rú xué xià
儒学下
zhě wú liàng zì hóng dù háng zhōu yán guān rén
褚无量,字弘度,杭州盐官人。
yòu shòu jīng yú shěn zǐ zhèng cáo fú kè yì fén diǎn
幼授经于沈子正、曹福,刻意坟典。
jiā bīn lín píng hú yǒu lóng chū rén jiē zǒu guān wú liàng shàng yòu dú shū ruò bù wén zhòng yì zhī
家滨临平湖,有龙出,人皆走观,无量尚幼,读书若不闻,众异之。
yóu jīng lǐ sī mǎ shǐ jì
尤精《礼》、司马《史记》。
zhuó míng jīng dì lèi chú guó zǐ bó shì qiān sī yè jiān xiū wén guǎn xué shì
擢明经第,累除国子博士,迁司业兼修文馆学士。
zhōng zōng jiāng nán jiāo zhào dìng yí diǎn
中宗将南郊,诏定仪典。
shí zhù qīn míng guō shān yùn jiàn yán huáng hòu wèi yà xiàn wú liàng yǔ tài cháng bó shì táng shào jiǎng qīn xù gù zhēng yǐ wéi jiāo sì guó dà shì qí shé zhōng mò rú zhōu lǐ
时祝钦明、郭山恽建言皇后为亚献,无量与太常博士唐绍、蒋钦绪固争,以为:“郊祀,国大事,其折衷莫如《周礼》。
zhōu lǐ dōng zhì jì tiān yuán qiū bù yǐ de pèi wéi shǐ zǔ wéi zhǔ yì bù yǐ bǐ pèi gù hòu bù dé yǔ
《周礼》冬至祭天圆丘,不以地配,唯始祖为主,亦不以妣配,故后不得与。
yòu dà zōng bó fán dà jì sì wáng hòu bù yǔ zé shè ér jiàn dòu biān chè
又《大宗伯》: ‘凡大祭祀,王后不与,则摄而荐豆笾,彻。
shì hòu bù yīng zhù jì
’是后不应助祭。
yòu nèi zǎi zhí dà jì sì hòu guàn xiàn zé zàn yáo jué
又内宰职‘大祭祀, 后祼献则赞瑶爵。
jì tiān wú guàn zhī cǐ nǎi zōng miào jì ěr
’祭天无祼,知此乃宗庙祭耳。
jīn chē nèi sī fú zhǎng hòu liù fù yǔ wǔ lù wú hòu jì tiān zhī fú yǔ lù shì hòu bù zhù jì tiān yě
巾车、内司服,掌后六服与五路, 无后祭天之服与路,是后不助祭天也。
wéi hàn yǒu tiān dì hé jì huáng hòu cān xiǎng shì
惟汉有天地合祭,皇后参享事。
mò dài dú shén shì bù jīng jiàn bù kě wéi fǎ
末代黩神, 事不经见,不可为法。
shí zuǒ pú yè wéi jù yuán zuǒ qīn míng gù wú liàng yì gé
”时左仆射韦巨源佐钦明,故无量议格。
yǐ mǔ lǎo jiě guān
以母老解官。
xuán zōng wèi tài zǐ fù bài guó zǐ sī yè jiān shì dú zhuàn yì shàn jì yǐ jìn hòu bèi lǐ dá
玄宗为太子,复拜国子司业兼侍读,撰《翼善记》以进,厚被礼答。
tài zǐ shì diàn guó xué lìng jiǎng jīng jiàn duān shù yì bó mǐn ér biàn jìn yín qīng guāng lù dài fu xī yǔ fán wò
太子释奠国学,令讲经,建端树义,博敏而辩,进银青光禄大夫,锡予蕃渥。
jí jí wèi qiān zuǒ sàn qí cháng shì jiān guó zi jì jiǔ fēng shū guó gōng
及即位,迁左散骑常侍兼国子祭酒,封舒国公。
mǔ sāng jiě zhào zhōu cì shǐ xuē yíng diào jì cì wù jiā děng
母丧解,诏州刺史薛莹吊祭,赐物加等。
lú mù zuǒ lù fàn suǒ zhí sōng bǎi wú liàng hào sù yuē shān lín bù fá rěn fàn wú yíng shù yé
庐墓左, 鹿犯所植松柏,无量号诉曰:“山林不乏,忍犯吾茔树耶?
zì shì qún lù xùn rǎo bù fù chéng chù wú liàng wèi zhōng shēn bù yù qí ròu
”自是群鹿驯扰,不复枨触,无量为终身不御其肉。
sàng chú zhào fù gù guān
丧除,召复故官。
yǐ qí lǎo suí zhàng tīng xú xíng yòu wèi shè yāo yú xǔ chéng rù diàn zhōng
以耆老,随仗听徐行,又为设腰舆, 许乘入殿中。
pín shàng shū chén dé shī
频上书陈得失。
kāi yuán wǔ nián dì jiāng xìng dōng dōu ér tài miào huài yáo chóng jiàn yán miào běn fú jiān gù diàn bù yí ba xíng
开元五年,帝将幸东都而太庙坏,姚崇建言:“庙本苻坚故殿,不宜罢行。
wú liàng bǐ qí yán yǐ wéi bù zú tīng nǎi shàng shū yuē wáng zhě yīn shèng yáng wēi zé xiān zǔ jiàn biàn
” 无量鄙其言,以为不足听,乃上疏曰:“王者阴盛阳微,则先祖见变。
jīn hòu gōng fēi yù xìng zhě yi xī chū zhī yǐ yìng biàn yì
今后宫非御幸者,宜悉出之,以应变异。
jǔ jùn liáng zǔn shē mí qīng fù shèn xíng nà jiàn zhēng chá chǎn yú jì jué shì zé tiān rén hé huì zāi yì qì xī
举畯良,撙奢靡,轻赋,慎刑,纳谏争,察谄谀,继绝世,则天人和会,灾异讫息。
dì shì chóng yǔ chē jià suì dōng
”帝是崇语,车驾遂东。
wú liàng yòu shàng yán xī yú shùn zhī shòu zhì shān chuān biàn qún shén
无量又上言:“昔虞舜之狩,秩山川,遍群神。
hàn xiào jǐng cí huáng dì qiáo shān xiào wǔ cí shùn jiǔ yí gāo zǔ guò wèi jì xìn líng jūn mù guò zhào fēng yuè yì hòu xiào zhāng cí huán tán zhǒng
汉孝景祠黄帝桥山,孝武祠舜九疑,高祖过魏祭信陵君墓, 过赵封乐毅后,孝章祠桓谭冢。
yuàn bì xià suǒ guò míng shān dà chuān qiū líng fén yǎn gǔ dì wáng xián chén zài sì diǎn zhě bìng zhào zhì jì
愿陛下所过名山、大川、丘陵、坟衍,古帝王、贤臣在祀典者,并诏致祭。
zì gǔ shòu mìng zhī jūn bì xīng miè jì jué chóng dé bào gōng
自古受命之君,必兴灭继绝,崇德报功。
gù cún rén zhī guó dà yú jiù rén zhī zāi
故存人之国,大于救人之灾;
lì rén zhī hòu zhòng yú fēng rén zhī mù
立人之后,重于封人之墓。
yuàn dào dōng dōu shōu xù táng chū dǎi jīn gōng chén shì jué zhě suī zài zhī shù xián de chéng xí
愿到东都,收叙唐初逮今功臣世绝者,虽在支庶,咸得承袭。
dì nà qí yán jí zhào wú liàng cí yáo píng yáng sòng jǐng cí shùn pú bǎn sū tǐng cí yǔ ān yì zài suǒ cì shǐ cān xiàn
”帝纳其言,即诏无量祠尧平阳,宋璟祠舜蒲坂,苏颋祠禹安邑,在所刺史参献。
yòu qiú wǔ dé yǐ lái xūn chén miáo yì shào xù qí fēng
又求武德以来勋臣苗裔,绍续其封。
chū nèi fǔ jiù shū zì gāo zōng shí cáng gōng zhōng jiǎ yǐ cóng dǎo wú liàng jiàn qǐng shàn lù bǔ dì yǐ guǎng mì jí
初,内府旧书,自高宗时藏宫中,甲乙丛倒,无量建请缮录补第,以广秘籍。
tiān zǐ zhào yú dōng dōu qián yuán diàn dōng xiāng bù huì zhěng bǐ wú liàng wèi zhī shǐ
天子诏于东都乾元殿东厢部汇整比,无量为之使。
yīn biǎo wén xǐ wèi lú zhuàn jiāng xià wèi lù qù tài zuǒ jiān mén lǜ fǔ zhòu cáo cān jūn wáng zé cóng wǔ zhì wèi xú chu bì fēn bù chóu dìng
因表闻喜尉卢僎、江夏尉陆去泰、 左监门率府胄曹参军王择从、武陟尉徐楚璧分部雠定。
wèi wèi shè cì guāng lù gěi shí
卫尉设次,光禄给食。
yòu zhào mì shū shěng sī jīng jú zhāo wén chóng wén èr guǎn gēng xiāng jiǎn chóu cǎi tiān xià yí shū yǐ yì quē wén
又诏秘书省、司经局、昭文、崇文二馆更相检雠,采天下遗书以益阙文。
bù shù nián sì kù wán zhì
不数年,四库完治。
dì zhào qún chén guān shū cì wú liàng děng bó yǒu chà
帝诏群臣观书,赐无量等帛有差。
wú liàng yòu yán zhēn guàn yù shū jiē zǎi xiàng shǔ wěi chén wèi bēi bù zú yǐ rǔ qǐng yǔ zǎi xiàng lián míng bá wěi
无量又言:“贞观御书皆宰相署尾,臣位卑不足以辱,请与宰相联名跋尾。
bù cóng
”不从。
dì xi hái xǐ shū lì zhèng diàn gèng yǐ xiū shū xué shì wèi lì zhèng diàn zhí xué shì bǐ jīng guān yù cháo huì
帝西还,徙书丽正殿,更以修书学士为丽正殿直学士,比京官预朝会。
fù zhào wú liàng jiù lì zhèng zuǎn xù qián gōng
复诏无量就丽正纂续前功。
huáng tài zǐ jí sì wáng wèi jiù xué wú liàng yǐ xiào jīng lún yǔ wǔ tòng xiàn dì
皇太子及四王未就学, 无量以《孝经》、《论语》五通献帝。
dì yuē zhèn zhī zhī yǐ
帝曰:“朕知之矣。
nǎi xuǎn xī cháng hēng guō qiān guāng pān yuán zuò děng wéi tài zǐ zhū wáng shì dú
”乃选郗常亨、郭谦光、 潘元祚等为太子、诸王侍读。
qī nián tài zǐ chǐ zhòu yú xué zhào wú liàng shēng zuò jiǎng quàn bǎi guān guān lǐ hòu lài cì
七年,太子齿胄于学,诏无量升坐讲劝,百官观礼, 厚赉赐。
zú nián qī shí wǔ
卒,年七十五。
bìng kùn yǔ rén yǐ lì zhèng shū wèi bì wèi hèn
病困语人,以丽正书未毕为恨。
dì wén dào tòng zhào zǎi xiàng yuē wú liàng zhèn shī jīn qí yǒng shì yi yòng yōu diǎn
帝闻悼痛,诏宰相曰: “无量,朕师,今其永逝,宜用优典。
yú shì zèng lǐ bù shàng shū shì yuē wén zàng shì guān gěi
”于是赠礼部尚书,谥曰文,葬事官给。
suǒ zhuàn shù bǎi yú piān
所撰述百余篇。
mò hòu yǒu yú shū diàn de jiǎng shǐ jì zhì yán shí èr piān shàng zhī dì tàn xī yǐ juàn wǔ bǎi pǐ cì qí jiā
殁后有于书殿得讲《史记》、《至言》十二篇上之,帝叹息,以绢五百匹赐其家。
shǐ wú liàng yǔ mǎ huái sù wèi shì dú hòu mì shū shǎo jiān kāng zi yuán guó zǐ bó shì hóu xíng guǒ yì jiàn qí xuǎn suī shǎng lài jí jiā ér lǐ yù shuāi yǐ
始,无量与马怀素为侍读,后秘书少监康子原、国子博士侯行果亦践其选,虽赏赉亟加,而礼遇衰矣。
lù qù tài lì zuǒ yòu bǔ quē nèi gòng fèng
陆去泰,历左右补阙内供奉。
wáng zé cóng jīng zhào rén zhōng sì shuǐ lìng
王择从,京兆人,终汜水令。
xú chu bì chū yìng zhì jǔ sān dēng jiǎ kē kāi yuán shí wéi zhōng shū shè rén jí xián yuàn xué shì dì shǔ wén duō lìng shì cǎo
徐楚璧,初应制举,三登甲科,开元时为中书舍人、集贤院学士,帝属文多令视草。
zhōng zhōng shū shì láng dōng hǎi xiàn zi
终中书侍郎,东海县子。
zài zhōng shū shěng jiǔ shì shí lǐ lín fǔ yòng shì huò yán jì yì duō suǒ cān zhù
在中书省久,是时李林甫用事,或言计议多所参助。
hòu gēng míng ān zhēn
后更名安贞。
yuán dàn zì xíng chōng yǐ zì xiǎn hòu wèi cháng shān wáng sù lián zhī hòu
元澹,字行冲,以字显,后魏常山王素莲之后。
shǎo gū yǎng yú wài zǔ sī nóng qīng wéi jī
少孤,养于外祖司农卿韦机。
jí zhǎng bó xué yóu tōng gù xùn
及长,博学,尤通故训。
jí jìn shì dì lèi qiān tōng shì shè rén
及进士第,累迁通事舍人。
dí rén jié qì zhī
狄仁杰器之。
cháng wèi rén jié yuē xià zhī shì shàng pì fù jiā chǔ jī yǐ zì zī yě fǔ là xié yí yǐ gōng zī shàn cān shù zhī guì yǐ fáng jí chèn
尝谓仁杰曰: “下之事上,譬富家储积以自资也,脯腊膎胰以供滋膳,参术芝桂以防疾疢。
mén xià chōng zhǐ wèi zhě duō yǐ yuàn yǐ xiǎo rén bèi yī yào shí kě hu
门下充旨味者多矣,愿以小人备一药石,可乎?
rén jié xiào yuē jūn zhèng wú yào lóng zhōng wù bù kě yī rì wú yě
”仁杰笑曰:“君正吾药笼中物,不可一日无也。
jǐng yún zhōng shòu tài cháng shǎo qīng
景云中,授太常少卿。
xíng chōng yǐ xì chū tuò bá hèn shǐ wú biān nián nǎi zhuàn wèi diǎn sān shí piān shì xiáng wén yuē xué zhě shàng zhī
行冲以系出拓拔,恨史无编年,乃撰《魏典》三十篇, 事详文约,学者尚之。
chū wèi míng dì shí hé xī liǔ gǔ chū shí yǒu niú jì mǎ zhī xiàng
初,魏明帝时,河西柳谷出石,有牛继马之象。
wèi shōu yǐ jìn yuán dì nǎi niú shì zi mào sī mǎ xìng yǐ zhe shí fú
魏收以晋元帝乃牛氏子冒司马姓,以著石符。
xíng chōng wèi zhāo chéng huáng dì míng jiān jì jìn shòu mìng dú cǐ kě yǐ dāng zhī
行冲谓昭成皇帝名犍,继晋受命,独此可以当之。
yǒu rén pò gǔ zhǒng de tóng qì shì pí pá shēn zhèng yuán rén mò néng biàn
有人破古冢得铜器,似琵琶,身正圆,人莫能辨。
xíng chōng yuē cǐ ruǎn xián suǒ zuò qì yě
行冲曰:“此阮咸所作器也。
mìng yì yǐ mù xián zhī qí shēng liàng yā lè jiā suì wèi zhī ruǎn xián
” 命易以木,弦之,其声亮雅,乐家遂谓之“阮咸”。
kāi yuán chū ba tài zǐ zhān shì chū wèi qí zhōu cì shǐ jiān guān nèi àn chá shǐ
开元初,罢太子詹事,出为岐州刺史,兼关内按察使。
zì yǐ shū shēng fēi dàn zhì cái gù cí
自以书生,非弹治才, 固辞。
rù wèi yòu sàn qí cháng shì dōng dōu fù liú shǒu
入为右散骑常侍、东都副留守。
sì péng wáng zǐ zhì qiān zuò chóu rén gào biàn kǎo xùn zì wū zhū màn shù shí rén xíng chōng chá qí wang liè zòu jiàn yuán
嗣彭王子志谦坐仇人告变,考讯自诬,株蔓数十人,行冲察其枉,列奏见原。
sì qiān dà lǐ qīng bù lè fǎ jiā gù xiè suǒ jū guān gǎi zuǒ sàn qí cháng shì fēng cháng shān xiàn gōng
四迁大理卿,不乐法家,固谢所居官,改左散骑常侍,封常山县公。
chōng shǐ jiǎn jiào jí xián zài qiān tài zǐ bīn kè hóng wén guǎn xué shì
充使检校集贤,再迁太子宾客、弘文馆学士。
xiān shì mǎ huái sù zhuàn shū zhì zhě wú liàng xiào lì zhèng sì bù shū yè wèi zú xiāng cì wù gù
先是,马怀素撰书志,褚无量校丽正四部书,业未卒,相次物故。
zhào xíng chōng bìng dài zhī
诏行冲并代之。
xuán zōng zì zhù xiào jīng zhào xíng chōng wèi shū lì yú xué guān
玄宗自注《孝经》, 诏行冲为疏,立于学官。
yǐ lǎo bà lì zhèng jiào shū shì
以老罢丽正校书事。
chū wèi guāng chéng qǐng yòng wèi zhēng lèi lǐ liè yú jīng dì mìng xíng chōng yǔ zhū rú jí yì zuò shū jiāng lì zhī xué nǎi yǐn guó zǐ bó shì fàn xíng gōng sì mén zhù jiào shī jìng běn cǎi huò kān zhui wèi wǔ shí piān shàng yú guān
初,魏光乘请用魏征《类礼》列于经,帝命行冲与诸儒集义作疏,将立之学, 乃引国子博士范行恭、四门助教施敬本采获刊缀为五十篇,上于官。
yú shì yòu chéng xiàng zhāng shuō jiàn yán dài shèng suǒ lù xiàng yǐ qiān zǎi yǔ jīng bìng lì bù kě ba
于是右丞相张说建言:“戴圣所录,向已千载,与经并立,不可罢。
wèi sūn yán shǐ yīn jiù shū zhì lèi xiāng bǐ yǒu rú chāo zhuì zhū rú gòng fēi zhī
魏孙炎始因旧书擿类相比, 有如钞缀,诸儒共非之。
zhì zhēng gèng jiā zhěng cì nǎi wèi xùn zhù kǒng bù kě yòng
至征更加整次,乃为训注,恐不可用。
dì rán zhī shū liú zhōng bù chū
”帝然之,书留中不出。
xíng chōng yì zhū rú jiān jǐ yīn zhe lùn zì biàn míng yuē shì yí
行冲意诸儒间己,因著论自辩,名曰《释疑》。
yuē
曰:
kè wèn zhǔ rén xiǎo dài zhī xué kāng chéng zhī zhù wèi shì nǎi yǒu kān yì èr jīng shú yōu
客问主人:“小戴之学,康成之注,魏氏乃有刊易,二经孰优?
zhǔ rén yuē xiǎo dài lǐ xíng yú hàn mò mǎ róng wèi chuán lú zhí hé èr shí jiǔ piān ér wèi zhī jiě shì suǒ bù chuán
”主人曰: “《小戴礼》行于汉末,马融为传,卢植合二十九篇而为之解,世所不传。
gōu dǎng yù qǐ kāng chéng yú cuàn fú zhī zhōng lǐ fēn ná zhī diǎn suī cún tàn jiū zī móu mǐ suǒ
钩党狱起,康成于窜伏之中,理纷挐之典,虽存探究,咨谋靡所。
jù zhèng zhì zhě bǎi yǒu yú kē zhāng jù zhī tú céng bú shì shěng
具《郑志》者百有余科, 章句之徒,曾不是省。
wáng sù yīn zhī huò duō gōng dǐ
王肃因之,或多攻诋。
ér zhèng xué yǒu sūn yán suī fú zhèng yì tiáo lì zhī fēn zhēn shí jiān qǐ zēng gé bǎi piān
而郑学有孙炎,虽扶郑义,条例支分, 箴石间起,增革百篇。
wèi shì bìng qún yán zhī rǒng cuǒ cǎi zhòng shuō zhī jīng jiǎn kān zhèng shān lóng shū bì yǐ wén tài zōng jiā shǎng lù cì chǔ èr
魏氏病群言之冗脞,采众说之精简,刊正芟砻,书毕以闻, 太宗嘉赏,录赐储贰。
bì xià zuǎn yè yi suǒ xún xí nǎi zhì zhū rú zhēn fēn jiù yì
陛下纂业,宜所循袭,乃制诸儒,甄分旧义。
qǐ wù zhāng jù zhī shì jiān chí xī yán bìn yā bù shēn yí yú zhī xīn guǒ yú réng gù
岂悟章句之士, 坚持昔言,摈压不申,疑于知新,果于仍故?
kè yuē dāng jú chēng mí bàng guān bì shěn hé suǒ wèi yí ér bù shēn liè
客曰:“当局称迷,傍观必审,何所为疑而不申列?
dá yuē gǎi yì zhāng jù shì yǒu wǔ nán hàn kǒng ān guó zhù gǔ wén shàng shū zú xiōng zāng yǔ shū yuē xiàng rú cháng fèn sú rú yín cí mào yì yù bō luàn fǎn zhèng ér wèi néng yě
”答曰:“改易章句,是有五难:汉孔安国注《古文尚书》,族兄臧与书曰:‘相如常忿俗儒淫词冒义,欲拨乱反正而未能也。
fú xué shǒu zhū zhòng fēi fēi zhèng zì gǔ ér rán kǒng cǐ dào wèi xìn ér dú zhì wèi qiǎn
浮学守株,众非非正,自古而然,恐此道未信,而独智为谴。
yī yě
’ 一也。
xī kǒng jì chǎn zhuān gǔ xué yǒu kǒng fú zhě yǔ sú fú shěn měi jiè chǎn yuē jīn zhāo tíng lǜ zhāng jù nèi xué jūn dú xiū gǔ yì
昔孔季产专古学,有孔扶者与俗浮沈,每诫产曰:‘今朝廷率章句内学,君独修古义。
gǔ yì fēi zhāng jù nèi xué wēi shēn zhī dào yě dú shàn bù róng yú shì jūn qí dài zāi
古义非章句内学,危身之道也,独善不容于世,君其殆哉!
èr yě
’二也。
liú xīn hǎo zuǒ shì yù jiàn xué guān āi dì nà zhī zhū rú qiān yán bù kěn zhì duì
刘歆好《左氏》,欲建学官,哀帝纳之,诸儒迁延不肯置对。
xīn yí shū qiào ràng zhū bó shì jiē fèn hèn
歆移书诮让,诸博士皆忿恨。
gōng shèng shí wéi guāng lù dài fu jiàn xīn yì nǎi qǐ hái gǔ
龚胜时为光禄大夫,见歆议,乃乞骸骨。
sī kōng shī dān yīn dà fā nù dǐ xīn gǎi luàn qián zhì fēi huǐ xiān dì suǒ lì
司空师丹因大发怒,诋歆改乱前志, 非毁先帝所立。
xīn jù chū wèi wǔ yuán tài shǒu
歆惧,出为五原太守。
yǐ jūn bīn zhī xué gōng zhòng zhī bó yóu pò tóng mén péng dǎng zhī yì zú lìng zǐ jùn fù bàng
以君宾之学,公仲之博,犹迫同门朋党之议, 卒令子骏负谤。
sān yě
三也。
wáng sù guī zhèng xuán shù qiān bǎi tiáo zhèng xué mǎ zhāo dǐ hé sù duǎn
王肃规郑玄数千百条,郑学马昭诋劾肃短。
zhào qiǎn bó shì zhāng róng àn jīng wèn jí róng tuī chǔ shì fēi ér sù chóu duì pí yú suì shí
诏遣博士张融按经问诘,融推处是非,而肃酬对疲于岁时。
sì yě
四也。
wáng càn yuē shì chēng yī luò yǐ dōng huái hàn yǐ běi kāng chéng yī rén ér yǐ
王粲曰:‘世称伊、雒以东,淮、 汉以北,康成一人而已。
xián yán xiān rú duō quē zhèng shì dào bèi
咸言先儒多阙,郑氏道备。
càn qiè jiē guài yīn qiú suǒ xué de shàng shū zhù tuì sī qí yì yì jiē jǐn yǐ suǒ yí yóu wèi yù yān fán yǒu èr piān
’粲窃嗟怪,因求所学,得 《尚书注》,退思其意,意皆尽矣,所疑犹未谕焉,凡有二篇。
wáng shào yuē wèi jìn fú huá gǔ dào yān tì lì zǎi sān bǎi shì dà fū chǐ wèi zhāng jù
王邵曰:‘魏、晋浮华,古道湮替,历载三百,士大夫耻为章句。
wéi cǎo yě shēng zhuān jīng zì xǔ bù néng bó jiū zé cóng qí shàn tú yù fù kāng chéng xiōng zi shèn níng dào kǒng shèng wù huì yán zhèng fú fēi
唯草野生专经自许,不能博究,择从其善,徒欲父康成,兄子慎,宁道孔圣误,讳言郑、服非。
rán zé zhèng fú zhī wài jiē chóu yǐ
’然则郑、服之外, 皆雠矣。
wǔ yě
五也。
fu wù jí zé biàn bǐ jí bǎi nián dāng yǒu míng zhé jūn zǐ hèn bù yǔ wú tóng shì zhě
夫物极则变,比及百年,当有明哲君子,恨不与吾同世者。
dào zhī xíng fèi bì yǒu qí shí zhě yú
道之行废,必有其时者欤?
hé jù sù jìn míng zhī xián yá
何遽速近名之嫌邪?
é gài zhì shì shí qī nián zú nián qī shí qī zèng lǐ bù shàng shū shì yuē xiàn
俄丐致仕,十七年卒,年七十七,赠礼部尚书,谥曰献。
chén zhēn jié yǐng chuān rén
陈贞节,颍川人。
kāi yuán chū wèi yòu shí yí
开元初,为右拾遗。
chū yǐn zhāng huái yì dé jié mǐn sì tài zǐ bìng jiàn líng miào fēn bā shǔ zhì guān liè lì zú sì shí cí guān jìn xiǎng
初,隐、章怀、懿德、节愍四太子并建陵庙,分八署,置官列吏卒,四时祠官进飨。
zhēn jié yǐ wéi fēi shì shàng yán wáng zhě zhì sì yǐ gōng dé zhě yóu qīn jǐn ér huǐ sì tài zǐ miào jiē bié zǔ wú gōng yú rén ér yuán cí shí jiàn yǒu sī shǒu wèi yǔ liè dì móu
贞节以为非是,上言:“王者制祀, 以功德者犹亲尽而毁,四太子庙皆别祖,无功于人,而园祠时荐,有司守卫,与列帝侔。
jīn zòu dēng gē suǒ yǐ sòng gōng dé shī yuē zhōng gǔ jì shè yī zhāo xiǎng zhī
金奏登歌,所以颂功德,《诗》曰:‘钟鼓既设,一朝飨之。
shǐ wú gōng ér sòng bù yuē wǔ yǒng fēi dù yá
’使无功而颂, 不曰舞咏非度邪?
zhōu zhì shǐ zǔ nǎi chēng xiǎo miào
周制:始祖乃称小庙。
wèi zhī sì miào yù hé míng hu
未知四庙欲何名乎?
qǐng ba zú lì zhào cí guān wú lǐng shǔ yǐ yīng lǐ diǎn
请罢卒吏,诏祠官无领属,以应礼典。
gǔ zhě bié zǐ wèi zǔ gù yǒu dà xiǎo zōng
古者别子为祖,故有大、小宗。
ruò wèi sì wèi kě jué yi xǔ suǒ hòu zǐ sūn fèng zhī
若谓祀未可绝,宜许所后子孙奉之。
zhào yǒu sī bó yì
”诏有司博议。
jià bù yuán wài láng péi zi yú yuē sì tài zǐ jiē xiān dì zhǒng sì liè shèng niàn yì shǔ ér wèi zhī xiǎng
驾部员外郎裴子余曰:“四太子皆先帝冢嗣,列圣念懿属而为之享。
chūn qiū shū jìn shì zǐ yuē jiāng yǐ jìn bì qín qín jiāng sì yǔ
《春秋》书晋世子曰:‘将以晋畀秦,秦将祀予。
cǐ bù sì yě
’此不祀也。
yòu yán shén bù xīn fēi lèi jūn sì wú nǎi lì hu
又言:‘神不歆非类,君祀无乃戾乎!
cǐ yǒu miào yě
’此有庙也。
lǔ dìng gōng yuán nián lì yáng gōng
鲁定公元年,立炀宫。
yáng bó qín zi jì shì yuǎn zǔ shàng bù wéi xiàn kuàng tiān zǐ dǔ qīn qīn yǐ jí páng qī shuí bù yuē rán
炀,伯禽子,季氏远祖,尚不为限,况天子笃亲亲以及旁期,谁不曰然?
tài cháng bó shì duàn tóng yuē sì líng miào jiē tiān zǐ mù qīn jì jué yě
”太常博士段同曰:“四陵庙皆天子睦亲继绝也。
shì zhě xī píng fán yóu shēng zhě zhī kāi máo tǔ
逝者锡苹繁,犹生者之开茅土。
gǔ fēng jiàn zǐ dì jù jiē yǒu gōng
古封建子弟,讵皆有功?
shēng wú suǒ yì sǐ nǎi yuán lǐ tíng cí rén qí wèi hé
生无所议,死乃援礼停祠,人其谓何?
yǐn yú shàng bó zǔ yě fú sī
隐于上,伯祖也,服缌;
zhāng huái bó fù yě fú qī
章怀,伯父也,服期;
yì dé jié mǐn táng kūn dì yě fú dà gōng
懿德、节愍,堂昆弟也,服大功。
qīn wèi jǐn miào bù kě fèi
亲未尽,庙不可废。
lǐ bù shàng shū zhèng wéi zhōng děng èr shí qī rén yì fù qí yán
”礼部尚书郑惟忠等二十七人亦附其言。
yú shì sì líng miào wéi jiǎn lì zú bàn tā rú jiù
于是四陵庙惟减吏卒半,它如旧。
qiān tài cháng bó shì
迁太常博士。
xuán zōng fèng zhāo chéng huáng hòu fù ruì zōng shì yòu yù sù míng huáng hòu bìng shēng yān
玄宗奉昭成皇后祔睿宗室,又欲肃明皇后并升焉。
zhēn jié zòu yán miào bì yǒu pèi yī dì yī hòu lǐ zhī zhèng yě
贞节奏言: “庙必有配,一帝一后,礼之正也。
zhāo chéng huáng hòu yǒu tài sì zhī dé yi shēng pèi ruì zōng
昭成皇后有太姒之德,宜升配睿宗;
sù míng huáng hòu jì fēi zǐ guì yi zài bié miào
肃明皇后既非子贵,宜在别庙。
zhōu rén zòu yí zé gē xiǎo lǚ yǐ xiǎng xiān bǐ
周人‘奏夷则,歌小吕,以享先妣’。
xiān bǐ jiāng yuán yě yǐ shēng hòu jì gù tè lì miào yuē bì gōng
先妣,姜嫄也,以生后稷,故特立庙曰閟宫。
jìn jiǎn wén dì zhèng xuān huáng hòu bù pèi shí zhù gōng yú wài yǐ suì shí zhì xiǎng
晋简文帝郑宣皇后不配食,筑宫于外,以岁时致享。
sù míng qǐng zhǔn zhōu jiāng yuán jìn xuān hòu nà zhǔ bié miào shí xiǎng rú yí
肃明请准周姜嫄、晋宣后,纳主别庙,时享如仪。
yú shì liú zhǔ yí kūn miào zhào lì tài miào wú zhì guān shǔ
”于是,留主仪坤庙,诏隶太庙,毋置官属。
zhēn jié yòu yǔ bó shì sū xiàn shàng yán ruì zōng yú xiào hé dì yě
贞节又与博士苏献上言:“睿宗于孝和,弟也。
àn hè xún shuō xiōng dì bù xiāng wéi hòu
按贺循说,兄弟不相为后。
gù yīn pán gēng bù xù yáng jiǎ ér shàng jì xiān jūn
故殷盘庚不序阳甲,而上继先君;
hàn guāng wǔ bù sì xiào chéng ér shàng chéng yuán dì
汉光武不嗣孝成,而上承元帝;
jìn huái dì jì shì zǔ bù jì huì dì
晋怀帝继世祖, 不继惠帝。
gù yáng jiǎ xiào chéng chū wéi bié miào
故阳甲、孝成出为别庙。
yòu yán xiōng dì gòng shì zhāo mù wèi tóng zé huǐ èr miào
”又言:“兄弟共世,昭穆位同,则毁二庙。
yǒu tiān xià zhě cóng mí ér shàng shì qī miào zūn zhě suǒ tǒng guǎng gù jí yuǎn zǔ
有天下者,从祢而上事七庙,尊者所统广,故及远祖。
ruò róng xiōng dì zé shàng huǐ zǔ kǎo tiān zi bù dé quán shì qī shì yǐ
若容兄弟,则上毁祖考,天子不得全事七世矣。
qǐng yǐ zhōng zōng wéi bié miào dà xiá zé hé shí tài zǔ
请以中宗为别庙,大祫则合食太祖。
fèng ruì zōng jì gāo zōng zé guàn xiàn yǒng xù
奉睿宗继高宗,则祼献永序。
zhào kě
”诏可。
nǎi fèng zhōng zōng bié miào shēng ruì zōng wèi dì qī shì
乃奉中宗别庙,升睿宗为第七室。
wǔ nián tài miào huài tiān zǐ shě shén zhǔ tài jí diàn yíng xīn miào sù fú bì zhèng qǐn sān bǎi bù cháo yóu xìng dōng dōu
五年,太庙坏,天子舍神主太极殿,营新庙,素服避正寝,三百不朝,犹幸东都。
yī quē nán zǐ sūn píng zi shàng shū yuē nǎi zhēng yuè tài miào huǐ cǐ jī èr dì zhī yàn yě
伊阙男子孙平子上书曰:“乃正月太庙毁,此跻二帝之验也。
chūn qiū jūn hōng zú kū ér fù fù ér zuò zhǔ tè sì yú zhǔ zhēng cháng dì yú miào
《春秋》:‘君薨,卒哭而祔,祔而作主,特祀于主,烝尝禘于庙。
jīn jiē wéi zhī
’今皆违之。
lǔ wén gōng zhī èr nián jī xī yú mǐn shàng hòu tài shì huài chūn qiū shū qí zāi shuō yuē xī suī mǐn xiōng cháng wèi zhī chén chén jū jūn shàng shì wèi shī lǐ gù tài shì huài
鲁文公之二年, 跻僖于闵上,后太室坏,《春秋》书其灾,说曰:‘僖虽闵兄,尝为之臣,臣居君上,是谓失礼,故太室坏。
qiě xiōng chén yú dì yóu bù kě jī
’且兄臣于弟,犹不可跻;
dì cháng chén xiōng nǎi kě jī hu
弟尝臣兄,乃可跻乎?
zhuāng gōng hōng mǐn gōng èr nián ér dì chūn qiū fēi zhī
庄公薨,闵公二年而禘,《春秋》非之。
kuàng dà xíng xià bēng ér tài miào dōng dì bù yì jí hu
况大行夏崩,而太庙冬禘,不亦亟乎?
tài shì zūn suǒ ruò yuē lǔ zì shì líng yí duò zhōu gōng zhī sì
太室尊所,若曰鲁自是陵夷,堕周公之祀。
tài miào jīn huài yì zhě qí jiāng líng yí duò xiān dì zhī sì hu
太庙今坏,意者其将陵夷,堕先帝之祀乎?
bì xià wèi jì xiào hé xiān jì tài shàng huáng xiān chén hòu jūn
陛下未祭孝和,先祭太上皇,先臣后君。
xī jī xiōng dì shàng jīn dì xiān xiōng jì
昔跻兄弟上,今弟先兄祭。
xī tài shì huài jīn tài miào huǐ yǔ chūn qiū zhèng tóng bù kě bù chá
昔太室坏,今太庙毁,与《春秋》正同,不可不察。
wǔ hòu cuàn guó xiào hé zhōng xīng yǒu gōng jīn nèi zhǔ bié cí bù dé lì yú shì yì yǐ báo yǐ
武后篡国,孝和中兴有功,今内主别祠,不得立于世,亦已薄矣。
fu gōng bù kě qì jūn bù kě xià zhǎng bù kě qīng
夫功不可弃,君不可下,长不可轻。
qiě chén jì jūn yóu zǐ jì fù
且臣继君,犹子继父。
gù yǔ bù xiān gǔn zhōu bù xiān bù zhú sòng zhèng bù yǐ dì yǐ lì wáng bù xiào yóu zūn zhī yě kuàng zhōng xīng yá
故禹不先鲧,周不先不窋,宋、郑不以帝乙、厉王不肖,犹尊之也,况中兴邪?
jìn tài kāng shí xuān dì miào dì xiàn liáng zhé yòu sān nián tài miào diàn xiàn ér jí quán gèng yíng zhī liáng yòu zhé
晋太康时,宣帝庙地陷梁折,又三年,太庙殿陷而及泉,更营之,梁又折。
tiān zhī suǒ qiǎn fēi bì xiǔ ér huài yě
天之所谴, 非必朽而坏也。
jìn bù chéng tiān gù jí yú luàn
晋不承天,故及于乱。
chén wèi yi qiān xiào hé hái miào hé bì wéi lǐ xià tóng lǔ jìn zāi
臣谓宜迁孝和还庙,何必违礼,下同鲁、晋哉?
dì yì qí yán zhào yǒu sī fù yì
”帝异其言,诏有司复议。
zhēn jié xiàn yǔ bó shì féng zōng zhì zhī yuē tiān zǐ qī miào sān zhāo sān mù yǔ tài zǔ ér qī
贞节、献与博士冯宗质之曰:“天子七庙,三昭三穆,与太祖而七。
fù zhāo zi mù xiōng dì bù yǔ yān
父昭子穆,兄弟不与焉。
yīn zì chéng tāng zhì dì yǐ shí èr jūn qí fù zǐ shì liù
殷自成汤至帝乙十二君,其父子世六。
yì qián záo dù yuē yīn zhī dì yǐ liù shì wáng
《易干凿度》曰:‘殷之帝乙六世王。
zé xiōng dì bù wéi shì yǐ
’则兄弟不为世矣。
yīn rén liù miào qīn miào sì bìng tāng ér liù
殷人六庙:亲庙四,并汤而六。
yīn xiōng dì sì jūn ruò yǐ wéi shì fāng shàng huǐ sì shì nǎi wú zǔ mí shì bì bù rán
殷兄弟四君,若以为世,方上毁四室,乃无祖祢,是必不然。
gǔ zhě yáo mí jí zǔ suī dié huǐ dié qiān ér sān zhāo mù wèi cháng quē yě
古者繇祢极祖,虽迭毁迭迁,而三昭穆未尝阙也。
lǐ dà zōng wú zi zé lì zhī zǐ
《礼》:大宗无子,则立支子。
yòu yuē wèi rén hòu zhě wèi zhī zǐ
又曰:‘为人后者为之子。
wú xiōng dì xiāng wéi hòu zhě gù shě zhì qīn qǔ yuǎn shǔ
’无兄弟相为后者,故舍至亲,取远属。
fù zǐ yuē jì xiōng dì yuē jí xiōng dì bù xiāng rù miào shàng yǐ
父子曰继,兄弟曰及,兄弟不相入庙,尚矣。
jiè yǒu xiōng dì dài lì chéng tǒng gào xiǎng bù dé chēng sì zi sì sūn nǎi yán bó kǎo bó zǔ hé tǒng xù hu
借有兄弟代立承统,告享不得称嗣子、嗣孙,乃言伯考、伯祖, 何统绪乎?
yīn shí èr jūn wéi sān zǔ sān zōng míng xiōng dì zì wèi bié miào
殷十二君,惟三祖、三宗,明兄弟自为别庙。
hàn shì zǔ liè qī miào ér huì dì bù yǔ
汉世祖列七庙,而惠帝不与。
wén wǔ zǐ sūn chāng yǎn wén wèi hàn tài zōng
文、武子孙昌衍,文为汉太宗。
jìn jǐng dì yì wén dì xiōng jǐng jué shì bù liè yú miào
晋景帝亦文帝兄,景绝世,不列于庙。
jí gào shì shì zǔ chēng jǐng wéi cóng zǔ
及告谥世祖,称景为从祖。
jīn wèi jìn wǔ dì yuè chóng qí fù ér miào huǐ jí wáng hé hàn chū huì dì ér xiǎng shì cháng jiǔ hu
今谓晋武帝越崇其父,而庙毁及亡,何汉出惠帝而享世长久乎?
qī miào wǔ miào míng tiān zi zhū hóu yě
七庙、五庙,明天子、诸侯也;
fù zǐ xiāng jì yī tǒng yě
父子相继,一统也;
zhāo mù liè xù zhòng jì yě
昭穆列序,重继也。
lǐ xiōng dì xiāng jì bù dé chēng sì zi míng ruì zōng bù fù xiào hé bì shàng jì gāo zōng zhě
礼,兄弟相继,不得称嗣子,明睿宗不父孝和,必上继高宗者。
ǒu shì yú miào zé wèi èr mù yú lǐ kě hu
偶室于庙,则为二穆,于礼可乎?
lǐ suǒ bù kě ér shǐ tiān zǐ páng shào bó kǎo qì jǐ qīn zhèng tǒng zāi
礼所不可,而使天子旁绍伯考,弃己亲正统哉?
xiào hé zhōng xīng bié jiàn yuán qǐn bǎi shì bù huǐ shàng hé yì zāi
孝和中兴,别建园寝,百世不毁,尚何议哉?
píng zi wěi yǐn xī gōng nì sì wéi bǐ shū bù zhī xiào hé shēng xīn qǐn shèng zhēn fāng fù miào zé wèi cháng yī rì jū shàng yě
平子猥引僖公逆祀为比,殊不知孝和升新寝,圣真方祔庙,则未尝一日居上也。
dì yǔ zǎi xiàng zhào píng zi yǔ bó shì xiáng lùn
”帝语宰相召平子与博士详论。
bó shì hù qián yán hé yà píng zi
博士护前言,合轧平子。
píng zi yuán jīng biàn shù fēn míng xiàn děng bù néng qū
平子援经辩数分明,献等不能屈。
sū tǐng yòu bó shì gù píng zi zuò biǎn dū chéng wèi
苏颋右博士,故平子坐贬都城尉。
rán zhū rú yǐ píng zi gū tǐng jiàn zé yú lǐ guān bù píng
然诸儒以平子孤挺,见迮于礼官,不平。
dì yì zhī qí zhí jiǔ bù jué rán zú bù fù zhōng zōng yú miào
帝亦知其直,久不决,然卒不复中宗于庙。
míng nián dì jiāng dà xiǎng míng táng zhēn jié è wǔ hòu suǒ yíng fēi gǔ suǒ wèi mù bù lòu tǔ bù wén zhī zhì nǎi yǔ féng zōng shàng yán míng táng bì zhí bǐng sì yǐ xiàn fáng xīn bù zhèng tài wēi shàng dì zhī suǒ
明年,帝将大享明堂,贞节恶武后所营,非古所谓“木不镂、土不文”之制, 乃与冯宗上言:“明堂必直丙巳,以宪房、心布政,太微上帝之所。
wǔ hòu shǐ yǐ qián yuán zhèng qǐn zhàn yáng wǔ de xiān dì suǒ yǐ tīng zhèng gù huǐ diàn zuò táng
武后始以乾元正寝占阳午地,先帝所以听政,故毁殿作堂。
chè zhī rì yǒu yīn rú léi shù mín huā shàn yǐ wéi shén líng bú yuè
撤之日,有音如雷,庶民哗讪,以为神灵不悦。
táng chéng zāi huǒ cóng zhī
堂成,灾火从之。
hòu bù xiū dé é fù yíng gòu dān yòng jí chǐ guǐ ráng jué biàn yòu yù yán pèi shàng dì shén ān kěn lín
后不修德,俄复营构,殚用极侈,诡禳厥变,又欲严配上帝,神安肯临?
qiě mì ěr yè tíng rén shén zá rǎo shì wèi bù kě fàng wù zhě yě
且密迩掖廷,人神杂扰,是谓不可放物者也。
èr jīng shàng dōu sì fāng shì zé
二京上都,四方是则。
tiān zǐ tīng zhèng nǎi jū biàn zuò wú yǐ zūn shì qún chén
天子听政,乃居便坐,无以尊示群臣。
yuàn yǐ míng táng fù wèi qián yuán diàn shǐ rén shi qí jiù bù yì yù hu
愿以明堂复为乾元殿,使人识其旧, 不亦愈乎?
zhào suǒ sī xiáng yì
”诏所司详议。
xíng bù shàng shū wáng zhì yīn děng qiān wèi míng táng guī guài bù fǎ tiān jìn zhī yú bù róng dà xiǎng
刑部尚书王志愔等佥谓:“明堂瑰怪不法,天烬之余, 不容大享。
qǐng yīn jiù xún zhì hái shǔ qián yuán zhèng qǐn
请因旧循制,还署乾元正寝。
zhèng zhì tiān zǐ yù yǐ cháo huì
正、至,天子御以朝会。
ruò dà xiǎng fù yù yuán qiū
若大享,复寓圜丘。
zhì yuē kě
”制曰可。
zhēn jié yǐ shòu zú
贞节以寿卒。
shī jìng běn rùn zhōu dān yáng rén
施敬本,润州丹阳人。
kāi yuán zhōng wèi sì mén zhù jiào
开元中,为四门助教。
xuán zōng jiāng fēng shàn zhào yǒu sī jiǎng qiú diǎn yí
玄宗将封禅,诏有司讲求典仪。
jiù zhì guàn shǒu xǐ jué jiē shì zhōng zhǔ zhī
旧制,盥手、洗爵,皆侍中主之;
zhào sì tiān shén tài zhù zhǔ zhī
诏祀天神,太祝主之。
jìng běn shàng yán yuē zhōu zhì dà zōng bó yù rén xià shì èr zhǎng guàn shì
敬本上言曰:“周制,大宗伯郁人,下士二,掌祼事。
hàn wú yù rén yòng jìn chén
汉无郁人,用近臣。
hàn shì shì zhōng wēi shén jí rú hóng rú děng xìng chén wèi zhī
汉世侍中微甚,籍孺、闳孺等幸臣为之。
hòu hàn shào hé zì shì zhōng qiān bù bīng xiào wèi zhì qiān dàn qí zhí shěng qǐ jū zhí hǔ zǐ gài xiè chén yě
后汉邵阖自侍中迁步兵校尉,秩千石,其职省起居,执虎子,盖亵臣也。
jīn shì zhōng wèi zǎi xiàng fēi yù rén bǐ
今侍中位宰相,非郁人比。
zhù zhě jiàn zhǔ rén yì yú shén fēi jiàn zhí yě
祝者荐主人意于神,非贱职也。
gǔ èr jūn xiāng jiàn qīng wéi shàng bīn kuàng tiān rén jì zāi
古二君相见,卿为上傧, 况天人际哉!
zhōu tài zhù xià dài fū èr shàng shì sì
周太祝,下大夫二,上士四。
xià dài fū jīn láng zhōng tài cháng chéng zhī bǐ
下大夫,今郎中、太常丞之比;
shàng shì yuán wài láng bó shì zhī bǐ
上士, 员外郎、博士之比。
hàn tài zhù lìng zhì liù bǎi shí jīn tài zhù nǎi xià shì
汉太祝令秩六百石,今太祝乃下士。
yǐ xià shì jiē tiān yǐ dà chén fèng tiān zi qīng zhòng bù lún fēi lǐ yě
以下士接天,以大臣奉天子,轻重不伦,非礼也。
jiù zhì yè zhě yǐn tài wèi shēng tán
旧制,谒者引太尉升坛。
yè zhě wèi xià shēng tán lǐ zhòng
谒者位下,升坛礼重。
hàn shàng shū yù shǐ shǔ yǒu yè zhě pú yè yī zhì liù bǎi shí tóng yìn qīng shòu
汉尚书御史属,有谒者仆射一,秩六百石,铜印青绶;
yè zhě sān shí wǔ yǐ láng zhōng mǎn suì chēng jǐ shì zhōng wèi mǎn suì chēng yè zhě
谒者三十五,以郎中满岁称给事中, 未满岁称谒者。
guāng lù xūn shǔ yǒu yè zhě zhǎng bīn zàn yuán qī shí zhì bǐ liù bǎi shí
光禄勋属,有谒者,掌宾赞,员七十,秩比六百石。
zé gǔ yè zhě míng zhì chā yì děng jīn yè zhě bān wēi xún kōng míng wàng shí shì fēi suǒ yǐ shì tiān yě
则古谒者名秩差异等,今谒者班微,循空名,忘实事,非所以事天也。
dì zhào zhōng shū lìng zhāng shuō yǐn jìng běn shú xī qí yì gù shì zhōng zhù yè zhě shì lǐ qīng zhòng yǐ tā guān shè lǐng
”帝诏中书令张说引敬本熟悉其议,故侍中、祝、谒者,视礼轻重,以它官摄领。
jìng běn yǐ tài cháng bó shì wèi jí xián yuàn xiū zhuàn
敬本以太常博士为集贤院修撰。
yú nián qiān yòu bǔ quē mì shū láng zú
逾年,迁右补阙、秘书郎,卒。
lú lǚ bīng yōu zhōu fàn yáng rén yuán wèi dōu guān shàng shū yì xī wǔ shì sūn
卢履冰,幽州范阳人,元魏都官尚书义僖五世孙。
kāi yuán wǔ nián shì lì yòu bǔ quē
开元五年,仕历右补阙。
jiàn yán gǔ zhě fù zài wèi mǔ qī chè líng ér xīn sàng
建言:“古者父在为母期,彻灵而心丧。
wǔ hòu shǐ qǐng tóng fù sān nián fēi shì qǐng rú lǐ biàn
武后始请同父三年,非是,请如礼便。
xuán zōng yí zhī yòu yǐ jiù sǎo shū fú wèi ān bìng xià bǎi guān yì
”玄宗疑之,又以舅、嫂叔服未安,并下百官议。
xíng bù láng zhōng tián zài sī yuē huì lǐ zhī jiā bǐ jù sòng
刑部郎中田再思曰:“会礼之家比聚讼。
xún gǔ bù bì shì ér xíng jīn wèi bì fēi
循古不必是,而行今未必非。
fù zài wèi mǔ sān nián gāo zōng shí xíng zhī zhuó lìng yǐ jiǔ
父在为母三年,高宗实行之,著令已久。
hé bì guāi xiān dì zhī zhǐ hé rén zǐ zhī qíng ài yī qī fú yú qí qīn shǐ yǔ bǎi shū mǔ gū zǐ mèi tóng
何必乖先帝之旨,阂人子之情,爱一期服于其亲,使与伯叔母、姑姊妹同?
sǎo shū jiù shēng fú tài zōng shí zhì zhī yuè bǎi nián wú yì lùn bù kě gǎi
嫂叔、舅甥服, 太宗实制之,阅百年无异论,不可改。
lǚ bīng yīn yán shàng yuán zhōng fù zài wèi mǔ sān nián hòu suī qǐng wèi yòng yě dǎi chuí gǒng shǐ xíng zhī
”履冰因言:“上元中,父在为母三年,后虽请,未用也,逮垂拱始行之。
zhì yǒu zǔ fù mǔ zài ér zǐ sūn fù méi xíng fú zài qī bù kě wèi yi
至有祖父母在而子孙妇没,行服再期,不可谓宜。
lǐ nǚ zǐ wú zhuān dào gù yuē jiā wú èr zūn
礼,女子无专道,故曰‘家无二尊’。
fù zài wèi mǔ fú qī tǒng yī zūn yě
父在为母服期,统一尊也。
jīn bù zhèng qí shī kǒng hòu shì fù yǒu fù duó fu zhī bài bù kě bù chá
今不正其失,恐后世复有妇夺夫之败,不可不察。
shū liú wèi xià
”书留未下。
lǚ bīng jí jí chén fù zài wèi mǔ lì jǐ yán zhě yī qī xīn sàng zhě zài qī fù bì sān nián ér hòu qǔ yǐ dá zǐ zhī zhì
履冰即极陈:“父在为母立几筵者一期,心丧者再期,父必三年而后娶,以达子之志。
fu shèng rén qǐ miè qíng yú suǒ shēng
夫圣人岂蔑情于所生?
gù yǒu yì yú tiān xià
固有意于天下。
xī wǔ hòu yīn chǔ cuàn móu yù zì guāng chóng shēng qī qí kàng zhǎn shuāi é ér chéng líng táng jiā yǐ qǐ xìn jiē
昔武后阴储篡谋,豫自光崇,升期齐,抗斩衰,俄而乘陵唐家,以启衅阶。
xiào hé jǐn de fǎn zhèng wéi shì fù chū shā tiān zǐ jǐ wáng zōng shè
孝和仅得反正,韦氏复出,■杀天子,几亡宗社。
gù chén jiāng yǐ zhèng fū fù zhī gāng fēi tè mǔ zǐ jiān yě
故臣将以正夫妇之纲,非特母子间也。
yì zhě huò yán jiàng mǔ fú fēi shī suǒ wèi wǎng jí zhě ér yòu yǔ bǎi shū mǔ gū zǐ mèi děng
议者或言:‘降母服,非《诗》所谓罔极者,而又与伯叔母、姑姊妹等。
qiě qí zhǎn yǐ yǒu shēng jiàng zé suì yuè bù róng yì yě
且齐、斩已有升降,则岁月不容异也。
cǐ yū shēng bǐ rú wèi xí xiān wáng zhī zhǐ ān zú yì fu lǐ zāi
’此迂生鄙儒,未习先王之旨,安足议夫礼哉?
wǎng jí zhě chūn qiū jì sì yǐ shí sī zhī wèi jūn zǐ yǒu zhōng shēn zhī yōu hé xiàn yī qī èr qī fú zāi
罔极者,春秋祭祀,以时思之,谓君子有终身之忧,何限一期、二期服哉?
shèng rén zhī yú lǐ bì jiàn zhōng zhì shǐ xián bù xiào gòng chéng wén lǐ ér hòu shì bǐ bǎi shū gū zǐ wū yǒu yán zhàng zhī zhì sān nián xīn sàng hu
圣人之于礼,必建中制,使贤不肖共成文理而后释,彼伯叔、姑姊,乌有筵杖之制、三年心丧乎?
mǔ qí fù zhǎn bù yì zhī dào yě
母齐父斩,不易之道也。
zuǒ sàn qí cháng shì yuán xíng chōng yì yuē gǔ yuán qíng zhì fú nǚ tiān fù qī tiān fu zhǎn shuāi sān nián qíng lǐ jù jǐn zhě yīn xīn lì jí yě
”左散骑常侍元行冲议曰:“古缘情制服:女天父,妻天夫,斩衰三年,情礼俱尽者,因心立极也。
qī sàng zhàng qī qíng lǐ jù shā zhě yuǎn xián yí zūn qián dào yě
妻丧杖期,情礼俱杀者,远嫌疑,尊乾道也。
wèi dí zǐ sān nián zhǎn shuāi ér bù qù guān zūn zǔ zhòng dí chóng qí lǐ shā qí qíng yě
为嫡子三年斩衰而不去官,尊祖重嫡,崇其礼,杀其情也。
xiào mò dà yú yán fù gù fù zài wèi mǔ miǎn guān qí xū ér qī xīn sàng sān nián qíng yǐ shēn ér lǐ shā yě zì yáo shùn zhōu gōng kǒng zǐ suǒ tóng
孝莫大于严父,故父在为母免官,齐需而期,心丧三年,情已申而礼杀也,自尧、舜、周公、孔子所同。
ér jīn shě zūn yàn zhī zhòng kuī yán fù zhī yì wèi zhī lǐ kě hu
而今舍尊厌之重,亏严父之义,谓之礼,可乎?
yí jiān cóng mǔ zhī míng yǐ mǔ zhī nǚ dǎng jiā yǐ jiù fú bù wéi wú lǐ
姨兼从母之名,以母之女党,加以舅服,不为无礼。
sǎo shū bù fú zé yuǎn xián yě
嫂叔不服,则远嫌也。
qǐng jù gǔ wèi shì
请据古为适。
dì fú bào
”帝弗报。
shì shí yán sāng fú gè yǐ suǒ jiàn fèn jiāo kǒu fēn téng
是时言丧服,各以所见奋,交口纷腾。
qī nián nǎi xià zhào fú jì yī yòng gǔ zhì
七年,乃下诏:“服纪一用古制。
zì shì rén jiān fù zài wèi mǔ fú huò qī ér dàn dàn ér shì xīn sàng sān nián
”自是人间父在为母服,或期而禫,禫而释,心丧三年;
huò qī ér dàn zhōng sān nián
或期而禫,终三年;
huò qí shuāi sān nián
或齐衰三年。
hòu lǚ bīng yǐ guān zú
后履冰以官卒。
wáng zhòng qiū yí zhōu láng yá rén
王仲丘,沂州琅邪人。
zǔ shī shùn shì gāo zōng yì cáo shū shì yǒu míng dāng shí zhōng sī mén láng zhōng
祖师顺,仕高宗,议漕输事有名当时,终司门郎中。
zhòng qiū kāi yuán zhōng lì zuǒ bǔ quē nèi gòng fèng jí xián xiū zhuàn qǐ jū shè rén
仲丘开元中历左补阙内供奉、集贤修撰、起居舍人。
shí diǎn zhāng chà bó zhòng qiū yù hé zhēn guàn xiǎn qìng èr lǐ jù yǒu qí jǔ zhī mò kě fèi zhī zhī yì jí shàng yán zhēn guàn lǐ zhēng yuè shàng xīn sì gǎn dì yú nán jiāo
时典章差驳,仲丘欲合《贞观》、《显庆》二礼,据“有其举之,莫可废之” 之谊,即上言:“《贞观礼》,正月上辛,祀感帝于南郊。
xiǎn qìng lǐ sì hào tiān shàng dì yú yuán qiū yǐ qí gǔ
《显庆礼》:祀昊天上帝于圆丘以祈谷。
chén wèi shī chūn xià qí gǔ yú shàng dì lǐ shàng xīn qí gǔ yú shàng dì zé shàng dì dāng hào tiān yǐ
臣谓《诗》‘春夏祈谷于上帝’,《礼》‘上辛祈谷于上帝’, 则上帝当昊天矣。
zhèng xuán yuē tiān zhī wǔ dì dì wáng wáng zhě bì gǎn yī yǐ xìng
郑玄曰:‘天之五帝递王,王者必感一以兴。
pín xià zhēng yuè jì suǒ shēng yú jiāo yǐ qí zǔ pèi zhī yīn yǐ qí gǔ
玭夏正月祭所生于郊,以其祖配之,因以祈谷。
gǎn dì zhī sì zhēn guàn yòng zhī yǐ
’感帝之祀,《贞观》用之矣。
qǐng yīn qí gǔ zhī tán biàn jì wǔ fāng dì
请因祈谷之坛,遍祭五方帝。
wǔ dì zhě wǔ xíng zhī jīng jiǔ gǔ zhī zōng yě
五帝者,五行之精,九谷之宗也。
qǐng èr lǐ jiē yòng
请二礼皆用。
zhēn guàn lǐ yú sì wǔ fāng shàng dì wǔ rén dì wǔ guān yú nán jiāo
《贞观礼》,雩祀五方上帝、五人帝、五官于南郊。
xiǎn qìng lǐ sì hào tiān shàng dì yú yuán qiū
《显庆礼》,祀昊天上帝于圆丘。
chén wèi yú shàng dì wèi bǎi gǔ qí gān yǔ gù yuè lìng dà yú dì yòng shèng lè
臣谓雩上帝,为百谷祈甘雨,故《月令》:‘大雩帝,用盛乐。
zhèng xuán shuō dì shàng dì yě nǎi tiān bié hào
’郑玄说:‘帝,上帝也,乃天别号。
sì yú yuán qiū zūn tiān wèi yě
祀于圆丘,尊天位也。
xiǎn qìng sì hào tiān yǔ yuè lìng hé ér zhēn guàn cháng sì wǔ dì yǐ qǐng èr lǐ jiē yòng
’《显庆》祀昊天与《月令》合,而《贞观》尝祀五帝矣, 请二礼皆用。
zhēn guàn lǐ jì qiū sì wǔ fāng dì wǔ guān yú míng táng
《贞观礼》,季秋祀五方帝、五官于明堂。
xiǎn qìng lǐ sì hào tiān shàng dì yú míng táng
《显庆礼》,祀昊天上帝于明堂。
chén wèi zhōu jiāo sì hòu jì yǐ pèi tiān zōng sì wén wáng yú míng táng yǐ pèi shàng dì
臣谓周郊祀后稷以配天,宗祀文王于明堂以配上帝。
xiān rú yǐ tiān wèi gǎn dì yǐn tài wēi wǔ dì zhe zhī shàng dì zé shǔ zhī hào tiān
先儒以天为感帝,引太微五帝著之,上帝则属之昊天。
zhèng xuán chēng zhōu guān lǚ shàng dì sì wǔ dì gè wén ér yì lǐ bù róng bìng ér wèi yī
郑玄称《周官》旅上帝,祀五帝,各文而异礼, 不容并而为一。
gù yú xiào jīng tiān shàng dì shēn zhī yuē shàng dì yì tiān yě
故于《孝经》天、上帝,申之曰:‘上帝亦天也。
shén wú èr zhǔ dàn yì qí chù yǐ bì hòu jì
’神无二主,但异其处,以避后稷。
jīn xiǎn qìng xiǎng shàng dì hé yú jīng rán zhēn guàn cháng sì wǔ fāng dì yǐ
今《显庆》享上帝,合于《经》,然《贞观》尝祀五方帝矣。
qǐng èr lǐ jiē yòng
请二礼皆用。
zhào kě
”诏可。
qiān lǐ bù yuán wài láng
迁礼部员外郎。
zú zèng mì shū shǎo jiān
卒,赠秘书少监。
kāng zi yuán yuè zhōu kuài jī rén
康子元,越州会稽人。
shì lì xiàn líng lìng
仕历献陵令。
kāi yuán chū zhào zhōng shū lìng zhāng shuō jǔ néng zhì yì lǎo zhuāng zhě jí xián zhí xué shì hóu xíng guǒ jiàn zi yuán jí píng yáng jìng huì zhēn yú shuō shuō jiè yǐ wén bìng cì yī bì de shì dú
开元初,诏中书令张说举能治《易》、 《老》、《庄》者,集贤直学士侯行果荐子元及平阳敬会真于说,说借以闻,并赐衣币,得侍读。
zi yuán zhuó lèi mì shū shǎo jiān huì zhēn sì mén bó shì é jiē jiān jí xián shì jiǎng xué shì
子元擢累秘书少监,会真四门博士,俄皆兼集贤侍讲学士。
xuán zōng jiāng dōng zhī tài shān shuō yǐn zi yuán xíng guǒ xú jiān wéi tāo shāng cái fēng chán yí
玄宗将东之泰山,说引子元、行果、徐坚、韦縚商裁封禅仪。
chū gāo zōng zhī fēng zhōng shū lìng xǔ jìng zōng yì zhōu rén shàng chòu gù qián jì ér fán chái
初,高宗之封, 中书令许敬宗议:“周人尚臭,故前祭而燔柴。
shuō jiān zi yuán bái zòu zhōu guān lè liù biàn tiān shén jiàng
”说、坚、子元白奏:“《周官》: 乐六变,天神降。
shì jiàng shén yǐ lè fēi yuán fán yě
是降神以乐,非缘燔也。
sòng qí yǐ lái jiē xiān jì fú jiǔ nǎi liǎo
宋、齐以来,皆先哜福酒,乃燎。
qǐng xiān jì hòu fán rú zhēn guàn lǐ biàn
请先祭后燔,如《贞观礼》便。
xíng guǒ yǔ zhào dōng xī yì yǐ wéi xiān liǎo jiàng shén shàng yǐ
”行果与赵冬曦议,以为:“先燎降神,尚矣。
ruò jì yǐ ér fán shén wú yóu jiàng
若祭已而燔,神无由降。
zi yuán yì tǐng bù xǐ
”子元议挺不徙。
shuō yuē kāng zi dú chū méng lún yǐ dāng yī duì yá
说曰:“康子独出蒙轮,以当一队邪?
yì wèi pàn shuō qǐng jué yú dì dì zhào hòu fán
”议未判,说请决于帝,帝诏后燔。
shèng yú zì dài hái jiǎn cóng guān xiān cì dōng dōu wéi zi yuán wú jiǒng wéi shù yǐ xué shì cóng
乘舆自岱还,减从官,先次东都,唯子元、毋煚、韦述以学士从。
jiǔ nǎi xǐ zōng zhèng shǎo qīng yǐ jí shòu mì shū jiān zhì shì
久乃徙宗正少卿,以疾授秘书监,致仕。
zú zèng biàn zhōu cì shǐ
卒,赠汴州刺史。
dì cháng zhì zàn cì shuō zi yuán mìng gōng tú qí xiàng zhào dōng xī shù jiǒng fēn wéi fu
帝尝制赞赐说、子元,命工图其象, 诏冬曦、述、煚分为傅。
xíng guǒ zhě shàng gǔ rén lì guó zǐ sī yè shì huáng tài zǐ dú
行果者,上谷人,历国子司业,侍皇太子读。
zú zèng qìng wáng fù
卒,赠庆王傅。
shǐ xíng guǒ huì zhēn jí cháng lè féng cháo yǐn tóng jìn jiǎng
始,行果、会真及长乐冯朝隐同进讲。
cháo yǐn néng tuī suǒ lǎo zhuāng mì yì huì zhēn yì shàn lǎo zi měi qǐ piān xiān xūn guàn nǎi dú
朝隐能推索《老》、《庄》秘义,会真亦善《老子》,每启篇,先薰盥乃读。
dì yuē wǒ yù gèng qiú shàn yì zhě rán wú xián xíng guǒ yún
帝曰:“我欲更求善《易》者,然无贤行果云。
cháo yǐn zhōng tài zǐ yòu yù dé huì zhēn tài xué bó shì
”朝隐终太子右谕德,会真太学博士。
zhào dōng xī dìng zhōu gǔ chéng rén
赵冬曦,定州鼓城人。
jìn shì zhuó dì lì zuǒ shí yí
进士擢第,历左拾遗。
shén lóng chū shàng shū yuē gǔ lǜ tiáo mù qiān yú
神龙初,上书曰:“古律条目千余。
duò shí jiān chén wǔ fǎ zhe lǜ yuē lǜ wú zhèng tiáo zhě chū zuì jǔ zhòng yǐ míng qīng rù zuì jǔ qīng yǐ míng zhòng
隋时奸臣侮法,著律曰:‘律无正条者,出罪举重以明轻,入罪举轻以明重。
yī cí ér fèi tiáo mù shù bǎi
’ 一辞而废条目数百。
zì shì qīng zhòng yán ài zēng bèi fá zhě bù zhī qí rán shǐ jiǎ yì jiàn zhī tòng kū bì yǐ
自是轻重沿爱憎,被罚者不知其然,使贾谊见之,恸哭必矣。
fu fǎ yì zhī zé xià bù gǎn fàn ér yuǎn jī jǐng
夫法易知,则下不敢犯而远机阱;
wén yì shēn zé lì chéng biàn ér péng fù shèng
文义深,则吏乘便而朋附盛。
lǜ lìng gé shì wèi yi kān dìng kē tiáo zhí shū qí shì
律、令、格、式, 谓宜刊定科条,直书其事。
qí yǐ zhǔn jiā jiǎn bǐ fù liàng qíng jí jǔ qīng yǐ míng zhòng bù yīng wèi zhī lèi jiē wù yòng
其以准加减比附、量情及举轻以明重、不应为之类,皆勿用。
shǐ yú fū yú fù xiāng shuài ér yuǎn zuì fàn zhě suī guì bì zuò
使愚夫愚妇相率而远罪,犯者虽贵必坐。
lǜ míng zé rén xìn fǎ yī zé zhǔ zūn
律明则人信,法一则主尊。
dāng shí chēng shì
”当时称是。
kāi yuán chū qiān jiān chá yù shǐ zuò shì liú yuè zhōu
开元初,迁监察御史,坐事流岳州。
zhào hái fù guān yǔ mì shū shǎo jiān hè zhī zhāng jiào shū láng sūn jì liáng dà lǐ píng shì xián yì yè rù jí xián yuàn xiū zhuàn
召还复官,与秘书少监贺知章、校书郎孙季良、大理评事咸廙业入集贤院修撰。
shì shí jiāng shì láng wáng sì lín sì mén zhù jiào fàn xian shà wèi xiào kān hàn lín gòng fèng lǚ xiàng dōng fāng hào wèi xiào lǐ
是时,将仕郎王嗣琳、四门助教范仙厦为校勘,翰林供奉吕向、东方颢为校理。
wèi jǐ dōng xī zhī shǐ guān shì qiān kǎo gōng yuán wài láng
未几,冬曦知史官事,迁考功员外郎。
yú nián yǔ jì liáng yì yè zhī zhāng lǚ xiàng jiē wèi zhí xué shì
逾年, 与季良、廙业、知章、吕向皆为直学士。
dōng xī é qiān zhōng shū shè rén nèi gòng fèng yǐ guó zǐ jì jiǔ zú
冬曦俄迁中书舍人内供奉,以国子祭酒卒。
dōng xī xìng fàng dá bù xiè shì shì
冬曦性放达,不屑世事。
xiōng xià rì dì hé bì ān zhēn jū zhēn yí zhēn huì zhēn jiē zhuó jìn shì dì
兄夏日,弟和璧、安贞、居贞、颐贞、汇贞,皆擢进士第。
ān zhēn jǐ shì zhōng jū zhēn wú jùn cǎi fǎng shǐ yí zhēn ān xī dōu hù
安贞给事中,居贞吴郡采访使,颐贞安西都护。
jū zhēn zi chāng bié zhuàn
居贞子昌,别传。
wáng sì lín yǐ tài zi jiào shū láng ba
王嗣琳以太子校书郎罢。
dōng fāng hào shàng shū wǔ zhǐ zuǒ qiān gāo ān chéng
东方颢上书忤旨,左迁高安丞。
yì yè yì zuò shì zuǒ qiān yú háng lìng
廙业亦坐事左迁余杭令。
xian shà shàn jiǎng lùn hòu wéi dào shì
仙厦善讲论,后为道士。
kāi yuán jí xián xué shì yòu yǒu yǐn yīn lù jiān zhèng qīn shuō lú zhuàn míng shāo zhe
开元集贤学士,又有尹愔、陆坚、郑钦说、卢僎名稍著。
yǐn yīn qín zhōu tiān shuǐ rén
尹愔,秦州天水人。
fù sī zhēn zì jì ruò
父思贞,字季弱。
míng chūn qiū zhuó gāo dì
明《春秋》,擢高第。
cháng shòu xué yú guó zǐ bó shì wáng dào guī chēng zhī yuē wú mén rén duō yǐ yǐn zi pǒ cè yě
尝受学于国子博士王道珪,称之曰:“吾门人多矣,尹子叵测也。
yǐ qīn sàng āi huǐ
”以亲丧哀毁。
chú sàng bù shì
除丧,不仕。
zuǒ yòu shǐ zhāng shuō yǐn yuán kǎi jiàn wèi guó zi dà chéng
左右史张说、尹元凯荐为国子大成。
měi shì diàn jiǎng biàn sān jiào tīng zhě jiē de suǒ wèi wén
每释奠,讲辨三教,听者皆得所未闻。
qiān sì mén zhù jiào zhuàn zhū jīng yì shū xù shǐ jì jiē wèi jiù
迁四门助教,撰《诸经义枢》、《续史记》皆未就。
mèng tiān guān lín tái jiāo pì wù ér huì qīn zú xù jué èr rì zú nián sì shí
梦天官、麟台交辟,寤而会亲族叙诀, 二日卒,年四十。
yīn bó xué yóu tōng lǎo zi shū
愔博学,尤通老子书。
chū wéi dào shì xuán zōng shàng xuán yán yǒu jiàn yīn zhě zhào duì xǐ shén hòu lǐ zhī bài jiàn yì dài fū jí xián yuàn xué shì jiān xiū guó shǐ gù cí bù qǐ
初为道士,玄宗尚玄言,有荐愔者,召对,喜甚,厚礼之,拜谏议大夫、集贤院学士,兼修国史,固辞不起。
yǒu zhào yǐ dào shì fú shì shì nǎi jiù zhí zhuān lǐng jí xián shǐ guǎn tú shū
有诏以道士服视事,乃就职, 颛领集贤、史馆图书。
kāi yuán mò zú zèng zuǒ sàn qí cháng shì
开元末,卒,赠左散骑常侍。
lù jiān hé nán luò yáng rén
陆坚,河南洛阳人。
chū wèi rǔ zhōu cān jūn yǐ you xù li cí fú zhū biǎn fú zhōu cān jūn zài qiān tōng shì shè rén
初为汝州参军,以友婿李慈伏诛,贬涪州参军,再迁通事舍人。
yǒu zhào qǐ fù qiǎn zhōng guān dūn yù bù jiù
有诏起复,遣中官敦谕,不就。
yǐ jǐ shì zhōng jiān xué shì
以给事中兼学士。
shàn shū
善书。
chū míng yǒu tì xuán zōng jiā qí gāng zhèng gèng cì míng
初名友悌,玄宗嘉其刚正,更赐名。
cóng fēng tài shān fēng jiàn ān nán
从封泰山,封建安男。
dì dài zhī shén hòu tú xíng jìn zhōng qīn zhì zàn
帝待之甚厚,图形禁中,亲制赞。
yǐ mì shū jiān zú nián qī shí yī zèng lì bù shàng shū shì yuē yì
以秘书监卒,年七十一,赠吏部尚书,谥曰懿。
guō qīn shuō hòu wèi pú yáng tài shǒu jìng shū bā shì sūn
郭钦说,后魏濮阳太守敬叔八世孙。
kāi yuán chū yáo xīn jīn chéng qǐng shì wǔ jīng zhuó dì shòu gǒng xiàn wèi jí xián yuàn xiào lǐ
开元初,繇新津丞请试五经,擢第,授巩县尉、集贤院校理。
lì yòu bǔ quē nèi gòng fèng
历右补阙内供奉。
tōng lì shù bó wù
通历术,博物。
chū liáng tài cháng rèn fǎng dà tóng sì nián qī yuè yú zhōng shān kuàng zhōng de míng yuē guī yán tǔ shī yán shuǐ diàn fú huáng zhōng qǐ líng zhǐ
初,梁太常任昉大同四年七月于钟山圹中得铭曰:“龟言土,蓍言水,甸服黄钟启灵址。
yì zài sān shàng gēng duò yù qī zhōng jǐ
瘗在三上庚,堕遇七中己。
liù qiān sān bǎi jiā chén jiāo èr jiǔ zhòng sān sì bǎi pǐ
六千三百浃辰交,二九重三四百圮。
dāng shí mò néng biàn zhě yīn cáng zhī jiè zhū zǐ yuē shì shì yǐ míng fǎng tōng rén yǒu zhī zhī zhě wú sǐ wú hèn
”当时莫能辨者,因藏之,戒诸子曰: “世世以铭访通人,有知之者,吾死无恨。
fǎng wǔ shì sūn shēng zhī yǐn jū shāng luò xiě yǐ shòu qīn shuō
”昉五世孙升之,隐居商洛,写以授钦说。
qīn shuō chū shǐ de zhī yú cháng lè yì zhì fū shuǐ sān shí lǐ ér wù yuē bǔ zhái zhě sōu zàng zhī suì yuè ér xiān shi mù pǐ rì chén
钦说出使,得之于长乐驿,至敷水三十里而悟曰:“卜宅者廋葬之岁月,而先识墓圮日辰。
diàn fú wǔ bǎi yě huáng zhōng shí yī yě yáo dà tóng sì nián què qiú hàn jiàn wǔ sì nián fán wǔ bǎi yī shí yī nián
甸服,五百也,黄钟十一也,繇大同四年却求汉建武四年,凡五百一十一年。
zàng yǐ sān yuè shí rì gēng yín sān shàng gēng yě
葬以三月十日庚寅,三上庚也。
pǐ yǐ qī yuè shí èr rì jǐ sì qī zhōng jǐ yě
圮以七月十二日己巳,七中己也。
jiā chén shí èr yě jiàn wǔ sì nián sān yuè zhì dà tóng sì nián qī yuè liù qiān sān bǎi yī shí èr yuè yuè yī jiāo gù yuē liù qiān sān bǎi jiā chén jiāo
浃辰, 十二也,建武四年三月至大同四年七月,六千三百一十二月,月一交,故曰六千三百浃辰交。
èr jiǔ shí bā yě
二九,十八也。
zhòng sān liù yě
重三,六也。
jiàn wǔ sì nián sān yuè shí rì jù dà tóng sì nián qī yuè shí èr rì shí bā wàn liù qiān sì bǎi rì gù yuē èr jiǔ zhòng sān sì bǎi pǐ
建武四年三月十日,距大同四年七月十二日,十八万六千四百日,故曰二九重三四百圮。
shēng zhī dà jīng fú qí zhì
”升之大惊,服其智。
qīn shuō yā wèi lǐ lín fǔ suǒ è wéi jiān sǐ qīn shuō shí wèi diàn zhōng shì yù shǐ cháng wèi jiān pàn guān biǎn yè láng wèi zú
钦说雅为李林甫所恶,韦坚死,钦说时位殿中侍御史,常为坚判官,贬夜郎尉, 卒。
zi kè jūn wèi dōu guān láng zhōng
子克钧,为都官郎中。
tǔ bō wéi líng zhōu jūn xiǎng kuì jié dé zōng yǐ kè jūn wèi líng xià èr zhōu yùn liáng shǐ zhuǎn mǐ zhì sāi xià shǒu zhě suì ān
吐蕃围灵州,军饷匮竭,德宗以克钧为灵、夏二州运粮使,转米峙塞下,守者遂安。
lú zhuàn lì bù shàng shū cóng yuàn sān cóng fù yě
卢僎,吏部尚书从愿三从父也。
zì wén xǐ wèi wéi xué shì zhōng lì bù yuán wài láng
自闻喜尉为学士,终吏部员外郎。
xiōng fǔ zhōng zōng shí lì yòu bǔ quē
兄俌,中宗时历右补阙。
mò chuò rù kòu bài shā zhà zhōng yì zhào bǎi guān chén pò zéi shèng cè dú fǔ shàng shū yǐ wéi zhì nèi kě yǐ jí wài shǎng fá míng zé shì jìn jié
默啜入寇,败沙咤忠义,诏百官陈破贼胜策,独俌上疏以为:“治内可以及外,赏罚明则士尽节。
míng shā zhī yì zhǔ jiàng xiān dùn zhōng jūn yóu néng sǐ zhàn
鸣沙之役,主将先遁,中军犹能死战。
zhèng fǎ jì gōng zé róng háng kě quàn
正法纪功,则戎行可劝。
ruò zhōng yì qí jiāng cái bù kě dāng dà rèn
若忠义,骑将材,不可当大任。
yi yīn gǔ fǎ mù rén xǐ biān miǎn xíng yì cì lú wǔ míng jiào lìng shǎng lǔ huò jìn zhàn zé shǒu jiā yuǎn zhàn zé lì huò
宜因古法,募人徙边,免行役,次庐伍,明教令,赏虏获,近战则守家,远战则利货。
gòu biàn yǒng qiáng zhū fān yǐ tú gōng qǔ
购辩勇,强诸蕃,以图攻取。
zé biān zhōu cì shǐ sōu chéng jī sù jǐn fēng suì yǐ bèi shǒu
择边州刺史,搜乘积粟,谨烽燧以备守。
zhōng zōng shàn qí yán rán wú shī xíng zhě
”中宗善其言,然无施行者。
fǔ zhōng mì shū shǎo jiān
俌终秘书少监。
dàn zhù zì shū zuǒ zhào zhōu rén hòu xǐ guān zhōng
啖助,字叔佐,赵州人,后徙关中。
yān gāi jīng shù
淹该经术。
tiān bǎo mò diào lín hǎi wèi dān yáng zhǔ bù
天宝末,调临海尉、丹阳主簿。
zhì mǎn bǐng jū gān zú shū qiǔ
秩满,屏居,甘足疏糗。
shàn wèi chūn qiū kǎo sān jiā duǎn cháng fèng zhàn lòu quē hào jí chuán fán shí nián nǎi chéng fù shè qí gāng tiáo wéi lì tǒng
善为《春秋》,考三家短长,缝绽漏阙,号《集传》,凡十年乃成,复摄其纲条为例统。
qí yán kǒng zǐ xiū chūn qiū yì yǐ wéi xià zhèng zhōng zhōng zhī bì yě
其言孔子修《春秋》意,以为:“夏政忠,忠之敝野;
shāng rén chéng zhī yǐ jìng jìng zhī bì guǐ
商人承之以敬, 敬之敝鬼;
zhōu rén chéng zhī yǐ wén wén zhī bì sài
周人承之以文,文之敝僿。
jiù sài mò ruò zhōng
救僿莫若忠。
fu wén zhě zhōng zhī mò yě
夫文者,忠之末也。
shè jiào yú běn qí bì qiě mò
设教于本, 其敝且末;
shè jiào yú mò bì jiāng nài hé
设教于末,敝将奈何?
wǔ wáng zhōu gōng chéng shāng zhī bì bù dé yǐ yòng zhī
武王、周公承商之敝,不得已用之。
zhōu gōng méi mò zhī suǒ yǐ gǎi gù qí bì shén yú èr dài
周公没,莫知所以改,故其敝甚于二代。
kǒng zǐ shāng zhī yuē yú xià zhī dào guǎ yuàn yú mín
孔子伤之曰:‘虞、夏之道,寡怨于民;
shāng zhōu zhī dào bù shèng qí bì
商、周之道, 不胜其敝!
gù yuē hòu dài suī yǒu zuò zhě yú dì bù kě jí yǐ
’故曰:‘后代虽有作者,虞帝不可及已。
gài yán táng yú zhī huà nán xíng yú jì shì ér xià zhī zhōng dāng biàn ér zhì yān
’盖言唐、虞之化,难行于季世,而夏之忠,当变而致焉。
gù chūn qiū yǐ quán fǔ yòng yǐ chéng duàn lǐ ér yǐ zhōng dào yuán qíng yún
故《春秋》以权辅用,以诚断礼,而以忠道原情云。
bù jū kōng míng bù shàng juàn jiè cóng yí jiù luàn yīn shí chù zhì
不拘空名,不尚狷介,从宜救乱,因时黜陟。
gǔ yǔ yuē shāng biàn xià zhōu biàn shāng chūn qiū biàn zhōu
古语曰:‘商变夏,周变商,春秋变周。
ér gōng yáng zǐ yì yán lè dào yáo shùn zhī dào yǐ nǐ hòu shèng
’而公羊子亦言:‘乐道尧、舜之道,以拟后圣。
shì zhī chūn qiū yòng èr dì sān wáng fǎ yǐ xià wèi běn bù yī shǒu zhōu diǎn míng yǐ
’是知《春秋》用二帝、三王法,以夏为本,不壹守周典明矣。
yòu yán yōu lì suī shuāi yā wèi wèi fēng
”又言:“幽、厉虽衰,《雅》未为《风》。
dǎi píng wáng zhī dōng rén xí yú huà gǒu yǒu shàn è dāng yǐ zhōu fǎ zhèng zhī
逮平王之东,人习余化,苟有善恶,当以周法正之。
gù duàn zì píng wáng zhī jì yǐ yǐn gōng wèi shǐ suǒ yǐ zhěng báo miǎn shàn jiù zhōu zhī bì gé lǐ zhī shī yě
故断自平王之季,以隐公为始, 所以拯薄勉善,救周之敝,革礼之失也。
zhù ài gōng gǔ èr jiā yǐ zuǒ shì jiě yì duō miù qí shū nǎi chū yú kǒng shì mén rén
”助爱公、谷二家,以左氏解义多谬,其书乃出于孔氏门人。
qiě lún yǔ kǒng zǐ suǒ yǐn lǜ qián shì rén lǎo péng bó yí děng lèi fēi tóng shí
且《论语》孔子所引,率前世人老彭、伯夷等,类非同时;
ér yán zuǒ qiū míng chǐ zhī qiū yì chǐ zhī
而言“左丘明耻之,丘亦耻之”。
qiū míng zhě gài rú shǐ yì chí rèn zhě
丘明者,盖如史佚、迟任者。
yòu zuǒ shì chuán guó yǔ shǔ zhuì bù lún xù shì guāi là fēi yī rén suǒ wéi
又《左氏传》、《国语》,属缀不伦,序事乖剌,非一人所为。
gài zuǒ shì jí zhū guó shǐ yǐ shì chūn qiū hòu rén wèi zuǒ shì biàn fu zhe qiū míng fēi yě
盖左氏集诸国史以释《春秋》,后人谓左氏,便傅著丘明,非也。
zhù zhī záo yì duō cǐ lèi
助之凿意多此类。
zhù mén rén zhào kuāng lù zhì qí gāo dì yě
助门人赵匡、陆质,其高弟也。
zhù zú nián sì shí qī
助卒,年四十七。
zhì yǔ qí zi yì póu lù zhù suǒ wéi chūn qiū jí zhù zǒng lì qǐng kuāng sǔn yì zhì zuǎn huì zhī hào zuǎn lì
质与其子异裒录助所为《春秋集注总例》,请匡损益,质纂会之,号《纂例》。
kuāng zhě zì bó xún hé dōng rén lì yáng zhōu cì shǐ zhì suǒ chēng wéi zhào fū zǐ zhě
匡者,字伯循,河东人,历洋州刺史,质所称为赵夫子者。
dà lì shí zhù kuāng zhì yǐ chūn qiū shī shì gài yǐ shī zhòng zǐ líng yuán yí wéi tóng wéi dá yǐ lǐ cài guǎng chéng yǐ yì qiáng méng yǐ lún yǔ jiē zì míng qí xué ér shì gài zǐ líng zuì zhuō yì
大历时,助、匡、质以《春秋》,施士丐以《诗》,仲子陵、袁彝、韦彤、韦荅以《礼》,蔡广成以《易》,强蒙以《论语》,皆自名其学,而士丐、子陵最卓异。
shì gài wú rén jiān shàn zuǒ shì chūn qiū yǐ èr jīng jiào shòu
士丐,吴人,兼善《左氏春秋》,以二经教授。
yáo sì mén zhù jiào wèi bó shì zhì mǎn dāng qù zhū shēng fēng shū qǐ liú fán shí jiǔ nián zú yú guān
繇四门助教为博士,秩满当去, 诸生封疏乞留,凡十九年,卒于官。
dì zǐ gòng zàng zhī
弟子共葬之。
shì gài zhuàn chūn qiū chuán wèi shén chuán
士丐撰《春秋传》,未甚传。
hòu wén zōng xǐ jīng shù zǎi xiàng li shí yīn yán shì gài chūn qiū kě dú
后文宗喜经术,宰相李石因言士丐《春秋》可读。
dì yuē zhèn jiàn zhī yǐ chuān záo zhī xué tú wèi yì tóng dàn xué zhě rú jùn jǐng de měi shuǐ ér yǐ hé bì láo kǔ páng qiú rán hòu wèi de yá
帝曰:“朕见之矣,穿凿之学,徒为异同,但学者如浚井,得美水而已,何必劳苦旁求,然后为得邪?
zǐ líng shǔ rén hào gǔ xué shě é méi shān
子陵,蜀人,好古学,舍峨眉山。
jǔ xián liáng fāng zhèng zhuó tài cháng bó shì tōng hòu cāng dà xiǎo dài lǐ
举贤良方正,擢太常博士,通后苍、大小戴 《礼》。
yǒu sī qǐng zhèng tài zǔ dōng xiàng wèi ér qiān xiàn yì èr zhǔ
有司请正太祖东向位,而迁献、懿二主。
zǐ líng yì cáng zhǔ dé míng xìng shèng miào qí yán diǎn zhèng
子陵议藏主德明、兴圣庙,其言典正。
hòu yì lùn fēn huí fù wèi tōng nán shì zhū rú zhū rú bù néng qū
后异论纷洄,复为《通难》示诸儒,诸儒不能诎。
jiǔ zhī diǎn qián zhòng xuǎn bǔ chéng chuán guō jiā xī rén yǐ wéi róng
久之,典黔中选补,乘传过家,西人以为荣。
zhōng sī mén yuán wài láng
终司门员外郎。
zǐ líng yǐ wén yì zì yí jí wáng qí jiā suǒ cún wéi tú shū jí jiǔ shù hú ér yǐ
子陵以文义自怡,及亡,其家所存,惟图书及酒数斛而已。
zàn yuē chūn qiū shī yì shū yóu kǒng zǐ shí shī dì zǐ xiāng chuán lì bào qín bù duàn rú xì
赞曰:《春秋》、《诗》、《易》、《书》,由孔子时师弟子相传,历暴秦, 不断如系。
zhì hàn xìng chǎn jiā shū lìng zé rú zhě sì rán jiǎng shòu jīng diǎn jìn xìng
至汉兴,刬挟书令,则儒者肆然讲授,经典浸兴。
zuǒ shì yǔ kǒng zǐ tóng shí yǐ lǔ shǐ fù chūn qiū zuò chuán ér gōng yáng gāo gǔ liáng chì jiē chū zǐ xià mén rén
左氏与孔子同时,以 《鲁史》附《春秋》作《传》,而公羊高、谷梁赤皆出子夏门人。
sān jiā yán jīng gè yǒu huí chuǎn rán yóu xī běn zhī shèng rén qí de yǔ shī gài shí wǔ yì huò miù wù xiān rú wèi shèng rén bù gǎn zhé gǎi yě
三家言经,各有回舛,然犹悉本之圣人,其得与失盖十五,义或缪误,先儒畏圣人,不敢辄改也。
dàn zhù zài táng míng zhì chūn qiū zhí shàn sān jiā bù běn suǒ chéng zì yòng míng xué píng sī yì jué zūn zhī yuē kǒng zǐ yì yě zhào lù cóng ér chàng zhī suì xiǎn yú shí
啖助在唐,名治《春秋》,摭讪三家,不本所承,自用名学,凭私臆决,尊之曰 “孔子意也”,赵、陆从而唱之,遂显于时。
wū hū
唉!
kǒng zǐ méi nǎi shù qiān nián zhù suǒ tuī zhe guǒ qí yì hu
孔子没乃数千年,助所推著果其意乎?
qí wèi kě bì yě
其未可必也。
yǐ wèi kě bì ér bì zhī zé gù
以未可必而必之,则固;
chí yī jǐ zhī gù ér chàng cí shì zé wū
持一己之固而倡兹世,则诬。
wū yǔ gù jūn zǐ suǒ bù qǔ
诬与固,君子所不取。
zhù guǒ wèi kě hu
助果谓可乎?
tú lìng hòu shēng chuān záo guǐ biàn gòu qián rén shě chéng shuō ér zì wèi fēn fēn zhù suǒ jiē yǐ
徒令后生穿凿诡辨,诟前人,舍成说,而自为纷纷, 助所阶已。
wéi tóng jīng zhào rén
韦彤,京兆人。
sì shì cóng zǔ fāng zhì wèi wǔ hòu shí zǎi xiàng
四世从祖方质为武后时宰相。
tóng míng zhì lǐ dé zōng shí wéi tài cháng bó shì
彤名治《礼》,德宗时为太常博士。
xiān cǐ tiān bǎo zhōng zhào shàng shí shuò wàng jìn shí tài miào tiān zǐ shǐ zhōng rén shì cí yǒu sī bù yǔ yě
先此,天宝中,诏尚食朔望进食太庙,天子使中人侍祠,有司不与也。
zhēn yuán shí èr nián dì shǐ zhào shuò wàng shí bì zōng zhèng tài cháng hé gōng
贞元十二年,帝始诏朔望食,畀宗正、太常合供。
yú shì tóng yǔ bó shì péi kān yì yuē lǐ zōng miào shuò wàng bù jì yuán qǐn zé yǒu zhī
于是彤与博士裴堪议曰:“礼,宗庙朔望不祭,园寝则有之。
zhēn guàn kāi yuán jiān zài lǐ ruò lìng bù gǎn biàn gǔ
贞观、开元间,在礼若令,不敢变古。
tiān bǎo zhōng shǐ yǒu jìn shí shì dài wáng yú yuán shēng shì wáng yòng yàn jù xiè zhuàn cān dú lǐ jiàn bù kě shì yuǎn
天宝中,始有进食事, 殆王玙缘生事亡,用燕具亵馔,参渎礼荐,不可示远。
chuán yuē jì fēi wài zhì shēng yú xīn zhě yě
传曰:‘祭非外至,生于心者也。
shì gù shèng rén děng shēng láo bù biān dòu kūn chóng cǎo mù kě jiàn zhě mò bù xián zài suǒ yǐ xiǎng zōng miào jiāo shén míng quán xiào jìng yě
’是故圣人等牲牢,布笾豆,昆虫、草木可荐者,莫不咸在,所以享宗庙, 交神明,全孝敬也。
jié shàn xiū bā zhēn bǎi pǐn kě shì zhī zhuàn měi cuì gān zhǐ wèi zhī xiè wèi suǒ yǐ yàn bīn kè jiē rén qíng shì cí huì yě
洁膳羞,八珍百品,可嗜之馔,美膬甘旨,谓之亵味,所以燕宾客,接人情,示慈惠也。
shì zé jiàn yǔ yàn shèng rén pàn wèi èr wù bù kě luàn yě
是则荐与宴,圣人判为二物,不可乱也。
jīn ruò shú yōng ér xiǎng fēi yǐ yì wèi jìng zhī yì
今若熟饔而享, 非以异为敬之意。
qiě jì bù yù shù yì bù yù shū gǎn shí zhì xiǎng yǐ zhì zhōng yě
且祭不欲数,亦不欲疏,感时致享,以制中也。
jīn yuán qǐn yuè èr jì bù wéi shū miào suì wǔ xiǎng bù wéi shù yǒu sī fèng cheng de jǐn qí gōng
今园寝月二祭, 不为疏,庙岁五享,不为数,有司奉承,得尽其恭。
ruò yòu jiā shèng zhuàn yú shuò wàng shì shī lǐ zhī zhōng yǒu sī bù dé jǐn qí gōng yě
若又加盛馔于朔望,是失礼之中,有司不得尽其恭也。
gù wáng zhě jī gǔ fú gǎn yǐ xiào sī zhī jí ér yì lǐ fú gǎn yǐ yáo pǐn zhī duō ér shèng wèi
故王者稽古,弗敢以孝思之极而溢礼,弗敢以肴品之多而剩味。
yuàn ba tiān bǎo suǒ zēng fèng yuán qǐn yǐ zhēn fèng zōng miào yǐ lǐ liǎng de suǒ yí
愿罢天宝所增,奉园寝以珍,奉宗庙以礼,两得所宜。
dì yuē shì lǐ xiān dì cái dìng jù gèng zhī qí wèi zhèn hé
”帝曰:“是礼先帝裁定,遽更之,其谓朕何?
xú yì qí kě
徐议其可。
ér shuò wàng shí zú bù fèi
”而朔望食卒不废。
huì zhāo líng qǐn gōng wèi yuán huǒ yán fán ér kè jì yáo tái fó sì
会昭陵寝宫为原火延燔,而客祭瑶台佛寺。
yòu gù gōng zài shān shàng fá shuǐ quán zuò zhě dàn láo yù jí xíng gōng zuò qǐn zhào zǎi xiàng bǎi guān yì
又故宫在山上,乏水泉,作者惮劳, 欲即行宫作寝,诏宰相百官议。
lì bù yuán wài láng yáng yú líng yì yuē yuán qǐn fēi sān dài zhì zì qín hàn yǐ lái fù líng zhì qǐn huò yuǎn ruò ěr zé wú wén yān
吏部员外郎杨于陵议曰:“园寝非三代制,自秦、 汉以来,附陵置寝,或远若迩,则无闻焉。
wéi xuán chéng děng yì yuán líng yú xīng fèi chū wú shì yǔ
韦玄成等议园陵,于兴废初无适语。
qiě qǐn gōng suǒ zhàn zài bǎi chéng zhōng jù líng bù yuǎn shǐ zhū líng zhī qǐn jiē yǒu qū xiàn gù bù kě xǐ
且寝宫所占,在柏城中,距陵不远,使诸陵之寝,皆有区限,故不可徙;
ruò zhǐ bǎi chéng zé gù qǐn yǐ fán xíng gōng yǐ jiǔ yīn yǐ zhì shì yì fù hé xián
若止柏城, 则故寝已燔,行宫已久,因以治饰,亦复何嫌?
huò yuē tài zōng chuàng yè qǐn gōng bù zhé yì
或曰:‘太宗创业,寝宫不辄易。
shì bù rán
’ 是不然。
fu líng yù zhái shén shén běn jìng jīn dà xīng huāng fèi áo yì mì ěr fēi yōu xī suǒ ān gǎi zhī biàn
夫陵域宅神,神本静,今大兴荒废,嚣役密迩,非幽穸所安,改之便。
tóng yuē xiān wáng jiàn dū lì yì bù lì zé wèi zhī qiān kuàng yǒu gù yá
” 彤曰:“先王建都立邑,不利则为之迁,况有故邪?
jīn wén qǐn zāi xǐ ér gōng zhī fēi wú gù yě
今文寝灾,徙而宫之,非无故也。
shén ān yú xǐ yīn ér jiàn qǐn yú lǐ zhì shùn
神安于徙,因而建寝,于礼至顺。
yòu tā líng jiē zài bǎi chéng suí biàn yíng zuò bù yuè fēng zhào lì shěng yì cóng
又它陵皆在柏城,随便营作,不越封兆,力省易从。
dì zhòng gǎi xiān dì zhì hái gōng shān diān
”帝重改先帝制,还宫山颠。
tóng zú hòu wǔ zōng huì chāng wǔ nián zhào jīng chéng bù xǔ qún chén zuò sī miào
彤卒后,武宗会昌五年,诏京城不许群臣作私庙。
zǎi xiàng lǐ dé yù děng yǐn tóng suǒ yì gǔ zhì miào bì zhōng mén zhī wài jí xiōng jiē gào yǐ qīn ér zūn zhī bù zì zhuān yě
宰相李德裕等引彤所议: “古制:庙必中门之外,吉凶皆告,以亲而尊之,不自专也。
jīn bǐ lì miào jīng wài bù néng de qí yì yú lǐ
今俾立庙京外,不能得其意于礼。
gōng zhī nán jiǔ fang sān fang yuē wéi wài de huāng zuǒ lì miào wú xián
宫之南九坊,三坊曰围外,地荒左,立庙无嫌;
yú liù fang kě jìn
余六坊可禁。
zhào bù xǔ tīng zhǔn gǔ jí jū suǒ lì miào
”诏不许,听准古即居所立庙。
chén jīng zì qìng fù chén yí dū wáng shū míng wǔ shì sūn
陈京,字庆复,陈宜都王叔明五世孙。
fù jiān wèi yòu bǔ quē hàn lín xué shì
父兼,为右补阙、翰林学士。
jīng shàn wén cí cháng gǔn chēng zhī qī yǐ xiōng zi
京善文辞, 常衮称之,妻以兄子。
zhuó jìn shì dì qiān lèi tài cháng bó shì
擢进士第,迁累太常博士。
dé zōng zài fèng tiān wén duàn xiù shí wèi zéi suǒ hài qī rì bù cháo
德宗在奉天,闻段秀实为贼所害,七日不朝。
zǎi xiàng yǐ wéi fāng duō nàn shí bù yí yōng wàn jī tiān xià qí wèi hé
宰相以为“方多难时,不宜壅万机,天下其谓何?
jīng yuē chéng xiàng zhī yán fēi yě
”京曰:“丞相之言非也。
fu bāo dà jié xù xián chén tiān xià suǒ yǐ ān kuàng zhuó zhuó tè yì zhě hu
夫褒大节,恤贤臣,天下所以安,况卓卓特异者乎?
dì yuē shàn
”帝曰:“善。
hái jīng shī zhuó zuǒ bǔ quē
”还京师,擢左补阙。
dì yǐ lú sì wèi ráo zhōu cì shǐ jīng yǔ zhào xū péi jí yǔ wén xuàn lú jǐng liàng zhāng jiàn gòng hé sì fǔ zhèng yào wèi dà chén yú shí yuè bù dé duì bǎi guān lǐn lǐn cháng ruò bīng zài jǐng
帝以卢巳为饶州刺史,京与赵需、裴佶、宇文炫、卢景亮、张荐共劾:“巳辅政要位,大臣逾时月不得对, 百官懔懔常若兵在颈。
bì xià fù yòng zhī jiān zéi tuò zhǎng fù xīng
陛下复用之,奸贼唾掌复兴。
dì bù tīng
”帝不听。
jīng děng zhēng yóu què dì dà nù zuǒ yòu pì yì jiàn zhě shāo yǐn què
京等争尤确,帝大怒,左右辟易,谏者稍引却。
jīng zhèng sè yuē xū děng wú jù tuì
京正色曰:“需等毋遽退!
jí dào bù kě yǐ sǐ qǐng sì suì fèi
”极道不可,以死请, 巳遂废。
dì zhī lì yíng fǎng tài hòu jiǔ bù dé yì qiě dài
帝之立,迎访太后,久不得,意且怠。
jīng mì bái dì qiǎn shǐ wù sè yǐ qiú
京密白:“第遣使物色以求。
dì dà wù zhōng dài bù gǎn zhì
”帝大悟,终代不敢置。
chū xuán zōng sù zōng jì fù shì qiān xiàn yì èr zǔ yú xī jiā shì yǐn tài zǔ wèi dōng xiàng
初,玄宗、肃宗既附室,迁献、懿二祖于西夹室,引太祖位东向。
lǐ yí shǐ yú xiū liè yì xiàn yì shǔ zūn yú tài zǔ ruò hé shí zé tài zǔ wèi bù dé zhèng qǐng cáng èr zǔ shén zhǔ yǐ tài zōng zhōng zōng ruì zōng sù zōng cóng shì zǔ nán xiàng gāo zōng xuán zōng cóng gāo zǔ běi xiàng
礼仪使于休烈议:“献、懿属尊于太祖,若合食,则太祖位不得正,请藏二祖神主,以太宗、 中宗、睿宗、肃宗从世祖南向,高宗、玄宗从高祖北向。
dì xiá bù jí èr zǔ fán shí bā nián
”禘祫不及二祖,凡十八年。
jiàn zhōng chū dài zōng sàng bì dāng dà xiá
建中初,代宗丧毕,当大祫。
jīng yǐ tài cháng bó shì shàng yán chūn qiū zhī yì huǐ miào zhī zhǔ chén yú tài zǔ wèi huǐ miào zhī zhǔ hé shí yú zǔ wú huǐ miào qiān zhǔ bù xiǎng zhī yán
京以太常博士上言:“《春秋》之义,毁庙之主陈于太祖,未毁庙之主合食于祖,无毁庙迁主不享之言。
táng jiā sì zhì yǔ zhōu yì zhōu yǐ hòu jì wèi shǐ fēng zǔ ér huǐ zhǔ jiē zài hòu jì xià gù tài zǔ dōng xiàng cháng tǒng qí zūn
唐家祀制与周异,周以后稷为始封祖,而毁主皆在后稷下,故太祖东向,常统其尊。
sī mǎ jìn yǐ gāo huáng tài huáng zhēng xi sì fǔ jūn wéi bié miào dà dì xiá zé zhèng tài zǔ wèi wú suǒ qū
司马晋以高皇、太皇、 征西四府君为别庙,大禘祫则正太祖位,无所屈。
bié miào jì gāo tài yǐ jiàng suǒ yǐ xù qīn yě
别庙祭高、太以降,所以叙亲也。
táng jiā yi bié wèi xiàn yì èr zǔ lì miào dì xiá zé jì tài zǔ suì zhèng dōng xiàng wèi
唐家宜别为献、懿二祖立庙,禘祫则祭,太祖遂正东向位。
dé míng xìng shèng èr dì xiàng yǐ yǒu miào zé cáng fù èr zǔ wèi yi
德明、兴圣二帝,向已有庙,则藏祔二祖为宜。
zhào bǎi guān pǔ yì
诏百官普议。
lǐ yí shǐ tài zǐ shǎo shī yán zhēn qīng yuē jīn yì zhě yǒu sān yī wèi xiàn yì qīn yuǎn ér qiān bù dàng xiá yi cáng zhǔ xī shì
礼仪使、太子少师颜真卿曰:“今议者有三:一谓献、懿亲远而迁,不当祫,宜藏主西室;
èr wèi èr zǔ yi xiá shí yǔ tài zǔ bìng zhāo mù quē dōng xiàng wèi
二谓二祖宜祫食,与太祖并昭穆,阙东向位;
sān wèi yǐn èr zǔ xiá dì jí tài zǔ yǒng bù de quán qí shǐ yi yǐ èr zhǔ fù dé míng miào
三谓引二祖祫禘,即太祖永不得全其始,宜以二主祔德明庙。
suī rán yú rén shén wèi yàn yě
虽然,于人神未厌也。
jǐng dì jì shòu mìng shǐ fēng yǐ bǎi dài bù qiān yǐ ér yòu pèi tiān zūn wú yǔ shàng zhì dì xiá shí zàn qū zhāo mù yǐ shēn xiào zūn xiān shí míng shén zhī yì suǒ yǐ jiào tiān xià zhī xiào yě
景帝既受命始封矣,百代不迁矣,而又配天,尊无与上,至禘祫时,𫏐屈昭穆以申孝尊先, 实明神之意,所以教天下之孝也。
kuàng jìn cài mó děng yǒu chéng yì bù wéi wú jù
况晋蔡谟等有成议,不为无据。
qǐng dà xiá xiǎng fèng xiàn zhǔ dōng xiàng yì zhǔ jū zhāo jǐng zhǔ jū mù zhòng běn shàng shùn wèi wàn dài fǎ
请大祫享奉献主东向,懿主居昭,景主居穆,重本尚顺,为万代法。
fu xiá hé yě
夫祫,合也。
yǒu rú bié xiǎng dé míng shì nǎi fēn shí fēi hé shí yě
有如别享德明, 是乃分食,非合食也。
shí yì zhě jǔ rán
”时议者举然。
yú shì hái xiàn yì zhǔ xiá yú miào rú zhēn qīng yì
于是还献、懿主祫于庙,如真卿议。
zhēn yuán qī nián tài cháng qīng péi yù shàng yán shāng zhōu yǐ xiè jì wèi zǔ shàng wú yú zūn gù hé shí yǒu xù
贞元七年,太常卿裴郁上言:“商、周以卨、稷为祖,上无余尊,故合食有序。
hàn shòu mìng zǔ gāo huáng dì gù tài shàng huáng bù yǐ zhāo mù hé shí
汉受命,祖高皇帝,故太上皇不以昭穆合食。
wèi zǔ wǔ dì jìn zǔ xuān dì gù gāo huáng chǔ shì zhēng xi děng jūn yì bù yǐ zhāo mù hé shí
魏祖武帝,晋祖宣帝,故高皇、处士、 征西等君,亦不以昭穆合食。
jǐng huáng dì shǐ fēng táng táng tuī zǔ yān ér xiàn yì qīn jǐn miào qiān yóu jū dōng xiàng fēi lǐ zhī sì shén suǒ bù xiǎng
景皇帝始封唐,唐推祖焉,而献、懿亲尽庙迁,犹居东向,非礼之祀,神所不享。
yuàn xià qún chén yì
愿下群臣议。
yú shì tài zǐ zuǒ shù zǐ li róng děng shàng yán jǐn àn jìn sūn qīn yì tài zǔ yǐ qián suī yǒu zhǔ dì xiá suǒ bù jí
”于是太子左庶子李嵘等上言:“谨按晋孙钦议:‘太祖以前,虽有主,禘祫所不及;
qí suǒ jí zhě tài zǔ hòu wèi huǐ yǐ shēng cáng yú èr tiāo zhě gù suī bǎi dài jí zhī
其所及者,太祖后未毁已升藏于二祧者,故虽百代及之。
xiàn yì zài shǐ fēng qián qīn jǐn zhǔ qiān shàng nǐ sān dài zé dì xiá suǒ bù jí
’献、懿在始封前,亲尽主迁,上拟三代,则禘祫所不及。
tài zǔ ér xià ruò shì zǔ zé chūn qiū suǒ wèi chén yú tài zǔ zhě
太祖而下,若世祖,则《春秋》所谓‘陈于太祖’者。
hàn yì ba jùn guó miào chéng xiàng wéi xuán chéng yì tài shàng huáng xiào huì qīn jǐn yi huǐ
汉议罢郡国庙,丞相韦玄成议:‘太上皇、孝惠亲尽宜毁。
tài shàng zhǔ yi yì yú yuán huì zhǔ qiān gāo miào
太上主宜瘗于园,惠主迁高庙。
tài shàng huáng zài tài zǔ qián zhǔ yì yú yuán bù jí dì xiá xiàn yì bǐ yě
’太上皇在太祖前, 主瘗于园,不及禘祫,献、懿比也。
huì qiān gāo miào zài tài zǔ hòu ér jí dì xiá shì zǔ bǐ yě
惠迁高庙,在太祖后,而及禘祫,世祖比也。
wèi míng dì qiān chǔ shì zhǔ zhì yuán yì suì shí yǐ lìng chéng fèng jiàn
魏明帝迁处士主置园邑,岁时以令丞奉荐;
dōng jìn yǐ zhēng xi děng zǔ qiān rù xi chú tóng wèi zhī tiāo jiē bù jí sì
东晋以征西等祖迁入西除,同谓之祧, 皆不及祀。
gù táng chū xià qì kāi yuán dì xiá yóu xū dōng xiàng wèi
故唐初下讫开元,禘祫犹虚东向位。
jì lì jiǔ miào zhuī zǔ xiàn yì rán zhù yú sān zǔ bù chēng chén
洎立九庙,追祖献、懿,然祝于三祖不称臣。
zhì dé shí fù zuò miào suì bù wéi hóng nóng fǔ jūn zhǔ yǐ sì bù jí yě
至德时,复作庙,遂不为弘农府君主,以祀不及也。
guǎng dé zhōng shǐ yǐ jǐng huáng dì dāng dōng xiàng wèi yǐ xiàn yì liǎng zhǔ qīn jǐn ba xiá ér cáng
广德中,始以景皇帝当东向位,以献、懿两主亲尽,罢祫而藏。
yán zhēn qīng yǐn cài mó yì fù fèng xiàn zhǔ dōng xiàng yì zhāo jǐng mù
颜真卿引蔡谟议,复奉献主东向,懿昭景穆。
bù jì mó yì jìn wèi cháng yòng ér táng yī wáng fǎ róng kě zhǔn hu
不记谟议晋未尝用,而唐一王法容可准乎?
chén děng wèi cháng dì jiāo shè wú èr zūn yì huǐ qiān cáng gè yǐ yì duàn
臣等谓尝、禘、郊、社无二尊, 瘗、毁、迁、藏,各以义断。
jǐng huáng dì yǐ dōng xiàng yī rì gǎi yì bù kě wèi lǐ yi fù cáng xiàn yì èr zhǔ yú xī shì yǐ běn jì fǎ yuǎn miào wèi tiāo qù tiāo ér tán qù tán ér shàn tán shàn yǒu dǎo jì wú dǎo zhǐ zhī yì
景皇帝已东向,一日改易,不可谓礼,宜复藏献、懿二主于西室,以本《祭法》‘远庙为祧,去祧而坛,去坛而𫮃,坛、𫮃,有祷祭, 无祷止’之义。
tài zǔ de zhèng wú suǒ qū
太祖得正,无所屈。
lì bù láng zhōng liǔ miǎn děng shí èr rén yì yuē tiān zǐ yǐ shòu mìng zhī jūn wèi tài zǔ zhū hóu yǐ shǐ fēng zhī zhǔ wèi zǔ gù zì tài zǔ zǔ yǐ xià qīn jǐn dié huǐ
吏部郎中柳冕等十二人议曰:“天子以受命之君为太祖,诸侯以始封之主为祖, 故自太祖、祖以下,亲尽迭毁。
jì qín miè xué hàn bù xiá lǐ jìn shī sòng yīn gù yǒu lián wáng miào zhī zhì yǒu xū tài zǔ zhī wèi
洎秦灭学,汉不暇礼,晋失宋因,故有连王庙之制, 有虚太祖之位。
qiě bù liè zhāo mù fēi suǒ wèi yǒu xù
且不列昭穆,非所谓有序;
bù jiàn dié huǐ fēi suǒ wèi yǒu shā
不建迭毁,非所谓有杀;
lián wáng miào fēi suǒ wèi yǒu bié
连王庙,非所谓有别;
xū tài zǔ wèi fēi suǒ wèi yī zūn
虚太祖位,非所谓一尊。
cǐ lǐ suǒ yóu fèi yě
此礼所由废也。
chuán yuē fù wèi shì zi wèi tiān zǐ jì yǐ tiān zǐ zàng yǐ shì
《传》曰:‘父为士,子为天子, 祭以天子,葬以士。
jīn xiàn yì èr zǔ zài táng wèi shòu mìng shí yóu shì yě
’今献、懿二祖,在唐未受命时,犹士也。
gù gāo zǔ tài zōng yǐ tiān zi zhī lǐ jì zhī ér bù gǎn fèng yǐ dōng xiàng wèi
故高祖、太宗以天子之礼祭之,而不敢奉以东向位。
jīn ér yì zhī wú nǎi luàn xiān dì xù hu
今而易之,无乃乱先帝序乎?
zhōu yǒu tiān xià zhuī wáng tài wáng wáng jì yǐ tiān zǐ lǐ
周有天下,追王太王、王季以天子礼;
jí qí jì zé qīn jǐn ér huǐ
及其祭,则亲尽而毁。
hàn yǒu tiān xià zūn tài shàng huáng yǐ tiān zǐ zhī lǐ
汉有天下,尊太上皇以天子之礼;
jí jì yě qīn jǐn ér huǐ
及祭也,亲尽而毁。
táng jiā zhuī wáng xiàn yì èr zǔ yǐ tiān zǐ lǐ
唐家追王献、懿二祖以天子礼;
jí qí jì yě qīn jǐn ér huǐ fù hé suǒ yí
及其祭也,亲尽而毁,复何所疑?
zhōu guān yǒu xiān gōng zhī tiāo xiān wáng zhī tiāo
《周官》有先公之祧、先王之祧。
xiān gōng qiān zhǔ cáng hòu jì zhī miào qí zhōu wèi shòu mìng zhī tiāo hu
先公迁主,藏后稷之庙,其周未受命之祧乎?
xiān wáng qiān zhǔ zàng wén wǔ zhī miào qí zhōu yǐ shòu mìng zhī tiāo hu
先王迁主,藏文、武之庙,其周已受命之祧乎?
gù yǒu èr tiāo suǒ yǐ yì miào yě
故有二祧,所以异庙也。
jīn zì xiàn ér xià yóu xiān gōng yě
今自献而下, 犹先公也;
zì jǐng ér xià yóu xiān wáng yě
自景而下,犹先王也。
qǐng bié miào yǐ jū èr zǔ zé xíng zhōu dào fù gǔ zhì biàn
请别庙以居二祖,则行周道,复古制,便。
gōng bù láng zhōng zhāng jiàn děng qǐng zì xiàn ér jiàng xī rù zhāo mù xū dōng xiàng wèi
工部郎中张荐等请自献而降,悉入昭穆,虚东向位。
sī xūn yuán wài láng péi shū yuē lǐ qīn qīn gù zūn zǔ zūn zǔ gù jìng zōng jìng zōng gù shōu zú shōu zú gù zōng miào yán zōng miào yán gù shè jì zhòng
司勋员外郎裴枢曰:“ 《礼》:‘亲亲故尊祖,尊祖故敬宗,敬宗故收族,收族故宗庙严,宗庙严故社稷重。
tài zǔ zhī shàng fù zhuī zūn yān zé zūn zǔ zhī yì guāi
’太祖之上,复追尊焉,则尊祖之义乖。
tài miào zhī wài bié jì miào yān zé shè jì bù zhòng
太庙之外,别祭庙焉,则社稷不重。
hàn wéi xuán chéng qǐng yì zhǔ yú yuán jìn yú xǐ qǐng yì miào liǎng jiē jiān
汉韦玄成请瘗主于园,晋虞喜请瘗庙两阶间。
xǐ jù zuǒ shì zì zhèng yuē xiān wáng rì jì zǔ kǎo yuè sì céng gāo shí xiǎng jí èr tiāo suì xiá jí tán shàn zhōng dì jí jiāo zōng shí shì shì wèi jiāo zōng zhī zǔ
喜据左氏自证曰:‘先王日祭祖、考, 月祀曾、高,时享及二祧,岁祫及坛𫮃,终禘及郊宗石室,是谓郊宗之祖。
xǐ qǐng jiā shì zhōng wèi shí shì yǐ chù zhī shì bù rán
’喜请夹室中为石室以处之,是不然。
hé zhě
为什么呢?
jiā shì suǒ yǐ jū tài zǔ xià fēi tài zǔ shàng cáng zhǔ suǒ jū
夹室所以居太祖下,非太祖上藏主所居。
wèi yǒu bēi chǔ zhèng zūn jū bàng yě
未有卑处正、尊居傍也。
ruò jiàn shí shì yú yuán qǐn ān qiān zhǔ cǎi hàn jìn jiù zhāng xiá dì lǜ yī jì zhù hu chūn qiū de biàn zhī zhèng
若建石室于园寝,安迁主,采汉、晋旧章,祫禘率一祭,庶乎《春秋》得变之正。
shì shí jīng yǐ kǎo gōng yuán wài láng yòu yán xìng shèng huáng dì zé xiàn zhī zēng zǔ yì zhī gāo zǔ
是时,京以考功员外郎又言:“兴圣皇帝则献之曾祖,懿之高祖。
yǐ zēng sūn fù céng gāo zhī miào rén qíng dà shùn yě
以曾孙祔曾高之庙,人情大顺也。
jīng zhào shǎo yǐn wéi wǔ yuē xiá zé dà hé dì zé xù tiāo
”京兆少尹韦武曰:“祫则大合,禘则序祧。
dāng xiá zhī suì cháng yǐ xiàn dōng xiàng lǜ yì ér hòu yǐ zhāo mù jí qīn qīn
当祫之岁,常以献东向,率懿而后以昭穆极亲亲。
jí dì zé tài zǔ yán yú xi liè zhòng zhǔ zuǒ yòu yú shì tài zǔ bù wéi jiàng xiàn wú suǒ yàn
及禘,则太祖筵于西,列众主左右,于是太祖不为降,献无所厌。
shí zhū rú yǐ zuǒ shì zi qí shèng bù xiān fù shí qǐng yíng xiàn zhǔ quán dōng xiàng tài zǔ zàn hái mù wèi
”时诸儒以左氏“子齐圣,不先父食”,请迎献主权东向,太祖暂还穆位。
tóng guān wèi zhòng zǐ líng yuē suǒ wèi bù xiān shí zhě qiū míng zhèng wén gōng nì sì
同官尉仲子陵曰:“所谓不先食者,丘明正文公逆祀。
rú zhě ān zhī xià hòu shì shù wèi zú shí yán yǔ bù xiān gǔn hu
儒者安知夏后世数未足时,言禹不先鲧乎?
wèi jìn shǐ zǔ lǜ jìn shǐ zǔ shàng jiē yǒu qiān zhǔ
魏、晋始祖率近,始祖上皆有迁主。
yǐn bì gōng shī zé yǒng bì kě yě
引《閟宫》诗, 则永閟可也。
yīn yú zhǔ zé yì yuán kě yě
因虞主,则瘗园可也。
yuán yuǎn tiāo zé zhù gōng kě yě
缘远祧,则筑宫可也。
yǐ tài zǔ shí bēi zé xū wèi kě yě
以太祖实卑,则虚位可也。
rán yǒng bì yǔ yì yuán chén zǐ suǒ bù ān
然永閟与瘗园,臣子所不安。
ruò xū zhèng wèi zé tài zǔ zhī zūn wú shí ér shēn
若虚正位,则太祖之尊无时而申。
qǐng fèng xiàn yì èr zǔ qiān yú dé míng xìng shèng miào wèi shùn
请奉献、懿二祖迁于德明、兴圣庙为顺。
huò yuē èr zǔ bié miào fēi hé shí
或曰二祖别庙,非合食。
qiě dé míng xìng shèng èr miào dì xiá zhī nián jiē yǒu jiàn xiǎng shì yǐ fēn shí xī dú yí èr zǔ hu
且德明、兴圣二庙禘祫之年, 皆有荐飨,是已分食,奚独疑二祖乎?
guó zǐ sì mén bó shì hán yù zhì zhòng yì zì shēn qí shuō yuē yī wèi xiàn yì èr zhǔ yi yǒng cáng jiā shì chén bù wèi kě
国子四门博士韩愈质众议,自申其说曰:“一谓献、懿二主宜永藏夹室,臣不谓可。
qiě lǐ xiá jì huǐ zhǔ jiē hé shí
且礼,祫祭,毁主皆合食。
jīn cáng jiā shì zhì xiá dé bù shí tài miào hu
今藏夹室,至祫得不食太庙乎?
ruò èr zǔ bù yù bù wèi zhī hé yǐ
若二祖不豫,不谓之合矣。
èr wèi liǎng zhǔ yi huǐ ér yì zhī chén bù wèi kě
二谓两主宜毁而瘗之,臣不谓可。
lǐ tiān zǐ qī miào yī tán yī shàn qiān zhǔ jiē cáng yú tiāo suī bǎi dài bù huǐ
礼,天子七庙、一坛、一𫮃,迁主皆藏于祧,虽百代不毁。
xiá zé tài miào xiǎng yān
祫则太庙享焉。
wèi jìn yǐ lái shǐ yǒu huǐ yì zhī yì bú jiàn yú jīng
魏晋以来,始有毁瘗之议,不见于经。
táng jiā lì jiǔ miào yǐ zhōu zhì tuī zhī xiàn yì yóu zài tán shàn kě huǐ yì ér bù dì xiá hu
唐家立九庙,以周制推之,献、懿犹在坛𫮃,可毁瘗而不禘祫乎?
sān wèi èr zǔ zhī zhǔ yi gè qiān zhū líng chén bù wèi kě
三谓二祖之主宜各迁诸陵,臣不谓可。
èr zǔ xiǎng tài miào èr bǎi nián yī rì qiān zhī kǒng juàn gù yī wéi bù jí xiǎng yú xià guó
二祖享太庙二百年,一日迁之,恐眷顾依违,不即享于下国。
sì wèi yi fèng zhǔ fù xìng shèng miào ér bù dì xiá chén bù wèi kě
四谓宜奉主祔兴圣庙而不禘祫,臣不谓可。
lǐ jì rú zài
礼,‘祭如在’。
jǐng huáng dì suī tài zǔ yú xiàn yì zǐ sūn yě
景皇帝虽太祖,于献、 懿,子孙也。
jīn yǐn zǐ dōng xiàng fèi fù zhī jì bù kě wèi diǎn
今引子东向,废父之祭,不可谓典。
wǔ wèi xiàn yì yi bié lì miào jīng shī chén bù wèi kě
五谓献、懿宜别立庙京师,臣不谓可。
fán lǐ yǒu jiàng yǒu shā gù qù miào wèi tiāo qù tiāo wèi tán qù tán wèi shàn qù shàn wèi guǐ jiàn ér yuǎn zhě jì yì xī
凡礼有降有杀,故去庙为祧,去祧为坛,去坛为𫮃,去𫮃为鬼,渐而远者, 祭益希。
xī lǔ lì yáng gōng chūn qiū fēi zhī wèi bù dàng qǔ yǐ huǐ zhī miào jì cáng zhī zhǔ fù zhù gōng yǐ jì
昔鲁立炀宫,《春秋》非之,谓不当取已毁之庙、既藏之主,复筑宫以祭。
jīn yì zhèng tóng gù chén jiē bù wèi kě
今议正同,故臣皆不谓可。
gǔ zhě yīn zǔ xuán wáng zhōu zǔ hòu jì tài zǔ zhī shàng jiē zì wèi dì
古者殷祖玄王,周祖后稷,太祖之上,皆自为帝。
yòu shì shù yǐ yuǎn bù fù jì zhī gù shǐ zǔ de dōng xiàng yě
又世数已远,不复祭之,故始祖得东向也。
jǐng huáng dì suī tài zǔ yú xiàn yì zǐ sūn yě
景皇帝虽太祖,于献、懿,子孙也。
dāng dì xiá xiàn zǔ jū dōng xiàng wèi yǐng cóng zhāo ruò mù shì zǔ yǐ sūn zūn sūn yǐ zǔ qū shén dào rén qíng qí bù xiāng yuǎn
当禘祫, 献祖居东向位,景从昭若穆,是祖以孙尊,孙以祖屈,神道人情,其不相远。
yòu cháng jì zhòng hé jì guǎ zé tài zǔ suǒ qū shǎo ér suǒ shēn duō
又常祭众,合祭寡,则太祖所屈少,而所伸多。
yǔ qí shēn sūn zūn fèi zǔ jì bù yǐ shùn hū
与其伸孙尊,废祖祭,不以顺乎?
miǎn yòu shàng dì xiá yì zhèng shí sì piān dì zhào shàng shū shěng huì bǎi guān guó zǐ rú guān míng dìng kě fǒu
冕又上《禘祫议证》十四篇,帝诏尚书省会百官、国子儒官,明定可否。
zuǒ sī láng zhōng lù chún zòu àn lǐ jí zhū rú yì fù tài zǔ zhī wèi zhèng yě
左司郎中陆淳奏:“按《礼》及诸儒议,复太祖之位,正也。
tài zǔ wèi zhèng zé xiàn yì èr zhǔ yi yǒu suǒ ān
太祖位正,则献、懿二主宜有所安。
jīn yì zhě yǒu sì yuē cáng jiā shì yuē zhì bié miào yuē gè qiān yú yuán yuē fù xìng shèng miào
今议者有四:曰藏夹室,曰置别庙,曰各迁于园,曰祔兴圣庙。
chén wèi cáng jiā shì zé xiǎng xiàn wú qī fēi zhōu rén cáng èr tiāo zhī yì
臣谓藏夹室,则享献无期,非周人藏二祧之义;
zhì bié miào lùn shǐ cáo wèi lǐ wú chuán yān sī mǎ jìn yì ér bù yòng
置别庙,论始曹魏,《礼》无传焉,司马晋议而不用;
qiān zhū yuán luàn zōng miào zhī zhì
迁诸园,乱宗庙之制。
wéi fù xìng shèng miào dì ruò xiá yī jì shù hū de lǐ
唯祔兴圣庙,禘若祫一祭,庶乎得礼。
dì yī wéi wèi jué yě
”帝依违未决也。
shí jiǔ nián jiāng dì jì jīng fù zòu dì jì dà hé zǔ zōng bì zūn tài zǔ wèi zhèng zhāo mù
十九年,将禘祭,京复奏禘祭大合祖宗,必尊太祖位,正昭穆。
qǐng zhào bǎi guān yì
请诏百官议。
shàng shū zuǒ pú yè yáo nán zhòng děng qǐng fèng xiàn yì zhǔ fù dé míng xìng shèng miào
尚书左仆射姚南仲等请奉献、懿主祔德明、兴圣庙。
hóng lú qīng wáng quán shēn yǎn zhī yuē zhōu rén zǔ wén wáng zōng wǔ wáng gù shī qīng miào zhāng yuē sì wén wáng yě
鸿胪卿王权、申衍之曰:“周人祖文王,宗武王,故《诗·清庙》章曰:‘祀文王也。
hú bù yán tài wáng wáng jì
’胡不言太王、王季?
zé tài wáng wáng jì ér shàng jiē fù hòu jì gù qīng miào de sì wén wáng yě
则太王、王季而上,皆祔后稷,故清庙得祀文王也。
tài wáng wáng jì zhī zūn sī lǐ yě
太王、王季之尊,私礼也;
fù hòu jì miào bù gǎn yǐ sī duó gōng yě
祔后稷庙,不敢以私夺公也。
gǔ zhě xiān wáng qiān miào zhǔ yǐ zhāo mù hé cáng yú zǔ miào
古者先王迁庙主,以昭穆合藏于祖庙。
xiàn yì zhǔ yi fù xìng shèng miào zé tài zǔ dōng xiàng de qí zūn xiàn yì zhǔ guī de qí suǒ
献、懿主宜祔兴圣庙,则太祖东向得其尊,献、懿主归得其所。
shì shí yán fù xìng shèng miào shén qī bā tiān zǐ shàng yóu yù wèi shān dìng
”是时,言祔兴圣庙什七八,天子尚犹豫未删定。
zhì shì qún chén shāo xiǎn yán èr zǔ běn zhuī chóng fēi yǒu shòu mìng kāi guó zhī hóng gòu
至是,群臣稍显言二祖本追崇,非有受命开国之鸿构;
yòu quán gēn yuán shī lǐ míng bái
又权根援《诗》、 《礼》明白。
dì pàn rán yú shì dìng qiān èr zǔ yú xìng shèng miào fán dì xiá yī xiǎng
帝泮然,于是定迁二祖于兴圣庙,凡禘祫一享。
zhào zēng guǎng xìng shèng èr shì
诏增广兴圣二室。
huì sì rì bó miào wèi chéng zhāng zēng wèi shì nèi shén zhǔ miào yuán jiān fèng xìng shèng dé míng zhǔ jū zhī
会祀日薄,庙未成,张缯为室,内神主庙垣间,奉兴圣、德明主居之。
miào chéng ér fù
庙成而祔。
zì shì jǐng huáng dì suì dōng xiàng
自是景皇帝遂东向。
jīng zì bó shì xiàn yì mí èr shí nián nǎi jué zhū rú wú hòu yán
京自博士献议,弥二十年乃决,诸儒无后言。
dì cì jīng fēi yī yín yú
帝赐京绯衣、银鱼。
zhāo líng qǐn zhàn shān shàng huàn shì dàn wǎn jí fá qǐng gèng qí suǒ zǎi xiàng wèi néng kàng
昭陵寝占山上,宦侍惮挽汲乏,请更其所,宰相未能抗。
jīng yuē cǐ tài zōng zhī zhì qí jiǎn zú yǐ wèi hòu shì fǎ bù kě gǎi
京曰:“此太宗之志,其俭足以为后世法,不可改。
yì zhě duō fù huàn rén dì yuē jīng yì shàn
”议者多附宦人,帝曰:“京议善。
zú bù xǐ
”卒不徙。
dì qì jīng wèi yǒu zǎi xiàng cái yù yòng zhī
帝器京,谓有宰相才,欲用之。
huì bìng kuáng yì zì cì fú shū yòu yán zhōng shū shè rén cuī bīn yù shǐ zhōng chéng li wèn shàn jǐ dì shǐ jí biàn wú zhuàng rán yóu zì kǎo gōng yuán wài zài qiān jǐ shì zhōng jiē jiān jí xián diàn xué shì
会病狂易,自刺弗殊,又言中书舍人崔邠、御史中丞李汶讪己,帝使诘辨无状,然犹自考功员外再迁给事中,皆兼集贤殿学士。
dì yí jīng wèi jì zhě zhòng shāng zhōng rén wèn lài xiāng jì
帝疑京为忌者中伤,中人问赉相继。
hòu duì yán yīng dì yù qiǎn jīng jǔ hài zǒu chū ba wèi mì shū shǎo jiān zú
后对延英,帝谕遣,京沮骇走出,罢为秘书少监,卒。
chū dì tǎo li xī liè cái yòng qū jīng yǔ hù bù shì láng zhào zàn qǐng shuì mín wū jià jí gǔ rén zī lì yǐ lǜ dài zhī
初,帝讨李希烈,财用屈,京与户部侍郎赵赞请税民屋架,籍贾人赀力,以率贷之。
xiàn zōng cháng wèn zǎi xiàng li jí fǔ wǒ zài fān dǐ wén dé zōng bō qiān liáng hàn jiǔ nǎi fù shuí shí zhào luàn wèi wǒ yán zhī
宪宗尝问宰相李吉甫:“我在籓邸,闻德宗播迁梁、汉,久乃复,谁实召乱, 为我言之。
duì yuē dé zōng shǐ jí wèi gōng xíng cí jiǎn jīng cuī yòu fu fǔ zhèng sì fāng qǐ wàng zhì zhì
”对曰:“德宗始即位,躬行慈俭,经崔祐甫辅政,四方企望至治。
yòu fu mò zǎi xiàng fēi qí rén jiān nìng yíng gǔ wèi hé běi pàn chén kě yǐ lì fú gān yǔ xiān rù zhǔ tīng huò yān
祐甫殁,宰相非其人,奸佞营蛊,谓河北叛臣可以力服,甘语先入,主听惑焉。
ér chén jīng zhào zàn wèi dì shuì wū jià dài gǔ mín nèi yuàn wài fèn shēn jí dà luàn
而陈京、赵赞为帝税屋架,贷贾缗,内怨外忿,身及大乱。
jiù xìng xìn xiāo rén bō xià zuǒ shàng lài tiān zhī líng bài bù dǐ wáng
咎兴信宵人,剥下佐上,赖天之灵,败不抵亡。
dì hèn wǎn yuē jīng yǔ zàn zhēn zéi chén
”帝恨惋曰:“京与赞,真贼臣。
jīng wú zi yǐ cóng zǐ bāo sì
京无子,以从子褒嗣。
bāo sūn bó xuān cí zhù zuò zuǒ láng bù bài
褒孙伯宣,辞著作佐郎不拜。
zàn yuē dé zōng bì zhèng shuì jiān jià jiè shāng qián gōng shì wèi zuì shén
赞曰:德宗敝政,税间架、借商钱、宫市为最甚。
shùn zōng wèi tài zǐ yù jí chén zhī chéng wáng shū wén zhī jiàn ér zhǐ qí wèi rú cǐ
顺宗为太子,欲极陈之,惩王叔文之谏而止,其畏如此。
qū qū zhī chén mào yán ér guān shuō nán zāi
区区之臣,冒颜而关说,难哉!
qí xiǎng guó rì qiǎn zhì bù zài mín yǐ
其飨国日浅,志不在民矣。
xiàn zōng wén bào liǎn zhī lìng shǒu yú zéi chén gǎn fèn tài xī ài rén zhī zhì yě
宪宗闻暴敛之令首于贼臣,感愤太息,爱人之至也。
jí rèn chéng yì huáng fǔ jīn fū jiàn zhě bù tīng
及任程异、皇甫钅尃, 谏者不听。
xìng lì zhī chén bài jūn zhī dé shén yǐ
兴利之臣败君之德甚矣!
chàng dāng hé dōng rén
畅当,河东人。
fù cuǐ zuǒ sàn qí cháng shì dài zōng shí yǔ péi miǎn gǔ zhì wáng yán chāng dài zhì jí xián yuàn zhōng hù bù shàng shū
父璀,左散骑常侍,代宗时,与裴冕、贾至、王延昌待制集贤院,终户部尚书。
dāng jìn shì zhuó dì zhēn yuán chū wèi tài cháng bó shì
当进士擢第,贞元初,为太常博士。
zhāo dé huáng hòu bēng zhōng wài fú chú huáng tài zǐ zhū wáng jiāng fú sān nián zhào tài cháng yì tài zǐ fú
昭德皇后崩,中外服除,皇太子、诸王将服三年,诏太常议太子服。
dāng yǔ bó shì zhāng jiàn liǔ miǎn li jí fǔ yuē zi wèi mǔ qí shuāi sān nián gài tōng sàng yě
当与博士张荐、柳冕、李吉甫曰:“子为母齐衰三年, 盖通丧也;
tài zǐ wèi huáng hòu fú gǔ wú wén
太子为皇后服,古无文。
jìn yuán huáng hòu bēng yì yí tài zǐ fú
晋元皇后崩,亦疑太子服。
dù yù yì gǔ tiān zǐ sān nián sàng jì zàng chú fú wèi yì yǐ jì zàng wèi jié
杜预议:‘古天子三年丧,既葬除服,魏亦以既葬为节。
huáng tài zǐ yǔ guó wèi tǐ ruò bù biàn chú zé dōng gōng chén pú yì yǐ shuāi má chū rù diàn shěng
皇太子与国为体,若不变除,则东宫臣仆亦以衰麻出入殿省。
tài zǐ suì yǐ zú kū chú fú
’太子遂以卒哭除服。
zhēn guàn shí nián liù yuè wén dé huáng hòu bēng shí yī yuè ér zàng tài zǐ sāng fú zhī jié guó shǐ bù shū
贞观十年六月,文德皇后崩,十一月而葬, 太子丧服之节,国史不书。
zhì míng nián zhēng yuè yǐ jìn wáng wèi bīng zhōu dū du
至明年正月,以晋王为并州都督。
jì mìng guān dāng yǐ chú yǐ
既命官,当已除矣。
jīn huáng tài zǐ yi rú wèi jìn zhì jì zàng ér yú yú ér zú kū zú kū ér chú xīn sàng sān nián
今皇太子宜如魏、晋制:既葬而虞,虞而卒哭,卒哭而除,心丧三年。
zǎi xiàng liú zī qí yìng zhào wèn dāng děng zi shí yú yǒu sàng zhě zhī cè wèi cháng bǎo yě
”宰相刘滋、 齐映召问当等:“‘子食于有丧者之侧,未尝饱也。
jīn tài zǐ yǐ shuāi fú shì shàn zhì zàng kě hu
’今太子以衰服侍膳至葬,可乎?
lìng qún chén qí shuāi sān shí rì gōng chú
令:群臣齐衰三十日公除。
yi yuē yǐ wéi fú xiàn
宜约以为服限。
nǎi qǐng rú sòng qí huáng hòu wèi qí fù mǔ fú sān shí rì chú rù yè zé fú mò cǎn hái gōng shuāi má
”乃请如宋、齐皇后为其父母服三十日除,入谒则服墨惨,还宫衰麻。
yòu bǔ quē mù zhì shàng shū yuē sān nián zhī sàng zì tiān zǐ dá yú shù rén
右补阙穆质上疏曰:“‘三年之丧,自天子达于庶人。
hàn wén dì yǐ zōng miào shè jì zhī zhòng zì biǎn nǎi yǐ rì yì yuè hòu shì suǒ bù néng gé
’汉文帝以宗庙社稷之重自贬,乃以日易月,后世所不能革。
tài zǐ rén chén yě bù dé rú rén jūn zhī zhì mǔ sāng yi wú yàn jiàng
太子,人臣也,不得如人君之制,母丧宜无厌降。
wéi jìn jì zàng gōng chú yì zhě guǐ cí yǐ gān shí zhǔ bù zú shī fǎ
惟晋既葬公除,议者诡辞以甘时主,不足师法。
jīn yǒu sī zhī yì kuī huà bài sú cháng qíng suǒ yù
今有司之议,亏化败俗,常情所郁。
fu zhèng yǐ dé wèi běn dé yǐ xiào wèi dà
夫政以德为本,德以孝为大。
hòu shì jì lǐ zhī shī zì jīn ér shǐ gù bù zhòng zāi
后世记礼之失,自今而始,顾不重哉!
fù zài wèi mǔ qī gǔ lǐ yě
父在为母期,古礼也。
guó cháo fú zhī sān nián chén wèi sān nián zé tài zhòng wéi xíng gǔ wèi de lǐ
国朝服之三年,臣谓三年则太重, 唯行古为得礼。
dé zōng qiǎn nèi cháng shì mǎ qīn xù wèi zhì yuē tài zǐ yǒu fǔ jūn jiān guó wèn ān shì shàn zhī shì yǒu sī yǐ sān shí rì chú jì zàng shì fú yǐ mò shuāi zhōng shì hé yí yá
”德宗遣内常侍马钦叙谓质曰:“太子有抚军、监国、问安、侍膳之事,有司以三十日除,既葬释服,以墨衰终,是何疑邪?
zhì yòu zòu shū yuē tài zǐ yú bì xià zǐ dào yě chén dào yě
”质又奏疏曰:“太子于陛下,子道也,臣道也。
jūn chén yǐ yì zé fǔ jūn jiān guó yǒu quán duó
君臣以义,则抚军监国,有权夺。
fù zǐ wèn ān shì shàn gù wú fú shuāi zhī xián gǔ wèi yǒu fú shuāi ér fèi zhě
父子问安侍膳,固无服衰之嫌,古未有服衰而废者。
shū wáng yǐ xià fú sān nián jiāng bù dé wèn ān shì shàn yá
舒王以下服三年,将不得问安侍膳邪?
tài zǐ shū wáng jiē chén zǐ yě bù yí shén yì
太子、舒王, 皆臣子也,不宜甚异。
qiě huáng hòu tiān xià zhī mǔ qí fù mǔ shì shù yě yǐ tiān xià zhī mǔ wèi shì shù xiáng fú kě yě
且皇后,天下之母,其父母,士庶也,以天下之母,为士庶降服,可也。
tài zǐ chén zǐ yě yǐ chén zǐ wèi mǔ jiàng kě hu
太子,臣子也,以臣子为母降,可乎?
gōng chú fēi gǔ yě
公除,非古也。
rù gōng mén biàn fú jīn qī sàng yǐ xià cǎn zhì shì yě
入公门变服, 今期丧以下惨制是也。
tài zǐ chén hūn shì fēi gōng chú bǐ
太子晨昏侍,非公除比。
mò shuāi duó qíng shì yuán jīn gé
墨衰夺情,事缘金革。
jīn bù jiān guó fǔ jūn hé yì duó yá
今不监国抚军,何抑夺邪?
zi zhī yú fù mǔ lǐ yì ér qíng jūn
子之于父母,礼异而情均。
tài zǐ fèng jūn fù zhī rì yuǎn bào mǔ zhī rì shǎo rěn shǐ shī lìng míng zāi
太子奉君父之日远,报母之日少,忍使失令名哉?
nǎi zhào zǎi chén yǔ yǒu sī gēng yì dāng děng yuē lǐ yǒu gōng mén tuō qí shuāi kāi yuán lǐ huáng hòu fù mǔ fú shí èr yuè cóng cháo zhǐ zé shí sān rì ér chú
”乃诏宰臣与有司更议,当等曰:“《礼》有公门脱齐衰,《开元礼》, 皇后父母服十二月,从朝旨则十三日而除;
huáng tài zǐ wài zǔ fù mǔ fú wǔ yuè cóng cháo zhǐ zé wǔ rì ér chú
皇太子外祖父母服五月,从朝旨则五日而除。
kǒng sāng fú rù shì shāng zhì zūn zhī yì fēi tè yǐ jīn gé duó yě
恐丧服入侍,伤至尊之意,非特以金革夺也。
tài zǐ gōng chú yǐ mò cǎn fèng cháo guī gōng shuāi má zhuó biàn wéi zhì kě yě
太子公除,以墨惨奉朝,归宫衰麻,酌变为制可也。
zǎi xiàng nǎi lìng tài cháng qīng zhèng shū zé cǎo zòu jì zàng zú kū shí yī yuè xiǎo xiáng shí sān yuè dà xiáng shí wǔ yuè shì tán nèi yè jí mò fú
”宰相乃令太常卿郑叔则草奏:“既葬卒哭,十一月小祥, 十三月大祥,十五月礻覃,内谒即墨服。
fù zhào wèn zhì zhì yǐ wéi suī bù néng xún gǔ lǐ yóu yù yú wèi jìn zhī wén yuǎn shén
”复诏问质,质以为虽不能循古礼,犹愈于魏、晋之文远甚。
zǎi xiàng nǎi yán tài zǐ jū huáng hòu sàng zhì cháo zé yì āi chéng cí shí chén zǐ zhì xíng
宰相乃言:“太子居皇后丧,至朝则抑哀承慈,实臣子至行。
wéi xīn yǔ fú nèi wài yí chēng
唯心与服,内外宜称。
jīn zhì qǐng jiàng zhào yú wài wú hài mò shuāi yú nèi
今质请降诏于外,无害墨衰于内。
chén wèi yán xíng yú wài ér fú yì yú nèi shì fēi zhì chéng guāi yú dé jiào
臣谓言行于外,而服异于内,事非至诚,乖于德教。
qǐng xià míng zhào rú shū zé yì
请下明诏如叔则议。
tiān zǐ cóng zhī
”天子从之。
jí dǒng jìn dài shū zé wèi tài cháng qīng dì yuē huáng tài zǐ fú qī yáo jiàn guān chū fēi zhèn yì
及董晋代叔则为太常卿,帝曰:“皇太子服期,繇谏官,初非朕意。
chàng dāng děng qǐng xún wèi jìn gù shì zhì lùn yě
畅当等请循魏、晋故事,至论也。
dāng yǐ guǒ zhōu cì shǐ zú
当以果州刺史卒。
lín yùn zì fù mèng quán zhōu pú tián rén
林蕴,字复梦,泉州莆田人。
fù pī zì mào yàn yǐ lín tīng duō shān guǐ yín cí mín yàn kǔ zhī zhuàn wú guǐ lùn
父披,字茂彦,以临汀多山鬼淫祠,民厌苦之, 撰《无鬼论》。
cì shǐ fán huang zòu shǔ lín tīng lìng yǐ zhì xíng qiān bié jià
刺史樊晃奏署临汀令,以治行迁别驾。
yùn shì tōng jīng xi chuān jié dù shǐ wéi gāo pì tuī guān
蕴世通经,西川节度使韦皋辟推官。
liú pì fǎn yùn xiǎo yǐ nì shùn bù tīng
刘辟反,蕴晓以逆顺,不听。
fù yí shū qiē jiàn pì nù xiè yú yù qiě shā zhī jiāng jiù xíng dà hū yuē wēi bāng bù rù luàn bāng bù jū de sǐ wèi xìng yǐ
复遗书切谏, 辟怒,械于狱,且杀之,将就刑,大呼曰:“‘危邦不入,乱邦不居’,得死为幸矣!
pì xī qí zhí yīn jiè xíng rén chōu jiàn mó qí jǐng yǐ xié fú zhī
”辟惜其直,阴戒刑人抽剑磨其颈,以胁服之。
yùn huà yuē sǐ jí sǐ wǒ xiàng qǐ wán nú dǐ shí yá
蕴叱曰:“死即死,我项岂顽奴砥石邪?
pì zhī bù kě fú shě zhī chì wèi táng chāng wèi
”辟知不可服,舍之,斥为唐昌尉。
jí pì bài yùn míng zhòng jīng shī
及辟败,蕴名重京师。
li jí fǔ li jiàng wǔ yuán héng wèi xiāng yùn yí shū fěng yǐ guó jiā yǒu xī tǔ yóu yòu bì yě
李吉甫、李绛、武元衡为相,蕴贻书讽以:“国家有西土,犹右臂也。
jīn bì bù fù tǐ běi mí bīn jiāo xī jí qiān lǒng bù shù bǎi lǐ wèi wài yù
今臂不附体,北弥豳郊,西极汧、陇,不数百里为外域。
jīng yuán fèng xiáng bīn níng sān zhèn jiē yòu bì dà fān yōng máo yuè shù shí bǎi rén wéi li bào yù qǐng fù hé huáng mìng jiāng bù dé qí rén yi bá háng wǔ zhī zhǎng shǐ shǒu qín lǒng
泾原、凤翔、邠宁三镇皆右臂, 大籓拥旄钺数十百人,唯李抱玉请复河、湟,命将不得其人,宜拔行伍之长,使守秦、陇。
wáng zhě gōng chéng zuò yuè zhì dìng zhì lǐ
君王功业成就后创作音乐,政治安定后制定礼仪。
yǒu quán chén zhì yuè qǔ zì lì sàng jì
有权臣制乐曲,自立丧纪。
shùn mìng qì bǎi xìng fú qīn wǔ pǐn bù xùn rǔ zuò sī tú
舜命契:‘百姓弗亲,五品不逊,汝作司徒。
táng yǐ gāo yòu è jì ān wèi sī tú guān bù zé rén
’唐以皋、佑、锷、季安为司徒,官不择人。
lú cóng shǐ yú gāo mó zuì dà ér xíng qīng
卢从史、 于皋谟罪大而刑轻。
nóng sāng wú bǎi fēn zhī yī nóng fū yī rén gěi bǎi kǒu cán fù yī rén gōng bǎi shēn jié lì yú xià zhě jī bù dé shí hán bù dé yī
农桑无百分之一,农夫一人给百口,蚕妇一人供百身,竭力于下者,饥不得食,寒不得衣。
biān bīng cài sè ér jiàng shuài zòng chǐ zì yǎng
边兵菜色,而将帅纵侈自养。
zhōng rén shí hù bù zú yǐ gěi yī wú gōng zhī zú bǎi zú bù zú fèng yī jiāo jiāng
中人十户不足以给一无功之卒,百卒不足奉一骄将。
liù shì jiē dāng shí jí bì
”六事皆当时极敝。
yùn yì wéi gāo suǒ yǐn zhòng jí qí zhuān zhì gǎn fèn guān shuō
蕴亦韦皋所引重,嫉其专制,感愤关说。
rán shì jiǔ duō wǔ wù zǎi xiàng zhì bù yòng yě
然嗜酒多忤物,宰相置不用也。
cāng jǐng chéng quán pì zhǎng shū jì
沧景程权辟掌书记。
jì ér quán shàng sì zhōu bǎn jí qǐng lì ér jūn zhōng xí shú shàn de wèi nèi shǔ xié quán jù mìng bù dé chū
既而权上四州版籍请吏,而军中习熟擅地,畏内属,挟权拒命,不得出。
yùn chén jūn chén dà yì yù shǒu jiāng rén rén shì rán yú shì quán de qù
蕴陈君臣大谊,谕首将,人人释然,于是权得去。
yùn qiān lǐ bù yuán wài láng
蕴迁礼部员外郎。
xíng bù shì láng liú bó chú jiàn zhī yú cháo chū wèi shào zhōu cì shǐ
刑部侍郎刘伯刍荐之于朝,出为邵州刺史。
cháng zhàng shā kè táo xuán zhī tóu shī jiāng zhōng jí qí qī wèi chàng fù zuò zāng zhàng liú dān zhōu ér zú
尝杖杀客陶玄之,投尸江中,籍其妻为倡,复坐赃,杖流儋州而卒。
yùn biàn jǐ cháng yǒu xìng cuī zhě qín shì zú yùn zhé zhī yuē cuī zhù shì qí jūn lín fàng wèn lǐ zhī běn yōu liè hé rú yá
蕴辩给,尝有姓崔者矜氏族,蕴折之曰:“崔杼弑齐君,林放问礼之本,优劣何如邪?
qí rén fǔ shǒu bù néng duì
”其人俯首不能对。
wéi gōng sù duò yí tóng guān chéng gōng yuē qī shì sūn
韦公肃,隋仪同观城公约七世孙。
yuán hé chū wèi tài cháng bó shì jiān xiū zhuàn
元和初为太常博士兼修撰。
xiàn zōng jiāng gēng jí zhào gōng sù cǎo jù yí diǎn róng jiā shàn zhī
宪宗将耕籍,诏公肃草具仪典,容家善之。
tài zǐ shǎo fù pàn tài cháng qīng shì zhèng yú qìng miào yǒu èr zǔ bǐ yí yú fù jì qǐng zhū yǒu sī
太子少傅判太常卿事郑余庆庙有二祖妣,疑于祔祭,请诸有司。
gōng sù yì gǔ zhū hóu yī qǔ jiǔ nǚ gù miào wú èr dí
公肃议:“古诸侯一娶九女,故庙无二嫡。
zì qín yǐ lái yǒu zài qǔ qián qǔ hòu jì jiē dí yě liǎng fù wú xián
自秦以来有再娶,前娶后继, 皆嫡也,两祔无嫌。
jìn piào qí dà jiàng jūn wēn jiào jì shì sān yí bìng wèi fū rén yǐ wèn tài xué bó shì chén shū shū yuē qī suī xiān méi róng rǔ bìng cóng fu
晋骠骑大将军温峤继室三,疑并为夫人,以问太学博士陈舒, 舒曰:‘妻虽先没,荣辱并从夫。
lǐ fù yú zǔ gū zǔ gū yǒu sān zé gè fù jiù zhī suǒ shēng
礼祔于祖姑,祖姑有三,则各祔舅之所生。
shì jiē fū rén yě
是皆夫人也。
shēng yǐ zhèng lǐ méi bù kě biǎn
生以正礼,没不可贬。
yú shì suì yòng shū yì
’于是遂用舒议。
qiě dí jì yú gǔ yǒu shū zhì yú jīn wú yì děng fù pèi zhī diǎn ān dé bù tóng
且嫡继于古有殊制,于今无异等, 祔配之典,安得不同?
qīng shì zhī qǐn jì èr qī miào xiǎng kě yì hu
卿士之寝祭二妻,庙享可异乎?
gǔ jì yǐ yìng qiè jīn yǐ dí qī bù yi yuán yī qǔ wéi bǐ shǐ zǐ sūn róng xiǎng bù dǎi yě
古继以媵妾,今以嫡妻,不宜援一娶为比,使子孙荣享不逮也。
huò yuē chūn qiū lǔ huì gōng yuán fēi mèng zǐ zú jì shì yǐ shēng zǐ shēng zǐ mèng zhí dì yě bù rù huì miào
或曰:‘《春秋》,鲁惠公元妃孟子卒,继室以声子,声子,孟侄娣也,不入惠庙。
sòng wǔ gōng shēng zhòng zǐ guī yú lǔ shēng huán gōng ér huì hōng lì gōng ér fèng zhī bù hé yú huì gōng ér bié gōng zhě hé
宋武公生仲子,归于鲁,生桓公而惠薨,立宫而奉之,不合于惠公,而别宫者何?
zhuī fù zhì yě
追父志也。
rán qí bǐ nài hé
然其比奈何?
yuē jìn nán chāng fǔ jūn miào yǒu xún xuē liǎng shì jǐng dì miào yǒu xià hóu yáng liǎng shì táng jiā ruì zōng shì zé zhāo chéng sù míng èr hòu gù tài shī yán zhēn qīng zǔ shì yǒu yīn liǔ liǎng shì
’曰:晋南昌府君庙有荀、薛两氏,景帝庙有夏侯、羊两氏,唐家睿宗室则昭成、肃明二后,故太师颜真卿祖室有殷、柳两氏。
èr fū rén bìng fù gù shì zé rán
二夫人并祔,故事则然。
zhū rú bù néng yì
”诸儒不能异。
chū ruì zōng xiáng yuè tài cháng zòu shuò wàng chí cháo shàng shí jìn shū jù zhǐ lè
初,睿宗祥月,太常奏朔望弛朝,尚食进蔬具,止乐。
yú rì yù biàn diàn jù gòng fèng zhàng
余日御便殿,具供奉仗。
zhōng shū mén xià guān de shì tā fēi zòu shì wú yè
中书、门下官得侍,它非奏事毋谒。
qián jì yǔ huì sān rì hòu sān rì jiē bù tīng shì
前忌与晦三日、后三日,皆不听事。
jì huì zhī míng rì bǎi guān kòu cè mén tōng wèi
忌晦之明日,百官叩侧门通慰。
hòu suì wèi cháng
后遂为常。
jí shì gōng sù shàng yán lǐ jì rì bù lè ér wú jì yuè
及是,公肃上言:“《礼》,忌日不乐,而无忌月。
wéi jìn mù dì jiāng nà hòu yí kāng dì jì yuè xià qí yì yǒu sī yú shì xún nà wáng qià děng yǐn jì shí jì suì jī pò qí yán
唯晋穆帝将纳后,疑康帝忌月,下其议有司,于是荀纳、王洽等引忌时、忌岁讥破其言。
jīn yǒu sī chéng qián suǒ jìn zài èr shí wǔ yuè xiàn yǒu chí cháo chè lè shì
今有司承前所禁,在二十五月限,有弛朝彻乐事。
sàng chú zé lǐ gé wáng zhě bù yǐ sī huái yú lǐ jié gù dàn lǐ xǐ yuè lè jiàn qù qí qíng yě bù róng zhuī yuǎn ér lì lǐ fǎn zhòng
丧除则礼革,王者不以私怀逾礼节,故禫礼徙月乐,渐去其情也,不容追远,而立礼反重。
jīn zī tài cháng suī jiāo miào lè qiě tíng xí shì wèi fǎn zhòng yǐ màn shén yě
今兹太常, 虽郊庙,乐且停习,是谓反重以慢神也。
yǒu sī xī jìn zhōng wài zuò lè shì wèi wú gù ér chè yě
有司悉禁中外作乐,是谓无故而彻也。
yuàn yī jīng yì cái zhèng qí wéi
愿依经谊,裁正其违。
yǒu zhào zhōng shū mén xià zhào lǐ guān xué guān yì xián yuē yi rú gōng sù suǒ qǐng
”有诏中书门下召礼官、学官议,咸曰宜如公肃所请。
zhì kě
制可。
yǐ guān shòu zú
以官寿卒。
xǔ kāng zuǒ zhēn yuán zhòng jǔ jìn shì hóng cí lián zhòng zhī
许康佐,贞元中举进士、宏辞,连中之。
jiā kǔ pín mǔ lǎo qiú wèi zhī yuàn guān rén jī qí bù zé lù
家苦贫,母老,求为知院官,人讥其不择禄。
jí mǔ sāng yǐ chú fán pì mìng jiē bù dá rén nǎi zhī qí wèi qīn qū yóu shì yǒu míng
及母丧已除,凡辟命皆不答,人乃知其为亲屈,由是有名。
qiān shì yù shǐ
迁侍御史。
yǐ zhōng shū shè rén wèi hàn lín shì jiǎng xué shì yǔ wáng qǐ jiē wéi wén zōng chǒng lǐ
以中书舍人为翰林侍讲学士,与王起皆为文宗宠礼。
dì dú chūn qiū zhì hūn shì wú zǐ yú jì wèn hūn hé rén yá
帝读《春秋》 至“阍弑吴子余祭”,问:“阍何人邪?
kāng zuǒ yǐ zhōng guān fāng qiáng bù gǎn duì dì xī xiào ba
”康佐以中官方强,不敢对,帝嘻笑罢。
hòu guān shū péng lái diàn zhào li xun wèn zhī duì yuē gǔ hūn sì jīn huàn rén yě
后观书蓬莱殿,召李训问之,对曰:“古阍寺,今宦人也。
jūn bù jìn xíng chén yǐ wéi qīng sǐ zhī dào kǒng zǐ shū zhī yǐ wéi jiè
君不近刑臣,以为轻死之道,孔子书之以为戒。
dì yuē zhèn ěr xíng chén duō yǐ dé bù lǜ zāi
”帝曰:“朕迩刑臣多矣,得不虑哉!
xun yuē liè shèng zhī ér bù néng yuǎn è ér bù néng qù bì xià niàn zhī zōng miào fú yě
”训曰:“列圣知而不能远,恶而不能去,陛下念之,宗庙福也。
yú shì nèi móu jiǎn chú yǐ
”于是内谋翦除矣。
kāng zuǒ zhī dì zhǐ yīn cí jí ba wèi bīng bù shì láng
康佐知帝指, 因辞疾,罢为兵部侍郎。
qiān lǐ bù shàng shū
迁礼部尚书。
zú zèng lì bù shì yuē yì
卒,赠吏部,谥曰懿。
zhū dì jiē zhuó jìn shì dì ér yáo zuǒ zuì xiān jìn yòu jǔ hóng cí wèi tài zǐ jiào shū láng
诸弟皆擢进士第,而尧佐最先进,又举宏辞,为太子校书郎。
bā nián kāng zuǒ jì zhī
八年,康佐继之。
yáo zuǒ wèi jiàn yì dài fū
尧佐位谏议大夫。