列传·卷一百零六 — 新唐书 — 刘羲叟

chén sān lǐ cáo liú

陈三李曹刘

chén yí xíng zì zhōu dào qí xiān jiāng zuǒ zhū chén yě shì kè yǐng chuān

陈夷行，字周道，其先江左诸陈也，世客颍川。

yóu jìn shì dì zhuó lèi qǐ jū láng shǐ guǎn xiū zhuàn

由进士第，擢累起居郎、史馆修撰。

yǐ láo qiān sī fēng yuán wài láng fán zài suì yǐ lì bù láng zhōng wèi hàn lín xué shì

以劳迁司封员外郎，凡再岁，以吏部郎中为翰林学士。

zhuāng kè tài zǐ zài dōng gōng yí xíng jiān shì dú wǔ rì yī yè wèi tài zǐ jiǎng shuō

庄恪太子在东宫，夷行兼侍读，五日一谒，为太子讲说。

shù qiān zhì gōng bù shì láng

数迁至工部侍郎。

kāi chéng èr nián jìn tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

开成二年，进同中书门下平章事。

ér yáng sì fù li jué xiāng cì fǔ zhèng yí xíng jiè tè yā bù yǔ hé měi yì lùn tiān zǐ qián wǎng wǎng yǔ xiāng qīn duǎn

而杨嗣复、李珏相次辅政，夷行介特，雅不与合，每议论天子前，往往语相侵短。

yí xíng bù néng kān zhé yǐn jí qiú qù wén zōng qiǎn shǐ zhě wèi láo qǐ zhī

夷行不能堪，辄引疾求去，文宗遣使者尉劳起之。

huì yǐ wáng yàn wēi wèi zhōng wǔ jié dù shǐ shǐ xiào zhāng lǐng bīn níng yì jiē chū sì fù

会以王彦威为忠武节度使，史孝章领邠宁，议皆出嗣复。

jí yí xíng duì yán yīng dì wèn chú èr zhèn dāng fǒu

及夷行对延英，帝问：“除二镇当否？

duì yuē gǒu zì shèng zé wú bù dāng zhě

”对曰：“苟自圣择，无不当者。

sì fù yuē ruò yòng rén jǐn chū shàng yì ér dāng gù shàn

”嗣复曰：“若用人尽出上意而当，固善。

rú xiǎo bù chēng xià ān dé hēi rán

如小不称，下安得嘿然？

yí xíng yuē bǐ jiān chén shù gàn quán yuàn bì xià wú dào chí dà ā yǐ zūn shòu rén

”夷行曰：“比奸臣数干权，愿陛下无倒持大阿，以鐏授人。

”夷行曰：“比奸臣数干权，愿陛下无倒持大阿，以𨱔授人。

sì fù yuē gǔ zhě rèn zé bù yí qí huán gōng qì guǎn zhòng yú chóu lǔ qǐ yǒu dào chí lǜ yá

”嗣复曰：“古者任则不疑，齐桓公器管仲于雠虏，岂有倒持虑邪？

dì yǐ qí miàn xiāng chù pō bú yuè

”帝以其面相触，颇不悦。

xiān sháo yuè gōng yù chí zhāng shòu wáng fǔ lǜ yòu shí yí dòu xún zhí dāng yá lùn zòu zhèng tán sì fù xián yǐ xì gù wèi xún zhí jìn míng

仙韶乐工尉迟璋授王府率，右拾遗窦洵直当衙论奏，郑覃、嗣复嫌以细故，谓洵直近名。

yí xíng yuē jiàn guān dāng yá zhèng xū lùn zǎi xiàng dé shī bǐ jiàn gōng ān zú yán zhě

夷行曰：“谏官当衙，正须论宰相得失，彼贱工安足言者？

rán yì bù kě zhì bù yòng

然亦不可置不用。

dì jí xǐ zhāng guāng zhōu zhǎng shǐ yǐ bǎi jiān cì xún zhí

”帝即徙璋光州长史，以百缣赐洵直。

jìn mén xià shì láng

进门下侍郎。

dì cháng guài tiān bǎo zhèng shì bù shàn wèn yáo yuán chóng sòng jǐng yú shí zài fǒu

帝常怪天宝政事不善，问：“姚元崇、宋璟于时在否？

li jué yuē yáo wáng ér sòng ba

”李珏曰：“姚亡而宋罢。

jué yīn tuī yán xuán zōng zì wèi wèi cháng shā yī bù gū ér rèn lǐ lín fǔ zhǒng yí shù shí zú bù yì huò hu

”珏因推言：“玄宗自谓未尝杀一不辜，而任李林甫，种夷数十族，不亦惑乎？

yí xíng yuē bì xià jīn yì yi jiè yǐ quán shǔ rén

” 夷行曰：“陛下今亦宜戒以权属人。

sì fù yuē yí xíng shī yán tài zōng yì bào luàn wèi rén yì yòng fáng xuán líng shí yǒu liù nián rèn wèi zhēng shí yǒu wǔ nián wèi cháng shī dào

”嗣复曰：“夷行失言，太宗易暴乱为仁义，用房玄龄十有六年，任魏徵十有五年，未尝失道。

”嗣复曰：“夷行失言，太宗易暴乱为仁义，用房玄龄十有六年，任魏征十有五年，未尝失道。

rén zhǔ yòng zhōng liáng jiǔ yì zhì yòng xié nìng yī rì duō yǐ

人主用忠良久益治，用邪佞一日多矣。

shí yòng guō wèi fang zhōu cì shǐ yòu shí yí sòng yuán lùn bù kě xī guǒ zuò zāng bài

”时用郭为坊州刺史，右拾遗宋邧论不可，肸果坐赃败。

dì yù shǎng yuán yí xíng yuē jiàn guān lùn shì shì qí zhí ruò yī shì shàn zhé jìn guān kǒng hòu bù miǎn yǒu sī

帝欲赏邧，夷行曰： “谏官论事是其职，若一事善辄进官，恐后不免有私。

yí xíng gài zhuān dǐ sì fù

”夷行盖专诋嗣复。

yòu sù shàn tán yīn zhù qí lì yǐ pái shé péng dǎng

又素善覃，阴助其力，以排折朋党。

shì shí suī tiān zǐ yì è qí tài guò ēn lǐ suì shuāi ba wèi lì bù shàng shū xún bài huá zhōu cì shǐ

是时，虽天子亦恶其太过，恩礼遂衰，罢为吏部尚书，寻拜华州刺史。

wǔ zōng jí wèi zhào wèi yù shǐ dài fū é hái mén xià shì láng píng zhāng shì jìn wèi shàng shū zuǒ pú yè

武宗即位，召为御史大夫，俄还门下侍郎平章事，进位尚书左仆射。

yí xíng yǔ cuī gǒng jù bài nǎi zòu pú yè shǐ shì shì shòu sì pǐn guān bài wú zhuó lìng

夷行与崔珙俱拜，乃奏：“仆射始视事，受四品官拜，无著令。

bǐ rì zuǒ yòu chéng lì bù shì láng yù shǐ zhōng chéng jiē wèi pú yè bài jiē xià wèi zhī gé pǐn zhì jìng

比日左右丞、吏部侍郎、御史中丞皆为仆射拜阶下，谓之‘隔品致敬’。

zhǔn lǐ huáng tài zǐ jiàn shàng tái qún guān qún guān xiān bài ér hòu dá yǐ wú èr shàng yě

准礼，皇太子见上台群官，群官先拜而后答，以无二上也。

pú yè yǔ sì pǐn guān bìng liè cháo tíng bù róng dú yōu

仆射与四品官并列朝廷，不容独优。

qián rì zhèng yú qìng zhe pú yè shàng yí wèi gé pǐn guān wú kàng lǐ

前日郑余庆著《仆射上仪》，谓隔品官无亢礼。

shí dòu yì zhí rèn yù shǐ zhōng chéng yì bù kě

时窦易直任御史中丞，议不可。

jí yì zhí zì wèi pú yè nǎi wàng qián yì dāng shí bǐ yàn zhī

及易直自为仆射，乃忘前议，当时鄙厌之。

chén děng bù yuàn yǐ shī lǐ sù qiào yú shí

臣等不愿以失礼速诮于时。

qiě kāi yuán yuán nián yǐ zuǒ yòu pú yè wèi zuǒ yòu chéng xiàng wèi cì sān gōng sān gōng shàng rì dá bài ér pú yè shòu zhī fēi shì

且开元元年，以左右仆射为左右丞相，位次三公，三公上日答拜，而仆射受之，非是。

wàng chì suǒ sī yuē sān gōng shàng yí zhe dìng lìng

望敕所司约《三公上仪》，著定令。

zhào kě

” 诏可。

shǐ lèi cháo fēn yì bù jué zhì yí xíng suì dìng

始，累朝纷议不决，至夷行遂定。

yǐ zú jí qǐ shēn ba wèi tài zǐ tài bǎo yǐ jiǎn jiào sī kōng wèi hé zhōng jié dù shǐ zú

以足疾乞身，罢为太子太保，以检校司空为河中节度使，卒。

li shēn zì gōng chuí zhōng shū lìng jìng xuán zēng sūn

李绅，字公垂，中书令敬玄曾孙。

shì huàn nán fāng kè rùn zhōu

世宦南方，客润州。

shēn liù suì ér gū āi děng chéng rén

绅六岁而孤，哀等成人。

mǔ lú gōng shòu zhī xué

母卢，躬授之学。

wéi rén duǎn xiǎo jīng hàn yú shī zuì yǒu míng shí hào duǎn lǐ

为人短小精悍，于诗最有名，时号“短李”。

sū zhōu cì shǐ wéi xià qīng shù chēng zhī

苏州刺史韦夏卿数称之。

zàng mǔ yǒu wū xián zhī zhuì qiàn chē

葬母，有乌衔芝坠輤车。

yuán hé chū zhuó jìn shì dì bǔ guó zǐ zhù jiào bù lè zhé qù

元和初，擢进士第，补国子助教，不乐，辄去。

kè jīn líng li qí ài qí cái pì zhǎng shū jì

客金陵，李锜爱其才，辟掌书记。

qí jìn bù fǎ bīn kè mò gǎn yán shēn shù jiàn bù rù

锜浸不法，宾客莫敢言，绅数谏，不入；

yù qù bù xǔ

欲去，不许。

huì shǐ zhě zhào qí chēng jí liú hòu wáng dàn wèi jù xíng qí nù yīn jiào shì jī shí zhī jí xié shǐ zhě wèi zhòng zòu tiān zǐ xìng de liú

会使者召锜，称疾，留后王澹为具行，锜怒，阴教士脔食之，即胁使者为众奏天子，幸得留。

qí zhào shēn zuò shū zuò qí qián shēn yáng bù lì zhì bù néng wèi zì xià bǐ zhé tú qù jìn shù zhǐ

锜召绅作疏，坐锜前，绅阳怖栗，至不能为字，下笔辄涂去，尽数纸。

qí nù mà yuē hé gǎn ěr bù dàn sǐ yá

锜怒骂曰：“何敢尔，不惮死邪？

duì yuē shēng wèi cháng jiàn jīn gé jīn de sǐ wèi xìng

”对曰：“生未尝见金革，今得死为幸。

jí zhù yǐ rèn lìng yì zhǐ fù rán

”即注以刃，令易纸，复然。

huò yán xǔ zòng néng jūn zhōng shū shēn bù zú yòng

或言许纵能军中书，绅不足用。

zhào zòng zhì cāo shū rú suǒ yù jí qiú shēn yù zhōng qí zhū nǎi miǎn

召纵至，操书如所欲，即囚绅狱中，锜诛，乃免。

huò yù yǐ wén xiè yuē běn jī yú yì fēi shì míng yě

或欲以闻，谢曰：“本激于义，非市名也。

nǎi zhǐ

”乃止。

于是成子留了下来。

jiǔ zhī cóng pì shān nán guān chá fǔ

久之，从辟山南观察府。

mù zōng zhào wèi yòu shí yí hàn lín xué shì yǔ lǐ dé yù yuán zhěn tóng shí hào sān jùn

穆宗召为右拾遗、翰林学士，与李德裕、元稹同时，号“三俊”。

lèi zhuó zhōng shū shè rén

累擢中书舍人。

zhěn wèi zǎi xiàng ér li féng jí jiào rén gào yú fāng shì zhěn suì ba

稹为宰相，而李逢吉教人告于方事，稹遂罢；

yù yǐn niú sēng rú jù shēn děng zài jìn jìn jǔ jiě nǎi shòu dé yù zhè xi guān chá shǐ

欲引牛僧孺，惧绅等在禁近沮解，乃授德裕浙西观察使。

sēng rú fǔ zhèng yǐ shēn wèi yù shǐ zhōng chéng gù qí qì gāng biàn yì cī lèi ér hán yù jìng zhí nǎi yǐ yù wèi jīng zhào yǐn jiān yù shǐ dài fū miǎn tái cān yǐ jī shēn

僧孺辅政，以绅为御史中丞，顾其气刚卞，易疵累，而韩愈劲直，乃以愈为京兆尹，兼御史大夫，免台参以激绅。

shēn yù guǒ bù xiāng xià gèng chí tái fǔ gù shì lùn jié wǎng fǎn dǐ jié fēn rán yáo shì jiē ba zhī yǐ shēn wèi jiāng xī guān chá shǐ

绅、愈果不相下，更持台府故事，论诘往反，诋讦纷然，繇是皆罢之，以绅为江西观察使。

dì sù hòu yù shēn qiǎn shǐ zhě jiù dì láo cì yǐ wéi lè wài qiān shēn qì yán wèi féng jí zhòng shāng

帝素厚遇绅，遣使者就第劳赐，以为乐外迁，绅泣言为逢吉中伤。

rù xiè yòu zì chén suǒ yǐ rán dì wù gǎi hù bù shì láng

入谢，又自陈所以然，帝悟，改户部侍郎。

féng jí zhōng yù xiàn zhī

逢吉终欲陷之。

shēn zú zǐ yú yǒu wén xué míng yǐn jū huá yáng zì yán bù yuàn shì shí lái shěng shēn yā yǔ bǎi qí chéng xī fàn shàn

绅族子虞，有文学名，隐居华阳，自言不愿仕，时来省绅，雅与柏耆、程昔范善。

jí qí wèi shí yí yú yǐ shū qiú jiàn shēn è qí wú lì cāo tòng qiào zhī

及耆为拾遗，虞以书求荐，绅恶其无立操，痛诮之。

yú shī wàng hòu zhì jīng shī xī bào shēn suǒ yán yú féng jí

虞失望，后至京师，悉暴绅所言于逢吉。

féng jí zī nù nǎi yòng zhāng yòu xīn li xù děng jì zhuó yú xī fàn yǔ liú qī chu jiē wèi shí yí yǐ cì shēn xì nèi jié zhōng rén wáng shǒu chéng zì zhù

逢吉滋怒，乃用张又新、李续等计，擢虞、昔范与刘栖楚皆为拾遗，以伺绅隙，内结中人王守澄自助。

huì jìng zōng lì féng jí zhī shēn shī shì kě chéng shǐ shǒu chéng cóng róng zòu yán xiān dì shǐ yì lì tài zǐ dù yuán yǐng li shēn quàn lì shēn wáng dú zǎi xiàng féng jí qǐng lì bì xià ér li xù li yú zhù zhī

会敬宗立，逢吉知绅失势可乘，使守澄从容奏言：“先帝始议立太子，杜元颖、李绅劝立深王，独宰相逢吉请立陛下，而李续、李虞助之。

féng jí chéng jiàn yán shēn cháng bù lì yú bì xià qǐng zhú zhī

”逢吉乘间言绅尝不利于陛下，请逐之。

dì chū jí wèi bù néng biàn nǎi biǎn shēn wèi duān zhōu sī mǎ

帝初即位，不能辨，乃贬绅为端州司马。

qī chu děng nù de shàn dì jiē qiè chǐ

栖楚等怒得善地，皆切齿。

zhào xià bǎi guān hè féng jí wéi yòu shí yí wú sī bù wǎng féng jí chì sī lìng gào dà xíng sàng yú tǔ bō

诏下，百官贺逢吉，唯右拾遗吴思不往，逢吉斥思，令告大行丧于吐蕃。

cǐ shí rén wú gǎn yán zhě wéi wéi chù hòu lǚ yán shēn wang zhé féng jí zhī jiān

此时，人无敢言者，惟韦处厚屡言绅枉，折逢吉之奸。

hòu tiān zi yú jìn zhōng de xiān dì shǒu jiān shū yī sì fā zhī jiàn péi dù yuán yǐng shēn sān shū qǐng lì dì wèi sì shǐ dà gǎn wù xī fén féng jí dǎng suǒ shàng bàng shū

后天子于禁中得先帝手缄书一笥，发之，见裴度、元颖、绅三疏请立帝为嗣，始大感悟，悉焚逢吉党所上谤书。

shǐ shēn nán zhú lì fēng kāng jiān tuān lài xiǎn sè wéi chéng zhǎng liú nǎi jì

始，绅南逐，历封、康间，湍濑险涩，惟乘涨流乃济。

kāng zhōu yǒu ǎo lóng cí jiù chuán néng zhì yún yǔ shēn yǐ shū dǎo é ér dà zhǎng

康州有媪龙祠，旧传能致云雨，绅以书祷，俄而大涨。

bǎo lì shè lìng bù yán zuǒ jiàng guān yǔ liàng yí chù hòu zhí zhēng zhào wèi zhuī dìng de xǐ jiāng zhōu zhǎng shǐ qiān chú shòu èr zhōu cì shǐ

宝历赦令不言左降官与量移，处厚执争，诏为追定，得徙江州长史，迁滁、寿二州刺史。

huò shān duō hǔ xié chá zhě bìng zhī zhì jī jǐng fā mín jì shè bù néng zhǐ

霍山多虎，撷茶者病之，治机阱，发民迹射，不能止。

shēn zhì jǐn qù zhī hǔ bù wéi bào

绅至，尽去之，虎不为暴。

yǐ tài zi bīn kè fēn sī dōng dōu

以太子宾客分司东都。

tài hé zhōng lǐ dé yù dāng guó zhuó shēn zhè dōng guān chá shǐ

太和中，李德裕当国，擢绅浙东观察使。

li zōng mǐn fāng de jūn fù yǐ tài zi bīn kè fēn sī

李宗闵方得君，复以太子宾客分司。

kāi chéng chū zhèng tán yǐ shēn wèi hé nán yǐn

开成初，郑覃以绅为河南尹。

hé nán duō è shào huò wēi mào sàn yī jī dà qiú shī guān dào chē mǎ bù gǎn qián

河南多恶少，或危帽散衣，击大球，尸官道，车马不敢前。

shēn zhì gāng yán jiē wàng fēng dùn qù

绅治刚严，皆望风遁去。

qiān xuān wǔ jié dù shǐ

迁宣武节度使。

dà hàn huáng bù rù jìng

大旱，蝗不入境。

wǔ zōng jí wèi xǐ huái nán zhào bài zhōng shū shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì jìn shàng shū yòu pú yè mén xià shì láng fēng zhào jùn gōng

武宗即位，徙淮南，召拜中书侍郎、同中书门下平章事，进尚书右仆射、门下侍郎，封赵郡公。

jū wèi sì nián yǐ zú huǎn bù rèn cháo yè cí wèi yǐ jiǎn jiào yòu pú yè píng zhāng shì fù jié dù huái nán

居位四年，以足缓不任朝谒，辞位，以检校右仆射平章事，复节度淮南。

zú zèng tài wèi shì wén sù

卒，赠太尉，谥文肃。

shǐ fēng rén wú rǔ nà zhě sháo zhōu cì shǐ wǔ líng xiōng zi yě

始，沣人吴汝纳者，韶州刺史武陵兄子也。

wǔ líng zuò zāng biǎn pān zhōu sī hù cān jūn sǐ rǔ nà jiā bèi zhú jiǔ bù tiáo

武陵坐赃贬潘州司户参军死，汝纳家被逐，久不调。

shí li jí fǔ rèn zǎi xiàng rǔ nà yuàn zhī hòu suì fù zōng mǐn dǎng zhōng

时李吉甫任宰相，汝纳怨之，后遂附宗闵党中。

huì chāng shí wèi yǒng níng wèi dì xiāng wèi jiāng dū wèi

会昌时，为永宁尉，弟湘为江都尉。

bù rén sòng xiāng shòu zāng láng jí shēn qǔ mín yán yuè nǚ

部人讼湘受赃狼籍，身娶民颜悦女。

shēn shǐ guān chá pàn guān wèi xíng jū xiāng zuì míng bái lùn bào shā zhī

绅使观察判官魏铏鞫湘，罪明白，论报杀之。

shí yì zhě wèi wú shì shì yǔ zǎi xiàng yǒu xián yí shēn nèi gù wàng zhī chéng qí zuì

时，议者谓吴氏世与宰相有嫌，疑绅内顾望，织成其罪。

jiàn guān lǚ lùn liè zhào qiǎn yù shǐ cuī yuán zǎo fù àn yuán zǎo yán xiāng dào yòng chéng liáng qián yǒu zhuàng qǔ bù rén nǚ bù shí àn yuè cháng wèi qīng zhōu yá tuī ér qī wáng gù yī guān nǚ bù yīng zuò

谏官屡论列，诏遣御史崔元藻覆按，元藻言湘盗用程粮钱有状，娶部人女不实，按悦尝为青州衙推，而妻王故衣冠女，不应坐。

谏官屡论列，诏遣御史崔元藻复按，元藻言湘盗用程粮钱有状，娶部人女不实，按悦尝为青州衙推，而妻王故衣冠女，不应坐。

dé yù è yuán zǎo chí liǎng duān zòu biǎn yá zhōu sī hù cān jūn

德裕恶元藻持两端，奏贬崖州司户参军。

xuān zōng lì dé yù qù wèi shēn yǐ zú

宣宗立，德裕去位，绅已卒。

cuī xuàn děng jiǔ bù dé zhì dǎo rǔ nà shǐ wèi xiāng sòng yán xiāng sù zhí wéi rén wū miè dà xiào zhòng láo wǔ mù bèi tǐ lì zhì yǐ qǔ qī zī yìng jié zāng

崔铉等久不得志，导汝纳使为湘讼，言：“湘素直，为人诬蔑，大校重牢，五木被体，吏至以娶妻资媵结赃。

qiě yán yán yuè gù shì zú xiāng zuì jiē bù dàng sǐ shēn wǎng shā zhī

”且言：“颜悦故士族，湘罪皆不当死，绅枉杀之。

yòu yán xiāng sǐ shēn lìng jí yì bù dé guī zàng

”又言：“湘死，绅令即瘗，不得归葬。

àn shēn yǐ jiù zǎi xiàng zhèn yī fāng zì wēi quán

按绅以旧宰相镇一方，恣威权。

fán lù yǒu zuì yóu dài qiū fēn

凡戮有罪，犹待秋分；

xiāng wú gū shèng xià bèi shā

湘无辜，盛夏被杀。

cuī yuán zǎo xián dé yù chì jǐ jí fān qí cí yīn yán yù shǐ fù yù hái jiē duì tiān zǐ bié bái shì fēi dé yù quán yà tiān xià shǐ bù dé duì jù yù bù fù yǒu sī dàn yòng shēn zòu ér tián xiāng sǐ

”崔元藻衔德裕斥己，即翻其辞，因言：“御史覆狱还，皆对天子别白是非，德裕权轧天下，使不得对，具狱不付有司，但用绅奏而寘湘死。

shì shí

”是时，

dé yù yǐ shī quán

德裕已失权，

ér zōng mǐn gù dǎng líng hú táo cuī xuàn bái mǐn zhōng jiē dāng lù

而宗闵故党令狐綯、崔铉、白敏中皆当路，

而宗闵故党令狐绹、崔铉、白敏中皆当路，

yīn shì chěng hàn

因是逞憾，

yǐ lì yòu dòng yuán zǎo děng

以利诱动元藻等，

shǐ sān sī jié shēn zhàng yuè zuò fān

使三司结绅杖钺作籓，

nüè shā liáng píng

虐杀良平，

zhǔn shén lóng zhào shū

准神龙诏书，

kù lì mò zhě guān jué jiē duó

酷吏殁者官爵皆夺，

zǐ sūn bù dé jìn huàn

子孙不得进宦，

shēn suī wáng

绅虽亡，

qǐng cóng chūn qiū lù sǐ zhě zhī bǐ

请从《春秋》戮死者之比。

zhào xuē shēn sān guān zǐ sūn bù dé shì

诏削绅三官，子孙不得仕。

biǎn dé yù děng zhuó rǔ nà zuǒ shí yí yuán zǎo wǔ gōng lìng

贬德裕等，擢汝纳左拾遗，元藻武功令。

shǐ shēn yǐ wén yì jié cāo jiàn yòng ér lǚ wèi yuàn chóu suǒ hén què zú néng zì shēn qí cái yǐ míng wèi zhōng

始，绅以文艺节操见用，而屡为怨仇所拫却，卒能自伸其才，以名位终。

suǒ zhì wu wèi wēi liè huò xiàn bào kè gù suī méi ér zuò xiāng yuān yún

所至务为威烈，或陷暴刻，故虽没而坐湘冤云。

li ràng yí zì dá xīn xì běn lǒng xī

李让夷，字达心，系本陇西。

zhuó jìn shì dì pì zhèn guó li jiàng fǔ pàn guān

擢进士第，辟镇国李绛府判官。

yòu cóng xi chuān dù yuán yǐng mù fǔ

又从西川杜元颖幕府。

yǔ sòng shēn xī shàn shēn xī wèi hàn lín xué shì jiàn ràng yí yòu shí yí é zhào bài xué shì

与宋申锡善，申锡为翰林学士，荐让夷右拾遗，俄召拜学士。

sù shàn xuē tíng lǎo tíng lǎo bù chì xì jiǎn shù yǐn jiǔ bù zhì zhí bà qù zuò shì yì duó zhí

素善薛廷老，廷老不饬细检，数饮酒不治职，罢去，坐是亦夺职。

lěi jìn jiàn yì dài fū

累进谏议大夫。

kāi chéng chū qǐ jū shè rén li bāo miǎn wén zōng wèi li shí yuē chǔ suì liáng yǐ jiàn yì dài fū jiān qǐ jū láng jīn jiàn yì shuí yú

开成初，起居舍人李褒免，文宗谓李石曰：“褚遂良以谏议大夫兼起居郎，今谏议谁欤？

kě yán qí rén

可言其人。

shí yǐ féng dìng sūn jiǎn xiāo chù li ràng yí duì dì yuē ràng yí kě yě

”石以冯定、孙简、萧俶、李让夷对，帝曰：“让夷可也。

li gù yán qǐng yòng cuī qiú zhāng cì zōng

” 李固言请用崔球、张次宗。

zhèng tán yuē qiú gù yǔ li zōng mǐn shàn qiě jì zhù cāo bǐ zài chì chí xià suǒ shū wèi hòu shì fǎ bù kě yòng dǎng rén

郑覃曰：“球故与李宗闵善，且记注操笔在赤墀下，所书为后世法，不可用党人。

ruò péi zhōng rú li ràng yí chén bù gǎn yǒu yán

若裴中孺、李让夷，臣不敢有言。

nǎi jué yòng ràng yí jìn zhōng shū shè rén

”乃决用让夷，进中书舍人。

jì ér li jué yáng sì fù yǐ tán zhī jiàn zhōng dì shì bù dé qiān

既而李珏、杨嗣复以覃之荐，终帝世不得迁。

wǔ zōng chū lǐ dé yù fù rù sān qiān zhì shàng shū yòu chéng bài zhōng shū shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

武宗初，李德裕复入，三迁至尚书右丞，拜中书侍郎、同中书门下平章事。

lù zhōu píng jiǎn jiào shàng shū yòu pú yè

潞州平，检校尚书右仆射。

xuān zōng lì jìn sī kōng mén xià shì láng wèi dà xíng shān líng shǐ

宣宗立，进司空、门下侍郎，为大行山陵使。

wèi fù tǔ bài huái nán jié dù shǐ

未复土，拜淮南节度使。

yǐ jí yuàn hái zú yú dào zèng sī tú

以疾愿还，卒于道，赠司徒。

ràng yí lián jiè bù wàng jiāo wèi suī xiǎn jù yǐ jiǎn yuē zì jiāng wèi shì zī měi

让夷廉介不妄交，位虽显剧，以俭约自将，为世咨美。

cáo què zì gāng zhōng hé nán hé nán rén

曹确，字刚中，河南河南人。

zhuó jìn shì dì lì jiàn zhōng wài guān lèi bài bīng bù shì láng

擢进士第，历践中外官，累拜兵部侍郎。

yì zōng xián tōng zhōng yǐ běn guān tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì é jìn zhōng shū shì láng

懿宗咸通中，以本官同中书门下平章事，俄进中书侍郎。

què suì rú shù qì shí fāng zhòng dòng xún fǎ dù

确邃儒术，器识方重，动循法度。

shí dì báo yú dé nì chǒng yōu rén li kě jí

时帝薄于德，昵宠优人李可及。

kě jí zhě néng xīn shēng zì dù qǔ cí diào xin qī zhé jīng shī tōu báo shào nián zhēng mù zhī hào wèi pāi dàn

可及者，能新声，自度曲，辞调忄妻折，京师媮薄少年争慕之，号为“拍弹”。

tóng chāng gōng zhǔ sàng bì dì yǔ guō shū fēi dào niàn bù yǐ kě jí wèi dì zào qū yuē tàn bǎi nián jiào wǔ zhě shù bǎi jiē zhū cuì xiàng shì kè huà yú lóng dì yī dù yòng zēng wǔ qiān yǐ qū zuò cí āi sī péi huí wén zhě jiē tì xià

同昌公主丧毕，帝与郭淑妃悼念不已，可及为帝造曲，曰《叹百年》，教舞者数百，皆珠翠襐饰，刻画鱼龙地衣，度用缯五千，倚曲作辞，哀思裴回，闻者皆涕下。

wǔ què zhū bǎo fù de dì yǐ wéi tiān xià zhī zhì bēi yù chǒng zhī

舞阕，珠宝覆地，帝以为天下之至悲，愈宠之。

jiā cháng qǔ fù dì yuē dì qù wú dāng cì jiǔ

家尝娶妇，帝曰：“第去，吾当赐酒。

é ér shǐ zhě fù èr yín dāng yǔ zhī jiē zhū zhēn yě

”俄而使者负二银珰与之，皆珠珍也。

kě jí píng ēn héng shén rén wú gǎn chì suì zhuó wèi wēi wèi jiāng jūn

可及凭恩横甚，人无敢斥，遂擢为威卫将军。

què yuē tài zōng zhuó lìng wén wǔ guān liù bǎi sì shí sān wèi fáng xuán líng yuē zhèn shè cǐ dài tiān xià xián shì

确曰：“太宗著令，文武官六百四十三，谓房玄龄曰：‘朕设此待天下贤士。

gōng shāng zá liú jiǎ shǐ jì chū děng yí zhèng dāng hòu gěi yǐ cái bù kě jiǎ yǐ guān yǔ xián zhě bǐ jiān lì tóng zuò shí yě

工商杂流，假使技出等夷，正当厚给以财，不可假以官，与贤者比肩立、同坐食也。

wén zōng yù yǐ lè gōng yù chí zhāng wèi wáng fǔ lǜ shí yí dòu xún zhí gù zhēng zú shòu guāng zhōu zhǎng shǐ

’文宗欲以乐工尉迟璋为王府率，拾遗窦洵直固争，卒授光州长史。

jīn ér wèi jiāng jūn bù kě

今而位将军，不可。

dì bù tīng

”帝不听。

zhì xī zōng lì shǐ biǎn sǐ

至僖宗立，始贬死。

fāng xìng shí wéi què lǚ yán zhī

方幸时，惟确屡言之。

ér shén cè zhōng wèi xī mén jì xuán zhě yì gāng gěng wèi kě jí yuē rǔ yǐ qiǎo nìng huò tiān zǐ dāng zú miè

而神策中尉西门季玄者，亦刚鲠，谓可及曰：“汝以巧佞惑天子，当族灭！

cháng jiàn qí shòu cì wèi yuē jīn zài yǐ guān chē hòu jí mò yì dāng ěr

”尝见其受赐，谓曰：“今载以官车，后籍没亦当尔。

què jū wèi liù nián jìn shàng shū yòu pú yè yǐ tóng píng zhāng shì chū wèi zhèn hǎi jié dù shǐ xǐ hé zhōng zú

确居位六年，进尚书右仆射，以同平章事出为镇海节度使，徙河中，卒。

shǐ bì xián yǔ què tóng zǎi xiàng jù yǒu yǎ wàng shì wèi cáo bì yún

始，毕諴与确同宰相，俱有雅望，世谓“曹毕”云。

始，毕𫍯与确同宰相，俱有雅望，世谓“曹毕”云。

dì fén yǐ zhōng wǔ jūn jié dù shǐ rù wèi hù bù shì láng pàn dù zhī zú

弟汾，以忠武军节度使入为户部侍郎，判度支，卒。

liú zhān zì jǐ zhī qí xiān chū péng chéng hòu xǐ guì yáng

刘瞻，字几之，其先出彭城，后徙桂阳。

jǔ jìn shì bó xué hóng cí jiē zhōng

举进士、博学宏词，皆中。

xú shāng pì shǔ yán tiě fǔ lèi qiān tài cháng bó shì

徐商辟署盐铁府，累迁太常博士。

liú tuàn zhí zhèng jiàn wèi hàn lín xué shì bài zhōng shū shè rén jìn chéng zhǐ

刘彖执政，荐为翰林学士，拜中书舍人，进承旨。

chū wèi hé dōng jié dù shǐ

出为河东节度使。

xián tōng shí yī nián yǐ zhōng shū shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

咸通十一年，以中书侍郎同中书门下平章事。

tóng chāng gōng zhǔ hōng yì zōng bǔ tài yī hán shào zōng děng sòng zhào yù dǎi xì zōng zú shù bǎi rén

同昌公主薨，懿宗捕太医韩绍宗等送诏狱，逮系宗族数百人。

zhān yù jiàn guān jiē yī wéi wú gǎn yán jí zì shàng shū gù zhēng shào zōng qióng qí shù bù néng xiào qíng yǒu kě jīn

瞻喻谏官，皆依违无敢言，即自上疏固争：“绍宗穷其术不能效，情有可矜。

bì xià xùn ài nǚ qiú píng mín fèn bù gù nán qǔ sì bào bù míng zhī bàng

陛下徇爱女，囚平民，忿不顾难，取肆暴不明之谤。

dì dà nù jí rì cì bà yǐ jiǎn jiào xíng bù shàng shū tóng píng zhāng shì wéi jīng nán jié dù shǐ

”帝大怒，即日赐罢，以检校刑部尚书、同平章事为荆南节度使。

lù yán wéi bǎo héng cóng wèi è yán wén dì é chì lián zhōu cì shǐ

路岩、韦保衡从为恶言闻帝，俄斥廉州刺史。

yú shì hàn lín xué shì zhèng tián yǐ zé zhào bù shēn qiè yù shǐ zhōng chéng sūn huáng jiàn yì dài fū gāo xiāng děng zuò yǔ zhān shàn fēn biǎn lǐng nán

于是，翰林学士郑畋以责诏不深切，御史中丞孙瑝、谏议大夫高湘等坐与瞻善，分贬岭南。

yán děng shū wèi xián àn tú shì huān zhōu dào wàn lǐ jí biǎn huān zhōu sī hù cān jūn shì mìng li yǔ zuò zhào jí dǐ jiāng suì shā zhī

岩等殊未慊，按图视驩州道万里，即贬驩州司户参军事，命李庾作诏极诋，将遂杀之。

tiān xià wèi zhān gěng zhèng tè wèi chán jǐ jǔ yǐ wéi yuān

天下谓瞻鲠正，特为谗挤，举以为冤。

yōu zhōu jié dù shǐ zhāng gōng sù shàng shū shēn jiě yán děng bù gǎn hài

幽州节度使张公素上疏申解，岩等不敢害。

xī zōng lì xǐ kāng guó èr zhōu cì shǐ yǐ xíng bù shàng shū zhào fù yǐ zhōng shū shì láng píng zhāng shì jū wèi sān yuè zú

僖宗立，徙康、虢二州刺史，以刑部尚书召，复以中书侍郎平章事，居位三月卒。

zhān wéi rén lián yuē suǒ de fèng yǐ yú jì qīn jiù zhī jù kùn zhě jiā bù liú chǔ

瞻为人廉约，所得俸以余济亲旧之窭困者，家不留储。

wú dì shè sì fāng xiàn kuì bù jí mén xíng jǐ zhōng shǐ wán jié

无第舍，四方献馈不及门，行己终始完洁。

dì zhù zì yuán dé xìng rén xiào yòu shí yǔ zhū xiōng yóu zhì shí yǐn qǔ zuì xià zhě

弟助，字元德，性仁孝，幼时与诸兄游，至食饮，取最下者。

jí zhǎng néng wén cí xǐ huáng lǎo yán

及长，能文辞，喜黄老言。

nián èr shí zú

年二十卒。

li wèi zì mào xiū xì běn lǒng xī

李蔚，字茂休，系本陇西。

jǔ jìn shì shū pàn bá cuì jiē zhōng

举进士、书判拔萃，皆中。

bài jiān chá yù shǐ zhuó lèi shàng shū yòu chéng

拜监察御史，擢累尚书右丞。

yì zōng huò fú tú cháng fàn wàn sēng jìn zhōng zì wèi zàn bài

懿宗惑浮屠，常饭万僧禁中，自为赞呗。

wèi shàng shū qiē jiàn yǐn dí rén jié yáo yuán chóng xīn tì fǒu suǒ yán jī bìng shí bì

蔚上疏切谏，引狄仁杰、姚元崇、辛替否所言，讥病时弊。

dì bù tīng dàn yǐ xū lǐ bāo dá

帝不听，但以虚礼褒答。

é bài jīng zhào yǐn tài cháng qīng

俄拜京兆尹、太常卿。

chū wèi xuān wǔ jié dù shǐ xǐ huái nán

出为宣武节度使，徙淮南。

dài hái mín yì què qǐng liú zhào xǔ yī suì

代还，民诣阙请留，诏许一岁。

xī zōng qián fú chū yǐ lì bù shàng shū tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

僖宗乾符初，以吏部尚书同中书门下平章事。

僖宗干符初，以吏部尚书同中书门下平章事。

ba wèi dōng dōu liú shǒu

罢为东都留守。

hé dōng luàn shā qí shuài cuī jì kāng yòng bīn níng li kǎn dài zhī shì bù fù yǐ wèi cháng zài tài yuán fǔ yǒu huì zhèng wéi rén suǒ huái bài hé dōng jié dù shǐ tóng píng zhāng shì

河东乱，杀其帅崔季康，用邠宁李侃代之，士不附，以蔚尝在太原府有惠政，为人所怀，拜河东节度使，同平章事。

zhì zhèn sān rì zú

至镇三日，卒。

shǐ yì zōng chéng ān guó cí cì bǎo zuò èr dù gāo èr zhàng gòu yǐ shěn tán tu xiū lòu lóng fèng pā jīn kòu zhī shàng shī fù zuò chén jīng jǐ qí qián sì yú lì ruì niǎo shén rén gāo shù chǐ dèng dào yǐ shēng qián bèi xiù náng jǐn chān zhēn lì jīng jué

始，懿宗成安国祠，赐宝坐二，度高二丈，构以沈檀，涂髹，镂龙凤葩■，金扣之，上施复坐，陈经几其前，四隅立瑞鸟神人，高数尺，磴道以升，前被绣囊锦襜，珍丽精绝。

xián tōng shí sì nián chūn zhào yíng fó gǔ fèng xiáng huò yán xī xiàn zōng cháng wèi cǐ é yàn jià

咸通十四年春，诏迎佛骨凤翔，或言：“昔宪宗尝为此，俄晏驾。

dì yuē shǐ zhèn shēng jiàn zhī sǐ wú hèn

” 帝曰：“使朕生见之，死无恨！

nǎi yǐ jīn yín wèi shā zhū yù wèi zhàng kǒng yù zhōu shì zhī xiǎo zhě xún zhàng gāo zhì bèi kè tán wèi yán zhù bì cè tu huáng jīn měi yī shā shù bǎi rén jǔ zhī

”乃以金银为刹，珠玉为帐，孔鹬周饰之，小者寻丈，高至倍，刻檀为檐注，陛墄涂黄金，每一刹，数百人举之。

xiāng yú qián hòu xì dào zhui zhū sè sè fān gài cán cǎi yǐ wéi zhuàng jié fèi wú zī xiàn

香舆前后系道，缀珠瑟瑟幡盖，残彩以为幢节，费无赀限。

xià sì yuè zhì cháng ān cǎi guān jiā lù qí tú dǎo wèi

夏四月，至长安，彩观夹路，其徒导卫。

tiān zǐ yù ān fú lóu yíng bài zhì qì xià

天子御安福楼迎拜，至泣下。

zhào cì liǎng jiē sēng jīn bì jīng shī qí lǎo jí jiàn yuán hé shì zhě xī hòu cì zhī

诏赐两街僧金币，京师耆老及见元和事者，悉厚赐之。

bù chěng xiǎo rén zhì duàn bì zhǐ liú xiě mǎn dào

不逞小人至断臂指，流血满道。

suǒ guò xiāng jù jiē póu tǔ wèi shā xiāng wàng yú tu zhēng yǐ jīn cuì wěn shì

所过乡聚，皆裒土为刹，相望于涂，争以金翠抆饰。

chuán yán shā xī zhèn yáo ruò yǒu guāng jǐng yún

传言刹悉震摇，若有光景云。

jīng shī gāo zī xiāng yǔ jí dà qú zuò zēng tái màn quē zhù shuǐ yín wèi chí jīn yù wèi shù mù jù sāng mén luō xiàng kǎo gǔ míng luó jì rì yè

京师高赀相与集大衢，作缯台缦阙，注水银为池，金玉为树木，聚桑门罗像，考鼓鸣螺继日夜。

jǐn chē xiù yú zài gē wǔ cóng zhī

锦车绣舆，载歌舞从之。

qiū qī yuè dì bēng

秋七月，帝崩。

fāng rén zhǔ gān xīn dǔ xiàng rú wèi yán zhě shén duō jiē bù néng jiù

方人主甘心笃向，如蔚言者甚多，皆不能救。

xī zōng lì zhào guī qí gǔ dōu rén qí dié cí jiàn huò wū yè liú tì

僖宗立，诏归其骨，都人耆耋辞饯，或呜咽流涕。

zàn yuē rén zhī huò guài shén yě shén zāi

赞曰：人之惑怪神也，甚哉！

ruò fú zhě tè xī yù yī gǎo rén ěr

若佛者，特西域一槁人耳。

luǒ diān lù zú yǐ qǐ shí zì zī qú rǔ qí shēn bīng yíng shān fán xíng yī gài zhī kǔ běn wú qiú yú rén tú shǔ shāo shāo cóng zhī

裸颠露足，以乞食自资，癯辱其身，屏营山樊，行一概之苦，本无求于人，徒属稍稍从之。

rán qí yán huāng máng màn mǐ yí huàn biàn xiàn shàn tuī bù yàn wú shí zhī shì yǐ guǐ shén sǐ shēng guàn wèi yī tiáo jù zhī bù yí

然其言荒茫漫靡，夷幻变现，善推不验无实之事，以鬼神死生贯为一条，据之不疑。

póu shì yù qì qīn shǔ dà dǐ yǔ huáng lǎo xiāng chū rù

掊嗜欲，弃亲属，大抵与黄老相出入。

zhì hàn shí sì yè shū rù zhōng guó

至汉十四叶，书入中国。

jī fu shēng rén zhī qíng yǐ ěr mù bù jì wèi qí yǐ bù kě zhī wèi shén yǐ wù lǐ zhī wài wèi wèi yǐ biàn huà wú fāng wèi shèng yǐ shēng ér sǐ sǐ fù shēng huí fù cháng bào xīn yàn qí jiān wèi huò rán yǐ jiàn jìn guì yuǎn wèi zhù

迹夫生人之情，以耳目不际为奇，以不可知为神，以物理之外为畏，以变化无方为圣，以生而死、死复生、回复偿报、歆艳其间为或然，以贱近贵远为柷。

dī yì chà shū bù kě yán jié

鞮译差殊，不可研诘。

huá rén zhī jué dàn zhě yòu ràng zhuāng zhōu liè yù kòu zhī shuō zuǒ qí gāo céng lèi jià téng zhí chū qí biǎo yǐ wú shàng bù kě jiā wèi shèng wàng xiāng kuā xié ér chàng qí fēng

华人之谲诞者，又攘庄周、列御寇之说佐其高，层累架腾，直出其表，以无上不可加为胜，妄相夸胁而倡其风。

yú shì zì tiān zǐ dǎi shù rén jiē zhèn dòng ér cí fèng zhī

于是，自天子逮庶人，皆震动而祠奉之。

chū zǎi xiàng wáng jìn yǐ yuán yè shì zuǒ dài zōng yú shì shǐ zuò nèi dào chǎng zhòu yè fàn bài jì ráng kòu róng dà zuò yú lán xiào zǔ zōng xiàng fēn gōng tǎ miào wèi zéi chén xī xiào

初，宰相王缙以缘业事佐代宗，于是始作内道场，昼夜梵呗，冀禳寇戎，大作盂兰，肖祖宗像，分供塔庙，为贼臣嘻笑。

zhì xiàn zōng shì suì yíng fó gǔ yú fèng xiáng nèi zhī gōng zhōng

至宪宗世，遂迎佛骨于凤翔，内之宫中。

hán yù zhǐ yán qí bì dì nù cuàn yù bīn sǐ xiàn yì fú huò tiān nián

韩愈指言其弊，帝怒，窜愈濒死，宪亦弗获天年。

xìng fú ér huò wú yì zuǒ hu

幸福而祸，无亦左乎！

yì zōng bù jūn jīng shuǎng duó mí fù dǎo qián chē ér fù zhī

懿宗不君，精爽夺迷，复蹈前车而覆之。

xìng āi wú zhī zhī chǎng gài bì bǎi jiě zhī zì yǐ sǐ zì shì wú yǒu gù jiè liú lèi bài fú suī shì zōng miào shàng dì wú yǐ jìn yān

兴哀无知之场，丐庇百解之胔，以死自誓，无有顾藉，流泪拜伏，虽事宗庙上帝，无以进焉。

qū wàn shèng zhī guì zì děng yú gǔ hú shù qiān zǎi ér yuǎn yǐ shēn wéi xùn

屈万乘之贵，自等于古胡，数千载而远，以身为徇。

wū hū yùn yù zuò dān tiān gào zhī yǐ

呜呼，运敔祚殚，天告之矣！

yì bù sān yuè ér cú táng dé zhī bù jìng jué yǒu lái zāi bēi fū

懿不三月而徂，唐德之不竞，厥有来哉，悲夫！