èr li yuán niú yáng
二李元牛杨
li féng jí zì xū zhōu xì chū lǒng xī
李逢吉，字虚舟，系出陇西。
fù yán yǒu gù jí féng jí zì liào yī jì suì tōng fāng shū
父颜，有锢疾，逢吉自料医剂，遂通方书。
jǔ míng jīng yòu zhuó jìn shì dì
举明经，又擢进士第。
fàn xī cháo biǎo wèi zhèn wǔ zhǎng shū jì jiàn zhī dé zōng bài zuǒ shí yí
范希朝表为振武掌书记，荐之德宗，拜左拾遗。
yuán hé shí qiān jǐ shì zhōng huáng tài zǐ shì dú
元和时，迁给事中、皇太子侍读。
gǎi zhōng shū shè rén zhī lǐ bù gòng jǔ
改中书舍人，知礼部贡举。
wèi yǐ shì bài mén xià shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì
未已事，拜门下侍郎、同中书门下平章事。
zhào lǐ bù shàng shū wáng bō shǔ bǎng
诏礼部尚书王播署榜。
féng jí xìng jì kè xiǎn jué duō duān
逢吉性忌刻，险谲多端。
jí de wèi wu cháng hào wù
及得位，务偿好恶。
péi dù tǎo huái xi féng jí lǜ chéng gōng mì tú jǔ zhǐ qù hé yì zhě qǐng ba zhū dào bīng
裴度讨淮西，逢吉虑成功，密图沮止，趣和议者请罢诸道兵。
xiàn zōng zhī ér è zhī chū wèi jiàn nán dōng chuān jié dù shǐ
宪宗知而恶之，出为剑南东川节度使。
mù zōng jí wèi xǐ shān nán dōng dào
穆宗即位，徙山南东道。
yuán jiǎng shì ēn yīn jié jìn xìng
缘讲侍恩，阴结近幸。
cháng qìng èr nián zhào rù wèi bīng bù shàng shū
长庆二年，召入为兵部尚书。
shí dù yǔ yuán zhěn zhī zhèng dù cháng tiáo zhěn xiān nìng féng jí yǐ wéi qí xì yì chéng suì bìng zhōng zhī qiǎn rén shàng biàn yán hé wáng fù yú fāng jié kè yù wèi zhěn cì dù
时度与元稹知政，度尝条稹𪫺佞，逢吉以为其隙易乘，遂并中之，遣人上变，言： “和王傅于方结客，欲为稹刺度。
dì mìng shàng shū zuǒ pú yè hán gāo jǐ shì zhōng zhèng tán yǔ féng jí cān jū fāng wú zhuàng zhěn dù zuò shì jiē ba féng jí dài wéi mén xià shì láng píng zhāng shì
”帝命尚书左仆射韩皋、给事中郑覃与逢吉参鞠方，无状，稹、度坐是皆罢，逢吉代为门下侍郎、平章事。
yīn yǐ ēn jué dòng guǐ báo zhě gèng xiāng tǐng yǐ dǐ shāng dù yú shì li shēn wéi chù hòu děng sòng yán dù wèi féng jí pái zé dù chū de liú
因以恩爵动诡薄者，更相挺以诋伤度，于是李绅、韦处厚等诵言度为逢吉排迮，度初得留。
shí yǐ shī hé shuò wáng zhì xìng yǐ xú pàn li yǎo yǐ biàn pàn guó wēi bù zhèn tiān xià yán jǐng sì xiāng dù ér zhōng wài jiāo zhāng yán zhī dì qì bù xǐng dù suì wài qiān
时已失河朔， 王智兴以徐叛，李騕以汴叛，国威不振，天下延颈俟相度，而中外交章言之，帝讫不省，度遂外迁。
yǎo píng jìn shàng shū yòu pú yè
騕平，进尚书右仆射。
dì bào jí zhōng wài zǔ è féng jí yīn zhōng rén liáng shǒu qiān liú hóng guī wáng shǒu chéng yì qǐng lì jǐng wáng wèi huáng tài zi dì bù néng yán hàn zhī ér yǐ
帝暴疾，中外阻遏，逢吉因中人梁守谦、刘弘规、王守澄议，请立景王为皇太子，帝不能言，颔之而已。
míng rì xià zhào huáng tài zǐ suì dìng
明日下诏，皇太子遂定。
zhèng zhù de xìng yú wáng shǒu chéng féng jí qiǎn cóng zi xun lù zhù jié shǒu chéng wèi ào yuán zì shì sì zhì wú suǒ dàn
郑注得幸于王守澄，逢吉遣从子训赂注，结守澄为奥援，自是肆志无所惮。
qí dǎng yǒu zhāng yòu xīn li xù zhāng quán yú liú qī chu li yú chéng xī fàn jiāng qià jí xun bā rén ér fù huì zhě yòu bā rén jiē rèn yào jù gù hào bā guān shí liù zi
其党有张又新、李续、张权舆、刘栖楚、李虞、程昔范、姜洽及训八人，而傅会者又八人，皆任要剧，故号“八关十六子”。
yǒu suǒ qiú qǐng xiān lù guān zǐ hòu dá yú féng jí wú bù de suǒ yù
有所求请，先赂关子，后达于逢吉，无不得所欲。
wèi jǐ fēng liáng guó gōng
未几，封凉国公。
jìng zōng xīn lì dù qiú rù jìn féng jí bù zì ān zhāng quán yú wéi zuò chèn yán yǐ jū dù ér wéi chù hòu jí wèi dì yán zhī jì zú bù xíng
敬宗新立，度求入觐，逢吉不自安，张权舆为作谶言以沮度，而韦处厚亟为帝言之，计卒不行。
yǒu wǔ zhāo zhě chén liú rén guǒ gǎn ér biàn
有武昭者，陈留人，果敢而辩。
dù zhī tǎo cài qiǎn shuō wú yuán jì yuán jì lín yǐ bīng cí bù náo hòu lǐ qiǎn hái dù shǔ yǐ jūn zhí cóng zhèn tài yuán chú shí zhōu cì shǐ
度之讨蔡，遣说吴元济，元济临以兵，辞不挠，厚礼遣还，度署以军职，从镇太原，除石州刺史。
bà guī bù dé yòng yuàn wàng yǔ tài xué bó shì li shè jīn wú bīng cáo cān jūn máo huì jū cháng ān zhōng yǐ qì xiá xiāng xǔ
罢归不得用，怨望，与太学博士李涉、金吾兵曹参军茅汇居长安中，以气侠相许。
féng jí yǔ lǐ chéng tóng zhí zhèng bù yè
逢吉与李程同执政，不叶。
chéng zú rén réng shū wèi zhāo yuē chéng xiàng yù yòng jūn gù féng jí chí bù kě
程族人仍叔谓昭曰：“丞相欲用君，顾逢吉持不可。
zhāo yù fèn jiǔ suǒ yǔ qí you liú shěn yù cì féng jí
”昭愈愤，酒所， 语其友刘审，欲刺逢吉。
shěn qiè yǔ quán yú féng jí yīn huì zhào jiàn zhāo hòu xiāng jié nà fèn xì de jiě
审窃语权舆，逢吉因汇召见昭，厚相结纳，忿隙得解。
féng jí sù hòu dài huì cháng yǔ shū yuē zú xià dāng yǐ zì qiú zì pū wú dāng yǐ lì jiàn zì jūn
逢吉素厚待汇，尝与书曰：“足下当以‘自求’字仆，吾当以‘利见’字君。
cí pō wěi nì
”辞颇猥昵。
jí dù jiāng hái fù mìng rén fā zhāo shì
及度将还，复命人发昭事。
yóu shì zhāo huì jiē xià yù mìng yù shǐ zhōng chéng wáng bō àn zhī
由是昭、汇皆下狱，命御史中丞王播按之。
xun fěng huì shǐ wū zhāo yǔ lǐ chéng tóng móu bù rán qiě sǐ
训讽汇使诬昭与李程同谋，不然且死。
huì bù kě yuē wū rén yǐ zì miǎn bù wéi yě
汇不可，曰：“诬人以自免，不为也！
yù chéng zhāo bǎng sǐ huì liú yá zhōu shè kāng zhōu réng shū biǎn dào zhōu sī mǎ xun liú xiàng zhōu
”狱成， 昭榜死，汇流崖州，涉康州，仍叔贬道州司马，训流象州。
zhuó shěn cháng shòu zhǔ bù
擢审长寿主簿。
ér féng jí móu yì lù
而逢吉谋益露。
zhāo sǐ rén jiē yuān zhī
昭死，人皆冤之。
chū féng jí xìng zhāo yù yǐ zhǐ dù rù ér bù guǒ tiān zǐ zhī dù zhōng zú xiāng zhī
初，逢吉兴昭狱以止度入而不果，天子知度忠，卒相之。
féng jí yú shì jìn shū yǐ jiǎn xiào sī kōng píng zhāng shì wéi shān nán dōng dào jié dù shǐ biǎo li xù zì fù zhāng yòu xīn xíng jūn sī mǎ
逢吉于是浸疏，以检校司空、平章事为山南东道节度使，表李续自副，张又新行军司马。
qǐng zhī jiǎn jiào sī tú
顷之，检校司徒。
chū mén xià shǐ tián pī yǐ féng jí qīn xìn gù cái lì jìn bì bì zhī
初，门下史田伾倚逢吉亲信，顾财利，进婢，嬖之。
pī zuò shì nì féng jí jiā míng bǔ fú huò
伾坐事匿逢吉家，名捕弗获。
jí chū zhèn biǎo suí jūn mǎn suì bù gǎn jí shǐ rén wěi guò mén xià shěng diào fáng zhōu sī mǎ
及出镇，表随军，满岁不敢集，使人伪过门下省，调房州司马。
wèi yǒu sī suǒ fā jí xiāng zhōu bǔ zhī guǐ lán bù qiǎn
为有司所发， 即襄州捕之，诡谰不遣。
yù shǐ hé zòu zhào duó yī jì fèng yīn shì biǎn xù wèi fú zhōu cì shǐ yòu xīn tīng zhōu cì shǐ
御史劾奏，诏夺一季俸，因是贬续为涪州刺史，又新汀州刺史。
jiǔ nǎi xǐ xuān wǔ yǐ tài zi tài shī wèi dōng dōu liú shǒu
久乃徙宣武，以太子太师为东都留守。
jí xun yòng shì zhào bài shàng shū zuǒ pú yè zú bìng bù néng cháo yǐ sī tú zhì shì
及训用事，召拜尚书左仆射，足病不能朝，以司徒致仕。
zú nián qī shí bā zèng tài wèi shì yuē chéng
卒，年七十八，赠太尉，谥曰成。
wú zi yǐ cóng dì zi zhí sì
无子，以从弟子植嗣。
yuán zhěn zì wēi zhī hé nán hé nán rén
元稹，字微之，河南河南人。
liù dài zǔ yán wèi duò bīng bù shàng shū
六代祖岩，为隋兵部尚书。
zhěn yòu gū mǔ zhèng xián ér wén qīn shòu shū chuán
稹幼孤，母郑贤而文， 亲授书传。
jiǔ suì gōng zhǔ wén shí wǔ zhuó míng jīng pàn rù děng bǔ jiào shū láng
九岁工属文，十五擢明经，判入等，补校书郎。
yuán hé yuán nián jǔ zhì kē duì cè dì yī bài zuǒ shí yí
元和元年举制科，对策第一，拜左拾遗。
xìng míng ruì yù shì zhé jǔ
性明锐，遇事辄举。
shǐ wáng shū wén wáng pī méng xìng tài zǐ gōng ér ráo guó zhèng zhěn wèi yi xuǎn zhèng rén fǔ dǎo yīn xiàn shū yuē
始，王叔文、王伾蒙幸太子宫而桡国政，稹谓宜选正人辅导，因献书曰：
fú jiàn bì xià jiàng míng zhào xiū fèi xué zēng zhòu zǐ rán ér shì yǒu xiān yú cǐ chén gǎn mèi sǐ yán zhī
伏见陛下降明诏，修废学，增胄子，然而事有先于此，臣敢昧死言之。
jiǎ yì yǒu yán sān dài zhī jūn rén qiě jiǔ zhě jiào zhī rán yě
贾谊有言：“三代之君仁且久者，教之然也。
zhōu chéng wáng běn zhōng cái jìn guǎn cài zé chán rù rèn zhōu zhào zé shàn wén
”周成王本中才，近管、蔡则谗入，任周、召则善闻。
qǐ tiān cōng míng zāi
岂天聪明哉？
ér kè zhōng yú dào zhě jiào yě
而克终于道者，教也。
shǐ wèi tài zǐ yě tài gōng wèi shī zhōu gōng wèi fu zhào gōng wèi bǎo bó qín táng shū yǔ yóu mù bù yuè yín yàn ěr bù wén yōu xiào jū bù jìn yōng xié wán bù bèi zhēn yì
始为太子也，太公为师， 周公为傅，召公为保，伯禽、唐叔与游，目不阅淫艳，耳不闻优笑，居不近庸邪， 玩不备珍异。
jí wèi jūn yě xuè qì jì dìng yóu xí jì chéng suī yǒu fàng xīn bù néng duó yǐ chéng zhī xìng
及为君也，血气既定，游习既成，虽有放心，不能夺已成之性。
zé bǐ dào dé zhī yán gù wú suǒ xí wén chén zhī zhě yì yù yān
则彼道德之言，固吾所习闻，陈之者易谕焉；
huí nìng yōng wéi gù wú suǒ jī jù chǎn zhī zhě yì biàn yān
回佞庸违，固吾所积惧，谄之者易辩焉。
rén zhī qíng mò bù yào suǒ néng dǎng suǒ jìn gǒu de zhì bì kuài qí suǒ yùn
人之情莫不耀所能，党所近，苟得志，必快其所蕴。
wù xìng yì rán gù yú de shuǐ ér yóu niǎo chéng fēng ér xiáng huǒ de xīn ér chì
物性亦然，故鱼得水而游，鸟乘风而翔，火得薪而炽。
fu chéng wáng suǒ yùn dào dé yě
夫成王所蕴，道德也；
suǒ jìn shèng xián yě
所近，圣贤也。
kuài qí yùn zé xìng lǐ yuè cháo zhū hóu cuò xíng fá jiào zhī zhì yě
快其蕴，则兴礼乐， 朝诸侯，措刑罚，教之至也。
qín zé bù rán miè xiān wáng zhī xué chù shī bǎo zhī wèi
秦则不然，灭先王之学，黜师保之位。
hú hài zhī shēng yě shī shū bù dé wén shèng xián bù dé jìn
胡亥之生也，《诗》、《书》不得闻， 圣贤不得近。
bǐ zhào gāo xíng yú zhī rén fu zhī yǐ cán rěn qiāng zéi zhī shù rì zì suī tiān xià zhī rén wèi jǐn yú ér hài bù néng fēn mǎ lù yǐ
彼赵高，刑余之人，傅之以残忍戕贼之术，日恣睢，天下之人未尽愚， 而亥不能分马鹿矣；
gāo zhī wēi shè tiān xià ér hài zì yōu shēn gōng yǐ
高之威慑天下，而亥自幽深宫矣。
ruò qín wáng zé yǒu yǐ zhì zhī yě
若秦亡，则有以致之也。
tài zōng wèi tài zǐ xuǎn zhī dào dé zhě shí bā rén yǔ zhī yóu
太宗为太子，选知道德者十八人与之游；
jí wèi hòu suī jiān yàn yǐn shí shí bā rén zhě jiē zài
即位后，虽间宴饮食，十八人者皆在。
shàng zhī shī wú bù yán xià zhī qíng wú bù dá bù sì sān nián ér míng gāo shèng gǔ sī yóu xí zhī zhì yě
上之失无不言，下之情无不达，不四三年而名高盛古，斯游习之致也。
zhēn guàn yǐ lái bǎo fu jiē zǎi xiàng jiān lǐng yú guān yì shí zhòng xuǎn gù mǎ zhōu hèn wèi gāo bù wéi sī yì láng qí yàn yě
贞观以来， 保、傅皆宰相兼领，余官亦时重选，故马周恨位高不为司议郎，其验也。
mǔ hòu lín cháo jiǎn qì wáng shì zhōng ruì wèi tài zǐ suī yǒu gǔ gěng gǎn yán zhī shì bù dé zài tiáo hù bǎo ān zhí jí chán yán zhòng shāng wéi yuè gōng pōu fù wèi zhèng qǐ bù āi zāi
母后临朝，剪弃王室，中、睿为太子，虽有骨鲠敢言之士，不得在调护保安职， 及谗言中伤，惟乐工剖腹为证，岂不哀哉！
bǐ lái cí bì yóu shén shī zī bǎo fù bù jí fèi mào mù guì jí xiū róng ba shuài zhě chù zhī
比来兹弊尤甚，师资保傅，不疾废眊目贵，即休戎罢帅者处之。
yòu yǐ pì zhì huá shǒu zhī rú bèi shì zhí shì dú yuè yuè yú shí bù dé zhào
又以僻滞华首之儒备侍直、侍读，越月逾时不得召。
fu yǐ pǐ shì zhī ài qí zi yóu qiú míng zhé cí huì zhī shī qǐ tiān xià yuán liáng ér fǎn bù jí hu
夫以匹士之爱其子，犹求明哲慈惠之师，岂天下元良而反不及乎？
chén yǐ wéi gāo zǔ zhì bì xià shí yī shèng shēng ér shén míng zhǎng ér rén shèng yǐ shì wèi xiè xiè zhě gù bù zhī shěng
臣以为高祖至陛下十一圣，生而神明，长而仁圣，以是为屑屑者，故不之省。
shè wàn shì zhī hòu yǒu zhōu chéng zhōng cái shēng yú shēn gōng wú bǎo zhù zhī jiào zé jiāng bù néng zhī xǐ nù āi lè suǒ zì kuàng jià sè jiān nán hu
设万世之后，有周成中才，生于深宫，无保助之教，则将不能知喜怒哀乐所自，况稼穑艰难乎！
yuàn lìng huáng tài zǐ jì zhū wáng chǐ zhòu jiǎng yè xíng yán shī wèn dào zhī lǐ chuò qín sè zhī yú zī yóu xí zhī shàn qǐ bù měi zāi
愿令皇太子洎诸王齿胄讲业，行严师问道之礼，辍禽色之娱，资游习之善，岂不美哉！
yòu zì yǐ zhí jiàn zhèng bù dé shù zhào jiàn shàng shū yuē
又自以职谏诤，不得数召见，上疏曰：
chén wén zhì luàn zhī shǐ gè yǒu méng xiàng
臣闻治乱之始，各有萌象。
róng zhí yán guǎng shì tīng gōng qín shù wù wěi xìn dà chén shǐ zuǒ yòu jìn xí bù dé bì shū yuǎn zhī rén cǐ zhì xiàng yě
容直言，广视听，躬勤庶务，委信大臣，使左右近习不得蔽疏远之人，此治象也。
dà chén bù qīn zhí yán bù jìn dǐ jì huì zhě shā fàn zuǒ yòu zhě xíng yǔ yī èr jìn xí jué shì shēn gōng zhōng qún chén mò de yǔ cǐ luàn méng yě
大臣不亲，直言不进，抵忌讳者杀，犯左右者刑， 与一二近习决事深宫中，群臣莫得与，此乱萌也。
rén jūn shǐ jí wèi méng xiàng wèi jiàn bì yǒu kuáng zhí gǎn yán zhě
人君始即位，萌象未见，必有狂直敢言者。
shàng huò jī ér jìn zhī zé tiān xià jūn zǐ wàng fēng yuē bǐ kuáng ér róng yú shàng qí yù lái tiān xià shì hu
上或激而进之，则天下君子望风曰：“彼狂而容于上，其欲来天下士乎？
wú zhī dào kě yǐ xíng yǐ
吾之道可以行矣！
qí xiǎo rén zé sǒng lì yuē bǐ zhī zhí de xìng yú shàng wú jiāng zhí yán yǐ jiǎo lì hu
”其小人则竦利曰：“彼之直，得幸于上，吾将直言以徼利乎！
yóu shì tiān xià xián bù xiào gè yǐ suǒ zhōng gòng yú shàng shàng xià zhī zhì pèi rán ér tōng
” 由是天下贤不肖各以所忠贡于上，上下之志，霈然而通。
hé tiān xià zhī zhì zhì wàn wù zhī xīn rén rén lè de qí suǒ dài qí shàng rú chì zǐ zhī qīn cí mǔ yě suī yù yòu zhī wéi luàn kě de hu
合天下之智，治万物之心， 人人乐得其所，戴其上如赤子之亲慈母也，虽欲诱之为乱，可得乎？
jí fū jìn jì zhě rù ér zhí yán zhě lù zé tiān xià jūn zǐ nèi móu yuē yǔ qí yán bù yòng ér shēn wéi lù wú níng wēi xíng yán xùn yǐ bǎo qí zhōng hu
及夫进计者入， 而直言者戮，则天下君子内谋曰：“与其言不用而身为戮，吾宁危行言逊以保其终乎！
qí xiǎo rén zé zé lì yuē wú jūn suǒ è zhě fú xīn nì ěr wú jiāng gǒu shùn shì fēi yǐ shì zhī
”其小人则择利曰：“吾君所恶者拂心逆耳，吾将苟顺是非以事之。
yóu shì jìn jiàn zhě gé ér bù nèi yán shì zhě qǐn ér bù wén ruò cǐ zé shí bù zhī shì bù dé jiàn kuàng tiān xià sì fāng zhī yuǎn hu
”由是进见者革而不内，言事者寝而不闻，若此则十步之事不得见，况天下四方之远乎！
gù yuē lóng gǔ zhī jūn fēi wú ěr mù zuǒ yòu qián hòu zhě píng bì zhī bù shǐ shì tīng yù bù luàn kě de zāi
故曰：聋瞽之君非无耳目，左右前后者屏蔽之，不使视听，欲不乱，可得哉？
tài zōng chū jí wèi tiān xià mò yǒu yán zhě sūn fú qié yǐ xiǎo shì chí jiàn hòu cì yǐ miǎn zhī
太宗初即位，天下莫有言者，孙伏伽以小事持谏，厚赐以勉之。
zì shì lùn shì zhě wéi jù yán bù zhí jiàn bù jí bù néng jī shàng zhī shèng yì céng bù yǐ jì huì wèi yú
自是论事者唯惧言不直、谏不极、不能激上之盛意，曾不以忌讳为虞。
yú shì fáng dù wáng wèi yì kě fǒu yú qián sì fāng yán dé shī yú wài bù shù nián dà zhì
于是房、杜、王、魏议可否于前，四方言得失于外，不数年大治。
qǐ wén huáng dú yùn cōng míng yú shàng zāi
岂文皇独运聪明于上哉？
gài xià jǐn qí yán yǐ xuān yáng fā chàng zhī yě
盖下尽其言，以宣扬发畅之也。
fu lè quán ān è lù rǔ gǔ jīn qíng yī yě qǐ dú zhēn guàn zhī rén qīng fàn jì huì ér hǎo lù rǔ zāi
夫乐全安，恶戮辱，古今情一也，岂独贞观之人轻犯忌讳而好戮辱哉？
gài shang jī ér jìn zhī yě
盖上激而进之也。
xǐ shùn cóng nù jiǎn fàn yì gǔ jīn qíng yī yě qǐ dú wén huáng gān nì ěr nù cóng xīn zāi
喜顺从，怒謇犯，亦古今情一也，岂独文皇甘逆耳、怒从心哉？
gài yǐ shùn cóng zhī lì qīng ér wēi wáng zhī huò dà sī wèi zǐ sūn jiàn yǒng ān jì yě
盖以顺从之利轻，而危亡之祸大，思为子孙建永安计也。
wèi hòu sì zhě qí kě shùn yī cháo yì ér miè wén huáng zhī tiān xià hu
为后嗣者，其可顺一朝意，而蔑文皇之天下乎？
bì xià jí wèi yǐ yī suì bǎi bì qīng shì tiān xià sì fāng zhī rén céng wèi yǒu xiàn yī jì jìn yī yán ér shòu shǎng zhě
陛下即位已一岁，百辟卿士、天下四方之人，曾未有献一计进一言而受赏者；
zuǒ yòu qián hòu shí yí bǔ quē yì wèi yǒu zòu fēng zhí jiàn ér méng quàn zhě
左右前后拾遗补阙，亦未有奏封执谏而蒙劝者。
shè jiàn gǔ zhì guǐ hán céng wèi wén xuě yuān jué shì míng chá yōu zhī yì zhě
设谏鼓，置匦函，曾未闻雪冤决事、 明察幽之意者。
yǐ bì xià ruì bó hóng shēn lì jīng qiú zhì qǐ yán ér bù yòng zāi
以陛下睿博洪深，励精求治，岂言而不用哉？
gài xià bù néng yǒu suǒ fā míng ěr
盖下不能有所发明耳！
chéng gù wèn zhě dú yī èr zhí zhèng duì bù jí qǐng ér ba qǐ xiá chén zhì ān yì jiào huà zāi
承顾问者，独一二执政，对不及顷而罢，岂暇陈治安、议教化哉？
tā yǒu sī huò shí zhào jiàn jǐn néng fèng bù shū jì qián gǔ dēng jiàng ěr
它有司或时召见， 仅能奉簿书计钱谷登降耳。
yǐ bì xià zhī zhèng shì zhēn guàn hé rú zāi
以陛下之政，视贞观何如哉？
zhēn guàn shí shàng yǒu fáng dù wáng wèi fǔ yì zhī zhì rì yǒu xiàn kě tì fǒu zhě
贞观时，尚有房、杜、王、 魏辅翊之智，日有献可替否者。
jīn bì xià dāng zhì zhì zhī chū ér yán shì jìn jì zhě suì wú yī rén qǐ fēi qún xià yīn xún qiè wèi zhī zuì hu
今陛下当致治之初，而言事进计者岁无一人，岂非群下因循窃位之罪乎？
zhé mèi sǐ tiáo shàng shí shì yī jiào tài zǐ zhèng bāng běn
辄昧死条上十事：一、教太子，正邦本；
èr fēng zhū wáng gù pán shí
二、封诸王，固磐石；
sān chū gōng rén
三、出宫人；
sì jià zōng nǚ
四、嫁宗女；
wǔ shí zhào zǎi xiàng jiǎng shù zhèng
五、时召宰相讲庶政；
liù cì duì qún chén guǎng cōng míng
六、次对群臣，广聪明；
qī fù zhèng yá zòu shì
七、 复正衙奏事；
bā xǔ fāng fú jiū dàn
八、许方幅纠弹；
jiǔ jìn fēi shí gòng xiàn
九、禁非时贡献；
shí shěng chū rù yóu tián
十、省出入游畋。
yú shí lùn cān gāo hóng běn dòu lú jìng děng chū wèi cì shǐ yuè xún zhuī huán zhào shū
于时论傪、高弘本、豆卢靖等出为刺史，阅旬，追还诏书。
zhěn jiàn zhào lìng shù yì bù néng xìn tiān xià
稹谏：“诏令数易， 不能信天下。
yòu chén xī běi biān shì
”又陈西北边事。
xiàn zōng yuè zhào wèn dé shī
宪宗悦，召问得失。
dāng lù zhě è zhī chū wèi hé nán wèi yǐ mǔ sāng jiě
当路者恶之，出为河南尉，以母丧解。
fú chú bài jiān chá yù shǐ
服除，拜监察御史。
àn yù dōng chuān yīn hé zòu jié dù shǐ yán lì wéi zhào guò fù shù bǎi wàn mò rù tú shān fu děng bā shí yú jiā tián chǎn nú bì
按狱东川，因劾奏节度使严砺违诏过赋数百万，没入涂山甫等八十余家田产奴婢。
shí lì yǐ sǐ qī cì shǐ jiē duó fèng lì dǎng nù
时砺已死，七刺史皆夺俸，砺党怒。
é fēn sī dōng dōu
俄分司东都。
shí zhè xi guān chá shǐ hán gāo zhàng ān jí lìng sūn xiè shù rì sǐ
时浙西观察使韩皋杖安吉令孙澥，数日死；
wǔ níng wáng shào hù sòng jiān jūn mèng shēng sàng chéng yì nèi sàng yóu zhōng lì bù gǎn zhǐ
武宁王绍护送监军孟升丧乘驿，内丧邮中，吏不敢止；
nèi yuán shàn xì rén yú nián tái bù jí zhī
内园擅系人逾年，台不及知；
hé nán yǐn wū shā zhū shēng yǐn tài jiē
河南尹诬杀诸生尹太阶；
fēi lóng shǐ yòu wáng mìng nú wèi yǎng zǐ
飞龙使诱亡命奴为养子；
tián jì ān dào qǔ luò yáng yì guān nǚ
田季安盗取洛阳衣冠女；
biàn zhōu mò rù sǐ gǔ qián qiān wàn
汴州没入死贾钱千万。
fán shí yú shì xī lùn zòu
凡十余事，悉论奏。
huì hé nán yǐn fáng shì zuò zuì zhěn jǔ hé àn gù shì zhuī shè yí shū tíng wù
会河南尹房式坐罪，稹举劾，按故事追摄，移书停务。
zhào báo shì zuì zhào zhěn hái
诏薄式罪，召稹还。
cì fū shuǐ yì zhōng rén chóu shì liáng yè zhì zhěn bù ràng zhōng rén nù jī zhěn bài miàn
次敷水驿，中人仇士良夜至，稹不让，中人怒，击稹败面。
zǎi xiàng yǐ zhěn nián shào qīng shù wēi shī xiàn chén tǐ biǎn jiāng líng shì cáo cān jūn ér li jiàng cuī qún bái jū yì jiē lùn qí wang
宰相以稹年少轻树威，失宪臣体，贬江陵士曹参军，而李绛、崔群、白居易皆论其枉。
jiǔ nǎi xǐ tōng zhōu sī mǎ gǎi guó zhōu zhǎng shǐ
久乃徙通州司马，改虢州长史。
yuán hé mò zhào bài shàn bù yuán wài láng
元和末，召拜膳部员外郎。
zhěn yóu cháng yú shī yǔ jū yì míng xiāng liè tiān xià chuán fěng hào yuán hé tǐ wǎng wǎng bō yuè fǔ
稹尤长于诗，与居易名相埒，天下传讽，号“元和体”，往往播乐府。
mù zōng zài dōng gōng fēi pín jìn xí jiē sòng zhī gōng zhōng hū yuán cái zǐ
穆宗在东宫，妃嫔近习皆诵之，宫中呼元才子。
zhěn zhī zhé jiāng líng shàn lín jūn cuī tán jùn
稹之谪江陵，善临军崔潭峻。
cháng qìng chū tán jùn fāng qīn xìng yǐ zhěn gē cí shù shí bǎi piān zòu yù dì dà yuè wèn zhěn jīn ān zài
长庆初，潭骏方亲幸，以稹歌词数十百篇奏御，帝大悦，问：“稹今安在？
yuē wèi nán gōng sàn láng
”曰：“为南宫散郎。
jí zhuó cí bù láng zhōng zhī zhì gào
”即擢祠部郎中，知制诰。
biàn zhào shū tǐ wu chún hòu míng qiē shèng chuán yī shí
变诏书体，务纯厚明切，盛传一时。
rán qí jìn fēi gōng yì wèi shì lèi zī báo
然其进非公议， 为士类訾薄。
zhěn nèi bù píng yīn jiè fēng sú zhào lì dǐ qún yǒu sī yǐ chěng qí hàn
稹内不平，因《诫风俗诏》历诋群有司，以逞其憾。
é qiān zhōng shū shè rén hàn lín chéng zhǐ xué shì
俄迁中书舍人、翰林承旨学士。
shù zhào rù lǐ yù yì hòu zì wèi de yán tiān xià shì
数召入，礼遇益厚，自谓得言天下事。
zhōng rén zhēng yǔ zhěn jiāo wèi hóng jiǎn zài shū mì yóu xiāng shàn
中人争与稹交，魏弘简在枢密，尤相善。
péi dù chū zhūn zhèn zhōu yǒu suǒ lùn zòu gòng jū què zhī
裴度出屯镇州，有所论奏，共沮却之。
dù sān shàng shū hé hóng jiǎn zhěn qīng luàn guó zhèng bì xià yù píng zéi dāng xiān qīng cháo tíng nǎi kě
度三上疏劾弘简、稹倾乱国政：“陛下欲平贼，当先清朝廷乃可。
dì pò qún yì nǎi ba hóng jiǎn ér chū zhěn wèi gōng bù shì láng
”帝迫群议，乃罢弘简， 而出稹为工部侍郎。
rán juàn yǐ bù shuāi
然眷倚不衰。
wèi jǐ jìn tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì cháo yě zá rán qīng xiào zhěn sī lì qí jié bào tiān zǐ yǐ yàn rén xīn
未几，进同中书门下平章事，朝野杂然轻笑，稹思立奇节报天子以厌人心。
shí wáng tíng còu fāng wéi niú yuán yì yú shēn zhōu zhěn suǒ shàn yú fāng yán wáng zhāo yú you míng jiē háo shì yǎ yóu yàn zhào jiān néng de zéi yào lǐng kě shǐ fǎn jiàn ér chū yuán yì
时王廷凑方围牛元翼于深州，稹所善于方言：“王昭、 于友明皆豪士，雅游燕、赵间，能得贼要领，可使反间而出元翼。
yuàn yǐ jiā zī bàn xíng de bīng bù xū gào èr shí yǐ biàn yi mù shì
愿以家赀办行， 得兵部虚告二十，以便宜募士。
zhěn rán zhī
”稹然之。
li féng jí zhī qí móu yīn lìng li shǎng xù péi dù yuē yú fāng wèi zhěn jié kè jiāng cì gōng
李逢吉知其谋，阴令李赏訹裴度曰： “于方为稹结客，将刺公。
dù yǐn bù fā
”度隐不发。
shén cè jūn zhōng wèi yǐ wén zhào hán gāo zhèng qín jí féng jí zá zhì wú cì dù zhuàng ér fāng jì bào wén suì yǔ dù xié ba zǎi xiàng chū wèi tóng zhōu cì shǐ
神策军中尉以闻，诏韩皋、郑覃及逢吉杂治，无刺度状，而方计暴闻，遂与度偕罢宰相，出为同州刺史。
jiàn guān zhēng yán dù bù dàng miǎn ér chù zhěn qīng
谏官争言度不当免， 而黜稹轻。
dì dú lián zhěn dàn xuē cháng chūn gōng shǐ
帝独怜稹，但削长春宫使。
chū yù wèi jù jīng zhào liú zūn gǔ qiǎn lì luó jìn zhěn dì zhěn su zhī dì nù zé jīng zhào miǎn bǔ zéi wèi shǐ shǐ zhě wèi zhěn
初，狱未具，京兆刘遵古遣吏罗禁稹第，稹诉之，帝怒，责京兆，免捕贼尉，使使者慰稹。
zài qī xǐ zhè dōng guān chá shǐ
再期，徙浙东观察使。
míng zhōu suì gòng hān yì yóu zǐ wàn rén bù shèng qí pí zhěn zòu ba zhī
明州岁贡蚶， 役邮子万人，不胜其疲，稹奏罢之。
tài hé sān nián zhào wèi shàng shū zuǒ chéng wu zhèn gāng jì chū láng guān yóu wú zhuàng zhě qī rén
太和三年，召为尚书左丞，务振纲纪，出郎官尤无状者七人。
rán zhěn sù wú jiǎn wàng qīng bù wéi gōng yì suǒ yòu
然稹素无检，望轻，不为公议所右。
wáng bō zú móu fù fǔ zhèng shén lì qì bù suí
王播卒，谋复辅政甚力，讫不遂。
é bài wǔ chāng jié dù shǐ
俄拜武昌节度使。
zú nián wǔ shí sān zèng shàng shū yòu pú yè
卒，年五十三，赠尚书右仆射。
suǒ lùn zhù shén duō xíng yú shì
所论著甚多，行于世。
zài yuè shí pì dòu gǒng
在越时，辟窦巩。
gǒng tiān xià gōng wèi shī yǔ zhī chóu hè gù jìng hú qín wàng zhī qí yì chuán shí hào lán tíng jué chàng
巩，天下工为诗，与之酬和，故镜湖秦望之奇益传，时号“兰亭绝唱”。
zhěn shǐ yán shì qiào zhí yù yǐ lì míng zhōng jiàn chì fèi shí nián xìn dào bù jiān nǎi sàng suǒ shǒu
稹始言事峭直，欲以立名，中见斥废十年，信道不坚，乃丧所守。
fù huàn guì de zǎi xiàng jū wèi cái sān yuè ba
附宦贵得宰相，居位才三月罢。
wǎn jié mí jǔ sàng jiā lián jié bù shì yún
晚节弥沮丧，加廉节不饰云。
niú sēng rú zì sī àn duò pú yè qí zhāng gōng hóng zhī yì
牛僧孺，字思黯，隋仆射奇章公弘之裔。
yòu gū xià dù fán xiāng yǒu cì tián shù qǐng yī yǐ wéi shēng
幼孤，下杜樊乡有赐田数顷，依以为生。
gōng zhǔ wén dì jìn shì
工属文，第进士。
yuán hé chū yǐ xián liáng fāng zhèng duì cè yǔ li zōng mǐn huáng fǔ shí jù dì yī tiáo zhǐ shī zhèng qí yán gěng jié bù bì zǎi xiàng
元和初，以贤良方正对策，与李宗闵、皇甫湜俱第一，条指失政，其言鲠讦，不避宰相。
zǎi xiàng nù gù yáng yú líng zhèng jìng wéi guàn zhī li yì děng zuò kǎo fēi qí yi jiē diào qù
宰相怒，故杨于陵、郑敬、韦贯之、李益等坐考非其宜，皆调去。
sēng rú diào yī quē wèi gǎi hé nán qiān jiān chá yù shǐ jìn lèi kǎo gōng yuán wài láng jí xián diàn zhí xué shì
僧孺调伊阙尉，改河南，迁监察御史，进累考工员外郎、集贤殿直学士。
mù zōng chū yǐ kù bù láng zhōng zhī zhì gào
穆宗初，以库部郎中知制诰。
xǐ yù shǐ zhōng chéng àn zhì bù fǎ nèi wài chéng sù
徙御史中丞，按治不法，内外澄肃。
sù zhōu cì shǐ li zhí chén zuò qiú dāng sǐ lù huàn shì wèi zhù jù yù shàng
宿州刺史李直臣坐赇当死，赂宦侍为助，具狱上。
dì yuē zhí chén yǒu cái zhèn yù dài ér yòng zhī
帝曰：“直臣有才，朕欲贷而用之。
sēng rú yuē bǐ bù cái zhě chí lù qǔ róng ěr
”僧孺曰：“彼不才者，持禄取容耳。
tiān zǐ zhì fǎ suǒ yǐ shù fù yǒu cái zhě
天子制法，所以束缚有才者。
lù shān zhū cǐ yǐ cái guò rén gù luàn tiān xià
禄山、朱泚以才过人， 故乱天下。
dì yì qí yán nǎi zhǐ
”帝异其言，乃止。
cì jīn zǐ fú yǐ hù bù shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì
赐金紫服，以户部侍郎同中书门下平章事。
shǐ hán hóng rù cháo qí zǐ gōng wǔ yòng cái lù quán guì dù sè yán zhě
始，韩弘入朝，其子公武用财赂权贵，杜塞言者。
é ér hóng gōng wǔ zú sūn ruò bù néng shì dì qiǎn shǐ zhě zhì qí jiā xī shōu zī bù xiào jì chū rù
俄而弘、公武卒，孙弱不能事，帝遣使者至其家，悉收赀簿，校计出入。
suǒ yǐ xiǎng zhōng cháo chén zhě jiē zài zhì sēng rú dú zhù qí zuǒ yuē mǒu yuè rì sòng qián qiān wàn bù nà
所以饷中朝臣者皆在，至僧孺，独注其左曰：“某月日，送钱千万，不纳。
dì shàn zhī wèi zuǒ yòu yuē wú bù miù zhī rén
”帝善之，谓左右曰：“吾不谬知人。
yáo shì suì yǐ xiāng
”繇是遂以相。
xún qiān zhōng shū shì láng
寻迁中书侍郎。
jìng zōng lì jìn fēng qí zhāng jùn gōng
敬宗立，进封奇章郡公。
shì shí zhèng chū jìn xìng sēng rú shù biǎo qù wèi dì wèi yú è zhōu zhì wǔ chāng jūn shòu wǔ chāng jié dù shǐ tóng píng zhāng shì
是时政出近幸，僧孺数表去位，帝为于鄂州置武昌军， 授武昌节度使、同平章事。
è chéng tǔ è jí pǐ suì zēng zhù fù suō máo yú mín lì yǐ wèi rǎo
鄂城土恶亟圮，岁增筑，赋蓑茅于民，吏倚为扰。
sēng rú táo pì yǐ chéng wǔ nián bì è rén wú fù suì fèi
僧孺陶甓以城，五年毕，鄂人无复岁费。
yòu fèi miǎn zhōu yǐ shěng rǒng guān
又废沔州以省冗官。
wén zōng lì li zōng mǐn dāng guó lǚ chēng sēng rú xián bù yí qì wài
文宗立，李宗闵当国，屡称僧孺贤，不宜弃外。
fù yǐ bīng bù shàng shū píng zhāng shì
复以兵部尚书平章事。
yōu zhōu luàn yáng zhì chéng zhú li zài yì dì bù shí zhào zǎi xiàng wèn jì sēng rú yuē shì bù zú wèi cháo tíng yōu
幽州乱， 杨志诚逐李载义，帝不时召宰相问计，僧孺曰：“是不足为朝廷忧。
fu fàn yáng zì ān shǐ hòu guó jiā wú suǒ xì xiū qī qián rì liú zǒng qiè jìng guī guó huāng cái hào lì qiě bǎi wàn zhōng bù dé fàn yáng chǐ bó dòu sù rù tiān fǔ é fù shī zhī
夫范阳自安、 史后，国家无所系休戚，前日刘总挈境归国，荒财耗力且百万，终不得范阳尺帛斗粟入天府，俄复失之。
jīn zhì chéng yáo xiàng zài yì yě dì fù yǐ jié shǐ hàn xī qì dān bǐ qiě zì lì bù zú yǐ nì shùn zhì yě
今志诚繇向载义也，第付以节使扞奚、契丹，彼且自力，不足以逆顺治也。
dì yuē wú chū bù jì cǐ gōng yán shì yě
”帝曰：“吾初不计此，公言是也。
yīn qiǎn shǐ wèi fǔ zhī
”因遣使慰抚之。
jìn mén xià shì láng hóng wén guǎn dà xué shì
进门下侍郎、 弘文馆大学士。
shì shí tǔ bō qǐng hé yuē chí bīng ér dà qiú xī dá móu jǔ wéi zhōu rù zhī jiàn nán yú shì lǐ dé yù shàng yán wéi gāo jīng lüè xī shān zhì sǐ hèn bù néng zhì jīn yǐ shēng qiāng èr qiān rén shāo shí sān qiáo dǎo lǔ zhī xū kě yǐ dé zhì
是时，吐蕃请和，约弛兵，而大酋悉怛谋举维州入之剑南，于是李德裕上言： “韦皋经略西山，至死恨不能致，今以生羌二千人烧十三桥，捣虏之虚，可以得志。
dì shǐ jūn chén dà yì qǐng rú dé yù cè
” 帝使君臣大议，请如德裕策。
sēng rú chí bù kě yuē tǔ bō mián de wàn lǐ shī yī wéi zhōu wú hài qí qiáng
僧孺持不可，曰：“吐蕃绵地万里，失一维州，无害其强。
jīn xiū hǎo shǐ zhě shàng wèi zhì jù fǎn qí yán
今修好使者尚未至，遽反其言。
qiě zhōng guó yù róng shǒu xìn wéi shàng yìng dí cì zhī
且中国御戎，守信为上，应敌次之。
bǐ lái zé yuē hé gù shī xìn
彼来责曰：‘何故失信？
zàn pǔ mù mǎ wèi rú chuān ruò dōng xí lǒng bǎn yǐ qí zhui huí zhōng bù sān rì dǐ xián yáng qiáo zé jīng shī jiè yán suī de bǎi wéi zhōu hé yì
’赞普牧马蔚茹川，若东袭陇坂，以骑缀回中，不三日抵咸阳桥， 则京师戒严，虽得百维州何益！
dì rán zhī suì zhào fǎn jiàng zhě
”帝然之，遂诏返降者。
shí jiē wèi sēng rú xié sù yuàn hèng yì jǔ jiě zhī dì yì yǐ wéi bù zhí
时皆谓僧孺挟素怨，横议沮解之，帝亦以为不直。
huì zhōng rén wáng shǒu chéng yǐn xiān rén qiè yì cháo zhèng tā rì yán yīng zhào jiàn zǎi xiàng yuē gōng děng yǒu yì yú tài píng hu
会中人王守澄引纤人窃议朝政，它日延英召见宰相曰：“公等有意于太平乎？
hé dào yǐ zhì zhī
何道以致之？
sēng rú yuē chén dài zuì zǎi xiàng bù néng kāng jì rán tài píng yì wú xiàng
”僧孺曰：“臣待罪宰相，不能康济，然太平亦无象。
jīn sì yí bù nèi rǎo bǎi xìng ān shēng yè sī shì wú qiáng jiā shàng bù yōng bì xià bù yuàn dú suī wèi jí zhì shèng yì zú wèi zhì yǐ
今四夷不内扰， 百姓安生业，私室无强家，上不壅蔽，下不怨讟，虽未及至盛，亦足为治矣。
ér gèng qiú tài píng fēi chén suǒ jí
而更求太平，非臣所及。
tuì wèi tā zǎi xiàng yuē shàng zé chéng rú shì wú kě jiǔ chù cǐ yé
”退谓它宰相曰：“上责成如是，吾可久处此耶？
gù qǐng ba nǎi jiǎn jiào shàng shū zuǒ pú yè píng zhāng shì wèi huái nán jié dù fù dà shǐ
”固请罢， 乃检校尚书左仆射平章事，为淮南节度副大使。
tiān zǐ jì jí yú zhì gù li xun děng tóu xì de shòu qí wàng jī zhì wáng guó
天子既急于治，故李训等投隙得售其妄，几至亡国。
kāi chéng chū biǎo jiě jù zhèn yǐ jiǎn jiào sī kōng wèi dōng dōu liú shǒu
开成初，表解剧镇，以检校司空为东都留守。
sēng rú zhì dì luò zhī guī rén lǐ duō zhì jiā shí měi mù yǔ bīn kè xiāng yú lè
僧孺治第洛之归仁里，多致嘉石美木，与宾客相娱乐。
sān nián zhào wèi shàng shū zuǒ pú yè
三年，召为尚书左仆射。
sēng rú rù cháo huì zhuāng kè tài zǐ hōng jì jiàn chén fù zǐ jūn chén rén lún dà jīng yǐ wù dì yì dì xuàn rán liú tì
僧孺入朝，会庄恪太子薨，既见， 陈父子君臣人伦大经，以悟帝意，帝泫然流涕。
yǐ zú jí bù rèn yè jiǎn jiào sī kōng píng zhāng shì wéi shān nán dōng dào jié dù shǐ
以足疾不任谒，检校司空、平章事， 为山南东道节度使。
cì yí zūn lóng sháo zhào yuē
赐彝樽、龙勺，诏曰；
jīng jīn gǔ qì yǐ bǐ kuàng jūn zǐ qīng yi shǎo liú
“精金古器以比况君子，卿宜少留。
sēng rú gù qǐng nǎi xíng
” 僧孺固请，乃行。
huì chāng yuán nián hàn shuǐ yì huài chéng guō zuò bù jǐn fáng xià qiān tài zǐ shǎo bǎo
会昌元年，汉水溢，坏城郭，坐不谨防，下迁太子少保。
jìn shǎo shī
进少师。
míng nián yǐ tài zi tài fù liú shǒu dōng dōu
明年，以太子太傅留守东都。
liú zhěn zhū ér shí xióng jūn lì de cóng jiàn yǔ sēng rú li zōng mǐn jiāo jié zhuàng
刘稹诛，而石雄军吏得从谏与僧孺、李宗闵交结状。
yòu hé nán shǎo yǐn lǚ shù yán sēng rú wén zhěn zhū hèn tàn zhī
又河南少尹吕述言：“僧孺闻稹诛，恨叹之。
wǔ zōng nù chù wèi tài zǐ shǎo bǎo fēn sī dōng dōu lèi biǎn xún zhōu zhǎng shǐ
”武宗怒，黜为太子少保，分司东都，累贬循州长史。
xuān zōng lì xǐ héng rǔ èr zhōu hái wèi tài zǐ shǎo shī
宣宗立，徙衡、汝二州，还为太子少师。
zú zèng tài wèi nián liù shí jiǔ
卒，赠太尉，年六十九。
shì yuē wén jiǎn
谥曰文简。
zhū zǐ wèi cóng zuì xiǎn
诸子蔚、丛最显。
wèi zì dà zhāng shǎo zhuó liǎng jīng yòu dì jìn shì yáo jiān chá yù shǐ wèi yòu bǔ quē
蔚，字大章，少擢两经，又第进士，繇监察御史为右补阙。
dà zhōng chū lǚ tiáo qiē zhèng xuān zōng xǐ yuē niú shì guǒ yǒu zi chà wèi rén yì
大中初，屡条切政， 宣宗喜曰：“牛氏果有子，差尉人意。
chū jīn zhōu cì shǐ qiān lèi lì bù láng zhōng
”出金州刺史，迁累吏部郎中。
shī quán xìng yì biǎn guó zǐ bó shì fēn sī dōng dōu
失权幸意， 贬国子博士，分司东都。
fù yǐ lì bù zhào jiān shǐ guǎn xiū zhuàn
复以吏部召，兼史馆修撰。
xián tōng zhōng jìn zhì hù bù shì láng xí qí zhāng hóu
咸通中，进至户部侍郎，袭奇章侯。
zuò lèi miǎn wèi yī suì fù guān
坐累免，未一岁，复官。
jiǔ zhī jiǎn jiào bīng bù shàng shū shān nán xī dào jié dù shǐ
久之，检校兵部尚书、山南西道节度使。
zhì liáng sān nián xú zhōu dào qǐ shén cè liǎng zhōng wèi fěng zhū fān xī cái zhù jūn wèi suǒ fǔ bó sān wàn yǐ xiàn zhōng rén xián qí lìn yòng wú xíng lǔ dài zhī
治梁三年，徐州盗起，神策两中尉讽诸籓悉财助军，蔚索府帛三万以献，中人嫌其吝，用吴行鲁代之。
huáng cháo rù jīng shī dùn shān nán gù lì mín xǐ wèi zhì zhēng yíng hòu
黄巢入京师，遁山南，故吏民喜蔚至， 争迎候。
yīn qǐng lǎo yǐ shàng shū yòu pú yè zhì shì zú
因请老，以尚书右仆射致仕，卒。
zi huī
子徽。
huī jǔ jìn shì lèi zhuó lì bù yuán wài láng
徽举进士，累擢吏部员外郎。
qián fú zhòng xuǎn làn lì duō jiān suì diào sì qiān yuán huī zhì yǐ gāng míng nǐ dù gàn qǐng fǎ dù fù zhèn
干符中选滥，吏多奸，岁调四千员，徽治以刚明， 柅杜干请，法度复振。
wèi bì dì yú liáng dào bìng huī yǔ zi fú lán yú lì gé lù dào jī qí shǒu xuè liú miàn chí yú bù xī
蔚避地于梁，道病，徽与子扶篮舆，历阁路，盗击其首，血流面，持舆不息。
dào pò zhī huī bài yuē rén jiē yǒu fù jīn qīn lǎo ér jí xìng wú hài jīng
盗迫之，徽拜曰：“人皆有父，今亲老而疾，幸无骇惊。
dào gǎn zhī nǎi zhǐ
”盗感之，乃止。
jí qián gǔ yòu féng dào zhé xiāng yǔ yuē cǐ xiào zǐ yě
及前谷， 又逢盗，辄相语曰：“此孝子也！
gòng jǔ yú shě zhī jiā jìn bó guǒ chuàng yǐ zhān yǐn fèng wèi liú xìn sù qù
”共举舆舍之家，进帛裹创，以𫗴饮奉蔚，留信宿去。
dǐ liáng huī qū shǔ yè xíng zài gài guī shì qīn jí
抵梁，徽趋蜀谒行在，丐归侍亲疾。
huì bài jiàn yì dài fū gù cí jiàn zǎi xiàng dù ràng néng yuē shàng qiān xìng dāng cóng qīn yǒu jí dāng shì ér huī xiōng zài cháo tíng shēn qǐ hái yíng yī yào
会拜谏议大夫，固辞，见宰相杜让能曰： “上迁幸当从，亲有疾当侍，而徽兄在朝廷，身乞还营医药。
shí xiōng xún yǐ wèi jǐ shì zhōng xǔ zhī
”时兄循已位给事中， 许之。
fù sāng kè liáng hàn
父丧，客梁、汉。
zhōng sàng yǐ zhōng shū shè rén zhào cí jí gǎi jǐ shì zhōng liú chén cāng
终丧，以中书舍人召，辞疾，改给事中，留陈仓。
zhāng jùn fá tài yuán yǐn wèi pàn guān chì zài suǒ dūn qiǎn
张濬伐太原，引为判官，敕在所敦遣。
huī tài xī yuē wáng shì fāng fù kuài cáng dān hào dāng xié hé zhū hóu yǐ wéi fān píng ér yòu jì yǐ bīng zhū hóu lí xīn bì yǒu hòu yōu
徽太息曰：“王室方复，廥藏殚耗，当协和诸侯以为籓屏，而又济以兵，诸侯离心，必有后忧。
bù kěn qǐ
”不肯起。
jùn guǒ bài
濬果败。
fù zhào wèi jǐ shì zhōng
复召为给事中。
yáng fù gōng pàn shān nán li mào zhēn qǐng jià zhāo tǎo jié fá zhī wèi bào ér yǔ wáng xíng yú zhé chū bīng
杨复恭叛山南，李茂贞请假招讨节伐之，未报，而与王行瑜辄出兵。
zhāo zōng nù chí zòu bù xià
昭宗怒， 持奏不下。
mào zhēn jí qǐng dì zhào qún chén yì wú gǎn yán
茂贞亟请，帝召群臣议，无敢言。
huī yuē wáng shì duō nàn mào zhēn chéng yǒu gōng
徽曰：“王室多难，茂贞诚有功。
jīn fù gōng zǔ bīng ér tǎo zhī zuì zài bù sì mìng ěr
今复恭阻兵而讨之，罪在不俟命尔。
chén wén liǎng zhèn bīng duō shā shāng bù zǎo yǒu suǒ zhì zé liáng hàn zhī rén jǐn yǐ
臣闻两镇兵多杀伤，不早有所制，则梁、汉之人尽矣。
qǐng jià yǐ jié míng yuē shù zé jūn yǒu suǒ wèi
请假以节，明约束，则军有所畏。
dì yuē rán
皇帝说：“是的。
nǎi yǐ zhāo tǎo shǐ shòu mào zhēn guǒ yǒu gōng rán yì yǎn jiǎn dì shǐ zǎi xiàng dù ràng néng jiàng bīng zhū tǎo huī jiàn yuē qí guó xī mén
”乃以招讨使授茂贞，果有功，然益偃蹇，帝使宰相杜让能将兵诛讨，徽谏曰：“岐，国西门。
mào zhēn píng qí zhòng ér bào ruò lìng wàn fēn yī bù lì qū wēi zhòng nài hé
茂贞凭其众而暴，若令万分一不利，屈威重奈何？
yuàn xú zhì zhī
愿徐制之。
bù tīng
庄公不听。
shī chū dì fù zhào huī yuē jīn fá mào zhēn bǐ zhòng wū hé qǔ bì wàn quán qīng jì hé rì yǒu jié
师出，帝复召徽曰： “今伐茂贞，彼众乌合，取必万全，卿计何日有捷？
duì yuē chén zhí jiàn zhēng suǒ yán zhě jūn guó dà tǐ rú suǒ zéi píng zhī qī yuàn bì xià kǎo shī guī zé jiàng shuài fēi chén zhí yě
”对曰：“臣职谏争，所言者军国大体，如索贼平之期，愿陛下考蓍龟，责将帅，非臣职也。
jì ér shī guǒ bài suì shā dà chén wáng shì yì ruò
”既而师果败，遂杀大臣，王室益弱。
é yóu zhōng shū shè rén wéi xíng bù shì láng xí qí zhāng nán
俄由中书舍人为刑部侍郎，袭奇章男。
cuī yìn jì huī zhī zhèng huàn zuǒ sàn cháng shì xǐ tài zǐ bīn kè yǐ xíng bù shàng shū zhì shì guī fán chuān
崔胤忌徽之正，换左散常侍，徙太子宾客，以刑部尚书致仕，归樊川。
zú zèng lì bù shàng shū
卒，赠吏部尚书。
cóng zì biǎo líng dì jìn shì yóu fān shuài mù fǔ rèn bǔ quē shù yán shì
丛，字表龄，第进士，由籓帅幕府任补阙，数言事。
huì zǎi xiàng qǐng guǎng jiàn yuán xuān zōng yuē jiàn chén wéi néng jǔ zhí wèi kě xī yòng zhòng yé
会宰相请广谏员，宣宗曰： “谏臣惟能举职为可，奚用众耶？
jīn zhāng fú zhào lín niú cóng shǐ zhèn wén suǒ wèi wén sān rén zú yǐ
今张符、赵璘、牛丛使朕闻所未闻，三人足矣。
yǐ sī xūn yuán wài láng wèi mù zhōu cì shǐ dì láo yuē qīng fēi děi yuàn zǎi xiàng hu
” 以司勋员外郎为睦州刺史，帝劳曰：“卿非得怨宰相乎？
duì yuē bì xià bǐ zhào bù yóu cì shǐ xiàn lìng bù rèn jìn chén zǎi xiàng yǐ shì zhuó chén fēi xián yě
”对曰：“陛下比诏，不由刺史县令，不任近臣，宰相以是擢臣，非嫌也。
jí cì jīn zǐ xiè yuē chén jīn yī cì shǐ suǒ jiǎ fēi jí cì zǐ wèi yuè děng
”即赐金紫，谢曰：“臣今衣刺史所假绯，即赐紫，为越等。
nǎi cì yín fēi
”乃赐银绯。
xián tōng mò bài jiàn nán xi chuān jié dù shǐ
咸通末，拜剑南西川节度使。
shí mán fàn biān dǐ dà dù jìn lüè lí yā kòu qióng lái guān mán shū qiú rù cháo qiě yuē jiǎ dào
时蛮犯边，抵大渡，进略黎、雅、叩邛崃关，谩书求入朝，且曰假道。
cóng qiú qí shǐ sì shí rén shì èr rén hái zhī mán jù jí yǐn qù
丛囚其使四十人，释二人还之，蛮惧，即引去。
xī zōng xìng shǔ shòu tài cháng qīng
僖宗幸蜀，授太常卿。
yǐ bìng qiú wèi bā zhōu cì shǐ bù xǔ
以病求为巴州刺史，不许。
hái jīng wèi lì bù shàng shū
还京，为吏部尚书。
sì xiāng wáng luàn cóng kè sǐ tài yuán
嗣襄王乱，丛客死太原。
li zōng mǐn zì sǔn zhī zhèng wáng yuán yì sì shì sūn
李宗闵，字损之，郑王元懿四世孙。
zhuó jìn shì diào huá zhōu cān jūn shì
擢进士，调华州参军事。
jǔ xián liáng fāng zhèng yǔ niú sēng rú dǐ qiē shí zhèng chù zǎi xiàng li jí fǔ è zhī bǔ luò yáng wèi
举贤良方正，与牛僧孺诋切时政，触宰相，李吉甫恶之，补洛阳尉。
jiǔ liú luò bù ǒu qù cóng fān fǔ pì shǔ
久流落不偶，去从籓府辟署。
rù shòu jiān chá yù shǐ lǐ bù yuán wài láng
入授监察御史、礼部员外郎。
péi dù fá cài yǐn wèi zhāng yì guān chá pàn guān
裴度伐蔡，引为彰义观察判官。
cài píng qiān jià bù láng zhōng zhī zhì gào
蔡平，迁驾部郎中， 知制诰。
mù zōng jí wèi jìn zhōng shū shè rén
穆宗即位，进中书舍人。
shí wéi huá zhōu cì shǐ fù zǐ tóng bài shì yǐ wéi chǒng
时为华州刺史，父子同拜，世以为宠。
cháng qìng chū qián huī diǎn gòng jǔ zōng mǐn tuō suǒ qīn yú huī ér lǐ dé yù li shēn yuán zhěn zài hàn lín yǒu chǒng yú dì gòng bái huī nà gàn gài qǔ shì bù yǐ shí zōng mǐn zuò biǎn jiàn zhōu cì shǐ
长庆初，钱徽典贡举，宗闵托所亲于徽，而李德裕、李绅、元稹在翰林，有宠于帝，共白徽纳干丐，取士不以实，宗闵坐贬剑州刺史。
yóu shì xián jì xiǎn jié shù dǎng xiāng mó yà fán sì shí nián jìn shēn zhī huò bù néng jiě
由是嫌忌显结，树党相磨轧，凡四十年，搢绅之祸不能解。
é fù wèi zhōng shū shè rén diǎn gòng jǔ suǒ qǔ duō zhī míng shì ruò táng chōng xuē xiáng yuán dōu děng shì wèi zhī yù sǔn
俄复为中书舍人，典贡举，所取多知名士，若唐冲、薛庠、袁都等，世谓之“玉笋”。
bǎo lì chū lěi jìn bīng bù shì láng fù sāng jiě
宝历初，累进兵部侍郎，父丧解。
tài hé zhōng yǐ lì bù shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì
太和中， 以吏部侍郎同中书门下平章事。
shí dé yù zì zhè xi zhào yù yǐ xiāng ér zōng mǐn zhōng zhù duō xiān de jìn jí yǐn sēng rú tóng bǐng zhèng xiāng chàng hè qù yì jǐ zhě dé yù suǒ shàn jiē zhú zhī
时德裕自浙西召，欲以相，而宗闵中助多，先得进， 即引僧孺同秉政，相唱和，去异己者，德裕所善皆逐之。
qiān zhōng shū shì láng
迁中书侍郎。
jiǔ zhī dé yù wèi xiāng yǔ zōng mǐn gòng dāng guó
久之，德裕为相，与宗闵共当国。
dé yù rù xiè wén zōng yuē ér zhī cháo tíng yǒu péng dǎng hu
德裕入谢，文宗曰：“而知朝廷有朋党乎？
dé yù yuē jīn zhōng cháo bàn wèi dǎng rén suī hòu lái zhě qū lì ér mǐ wǎng wǎng xiàn zhī
” 德裕曰：“今中朝半为党人，虽后来者，趋利而靡，往往陷之。
bì xià néng yòng zhōng lì wú sī zhě dǎng yǔ pò yǐ
陛下能用中立无私者，党与破矣。
dì yuē zhòng yǐ yáng yú qīng zhāng yuán fū xiāo huàn wèi dǎng kuí
”帝曰：“众以杨虞卿、张元夫、萧澣为党魁。
dé yù yīn qǐng jiē chū wèi cì shǐ dì rán zhī
”德裕因请皆出为刺史，帝然之。
jí yǐ yú qīng wèi cháng zhōu yuán fū wèi rǔ zhōu xiāo huàn wèi zhèng zhōu
即以虞卿为常州，元夫为汝州，萧澣为郑州。
zōng mǐn yuē yú qīng wèi gěi shì zhōng zhōu bù róng zài yuán fū xià
宗闵曰：“虞卿位给事中，州不容在元夫下。
dé yù jū wài jiǔ qí zhī dǎng rén bù rú chén zhī xiáng
德裕居外久，其知党人不如臣之详。
yú qīng rì jiàn bīn kè yú dì shì hào xíng zhōng shū gù chén wèi cháng yǔ měi guān
虞卿日见宾客于第， 世号行中书，故臣未尝与美官。
dé yù zhì zhī yuē jǐ shì zhōng fēi měi guān yún hé
”德裕质之曰：“给事中非美官云何？
zōng mǐn dà jū bù dé duì
”宗闵大沮， 不得对。
é yǐ tóng píng zhāng shì wéi shān nán xī dào jié dù shǐ
俄以同平章事为山南西道节度使。
li xun zhèng zhù shǐ yòng shì jí dé yù gòng zǐ duǎn zhī
李训、郑注始用事，疾德裕，共訾短之。
nǎi ba dé yù fù zhào zōng mǐn zhī zhèng shì jìn fēng xiāng wǔ xiàn hòu zì sì fù tuō
乃罢德裕，复召宗闵知政事，进封襄武县侯，恣肆附托。
huì yú qīng yǐ jīng zhào yǐn dé zuì jí yán yíng jiě dì nù chì yuē ěr cháng yǐ zhèng tán wèi yāo qì jīn zì wèi yāo yé
会虞卿以京兆尹得罪，极言营解，帝怒叱曰：“尔尝以郑覃为妖气，今自为妖耶？
jí chū wèi míng zhōu cì shǐ biǎn chǔ zhōu zhǎng shǐ
”即出为明州刺史，贬处州长史。
xun zhù nǎi hé zōng mǐn yì shí yīn jié fù mǎ dū wèi chén nèi rén sòng ruò xiàn huàn zhě wéi yuán sù wáng jiàn yán děng qiú zǎi xiàng qiě yán qǐng shàng yǒu jí mì wèn shù jiā lǚ huá yíng kǎo mìng lì yuē è shí èr yuè
训、注乃劾：“宗闵异时阴结驸马都尉沈、内人宋若宪、宦者韦元素、王践言等求宰相，且言顷上有疾，密问术家吕华，迎考命历，曰：‘恶十二月。
ér jiàn yán jiān jūn jiàn nán shòu dé yù qiú fù yǔ zōng mǐn jiā sī
’而践言监军剑南，受德裕赇，复与宗闵家私。
nǎi biǎn zōng mǐn cháo zhōu sī hù cān jūn shì zhú liǔ zhōu yuán sù děng xī liú lǐng nán qīn xìn bìng chì
”乃贬宗闵潮州司户参军事，逐柳州，元素等悉流岭南，亲信并斥。
shí xùn zhù yù yǐ quán shì tiān xià fán bù fù jǐ zhě jiē zhǐ yǐ èr rén dǎng zhú qù zhī
时训、 注欲以权市天下，凡不附己者，皆指以二人党，逐去之。
rén rén hài lì lián yuè wù huì
人人骇栗，连月雺晦。
dì nǎi zhào zōng mǐn dé yù yīn jiā mén shēng gù lì zì jīn yī qiè bù wèn suǒ yǐ wèi ān zhōng wài
帝乃诏宗闵、德裕姻家门生故吏，自今一切不问，所以慰安中外。
cháng tàn yuē qù hé běi zéi yì qù cǐ péng dǎng nán
尝叹曰：“去河北贼易，去此朋党难！
kāi chéng chū yōu zhōu cì shǐ yuán zhōng hé yáng li zài yì lèi biǎo lùn xǐ nǎi xǐ wèi qú zhōu sī mǎ
开成初，幽州刺史元忠、河阳李载义累表论洗，乃徙为衢州司马。
yáng sì fù fǔ zhèng yǔ zōng mǐn shàn yù fù yòng ér wèi zhèng tán nǎi tuō huàn rén fěng dì
杨嗣复辅政， 与宗闵善，欲复用，而畏郑覃，乃托宦人讽帝。
dì yīn zǐ chén duì tán yuē zhèn niàn zōng mǐn jiǔ chì yīng shòu yī guān
帝因紫宸对覃曰：“朕念宗闵久斥， 应授一官。
tán yuē bì xià xǐ lìng shǎo jìn zé kě ruò zài yòng chén qǐng qián miǎn
”覃曰：“陛下徙令少近则可，若再用，臣请前免。
chén yí xíng yuē zōng mǐn zhī zuì bù jí sǐ wèi xìng
”陈夷行曰：“宗闵之罪，不即死为幸。
bǎo lì shí li xù zhāng yòu xīn děng hào bā guān shí liù zǐ péng bǐ xiǎn wàng cháo tíng jǐ wēi
宝历时，李续、张又新等号‘八关十六子’，朋比险妄，朝廷几危。
li jué yuē cǐ li féng jí zuì
”李珏曰：“此李逢吉罪。
jīn xù sàng què bù kě bù rèn yǐ guān
今续丧阕，不可不任以官。
yí xíng yuē bù rán shùn zhú sì xiōng tiān xià zhì cháo tíng hé xī shù xiān rén shǐ luàn jì gāng
”夷行曰：“不然， 舜逐四凶天下治，朝廷何惜数𪫺人，使乱纪纲？
sì fù yuē shì dāng shì yí bù kě yǐ zēng ài duó
”嗣复曰：“事当适宜，不可以憎爱夺。
dì yuē zhōu cì shǐ kě hu
”帝曰：“州刺史可乎？
tán qǐng shòu hóng zhōu bié jià
”覃请授洪州别驾。
yí xíng yuē zōng mǐn shǐ bì zhèng zhù jiē qí huò jǐ fù guó
夷行曰：“宗闵始庇郑注，阶其祸，几覆国。
sì fù yuē bì xià xiàng yù guān zhèng zhù ér zōng mǐn bù fèng zhào shàng dāng jì zhī
”嗣复曰：“陛下向欲官郑注，而宗闵不奉诏，尚当记之。
tán zhì yuē sì fù dǎng zōng mǐn zhě bǐ qí è shì lǐ lín fǔ
”覃质曰：“嗣复党宗闵者，彼其恶似李林甫。
sì fù yuē tán yán guò yǐ
”嗣复曰：“覃言过矣。
lín fu shí xián jì gōng yí miè shí yú zú zōng mǐn gù wú zhī
林甫石贤忌功， 夷灭十余族，宗闵固无之。
shǐ zōng mǐn yǔ dé yù jù dé zuì dé yù zài xǐ zhèn ér zōng mǐn gù zài biǎn de
始，宗闵与德裕俱得罪，德裕再徙镇，而宗闵故在贬地。
fu chéng quàn yi yī bù kě wèi dǎng
夫惩劝宜一，不可谓党。
yīn zhé tán yuē bǐ yīn yòu wèi hán yì qiú guān chén yǐ qí xī zuò zāng bù xǔ
”因折覃曰：“比殷侑为韩益求官，臣以其昔坐赃，不许。
tán tuō chén wù lùn shì qǐ bù wèi dǎng hu
覃托臣勿论，是岂不为党乎？
suì zhuó zōng mǐn háng zhōu cì shǐ
”遂擢宗闵杭州刺史。
qiān tài zǐ bīn kè fēn sī dōng dōu
迁太子宾客，分司东都。
jì ér tán yí xíng qù wèi sì fù móu yǐn zōng mǐn fù fǔ zhèng wèi jí ér wén zōng bēng
既而覃、夷行去位，嗣复谋引宗闵复辅政，未及而文宗崩。
huì chāng zhōng liú zhěn yǐ zé lù pàn dé yù jiàn yán zōng mǐn sù hòu cóng jiàn jīn shàng dǎng jìn dōng dōu nǎi bài zōng mǐn hú zhōu cì shǐ
会昌中，刘稹以泽潞叛，德裕建言宗闵素厚从谏，今上党近东都，乃拜宗闵湖州刺史。
zhěn bài de jiāo tōng zhuàng biǎn zhāng zhōu zhǎng shǐ liú fēng zhōu
稹败，得交通状，贬漳州长史，流封州。
xuān zōng jí wèi xǐ liǔ zhōu sī mǎ zú
宣宗即位，徙柳州司马，卒。
zōng mǐn xìng jī jǐng shǐ yǒu dāng shì lìng míng jì jìn guì xǐ quán shì
宗闵性机警，始有当世令名，既浸贵，喜权势。
chū wèi péi dù yǐn bá hòu dù jiàn dé yù kě wèi xiāng zōng mǐn suì yǔ wèi yuàn
初为裴度引拔，后度荐德裕可为相，宗闵遂与为怨。
hán yù wéi zuò nán shān měng hǔ xíng guī zhī
韩愈为作《南山》、《猛虎行》规之。
ér zōng mǐn chóng sī dǎng xūn chì zhōng wài zú yǐ shì bài
而宗闵崇私党，薰炽中外，卒以是败。
zi kūn zàn jiē zhuó jìn shì
子琨、瓒，皆擢进士。
líng hú táo zuò xiāng ér zàn yǐ zhī zhì gào lì hàn lín xué shì
令狐绹作相，而瓒以知制诰历翰林学士。
táo ba yì wèi guì guǎn guān chá shǐ
绹罢，亦为桂管观察使。
bù shàn yù jūn wèi shì zú suǒ zhú biǎn sǐ
不善御军，为士卒所逐，贬死。
zōng mǐn dì zōng rǎn qí zi tāng lèi guān jīng zhào yǐn huáng cháo xiàn cháng ān shā zhī
宗闵弟宗冉，其子汤，累官京兆尹，黄巢陷长安，杀之。
yáng sì fù zì jì zhī
杨嗣复，字继之。
fù yú líng shǐ jiàn shí yú zhè xi guān chá shǐ hán huàng qī yǐ qí nǚ
父于陵，始见识于浙西观察使韩滉，妻以其女。
guī wèi qī yuē wú yuè rén duō yǐ hòu guì qiě shòu wú ruò shēng zhě yǒu zi bì wèi zǎi xiàng
归谓妻曰： “吾阅人多矣，后贵且寿无若生者，有子必位宰相。
jì ér shēng sì fù huàng fǔ qí dǐng yuē míng yǔ wèi jiē yú qí fù yáng shì zhī qìng yě
”既而生嗣复，滉抚其顶曰： “名与位皆逾其父，杨氏之庆也。
yīn zì yuē qìng mén
”因字曰庆门。
bā suì zhī zhǔ wén hòu zhuó jìn shì bó xué hóng cí yǔ péi dù liǔ gōng chāo jiē wèi wǔ yuán héng suǒ zhī biǎo shǔ jiàn nán mù fǔ
八岁知属文，后擢进士、博学宏辞，与裴度、柳公绰皆为武元衡所知，表署剑南幕府。
jìn yòu shí yí zhí shǐ guǎn
进右拾遗，直史馆。
yóu shàn lǐ jiā xué gǎi tài cháng bó shì zài qiān lǐ bù yuán wài láng
尤善礼家学，改太常博士，再迁礼部员外郎。
shí yú líng wèi hù bù shì láng sì fù bì tóng shěng huàn tā guān yǒu zhào tóng sī qīn dà gōng yǐ shàng fēi lián pàn jù jiǎn guān zhǎng jiē wù bì
时于陵为户部侍郎，嗣复避同省，换他官， 有诏：“同司，亲大功以上，非联判句检官长，皆勿避。
guān tóng zhí yì suī fù zǐ xiōng dì wú xián
官同职异，虽父子兄弟无嫌。
qiān lèi zhōng shū shè rén
”迁累中书舍人。
sì fù yǔ niú sēng rú li zōng mǐn yǎ xiàng shàn èr rén fǔ zhèng yǐn zhī rán bù yù yuè fù dāng guó gù quán zhī lǐ bù shì láng
嗣复与牛僧孺、李宗闵雅相善，二人辅政，引之，然不欲越父当国，故权知礼部侍郎。
fán èr qī de shì liù shí bā rén duō xiǎn guān
凡二期，得士六十八人，多显官。
wén zōng sì wèi jìn hù bù shì láng
文宗嗣位，进户部侍郎。
yú líng lǎo qiú shì bù xǔ
于陵老，求侍不许。
sàng chú zhuó shàng shū zuǒ chéng
丧除，擢尚书左丞。
tài hé zhōng zōng mǐn ba sì fù chū wèi jiàn nán dōng chuān jié dù shǐ
太和中，宗闵罢，嗣复出为剑南东川节度使。
zōng mǐn fù xiāng xǐ xi chuān
宗闵复相， 徙西川。
kāi chéng chū yǐ hù bù shì láng zhào lǐng zhū dào yán tiě zhuǎn yùn shǐ
开成初，以户部侍郎召，领诸道盐铁转运使。
é yǔ li jué bìng bài tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì hóng nóng xiàn bó réng lǐng yán tiě
俄与李珏并拜同中书门下平章事， 弘农县伯，仍领盐铁。
hòu zǐ chén zòu shì sì fù wèi dì yán lù wū bǐng jū mín jiān ér shàng shū lùn bīng kě quàn yǐ guān
后紫宸奏事，嗣复为帝言：“陆洿屏居民间，而上书论兵， 可劝以官。
jué qù hé yuē tǔ duō qū jìng néng jiǎng wū tān fū lián yǐ
”珏趣和曰：“土多趋竞，能奖洿，贪夫廉矣。
bǐ dòu xún zhí yǐ lùn shì jiàn shǎng tiān xià shì rán kuàng guān wū yé
比窦洵直以论事见赏， 天下释然，况官洿耶！
dì yuē zhèn shǎng xún zhí bāo qí xīn ěr
”帝曰：“朕赏洵直，褒其心尔。
zhèng tán bù píng yuē bǐ bāo cáng gù wèi yì zhī
”郑覃不平曰：“彼苞藏固未易知。
sì fù yuē xún zhí wú xié chén zhī zhī
”嗣复曰：“洵直无邪，臣知之。
tán yuē bì xià dāng chá péng dǎng
”覃曰：“陛下当察朋党。
sì fù yuē tán yí chén dǎng chén yīng miǎn
”嗣复曰： “覃疑臣党，臣应免。
jí zài bài qí ba
”即再拜祈罢。
jué jiàn yán qiè miào yuē péng dǎng gù shǎo mǐ
珏见言切，缪曰：“朋党固少弭。
tán yuē fù lí fù shēng
”覃曰： “附离复生。
dì yuē xiàng suǒ wèi dǎng yǔ bù yǐ jǐn hu
”帝曰：“向所谓党与，不已尽乎？
tán yuē yáng hàn gōng zhāng yòu xīn li xù gù zài
”覃曰：“杨汉公、张又新、李续故在。
jué nǎi chén biān shì yù jué qí yǔ
”珏乃陈边事，欲绝其语。
tán yuē lùn biān shì ān wēi chén bù rú jué
覃曰：“论边事安危，臣不如珏；
jí péng bǐ jué bù rú chén
嫉朋比，珏不如臣。
sì fù yuē chén wén zuǒ yòu pèi jiàn bǐ cǐ xiāng xiào wèi zhī tán guǒ wèi shuí wèi péng dǎng yá
”嗣复曰：“臣闻左右佩剑，彼此相笑，未知覃果谓谁为朋党邪？
yīn dāng xiāng àn dùn shǒu yuē chén wèi zǎi xiàng bù néng jìn xián tuì bù xiào yǐ péng dǎng huò jī fēi suǒ yǐ zhòng cháo tíng
”因当香案顿首曰：“臣位宰相，不能进贤退不肖，以朋党获讥，非所以重朝廷。
gù qǐ ba dì fāng wěi yǐ zhèng gù wèi ān zhī
”固乞罢，帝方委以政，故尉安之。
tā rì dì wèn fú chèn kě xìn hu
它日，帝问：“符谶可信乎？
hé cóng ér shēng
何从而生？
sì fù yuē hàn guāng wǔ yǐ chèn jué shì duò wén dì yì xǐ zhī gù qí shū màn tiān xià
”嗣复曰：“汉光武以谶决事，隋文帝亦喜之，故其书蔓天下。
bān biāo wáng mìng lùn yǒu suǒ yǐn shù tè yǐ zhǐ zéi luàn fēi zhòng zhī yě
班彪《王命论》有所引述，特以止贼乱，非重之也。
jué yuē zhì luàn yi zhí tuī rén shì ěr
” 珏曰：“治乱宜直推人事耳。
dì yuē rán
皇帝说：“是的。
yòu wèn tiān hòu shí yǒu qǐ bù yī wèi zǎi xiàng zhě guǒ kě yòng hu
”又问：“天后时有起布衣为宰相者， 果可用乎？
sì fù yuē tiān hòu zhòng yòng xíng qīng yòng guān zì wèi zhī jì ěr
”嗣复曰：“天后重用刑，轻用官，自为之计耳。
bì zé néng fǒu yào dài lì shì nǎi kě
必责能否，要待历试乃可。
shì shí yán yīng fǎng duì shǐ guān bù jí zhī
是时延英访对，史官不及知。
sì fù jiàn yán gù shì zhèng yá qǐ jū zhù zài qián
嗣复建言：“故事，正衙，起居注在前；
biàn zuò wú suǒ jì lù
便坐， 无所纪录。
yáo zhào jǐng jiē qǐng zhì shí zhèng jì bù néng xíng
姚、赵憬皆请置时政记，不能行。
chén qǐng yán yīng duì zǎi xiàng yǔ guān dào dé xíng zhèng zhě wěi zhōng shū mén xià zhí rì jì lù yuè fù shǐ guān
臣请延英对宰相语关道德刑政者， 委中书门下直日纪录，月付史官。
tā zǎi xiàng yì bù tóng zhǐ
”它宰相议不同，止。
jiǔ zhī dì yòu wèn yán yīng zhèng shì shú dāng jì zhī
久之，帝又问：“延英政事，孰当记之？
jué jiān xiū guó shǐ duì yuē chén zhī zhí yě
”珏监修国史，对曰：“臣之职也。
chén yí xíng yuē zǎi xiàng suǒ lù kǒng yǎn bì shèng dé zì dào měi míng
”陈夷行曰：“宰相所录，恐掩蔽圣德，自盗美名。
chén xiàng yán bù yù wēi quán zài xià zhě cǐ yě
臣向言不欲威权在下者，此也。
jué yuē yí xíng yí zǎi xiàng mài wēi quán huò xíng shǎng
”珏曰：“夷行疑宰相卖威权，货刑赏。
bù rán hé zì jū wèi ér wèi cǐ yán yá
不然，何自居位而为此言邪？
chén de ba wèi xìng
臣得罢为幸。
tán yuē bì xià kāi chéng chū zhèng shén shàn sān nián hòu rì bù dǎi qián
”覃曰：“陛下开成初政甚善，三年后，日不逮前。
sì fù yuē kāi chéng chū tán yí háng dāng guó sān nián hòu chén yǔ li jué tóng jìn
”嗣复曰：“开成初，覃、夷行当国，三年后，臣与李珏同进。
chén bù néng xī xīn fèng zhí shǐ zhèng shì rì bù dǎi qián chén zhī zuì yě
臣不能悉心奉职，使政事日不逮前，臣之罪也。
zòng bì xià bù rěn jiā zhū dāng zì tiǎn miè
纵陛下不忍加诛，当自殄灭。
jí kòu tóu qǐng cóng cǐ cí bù gǎn gèng zhì zhōng shū nǎi qū chū
”即叩头请从此辞，不敢更至中书，乃趋出。
dì shǐ shǐ zhě zhào hái yuē tán yán shī hé jí cǐ yá
帝使使者召还，曰：“覃言失， 何及此邪？
tán qǐ xiè yuē chén yú bù zhī jì huì jìn shì suī shàn yóu wèi jǐn gōng
”覃起谢曰：“臣愚不知忌讳，近事虽善，犹未尽公。
chén fēi zhuān chì sì fù ér jù qiú qù nǎi bù shǐ chén yán ěr
臣非专斥嗣复， 而遽求去，乃不使臣言耳。
sì fù yuē bì xià yuè fèi fèng bǐng shù shí wàn shí xīn yì cì bì xiān jí jiāng zé chén fǔ shèng gōng qiú zhì zhì yě
”嗣复曰：“陛下月费俸禀数十万，时新异赐必先及， 将责臣辅圣功，求至治也。
shǐ bù jí chū qǐ chén dāng sǐ lèi bì xià zhī dé nài hé
使不及初，岂臣当死，累陛下之德，奈何？
wéi bì xià bié qiú xián yǐ zì fǔ
惟陛下别求贤以自辅。
dì yuē tán ǒu jí zhī xī zhí jiù
”帝曰：“覃偶及之，奚执咎？
sì fù hé mén bù kěn qǐ dì nǎi miǎn tán yí xíng xiāng ér sì fù zhuān tiān xià shì
”嗣复阖门不肯起，帝乃免覃、夷行相， 而嗣复专天下事。
jìn mén xià shì láng
进门下侍郎。
jiàn yán shǐ fǔ guān shǔ duō yi shěng
建言：“使府官属多，宜省。
dì yuē wú fǎn zhì cái hu
”帝曰：“无反滞才乎？
duì yuē cái zhě zì yì tài qù bǐ zǐ zhě jīng huá nǎi chū
”对曰： “才者自异，汰去粃滓者，菁华乃出。
dì yuē xī xiāo fù chéng zhèng nán yán zhě bì yán qīng qí zhì zhī
”帝曰：“昔萧复乘政，难言者必言，卿其志之！
wèi jǐ dì bēng zhōng wèi chóu shì liáng fèi yí zhào lì wǔ zōng
未几，帝崩，中尉仇士良废遗诏，立武宗。
dì zhī lì fēi zǎi xiàng yì gù nèi báo zhí zhèng chén bù jiā lǐ zì yòng lǐ dé yù ér ba sì fù wèi lì bù shàng shū chū wèi hú nán guān chá shǐ
帝之立，非宰相意，故内薄执政臣， 不加礼，自用李德裕而罢嗣复为吏部尚书，出为湖南观察使。
huì zhū xuē jì léng liú hóng yì zhōng rén duō yán cháng fù sì fù jué bù lì yú bì xià
会诛薛季棱、刘弘逸， 中人多言尝附嗣复、珏，不利于陛下。
dì gāng jí jí zhào zhōng shǐ fēn dào zhū sì fù děng dé yù yǔ cuī yùn cuī gǒng děng yì yán yīng yán gù shì dà chén fēi è zhuàng míng bái wèi yǒu zhū sǐ zhě
帝刚急，即诏中使分道诛嗣复等，德裕与崔郓、崔珙等诣延英言：“故事，大臣非恶状明白，未有诛死者。
xī tài zōng xuán zōng dé zōng sān dì jiē cháng yòng zhòng xíng hòu wú bù huǐ yuàn xú sī qí yi shǐ tiān xià zhī shèng dé yǒu suǒ róng bù yù rén yǐ wéi yuān
昔太宗、玄宗、德宗三帝，皆尝用重刑，后无不悔，愿徐思其宜，使天下知盛德有所容，不欲人以为冤。
dì yuē zhèn zuǎn sì zhī jì zǎi xiàng hé cháng bǐ shù
”帝曰：“朕缵嗣之际，宰相何尝比数！
qiě jué děng gè yǒu fù huì ruò jué jì léng shǔ chén wáng yóu shì xiān dì yì
且珏等各有附会，若珏、季棱属陈王， 犹是先帝意。
rú sì fù hóng yì shǔ ān wáng nǎi nèi wèi yáng fēi móu
如嗣复、弘逸属安王，乃内为杨妃谋。
qiě qí suǒ dài shū yuē gū hé bù xiào tiān hòu
且其所绐书曰：‘姑何不𢽾天后？
dé yù yuē fēi yǔ nán biàn
’”德裕曰：“飞语难辨。
dì yuē fēi xī yǒu jí xiān dì xǔ qí dì rù shì de tōng qí móu
”帝曰：“妃昔有疾，先帝许其弟入侍，得通其谋。
jìn zhōng zhèng zuǒ yóu jù wǒ bù yù bào yú wài
禁中证左尤具，我不欲暴于外。
shǐ ān wáng lì kěn róng wǒ yé
使安王立，肯容我耶？
yán bì qī rán nǎi yuē wèi qīng shè zhī
”言毕戚然，乃曰：“为卿赦之！
yīn zhuī shǐ zhě hái biǎn sì fù cháo zhōu cì shǐ
”因追使者还，贬嗣复潮州刺史。
xuān zōng lì qǐ wèi jiāng zhōu cì shǐ
宣宗立，起为江州刺史。
yǐ lì bù shàng shū zhào dào yuè zhōu zú nián liù shí liù zèng shàng shū zuǒ pú yè shì yuē xiào mù
以吏部尚书召，道岳州卒，年六十六，赠尚书左仆射， 谥曰孝穆。
sì fù lǐng gòng jǔ shí yú líng zì luò rù cháo nǎi lǜ mén shēng chū yíng zhì jiǔ dì zhōng yú líng zuò táng shàng sì fù yǔ zhū shēng zuò liǎng xù
嗣复领贡举时，于陵自洛入朝，乃率门生出迎，置酒第中，于陵坐堂上，嗣复与诸生坐两序。
shǐ yú líng zài kǎo gōng zhuó zhè dōng guān chá shǐ li shī jì jí dì shí yì zài yān
始于陵在考功，擢浙东观察使李师稷及第，时亦在焉。
rén wèi yáng shì shàng xià mén shēng shì yǐ wéi měi
人谓杨氏上下门生，世以为美。
sì fù wǔ zǐ qí xiǎn zhě shòu sǔn
嗣复五子，其显者：授、损。
shòu zì de fú yú kūn dì zuì xián
授，字得符，于昆弟最贤。
yóu jìn shì dì qiān lèi hù bù shì láng yǐ mǔ bìng qiú wèi mì shū jiān
由进士第迁累户部侍郎，以母病求为秘书监。
hòu yǐ xíng bù shàng shū cóng zhāo zōng xìng huá xǐ tài zǐ shǎo bǎo zú zèng shàng shū zuǒ pú yè
后以刑部尚书从昭宗幸华，徙太子少保，卒，赠尚书左仆射。
zi jiǒng zì gōng yǐn lèi zhuó zuǒ shí yí
子煚，字公隐，累擢左拾遗。
zhāo zōng chū lì shù yóu yàn shàng shū jí jiàn
昭宗初立，数游宴，上疏极谏。
lì hù bù yuán wài láng
历户部员外郎。
cuī yìn zhāo zhū quán zhōng rù jīng shī jiǒng qiè zú kè hú nán
崔胤招朱全忠入京师，煚挈族客湖南。
zhōng jiàn yì dài fū
终谏议大夫。
sǔn zì zi mò yáo yìn bǔ lán tián wèi zhì diàn zhōng shì yù shǐ
损，字子默，繇荫补蓝田尉，至殿中侍御史。
jiā xīn chāng lǐ yǔ lù yán dì jiē
家新昌里，与路岩第接。
yán fāng wèi xiāng yù yì qí jiù yǐ guǎng dì
岩方为相，欲易其厩以广第。
sǔn zú shì zhě shí yú rén yì yuē jiā shì shèng shuāi xì quán zhě xǐ nù bù kě jù
损族仕者十余人，议曰：“家世盛衰，系权者喜怒，不可拒。
sǔn yuē jīn chǐ cùn tǔ jiē xiān rén jiù zī fēi wú děng suǒ yǒu ān kě fèng quán chén yá
” 损曰：“今尺寸土皆先人旧赀，非吾等所有，安可奉权臣邪？
qióng dá mìng yě
穷达，命也！
zú bù yǔ
”卒不与。
yán bú yuè shǐ sǔn àn yù qián zhōng yú nián hái
岩不悦，使损按狱黔中，逾年还。
sān qiān jiàng zhōu cì shǐ
三迁绛州刺史。
yán bà qù zhào wèi jǐ shì qiān jīng zhào yǐn
岩罢去，召为给事，迁京兆尹。
yǔ zǎi xiàng lú xié yā bù yè fù chú jǐ shì zhōng
与宰相卢携雅不叶，复除给事中。
shǎn guó jūn luàn zhú guān chá shǐ cuī ráo mìng sǔn dài zhī zhì zé jǐn zhū yǒu zuì zhě
陕虢军乱，逐观察使崔荛，命损代之，至则尽诛有罪者。
bài píng lú jié dù shǐ xǐ tiān píng wèi fù fù liú zú guān xià
拜平卢节度使，徙天平，未赴复留，卒官下。
zàn yuē fu kǒu dào xiān wáng yǔ xíng rú shì rén qí míng yuē dào rú
赞曰：夫口道先王语，行如市人，其名曰“盗儒”。
sēng rú zōng mǐn yǐ fāng zhèng gǎn yán jìn jì dāng guó fǎn fèn sī nì dǎng pái jī suǒ zēng shì shí quán zhèn tiān xià rén zhǐ yuē niú lǐ fēi dào wèi hé
僧孺、宗闵以方正敢言进， 既当国，反奋私昵党，排击所憎，是时权震天下，人指曰“牛李”，非盗谓何？
féng jí xiǎn yá zhěn fú zào sì fù biàn jǐ gù wú zú yán
逢吉险邪，稹浮躁，嗣复辩给，固无足言。
xìng zhǔ chán hūn bù dǐ yú lù zhì shì zhī zuì rén yú
幸主孱昏，不底于戮，治世之罪人欤！