。
yú shì shàng bù wén zhí yán shì yù rì zī nèi zé dào chén quàn yǐ xìng lì wài zé wǔ fū yòu yǐ kāi biān tiān xià sāo dòng gù lù shān chéng xì ér fèn
于是上不闻直言，嗜欲日滋，内则盗臣劝以兴利，外则武夫诱以开边，天下骚动，故禄山乘隙而奋。
cǐ jiē xiǎo rén qǐ dǎo cóng yì ér jiāo
此皆小人启导，从逸而骄。
xì shí zhǔ suǒ xíng wú cháng zhì yì wú cháng luàn
系时主所行，无常治，亦无常乱。
dì yuē fán rén jǔ shì bìng bù tōng yú lǐ zhuī jiù qí shī gǔ rén chù cǐ yǒu dào yé
”帝曰：“凡人举事，病不通于理，追咎其失，古人处此有道耶？
jiàng yuē shì huò guò chà shèng zhé suǒ bù miǎn
”绛曰：“事或过差，圣哲所不免。
tiān zǐ yǒu jiàn chén suǒ yǐ jiù guò
天子有谏臣，所以救过。
shàng xià tóng tǐ yóu shǒu zú zhī yú xīn lǚ jiāo xiāng wèi yòng
上下同体，犹手足之于心膂，交相为用。
dàn jīn néng hù shī cháng qíng suǒ bì shèng rén gǎi guò bù lìn yuàn bì xià yǐ cǐ chù zhī
但矜能护失，常情所蔽，圣人改过不吝，愿陛下以此处之。
jiào fāng shǐ chēng mì zhào yuè liáng jiā zǐ jí bié zhái fù rén nèi jìn zhōng jīng shī áo rán
教坊使称密诏阅良家子及别宅妇人内禁中，京师嚣然。
jiàng jiāng rù yán yú dì jí fǔ yuē cǐ jiàn guān suǒ lùn liè
绛将入言于帝，吉甫曰： “此谏官所论列。
jiàng yuē gōng cháng bìng jiàn guān lùn shì cǐ nán yán zhě yù yí zhī yé
”绛曰：“公尝病谏官论事，此难言者，欲移之耶？
jí fǔ nǎi yù fěng zhào shǐ zhǐ zhī jiàng yǐ jí fǔ wèi bù gǎn jiàn suì dú shàng shū
”吉甫乃欲讽诏使止之，绛以吉甫畏不敢谏，遂独上疏。
dì yuē zhèn yǐ dān wáng děng wú shì zhě bǐ mìng fǎng lǘ lǐ yǐ zī zhì zhī bǐ bù yù zhèn yì gù zhì huā rǎo
帝曰：“朕以丹王等无侍者，比命访闾里，以赀致之，彼不谕朕意，故至哗扰。
nǎi xī guī suǒ qǔ
”乃悉归所取。
yǐ zú jí qiú miǎn ba wèi lǐ bù shàng shū
以足疾求免，罢为礼部尚书。
dì nǎi zhào chéng cuǐ yú huái nán
帝乃召承璀于淮南。
jiàng suī qù wèi yóu huái bù néng yǐ yīn shàng yán běi lǔ fāng qiáng qí yōu yǒu wǔ
绛虽去位，犹怀不能已，因上言：“北虏方强，其忧有五。
bǐ miè xìn zhòng lì suì rù mǎ qiú zhí jīn zé zhì bù qǔ dāng zhù tā móu yī yě
彼蔑信重利，岁入马求直，今则置不取，当贮他谋， 一也。
zhūn shì bù zú chì hòu bù míng chéng wú wán dié fēi kě yìng zú èr yě
屯士不足，斥候不明，城无完堞，非可应卒，二也。
jīn zhī yíng zhù bù xún zhòng móu yuǎn guī sài wài chéng fēi yào de lǔ yī rù kòu yìng yuán jiān zǔ sān yě
今之营筑，不询众谋， 远规塞外，城非要地，虏一入寇，应援艰阻，三也。
bǐ nián tōng hǎo wǎng lái kuī chān hé shān bīng jiǎ xī zhī zhī yǐ ruò kòu lüě qū xié yuán bīng fēi shí rì bù zhì jì zhì lǔ qù bīng ba fù lái sì yě
比年通好，往来窥觇，河山兵甲，悉知之矣，若寇掠驱胁，援兵非十日不至，既至虏去，兵罢复来，四也。
běi dí xī róng jiǔ wèi chóu dí jīn huí gǔ sī pàn tuō xiāng lián yuē shǔ dào bìng jìn hé yǐ è zhī
北狄、 西戎久为仇敌，今回鹘思叛，脱相连约，数道并进，何以遏之？
wǔ yě
五也。
shí nián chū wèi huá zhōu cì shǐ
十年，出为华州刺史。
chéng cuǐ tián duō zài bù zhōng zhǔ nú rǎo mín jiàng bǔ xì zhī
承璀田多在部中，主奴扰民，绛捕系之。
huì qiǎn wǔ fāng shǐ dì jiè yuē zhì huá yi zì jí
会遣五坊使， 帝戒曰：“至华宜自戢；
jiàng dà chén yǒu zòu jí xíng fǎ yǐ
绛，大臣，有奏即行法矣。
zhōu yǒu bǔ yào hù suì zé gòng xiàn jiàng yǐ wéi yán bìng quàn zhǐ tián liè yǒu zhào zé lù tài yuán tiān wēi fǔ bìng ba zhī
”州有捕鹞户，岁责贡限，绛以为言，并劝止畋猎，有诏泽潞、太原、天威府并罢之。
rù wèi bīng bù shàng shū mǔ sāng miǎn
入为兵部尚书，母丧免。
hái shòu hé zhōng guān chá shǐ
还授河中观察使。
hé zhōng gù jié zhì ér huáng fǔ bó è jiàng gù báo qí ēn yì zhě bù zhí
河中故节制，而皇甫镈恶绛，故薄其恩，议者不直。
bó dé zuì fù yǐ bīng bù zhào
镈得罪，复以兵部召。
qiān yù shǐ dài fū
迁御史大夫。
mù zōng shù yóu tián jiàng lǜ qí shǔ kòu yán yīng qiē jiàn bù nà
穆宗数游畋，绛率其属叩延英切谏，不纳。
yǐ jí cí hái bīng bù shàng shū lì dōng dōu liú shǒu xǐ dōng chuān jié dù shǐ fù wèi liú shǒu
以疾辞，还兵部尚书，历东都留守，徙东川节度使，复为留守。
bǎo lì chū bài shàng shū zuǒ pú yè
宝历初，拜尚书左仆射。
jiàng wěi yí zhì yǐ zhí dào jìn tuì wàng guān yī shí xián bù xiào tài fēn lǚ wèi chán xié suǒ zhōng
绛伟仪质，以直道进退，望冠一时，贤不肖太分，屡为谗邪所中。
yù shǐ zhōng chéng wáng fán yù jiàng yú dào bù zhī bì
御史中丞王璠遇绛于道， 不之避。
jiàng yǐn gù shì lùn liè zǎi xiàng li féng jí yòu fán xià qiān jiàng tài zǐ shǎo shī fēn sī dōng dōu
绛引故事论列，宰相李逢吉右璠，下迁绛太子少师，分司东都。
wén zōng lì zhào wèi tài cháng qīng yǐ jiǎn jiào sī kōng wéi shān nán xī dào jié dù shǐ lèi fēng zhào jùn gōng
文宗立，召为太常卿，以检校司空为山南西道节度使，累封赵郡公。
sì nián nán mán kòu shǔ dào zhào jiàng mù bīng qiān rén wǎng fù bù bàn dào mán yǐ qù bīng hái
四年，南蛮寇蜀道，诏绛募兵千人往赴，不半道，蛮已去，兵还。
jiān jūn shǐ yáng shū yuán zhě sù jí jiàng qiǎn rén yíng shuō jūn yuē jiāng shōu mù zhí ér hái wèi mín
监军使杨叔元者，素疾绛， 遣人迎说军曰：“将收募直而还为民。
shì jiē nù nǎi zào ér rù jié kù bīng
”士皆怒，乃噪而入，劫库兵。
jiàng fāng yàn bù shè bèi suì wò jié dēng pí
绛方宴，不设备，遂握节登陴。
huò yán zhuì chéng kě yǐ miǎn jiàng bù cóng
或言缒城可以免，绛不从。
yá jiāng wáng jǐng yán lì zhàn mò jiàng suì yù hài nián liù shí qī
牙将王景延力战殁，绛遂遇害，年六十七。
mù fǔ zhào cún yuē xuē qí jiē sǐ
幕府赵存约、薛齐皆死。
shì wén jiàn guān cuī róng děng liè jiàng yuān cè zèng sī tú shì yuē zhēn fù lǐ shén hòu
事闻，谏官崔戎等列绛冤，册赠司徒，谥曰贞， 赙礼甚厚。
jǐng yán yì zèng guān lù yī zi
景延亦赠官，禄一子。
dà zhōng chū zhào shǐ guān chà dì yuán hé jiàng xiàng tú xíng líng yān gé jiàng zài yān dú liú zhōng
大中初，诏史官差第元和将相，图形凌烟阁，绛在焉，独留中。
jiàng suǒ lùn shì wàn yú yán qí shēng xià hóu zī yǐ shòu jiǎng xié cì wèi qī piān
绛所论事万余言，其甥夏侯孜以授蒋偕，次为七篇。
zi zhāng zì zhòng lǐ
子璋，字重礼。
dà zhōng chū zhuó jìn shì dì pì lú jūn tài yuán mù fǔ
大中初擢进士第，辟卢钧太原幕府。
qiān jiān chá yù shǐ zòu tài miào xiá xiǎng fù yòng zǎi xiàng shè shì
迁监察御史，奏太庙祫享复用宰相摄事。
jìn qǐ jū láng
进起居郎。
jiù zhì shè cì jiāo qiū tài pú pán chē zài lè zhào qún chén lín guān zhāng zòu ba zhī
旧制，设次郊丘，太仆盘车载乐，召群臣临观，璋奏罢之。
xián tōng zhōng lèi guān shàng shū yòu chéng hú nán xuān xī guān chá shǐ
咸通中，累官尚书右丞、湖南宣歙观察使。
sòng shēn xī zì qìng chén shǐ shī qí hé suǒ rén
宋申锡，字庆臣，史失其何所人。
shǎo ér gū zhuó jìn shì dì lèi pì jié dù fǔ hòu pín qiān qǐ jū shè rén yǐ lǐ bù yuán wài láng wèi hàn lín xué shì
少而孤，擢进士第，累辟节度府，后频迁起居舍人，以礼部员外郎为翰林学士。
jìng zōng shí bài shì jiǎng xué shì
敬宗时，拜侍讲学士。
cháng qìng bǎo lì jiān fēng sú áo báo qū shān péng dǎng shēn xī sù gū zhí shǎo yǔ jí jìn yòng yì zhě wèi kě yǐ jī fú jìng
长庆、宝历间，风俗嚣薄，驱煽朋党，申锡素孤直少与，及进用，议者谓可以激浮竞。
wén zōng jí wèi zài zhuǎn zhōng shū shè rén fù wèi hàn lín xué shì
文宗即位，再转中书舍人，复为翰林学士。
dì è huàn guān quán chǒng zhèn zhǔ zài zhì gōng jìn zhī biàn ér wáng shǒu chéng diǎn jìn bīng yǎn jiǎn fàng sì yù zhuó dāo chú běn gēn sī kě yǔ jué dà yì zhě
帝恶宦官权宠震主，再致宫禁之变， 而王守澄典禁兵，偃蹇放肆，欲叕刂除本根，思可与决大议者。
chá shēn xī zhōng hòu yīn zhào duì bǐ yǔ cháo chén móu qù shǒu chéng děng qiě yǐ yǐ zhí zhèng shēn xī dùn shǒu xiè
察申锡忠厚，因召对，俾与朝臣谋去守澄等，且倚以执政，申锡顿首谢。
wèi jǐ bài shàng shū yòu chéng yú yuè jìn tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì
未几拜尚书右丞，逾月进同中书门下平章事。
nǎi chú wáng fán jīng zhào yǐn mì yù dì zhǐ
乃除王璠京兆尹，密谕帝旨。
fán lòu yán ér shǒu chéng dǎng zhèng zhù de qí móu
璠漏言，而守澄党郑注得其谋。
tài hé wǔ nián qiǎn jūn hou dòu lú zhe wū gào shēn xī yǔ zhāng wáng móu fǎn shǒu chéng chí zòu yù táng jiāng qiǎn qí èr bǎi tú shēn xī jiā huàn guān mǎ cún liàng zhēng yuē móu fǎn zhě dú shēn xī ěr dāng zhào nán sī huì yì bù rán jīng shī qí zú luàn yǐ
太和五年，遣军候豆卢著诬告申锡与漳王谋反，守澄持奏浴堂，将遣骑二百屠申锡家， 宦官马存亮争曰：“谋反者独申锡耳，当召南司会议，不然，京师跂足乱矣。
shǒu chéng bù néng duì
”守澄不能对。
shí èr yuè huì qún sī jiē xiū zhōng rén chí zhào zǎi xiàng mǎ bēn fá sǐ yú dào yì suǒ chéng yǐ fù mìng
时二月晦，群司皆休，中人驰召宰相，马奔乏死于道，易所乘以复命。
shēn xī yǔ niú sēng rú lù duò li zōng mǐn zhì zhōng shū zhōng rén chàng yuē suǒ zhào wú sòng shēn xī
申锡与牛僧孺、路隋、李宗闵至中书，中人唱曰：“所召无宋申锡。
shēn xī shǐ zhī de zuì wàng yán yīng mén yǐ hù kòu é hái dì
”申锡始知得罪，望延英门，以笏叩额还第。
sēng rú děng jiàn shàng chū zhe gào dié jiē hài è bù zhī suǒ duì
僧孺等见上出著告牒，皆骇愕不知所对。
shǒu chéng bǔ shēn xī qīn lì zhāng quán zhēn jiā rén mǎi zǐ yuán xìn jí shí liù zhái diǎn shǐ xié chéng qí zuì
守澄捕申锡亲吏张全真、家人买子缘信及十六宅典史，胁成其罪。
dì nǎi ba shēn xī wèi tài zǐ yòu shù zǐ zhào sān xǐng guān yù shǐ zhōng chéng dà lǐ qīng jīng zhào yǐn huì zhōng shū jí xián yuàn zá yàn shēn xī fǎn zhuàng
帝乃罢申锡为太子右庶子， 召三省官、御史中丞、大理卿、京兆尹会中书集贤院杂验申锡反状。
jīng shī huá yán xiāng jīng jiǔ nǎi dìng
京师哗言相惊， 久乃定。
yì rì yán yīng zhào zǎi xiàng qún guān xī rù chū yì dǐ shēn xī sǐ pú yè dòu yì zhí shuài rán duì yuē rén chén wú jiāng jiāng ér bì zhū
翌日，延英召宰相群官悉入，初议抵申锡死，仆射窦易直率然对曰：“人臣无将，将而必诛。
wén zhě bù rán
”闻者不然。
yú shì zuǒ sàn qí cháng shì cuī xuán liàng jǐ shì zhōng li gù yán jiàn yì dài fū wáng zhì bǔ quē lú jūn shū yuán bāo luō tài jiǎng xì péi xiū dòu zōng zhí wéi wēn shí yí lǐ qún wéi duān fú dīng jū huì yuán dōu děng fú diàn bì qǐng yǐ yù fù wài
于是左散骑常侍崔玄亮、给事中李固言、谏议大夫王质、补阙卢钧、舒元褒、罗泰、蒋系、裴休、窦宗直、韦温，拾遗李群、韦端符、 丁居晦、袁都等伏殿陛，请以狱付外。
dì zhèn nù huà yuē wú yǔ gōng qīng yì yǐ qīng shǔ dì chū
帝震怒，叱曰：“吾与公卿议矣，卿属第出！
xuán liàng gù yán zhí jù yù qiè tì qì kěn dào yáo shì yì dài shēn xī yú lǐng biǎo
” 玄亮、固言执据愈切，涕泣恳到，繇是议贷申锡于岭表。
jīng zhào yǐn cuī guǎn dà lǐ qīng wáng zhèng yā kǔ qǐng chū zhe yǔ shēn xī hé zhèng qíng zhuàng dì wù nǎi biǎn shēn xī kāi zhōu sī mǎ cóng ér liú sǐ zhě shù shí bǎi rén tiān xià yǐ wéi yuān
京兆尹崔琯、大理卿王正雅苦请出著与申锡劾正情状，帝悟，乃贬申锡开州司马，从而流死者数十百人，天下以为冤。
zhuó dòu lú zhe jiān diàn zhōng shì yù shǐ
擢豆卢著兼殿中侍御史。
chū shēn xī jì guī yì sù fú sì mìng wài shè qí qī zé wèi yuē
初，申锡既归，易素服俟命外舍，其妻责谓曰；
gōng hé fù tiān zi nǎi fǎn hu
“公何负天子，乃反乎？
shēn xī yuē wú qǐ gū shēng wèi zǎi xiàng méng guó hòu ēn bù néng chú jiān luàn fǎn wèi suǒ xiàn wǒ qǐ fǎn zhě hu
”申锡曰：“吾起孤生，位宰相，蒙国厚恩，不能鉏奸乱，反为所陷，我岂反者乎？
chū shēn xī yǐ qīng jié jìn jí yào wèi zhě nà qiú xiǎng bài fēng sú gù zì wèi jìn chén fán sì fāng huì xiè yī bù shòu
” 初，申锡以清节进，疾要位者纳赇饷，败风俗，故自为近臣，凡四方贿谢一不受。
jì bèi zuì yǒu sī yàn hé xī de suǒ hái wèn yí shū cháo yě wèi zī mǐn
既被罪，有司验劾，悉得所还问遗书，朝野为咨闵。
rán zài zǎi fǔ wú tā móu lüè
然在宰府无它谋略。
qī nián gǎn fèn zú yǒu zhào guī zàng
七年，感愤卒，有诏归葬。
kāi chéng yuán nián li shí yīn yán yīng zhào duì cóng róng yán yuē bì xià zhī zhèng jiē chéng tiān xīn wéi shēn xī zhī wang jiǔ wèi yuán xuě
开成元年，李石因延英召对，从容言曰：“陛下之政，皆承天心，惟申锡之枉， 久未原雪。
dì cán yuē wǒ dāng shí yì wù qí shī ér zhà zhōng zhě pò wǒ yǐ shè jì jì gù ěr
”帝惭曰：“我当时亦悟其失，而诈忠者迫我以社稷计故耳。
shǐ féng hàn zhāo xuān shí dāng bù zuò cǐ
使逢汉昭、 宣时，当不坐此。
yīn zhuī fù yòu chéng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì zèng bīng bù shàng shū lù qí zi shèn wēi wèi chéng gù wèi
”因追复右丞、同中书门下平章事，赠兵部尚书，录其子慎微为城固尉。
huì chāng èr nián cì shì yuē zhēn
会昌二年，赐谥曰贞。
zàn yuē yì yuán héng bào zhōng wáng shì jiàng jù dé dà chén jiē wèi zéi jiān suǒ chéng bù mò yuán shēn gài fú shàn huò yín zhī xun yǒu shí ér náo
赞曰：镒、元衡暴忠王室，绛巨德大臣，皆为贼奸所乘，不殁元身，盖福善祸淫之训有时而挠。
suī rán xián zhě yú zhōng yì níng yǐ yī bù xìng jù shǐ qiè rán yú qí xīn zāi
虽然，贤者于忠谊，宁以一不幸，遽使慊然于其心哉！
yào gōng kě yǔn ér míng yǔ dài sōng děng yǐ
要躬可殒， 而名与岱、崧等矣。
gōng fǔ xì kāi ér yóu nà shuō yān
公辅隙开，而犹纳说焉。
shēn xī móu xiǎo rèn dà diān pèi cóng zhī xī hu
申锡谋小任大，颠沛从之，惜乎！