rú xué zhōng
儒学中
láng yú lìng dìng zhōu xīn lè rén
郎余令,定州新乐人。
zǔ yǐng zì chu zhī yǔ xiōng wèi zhī jù yǒu míng
祖颖,字楚之,与兄蔚之俱有名。
duò dà yè zhōng wèi shàng shū mín cáo lǎng wèi zhī wèi zuǒ chéng
隋大业中,为尚书民曹朗,蔚之位左丞。
yáng dì yǔ chēng èr láng
炀帝语称“二郎”。
wǔ dé shí chu zhī yǐ dà lǐ qīng fēng cháng shān jùn gōng yǔ li gāng chén shū dá dìng lǜ lìng
武德时,楚之以大理卿封常山郡公,与李纲、陈叔达定律令。
chí jié yù shān dōng wèi dòu jiàn dé suǒ huò xié yǐ bái rèn zhōng bù qū
持节谕山东,为窦建德所获,胁以白刃,终不屈。
zéi píng yǐ lǎo qǐ shēn shì yuē píng
贼平,以老乞身,谥曰平。
yú lìng bó yú xué zhuó jìn shì dì shòu huò wáng yuán guǐ fǔ cān jūn shì
余令博于学,擢进士第,授霍王元轨府参军事。
cóng fù zhī nián yì wèi wáng yǒu
从父知年,亦为王友。
yuán guǐ měi yuē láng jiā èr xián jiē rù fǔ bù yì péi lǒu ér sōng bǎi wèi lín yě
元轨每曰:“郎家二贤皆入府,不意培𪣻而松柏为林也。
xǐ yōu zhōu lù shì cān jūn
”徙幽州录事参军。
yǒu wéi fú tú zhě jī xīn zì fén zhǎng shǐ péi jiǒng lǜ guān shǔ jiāng guān yān yú lìng yuē rén hǎo shēng è sǐ qíng yě
有为浮屠者, 积薪自焚,长史裴煚率官属将观焉,余令曰:“人好生恶死,情也。
bǐ wéi miè jiào yì fǎn qí suǒ yù gōng dāng chá zhī wú qīng wǎng
彼违蔑教义, 反其所欲,公当察之,毋轻往。
jiǒng shì lián àn guǒ de qí jiān
”煚试廉按,果得其奸。
xiào jìng zài dōng gōng yú lìng yǐ liáng yuán dì yǒu xiào dé chuán gèng zhuàn hòu chuán shù shí piān xiàn tài zǐ tài zǐ jiē zhòng
孝敬在东宫,余令以梁元帝有《孝德传》,更撰《后传》数十篇献太子,太子嗟重。
gǎi zhù zuò zuǒ láng zú
改著作佐郎,卒。
xiōng yú qìng wèi lì qīng ér kè yú fǎ
兄余庆,为吏清而刻于法。
gāo zōng shí wèi wàn nián lìng dào wú duó yí
高宗时,为万年令,道无掇遗。
lèi qiān yù shǐ zhōng chéng wu qiān jǐn xià rén yǐn yù shǐ zuò yǔ yì lùn
累迁御史中丞,务谦谨下人,引御史坐与议论。
lì bù shì láng yáng sī xuán jù guì shì xuǎn zhě bù yǐ lǐ yú qìng hé miǎn qí guān
吏部侍郎杨思玄倨贵,视选者不以礼,余庆劾免其官。
jiǔ zhī chū wèi sū zhōu cì shǐ
久之,出为苏州刺史。
zuò lèi xià qiān jiāo zhōu dū dū
坐累下迁交州都督。
huān zhōu sī mǎ péi jìng fū yǔ yú qìng yǎ gù yǐ shì chī yú qìng bì fù bì fāng bì zèn jìng fū sǐ yù zhōng
驩州司马裴敬敷与余庆雅故,以事笞余庆婢父,婢方嬖,谮敬敷死狱中。
yòu póu huò wú yì mín yì què su zhī shǐ zhě shí bèi lín àn yú qìng màn lán bù néng de qí qíng
又裒货无艺,民诣阙诉之,使者十辈临按,余庆谩谰,不能得其情。
zuì hòu guǎng zhōu dū du chén shàn hóng àn zhī yú qìng zì shì zài cháo tíng jiǔ míng fǎ lìng qīng shàn hóng bù zhì duì
最后,广州都督陈善弘按之,余庆自恃在朝廷久,明法令,轻善弘,不置对。
shàn hóng nù yuē wǔ wén nòng fǎ wú bù jí jūn
善弘怒曰:“舞文弄法, 吾不及君;
jīn rì yǐ tiān zǐ mìng zhì jūn wú lì yǒu yú yǐ
今日以天子命治君,吾力有余矣。
yù péng xiè zhī yú qìng jù fú zuì
”欲搒械之,余庆惧,服罪。
gāo zōng zhào fàng qióng zhōu
高宗诏放琼州。
huì shè dāng hái cháo tíng è qí bào xǐ chūn zhōu
会赦当还,朝廷恶其暴,徙春州。
shǐ yú qìng zhì wàn nián fù zhī yùn xián qí kù jiāng zhàng zhī yú qìng bì miǎn
始,余庆治万年,父知运嫌其酷,将杖之,余庆避免。
fù tàn yuē guó jiā yòng zhī yǐ wú shàng nài hé
父叹曰:“国家用之矣, 吾尚奈何!
jí wèi yù shǐ zhōng chéng fù tàn yuē láng shì wēi yǐ
”及为御史中丞,复叹曰:“郎氏危矣!
yǐ yōu sǐ
”以忧死。
yú qìng zú yǐ tān cán fèi
余庆卒以贪残废。
xú qí dān zì jiāng dào hú zhōu cháng chéng rén shì kè féng yì
徐齐聃,字将道,湖州长城人,世客冯翊。
liáng cí yuán hóu zhěng sì shì sūn
梁慈源侯整四世孙。
bā suì néng wén tài zōng zhào shì cì suǒ pèi jīn xuē dāo
八岁能文,太宗召试,赐所佩金削刀。
jǔ hóng wén shēng diào cáo wáng fǔ cān jūn
举弘文生,调曹王府参军。
gāo zōng shí wèi lù wáng fǔ wén xué chóng wén guǎn xué shì shì huáng tài zǐ jiǎng xiū shū yú fāng lín mén
高宗时,为潞王府文学、崇文馆学士,侍皇太子讲,修书于芳林门。
shí gū wèi dì jié yú xián yǐ ēn jìn gù qiú chū wèi táo lín lìng
时姑为帝婕妤,嫌以恩进,故求出为桃林令。
zhào wèi pèi wáng shì dú zài qiān sī yì láng jiē bù jiù
召为沛王侍读,再迁司议郎,皆不就。
lěi jìn xī tái shè rén
累进西台舍人。
xián hēng chū zhào tū jué qiú zhǎng zǐ dì de shì dōng gōng qí dān shàng shū jiàn yǐ wéi zhān qiú mò dú zhī yì jiě biàn xuē rèn shǐ zài zuǒ yòu fēi suǒ wèi gōng shèn wēi yí yǐ jìn yǒu dé rèn guān wéi xián cái zuǒ yòu wéi qí rén zhī yì
咸亨初,诏突厥酋长子弟得事东宫,齐聃上书谏,以为:“毡裘冒顿之裔,解辫削衽,使在左右,非所谓‘恭慎威仪,以近有德’、‘任官惟贤才,左右惟其人’ 之义。
yòu zhǎng sūn wú jì yǐ chán sǐ jiā miào huǐ dùn qí dān yán yú dì yuē qí xiàn gōng bì xià wài zǔ suī hòu sì yǒu zuì bù yí huǐ jí xiān miào
”又长孙无忌以谗死,家庙毁顿,齐聃言于帝曰:“齐献公,陛下外祖,虽后嗣有罪,不宜毁及先庙。
jīn zhōu zhōng xiào gōng miào fǎn chóng shì yú zhì kǒng fēi suǒ yǐ shì hǎi nèi
今周忠孝公庙反崇饰逾制,恐非所以示海内。
dì wù yǒu zhào fù xiàn gōng guān yǐ wú jì sūn yán zhǔ qí sì
”帝寤, 有诏复献公官,以无忌孙延主其祀。
qí dān shàn wén gào dì ài zhī lìng shì huáng tài zǐ jí zhū wáng zhǔ wén yǐ zhí shū jù xǔ jiàn rì yī zhì
齐聃善文诰,帝爱之,令侍皇太子及诸王属文,以职枢剧,许间日一至。
zuò lòu jìn zhōng shì biǎn qí zhōu sī mǎ
坐漏禁中事,贬蕲州司马。
yòu liú qīn zhōu
又流钦州。
zú nián sì shí sì
卒,年四十四。
ruì zōng shí zèng lǐ bù shàng shū
睿宗时,赠礼部尚书。
zi jiān
子坚。
jiān zì yuán gù yòu yǒu mǐn xìng
坚,字元固,幼有敏性。
pèi wáng wén qí míng zhào jiàn shòu zhǐ wèi fù yì zhī
沛王闻其名,召见,授纸为赋,异之。
shí sì ér gū jí zhuàng kuān hòu zhǎng zhě
十四而孤,及壮,宽厚长者。
jǔ xiù cái jí dì wèi fén zhōu cān jūn shì qiān wàn nián zhǔ bù
举秀才及第,为汾州参军事,迁万年主簿。
tiān shòu sān nián shàng yán shū yǒu wǔ tīng lìng yǒu sān fù lǜ shī qíng yě
天授三年,上言:“书有五听,令有三覆,虑失情也。
bǐ fàn dà nì zhào shǐ zhě kān dāng de shí zhé jué
比犯大逆,诏使者勘当, 得实辄决。
rén mìng zhì zhòng wàn yǒu yī bù shí yù su wú yóu yǐ jiù chì zú qǐ bù tòng zāi
人命至重,万有一不实,欲诉无由,以就赤族,岂不痛哉!
cǐ bù zú jiǎn xià zhī jiān luàn shì cháng shǐ rén wēi fú ěr
此不足检下之奸乱,适长使人威福耳。
chén qǐng rú lìng fù zòu zé sǐ zhě wú hèn
臣请如令覆奏,则死者无恨。
yòu gǔ zhě fá bù dǎi sì gù què ruì luàn guó ér quē shēng zhū cháo jī kāng méng lù ér shào sǐ yú nán zé yú tā qīn bù fù zhì yí
又古者罚不逮嗣,故却芮乱国而缺升诸朝,嵇康蒙戮而绍死于难,则于它亲不复致疑。
jīn xuǎn bù guǎng zé nì rén qīn shǔ zhì wú fú zhě shàng shù shí tiáo
今选部广责逆人亲属, 至无服者尚数十条。
qiě zhào shū yǔ nì tóng táng qīn bù rèn jīng jī sī má qīn bù dé shì wèi chén qǐng rú zhào shū wài yī qiè bù jīn yǐ shēn kuàng dàng
且诏书‘与逆同堂亲不任京畿,缌麻亲不得侍卫’,臣请如诏书外,一切不禁,以申旷荡。
shèng lì zhōng dōng dōu liú shǒu yáng zài sī wáng fāng qìng gòng yǐn wèi pàn guān
圣历中,东都留守杨再思、王方庆共引为判官。
fāng qìng shàn lǐ xué cháng jiù zhì yí huì jiān wèi shēn shì cháng de suǒ wèi wén
方庆善《礼》学,尝就质疑晦, 坚为申释,常得所未闻。
zhǔ wén diǎn hòu zài sī měi mù wéi fèng gé shè rén yàng
属文典厚,再思每目为凤阁舍人样。
yǔ xú yàn bó liú zhī jī zhāng shuō yǔ xiū sān jiào zhū yīng shí zhāng chāng zōng li jiào zǒng lǐng mí nián bù xià bǐ jiān yǔ shuō zhuān yì zhuàn zōng tiáo huì cū lì zhū rú yīn zhī nǎi chéng shū
与徐彦伯、刘知几、 张说与修《三教珠英》,时张昌宗、李峤总领,弥年不下笔,坚与说专意撰综,条汇粗立,诸儒因之,乃成书。
lèi qiān jǐ shì zhōng fēng cí yuán xiàn zǐ
累迁给事中,封慈源县子。
zhōng zōng nù wéi yuè jiāng yù jí zhǎn zhī jiān zòu shèng xià shēng zhǎng qǐng xū qiū nǎi jué shí shēn jiù zhě yì zhòng dé yǐ péng sǐ
中宗怒韦月将,欲即斩之,坚奏盛夏生长,请须秋乃决,时申救者亦众,得以搒死。
é yǐ lǐ bù shì láng wèi xiū wén guǎn xué shì
俄以礼部侍郎为修文馆学士。
ruì zōng jí wèi shòu tài zǐ zuǒ shù zǐ jiān chóng wén guǎn xué shì xiū shǐ jìn dōng hǎi jùn gōng qiān huáng mén shì láng
睿宗即位,授太子左庶子兼崇文馆学士,修史,进东海郡公,迁黄门侍郎。
shí jiān chá yù shǐ li zhī gǔ bīng jī yáo zhōu mǐ hé mán jiàng zhī yòu qǐng zhù chéng shǐ shū fù yáo
时监察御史李知古兵击姚州渳河蛮,降之,又请筑城,使输赋徭。
jiān yì mán yí jī mí yǐ shǔ bù yí yǔ zhōng guó tóng fǎ kǒng láo shī yuǎn fá yì bù cháng sǔn
坚议:“蛮夷羁縻以属,不宜与中国同法,恐劳师远伐,益不偿损。
bù tīng zhào zhī gǔ fā jiàn nán bīng zhù chéng bǎo liè zhōu xiàn
”不听,诏知古发剑南兵筑城堡, 列州县。
zhī gǔ yīn shì yù zhū qí háo qiú rù zǐ nǚ wèi nú bì mán jù shā zhī gǔ xiāng shuài kuì pàn yáo guī lù bì bù tōng zhě shù nián
知古因是欲诛其豪酋,入子女为奴婢,蛮惧,杀知古,相率溃叛,姚、巂路闭不通者数年。
chū tài píng gōng zhǔ yòng shì wǔ yōu jì lǚ yāo qǐng jiān jiān bù xǔ
初,太平公主用事,武攸暨屡邀请坚,坚不许。
yòu yǐ qī cén xī nǚ dì gù cí jī mì zhuǎn tài zǐ zhān shì yuē wú fēi qiú gāo táo huò ěr
又以妻岑羲女弟,固辞机密, 转太子詹事,曰:“吾非求高,逃祸耳。
xī bài bù rǎn yú è chū wèi jiàng zhōu cì shǐ
”羲败,不染于恶,出为绛州刺史。
shù wài xǐ jiǔ nǎi qiān mì shū jiān zuǒ sàn qí cháng shì
数外徙,久乃迁秘书监、左散骑常侍。
xuán zōng gǎi lì zhèng shū yuàn wèi jí xián yuàn yǐ jiān chōng xué shì fù zhāng shuō zhī yuàn shì
玄宗改丽正书院为集贤院,以坚充学士,副张说知院事。
dì dà pú jí xián màn shě zài bǎi sī shàng shuō lìng jiē dà bǎng yǐ chǐ qí chǒng jiān jiàn jù mìng chè zhī yuē jūn zǐ wū qǔ duō shàng rén
帝大酺集贤,幔舍在百司上,说令揭大榜以侈其宠,坚见,遽命撤之,曰:“君子乌取多尚人!
cóng shàng tài shān yǐ cān dìng yí diǎn jiā guāng lù dài fu
”从上泰山,以参定仪典,加光禄大夫。
jiān yú diǎn gù duō suǒ ān shí fán qī dāng zhuàn cì gāo xuǎn
坚于典故多所谙识,凡七当撰次高选。
zú nián qī shí yú dì dào xī qiǎn shǐ jiù diào zèng tài zǐ shǎo bǎo shì yuē wén
卒,年七十余,帝悼惜,遣使就吊,赠太子少保,谥曰文。
qí dān gū wèi tài zōng chōng róng zhòng wèi gāo zōng jié yú jiē míng tú shǐ yì zhě yǐ jiān fù zǐ rú hàn bān shì
齐聃姑为太宗充容,仲为高宗婕妤,皆明图史,议者以坚父子如汉班氏。
zi jiào zì jù shān
子峤,字巨山。
kāi yuán zhōng wèi jià bù yuán wài láng jí xián yuàn zhí xué shì qiān zhōng shū shè rén nèi gòng fèng hé nán yǐn
开元中为驾部员外郎、集贤院直学士,迁中书舍人、内供奉、 河南尹。
fēng cí yuán xiàn gōng
封慈源县公。
fù zǐ xiāng cì wéi xué shì zì zǔ jí sūn sān shì wèi zhōng shū shè rén
父子相次为学士,自祖及孙,三世为中书舍人。
chén bó yí hú zhōu wú xīng rén
沈伯仪,湖州吴兴人。
wǔ hòu shí wèi tài zǐ yòu yù dé
武后时,为太子右谕德。
chū tài cháng shǎo qīng wéi wàn dàn yì míng táng dà xiǎng shì shàng yán zhèng xuán shuō sì wǔ tiān dì wáng sù wèi sì wǔ xíng dì
初,太常少卿韦万石议明堂大享事,上言:“郑玄说祀五天帝,王肃谓祀五行帝。
zhēn guàn lǐ cóng xuán zhì xiǎn qìng lǐ sì hào tiān shàng dì qián fēng zhào shū sì wǔ tiān dì jiān sì hào tiān shàng yuán zhào shū cóng zhēn guàn lǐ yí fèng chū zhào sì shì yī yòng zhōu zhì
《贞观礼》从玄,至《显庆礼》祀昊天上帝,干封诏书祀五天帝兼祀昊天,上元诏书从《贞观礼》,仪凤初诏祀事一用周制。
jīn yīng hé lè
今应何乐?
gāo zōng nǎi zhào shàng shū shěng jí zhū rú yì wèi néng dìng
”高宗乃诏尚书省集诸儒议,未能定。
yú shì dà xiǎng cān yòng zhēn guàn xiǎn qìng èr lǐ
于是大享参用《贞观》、《显庆》二礼。
chuí gǒng yuán nián chéng jūn zhù jiào kǒng xuán yì zòu yán fù mò dà pèi tiān tiān yú wàn wù wèi zuì dà tuī fù ǒu tiān xiào zhī dà zūn zhī jí yě
垂拱元年,成均助教孔玄义奏:“严父莫大配天,天于万物为最大,推父偶天, 孝之大,尊之极也。
yì chēng xiān wáng zuò yuè chóng dé yīn jiàn zhī shàng dì yǐ pèi zǔ kǎo
《易》称‘先王作乐崇德,殷荐之上帝,以配祖、考’。
shàng dì tiān yě
上帝, 天也。
hào tiān zhī jì yi zǔ kǎo bìng pèi qǐng yǐ tài zōng gāo zōng pèi shàng dì yú yuán qiū shén yáo huáng dì pèi gǎn dì nán jiāo
昊天之祭,宜祖、考并配,请以太宗、高宗配上帝于圆丘,神尧皇帝配感帝南郊。
jì fǎ zǔ wén wáng zōng wǔ wáng
《祭法》:‘祖文王,宗武王。
zǔ shǐ yě
’祖,始也;
zōng zūn yě
宗,尊也。
yī míng ér yǒu èr yì
一名而有二义。
jīng chēng zōng sì wén wáng wén wáng dāng zǔ ér yún zōng bāo wǔ wáng yǐ yán yě
《经》称‘宗祀文王’,文王当祖而云宗,包武王以言也。
zhī míng táng yǐ zǔ kǎo pèi yǔ èr jīng hé
知明堂以祖、考配,与二经合。
bó yí yuē yǒu yú shì dì huáng dì ér jiāo kù zǔ zhuān xū ér zōng yáo
”伯仪曰:“有虞氏禘黄帝而郊喾,祖颛顼而宗尧;
xià hòu shì dì huáng dì ér jiāo gǔn zǔ zhuān xū ér zōng yǔ
夏后氏禘黄帝而郊鲧, 祖颛顼而宗禹;
yīn rén dì kù ér jiāo míng zǔ qì ér zōng tāng
殷人禘喾而郊冥,祖契而宗汤;
zhōu rén dì kù ér jiāo jì zǔ wén wáng ér zōng wǔ wáng
周人禘喾而郊稷,祖文王而宗武王。
zhèng xuán yuē dì jiāo zǔ zōng jiē pèi shí yě
郑玄曰:‘禘、郊、祖、宗,皆配食也。
jì hào tiān yuán qiū yuē dì jì shàng dì nán jiāo yuē jiāo jì wǔ dì wǔ shén míng táng yuē zǔ zōng
祭昊天圆丘曰禘,祭上帝南郊曰郊,祭五帝、五神明堂曰祖、宗。
cǐ wèi zuì xiáng
’此为最详。
yú xià tuì zhuān xū jiāo kù yīn shě qì jiāo míng qù qǔ wéi chuǎn wéi zhōu de lǐ zhī xù zhì míng táng shǐ liǎng pèi yān
虞夏退颛顼郊喾,殷舍契郊冥,去取违舛, 惟周得礼之序,至明堂始两配焉。
wén wáng shàng pèi wǔ dì wǔ wáng xià pèi wǔ shén bié fù zǐ yě
文王上配五帝,武王下配五神,别父子也。
jīng yuē yán fù mò dà yú pèi tiān
《经》 曰:‘严父莫大于配天。
yòu yuē zōng sì wén wáng yú míng táng yǐ pèi shàng dì
’又曰:‘宗祀文王于明堂,以配上帝。
bù yán yán wǔ wáng yǐ pèi tiān zé wǔ wáng suī zài míng táng wèi qí yú pèi suī tóng jì ér zhōng wèi yī zhǔ yě
’不言严武王以配天,则武王虽在明堂,未齐于配,虽同祭而终为一主也。
wěi yuē hòu jì wèi tiān dì zhǔ wén wáng wèi wǔ dì zōng
纬曰:‘后稷为天地主, 文王为五帝宗。
ruò yī shén ér liǎng jì zhī zé jiàn xiàn shù dú cǐ shén wú èr zhǔ yě
’若一神而两祭之,则荐献数渎,此神无二主也。
zhēn guàn yǒng huī lǐ shí zhuān pèi yóu xiǎn qìng hòu shǐ jiān zūn yān
贞观、永徽礼实专配,由显庆后始兼尊焉。
jīn qǐng yǐ gāo zǔ pèi yuán qiū fāng zé tài zōng pèi nán běi jiāo gāo zōng pèi wǔ tiān dì
今请以高祖配圆丘、方泽,太宗配南北郊,高宗配五天帝。
fèng gé shè rén yuán wàn qǐng fàn lǚ bīng děng yì jīn lǐ hào tiān shàng dì děng wǔ sì xián fèng gāo zǔ tài zōng jiān pèi yǐ shēn xiào yě
”凤阁舍人元万顷、范履冰等议:“今礼昊天上帝等五祀,咸奉高祖、太宗兼配,以申孝也。
shī hào tiān zhāng èr hòu shòu zhī yì jiàn shàng dì pèi zǔ kǎo yǒu jiān pèi yì
《诗昊天》章‘二后受之’,《易》‘荐上帝,配祖、考’,有兼配义。
gāo zǔ tài zōng jì xiān pèi wǔ sì dāng rú jiù
高祖、太宗既先配五祀,当如旧。
qǐng fèng gāo zōng lì pèi yān
请奉高宗历配焉。
zì shì jiāo qiū sān dì bìng pèi yún
”自是郊、丘,三帝并配云。
bó yí lì guó zi jì jiǔ xiū wén guǎn xué shì zú
伯仪历国子祭酒、修文馆学士,卒。
lù jìng chún bèi zhōu lín qīng rén
路敬淳,贝州临清人。
fù wén yì yù duò jì dà luàn hé mén sǐ yú dào
父文逸,遇隋季大乱,阖门死于盗。
wén yì dùn miǎn liú lí xīn kǔ zì shāng jiā duō nàn bì kǒu bù shí xíng zhě āi qí qióng qiáng yǐn shí zhī gèng fù yǐ xíng nǎi de tuō
文逸遁免,流离辛苦,自伤家多难,闭口不食,行者哀其穷,强饮食之,更负以行,乃得脱。
zhēn guàn mò guān shēn zhōu sī mǎ
贞观末, 官申州司马。
jìng chún shǎo lì xué zú bù lǚ mén
敬淳少力学,足不履门。
jū qīn sàng yǐ lú bù chū zhě sān nián
居亲丧,倚庐不出者三年。
fú chú hào tòng rù mén xíng róng qú huǐ qī bù zhī shi
服除,号恸入门,形容癯毁,妻不之识。
hòu zhuó jìn shì dì
后擢进士第。
tiān shòu zhōng zài qiān tài zǐ sī yì láng jiān xiū guó shǐ chóng xián guǎn xué shì
天授中,再迁太子司议郎兼修国史、崇贤馆学士。
shù shòu zhào zuǎn jí qìng xù yí diǎn wǔ hòu chēng zhī
数受诏纂辑庆恤仪典,武后称之。
yóu míng xìng xì zì wèi jìn yǐ jiàng tuī běn qí lái jiē yǒu tiáo xù zhe xìng lüè yì guān xì lù děng bǎi yú piān
尤明姓系,自魏、晋以降,推本其来,皆有条序, 著《姓略》、《衣冠系录》等百余篇。
hòu zuò qí lián yào jiāo tōng xià yù sǐ
后坐綦连耀交通,下狱死。
shén lóng chū zèng mì shū shǎo jiān
神龙初,赠秘书少监。
dì jìng qián shǎo yǔ jìng chún qí míng lì huái zhōu lù shì cān jūn yì zuò yào shì xì yù miǎn sǐ
弟敬潜,少与敬淳齐名,历怀州录事参军,亦坐耀事系狱,免死。
hòu wèi suì ān lìng
后为遂安令。
xiān shì lìng duō sǐ jìng qián yù cí qī yuē jūn bù sǐ yù ér de quán fēi shēng sǐ yǒu mìng yá
先是,令多死,敬潜欲辞,妻曰:“君不死狱而得全,非生死有命邪?
cóng zhī
晋侯听从了他的建议。
dào guān yǒu xiāo xiào qí píng shǔ shù shí zǒu yú qián zuǒ yòu qū zhī yōng zhàng ér hào jìng qián bù wéi jù
到官,有枭啸其屏,鼠数十走于前,左右驱之,拥杖而号,敬潜不为惧。
jiǔ zhī qiān wèi lìng wèi zhōng shū shè rén
久之,迁卫令,位中书舍人。
táng chū xìng pǔ xué wéi jìng chún míng jiā
唐初,姓谱学唯敬淳名家。
qí hòu liǔ chōng wéi shù xiāo yǐng shì kǒng zhì gè yǒu zhuàn cì rán jiē běn zhī lù shì
其后柳冲、韦述、萧颖士、孔至各有撰次,然皆本之路氏。
wáng yuán gǎn pú zhōu juàn chéng rén
王元感,濮州鄄城人。
zhuó míng jīng gāo dì diào bó chéng chéng
擢明经高第,调博城丞。
jì wáng shèn wèi yǎn zhōu dū dū hòu jiā lǐ chì qí zi dōng píng wáng xù wǎng shòu yè
纪王慎为兖州都督,厚加礼, 敕其子东平王续往受业。
tiān shòu zhōng shāo qiān zuǒ wèi lǜ fǔ lù shì jiān zhí hóng wén guǎn
天授中,稍迁左卫率府录事,兼直弘文馆。
wǔ hòu shí yǐ jiāo suì xiǎng míng táng fēng sōng shān zhào yǔ wéi shū xià děng cǎo yí jù zhòng tuī qí liàn qià
武后时,已郊, 遂享明堂,封嵩山,诏与韦叔夏等草仪具,众推其练洽。
zhuǎn sì mén bó shì réng zhí hóng wén guǎn
转四门博士,仍直弘文馆。
nián suī lǎo dú shū bù fèi yè
年虽老,读书不废夜。
suǒ zhuàn shū jiū miù chūn qiū zhèn zhì lǐ shéng qiān děng fán shù shí bǎi piān cháng ān shí shàng zhī gài guān bǐ chǔ xiě cáng mì shū
所撰《书纠谬》、《春秋振滞》、《礼绳愆》等凡数十百篇,长安时上之,丐官笔楮写藏秘书。
yǒu zhào liǎng guǎn xué shì chéng jūn bó shì yì kě fǒu
有诏两馆学士、成均博士议可否。
zhù qīn míng guō shān yùn li xiàn děng běn zhāng jù jiā jiàn yuán gǎn dǐ xiān rú tóng yì bù yì shù jǔ jié qí yán yuán gǎn yuán xià shēn shì jìng bù qū
祝钦明、 郭山恽、李宪等本章句家,见元感诋先儒同异,不怿,数沮诘其言,元感缘罅申释, 竟不诎。
wèi zhī gǔ jiàn qí shū tàn yuē wǔ jīng zhǐ nán yě
魏知古见其书,叹曰:“《五经》指南也。
ér xú jiān liú zhī jī zhāng sī jìng děng xī qí yì wén měi wèi zhù lǐ lián shū jiàn zhī suì xià zhào bāo měi yǐ wéi rú zōng
”而徐坚、刘知几、张思敬等惜其异闻,每为助理,联疏荐之,遂下诏褒美,以为儒宗。
bài tài zǐ sī yì láng jiān chóng xián guǎn xué shì
拜太子司议郎兼崇贤馆学士。
zhōng zōng yǐ dōng gōng guān shǔ jiā cháo sàn dài fū zú
中宗以东宫官属,加朝散大夫,卒。
yuán gǎn chū zhe lùn sān nián zhī sàng yǐ sān shí yǒu liù yuè jī dǐ zhū rú
元感初著论三年之丧以三十有六月,讥诋诸儒。
fèng gé shè rén zhāng jiǎn zhī pò qí shuō yuē sān nián zhī sàng èr shí wǔ yuè yóu gǔ zé rán
凤阁舍人张柬之破其说曰: “三年之丧,二十五月,由古则然。
chūn qiū xī gōng sān shí sān nián shí èr yuè yǐ sì gōng hōng wén gōng èr nián dōng gōng zǐ suì rú qí nà bì
《春秋》僖公三十三年十二月‘乙巳,公薨’, 文公二年冬‘公子遂如齐纳币’。
zuǒ shì yuē lǐ yě
左氏曰:‘礼也。
dù yù wèi xī sàng zhōng shì nián shí yī yuè nà bì zài shí èr yuè
’杜预谓:‘僖丧终是年十一月,纳币在十二月。
gù wèi zhī lǐ
故谓之礼。
gōng yáng zhuàn nà bì bù shū cǐ hé yǐ shū
’《公羊传》:‘纳币不书,此何以书?
jī
讥。
hé yǐ jī
何以讥?
sān nián zhī nèi bù tú hūn
三年之内不图婚。
hé xiū yuē xī yǐ shí èr yuè hōng wèi zhōng èr shí wǔ yuè gù jī yún
’何休曰:‘僖以十二月薨,未终二十五月,故讥云。
dù yù tuī lì yǐ sì nǎi zài shí yī yuè jīng shū shí èr yuè wèi wù
’杜预推历乙巳乃在十一月,《经》书十二月为误。
wén gōng yuán nián sì yuè zàng xī gōng
文公元年四月,葬僖公。
chuán yuē huǎn
《传》曰: ‘缓。
fū zhū hóu zhī zàng wǔ yuè ruò shí èr yuè hōng wǔ yuè bù dé yún huǎn zé shí yī yuè míng shén
’夫诸侯之葬五月,若十二月薨,五月不得云缓,则十一月明甚。
rán èr jiā suǒ jìng nǎi yī yuè fēi yī suì zé èr shí wǔ yuè qí yī yàn yě
然二家所竞,乃一月,非一岁,则二十五月,其一验也。
shū chēng chéng tāng jì méi tài jiǎ yuán nián yuē wéi yuán sì shí yǒu èr yuè yī yǐn sì yú xiān wáng fèng sì wáng qí jiàn jué zǔ
《书》称成汤既没,太甲元年曰: ‘惟元祀,十有二月,伊尹祀于先王,奉嗣王祇见厥祖。
kǒng ān guó yuē tāng yǐ yuán nián shí yī yuè bēng
’孔安国曰:‘汤以元年十一月崩。
cǐ zé míng nián xiáng yòu míng nián dà xiáng gù xià yán wéi sān sì shí yǒu èr yuè shuò yǐn yǐ miǎn fú fèng sì wáng guī yú bó
’此则明年祥,又明年大祥,故下言‘惟三祀,十有二月朔,尹以冕服, 奉嗣王归于亳’。
shì shí yī yuè fú chú ér miǎn
是十一月服除而冕。
gù mìng sì yuè zāi shēng pò wáng bù yì
《顾命》:‘四月哉生魄,王不怿。
yì rì yǐ chǒu wáng bēng
翌日乙丑,王崩。
dīng mǎo mìng zuò cè dù
丁卯,命作册度。
yuè qī rì guǐ yǒu bó xiāng mìng shì xū cái
越七日癸酉,伯相命士须材。
zé chéng wáng bēng zhì kāng wáng má miǎn fǔ cháng fán shí rì kāng wáng shǐ jiàn miào
’则成王崩至康王麻冕黼裳凡十日,康王始见庙。
míng tāng bēng zài shí yī yuè
明汤崩在十一月。
bǐ bìn qì yǐ shí èr yuè zhī jiàn qí zǔ
比殡讫,以十二月祗见其祖。
gù mìng jiàn miào qì zhū hóu chū miào mén sì yī xun yán zhī jiàn jué zǔ hòu diàn qún hòu xián zài zé bēng jí jiàn miào zhōu yīn yú yīn yě fēi yuán nián qián fù yǒu yī suì cǐ èr shí wǔ yuè zhī èr yàn
《顾命》 见庙讫‘诸侯出庙门俟’,《伊训》言‘祗见厥祖,侯甸群后咸在’,则崩及见庙, 周因于殷也,非元年前复有一岁,此二十五月之二验。
lǐ sān nián zhī sàng èr shí wǔ yuè ér bì āi tòng wèi jǐn rán ér yǐ shì wèi duàn zhě sòng sǐ yǒu yǐ fú shēng yǒu jié
《礼》:‘三年之丧,二十五月而毕,哀痛未尽,然而以是为断者,送死有已,服生有节。
yòu yuē qī ér xiǎo xiáng shí cài guǒ
’又曰:‘期而小祥,食菜果;
yòu qī ér dà xiáng yǒu xī jiàng
又期而大祥,有醯酱;
zhōng yuè ér dàn shí jiǔ ròu
中月而禫,食酒肉。
yòu yuē zài qī zhī sàng sān nián
’又曰:‘再期之丧,三年;
qī zhī sàng èr nián
期之丧,二年;
jiǔ yuè qī yuè zhī sàng sān shí
九月、七月之丧,三时;
wǔ yuè zhī sàng èr shí
五月之丧,二时;
sān yuè zhī sàng yī shí
三月之丧,一时。
cǐ èr shí wǔ yuè zhī sān yàn
’ 此二十五月之三验。
yí lǐ qī ér xiǎo xiáng yòu qī ér dà xiáng zhōng yuè ér dàn shì yuè yě jí jì
《仪礼》:‘期而小祥,又期而大祥,中月而禫,是月也,吉祭。
cǐ èr shí wǔ yuè zhī sì yàn
’此二十五月之四验。
shū chūn qiū lǐ jiē zhōu gōng ní fù suǒ dìng gǎn wèn cǐ kě wéi fǎ fǒu
《书》、《春秋》、《礼》皆周公、尼父所定,敢问此可为法否?
xī zhèng xuán yǐ zhōng yuè ér dàn zhě nèi róng yī yuè zì sàng zhì dàn fán èr shí qī yuè
昔郑玄以中月而禫者,内容一月,自丧至禫,凡二十七月。
jīn jì yòng zhī ér èr shí wǔ yuè chū wú yí lùn
今既用之, 而二十五月初无疑论。
dà dǐ zi yú qīn sàng yǒu zhōng shēn zhī tòng chuàng jù zhě rì jiǔ tòng shēn zhě yù chí hé suì yuè ér zhǐ hu
大抵子于亲丧,有终身之痛,创巨者日久,痛深者愈迟,何岁月而止乎?
gù liàn ér kǎi rán bēi mù wèi jǐn ér yǒng pǐ zhī qíng chà wèi
故练而慨然,悲慕未尽,而踊擗之情差未;
xiáng ér kuò rán āi shāng yǐ chú ér gū miǎo zhī huái gèng jù
祥而廓然,哀伤已除,而孤藐之怀更剧。
cǐ qíng zhī suǒ zhì níng wài shì zāi
此情之所致,宁外饰哉?
gù xiān wáng lì qí zhōng zhì shǐ qíng wén liǎng chēng shì yǐ xiáng zé gǎo dài sù pī dàn zé wú bù pèi
故先王立其中制,使情文两称,是以祥则缟带素纰,禫则无不佩。
fu qù shuāi má xí jǐn hú háng dào zhī rén jiē bù rěn zhí wèi jié zhī yǐ lǐ pǒ rú zhī hé
夫去衰麻,袭锦縠,行道之人皆不忍,直为节之以礼,叵如之何。
gù zhòng yóu bù néng guò zhì wèi zǐ fú kǒng lǐ bù néng guò qī kū mǔ bǐ jù bù huái
故仲由不能过制为姊服,孔鲤不能过期哭母,彼讵不怀?
wèi míng jiào zhī yán yě
畏名教之严也。
dāng shì wèi jiǎn zhī yán bù guǐ shèng rén ér yuán gǎn lùn suì fèi
” 当世谓柬之言不诡圣人,而元感论遂废。
wáng shào zōng zì chéng liè liáng zuǒ mín shàng shū quán zēng sūn
王绍宗,字承烈,梁左民尚书铨曾孙。
xì běn láng yá xǐ jiāng dū yún
系本琅邪,徙江都云。
shǎo pín xiá shì xué gōng cǎo lì kè jū sēng fāng xiě shū qǔ yōng zì jǐ fán sān shí nián
少贫侠,嗜学, 工草隶,客居僧坊,写书取庸自给,凡三十年。
yōng zú gěi yī yuè jí zhǐ bù qǔ yíng rén suī hòu cháng zhé jù bù shòu
庸足给一月即止,不取赢,人虽厚偿,辄拒不受。
xú jìng yè qǐ bīng wén qí xíng yǐ bì jié zhī chēng jí dǔ
徐敬业起兵,闻其行,以币劫之,称疾笃。
fù lìng táng zhī qí qiáng qiǎn bù kěn fù jìng yè nù jiāng shā zhī zhī qí yuē bǐ rén wàng yě shā zhī jū shì xīn bù kě
复令唐之奇强遣,不肯赴,敬业怒, 将杀之,之奇曰:“彼人望也,杀之沮士心,不可。
yóu shì miǎn
”由是免。
shì píng dà zǒng guǎn li xiào yì biǎo qí jié wǔ hòu zhào fù dōng dōu yè diàn zhōng bāo wèi liáng hòu zhuó tài zǐ wén xué
事平,大总管李孝逸表其节,武后召赴东都,谒殿中,褒慰良厚,擢太子文学。
lěi jìn mì shū shǎo jiān shǐ shì huáng tài zǐ
累进秘书少监,使侍皇太子。
shào zōng yā xiū shì dāng shí gōng qīng mò bù mù yuè qí fēng zhāng yì zhī xiōng dì yì pō jié nà
绍宗雅修饰,当时公卿莫不慕悦其风,张易之兄弟亦颇结纳。
yì zhī zhū zuò fèi zú yú jiā
易之诛,坐废,卒于家。
cháng yú rén shū yuē bǐ fū shū wú gōng zhě tè yóu shuǐ mò zhī jī xí ěr
尝与人书曰:“鄙夫书无工者,特由水墨之积习耳。
cháng jīng xīn shuài yì xū shén jìng sī yǐ qǔ zhī
常精心率意、虚神静思以取之。
wú zhōng lù dài fū cháng yǐ yú bǐ yú jūn yǐ bù lín xiě gù yě
吴中陆大夫常以余比虞君,以不临写故也。
wén yú bèi zhōng huà fù yǔ yú zhèng tóng
闻虞被中画腹,与余正同。
yú jí shì nán yě
”虞, 即世南也。
shào zōng xiōng xuán zōng yǐn sōng shān hào tài hé xiān shēng chuán huáng lǎo shù
绍宗兄玄宗,隐嵩山,号太和先生,传黄老术。
péng jǐng zhí yíng zhōu hé jiān rén
彭景直,瀛州河间人。
zhōng zōng jǐng lóng mò wèi tài cháng bó shì
中宗景龙末,为太常博士。
shí xiàn zhāo qián sān líng jiē rì jì jǐng zhí shàng yán
时献、昭、干三陵皆日祭, 景直上言:
zài lǐ líng bù rì jì zōng miào yǒu yuè jì gù wáng zhě shè miào tiāo tán
在礼,陵不日祭,宗庙有月祭,故王者设庙、祧、坛、
shàn wèi qīn shū duō shǎo zhī shā
𫮃,为亲疏多少之杀。
lì qī miào yī tán yī shàn
立七庙、一坛、一𫮃。
yuē kǎo miào yuē wáng kǎo miào yuē huáng kǎo miào yuē xiǎn kǎo miào jiē yuè jì
曰考庙,曰王考庙,曰皇考庙, 曰显考庙,皆月祭。
yuǎn miào wèi tiāo xiǎng cháng nǎi zhǐ
远庙为祧,享尝乃止。
qù tiāo wèi tán qù tán wèi shàn yǒu dǎo jì zhī wú dǎo nǎi zhǐ
去祧为坛,去坛为𫮃,有祷祭之,无祷乃止。
qiáo zhōu yuē tiān zǐ shǐ zǔ gāo zǔ zēng zǔ zǔ kǎo zhī miào jiē shuò jiā jiàn yǐ xiàng shēng shí shuò shí hào yuè jì èr tiāo miào bù yuè jì
谯周曰:“天子始祖、高祖、曾祖、祖、考之庙,皆朔加荐,以象生时朔食, 号月祭,二祧庙不月祭。
zé gǔ wú rì jì zhě
”则古无日祭者。
jīn zhū líng shuò wàng jìn shí jìn gǔ zhī yīn shì
今诸陵朔、望进食,近古之殷事;
zhū jié jìn shí jìn gǔ zhī jiàn xīn
诸节进食,近古之荐新。
zhèng xuán yuē yīn shì yuè zhī shuò bàn jiàn xīn diàn yě
郑玄曰:“殷事,月之朔、半,荐新奠也。
yú yí lǐ shuò bàn rì yóu cháng rì zhāo xī yě jì dà xiáng jí sì shí yān cǐ qí jì jiē zài miào yún
”于《仪礼》,朔、 半日,犹常日朝夕也,既大祥,即四时焉,此其祭皆在庙云。
jìn shì shǐ yǐ shuò wàng zhū jié jì líng qǐn wéi sì shí jí xī wǔ xiǎng yú miào
近世始以朔、望诸节祭陵寝,唯四时及腊,五享于庙。
xún jīng zhì lǐ wú rì jì yú líng zhī wén
寻经质礼,无日祭于陵之文。
hàn shí jīng shī zì gāo zǔ xià zhì xuān dì yǔ tài shàng huáng dào huáng kǎo líng páng lì miào
汉时,京师自高祖下至宣帝,与太上皇、悼皇考陵旁立庙。
yuán gè yǒu qǐn biàn diàn gù rì jì zhū qǐn yuè jì zhū biàn diàn
园各有寝、便殿,故日祭诸寝,月祭诸便殿。
gòng yǔ yǐ lǐ jié fán shù bái yuán dì yuàn ba jùn guó miào
贡禹以礼节烦数,白元帝愿罢郡、国庙。
chéng xiàng wéi xuán chéng děng hòu yīn yì qī miào wài qǐn yuán jiē wú fù xiū
丞相韦玄成等后因议七庙外寝园皆无复修。
yì zhě yì yǐ jì bù yù shù yi fù gǔ sì shí jì yú miào
议者亦以祭不欲数,宜复古四时祭于庙。
liú xīn yǐn chūn qiū wài zhuàn yuē zǔ mí rì jì céng gāo yuè sì èr tiāo shí xiǎng tán shàn suì gòng
刘歆引《春秋外传》曰:“祖、祢日祭,曾、高月祀,二祧时享,坛、𫮃岁贡。
wèi jìn yǐ jiàng bù jì mù
”魏、晋以降,不祭墓。
táng jiā zé gǔ zuò fǎ chén wèi yi ba zhū líng rì jì rú lǐ biàn
唐家择古作法,臣谓宜罢诸陵日祭,如礼便。
dì bù cóng yīn xià zhào yǒu sī yán zhū líng bù dàng rì jìn shí
帝不从,因下诏:“有司言诸陵不当日进食。
fu lǐ yǐ rén qíng wèi zhī yán gé hé zhuān gǔ ér ní suǒ wén
夫礼以人情为之沿革,何专古而泥所闻?
qián líng yi cháo bū jìn diàn zhāo xiàn líng rì yī jìn huò suǒ sī fá yú fèi kě jiǎn zhèn cháng shàn wèi zhī
乾陵宜朝晡进奠,昭、献陵日一进,或所司乏于费,可减朕常膳为之。
dì bēng zàng dìng líng yǒu sī yì yǐ hé sī huáng hòu fù zàng hòu wèi wǔ hòu suǒ shā bù dé qí sàng suǒ jiāng yǐ zhāo hún hé zhū zǐ gōng jǐng zhí yuē zhāo hún gǔ wú chuán bù kě
帝崩,葬定陵,有司议以和思皇后祔葬,后为武后所杀,不得其丧所,将以招魂合诸梓宫,景直曰:“招魂古无传,不可。
qǐng rú qiáo shān cáng yì guān gù shì nà hòu yī yī fù qǐn gōng jǔ yī hún lù gào yǐ tài láo nèi zhī fāng zhōng fèng dì zǐ guān yòu fù yǐ yí qīn
请如桥山藏衣冠故事,纳后祎衣,复寝宫,举衣魂辂,告以太牢,内之方中,奉帝梓棺右,覆以夷衾。
zhòng dāng qí yán zhì yuē kě
”众当其言,制曰:“可。
jǐng zhí hòu lì lǐ bù láng zhōng zú
”景直后历礼部郎中卒。
lú càn yōu zhōu fàn yáng rén hòu wèi shì zhōng yáng wū wǔ shì sūn
卢粲,幽州范阳人,后魏侍中阳乌五世孙。
zǔ yàn qīng yì shàn zhù shū
祖彦卿,亦善著书。
càn shǐ guān zhuó jìn shì dì
粲始冠,擢进士第。
shén lóng zhōng lèi qiān jǐ shì zhōng
神龙中,累迁给事中。
shí jié mǐn tài zǐ lì wéi hòu jí zhī fěng zhōng zōng yǐ wèi fǔ fēng wù gěi dōng gōng càn bó zòu tài zǐ bǐ chàng zhǔ suì shí fú yòng yi qǔ yú bǎi sī
时节愍太子立,韦后疾之,讽中宗以卫府封物给东宫, 粲驳奏:“太子匕鬯主,岁时服用,宜取于百司。
zhōu lǐ zhū yòng cái qì suì zhōng zé huì wéi wáng jí tài zǐ bú huì
《周礼》:诸用财器,‘岁终则会,唯王及太子不会’。
jīn nǎi yǔ zhū wáng děng yí fēi suǒ wèi xiàn zhāng gǔ xī zhě
今乃与诸王等夷,非所谓宪章古昔者。
zhào kě
”诏可。
wǔ chóng xun sǐ zhào mù shì líng zhì càn yuē fán wáng gōng zhǔ mù wú chēng líng zhě wéi yǒng tài gōng zhǔ shì chū tè zhì fēi hòu rén suǒ yuán bǐ
武崇训死,诏墓视陵制,粲曰:“凡王、公主墓,无称陵者,唯永泰公主事出特制,非后人所援比。
chóng xun yíng zhào qǐng shì zhū wáng
崇训茔兆,请视诸王。
zhào yuē ān lè gōng zhǔ yǔ yǒng tài bù yì chóng xun yú zhǔ dāng tóng xué wèi líng bù yí
”诏曰:“安乐公主与永泰不异,崇训于主当同穴,为陵不疑。
càn gù zhí yǐ líng zhī chēng běn shī zūn jí suī chóng xun zhī qīn bù jí yōng wáng yōng mù bù chēng líng chóng xun yuán zhǔ ér de jiǎ shì míng zāi
”粲固执,以“陵之称,本施尊极,虽崇训之亲,不及雍王,雍墓不称陵,崇训缘主而得假是名哉?
zhào kě
”诏可。
zhǔ dà nù chū càn chén zhōu cì shǐ
主大怒,出粲陈州刺史。
càn yuē gǒu suǒ lùn de xíng suī yuǎn hé dàn
粲曰:“苟所论得行,虽远何惮!
kāi yuán chū wèi mì shū shǎo jiān
”开元初,为秘书少监。
qí cóng fù xíng jiā shì wèi yōng wáng jì shì yì yǐ xué wén
其从父行嘉,仕为雍王记室,亦以学闻。
càn lèi fēng gù ān xiàn hóu zhōng bīn wáng fu shì yuē jǐng
粲累封固安县侯,终邠王傅,谥曰景。
yǐn zhī zhāng jiàng zhōu yì chéng rén
尹知章,绛州翼城人。
shǎo suī xué wèi shén tōng jiě hū mèng rén chí jù záo pò qí xīn nèi ruò jì yān jīng wù zhì sī kāi chè suì biàn míng liù jīng
少虽学,未甚通解,忽梦人持巨凿破其心,内若剂焉, 惊悟,志思开彻,遂遍明《六经》。
zhū shēng cháng jiǎng shòu zhě gèng běi miàn shòu dà yì
诸生尝讲授者,更北面受大义。
cháng ān zhōng zhuó dìng wáng fǔ wén xué
长安中,擢定王府文学。
qiān tài cháng bó shì
迁太常博士。
zhōng zōng shí huò jiàn yán yǐ liáng wǔ zhāo wáng wèi qī miào shǐ zǔ zhī zhāng yì wǔ zhāo yuǎn shì fēi wáng yè suǒ yīn
中宗时,或建言以凉武昭王为七庙始祖, 知章议:“武昭远世,非王业所因。
nǎi zhǐ
于是成子留了下来。
chū wèi lù hún lìng zuò shì zhé qì guān qù
出为陆浑令,坐事,辄弃官去。
shí sàn qí cháng shì jiě wǎn yì bà guī yǔ zhī zhāng tán sī jīng shù jǔ xīn xīn rán
时散骑常侍解琬亦罢归,与知章覃思经术,举欣欣然。
zhāng shuō biǎo zhū cháo zhuó lǐ bù yuán wài láng zhuǎn guó zǐ bó shì
张说表诸朝,擢礼部员外郎,转国子博士。
mǎ huái sù xù dìng mì shū zòu zhī zhāng shì zhèng wén zì
马怀素绪定秘书,奏知章是正文字。
měi xiū mù jiǎng shòu wèi shǐ chuò
每休沐,讲授未始辍。
yú yì lǎo zhuāng shū yóu xiàn jiě
于《易》、《老》、《庄》书尤县解。
dì zǐ pín zhě zhōu gěi zhī
弟子贫者,赒给之。
xìng hé hòu rén bú jiàn yǒu xǐ yùn
性和厚,人不见有喜愠。
wèi cháng wèn chǎn yè qí zi yù guǎng shì qiáo mǐ wèi suì zhòng jì zhī zhāng yuē rú ér jì zé pín rén hé yǐ qǔ zī
未尝问产业,其子欲广市樵米为岁中计,知章曰: “如而计,则贫人何以取资?
qiě wú wū yīng duó mín lì yá
且吾乌应夺民利邪?
zú guān
”卒官。
suǒ zhù chuán pō duō xíng yú shí
所注传颇多,行于时。
mén rén sūn jì liáng děng sòng qí dé kè zhe dōng dōu guó zǐ jiàn mén wài
门人孙季良等颂其德,刻著东都国子监门外。
jì liáng yǎn shī rén yī míng yì shì lì zuǒ shí yí jí xián yuàn zhí xué shì
季良,偃师人,一名翌,仕历左拾遗、集贤院直学士。
zhāng qí xián shǎn zhōu shǎn rén
张齐贤,陕州陕人。
shèng lì chū wèi tài cháng fèng lǐ láng
圣历初,为太常奉礼郎。
wǔ hòu zhào bǎi guān yì gù shuò yú míng táng jiǎng shí lìng bù zhèng shì jīng guān jiǔ pǐn yǐ shàng sì fāng cháo jí shǐ jiē liè yú tíng
武后诏百官议告朔于明堂,讲时令,布政事,京官九品以上、四方朝集使皆列于廷。
tài cháng bó shì pì lǘ rén xū yuē jīng wú tiān zǐ yuè gù shuò
太常博士辟闾仁谞曰:“经无天子月告朔。
wéi yù zǎo tiān zǐ tīng shuò nán mén zhī wài
唯《玉藻》:‘天子听朔南门之外。
zhōu tài zǎi zhēng yuè zhī jí bù zhèng yú bāng guó dū bǐ
’《周太宰》:‘正月之吉,布政于邦国都鄙。
gàn bǎo yuē jiàn zǐ yuè gù shuò rì yě
’干宝曰:‘建子月告朔日也。
cǐ yù zǎo tīng shuò tóng yì
’ 此《玉藻》听朔同谊。
jīn yuán rì dú shí lìng hé gǔ tīng shuò shì
今元日读时令,合古听朔事。
dú zhèng xuán yǐ qín zhì yuè lìng yǒu wǔ dì wǔ guān yīn yán tīng shuò bì yǐ tè shēng gào shí dì jí shén yǐ wén wáng wǔ wáng pèi
独郑玄以秦制《月令》有五帝五官,因言‘听朔必以特牲告时帝及神,以文王、武王配。
qí yán fēi shì
’其言非是。
yuè lìng yuē qí dì tài hào qí shén gōu máng wèi xuān lìng gào rén shǐ fèng shí wu yè yuè jiē yǒu lìng gù yún fēi tiān zǐ yuè shuò yǐ pèi dì jì yě
《月令》 曰‘其帝太昊,其神句芒’,谓宣令告人,使奉时务业,月皆有令,故云,非天子月朔以配帝祭也。
gù shuò zhě zhū hóu lǐ yě chūn qiū jì shì shuò suì dēng tái
告朔者,诸侯礼也,《春秋》:‘既视朔,遂登台。
xuán yòu shuō rén jūn yuè gù shuò yú miào qí jì wèi cháo xiǎng
’玄又说人君月告朔于庙,其祭为朝享。
lǔ zì wén gōng shǐ bù shì shuò míng fēi tiān zǐ suǒ xíng
鲁自文公始不视朔,明非天子所行。
xuán wèi gào dì jí rén dì shén jí zhòng lí wǔ guān bù yán tiān zǐ bài jì
玄谓告帝即人帝, 神即重、黎、五官,不言天子拜祭。
chén qǐng ba gù shuò yuè jì yǐ yīng gǔ lǐ
臣请罢告朔、月祭,以应古礼。
qí xián bù wěi qí shuō zhì yuē gǔ liáng shì chēng rùn yuè tiān zǐ bù gù shuò tā yuè gù gù shuò yǐ
”齐贤不韪其说,质曰:“谷梁氏称‘闰月,天子不告朔’,它月故告朔矣。
zuǒ shì yán lǔ bù gào rùn shuò wèi qì shí zhèng zé zhū hóu suī rùn gù shuò yǐ
左氏言鲁‘不告闰朔,为弃时政’,则诸侯虽闰告朔矣。
zhōu tài shǐ bān shuò yú bāng guó yù zǎo rùn yuè wáng jū mén shì tiān zǐ suī rùn yì gù shuò
《周太史》‘颁朔于邦国’,《玉藻》‘闰月,王居门’,是天子虽闰亦告朔。
èr jiā qù shèng bù yuǎn zài tiān zǐ zhū hóu gù shuò shì xiǎn xiǎn fú miào
二家去圣不远,载天子、诸侯告朔事,显显弗缪。
jīn yì zhě nǎi yǐ tài zǎi zhēng yuè zhī jí bù zhì bāng guó ér yán tiān zǐ yuán rì yī gù shuò shū shī qí zhǐ
今议者乃以《太宰》正月之吉,布治邦国,而言天子元日一告朔,殊失其旨。
yī suì zhī yuán liù guān zì bù suǒ zhí zhī diǎn
一岁之元,六官自布所职之典。
gàn bǎo wèi jí wèi shuò gù shì rén miù jí wèi gào jù miào shī jīng bù dé wéi fǎ
干宝谓吉为朔,故世人谬吉为告,据缪失经,不得为法。
yì zhě yòu yǐn zuǒ shì shuō zhuān zài zhū hóu bù zhī yù zǎo yǔ zuǒ shuō zhèng tóng ér dú yú tiān zǐ yán suì shǒu yī gào hé qù qǔ zhī zì yě
议者又引左氏说,专在诸侯,不知《玉藻》与左说正同,而独于天子言岁首一告,何去取之恣也!
yòu wèi shí dì wǔ rén dì yě
又谓时帝,五人帝也。
xuán yú shí dì bāo tiān rén gù yǐ wén wǔ zuò pèi shì bìng gào liǎng wǔ dì wèi bù yí
玄于时帝包天人,故以文、武作配, 是并告两五帝为不疑。
zhū hóu shòu shuò tiān zǐ cáng yú miào
诸侯受朔天子,藏于庙。
tiān zǐ shòu shuò yú tiān yi zài míng táng gù gào shí dì pèi zǔ kǎo
天子受朔于天,宜在明堂,故告时帝,配祖考。
yì zhě yuē tiān zǐ yuè gào jì bān shuò zé zhū hóu ān dé cáng zhī
议者曰:‘天子月告祭颁朔,则诸侯安得藏之?
gù tài zǎi suì shǒu bù yī suì shì tài shǐ bān zhī yě
故太宰岁首布一岁事, 太史颁之也。
shì bù rán
’是不然。
zhōu tài shǐ bān shuò bāng guó shì zǒng bān shí èr shuò yú zhū hóu
《周太史》‘颁朔邦国’,是总颁十二朔于诸侯;
tiān zǐ yóu yuè gào zhě bān guān fǔ dū bǐ yě
天子犹月告者,颁官府都鄙也。
nèi wài yì yán zhī yě
内外异言之也。
lǐ bù kě ba
礼不可罢。
fèng gé shì láng wáng fāng qìng yòu tuī yán míng táng bù zhèng zhī gōng suǒ yǐ míng tiān qì tǒng wàn wù yě
”凤阁侍郎王方庆又推言: “明堂,布政之宫,所以明天气,统万物也。
hàn rú yǐ míng táng tài miào wèi yī zōng sì qí zǔ ér pèi shàng dì
汉儒以明堂、太庙为一,宗祀其祖, 而配上帝。
qǔ zōng sì yuē qīng miào zhèng shì wèi tài shì xiàng yáng wèi míng táng jiàn xué wèi tài xué yuán shuǐ wèi pì yōng yì míng tóng shì gǔ zhī zhì yě
取宗祀曰清庙,正室为太室,向阳为明堂,建学为太学,圜水为辟雍, 异名同事,古之制也。
tiān zǐ yǐ zhēng yuè shàng xīn zǒng shòu shí èr yuè zhèng yú nán jiāo hái cáng yú zǔ miào yuè qǔ yī zhèng bān zhī míng táng
天子以正月上辛总受十二月政于南郊,还藏于祖庙,月取一政,班之明堂。
zhū hóu zé shòu yú tiān zǐ cáng zhī zǔ miào yuè qǔ yī zhèng xíng zhī yú guó
诸侯则受于天子,藏之祖庙,月取一政,行之于国。
wáng zhě yǐ qí lǐ gào miào wèi zhī gù shuò
王者以其礼告庙,谓之告朔;
shì yuè zhī zhèng wèi zhī shì shuò
视月之政,谓之视朔。
yù zǎo xuán miǎn ér cháo rì dōng mén zhī wài tīng shuò nán mén zhī wài
《玉藻》:‘玄冕而朝日东门之外,听朔南门之外。
zhèng xuán shuō míng táng zài guó yáng jiù qí shí zhī táng ér tīng shuò yān
’郑玄说:‘明堂在国阳,就其时之堂而听朔焉。
zú shì sù lù qǐn
卒事,宿路寝。
jīn yuán rì tōng tiān gōng shòu cháo yǒu sī suì dú shí lìng bù zhèng gǔ zhī lǐ yě
’今元日通天宫受朝,有司遂读时令、布政,古之礼也。
jiù shuō tiān zǐ suì rù míng táng zhě shí bā dà xiǎng yī
旧说天子岁入明堂者十八:大享, 一;
yuè gù shuò shí èr
月告朔,十二;
sì shí yíng qì sì
四时迎气,四;
xún shòu zhī suì yī
巡狩之岁,一。
jīn yì zhě wéi xǔ suì shǒu yī rù bù yì ài hu
今议者唯许岁首一入,不亦隘乎?
bì xià xìng jiàn míng táng zūn yòng gù shuò shì ruò yuè yī tīng zé jìn yú fán měi mèng yuè shì shuò wéi zhì dìng qí lǐ chén xià bù gǎn zhuān
陛下幸建明堂,遵用告朔事,若月一听,则近于烦,每孟月视朔,惟制定其礼, 臣下不敢专。
chéng jūn bó shì wú yáng wú děng gòng yán qín miè xué gù shuò fèi
”成均博士吴杨吾等共言:“秦灭学,告朔废。
jīn yòng sì mèng yuè jì xià zhì míng táng gào wǔ shí dì táng shàng qǐng jiān rú qí xián fāng qìng yì
今用四孟月、季夏, 至明堂告五时帝堂上,请兼如齐贤、方庆议。
bù shù suì lǐ yì fèi
”不数岁,礼亦废。
jiǔ zhī qí xián qiān bó shì
久之,齐贤迁博士。
shí dōng dōu zhì tài shè lǐ bù shàng shū zhù qīn míng wèn lǐ guān bó shì zhōu jiā tián zhǔ yòng suǒ yí mù jīn shè zhǔ shí nài hé
时东都置太社,礼部尚书祝钦明问礼官博士:“周家田主用所宜木,今社主石,奈何?
qí xián yǔ tài cháng shǎo qīng wéi shū xià guó zǐ sī yè guō shān yùn yǐn zhī zhāng děng yì chūn qiū jūn yǐ jūn xíng fú shè xìn gǔ zhù fèng yǐ cóng
”齐贤与太常少卿韦叔夏、国子司业郭山恽、尹知章等议:“《春秋》:‘君以军行,祓社衅鼓,祝奉以从。
gù yuē bù yòng mìng lù yú shè
’故曰:‘不用命,戮于社。
shè jì zhǔ yòng shí yǐ kě fèng ér xíng yě
’社稷主用石,以可奉而行也。
cuī líng ēn yuē shè zhǔ yòng shí yǐ dì chǎn zuì shí yú
崔灵恩曰:‘社主用石,以地产最实欤!
lǚ shì chūn qiū yán yīn rén shè yòng shí
’ 《吕氏春秋》言‘殷人社用石’。
hòu wèi tiān píng zhōng qiān tài shè shí zhǔ qí lái shàng yǐ
后魏天平中,迁太社石主,其来尚矣。
zhōu zhī tián zhǔ yòng suǒ yí mù qí mín jiān zhī shè yú
周之田主用所宜木,其民间之社欤!
fēi tài shè yě
非太社也。
yú shì jiù zhǔ cháng chǐ yǒu liù cùn fāng chǐ qī cùn wèn bó shì yún hé qí xián děng yì shè zhǔ zhī zhì lǐ wú chuán
”于是旧主长尺有六寸,方尺七寸,问博士云何,齐贤等议:“社主之制,礼无传。
tiān zǐ qīn zhēng zài yǐ xíng zé fēi guò zhòng
天子亲征,载以行,则非过重。
lǐ shè jì tǔ zhǔ yīn qì
《礼》: ‘社祭土,主阴气。
hán shī wài zhuàn tiān zǐ tài shè fāng wǔ zhàng zhū hóu bàn zhī
’《韩诗外传》:‘天子太社方五丈,诸侯半之。
wǔ tǔ shù
’五,土数。
shè zhǔ yi zhǎng wǔ chǐ yǐ zhǔn shù wǔ
社主宜长五尺,以准数五;
fāng èr chǐ yǐ zhǔn yīn ǒu
方二尺,以准阴偶;
yǎn qí shàng yǐ xiàng wù shēng
剡其上,以象物生;
fāng qí xià yǐ xiàng dì tǐ
方其下,以象地体;
mái bàn tǔ zhōng běn mò jūn yě
埋半土中,本末均也。
qǐng dù yǐ gǔ chǐ yún
请度以古尺”云。
yòu wèn shè jì tán suí sì fāng yòng sè ér zhōng bù shù chǐ mào huáng tǔ wèi hé
又问:“社稷坛随四方用色,而中不数尺,冒黄土,谓何?
qí xián děng yuē tiān zǐ tài shè dù guǎng wǔ zhàng fēn sì fāng shàng mào huáng tǔ xiàng wáng zhě fù bèi sì fāng rán zé dāng yǐ huáng tǔ fù tán shàng
”齐贤等曰:“天子太社,度广五丈,分四方,上冒黄土, 象王者覆被四方,然则当以黄土覆坛上。
jiù tán shàng bù shù chǐ fù bèi zhī xiá guāi yú gǔ
旧坛上不数尺,覆被之狭,乖于古。
yú shì yǐ fāng sè shì tán sì miàn jí bì ér huáng tǔ quán fù shàng yān
”于是以方色饰坛四面及陛,而黄土全复上焉。
jì shēng jiē tài láo
祭牲皆太牢。
qí hòu gǎi xiān nóng yuē dì shè yòu lì dì jì jiē qí xián děng cān dìng
其后改先农曰“帝社”, 又立“帝稷”,皆齐贤等参定。
zhōng zōng jí wèi yīn wǔ hòu dōng dōu miào gǎi wéi táng miào yì mǎn qī shì yǐ liáng wǔ zhāo wáng wèi shǐ zǔ
中宗即位,因武后东都庙改为唐庙,议满七室,以凉武昭王为始祖。
qí xián shàng yì lǐ tiān zǐ qī miào zūn shǐ fēng jūn yuē tài zǔ bǎi dài bù qiān shǐ zǔ wú wén yān
齐贤上议: “《礼》,天子七庙,尊始封君曰太祖,百代不迁,始祖无闻焉。
yīn zì xuán wáng zhì tāng zhōu hòu jì zhì wǔ wáng jiē chū tài zǔ hòu hé shí yǒu xù
殷自玄王至汤, 周后稷至武王,皆出太祖后,合食有序。
jǐng huáng dì shǐ fēng táng shí wèi tài zǔ yǐ shì shù jìn gù shàng zài zhāo mù
景皇帝始封唐,实为太祖,以世数近,故尚在昭穆。
jīn nǎi shàng yǐn wǔ zhāo wáng wèi shǐ zǔ yì hu yīn zhōu zhī běn xiè jì yě
今乃上引武昭王为始祖,异乎殷、周之本卨、稷也。
xiè jì xìng zuò jǐng huáng dì shì yě
卨、稷兴胙,景皇帝是也。
zhāo wáng guó bu shi chuán hòu sì shī shǒu
昭王国不世传,后嗣失守。
jǐng dì shí shǐ fēng táng zǐ sūn shì chéng
景帝实始封唐,子孙是承。
ruò jìn shě táng yuǎn yǐn liáng bú jiàn qí kě
若近舍唐,远引凉, 不见其可。
qiě wèi bù zǔ cáo cān jìn bù zǔ sī mǎ yǎng sòng bù zǔ chu yuán wáng qí liáng bù zǔ xiāo hé chén duò bù zǔ hú gōng yáng zhèn jīn wèi zhāo wáng wèi zǔ kě hu
且魏不祖曹参,晋不祖司马卬,宋不祖楚元王,齐、梁不祖萧何,陈、 隋不祖胡公、杨震,今谓昭王为祖,可乎?
hàn yǐ zhōu jiāo hòu jì yì yù jiāo yáo dù lín yǐ wéi zhōu xìng zì hòu jì hàn yè tè qǐ gōng bù yuán yáo zú bù guǒ jiāo
汉以周郊后稷,议欲郊尧,杜林以为周兴自后稷,汉业特起,功不缘尧,卒不果郊。
wǔ dé chū dìng qù zhāo wáng yóu jìn bù tuō zǔ zhě bù kě gù yě
武德初定,去昭王尤近,不托祖者, 不可故也。
jīn ér lì zhī fēi zǔ zōng yì
今而立之,非祖宗意。
jǐng huáng shī wèi shén fú lín xiǎng dài fēi yí jué sūn móu zhě
景皇失位,神弗临享,殆非诒厥孙谋者。
bó shì liú chéng qìng yǐn zhī zhāng yòu yán shòu mìng zhī jūn wáng jì yǒu qiǎn shēn dài xì yǒu yuǎn ěr
”博士刘承庆、尹知章又言:“受命之君,王迹有浅深,代系有远迩。
zǔ yǐ gōng zhāo mù yǐ qīn
祖以功,昭穆以亲。
yǒu gōng zhě bù qiān qīn jǐn zhě huǐ
有功者不迁,亲尽者毁。
jīn bù yí yǐ miào shù wèi bèi yǐn dāng qiān zhī zhǔ yú zhāo mù shàng gǒu chōng qī shì yě
今不宜以庙数未备,引当迁之主于昭穆上,苟充七室也。
jǐng huáng dì jì hào tài zǔ yǐ shì qiǎn yóu zài liù shì wèi zé shì wèi dāng yǒu qī fēi tiān zǐ miào bù dàng qī yě
景皇帝既号太祖,以世浅犹在六室位,则室未当有七,非天子庙不当七也。
dà dì shén zhǔ jì fù xuān huáng dì dāng qiān
大帝神主既祔,宣皇帝当迁。
xuān fēi shǐ zǔ yòu wú zōng hào qīn jǐn ér qiān bù kě fù lì
宣非始祖,又无宗号,亲尽而迁,不可复立。
qǐng réng wèi liù shì
请仍为六室。
zhào zǎi xiàng xiáng cái
” 诏宰相详裁。
yú shì zhù qīn míng děng shàng yán bó shì děng sān bǎi rén wéi liǎng shuō qí xián děng bù zǔ wǔ zhāo wáng liú chéng qìng děng qǐng qiān xuān huáng dì
于是祝钦明等上言:“博士等三百人为两说:齐贤等不祖武昭王,刘承庆等请迁宣皇帝。
chén děng yù jiē kě qí zòu
臣等欲皆可其奏。
zhào kě
”诏可。
é yǐ xiào jìng huáng dì wèi yì zōng liè yú miào wèi qī shì
俄以孝敬皇帝为义宗,列于庙为七室。
xī jīng tài miào yì rú zhī
西京太庙亦如之。
qí xián qiān lèi jiàn yì dài fū zú
齐贤迁累谏议大夫,卒。
liǔ chōng pú zhōu yú xiāng rén duò ráo zhōu cì shǐ zhuāng zēng sūn
柳冲,蒲州虞乡人,隋饶州刺史庄曾孙。
fù chu xián dà yè zhōng wèi hé běi xiàn zhǎng
父楚贤,大业中为河北县长。
gāo zǔ bīng xìng yáo jūn sù jù jùn gù shǒu chu xián shuō yuē duò zhī wáng tiān xià gòng zhī
高祖兵兴,尧君素据郡固守,楚贤说曰:“隋之亡,天下共知。
táng gōng míng zài tú lù dòng yǐ chéng xìn háo yīng jǐng fù tiān suǒ zàn yě
唐公名在图箓,动以诚信, 豪英景赴,天所赞也。
jūn zǐ jiàn jī ér zuò sì zhōng rì yá
君子见几而作,俟终日邪?
jūn sù bù cóng chu xián qián xíng zì guī shòu shì yù shǐ
”君素不从,楚贤潜行自归,授侍御史。
zhēn guàn zhōng chí jié cè bài tū jué cí qí yí bù shòu
贞观中,持节册拜突厥,辞其遗不受。
lì jiāo guì èr zhōu dū dū háng zhōu cì shǐ jiē yǒu míng
历交、桂二州都督、杭州刺史,皆有名。
chōng hào xué duō suǒ yán zǒng
冲好学,多所研总。
tiān shòu chū wèi sī fǔ sì zhǔ bù zhào qiǎn ān fǔ huái nán shǐ yǒu zhǐ fēng hé dōng xiàn nán
天授初,为司府寺主簿,诏遣安抚淮南,使有指,封河东县男。
zhōng zōng jǐng lóng zhōng qiān zuǒ sàn qí cháng shì xiū guó shǐ
中宗景龙中,迁左散骑常侍,修国史。
chū tài zōng mìng zhū rú zhuàn shì zú zhì zhēn chà qún xìng
初,太宗命诸儒撰《氏族志》,甄差群姓。
qí hòu mén zhòu xīng tì bù cháng chōng qǐng gǎi xiū qí shū dì zhào wèi yuán zhōng zhāng xī xiāo zhì zhōng cén xī cuī shí xú jiān liú xiàn wú jīng jí chōng gòng qǔ dé gōng shí wàng guó jí zhī jiā děng ér cì zhī
其后门胄兴替不常,冲请改修其书, 帝诏魏元忠、张锡、萧至忠、岑羲、崔湜、徐坚、刘宪、吴兢及冲共取德、功、时望、国籍之家,等而次之。
yí fán qiú zhǎng xí guàn dài zhě xī zhe bié pǐn
夷蕃酋长袭冠带者,析著别品。
huì yuán zhōng děng jì wù gù zhì xiān tiān shí fù zhào chōng jí jiān jīng yǔ wèi zhī gǔ lù xiàng xiān liú zi xuán děng tǎo zhui shū nǎi chéng hào xìng xì lù
会元忠等继物故,至先天时,复诏冲及坚、兢与魏知古、陆象先、刘子玄等讨缀,书乃成,号《姓系录》。
lì tài zǐ bīn kè sòng wáng shī zhāo wén guǎn xué shì yǐ lǎo zhì shì
历太子宾客、宋王师、昭文馆学士,以老致仕。
kāi yuán chū zhào chōng yǔ xuē nán jīn fù jiā kān cuàn nǎi dìng
开元初,诏冲与薛南金复加刊窜, 乃定。
hòu liǔ fāng zhe lùn shén xiáng jīn shān qí yào zhe zhī zuǒ fāng
后柳芳著论甚详,今删其要,著之左方。
fāng zhī yán yuē
芳之言曰:
shì zú zhě gǔ shǐ guān suǒ jì yě
氏族者,古史官所记也。
xī zhōu xiǎo shǐ dìng xì shì biàn zhāo mù gù gǔ yǒu shì běn lù huáng dì yǐ lái zhì chūn qiū shí zhū hóu qīng dài fū míng hào jì tǒng
昔周小史定系世,辩昭穆,故古有《世本》,录黄帝以来至春秋时诸侯、卿、大夫名号继统。
zuǒ qiū míng chuán chūn qiū yì yán tiān zǐ jiàn dé yīn shēng yǐ cì xìng zuò zhī tǔ mìng zhī shì
左丘明传《春秋》,亦言:“天子建德, 因生以赐姓,胙之土,命之氏;
zhū hóu yǐ zì wèi shì yǐ shì wèi zú
诸侯以字为氏,以谥为族。
xī yáo cì bó yǔ xìng yuē sì shì yuē yǒu xià
”昔尧赐伯禹姓曰姒, 氏曰有夏;
bó ní xìng yuē jiāng shì yuē yǒu lǚ
伯尼姓曰姜,氏曰有吕。
xià jí sān dài guān yǒu shì gōng zé yǒu guān zú yì yì rú zhī
下及三代,官有世功,则有官族,邑亦如之。
hòu shì huò shì yú guó zé qí lǔ qín wú
后世或氏于国,则齐、鲁、秦、吴;
shì yú shì zé wén wǔ chéng xuān
氏于谥,则文、武、成、宣;
shì yú guān zé sī mǎ sī tú
氏于官,则司马、 司徒;
shì yú jué zé wáng sūn gōng sūn
氏于爵,则王孙、公孙;
shì yú zì zé mèng sūn shū sūn
氏于字,则孟孙、叔孙;
shì yú jū zé dōng mén běi guō
氏于居,则东门、北郭;
shì yú zhì zé sān wū wǔ lù
氏于志,则三乌、五鹿;
shì yú shì zé wū yǐ jiang táo
氏于事,则巫、乙、匠、陶。
yú shì shòu xìng mìng shì càn rán zhòng yǐ
于是受姓命氏,粲然众矣。
qín jì miè xué gōng hóu zǐ sūn shī qí běn xì
秦既灭学,公侯子孙失其本系。
hàn xìng sī mǎ qiān fù zǐ nǎi yuē shì běn xiū shǐ jì yīn zhōu pǔ míng shì jiā nǎi zhī xìng shì zhī suǒ yóu chū yú xià shāng zhōu kūn wú dà péng shǐ wéi qí huán jìn wén jiē tóng zǔ yě
汉兴,司马迁父子乃约《世本》修《史记》, 因周谱明世家,乃知姓氏之所由出,虞、夏、商、周、昆吾、大彭、豕韦、齐桓、 晋文皆同祖也。
gēng wáng dié bà duō zhě qiān sì shǎo zhě shù shí dài
更王迭霸,多者千祀,少者数十代。
xiān wáng zhī fēng jì jué hòu sì méng qí fú yóu wèi qiáng jiā
先王之封既绝,后嗣蒙其福, 犹为强家。
hàn gāo dì xìng tú bù yǒu tiān xià mìng guān yǐ xián zhào jué yǐ gōng shì yuē fēi liú shì wáng wú gōng hòu zhě tiān xià gòng zhū zhī
汉高帝兴徒步,有天下,命官以贤,诏爵以功,誓曰:“非刘氏王、无功侯者, 天下共诛之。
xiān wáng gōng qīng zhī zhòu cái zé yòng bù cái qì zhī bù biàn shì yǔ shù zú rán zé shǐ shàng guān yǐ
”先王公卿之胄,才则用,不才弃之,不辨士与庶族,然则始尚官矣。
rán yóu xǐ shān dōng háo jié yǐ shí jīng shī qí zhū tián chu qū jǐng jiē yòu xìng yě
然犹徙山东豪杰以实京师,齐诸田,楚屈、景,皆右姓也。
qí hòu jìn bá háo yīng lùn ér lù zhī gài qī xiāng wǔ gōng zhī suǒ yóu xìng yě
其后进拔豪英,论而录之,盖七相、五公之所由兴也。
wèi shì lì jiǔ pǐn zhì zhōng zhèng zūn shì zhòu bēi hán shì quán guī yòu xìng yǐ
魏氏立九品,置中正,尊世胄,卑寒士,权归右姓已。
qí zhōu dà zhōng zhèng zhǔ bù jùn zhōng zhèng gōng cáo jiē qǔ zhe xìng shì zú wèi zhī yǐ dìng mén zhòu pǐn zǎo rén wù
其州大中正、主簿,郡中正、功曹,皆取著姓士族为之,以定门胄,品藻人物。
jìn sòng yīn zhī shǐ shàng xìng yǐ
晋、宋因之,始尚姓已。
rán qí bié guì jiàn fēn shì shù bù kě yì yě
然其别贵贱,分士庶,不可易也。
yú shí yǒu sī xuǎn jǔ bì jī pǔ jí ér kǎo qí zhēn wěi
于时有司选举,必稽谱籍,而考其真伪。
gù guān yǒu shì zhòu pǔ yǒu shì guān gǔ shì wáng shì pǔ xué chū yān
故官有世胄,谱有世官,贾氏、王氏谱学出焉。
yóu shì yǒu pǔ jú lìng shǐ zhí jiē jù
由是有谱局,令史职皆具。
guò jiāng zé wèi qiáo xìng wáng xiè yuán xiāo wèi dà
过江则为“侨姓”,王、谢、袁、萧为大;
dōng nán zé wèi wú xìng zhū zhāng gù lù wèi dà
东南则为“吴姓”,朱、张、顾、陆为大;
shān dōng zé wèi jùn xìng wáng cuī lú li zhèng wèi dà
山东则为 “郡姓”,王、崔、卢、李、郑为大;
guān zhōng yì hào jùn xìng wéi péi liǔ xuē yáng dù shǒu zhī
关中亦号“郡姓”,韦、裴、柳、薛、杨、 杜首之;
dài běi zé wèi lǔ xìng yuán zhǎng sūn yǔ wén yú lù yuán dòu shǒu zhī
代北则为“虏姓”,元、长孙、宇文、于、陆、源、窦首之。
lǔ xìng zhě wèi xiào wén dì qiān luò yǒu bā shì shí xìng sān shí liù zú jiǔ shí èr xìng
“虏姓”者, 魏孝文帝迁洛,有八氏十姓,三十六族九十二姓。
bā shì shí xìng chū yú dì zōng shǔ huò zhū guó cóng wèi zhě
八氏十姓,出于帝宗属,或诸国从魏者;
sān shí liù zú jiǔ shí èr xìng shì wèi bù luò dà rén
三十六族九十二姓,世为部落大人;
bìng hào hé nán luò yáng rén
并号河南洛阳人。
jùn xìng zhě
“郡姓”者,
yǐ zhōng guó shì rén chà dì fá yuè wèi zhī zhì
以中国士人差第阀阅为之制,
fán sān shì yǒu sān gōng zhě yuē gāo liáng
凡三世有三公者曰“膏粱”,
yǒu lìng pū zhě yuē huá yú
有令、仆者曰“华腴”,
shàng shū lǐng hù ér shàng zhě wèi jiǎ xìng
尚书、领、护而上者为“甲姓”,
jiǔ qīng ruò fāng bó zhě wèi yǐ xìng
九卿若方伯者为“乙姓”,
sàn qí cháng shì tài zhōng dài fū zhě wèi bǐng xìng
散骑常侍、太中大夫者为“丙姓”,
lì bù zhèng yuán láng wèi dīng xìng
吏部正员郎为“丁姓”。
fán de rù zhě wèi zhī sì xìng
凡得入者,谓之“四姓”。
yòu zhào dài rén zhū zhòu chū wú zú xìng qí mù lù xī yú xià lì bù wù chōng wěi guān de shì sì xìng
又诏代人诸胄, 初无族姓,其穆、陆、奚、于,下吏部勿充猥官,得视“四姓”。
běi qí yīn réng jǔ xiù cái zhōu zhǔ bù jùn gōng cáo fēi sì xìng bù zài xuǎn
北齐因仍,举秀才、州主簿、郡功曹,非“四姓”不在选。
gù jiāng zuǒ dìng shì zú fán jùn shàng xìng dì yī zé wèi yòu xìng
故江左定氏族,凡郡上姓第一,则为右姓;
tài hé yǐ jùn sì xìng wèi yòu xìng
太和以郡四姓为右姓;
qí fú tú yù gāng lèi lì fán jiǎ mén wèi yòu xìng
齐浮屠昙刚《类例》凡甲门为右姓;
zhōu jiàn dé shì zú yǐ sì hǎi tōng wàng wèi yòu xìng
周建德氏族以四海通望为右姓;
duò kāi huáng shì zú yǐ shàng pǐn mào xìng zé wèi yòu xìng
隋开皇氏族以上品、茂姓则为右姓;
táng zhēn guàn shì zú zhì fán dì yī děng zé wèi yòu xìng
唐《贞观氏族志》凡第一等则为右姓;
lù shì zhe xìng lüè yǐ shèng mén wèi yòu xìng
路氏著《姓略》,以盛门为右姓;
liǔ chōng xìng zú xì lù fán sì hǎi wàng zú zé wèi yòu xìng
柳冲《姓族系录》凡四海望族则为右姓。
bù tōng lì dài zhī shuō bù kě yǔ yán pǔ yě
不通历代之说,不可与言谱也。
jīn liú sú dú yǐ cuī lú li zhèng wèi sì xìng jiā tài yuán wáng shì hào wǔ xìng gài bù jīng yě
今流俗独以崔、卢、李、郑为四姓,加太原王氏号五姓,盖不经也。
fu wén zhī bì zhì yú shàng guān
夫文之弊,至于尚官;
guān zhī bì zhì yú shàng xìng
官之弊,至于尚姓;
xìng zhī bì zhì yú shàng zhà
姓之弊,至于尚诈。
duò chéng qí bì bù zhī qí suǒ yǐ bì nǎi fǎn gǔ dào ba xiāng jǔ lí de zhe zūn zhí shì zhī lì
隋承其弊,不知其所以弊,乃反古道,罢乡举,离地著,尊执事之吏。
yú shì hū tǔ wú xiāng lǐ lǐ wú yī guān rén wú lián chǐ shì zú luàn ér shù rén jiàn yǐ
于是乎土无乡里,里无衣冠,人无廉耻,士族乱而庶人僭矣。
gù shàn yán pǔ zhě xì zhī dì wàng ér bù huò zhì zhī xìng shì ér wú yí zhui zhī hūn yīn ér yǒu bié
故善言谱者,系之地望而不惑,质之姓氏而无疑,缀之婚姻而有别。
shān dōng zhī rén zhì gù shàng hūn yà qí xìn kě yǔ yě
山东之人质,故尚婚娅,其信可与也;
jiāng zuǒ zhī rén wén gù shàng rén wù qí zhì kě yǔ yě
江左之人文,故尚人物,其智可与也;
guān zhōng zhī rén xióng gù shàng guān miǎn qí dá kě yǔ yě
关中之人雄,故尚冠冕,其达可与也;
dài běi zhī rén wǔ gù shàng guì qī qí tài kě yǔ yě
代北之人武,故尚贵戚, 其泰可与也。
jí qí bì zé shàng hūn yà zhě xiān wài zú hòu běn zōng shàng rén wù zhě jìn shù niè tuì dí cháng shàng guān miǎn zhě lüè kàng lì mù róng huá shàng guì qī zhě xùn shì lì wáng lǐ jiào
及其弊,则尚婚娅者先外族、后本宗,尚人物者进庶孽、退嫡长,尚冠冕者略伉俪、慕荣华,尚贵戚者徇势利、亡礼教。
sì zhě jù bì zé shī qí suǒ shàng yǐ
四者俱弊,则失其所尚矣。
rén wú suǒ shǒu zé shì zú xuē
人无所守,则士族削;
shì zú xuē zé guó cóng ér shuāi
士族削,则国从而衰。
guǎn zhòng yuē wèi guó zhī dào lì chū yī kǒng zhě wáng èr kǒng zhě qiáng sān kǒng zhě ruò sì kǒng zhě wáng
管仲曰:“为国之道,利出一孔者王,二孔者强,三孔者弱,四孔者亡。
gù guān hūn zhě rén dào dà lún
”故冠婚者,人道大伦。
zhōu hàn zhī guān rén qí qí zhèng yī qí mén shǐ xià zhī jìn cǐ chū yī kǒng yě gù wáng
周、汉之官人, 齐其政,一其门,使下知禁,此出一孔也,故王;
wèi jìn guān rén zūn zhōng zhèng lì jiǔ pǐn xiāng yǒu yì zhèng jiā yǒu jìng xīn cǐ chū èr kǒng yě gù qiáng
魏、晋官人,尊中正,立九品, 乡有异政,家有竞心,此出二孔也,故强;
jiāng zuǒ dài běi zhū xìng fēn luàn bù yī qí yào wú guī cǐ chū sān kǒng yě gù ruò
江左、代北诸姓,纷乱不一,其要无归, 此出三孔也,故弱;
duò shì guān rén yǐ lì dào zhì tiān xià rén zhī xíng bù běn xiāng dǎng zhèng fán yú shàng rén luàn yú xià cǐ chū sì kǒng yě gù wáng
隋氏官人,以吏道治天下,人之行,不本乡党,政烦于上,人乱于下,此出四孔也,故亡。
táng chéng duò luàn yi jiù zhī yǐ zhōng zhōng hòu zé xiāng dǎng zhī xíng xiū
唐承隋乱,宜救之以忠,忠厚则乡党之行修;
xiāng dǎng zhī xíng xiū zé rén wù zhī dào cháng
乡党之行修,则人物之道长;
rén wù zhī dào cháng zé guān miǎn zhī xù chóng
人物之道长,则冠冕之绪崇;
guān miǎn zhī xù chóng zé jiào huà zhī fēng měi
冠冕之绪崇,则教化之风美;
nǎi kě yǔ gǔ cān yǐ
乃可与古参矣。
jìn tài yuán zhōng sàn qí cháng shì hé dōng gǔ bì zhuàn xìng shì bù zhuàng shí bā zhōu bǎi shí liù jùn hé qī bǎi yī shí èr piān zhēn xī shì shù wú suǒ yí
晋太元中,散骑常侍河东贾弼撰《姓氏簿状》,十八州百十六郡,合七百一十二篇,甄析士庶无所遗。
sòng wáng hóng liú chén hǎo qí shū
宋王弘、刘湛好其书。
hóng měi rì duì qiān kè kě bù fàn yī rén huì
弘每日对千客,可不犯一人讳。
chén wèi xuǎn cáo zhuàn bǎi jiā pǔ yǐ zhù quán xù wén shāng guǎ shěng wáng jiǎn yòu guǎng zhī wáng sēng rú yǎn yì wèi shí bā piān dōng nán zhū zú zì wèi yī piān bù rù bǎi jiā shù
湛为选曹,撰《百家谱》以助铨序,文伤寡省,王俭又广之,王僧孺演益为十八篇, 东南诸族自为一篇,不入百家数。
bì chuán zi fěi zhī fěi zhī chuán zi xī jìng xī jìng zhuàn xìng shì yào zhuàng shí wǔ piān yóu suǒ ān jiū
弼传子匪之,匪之传子希镜,希镜撰《姓氏要状》 十五篇,尤所谙究。
xī jìng chuán zi zhí zhí gèng zuò xìng shì yīng xián yī bǎi piān yòu zhe bǎi jiā pǔ guǎng liǎng wáng suǒ jì
希镜传子执,执更作《姓氏英贤》一百篇,又著《百家谱》, 广两王所记。
zhí chuán qí sūn guān guān zhuàn liáng guó qīn huáng tài zǐ xù qīn bù sì piān
执传其孙冠,冠撰《梁国亲皇太子序亲簿》四篇。
wáng shì zhī xué běn yú gǔ shì
王氏之学,本于贾氏。
táng xìng yán pǔ zhě yǐ lù jìng chún wèi zōng liǔ chōng wéi shù cì zhī
唐兴,言谱者以路敬淳为宗,柳冲、韦述次之。
li shǒu sù yì míng xìng shì shí wèi ròu pǔ zhě
李守素亦明姓氏,时谓“肉谱” 者。
hòu yǒu li gōng yān xiāo yǐng shì yīn yín kǒng zhì wèi shì suǒ chēng
后有李公淹、萧颖士、殷寅、孔至,为世所称。
chū hàn yǒu shān shì guān pǔ yīng shào yǒu shì zú yī piān wáng fú qián fu lùn yì yǒu xìng shì yī piān sòng hé chéng tiān yǒu xìng yuàn èr piān
初,汉有邓氏《官谱》,应劭有《氏族》一篇,王符《潜夫论》亦有《姓氏》 一篇,宋何承天有《姓苑》二篇。
pǔ xué dà dǐ jù cǐ
谱学大抵具此。
wèi tài hé shí zhào zhū jùn zhōng zhèng gè liè běn tǔ xìng zú cì dì wèi jǔ xuǎn gé míng yuē fāng sī gé rén dào yú jīn chēng zhī
魏太和时,诏诸郡中正,各列本土姓族次第为举选格,名曰“方司格”,人到于今称之。
mǎ huái sù zì wéi bái rùn zhōu dān tú rén
马怀素,字惟白,润州丹徒人。
kè jiāng dū shī shì li shàn pín wú zī zhòu qiáo yè zhé rán yǐ dú shū suì bó tōng jīng shǐ
客江都,师事李善,贫无资,昼樵,夜辄然以读书,遂博通经史。
zhuó jìn shì dì yòu zhōng wén xué yōu shàn kē bǔ méi wèi
擢进士第,又中文学优赡科,补郿尉。
jī láo qiān zuǒ tái jiān chá yù shǐ
积劳,迁左台监察御史。
cháng ān zhōng dài fū wèi yuán zhōng wèi zhāng yì zhī gòu zhé lǐng biǎo tài pú cuī zhēn xin zhēn dōng gōng lǜ dú gū yī zhī zǔ dào yì zhī nù shǐ rén shàng jí biàn gào zhēn xin zhēn děng yǔ yuán zhōng móu fǎn
长安中,大夫魏元忠为张易之构谪岭表,太仆崔贞忄贞、东宫率独孤祎之祖道,易之怒,使人上急变,告贞忄贞等与元忠谋反。
wǔ hòu zhào huái sù àn zhī shǐ zhě cù pò huái sù zhí bù cóng yuē zhēn xin zhēn jiàn liú rén dāng de zuì yǐ wéi móu fǎn zé fēi
武后诏怀素按之,使者促迫,怀素执不从,曰:“贞忄贞饯流人当得罪,以为谋反,则非。
xī péng yuè yǐ nì zhū luán bù zòu shì shī xià hàn bù zuò zuì
昔彭越以逆诛,栾布奏事尸下,汉不坐罪。
jīn yuán zhōng zuì fēi yuè bǐ bù yí zuò jiàn kuò zhī rén
今元忠罪非越比,不宜坐饯阔之人。
qiě bì xià cāo shēng shā bǐng yù jiā zhī zuì zì dāng chǔ jué shèng xīn
且陛下操生杀柄,欲加之罪, 自当处决圣心。
jì fù chén àn zhuàng wéi zhī shǒu bì xià fǎ ěr
既付臣按状,惟知守陛下法尔。
hòu yì jiě zhēn xin zhēn děng nǎi miǎn
”后意解,贞忄贞等乃免。
zǎi xiàng li jiǒng xiù jiè yì zhī shì liǎn qiú wěi fǎ huái sù hé ba zhī
宰相李迥秀藉易之势,敛赇诿法,怀素劾罢之。
zhuǎn lǐ bù yuán wài láng
转礼部员外郎。
yǐ shí dào shǐ chù zhì jiāng xī chǔ jué píng shù
以十道使黜陟江西,处决平恕。
qiān kǎo gōng hé qǔ shí cái quán guì yè qǐng bù néng ā náo
迁考功,核取实才,权贵谒请不能阿挠。
zhuó zhōng shū shè rén nèi gòng fèng wèi xiū wén guǎn zhí xué shì
擢中书舍人内供奉,为修文馆直学士。
kāi yuán chū wèi hù bù shì láng fēng cháng shān xiàn gōng jìn jiān zhāo wén guǎn xué shì
开元初,为户部侍郎,封常山县公,进兼昭文馆学士。
dǔ xué shǒu wèi cháng fèi juàn
笃学,手未尝废卷。
qiān gōng shèn wèi tuī wèi zhǎng zhě
谦恭慎畏,推为长者。
xuán zōng zhào yǔ zhě wú liàng tóng wèi shì dú gēng rì fān rù
玄宗诏与褚无量同为侍读,更日番入。
jì kòu gé jiān yú yǐ jìn
既叩阁,肩舆以进;
huò xíng zài yuǎn tīng chéng mǎ
或行在远,听乘马。
gōng zhōng měi yàn jiàn dì zì sòng yíng yǐ shī chén lǐ
宫中每宴见,帝自送迎以师臣礼。
yǒu zhào jù xiào mì shū
有诏句校秘书。
shì shí wén jí yíng màn jiē tái xiǔ yín duàn qiān dì fēn chuǎn
是时,文籍盈漫,皆炱朽蟫断,签啇纷舛。
huái sù jiàn bái yuàn xià zǐ wēi huáng mén zhào sù xué jù rú jiù xiào miù quē
怀素建白:“愿下紫微、黄门,召宿学巨儒就校缪缺。
yòu yán zì qí yǐ qián jiù jí wáng jiǎn qī zhì yǐ xiáng
” 又言:“自齐以前旧籍,王俭《七志》已详。
qǐng cǎi jìn shū piān mù jí qián zhì yí zhě xù jiǎn zhì yǐ cáng mì fǔ
请采近书篇目及前志遗者,续俭《志》 以藏秘府。
zhào kě
”诏可。
jí bài huái sù mì shū jiān
即拜怀素秘书监。
nǎi zhào guó zǐ bó shì yǐn zhī zhāng sì mén zhù jiào wáng zhí zhí guó zi jiān zhào xuán mò
乃诏国子博士尹知章、四门助教王直、直国子监赵玄默,
lù hún chéng wú chāo sāng quán wèi wéi shù fú fēng chéng mǎ lì zhēng hú zhōu sī gōng cān jūn liú yàn zhí lín rǔ chéng sòng cí yù gōng líng chéng lù shào bó xīn zhèng wèi lǐ zǐ zhāo háng zhōu cān jūn yīn jiàn yóu zǐ tóng wèi jiě chóng zhì sì mén zhí jiǎng yú qīn jìn shì wáng qiè liú zhòng qiū yòu wēi wèi cān jūn hóu xíng guǒ xíng zhōu sī hù cān jūn yuán huī hǎi zhōu lù shì cān jūn zhāo liáng yòu lǜ fǔ zhòu cáo cān jūn wú jiǒng xíng yáng zhǔ bù wáng wān tài cháng sì tài zhù zhèng liáng jīn děng fēn bù zhuàn cì
陆浑丞吴绰、桑泉尉韦述、扶风丞马利征、湖州司功参军刘彦直、临汝丞宋辞玉、恭陵丞陆绍伯、新郑尉李子钊、杭州参军殷践猷、梓潼尉解崇质、四门直讲余钦、进士王惬、刘仲丘、右威卫参军侯行果、邢州司户参军袁晖、海州录事参军晁良、右率府胄曹参军毋煚、荥阳主簿王湾、太常寺太祝郑良金等分部撰次,
jiàn yóu cóng dì mì shū chéng chéng yè wǔ zhì wèi xú chu bì shì zhèng wén zì
践猷从弟秘书丞承业、武陟尉徐楚璧是正文字。
huái sù zòu mì shū shǎo jiān lú fǔ cuī miǎn wèi xiū tú shū fù shǐ mì shū láng tián kě fēng kāng zi yuán wèi pàn guān
怀素奏秘书少监卢俌、崔沔为修图书副使,秘书郎田可封、康子元为判官。
rán huái sù bù shàn zhù shù wèi néng yǒu suǒ xù bié
然怀素不善著述,未能有所绪别。
huì zú dì jǔ āi luò yáng nán chéng mén zèng rùn zhōu cì shǐ shì yuē wén gěi yú huán xiāng lǐ sāng shì guān bàn
会卒, 帝举哀洛阳南城门,赠润州刺史,谥曰文,给舆还乡里,丧事官办。
huái sù zú hòu zhào mì shū guān bìng hào xiū shū xué shì cǎo dìng sì bù rén rén yì zì chū wú suǒ tǒng yī yú nián bù chéng
怀素卒后,诏秘书官并号修书学士,草定四部,人人意自出,无所统一,逾年不成。
yǒu sī pí yú gòng nǐ tài pú qīng wáng máo zhòng zòu ba nèi liào
有司疲于供拟,太仆卿王毛仲奏罢内料。
yòu zhào yòu cháng shì zhě wú liàng dà lǐ qīng yuán xíng chōng kǎo chù bù yīng xuǎn zhě wú liàng děng zòu xiū zhuàn yǒu tiáo yi de dà rú zōng zhì
又诏右常侍褚无量、大理卿元行冲考绌不应选者,无量等奏:“修撰有条,宜得大儒综治。
zhào wěi xíng chōng
”诏委行冲。
nǎi lìng jiǒng shù qīn zǒng jī bù fèn jiàn yóu qiè zhì jīng shù qīn zhì shǐ jiǒng yàn zhí zhì zi wān zhòng qiū zhì jí
乃令煚、述、 钦总缉部分,践猷、惬治经,述、钦治史,煚、彦直治子,湾、仲丘治集。
bā nián sì lù chéng shàng zhī
八年, 《四录》成,上之。
xué shì wú shǎng zhuó zhě
学士无赏擢者。
xíng chōng zhī lì zhèng yuàn
行冲知丽正院,
yòu zòu shào bó lì zhēng yàn zhí jiàn yóu xíng guǒ zi zhāo zhí jiǒng shù wān xuán mò qīn liáng jīn yǔ cháo yì chéng féng cháo yǐn guān shì wèi quán yín xiàn mì shū shěng jiào shū láng mèng xiǎo yáng zhōu bīng cáo cān jūn hán tán wáng sì lín
又奏绍伯、利征、彦直、践猷、行果、子钊、直、煚、述、湾、 玄默、钦、良金与朝邑丞冯朝隐、冠氏尉权寅献、秘书省校书郎孟晓、扬州兵曹参军韩覃、王嗣琳,
fú chāng lìng zhāng fěi jìn shì cuī cáng zhī rù xiào lì zhèng shū
福昌令张悱、进士崔藏之入校丽正书。
yóu shì mì shū shěng ba zhuàn jī ér xué shì jiē zài lì zhèng yǐ
由是秘书省罢撰缉,而学士皆在丽正矣。
qiè zhòng qiū lǎo bìng huán xiāng lǐ
惬、仲丘老病还乡里。
shào bó zú yú guān
绍伯卒于官。
zhí zhōng qí wáng fǔ jì shì cān jūn shì
直终岐王府记室参军事。
xuán mò jí xián zhí xué shì
玄默集贤直学士。
lì zhēng chū wéi shān chí lìng rú huǎn wú zhì shù miǎn guān zhōng yú jiā
利征,出为山茌令,儒缓无治术,免官,终于家。
zi zhāo zuò bǎo rèn fēi rén zhōng dé zhōu zhǎng shǐ
子钊坐保任非人,终德州长史。
qīn zhì tài xué bó shì jí xián yuàn xué shì
钦至太学博士、集贤院学士。
wān luò yáng wèi
湾,洛阳尉。
liáng jīn yòu bǔ quē jīng zhào fǔ cāng cáo cān jūn shì
良金,右补阙、京兆府仓曹参军事。
yín xiàn lín huái tài shǒu
寅献,临淮太守。
xiǎo zuǒ bǔ quē
晓,左补阙。
tán lái zhōu bié jià zuò wū gào cì shǐ liú yuǎn fāng
覃,莱州别驾,坐诬告刺史,流远方。
cáng zhī shàn bù yuán wài láng míng nián yǐ jiāng shì láng liáng lìng zàn wén xué zhí shū yuàn hòu yǐ yòu lǜ fǔ bīng cáo cān jūn ér ba zhōng héng wáng fǔ sī mǎ
藏之,膳部员外郎,明年,以将仕郎梁令瓒文学直书院,后以右率府兵曹参军而罢,终恒王府司马。
mì shū shěng jiào shū láng yuán yòu liáng dài lì zhēng hòu yǐ xié lǜ láng bà
秘书省校书郎源幼良代利征,后以协律郎罢。
yīn jiàn yóu zì bó qǐ chén jǐ shì zhōng bù hài wǔ shì cóng sūn
殷践猷,字伯起,陈给事中不害五世从孙。
bó xué yóu tōng shì zú lì shǔ yī fāng
博学,尤通氏族、历数、医方。
yǔ hè zhī zhāng lù xiàng xiān wéi shù zuì shàn zhī zhāng cháng hào wèi wǔ zǒng guī wèi guī qiān nián wǔ jù wèn wú bù zhī yě
与贺知章、陆象先、韦述最善,知章尝号为“五总龟”,谓龟千年五聚,问无不知也。
chū wèi háng zhōu cān jūn jǔ wén rú yì děng kē shòu mì shū shěng xué shì yòng cáo zhōu sī fǎ cān jūn jiān lì zhèng diàn xué shì
初为杭州参军,举文儒异等科,授秘书省学士,用曹州司法参军,兼丽正殿学士。
yǐ shū fù sàng āi tòng ōu xuè ér zú nián sì shí bā
以叔父丧,哀恸欧血而卒,年四十八。
shǎo zǐ yín jǔ hóng cí wèi tài zǐ jiào shū chū wèi yǒng níng wèi
少子寅,举宏辞,为太子校书,出为永宁尉。
lì wǔ màn shén yín nù shā zhī biǎn chéng chéng chéng
吏侮谩甚,寅怒杀之,贬澄城丞。
bìng qiě sǐ yǐ mǔ xiāo lǎo bù rěn jué
病且死,以母萧老,不忍决。
jí liǎn qí zi liàng duàn zhǐ jiǎn fà zhì guān zhōng zì shì shì zǔ mǔ rú yín zài
及敛,其子亮断指剪发置棺中,自誓事祖母如寅在。
qí hòu shì xiāo jí bù tuō yī zhě shù nián yǒu bái yàn cháo qí měi
其后侍萧疾,不脱衣者数年,有白燕巢其楣。
hòu zhōng jǐ shì zhōng háng zhōu cì shǐ
后终给事中、杭州刺史。
jiàn yóu dì jì you lì mì shū láng shàn huà
践猷弟季友,历秘书郎,善画。
cóng fù zhòng róng zhōng dōng guān láng zhōng yǒu zhòng míng
从父仲容,终冬官郎中,有重名。
zi chéng yè yǐ jǐn piáo chēng lì tài zǐ zuǒ yù dé yòu wēi wèi jiāng jūn
子承业,以谨朴称,历太子左谕德、右威卫将军。
zú zǐ chéng jǐ jìn zhōu zhǎng shǐ
族子成己,晋州长史。
chū mǔ yán shū fù lì bù láng zhōng jìng zhòng wèi kù lì suǒ xiàn lǜ èr mèi gē ěr su yuān jìng zhòng de jiǎn sǐ
初,母颜叔父吏部郎中敬仲为酷吏所陷,率二妹割耳诉冤,敬仲得减死。
jí chéng jǐ shēng ér zuǒ ěr quē yún
及成己生,而左耳缺云。
kǒng ruò sī yuè zhōu shān yīn rén chén lì bù shàng shū huàn sì shì sūn
孔若思,越州山阴人,陈吏部尚书奂四世孙。
zǔ shào ān yǔ xiōng shào xīn zǎo zhī míng
祖绍安,与兄绍新蚤知名。
chén wáng kè jū hù lì zhì yú xué
陈亡, 客居鄠,励志于学。
wài xiōng yú shì nán yuē běn cháo lún fù wú fēn yān miè yǒu dì ruò cǐ zhī bù wáng yǐ
外兄虞世南曰:“本朝沦覆,吾分湮灭,有弟若此,知不亡矣。
shào ān yǔ sūn wàn shòu jiē yǐ wén cí chēng shí wèi sūn kǒng
” 绍安与孙万寿皆以文辞称,时谓“孙孔”。
duò dà yè mò wèi jiān chá yù shǐ
隋大业末,为监察御史。
gāo zǔ tǎo zéi hé dōng shào ān yǔ xià hóu duān tóng jiān jūn lǐ yù yóu mì
高祖讨贼河东, 绍安与夏侯端同监军,礼遇尤密。
dì shòu shàn duān xiān guī bài mì shū jiān
帝受禅,端先归,拜秘书监。
yǐ ér shào ān jiàn dào zǒu zhǎng ān dì yuè zhuó nèi shǐ shè rén cì zhái yī qū liáng mǎ èr pǐ
已而绍安间道走长安,帝悦,擢内史舍人,赐宅一区、良马二匹。
ruò sī zǎo gū qí mǔ gōng xùn jiào zhǎng yǐ bó xué wén
若思早孤,其母躬训教,长以博学闻。
yǒu yí yǐ chǔ suì liáng shū zhě nà yī juàn yān
有遗以褚遂良书者,纳一卷焉。
qí rén yuē shì shū guì qiān jīn hé qǔ zhī lián
其人曰: “是书贵千金,何取之廉?
dá yuē shěn ěr cǐ wèi duō yǐ
”答曰:“审尔,此为多矣。
gèng hái qí bàn
”更还其半。
zhuó míng jīng lì kù bù láng zhōng cháng yuē shì huàn zhì láng zhōng zú yǐ
擢明经,历库部郎中,常曰:“仕宦至郎中足矣。
zuò yòu zhì zhǐ shuǐ yī shí míng zì zú yì
”座右置止水一石,明自足意。
zhōng zōng chū jìng huī huán yàn fàn dāng guó yǐ ruò sī duō shí gǔ jīn fán dà zhèng shì bì zī zhì hòu xíng
中宗初,敬晖、桓彦范当国,以若思多识古今,凡大政事,必咨质后行。
sān qiān lǐ bù shì láng chū wèi wèi zhōu cì shǐ
三迁礼部侍郎,出为卫州刺史。
gù shì yǐ zōng shì wèi zhōu bié jià jiàn cì shǐ ào fàng bù kěn zhì gōng
故事,以宗室为州别驾,见刺史,骜放不肯致恭。
ruò sī hé zòu bié jià li dào qīn qǐng xùn zhuàng
若思劾奏别驾李道钦,请讯状。
yǒu zhào bié jià jiàn cì shǐ zhì gōng zì ruò sī shǐ
有诏别驾见刺史致恭,自若思始。
yǐ qīng bái zhuó yín qīng guāng lù dà fu cì juàn bǎi pǐ lèi fēng liáng jùn gōng
以清白擢银青光禄大夫,赐绢百匹,累封梁郡公。
kāi yuán qī nián zú shì yuē huì
开元七年卒,谥曰惠。
cóng fù zhēn dì jìn shì lì jiān chá yù shǐ mén wú bīn yè shí jī qí jiè
从父祯,第进士,历监察御史,门无宾谒,时讥其介。
gāo zōng shí zài qiān jiàng zhōu cì shǐ fēng wǔ chāng xiàn zǐ shì yuē wēn
高宗时,再迁绛州刺史, 封武昌县子,谥曰温。
zi jì xǔ zì jì hé
子季诩,字季和。
yǒng chāng chū zhuó zhì kē shòu mì shū láng
永昌初,擢制科,授秘书郎。
chén zǐ áng cháng chēng qí shén qīng yùn yuǎn kě bǐ wèi jiè
陈子昂常称其神清韵远,可比卫玠。
zhōng zuǒ bǔ quē
终左补阙。
ruò sī zi zhì zì wéi wēi
若思子至,字惟微。
lì zhù zuò láng míng shì zú xué yǔ wéi shù xiāo yǐng shì liǔ chōng qí míng
历著作郎,明氏族学,与韦述、萧颖士、柳冲齐名。
zhuàn bǎi jiā lèi lì yǐ zhāng shuō děng wéi jìn shì xīn zú zhuó dāo qù zhī
撰 《百家类例》,以张说等为近世新族,叕刂去之。
shuō zi jì fāng yǒu chǒng nù yuē tiān xià zú xìng hé yù ruò shì ér wàng fēn fēn yá
说子垍方有宠,怒曰:“天下族姓,何豫若事,而妄纷纷邪?
jì dì sù shàn zhì yǐ shí gào
”垍弟素善至,以实告。
chū shū chéng shì wéi shù shù wèi kě chuán
初,书成,示韦述,述谓可传。
jí wén jì yǔ jù yù gèng zēng sǔn shù yuē zhǐ
及闻垍语,惧,欲更增损,述曰:“止!
zhàng fū fèn bǐ chéng yī jiā shū nài hé yīn rén dòng yáo
丈夫奋笔成一家书,奈何因人动摇?
yǒu sǐ bù kě gǎi
有死不可改。
suì ba
”于是停止了讨论。
shí shù jí yǐng shì chōng jiē zhuàn lèi lì ér zhì shū chēng gōng
时述及颖士、冲皆撰《类例》,而至书称工。