新唐书 · 刘羲叟 · Chapter 43 of 225

志·卷三十三

PinyinModern Translation
Size

dì lǐ qī shàng

地理七上

lǐng nán dào gài gǔ yáng zhōu zhī nán jìng hàn nán hǎi yù lín cāng wú zhū yá dān ěr jiāo zhǐ hé pǔ jiǔ zhēn rì nán děng jùn

岭南道,盖古扬州之南境,汉南海、郁林、苍梧、珠崖、儋耳、交趾、合浦、 九真、日南等郡。

sháo guǎng kāng duān fēng wú téng luō léi yá yǐ dōng wèi xīng jì fēn guì liǔ yù lín fù zhāo méng gōng xiù róng bái luō ér xi jí ān nán wèi chún wěi fēn

韶、广、康、端、封、梧、藤、罗、雷、崖以东为星纪分,桂、 柳、郁林、富、昭、蒙、龚、绣、容、白、罗而西及安南为鹑尾分。

wèi zhōu qī shí yǒu sān dū hù fǔ yī xiàn sān bǎi yī shí sì

为州七十有三, 都护府一,县三百一十四。

qí míng shān huáng lǐng líng zhōu

其名山:黄岭、灵洲。

qí dà chuān guì yù

其大川:桂、郁。

jué fù jiāo zhù luò má

厥赋:蕉、纻、 落麻。

jué gòng jīn yín kǒng cuì xī xiàng cǎi téng zhú bù

厥贡:金、银、孔翠、犀、象、彩藤、竹布。

guǎng zhōu nán hǎi jùn zhōng dōu dū fǔ

广州南海郡,中都督府。

tǔ gòng yín téng diàn zhú xí lì zhī pí biē jiǎ rán shé dǎn shí hú shěn xiāng jiǎ xiāng zhān táng xiāng

土贡:银、藤簟、竹席、荔支、皮、鳖甲、蚺蛇胆、 石斛、沈香、甲香、詹糖香。

hù sì wàn èr qiān èr bǎi sān shí wǔ kǒu èr shí èr wàn yī qiān wǔ bǎi

户四万二千二百三十五,口二十二万一千五百。

xiàn shí sān yǒu fǔ èr yuē suí nán pān yú

县十三:有府二,曰绥南、番禺。

yǒu jīng lüè jūn tún mén zhèn bīng

有经略军,屯门镇兵。

nán hǎi shàng

南海,上。

yǒu nán hǎi cí

有南海祠。

shān jùn shuǐ shēn mín bù jǐng jí dū du liú jù lín shǐ záo jǐng sì

山峻水深,民不井汲,都督刘巨麟始凿井四。

yǒu niú bí zhèn bīng yǒu chì àn zǐ shí èr shù

有牛鼻镇兵,有赤岸、紫石二戍。

yǒu líng zhōu shān zài yù shuǐ zhōng

有灵洲山, 在郁水中。

pān yú shàng

番禺,上。

zēng chéng zhōng

增城,中。

sì huì zhōng

四会,中。

wǔ dé wǔ nián yǐ sì huì huà méng èr xiàn zhì nán suí zhōu bìng xī zhì xīn zhāo huà zhù huà mù sān xiàn

武德五年以四会、化蒙二县置南绥州, 并析置新招、化注、化穆三县。

zhēn guàn yuán nián shěng xīn zhāo huà zhù yǐ fèi wēi zhōu zhī huái jí fèi qí zhōu zhī jiàn ān lì zhī

贞观元年省新招、化注,以废威州之怀集、废齐州之洊安隶之。

bā nián gēng míng zhēn zhōu

八年更名浈州。

shí sān nián zhōu fèi shěng huà mù yǐ sì huì huà méng huái jí jiàn ān lái shǔ

十三年州废,省化穆,以四会、化蒙、怀集、洊安来属。

huà méng zhōng

化蒙,中。

yǒu qiān xué yī

有铅穴一。

huái jí zhōng

怀集,中。

wǔ dé wǔ nián zhì wēi zhōu bìng xī zhì xīng píng huò qīng wēi chéng sān xiàn

武德五年置威州,并析置兴平、霍清、威成三县。

zhēn guàn yuán nián zhōu fèi shěng xīng píng huò qīng wēi chéng rù huái jí

贞观元年州废,省兴平、霍清、威成入怀集。

kāi yuán èr nián shěng yǒng gù xiàn rù yān

开元二年省永固县入焉。

yǒu biāo shān yǒu tiě

有骠山,有铁。

jiàn shuǐ zhōng

洊水,中。

běn jiàn ān wǔ dé wǔ nián zhì qí zhōu bìng xī zhì xuān lè sòng chāng èr xiàn

本洊安,武德五年置齐州,并析置宣乐、宋昌二县。

zhēn guàn yuán nián zhōu fèi shěng xuān lè sòng chāng rù jiàn ān

贞观元年州废,省宣乐、宋昌入洊安。

zhì dé èr zài gēng míng

至德二载更名。

dōng guǎn zhōng

东莞,中。

běn bǎo ān zhì dé èr zài gēng míng

本宝安,至德二载更名。

yǒu yán yǒu huáng lǐng shān

有盐,有黄岭山。

qīng yuǎn zhōng

清远,中。

wǔ dé liù nián shěng zhèng bīn xiàn rù yān

武德六年省政宾县入焉。

hàn kuāng zhōng

浛洭,中。

wǔ dé wǔ nián yǐ hàn kuāng zhēn yáng èr xiàn zhì kuāng zhōu bìng xī zhì wēng yuán xiàn

武德五年以浛洭、 真阳二县置洭州,并析置翁源县。

zhēn guàn yuán nián zhōu fèi yǐ wēng yuán lì sháo zhōu hàn kuāng zhēn yáng lái shǔ

贞观元年州废,以翁源隶韶州,浛洭、真阳来属。

zhēn yáng zhōng

浈阳,中。

běn zhēn yáng zhēn guàn yuán nián gēng míng

本真阳,贞观元年更名。

yǒu tiě xī nán yǒu kuāng pǔ gù guān

有铁,西南有洭浦故关。

xīn huì zhōng

新会,中。

wǔ dé sì nián yǐ nán hǎi jùn zhī xīn huì yì níng èr xiàn zhì gāng zhōu xīn huì jùn yǐ de yǒu jīn gāng yǐ míng zhōu bìng xī zhì fēng píng fēng lè èr xiàn

武德四年, 以南海郡之新会、义宁二县置冈州新会郡,以地有金冈以名州,并析置封平、封乐二县。

zhēn guàn shí sān nián zhōu fèi shěng fēng píng fēng lè yǐ xīn huì yì níng lái shǔ

贞观十三年州废,省封平、封乐,以新会、义宁来属。

shì nián fù yǐ xīn huì yì níng zhì gāng zhōu yòu xī yì níng zhì fēng lè xiàn

是年,复以新会、义宁置冈州,又析义宁置封乐县。

hòu shěng fēng lè

后省封乐。

kāi yuán èr shí sān nián zhōu fèi yǐ xīn huì yì níng fù lái shǔ

开元二十三年州废,以新会、义宁复来属。

yǒu yán

有盐。

yì níng

义宁。

zhōng

中。

sháo zhōu shǐ xīng jùn xià

韶州始兴郡,下。

běn fān zhōu wǔ dé sì nián xī guǎng zhōu zhī qǔ jiāng shǐ xīng lè chāng wēng yuán zhì

本番州,武德四年析广州之曲江、始兴、乐昌、翁源置。

xún gēng míng dōng héng zhōu zhēn guàn yuán nián yòu gēng míng

寻更名东衡州,贞观元年又更名。

tǔ gòng zhú bù zhōng rǔ shí hú

土贡:竹布、钟乳、石斛。

hù sān wàn yī qiān kǒu shí liù wàn bā qiān jiǔ bǎi sì shí bā

户三万一千,口十六万八千九百四十八。

xiàn liù qǔ jiāng shàng

县六:曲江,上。

wǔ dé sì nián zhì lín lóng liáng huà èr xiàn zhēn guàn bā nián shěng

武德四年置临泷、良化二县,贞观八年省。

shǐ xìng xià

始兴,下。

yǒu dà yǔ lǐng xīn lù kāi yuán shí liù nián zhào zhāng jiǔ líng kāi

有大庾岭新路,开元十六年,诏张九龄开。

dōng běi yǒu ān yuǎn zhèn bīng

东北有安远镇兵。

lè chāng xià

乐昌,下。

wēng yuán xià

翁源,下。

rén huà xià

仁化,下。

běn lì guǎng zhōu chuí gǒng sì nián xī qǔ jiāng zhì hòu lái shǔ

本隶广州,垂拱四年析曲江置,后来属。

zhēn chāng xià

浈昌,下。

guāng zhái yuán nián xī shǐ xīng zhì

光宅元年析始兴置。

xún zhōu hǎi fēng jùn xià

循州海丰郡,下。

běn lóng chuān jùn tiān bǎo yuán nián gēng míng

本龙川郡,天宝元年更名。

tǔ gòng bù wǔ sè téng pán jìng xiá rán shé dǎn jiǎ jiān jiāo gé quán tái shòu cǎo

土贡:布,五色藤盘、镜匣,蚺蛇胆,甲煎,鲛革,荃台,绶草。

hù jiǔ qiān wǔ bǎi èr shí wǔ

户九千五百二十五。

xiàn liù guī shàn zhōng xià

县六:归善,中下。

zhēn guàn yuán nián shěng lóng chuān xiàn rù yān

贞观元年省龙川县入焉。

bó luó zhōng xià

博罗,中下。

zhēn guàn yuán nián shěng luō yáng xiàn rù yān

贞观元年省罗阳县入焉。

hé yuán zhōng xià

河源,中下。

wǔ dé wǔ nián xī zhì shí chéng xiàn zhēn guàn yuán nián shěng

武德五年析置石城县,贞观元年省。

hǎi fēng zhōng xià

海丰,中下。

wǔ dé wǔ nián xī zhì lù ān xiàn zhēn guàn yuán nián shěng

武德五年析置陆安县,贞观元年省。

xīng níng zhēn guàn yuán nián shěng qí chāng xiàn rù yān

兴宁, 贞观元年省齐昌县入焉。

léi xiāng

雷乡。

zhōng xià

中下。

tiān shòu èr nián zhì

天授二年置。

cháo zhōu cháo yáng jùn xià

潮州潮阳郡,下。

běn yì ān jùn

本义安郡。

tǔ gòng jiāo jiāo gé jiǎ xiāng rán shé dǎn guī shí jǐng yín shí shuǐ mǎ

土贡:蕉、鲛革、甲香、蚺蛇胆、龟、石井、银石、水马。

hù sì qiān sì bǎi èr shí kǒu èr wàn liù qiān qī bǎi sì shí wǔ

户四千四百二十,口二万六千七百四十五。

xiàn sān hǎi yáng zhōng xià

县三:海阳,中下。

yǒu yán

有盐。

cháo yáng zhōng xià

潮阳,中下。

yǒng huī chū shěng xiān tiān chū fù zhì

永徽初省,先天初复置。

chéng xiāng

程乡。

zhōng xià

中下。

kāng zhōu jìn kāng jùn xià

康州晋康郡,下。

běn nán kāng zhōu wǔ dé liù nián xī duān zhōu zhī duān xī zhì jiǔ nián zhōu fèi

本南康州,武德六年析端州之端溪置,九年州废。

zhēn guàn yuán nián fù zhì shí yī nián yòu fèi shí èr nián fù zhì gēng míng kāng zhōu

贞观元年复置,十一年又废,十二年复置,更名康州。

tǔ gòng jīn yín

土贡:金、银。

hù wàn wǔ bǎi yī shí kǒu wàn qī qiān èr bǎi yī shí jiǔ

户万五百一十,口万七千二百一十九。

xiàn sì duān xī xià

县四:端溪,下。

wǔ dé wǔ nián xī duān zhōu zhī bó lín zhì fǔ nà xiàn hòu shěng

武德五年析端州之博林置抚纳县,后省。

jìn kāng xià

晋康, 下。

běn suì ān zhì dé èr zài gēng míng

本遂安,至德二载更名。

yuè chéng xià

悦城,下。

běn lè chéng lì duān zhōu wǔ dé wǔ nián lái shǔ hòu gēng míng

本乐城,隶端州,武德五年来属,后更名。

dū chéng

都城。

xià

下。

lóng zhōu kāi yáng jùn xià

泷州开阳郡,下。

běn yǒng xī jùn tiān bǎo yuán nián gēng míng

本永熙郡,天宝元年更名。

tǔ gòng yín shí hú

土贡:银、石斛。

hù sān qiān liù bǎi èr shí qī kǒu jiǔ qiān sì bǎi sān shí jiǔ

户三千六百二十七,口九千四百三十九。

xiàn sì shuāng shuǐ xià

县四:泷水,下。

wǔ dé sì nián xī zhì zhèng yì xiàn bìng lǐng huái dé xiàn

武德四年析置正义县,并领怀德县。

hòu shěng zhèng yì yǐ huái dé lì dòu zhōu

后省正义,以怀德隶窦州。

kāi yáng xià

开阳,下。

wǔ dé sì nián xī shuāng shuǐ zhì

武德四年析泷水置。

zhèn nán xià

镇南,下。

běn ān nán wǔ dé sì nián zhì nán jiàn zhōu yǐ yǒng xī jùn zhī ān suì yǒng xī yǒng yè sān xiàn lì zhī

本安南,武德四年置南建州,以永熙郡之安遂、永熙、永业三县隶之。

wǔ nián xī shuāng shuǐ zhì ān nán xiàn

五年析泷水置安南县。

zhēn guàn bā nián gèng nán jiàn zhōu yuē yào zhōu

贞观八年更南建州曰药州。

shí bā nián zhōu fèi shěng ān suì yǒng yè yǐ yǒng níng ān nán lái shǔ

十八年州废,省安遂、永业,以永宁、安南来属。

zhì dé èr zài gēng míng

至德二载更名。

jiàn shuǐ

建水。

xià

下。

běn yǒng xī wǔ dé wǔ nián yuē yǒng níng tiān bǎo yuán nián fù gēng míng yǐ jiàn shuǐ zài xi yě

本永熙,武德五年曰永宁,天宝元年复更名,以建水在西也。

duān zhōu gāo yào jùn xià

端州高要郡,下。

běn xìn ān jùn tiān bǎo yuán nián gēng míng

本信安郡,天宝元年更名。

tǔ gòng yín gān

土贡:银、柑。

hù jiǔ qiān wǔ bǎi kǒu èr wàn yī qiān yī bǎi èr shí

户九千五百,口二万一千一百二十。

xiàn èr gāo yào xià

县二:高要,下。

zhēn guàn shí sān nián shěng bó lín xiàn rù yān

贞观十三年省博林县入焉。

dōng yǒu qīng qí zhèn

东有青岐镇。

píng xìng

平兴。

xià

下。

wǔ dé qī nián xī zhì qīng tài xiàn zhēn guàn shí sān nián shěng

武德七年析置清泰县,贞观十三年省。

xīn zhōu xīn xīng jùn xià

新州新兴郡,下。

běn xīn chāng jùn wǔ dé sì nián yǐ duān zhōu zhī xīn xīng zhì

本新昌郡,武德四年以端州之新兴置。

tǔ gòng jīn yín jiāo

土贡:金、银、蕉。

hù jiǔ qiān wǔ bǎi

户九千五百。

xiàn èr xīn xīng xià

县二:新兴,下。

wǔ dé sì nián xī zhì suǒ lú xīn chāng dān dié yǒng shùn sì xiàn

武德四年析置索卢、新昌、单牒、永顺四县。

hòu shěng xīn chāng dān dié qián yuán hòu yòu shěng suǒ lú

后省新昌、单牒,乾元后又省索卢。

yǒng shùn

永顺。

xià

下。

fēng zhōu lín fēng jùn xià

封州临封郡,下。

běn guǎng xìn jùn tiān bǎo yuán nián gēng míng

本广信郡,天宝元年更名。

tǔ gòng yín jiāo gé shí hú

土贡:银、鲛革、石斛。

hù sān qiān jiǔ bǎi kǒu wàn yī qiān bā bǎi èr shí qī

户三千九百,口万一千八百二十七。

xiàn èr fēng chuān xià

县二:封川,下。

wǔ dé sì nián xī zhì fēng xīng xiàn hòu shěng

武德四年析置封兴县,后省。

kāi jiàn

开建。

xià

下。

wǔ dé sì nián zhì

武德四年置。

pān zhōu nán pān jùn xià

潘州南潘郡,下。

běn nán dàng zhōu nán ba jùn wǔ dé sì nián yǐ hé pǔ jùn zhī nán chāng dìng chuān zhì

本南宕州南巴郡,武德四年以合浦郡之南昌、定川置。

běn zhì nán chāng zhēn guàn yuán nián xǐ zhì dìng chuān bā nián gēng míng hòu xǐ zhì mào míng

本治南昌,贞观元年徙治定川,八年更名,后徙治茂名。

hòu fèi dì rù gāo zhōu

后废,地入高州。

yǒng huī yuán nián fù yǐ mào míng nán ba máo shān sān xiàn zhì

永徽元年复以茂名、南巴、毛山三县置。

tǔ gòng yín

土贡:银。

hù sì qiān sān bǎi kǒu bā qiān jiǔ bǎi liù shí qī

户四千三百,口八千九百六十七。

xiàn sān mào míng xià

县三: 茂名,下。

běn lì gāo zhōu yǐ mào míng shuǐ míng zhēn guàn yuán nián lái shǔ

本隶高州,以茂名水名,贞观元年来属。

pān shuǐ xià

潘水,下。

wǔ dé wǔ nián zhì yǐ pān shuǐ míng yòu xī nán chāng dìng chuān zhì lù chuān sī chéng wēn shuǐ dàng chuān sì xiàn

武德五年置,以潘水名,又析南昌、定川置陆川、思城、温水、宕川四县。

zhēn guàn bā nián shěng sī chéng hòu yǐ dìng chuān dàng chuān lì láo zhōu lù chuān wēn shuǐ lì yù zhōu hòu shěng nán chāng

贞观八年省思成,后以定川、宕川隶牢州,陆川、温水隶禺州,后省南昌。

èr shí sān nián xī pān shuǐ zhì máo shān xiàn yǐ máo shān míng

二十三年析潘水置毛山县,以毛山名。

qí hòu shěng pān shuǐ xiàn

其后省潘水县。

kāi yuán èr nián gǎi máo shān yuē pān shuǐ

开元二年改毛山曰潘水。

nán yǒu bó pàn zhèn

南有博畔镇。

nán ba

南巴。

xià

下。

běn lì gāo zhōu wǔ dé wǔ nián zhì yǒng huī yuán nián lái shǔ

本隶高州, 武德五年置,永徽元年来属。

chūn zhōu nán líng jùn xià

春州南陵郡,下。

běn yáng chūn jùn wǔ dé sì nián yǐ gāo liáng jùn zhī yáng chūn zhì tiān bǎo yuán nián gèng jùn míng

本阳春郡,武德四年以高凉郡之阳春置,天宝元年更郡名。

tǔ gòng yín zhōng rǔ shí hú

土贡:银、钟乳、石斛。

hù wàn yī qiān èr bǎi yī shí bā

户万一千二百一十八。

xiàn èr yáng chūn xià

县二:阳春,下。

wǔ dé sì nián bìng zhì liú nán xiàn wǔ nián yòu zhì xi chéng xiàn hòu jiē shěng

武德四年并置流南县,五年又置西城县,后皆省。

yǒu qiān

有铅。

luó shuǐ

罗水。

xià

下。

tiān bǎo hòu zhì

天宝后置。

qín zhōu yún fú jùn xià

勤州云浮郡,下。

běn tóng líng jùn wǔ dé sì nián xī chūn zhōu zhì wǔ nián zhōu fèi

本铜陵郡,武德四年析春州置,五年州废。

wàn suì tōng tiān èr nián fù zhì cháng ān zhōng fù fèi

万岁通天二年复置,长安中复废。

kāi yuán shí bā nián píng chūn lóng děng zhōu shǒu lǐng chén xíng fàn yú dǎng bǎo tóng líng běi shān guǎng zhōu dōu dū gěng rén zhōng zòu fù zhì zhōu zhì fù lín dòng yīn yǐ wéi xiàn

开元十八年平春、泷等州,首领陈行范余党保铜陵北山,广州都督耿仁忠奏复置州,治富林洞,因以为县。

qián yuán yuán nián xǐ zhì tóng líng

乾元元年徙治铜陵。

tǔ gòng jīn yín shí hú

土贡:金、银、石斛。

hù liù bǎi bā shí èr kǒu qiān jiǔ bǎi sān shí sān

户六百八十二,口千九百三十三。

xiàn èr tóng líng xià

县二:铜陵,下。

běn lì duān zhōu wǔ dé wǔ nián lì chūn zhōu hòu lái shǔ

本隶端州,武德五年隶春州,后来属。

yǒu tóng

有铜。

fù lín

富林。

xià

下。

wǔ dé sì nián xī tóng líng zhì

武德四年析铜陵置。

zhōu fèi lì chūn zhōu hòu xiàn yì fèi qián yuán yuán nián fù zhì

州废,隶春州,后县亦废,干元元年复置。

luō zhōu zhāo yì jùn xià

罗州招义郡,下。

běn shí chéng jùn wǔ dé wǔ nián yǐ gāo liáng jùn zhī shí lóng wú chuān zhì liù nián xǐ zhì shí chéng

本石城郡,武德五年以高凉郡之石龙、吴川置,六年徙治石城。

tǔ gòng yín kǒng què yīng wǔ

土贡:银、孔雀、鹦鹉。

hù wǔ qiān sì bǎi liù shí kǒu bā qiān sì shí yī

户五千四百六十,口八千四十一。

xiàn sì lián jiāng xià

县四:廉江,下。

běn shí chéng yǐ shí chéng shuǐ míng

本石城,以石城水名。

wǔ dé wǔ nián xī shí lóng wú chuān zhì nán hé shí chéng zhāo yì líng lǜ shí lóng líng luō lóng huà luō biàn cí lián luō féi shí xiàn

武德五年,析石龙、吴川置南河、石城、招义、零绿、石龙、 陵罗、龙化、罗辩、慈廉、罗肥十县。

hòu yǐ shí lóng ér xià liù xiàn lì nán shí zhōu

后以石龙而下六县隶南石州。

tiān bǎo yuán nián gēng míng

天宝元年更名。

dà lì bā nián yǐ nán hé lì shùn zhōu

大历八年以南河隶顺州。

wú chuān xià

吴川,下。

gàn shuǐ xià

干水,下。

běn shí lóng wǔ dé wǔ nián yuē zhāo yì tiān bǎo yuán nián gēng míng yǐ gàn shuǐ míng

本石龙,武德五年曰招义,天宝元年更名,以干水名。

líng lǜ

零绿。

xià

下。

yǐ líng lǜ shuǐ míng

以零绿水名。

biàn zhōu líng shuǐ jùn xià

辩州陵水郡,下。

běn nán shí zhōu shí lóng jùn wǔ dé liù nián yǐ luō zhōu zhī shí lóng líng luō lóng huà luō biàn cí lián luō féi zhì

本南石州石龙郡,武德六年,以罗州之石龙、陵罗、龙化、 罗辩、慈廉、罗肥置。

zhēn guàn jiǔ nián gēng míng

贞观九年更名。

tiān yòu yuán nián zhū quán zhōng yǐ biàn biàn shēng jìn biǎo gēng míng xūn zhōu

天祐元年,朱全忠以“辩”“汴”声近,表更名勋州。

tǔ gòng yín zhú xī

土贡:银、竹奚。

hù sì qiān bā bǎi wǔ shí bā kǒu wàn liù qiān èr bǎi jiǔ

户四千八百五十八,口万六千二百九。

xiàn èr shí lóng xià

县二:石龙, 下。

zhēn guàn yuán nián shěng cí lián luō féi èr xiàn rù yān

贞观元年省慈廉、罗肥二县入焉。

líng luō

陵罗。

xià

下。

gāo zhōu gāo liáng jùn xià

高州高凉郡,下。

wǔ dé liù nián fēn guǎng zhōu zhī diàn bái lián jiāng zhì

武德六年分广州之电白、连江置。

běn zhì gāo liáng zhēn guàn èr shí sān nián xǐ zhì liáng dé dà lì shí yī nián xǐ zhì diàn bái

本治高凉,贞观二十三年徙治良德,大历十一年徙治电白。

tǔ gòng yín rán shé dǎn

土贡:银、蚺蛇胆。

hù wàn èr qiān sì bǎi

户万二千四百。

xiàn sān diàn bái xià

县三:电白, 下。

liáng dé xià

良德,下。

běn lì lóng zhōu wǔ dé zhōng lái shǔ

本隶泷州,武德中来属。

bǎo níng

保宁。

xià

下。

běn lián jiāng kāi yuán wǔ nián yuē bǎo ān zhì dé èr zài gēng míng

本连江,开元五年曰保安,至德二载更名。

ēn zhōu ēn píng jùn xià

恩州恩平郡,下。

běn qí ān jùn zhēn guàn èr shí sān nián yǐ gāo zhōu zhī xī píng qí ān dù líng zhì

本齐安郡,贞观二十三年以高州之西平、齐安、杜陵置。

dà shùn èr nián xǐ zhì ēn píng

大顺二年徙治恩平。

tǔ gòng jīn yín

土贡:金、银。

hù jiǔ qiān

户九千。

xiàn sān yǒu qīng hǎi jūn

县三:有清海军。

ēn píng xià

恩平,下。

běn hǎi ān wǔ dé wǔ nián yuē qí ān zhì dé èr zài gēng míng

本海安, 武德五年曰齐安,至德二载更名。

yǒu xī píng xiàn běn gāo liáng yì wǔ dé wǔ nián gēng míng hòu shěng

有西平县,本高凉,亦武德五年更名,后省。

dù líng xià

杜陵,下。

běn dù yuán wǔ dé wǔ nián gēng míng

本杜原,武德五年更名。

yáng jiāng

阳江。

xià

下。

yǒu yín

有银。

léi zhōu hǎi kāng jùn xià

雷州海康郡,下。

běn nán hé zhōu xú wén jùn wǔ dé sì nián yǐ hé pǔ jùn zhī hǎi kāng duò kāng tiě pá zhì

本南合州徐闻郡,武德四年以合浦郡之海康、隋康、铁杷置。

zhēn guàn yuán nián gēng míng dōng hé zhōu bā nián yòu gēng míng

贞观元年更名东合州,八年又更名。

tǔ gòng sī diàn bān zhú kǒng què

土贡:丝电、班竹、孔雀。

hù sì qiān sān bǎi èr shí kǒu èr wàn wǔ bǎi qī shí èr

户四千三百二十, 口二万五百七十二。

xiàn sān hǎi kāng zhōng

县三:海康,中。

suì xī xià

遂溪,下。

běn tiě pá zhēn chuān èr xiàn hòu bìng shěng gèng míng

本铁杷、椹川二县,后并省,更名。

xú wén

徐闻。

xià

下。

běn duò kāng zhēn guàn èr nián gēng míng

本隋康,贞观二年更名。

yá zhōu zhū yá jùn xià

崖州珠崖郡,下。

tǔ gòng jīn yín zhū dài mào gāo liáng jiāng

土贡:金、银、珠、玳瑁、高良姜。

hù bā bǎi yī shí jiǔ

户八百一十九。

xiàn sān shě chéng xià

县三: 舍城,下。

yǐ shě chéng shuǐ míng

以舍城水名。

xī nán yǒu qín lián zhèn bīng

西南有勤连镇兵。

yǒu yán chéng xiàn běn yán lú zhēn guàn yuán nián gēng míng kāi yuán hòu shěng

有颜城县,本颜卢,贞观元年更名,开元后省。

chéng mài xià

澄迈,下。

wén chāng

文昌。

xià

下。

běn píng chāng wǔ dé wǔ nián zhì zhēn guàn yuán nián gēng míng

本平昌,武德五年置,贞观元年更名。

qióng zhōu qióng shān jùn xià dū dū fǔ

琼州琼山郡,下都督府。

zhēn guàn wǔ nián yǐ yá zhōu zhī qióng shān zhì

贞观五年以崖州之琼山置。

zì qián fēng hòu méi shān dòng mán zhēn yuán wǔ nián lǐng nán jié dù shǐ li fù tǎo fù zhī

自干封后没山洞蛮,贞元五年,岭南节度使李复讨复之。

tǔ gòng jīn

土贡:金。

hù liù bǎi sì shí jiǔ

户六百四十九。

xiàn wǔ qióng shān xià

县五:琼山,下。

zhēn guàn shí sān nián xī zhì céng kǒu yán luō róng qióng sān xiàn

贞观十三年析置曾口、颜罗、容琼三县。

zhēn yuán qī nián shěng róng qióng

贞元七年省容琼。

yǒu yán

有盐。

lín gāo xià

临高,下。

běn lín jī lì yá zhōu zhēn guàn wǔ nián lái shǔ zhōu méi lì yá zhōu

本临机, 隶崖州,贞观五年来属,州没隶崖州。

kāi yuán yuán nián gēng míng

开元元年更名。

céng kǒu xià

曾口,下。

lè huì xià

乐会,下。

xiǎn qìng wǔ nián zhì

显庆五年置。

yán luō

颜罗。

xià

下。

zhèn zhōu yán dé jùn xià

振州延德郡,下。

běn lín zhèn jùn yòu yuē níng yuǎn jùn tiān bǎo yuán nián gēng míng

本临振郡,又曰宁远郡,天宝元年更名。

tǔ gòng jīn wǔ sè téng pán bān bù shí dān

土贡:金、五色藤盘、班布、食单。

hù bā bǎi yī shí jiǔ kǒu èr qiān bā bǎi èr shí yī

户八百一十九,口二千八百二十一。

xiàn wǔ níng yuǎn xià

县五:宁远,下。

yǐ níng yuǎn shuǐ míng

以宁远水名。

yǒu yán

有盐。

yán dé xià

延德,下。

yǐ yán dé shuǐ míng

以延德水名。

jí yáng xià

吉阳,下。

zhēn guàn èr nián xī yán dé zhì

贞观二年析延德置。

lín chuān xià

临川,下。

luò zhūn

落屯。

xià

下。

tiān bǎo hòu zhì

天宝后置。

dān zhōu chāng huà jùn xià

儋州昌化郡,下。

běn dān ěr jùn suí zhū yá jùn zhì tiān bǎo yuán nián gēng míng

本儋耳郡,隋珠崖郡治,天宝元年更名。

tǔ gòng jīn táng xiāng

土贡:金、糖香。

hù sān qiān sān bǎi jiǔ

户三千三百九。

xiàn wǔ yì lún xià

县五:义伦,下。

yǒu yán

有盐。

chāng huà xià

昌化,下。

zhēn guàn yuán nián xī zhì jí ān xiàn qián yuán hòu shěng

贞观元年析置吉安县,乾元后省。

gǎn ēn xià

感恩,下。

luò chǎng xià

洛场,下。

qián yuán hòu zhì

乾元后置。

fù luō

富罗。

xià

下。

běn pí shàn wǔ dé wǔ nián gēng míng

本毘善,武德五年更名。

wàn ān zhōu wàn ān jùn xià

万安州万安郡,下。

lóng shuò èr nián yǐ yá zhōu zhī wàn ān zhì

龙朔二年以崖州之万安置。

kāi yuán jiǔ nián xǐ zhì líng shuǐ

开元九年徙治陵水。

zhì dé èr zài gēng míng wàn quán jùn

至德二载更名万全郡。

zhēn yuán yuán nián fù zhì wàn quán hòu fù gù míng

贞元元年复治万全,后复故名。

tǔ gòng jīn yín

土贡:金、银。

hù èr qiān jiǔ bǎi jiǔ shí qī

户二千九百九十七。

xiàn sì wàn ān xià

县四:万安,下。

běn lì qióng zhōu zhēn guàn wǔ nián xī wén chāng zhì bìng zhì fù yún bó liáo èr xiàn

本隶琼州,贞观五年析文昌置,并置富云、博辽二县。

shí sān nián lì yá zhōu hòu lái shǔ

十三年隶崖州,后来属。

zhì dé èr zài yuē wàn quán hòu fù gù míng

至德二载曰万全,后复故名。

líng shuǐ xià

陵水,下。

běn lì zhèn zhōu hòu lái shǔ

本隶振州,后来属。

fù yún xià

富云, 下。

bó liáo

博辽。

xià

下。

yōng zhōu lǎng níng jùn xià dū dū fǔ

邕州朗宁郡,下都督府。

běn nán jìn zhōu wǔ dé sì nián yǐ duò yù lín jùn zhī xuān huà zhì

本南晋州,武德四年以隋郁林郡之宣化置。

zhēn guàn bā nián gēng míng

贞观八年更名。

tǔ gòng jīn yín

土贡:金、银。

yǒu jīn kēng

有金坑。

hù èr qiān bā bǎi jiǔ shí sān kǒu qī qiān sān bǎi èr

户二千八百九十三,口七千三百二。

xiàn qī yǒu jīng lüè jūn

县七:有经略军。

xuān huà zhōng xià

宣化,中下。

wǔ dé wǔ nián xī zhì wǔ yuán jìn xìng lǎng níng héng shān sì xiàn

武德五年析置武缘、晋兴、朗宁、横山四县。

qián yuán hòu shěng héng shān

乾元后省横山。

yù shuǐ zì mán jìng qī yuán zhōu liú chū zhōu mín cháng kǔ zhī jǐng yún zhōng sī mǎ lǚ rén yǐn qú fēn liú yǐ shā shuǐ shì zì shì wú méi nì zhī hài mín nǎi jiā shuǐ ér jū

郁水自蛮境七源州流出,州民常苦之,景云中,司马吕仁引渠分流以杀水势,自是无没溺之害,民乃夹水而居。

wǔ yuán zhōng xià

武缘,中下。

xi yǒu dōu léng zhèn

西有都棱镇。

jìn xìng zhōng xià

晋兴,中下。

lǎng níng zhōng xià

朗宁,中下。

sī lóng zhōng xià

思笼,中下。

qián yuán hòu kāi shān dòng zhì

乾元后开山洞置。

rú hé zhōng xià

如和,中下。

běn lì qīn zhōu wǔ dé wǔ nián xī nán bīn ān jīng zhì jǐng lóng èr nián lái shǔ

本隶钦州,武德五年析南宾、安京置, 景龙二年来属。

fēng líng

封陵。

zhōng xià

中下。

qián yuán hòu kāi shān dòng zhì

乾元后开山洞置。

chéng zhōu hè shuǐ jùn xià

澄州贺水郡,下。

běn nán fāng zhōu wǔ dé sì nián yǐ yù lín jùn zhī lǐng fāng dì zhì zhēn guàn bā nián gēng míng

本南方州,武德四年以郁林郡之岭方地置,贞观八年更名。

tǔ gòng jīn yín

土贡:金、银。

hù qiān sān bǎi liù shí bā kǒu bā qiān wǔ bǎi bā shí

户千三百六十八,口八千五百八十。

xiàn sì shàng lín xià

县四:上林,下。

wǔ dé sì nián xī lǐng fāng xiàn dì zhì wú yú láng yá sī gàn shàng lín zhǐ gē wǔ xiàn

武德四年, 析岭方县地置无虞、琅邪、思干、上林、止戈五县。

wú yú xià

无虞,下。

zhǐ gē xià

止戈,下。

hè shuǐ

贺水。

xià

下。

běn lì liǔ zhōu wǔ dé sì nián xī mǎ píng zhì bā nián lái shǔ

本隶柳州,武德四年析马平置,八年来属。

bīn zhōu lǐng fāng jùn xià

宾州岭方郡,下。

běn ān chéng jùn zhēn guàn wǔ nián xī nán fāng zhōu zhī lǐng fāng sī gàn láng yá nán yǐn zhōu zhī ān chéng zhì

本安城郡,贞观五年,析南方州之岭方、思干、琅邪,南尹州之安城置。

zhì dé èr zài gēng míng

至德二载更名。

tǔ gòng téng qì

土贡:藤器。

hù qiān jiǔ bǎi qī shí liù kǒu bā qiān wǔ bǎi bā shí

户千九百七十六,口八千五百八十。

xiàn sān lǐng fāng zhōng xià

县三:岭方,中下。

zhēn guàn shí èr nián shěng sī gàn xiàn

贞观十二年省思干县。

láng yá zhōng xià

琅邪,中下。

bǎo chéng

保城。

zhōng xià

中下。

běn ān chéng zhì dé èr zài gēng míng

本安城,至德二载更名。

héng zhōu níng pǔ jùn xià

横州宁浦郡,下。

běn jiǎn zhōu wǔ dé sì nián yǐ yù lín jùn zhī níng pǔ yào shān zhì

本简州,武德四年以郁林郡之宁浦、乐山置。

liù nián yuē nán jiǎn zhōu zhēn guàn bā nián gēng míng

六年曰南简州, 贞观八年更名。

tǔ gòng jīn yín

土贡:金、银。

hù qiān jiǔ bǎi qī shí bā kǒu bā qiān sān bǎi sì shí èr

户千九百七十八,口八千三百四十二。

xiàn sān níng pǔ zhōng xià

县三:宁浦, 中下。

wǔ dé sì nián xī zhì méng zé xiàn

武德四年析置蒙泽县。

wǔ nián yǐ guì zhōu zhī lǐng shān lái shǔ

五年以贵州之岭山来属。

zhēn guàn shí èr nián shěng méng zé rù yān hòu yòu shěng lǐng shān

贞观十二年省蒙泽入焉,后又省岭山。

cóng huà zhōng xià

从化,中下。

běn chún fēng wǔ dé sì nián xī níng pǔ zhì yǒng zhēn yuán nián gēng míng

本淳风,武德四年析宁浦置,永贞元年更名。

yào shān

乐山。

xià

下。

xún zhōu xún jiāng jùn xià

浔州浔江郡,下。

zhēn guàn qī nián yǐ yàn zhōu zhī guì píng dà bīn zhì

贞观七年以燕州之桂平、大宾置。

shí sān nián zhōu fèi xiàn lì gōng zhōu hòu fù zhì

十三年州废,县隶龚州, 后复置。

tǔ gòng jīn yín

土贡:金、银。

hù èr qiān wǔ bǎi kǒu liù qiān bā bǎi sān shí liù

户二千五百,口六千八百三十六。

xiàn sān guì píng xià

县三:桂平,下。

běn lì guì zhōu wǔ dé wǔ nián lì yàn zhōu

本隶贵州,武德五年隶燕州。

qī nián zhì líng jiāng xiàn shí èr nián shěng rù yān

七年置陵江县,十二年省入焉。

huáng huà xià

皇化,下。

běn lì xiù zhōu zhēn guān qī nián lái shǔ

本隶绣州,贞观七年来属。

dà bīn xià

大宾,下。

luán zhōu yǒng dìng jùn xià

峦州永定郡,下。

běn chún zhōu wǔ dé sì nián yǐ gù qín guì lín jùn dì zhì yǒng zhēn yuán nián gēng míng

本淳州,武德四年以故秦桂林郡地置,永贞元年更名。

tǔ gòng jīn yín

土贡: 金、银。

hù qī bǎi qī shí kǒu sān qiān bā bǎi sān

户七百七十,口三千八百三。

xiàn sān yǒng dìng xià

县三:永定,下。

wǔ luó xià

武罗,下。

líng zhú

灵竹。

xià

下。

qīn zhōu níng yuè jùn

钦州宁越郡。

tǔ gòng jīn yín cuì yǔ gāo liáng jiāng

土贡:金、银、翠羽、高良姜。

hù èr qiān qī bǎi kǒu wàn yī bǎi sì shí liù

户二千七百,口万一百四十六。

xiàn wǔ qīn jiāng xià

县五:钦江,下。

dōng nán yǒu xī líng shù

东南有西零戍。

bǎo jīng xià

保京,下。

běn ān jīng zhì dé èr zài gēng míng nèi tíng xià

本安京,至德二载更名,内亭,下。

wǔ dé wǔ nián yǐ nèi tíng zūn huà èr xiàn zhì nán tíng zhōu zhēn guàn èr nián zhōu fèi èr xiàn lái shǔ

武德五年以内亭、遵化二县置南亭州,贞观二年州废,二县来属。

zūn huà zhōng xià

遵化,中下。

líng shān

灵山。

xià

下。

běn nán bīn zhēn guàn shí nián gēng míng

本南宾,贞观十年更名。

guì zhōu huái zé jùn xià

贵州怀泽郡,下。

běn nán dìng zhōu yù lín jùn wǔ dé sì nián yuē nán yǐn zhōu zhēn guàn bā nián yuē guì zhōu tiān bǎo yuán nián gèng jùn míng

本南定州郁林郡,武德四年曰南尹州,贞观八年曰贵州,天宝元年更郡名。

tǔ gòng jīn yín qiān qì zhù bù

土贡:金、银、铅器、纻布。

hù sān qiān èr shí liù kǒu jiǔ qiān sān bǎi

户三千二十六,口九千三百。

xiàn sì yǒu fǔ yī yuē lóng shān

县四: 有府一,曰龙山。

yù lín zhōng xià

郁林,中下。

huái zé xià

怀泽,下。

wǔ dé sì nián zhì

武德四年置。

cháo shuǐ xià

潮水,下。

wǔ dé sì nián xī yù lín zhì

武德四年析郁林置。

yì shān

义山。

xià

下。

wǔ dé sì nián gèng mǎ lǐng xiàn yuē mǎ dù

武德四年更马岭县曰马度。

zhēn guàn hòu shěng tiān bǎo hòu gēng zhì yuē yì shān

贞观后省,天宝后更置,曰义山。

gōng zhōu lín jiāng jùn xià

龚州临江郡,下。

zhēn guàn qī nián yǐ yàn zhōu gù zhì xī xún zhōu zhī wǔ lín yàn zhōu zhī tài chuān zhì hòu xǐ zhì píng nán

贞观七年,以燕州故治,析浔州之武林、燕州之泰川置,后徙治平南。

tǔ gòng yín

土贡:银。

hù jiǔ qiān kǒu èr wàn yī qiān

户九千,口二万一千。

xiàn wǔ píng nán xià

县五:平南,下。

zhēn guàn qī nián zhì yòu zhì xī píng guī zhèng dà tóng sān xiàn

贞观七年置,又置西平、归政、大同三县。

shí èr nián shěng tài chuān rù píng nán yòu shěng guī zhèng xī píng

十二年省泰川入平南,又省归政、西平。

wǔ lín xià

武林,下。

běn lì téng zhōu zhēn guàn qī nián lái shǔ

本隶藤州,贞观七年来属。

duò jiàn xià

隋建,下。

běn lì téng zhōu zhēn guàn shí sān nián lái shǔ

本隶藤州,贞观十三年来属。

dà tóng xià

大同,下。

yáng chuān

阳川。

xià

下。

běn yáng jiàn hòu gēng míng

本阳建,后更名。

xiàng zhōu xiàng jùn xià

象州象郡,下。

běn guì lín jùn wǔ dé sì nián yǐ shǐ ān jùn zhī yáng shòu guì lín zhì yǐ xiàng shān wèi zhōu míng

本桂林郡,武德四年以始安郡之阳寿、桂林置,以象山为州名。

zhēn guàn shí sān nián xǐ zhì wǔ huà dà lì shí yī nián fù zhì yáng shòu

贞观十三年徙治武化,大历十一年复治阳寿。

tǔ gòng yín téng qì

土贡:银、藤器。

hù wǔ qiān wǔ bǎi kǒu wàn bā bǎi jiǔ shí

户五千五百,口万八百九十。

xiàn sān yáng shòu xià

县三:阳寿,下。

wǔ dé sì nián xī guì lín zhì wǔ dé xī níng wǔ xian sān xiàn

武德四年析桂林置武德、西宁、武仙三县。

zhēn guàn shí èr nián shěng xī níng rù wǔ dé tiān bǎo yuán nián shěng wǔ dé rù yáng shòu

贞观十二年省西宁入武德,天宝元年省武德入阳寿。

wǔ xian xià

武仙,下。

qián fēng yuán nián shěng guì lín xiàn rù yān

干封元年省桂林县入焉。

wǔ huà

武化。

xià

下。

wǔ dé sì nián xī guì zhōu zhī jiàn líng zhì běn lì fēng zhōu hòu lì yàn zhōu

武德四年析桂州之建陵置,本隶封州,后隶晏州;

yòu xī yáng shòu zhì cháng fēng xiàn lì yàn zhōu

又析阳寿置长风县,隶晏州。

zhōu fèi xiàn jiē lái shǔ dà lì shí yī nián shěng zhǎng fēng rù yān

州废,县皆来属,大历十一年省长风入焉。

téng zhōu gǎn yì jùn xià

藤州感义郡,下。

běn yǒng píng jùn tiān bǎo yuán nián gēng míng

本永平郡,天宝元年更名。

tǔ gòng yín

土贡:银。

hù sān qiān jiǔ bǎi bā shí

户三千九百八十。

xiàn sì chán jīn zhōng xià

县四:镡津,中下。

chū zhōu zhì yǒng píng wú chán jīn yòu yǒu duò ān hè chuān níng rén děng xiàn jiē zhēn guàn hòu shěng bìng gēng zhì ér níng rén lì róng zhōu yǒng píng lì zhāo zhōu

初州治永平,无镡津,又有隋安、贺川、宁人等县,皆贞观后省并更置,而宁人隶容州,永平隶昭州。

yǒu qiān

有铅。

gǎn yì xià

感义,下。

běn chún mín wǔ dé zhōng gēng míng

本淳民,武德中更名。

yì chāng xià

义昌,下。

běn ān chāng zhì dé èr zài gēng míng

本安昌,至德二载更名。

níng fēng

宁风。

xià

下。

wǔ dé wǔ nián yǐ xiàn zhì yàn zhōu yǐ guì zhōu zhī guì píng lì zhī

武德五年以县置燕州,以贵州之桂平隶之。

zhēn guàn sān nián yòu yǐ téng zhōu zhī dà bīn lì zhī zēng lǐng zhǎng gōng tài chuān chí yáng lóng yáng sì xiàn zhì zhǎng gōng wǔ nián zhì xīn lè níng fēng liáng shí luō fēng sì xiàn

贞观三年又以藤州之大宾隶之,增领长恭、泰川、池阳、龙阳四县,治长恭, 五年置新乐、宁风、梁石、罗风四县。

qī nián gēng míng tài zhōu xǐ zhì níng fēng gèng chí yáng yuē chéng ēn fù yǐ téng zhōu zhī ān jī lì zhī

七年更名泰州,徙治宁风,更池阳曰承恩, 复以藤州之安基隶之;

yǐ liáng shí luō fēng lì téng zhōu

以梁石、罗风隶藤州;

shěng zhǎng gōng xiàn

省长恭县。

bā nián xǐ zhì ān jī fù wèi yàn zhōu

八年徙治安基,复为燕州。

shí èr nián shěng lóng yáng chéng ēn èr xiàn

十二年省龙阳、承恩二县。

shí bā nián zhōu fèi yǐ níng fēng lái shǔ

十八年州废,以宁风来属。

hòu shěng xīn lè ān jī liáng shí luō fēng

后省新乐、安基、梁石、罗风。

yán zhōu cháng lè jùn xià

岩州常乐郡,下。

diào lù èr nián xī héng guì èr zhōu zhì yǐ yán gāng zhī běi yīn wèi míng

调露二年析横、贵二州置,以岩冈之北因为名。

tiān bǎo yuán nián yuē ān lè jùn zhì dé èr zài gēng míng

天宝元年曰安乐郡,至德二载更名。

tǔ gòng jīn

土贡:金。

hù qiān yī bǎi yī shí

户千一百一十。

xiàn sì cháng lè xià

县四:常乐,下。

běn ān lè xiāo xǐ fēn xīng dé xiàn zhì

本安乐,萧铣分兴德县置。

zhēn guàn yuán nián shěng qián fēng yuán nián fù zhì lì yù lín zhōu yǒng lóng yuán nián lái shǔ

贞观元年省,干封元年复置,隶郁林州,永隆元年来属。

zhì dé èr zài gēng míng

至德二载更名。

ēn fēng xià

恩封,下。

běn fú lóng dòng dāng láo yi èr zhōu zhī jìng diào lù èr nián yǔ gāo chéng shí yán tóng zhì

本伏龙洞,当牢、宜二州之境,调露二年与高城、石岩同置。

gāo chéng xià

高城,下。

yǐ gāo chéng shuǐ míng

以高城水名。

shí yán

石岩。

xià

下。

yí zhōu lóng shuǐ jùn xià

宜州龙水郡,下。

táng kāi zhì běn yuè zhōu qián fēng zhōng gēng míng

唐开置,本粤州,干封中更名。

yǒu yín dān shā

有银、丹沙。

hù qiān èr bǎi èr shí kǒu sān qiān èr bǎi sān shí

户千二百二十, 口三千二百三十。

xiàn sì lóng shuǐ xià

县四:龙水,下。

yá shān xià

崖山,下。

dōng xǐ xià

东玺,下。

tiān hé xià

天河,下。

yōng guǎn suǒ lǐng yòu yǒu xiǎn zhōu wǔ zhōu chén zhōu hòu jiē fèi shěng

邕管所领, 又有显州、武州、沈州,后皆废省。

ráng zhōu lín tán jùn xià

瀼州临潭郡,下。

zhēn guàn shí èr nián qīng píng gōng li hóng jié kāi yí liáo zhì

贞观十二年,清平公李弘节开夷獠置。

hù qiān liù bǎi liù shí liù

户千六百六十六。

xiàn sì ráng jiāng xià

县四:瀼江,下。

bō líng xià

波零,下。

hú shān xià

鹄山,下。

hóng yuǎn

弘远。

xià

下。

zhēn yuán hòu zhōu xiàn míng cún ér yǐ

贞元后州、县名存而已。

lóng zhōu fú nán jùn xià

笼州扶南郡,下。

zhēn guàn shí èr nián li hóng jié zhāo wèi shēng mán zhì

贞观十二年,李弘节招慰生蛮置。

hù sān qiān liù bǎi liù shí qī

户三千六百六十七。

xiàn qī wǔ qín xià

县七: 武勤,下。

wǔ lǐ xià

武礼,下。

luō lóng xià

罗笼,下。

fú nán xià

扶南,下。

lóng é xià

龙额,下。

wǔ guān xià

武观,下。

wǔ jiāng xià

武江,下。

tián zhōu héng shān jùn xià

田州横山郡,下。

kāi yuán zhōng kāi mán dòng zhì zhēn yuán èr shí yī nián fèi hòu fù zhì

开元中开蛮洞置,贞元二十一年废,后复置。

hù sì qiān yī bǎi liù shí bā

户四千一百六十八。

xiàn wǔ dōu jiù xià

县五:都救,下。

huì jiā xià

惠佳,下。

wǔ lóng xià

武龙,下。

héng shān xià

横山,下。

rú lài

如赖。

xià

下。

huán zhōu zhěng píng jùn xià

环州整平郡,下。

zhēn guàn shí èr nián li hóng jié kāi tuò shēng mán zhì

贞观十二年,李弘节开拓生蛮置。

xiàn bā zhèng píng xià

县八:正平,下。

fú líng xià

福零, 下。

lóng yuán xià

龙源,下。

ráo miǎn xià

饶勉,下。

sī ēn xià

思恩,下。

wǔ shí xià

武石,下。

gē liáng xià

歌良,下。

dōu méng

都蒙。

xià

下。

guì zhōu shǐ ān jùn zhōng dōu dū fǔ

桂州始安郡,中都督府。

zhì dé èr zài gèng jùn yuē jiàn líng hòu fù gù míng

至德二载更郡曰建陵,后复故名。

tǔ gòng yín tóng qì jīng pí xuē diàn

土贡:银、铜器、 麖皮𫖇、簟。

hù wàn qī qiān wǔ bǎi kǒu qī wàn yī qiān yī shí bā

户万七千五百,口七万一千一十八。

xiàn shí yī yǒu jīng lüè jūn

县十一:有经略军。

lín guì shàng

临桂,上。

běn shǐ ān wǔ dé sì nián zhì fú lù xiàn zhēn guàn bā nián shěng rù yān gēng míng

本始安,武德四年置福禄县,贞观八年省入焉,更名。

yǒu xiāng sī dài cháng shòu yuán nián zhù fēn xiāng sī shuǐ shǐ dōng xī liú

有相思埭,长寿元年筑,分相思水使东西流。

yòu dōng nán yǒu huí tāo dī yǐ hàn guì shuǐ zhēn yuán shí sì nián zhù

又东南有回涛堤,以捍桂水,贞元十四年筑。

yǒu hóu shān

有侯山。

lǐ dìng zhōng

理定,中。

běn xīng ān wǔ dé sì nián zhì xuān fēng xiàn zhēn guàn shí èr nián shěng rù yān

本兴安,武德四年置宣风县,贞观十二年省入焉。

zhì dé èr zài gēng míng

至德二载更名。

xi shí lǐ yǒu líng qú yǐn lí shuǐ gù qín shǐ lù suǒ záo hòu fèi

西十里有灵渠, 引漓水,故秦史禄所凿,后废。

bǎo lì chū guān chá shǐ li bó lì dǒu mén shí bā yǐ tōng cáo é yòu fèi

宝历初,观察使李渤立斗门十八以通漕,俄又废。

xián tōng jiǔ nián cì shǐ yú mèng wēi yǐ shí wèi huá dī xuān sì shí lǐ zhí dà mù wèi dǒu mén zhì shí bā zhòng nǎi tōng jù zhōu

咸通九年,刺史鱼孟威以石为铧堤,亘四十里,植大木为斗门,至十八重,乃通巨舟。

líng chuān zhōng

灵川,中。

lóng shuò èr nián xī shǐ ān zhì

龙朔二年析始安置。

yáng shuò zhōng xià

阳朔,中下。

wǔ dé sì nián zhì guī yì xiàn zhēn guàn yuán nián shěng rù yān

武德四年置归义县,贞观元年省入焉。

lì pǔ zhōng xià

荔浦,中下。

wǔ dé sì nián yǐ shǐ ān jùn zhī lì pǔ jiàn líng duò huà sān xiàn zhì lì zhōu yòu xī zhì chóng rén chún yì dōng qū sān xiàn

武德四年,以始安郡之荔浦、建陵、隋化三县置荔州,又析置崇仁、纯义、东区三县。

wǔ nián yǐ duò huà dōng qū lì nán gōng zhōu zhēn guàn yuán nián yǐ jiàn líng lì yàn zhōu

五年以隋化、东区隶南恭州,贞观元年以建陵隶晏州。

shí èr nián zhōu fèi yǐ lì pǔ chóng rén lái shǔ

十二年州废,以荔浦、崇仁来属。

chóng rén hòu shěng chún yì lì méng zhōu

崇仁后省,纯义隶蒙州。

fēng shuǐ zhōng xià

丰水,中下。

běn yǒng fēng lì zhāo zhōu wǔ dé sì nián xī yáng shuò zhì hòu lái shǔ

本永丰,隶昭州,武德四年析阳朔置,后来属。

cháng qìng sān nián gēng míng

长庆三年更名。

xiū rén zhōng xià

修仁,中下。

běn jiàn líng zhēn guàn yuán nián zhì yàn zhōu bìng zhì wǔ lóng wǔ huà cháng fēng sān xiàn

本建陵,贞观元年置晏州,并置武龙、武化、长风三县。

shí èr nián zhōu fèi shěng wǔ lóng yǐ wǔ huà cháng fēng lì xiàng zhōu jiàn líng lái shǔ

十二年州废,省武龙,以武化、长风隶象州,建陵来属。

cháng qìng sān nián gēng míng

长庆三年更名。

gōng huà zhōng xià

恭化,中下。

běn chún huà wǔ dé sì nián xī shǐ ān zhì yǒng zhēn yuán nián gēng míng

本纯化,武德四年析始安置,永贞元年更名。

yǒng fú zhōng xià

永福,中下。

wǔ dé sì nián xī shǐ ān zhì

武德四年析始安置。

quán yì zhōng xià

全义,中下。

běn lín yuán wǔ dé sì nián xī shǐ ān zhì dà lì sān nián gēng míng

本临源,武德四年析始安置,大历三年更名。

古。

qián níng èr nián xī mù huà zhì

干宁二年析慕化置。

wú zhōu cāng wú jùn xià

梧州苍梧郡,下。

wǔ dé sì nián yǐ jìng zhōu zhī cāng wú háo jìng kāi jiāng zhì

武德四年以静州之苍梧、豪静、开江置。

tǔ gòng yín bái shí yīng

土贡:银、白石英。

hù qiān èr bǎi jiǔ

户千二百九。

xiàn sān cāng wú xià

县三:苍梧,下。

zhēn guàn bā nián yǐ hè zhōu zhī suí yuè lái shǔ

贞观八年以贺州之绥越来属。

shí èr nián shěng háo jìng qí hòu yòu shěng suí yuè ér kāi jiāng fù lì fù zhōu

十二年省豪静,其后又省绥越,而开江复隶富州。

róng chéng xià

戎城,下。

běn lì téng zhōu yǒng huī zhōng lái shǔ

本隶藤州,永徽中来属。

guāng huà sì nián mǎ yīn biǎo yǐ xiàn lì guì zhōu

光化四年,马殷表以县隶桂州。

mèng líng

孟陵。

xià

下。

běn měng líng lì téng zhōu xiāo xǐ zhì

本猛陵,隶藤州,萧铣置。

zhēn guàn bā nián lái shǔ gēng míng

贞观八年来属,更名。

guāng huà zhōng mǎ yīn biǎo yǐ xiàn lì guì zhōu

光化中,马殷表以县隶桂州。

hè zhōu lín hè jùn xià

贺州临贺郡,下。

běn suí yuè jùn wǔ dé sì nián yǐ shǐ ān jùn zhī fù chuān xī píng jùn zhī guì lǐng líng líng jùn zhī féng chéng cāng wú jùn zhī fēng yáng zhì

本绥越郡,武德四年,以始安郡之富川、熙平郡之桂岭、零陵郡之冯乘、苍梧郡之封阳置。

tǔ gòng yín

土贡:银。

hù sì qiān wǔ bǎi wǔ shí èr kǒu èr wàn wǔ bǎi qī shí

户四千五百五十二,口二万五百七十。

xiàn liù lín hè xià

县六:临贺,下。

wǔ dé sì nián zhì

武德四年置。

dōng yǒu tóng yě zài jú shān

东有铜冶,在橘山。

guì lǐng xià

桂岭,下。

cháo gāng chéng gāng jiē yǒu tiě

朝冈、程冈皆有铁。

féng chéng xià

冯乘,下。

yǒu lì píng guān yǒu xī yě sān

有荔平关,有锡冶三。

fēng yáng xià

封阳,下。

zhēn guàn yuán nián shěng jiǔ nián fù zhì

贞观元年省,九年复置。

fù chuān xià

富川,下。

yǒu fù shuǐ

有富水。

tiān bǎo zhōng gēng míng fù shuǐ hòu fù gù míng

天宝中更名富水,后复故名。

yǒu xī yǒu zhōng rǔ xué sān

有锡,有钟乳穴三。

dàng shān

荡山。

xià

下。

tiān bǎo hòu zhì

天宝后置。

lián zhōu lián shān jùn xià

连州连山郡,下。

běn xī píng jùn tiān bǎo yuán nián gēng míng

本熙平郡,天宝元年更名。

tǔ gòng chì qián zhú zhù liàn bái zhù xì bù zhōng rǔ shuǐ yín dān shā bái là

土贡:赤钱、竹纻练、白纻细布、 钟乳、水银、丹沙、白镴。

hù sān wàn èr qiān èr bǎi yī shí kǒu shí sì wàn sān qiān wǔ bǎi sān shí sān

户三万二千二百一十,口十四万三千五百三十三。

xiàn sān guì yáng shàng

县三: 桂阳,上。

yǒu guì yáng shān běn líng shān tiān bǎo bā zài gēng míng

有桂阳山,本灵山,天宝八载更名。

yǒu yín yǒu tiě

有银,有铁。

yáng shān zhōng xià

阳山,中下。

yǒu tiě yǒu gù qín huáng xī guān

有铁, 有故秦湟溪关。

lián shān

连山。

zhōng

中。

yǒu jīn yǒu tóng yǒu tiě

有金,有铜,有铁。

liǔ zhōu lóng chéng jùn xià

柳州龙城郡,下。

běn kūn zhōu wǔ dé sì nián yǐ shǐ ān jùn zhī mǎ píng zhì shì nián gēng míng nán kūn zhōu zhēn guàn bā nián yòu yǐ de dāng liǔ xīng gēng míng

本昆州,武德四年以始安郡之马平置,是年,更名南昆州, 贞观八年又以地当柳星更名。

tǔ gòng yín rán shé dǎn

土贡:银、蚺蛇胆。

hù èr qiān èr bǎi sān shí èr kǒu wàn yī qiān wǔ bǎi wǔ shí

户二千二百三十二,口万一千五百五十。

xiàn wǔ mǎ píng xià

县五:马平,下。

wǔ dé sì nián xī zhì xīn píng wén ān hè shuǐ guī dé sì xiàn xún gēng míng guī dé yuē xiū dé wén ān yuē yuè shā

武德四年析置新平、文安、贺水、归德四县,寻更名归德曰修德,文安曰乐沙。

bā nián yǐ hè shuǐ lì chéng zhōu

八年以贺水隶澄州。

zhēn guàn qī nián shěng yuè shā jiǔ nián zhì yá shān xiàn shí èr nián shěng xīn píng

贞观七年省乐沙,九年置崖山县,十二年省新平。

qí hòu yòu shěng yá shān yǐ xiū dé lì yán zhōu

其后又省崖山,以修德隶严州。

lóng chéng xià

龙城,下。

wǔ dé sì nián zhì lóng zhōu bìng zhì liǔ lǐng xiàn

武德四年置龙州,并置柳岭县。

zhēn guàn qī nián zhōu fèi shěng liǔ lǐng yǐ lóng chéng lái shǔ

贞观七年州废,省柳岭,以龙城来属。

xiàng xià

象,下。

běn lì guì zhōu hòu lái shǔ

本隶桂州,后来属。

luò cáo xià

洛曹, 下。

běn luò fēng yuán hé shí sān nián gēng míng

本洛封,元和十三年更名。

luò róng

洛容。

xià

下。

zhēn guàn zhōng zhì

贞观中置。

fù zhōu kāi jiāng jùn xià

富州开江郡,下。

běn jìng zhōu lóng píng jùn wǔ dé sì nián yǐ shǐ ān jùn zhī lóng píng háo jìng cāng wú jùn zhī cāng wú zhì zhēn guàn bā nián gēng míng

本静州龙平郡,武德四年,以始安郡之龙平、豪静,苍梧郡之苍梧置,贞观八年更名。

tǔ gòng yín bān bù

土贡:银、班布。

hù qiān sì bǎi liù shí kǒu bā qiān wǔ bǎi bā shí liù

户千四百六十,口八千五百八十六。

xiàn sān lóng píng xià

县三:龙平,下。

wǔ dé sì nián xī zhì bó láo guī huà ān lè kāi jiāng sì xiàn xún yǐ cāng wú háo jìng kāi jiāng lì wú zhōu jiǔ nián shěng ān lè guī huà bó láo

武德四年析置博劳、归化、安乐、开江四县,寻以苍梧、豪静、 开江隶梧州,九年省安乐、归化、博劳。

sī qín xià

思勤,下。

tiān bǎo hòu zhì

天宝后置。

mǎ jiāng

马江。

xià

下。

běn kāi jiāng hòu lì wú zhōu yòu fù lì liǔ zhōu

本开江, 后隶梧州,又复隶柳州。

cháng qìng sān nián gēng míng

长庆三年更名。

zhāo zhōu píng lè jùn xià

昭州平乐郡,下。

běn lè zhōu wǔ dé sì nián yǐ shǐ ān jùn zhī píng lè zhì zhēn guàn bā nián gēng míng

本乐州,武德四年以始安郡之平乐置,贞观八年更名。

tǔ gòng yín

土贡: 银。

hù sì qiān jiǔ bǎi yī shí bā kǒu wàn èr qiān liù bǎi jiǔ shí yī

户四千九百一十八,口万二千六百九十一。

xiàn sān píng lè xià

县三:平乐,下。

yǐ píng yào shuǐ míng zhī

以平乐水名之。

yǒu zhōng rǔ xué sān

有钟乳穴三。

wǔ dé sì nián xī zhì shā tíng xiàn zhēn guàn qī nián shěng shā tíng

武德四年析置沙亭县,贞观七年省沙亭。

gōng chéng xià

恭城,下。

xiāo xǐ zhì

萧铣置。

yǒu zhōng rǔ xué shí èr zài yín zhàng shān

有钟乳穴十二,在银帐山。

yǒng píng

永平。

xià

下。

běn lì téng zhōu hòu lái shǔ

本隶藤州,后来属。

méng zhōu méng shān jùn xià

蒙州蒙山郡,下。

běn nán gōng zhōu wǔ dé wǔ nián xī lì zhōu zhī duò huà zhì zhēn guàn bā nián gēng míng

本南恭州,武德五年析荔州之隋化置,贞观八年更名。

tǔ gòng fū jīn yín

土贡: 麸金、银。

hù qiān wǔ shí jiǔ kǒu wǔ qiān jiǔ bǎi sān shí sān

户千五十九,口五千九百三十三。

xiàn sān lì shān xià

县三:立山,下。

běn duò huà wǔ dé wǔ nián gēng míng

本隋化,武德五年更名;

yòu xī zhì qīn zhèng xiàn zhēn guàn shí èr nián shěng

又析置钦政县,贞观十二年省。

dōng qū xià

东区,下。

wǔ dé wǔ nián xī lì shān zhì

武德五年析立山置。

zhēn guàn liù nián lì yàn zhōu shí nián lái shǔ

贞观六年隶燕州,十年来属。

zhèng yì

正义。

xià

下。

běn chún yì lì yàn zhōu shí nián lái shǔ

本纯义,隶燕州,十年来属。

yǒng zhēn yuán nián gēng míng

永贞元年更名。

yán zhōu xún dé jùn xià

严州循德郡,下。

qián fēng èr nián zhāo zhì shēng liáo yǐ qín gù guì lín jùn dì zhì

干封二年招致生獠,以秦故桂林郡地置。

tǔ gòng yín

土贡:银。

hù qiān bā bǎi wǔ shí jiǔ kǒu qī qiān wǔ shí yī

户千八百五十九,口七千五十一。

xiàn sān lái bīn xià

县三:来宾,下。

qián fēng èr nián zhì

干封二年置。

xún dé xià

循德,下。

běn lì liǔ zhōu hòu lái shǔ

本隶柳州, 后来属。

guī huà

归化。

xià

下。

qián fēng èr nián zhì

干封二年置。

róng zhōu róng shuǐ jùn xià

融州融水郡,下。

wǔ dé sì nián xī shǐ ān jùn zhī yì xī zhì

武德四年析始安郡之义熙置。

tǔ gòng jīn guì xīn

土贡:金、桂心。

hù qiān èr bǎi sān shí èr

户千二百三十二。

xiàn èr róng shuǐ xià

县二:融水,下。

běn yì xī wǔ dé sì nián xī zhì lín zāng huáng shuǐ ān xiū sān xiàn liù nián gēng míng

本义熙,武德四年析置临牂、黄水、安修三县,六年更名。

zhēn guàn shí sān nián shěng ān xiū rù lín zāng

贞观十三年省安修入临牂。

wǔ yáng

武阳。

xià

下。

tiān bǎo chū bìng huáng shuǐ lín zāng èr xiàn gēng zhì

天宝初并黄水、临牂二县更置。

sī táng zhōu wǔ láng jùn xià

思唐州武郎郡,下。

yǒng lóng èr nián xī gōng méng xiàng sān zhōu zhì

永隆二年析龚、蒙、象三州置。

kāi yuán èr shí sì nián wèi jī mí zhōu jiàn zhōng yuán nián wèi zhèng zhōu

开元二十四年为羁縻州, 建中元年为正州。

tǔ gòng yín

土贡:银。

hù bǎi sì shí yī

户百四十一。

xiàn èr wǔ láng xià

县二:武郎,下。

sī hé

思和。

xià

下。

běn píng yuán cháng qìng sān nián gēng míng

本平原, 长庆三年更名。

gǔ zhōu lè xìng jùn xià

古州乐兴郡,下。

zhēn guàn shí èr nián li hóng jié kāi yí liáo zhì

贞观十二年,李弘节开夷獠置。

tǔ gòng là

土贡:蜡。

hù èr bǎi bā shí wǔ

户二百八十五。

xiàn sān yào shān běn lè yù bǎo yìng yuán nián gēng míng

县三:乐山,本乐预,宝应元年更名。

gǔ shū xià

古书,下。

lè xìng

乐兴。

xià

下。

róng zhōu pǔ níng jùn xià dū dū fǔ

容州普宁郡,下都督府。

běn tóng zhōu wǔ dé sì nián yǐ hé pǔ jùn zhī běi liú pǔ níng zhì

本铜州,武德四年以合浦郡之北流、普宁置。

zhēn guàn bā nián gēng míng

贞观八年更名。

yuán hé zhōng xǐ zhì pǔ níng

元和中徙治普宁。

tǔ gòng yín dān shā shuǐ yín

土贡:银、丹沙、水银。

hù sì qiān jiǔ bǎi qī shí kǒu wàn qī qiān bā shí wǔ

户四千九百七十,口万七千八十五。

xiàn liù yǒu jīng lüè jūn

县六:有经略军。

pǔ níng xià

普宁,下。

běi liú xià

北流,下。

wǔ dé sì nián xī zhì háo shí dàng chāng nán liú líng chéng xīn ān wǔ xiàn

武德四年析置豪石、宕昌、南流、 陵城、新安五县。

zhēn guàn shí yī nián shěng xīn ān hòu yòu shěng háo shí dàng chāng

贞观十一年省新安,后又省豪石、宕昌。

běi sān shí lǐ yǒu guǐ mén guān liǎng shí xiāng duì zhōng kuò sān shí bù

北三十里有鬼门关,两石相对,中阔三十步。

líng chéng xià

陵城,下。

wèi lóng xià

渭龙,下。

wǔ dé sì nián xī pǔ níng zhì

武德四年析普宁置。

xīn dào xià

欣道,下。

běn níng rén lì téng zhōu

本宁人,隶藤州。

zhēn guàn èr shí sān nián gēng míng lái shǔ

贞观二十三年更名,来属。

lù chuān

陆川。

xià

下。

běn lì dōng é zhōu táng mò lái shǔ

本隶东峨州,唐末来属。

láo zhōu dìng chuān jùn xià

牢州定川郡,下。

běn yì zhōu wǔ dé èr nián yǐ bā shǔ jiǎo wài mán yí de zhì

本义州,武德二年以巴蜀徼外蛮夷地置。

zhēn guàn shí yī nián yǐ dōng běi yǒu láo shí yīn gēng míng xǐ zhì nán liú hòu fèi

贞观十一年以东北有牢石,因更名,徙治南流,后废。

qián fēng sān nián jiāng jūn wáng gǎo píng mán liáo fù zhì

干封三年,将军王杲平蛮獠复置。

tǔ gòng bù yín

土贡:布、 银。

hù qiān liù bǎi sì shí yī kǒu wàn yī qiān qī bǎi wǔ shí liù

户千六百四十一,口万一千七百五十六。

xiàn sān nán liú xià

县三:南流,下。

běn lì róng zhōu wǔ dé sì nián xī běi liú zhì nán liú dìng chuān láo chuān sān xiàn yǐ nán bǎi bù yǒu nán liú jiāng míng zhī qián fēng sān nián jiē lái shǔ

本隶容州,武德四年析北流置南流、定川、牢川三县,以南百步有南流江名之,干封三年皆来属。

dìng chuān xià

定川,下。

běn lì pān zhōu dìng chuān shuǐ míng zhī

本隶潘州,定川水名之。

dàng chuān

宕川。

xià

下。

běn lì pān zhōu yīn lú dàng shuǐ míng zhī

本隶潘州,因泸宕水名之。

bái zhōu nán chāng jùn xià

白州南昌郡,下。

běn nán zhōu wǔ dé sì nián yǐ hé pǔ jùn zhī hé pǔ de zhì liù nián gēng míng

本南州,武德四年以合浦郡之合浦地置,六年更名。

tǔ gòng jīn yín zhū

土贡: 金、银、珠。

hù èr qiān wǔ bǎi qī shí sì kǒu jiǔ qiān sì bǎi jiǔ shí bā

户二千五百七十四,口九千四百九十八。

xiàn sì bó bái xià

县四:博白,下。

wǔ dé sì nián zhì bìng zhì lǎng píng zhōu luó lóng háo chún liáng jiàn níng wǔ xiàn

武德四年置,并置朗平、周罗、龙豪、淳良、建宁五县。

zhēn guàn liù nián yǐ lián zhōu zhī dà dū lì zhī

贞观六年以廉州之大都隶之。

shí èr nián shěng láng píng chún liáng hòu yòu shěng dà dū

十二年省郎平、淳良,后又省大都。

dà lì bā nián yǐ lóng háo lì shùn zhōu

大历八年以龙豪隶顺州。

xī nán bǎi lǐ yǒu běi shù tān xián tōng zhōng

西南百里有北戍滩,咸通中。

ān nán dū hù gāo pián mù rén píng qí xiǎn shí yǐ tōng zhōu jí

安南都护高骈募人平其险石,以通舟楫。

jiàn níng xià

建宁,下。

zhōu luó xià

周罗,下。

nán chāng

南昌。

xià

下。

běn lì pān zhōu hòu lái shǔ

本隶潘州,后来属。

shùn zhōu shùn yì jùn xià

顺州顺义郡,下。

dà lì bā nián róng guǎn jīng lüè shǐ wáng hóng xī yù luō biàn bái sì zhōu zhì

大历八年,容管经略使王翃析禺、罗、辩、白四州置。

tǔ gòng yín

土贡: 银。

hù wǔ bǎi jiǔ

户五百九。

xiàn sì lóng huà xià

县四:龙化,下。

wǔ dé sì nián zhì yǐ xī yǒu lóng huà shuǐ míng zhī liù nián lì biàn zhōu

武德四年置,以西有龙化水名之,六年隶辩州。

wēn shuǐ xià

温水,下。

běn lì yù zhōu

本隶禺州。

nán hé xià

南河,下。

wǔ dé wǔ nián xī shí lóng zhì lì luō zhōu

武德五年析石龙置,隶罗州。

lóng háo

龙豪。

wǔ dé sì nián xī hé pǔ zhì lì bái zhōu

武德四年析合浦置,隶白州。

xiù zhōu cháng lín jùn xià

绣州常林郡,下。

běn lín zhōu wǔ dé sì nián yǐ yù lín jùn zhī ā lín xiàn jí yù píng xiàn de zhì liù nián gèng míng

本林州,武德四年以郁林郡之阿林县及郁平县地置,六年更名。

tǔ gòng jīn

土贡:金。

hù jiǔ qiān qī bǎi qī shí sān

户九千七百七十三。

xiàn sān cháng lín zhōng

县三:常林,中。

wǔ dé sì nián zhì yòu zhì luó xiù huáng huà guī chéng sān xiàn

武德四年置,又置罗绣、皇化、归诚三县。

zhēn guàn qī nián yǐ huáng huà lì xún zhōu shěng guī chéng

贞观七年以皇化隶浔州,省归诚。

ā lín zhōng xià

阿林,中下。

luó xiù

罗绣。

xià

下。

wǔ dé sì nián xī zhì lú yuè xiàn zhēn guàn liù nián xiàn fèi rù yān

武德四年析置卢越县,贞观六年县废入焉。

yù lín zhōu yù lín jùn xià

郁林州郁林郡,下。

běn yù zhōu lín dé èr nián xī guì zhōu zhī shí nán xīng dé yù píng zhì qián fēng yuán nián gēng míng

本郁州,麟德二年析贵州之石南、兴德、郁平置,干封元年更名。

tǔ gòng bù

土贡:布。

hù qiān jiǔ bǎi yī shí bā kǒu jiǔ qiān liù bǎi jiǔ shí jiǔ

户千九百一十八,口九千六百九十九。

xiàn sì yù píng xià

县四:郁平,下。

běn lì guì zhōu hòu lái shǔ

本隶贵州,后来属。

xīng yè xià

兴业,下。

lín dé èr nián xī shí nán zhì jiàn zhōng èr nián shěng shí nán rù yān

麟德二年析石南置,建中二年省石南入焉。

xīng dé xià

兴德,下。

xiāo xǐ xī shí nán zhì xún fèi

萧铣析石南置,寻废。

wǔ dé sì nián xī yù píng fù zhì

武德四年析郁平复置。

tán lì

潭栗。

xià

下。

dǎng zhōu níng rén jùn xià

党州宁仁郡,下。

běn yù lín zhōu de yǒng chún yuán nián kāi gǔ dǎng dòng zhì

本郁林州地,永淳元年开古党洞置。

tǔ gòng jīn yín

土贡:金、银。

hù qiān yī bǎi sì shí jiǔ kǒu qī qiān sì bǎi sì

户千一百四十九,口七千四百四。

xiàn bā fǔ ān xià

县八:抚安,下。

gǔ xī ōu de

古西瓯地。

shàn láo zhōng xià

善劳,中下。

shàn wén xià

善文,下。

níng rén xià

宁仁,下。

róng shān xià

容山,下。

běn ān rén yǒng chún èr nián xī dǎng zhōu zhì píng qín zhōu píng qín jùn lǐng ān rén huái yì fú yáng gǔ fú sì xiàn

本安仁,永淳二年析党州置平琴州平琴郡,领安仁、怀义、 福阳、古符四县。

chuí gǒng sān nián fèi shén lóng sān nián fù zhì

垂拱三年废,神龙三年复置。

zhì dé zhōng gēng ān rén yuē róng shān

至德中更安仁曰容山。

jiàn zhōng èr nián zhōu fèi xiàn jiē lái shǔ

建中二年州废,县皆来属。

huái yì xià

怀义,下。

fú yáng xià

福阳,下。

gǔ fú

古符。

xià

下。

dòu zhōu huái dé jùn xià

窦州怀德郡,下。

běn nán fú zhōu wǔ dé sì nián yǐ yǒng xī jùn zhī huái dé zhì

本南扶州,武德四年以永熙郡之怀德置。

yǐ liáo pàn qiáo zhì lóng zhōu hòu xǐ zhì xìn yì

以獠叛,侨治泷州, 后徙治信义。

zhēn guàn yuán nián zhōu fèi yǐ xiàn lì lóng zhōu

贞观元年州废,以县隶泷州。

èr nián fù zhì wǔ nián yòu fèi yǐ xiàn lì lóng zhōu

二年复置,五年又废,以县隶泷州。

liù nián fù zhì bā nián gēng míng

六年复置,八年更名。

tǔ gòng yín

土贡:银。

hù qiān yī shí jiǔ kǒu qī qiān sān bǎi sān shí jiǔ

户千一十九,口七千三百三十九。

xiàn sì xìn yì zhōng xià

县四:信义,中下。

wǔ dé sì nián zhì bìng xī zhì tán é xiàn wǔ nián yòu xī zhì tè liàng xiàn

武德四年置,并析置潭峨县,五年又析置特亮县。

huái dé zhōng xià

怀德,中下。

tán é xià

潭峨,下。

tè liàng

特亮。

xià

下。

yù zhōu wēn shuǐ jùn xià

禺州温水郡,下。

běn dōng é zhōu qián fēng sān nián jiāng jūn wáng gǎo zòu xī bái biàn dòu róng sì zhōu zhì zǒng zhāng èr nián gēng míng

本东峨州,干封三年,将军王杲奏析白、辩、窦、容四州置, 总章二年更名。

tǔ gòng yín

土贡:银。

hù sān qiān yī bǎi bā shí

户三千一百八十。

xiàn sì é shí xià

县四:峨石,下。

zǒng zhāng èr nián xī bái zhōu zhī wēn shuǐ zhì yǐ nán yǒu é shí míng zhī

总章二年析白州之温水置,以南有峨石名之。

luō biàn xià

罗辩,下。

běn lù chuān lì biàn zhōu hòu gēng míng

本陆川,隶辩州,后更名。

běn luō biàn dòng de

本罗辩洞地。

fú lái xià

扶莱,下。

wǔ dé wǔ nián xī xìn yì xiàn zhì lì dòu zhōu yǐ fú lái shuǐ míng zhī

武德五年析信义县置,隶窦州,以扶莱水名之。

zhēn guàn zhōng shěng hòu fù zhì

贞观中省,后复置。

dàng chāng

宕昌。

xià

下。

běn lì róng zhōu

本隶容州。

lián zhōu hé pǔ jùn xià

廉州合浦郡,下。

běn hé zhōu wǔ dé sì nián yuē yuè zhōu zhēn guàn bā nián gēng míng yǐ běn dà lián dòng de

本合州,武德四年曰越州,贞观八年更名,以本大廉洞地。

tǔ gòng yín

土贡:银。

hù sān qiān sān shí èr kǒu wàn sān qiān èr shí jiǔ

户三千三十二,口万三千二十九。

xiàn sì hé pǔ zhōng xià

县四:合浦,中下。

wǔ dé wǔ nián zhì ān chāng gāo chéng dà lián dà dū sì xiàn

武德五年置安昌、 高城、大廉、大都四县。

zhēn guàn liù nián zhì zhū chí xiàn

贞观六年置珠池县。

hòu yǐ dà dū lì bái zhōu

后以大都隶白州。

shí èr nián shěng zhū chí ān chāng rù yān

十二年省珠池、安昌入焉。

fēng shān xià

封山,下。

wǔ dé wǔ nián zhì jiāng zhōu bìng zhì dōng luō cài lóng èr xiàn

武德五年置姜州,并置东罗、蔡龙二县。

zhēn guàn shí nián zhōu fèi yǐ fēng shān dōng luō cài lóng lái shǔ

贞观十年州废,以封山、东罗、蔡龙来属。

hòu shěng dōng luō

后省东罗。

cài lóng xià

蔡龙,下。

yǐ cài lóng dòng míng zhī

以蔡龙洞名之。

zhēn guàn shí èr nián shěng gāo chéng xiàn rù yān

贞观十二年省高城县入焉。

dà lián

大廉。

xià

下。

yì zhōu lián chéng jùn xià

义州连城郡,下。

běn nán yì zhōu wǔ dé wǔ nián yǐ yǒng xī jùn zhī yǒng yè xiàn dì zhì

本南义州,武德五年以永熙郡之永业县地置。

zhēn guàn yuán nián zhōu fèi yǐ xiàn lì nán jiàn zhōu

贞观元年州废, 以县隶南建州。

èr nián fù zhì wǔ nián yòu fèi yǐ xiàn lì nán jiàn zhōu

二年复置,五年又废,以县隶南建州。

liù nián fù zhì hòu dì míng yì zhōu

六年复置,后第名义州。

tǔ gòng yín

土贡:银。

hù qiān yī bǎi yī shí kǒu qī qiān sān bǎi sān

户千一百一十,口七千三百三。

xiàn sān cén xī xià

县三:岑溪,下。

běn lóng chéng wǔ dé wǔ nián zhì bìng zhì ān yì yì chéng èr xiàn

本龙城,武德五年置, 并置安义、义城二县。

zhì dé zhōng gēng lóng chéng yuē cén xī

至德中更龙城曰岑溪。

qí hòu yòu shěng yì chéng

其后又省义城。

yǒu jùn shān

有郡山。

yǒng yè xià

永业,下。

běn ān yì zhì dé zhōng gēng míng

本安义,至德中更名。

lián chéng

连城。

xià

下。

wǔ dé wǔ nián xī lóng zhōu zhī zhèng yì zhì

武德五年析泷州之正义置。

ān nán zhōng dōu hù fǔ běn jiāo zhǐ jùn wǔ dé wǔ nián yuē jiāo zhōu zhì jiāo zhǐ

安南中都护府,本交趾郡,武德五年曰交州,治交趾。

diào lù yuán nián yuē ān nán dū hù fǔ zhì dé èr zài yuē zhèn nán dōu hù fǔ dà lì sān nián fù wèi ān nán

调露元年曰安南都护府, 至德二载曰镇南都护府,大历三年复为安南。

bǎo lì yuán nián xǐ zhì sòng píng

宝历元年徙治宋平。

tǔ gòng jiāo bīng láng jiāo gé rán shé dǎn cuì yǔ

土贡:蕉、槟榔、 鲛革、蚺蛇胆、翠羽。

hù èr wàn sì qiān èr bǎi sān shí kǒu jiǔ wàn jiǔ qiān liù bǎi wǔ shí èr

户二万四千二百三十,口九万九千六百五十二。

xiàn bā yǒu jīng lüè jūn

县八:有经略军。

sòng píng shàng

宋平,上。

wǔ dé sì nián zhì sòng zhōu bìng zhì hóng jiào nán dìng èr xiàn

武德四年置宋州,并置弘教、南定二县。

wǔ nián xī zhì jiāo zhǐ huái dé èr xiàn lì jiāo zhōu

五年析置交趾、怀德二县,隶交州。

liù nián yuē nán sòng zhōu

六年曰南宋州。

zhēn guàn yuán nián zhōu fèi shěng hóng jiào huái dé xǐ jiāo zhǐ yú gù nán cí zhōu lái shǔ

贞观元年州废,省弘教、怀德,徙交趾于故南慈州, 来属。

nán dìng běn lì sòng zhōu wǔ dé sì nián xī sòng píng zhì wǔ nián lì jiāo zhōu

南定,本隶宋州,武德四年析宋平置,五年隶交州。

dà lì wǔ nián shěng zhēn yuán bā nián fù zhì

大历五年省,贞元八年复置。

tài píng zhōng xià

太平,中下。

běn lóng píng wǔ dé sì nián zhì yǐ xiàn zhì lóng zhōu bìng zhì yì lián fēng xī èr xiàn zhì yì lián

本隆平,武德四年置,以县置隆州,并置义廉、封溪二县,治义廉。

liù nián yuē nán lóng zhōu

六年曰南隆州。

zhēn guàn yuán nián zhōu fèi shěng yì lián yǐ fēng xī lì fēng zhōu lóng píng lái shǔ

贞观元年州废,省义廉,以封溪隶峰州,隆平来属。

xiān tiān yuán nián gēng míng

先天元年更名。

jiāo zhǐ zhōng xià

交趾,中下。

wǔ dé sì nián zhì cí zhōu bìng zhì cí lián wū yán wǔ lì sān xiàn yǐ cí lián shuǐ yīn míng zhī

武德四年置慈州,并置慈廉、乌延、武立三县,以慈廉水因名之。

liù nián yuē nán cí zhōu

六年曰南慈州。

zhēn guàn yuán nián zhōu fèi shěng sān xiàn gēng zhì

贞观元年州废,省三县更置。

zhū yuān shàng

朱鸢,上。

wǔ dé sì nián zhì yuān zhōu bìng zhì gāo líng dìng ān èr xiàn

武德四年置鸢州, 并置高陵、定安二县。

zhēn guàn yuán nián zhōu fèi shěng gāo líng dìng ān yǐ zhū yuān lái shǔ

贞观元年州废,省高陵、定安,以朱鸢来属。

lóng biān zhōng xià

龙编,中下。

wǔ dé sì nián zhì lóng zhōu bìng zhì wǔ níng píng lè èr xiàn

武德四年置龙州,并置武宁、平乐二县。

zhēn guàn yuán nián zhōu fèi shěng wǔ níng píng lè yǐ lóng biān lì xiān zhōu zhōu fèi lái shǔ

贞观元年州废,省武宁、平乐,以龙编隶仙州,州废来属。

píng dào zhōng xià

平道,中下。

wǔ dé sì nián zhì dào zhōu bìng zhì chāng guó xiàn

武德四年置道州,并置昌国县。

liù nián yuē nán dào zhōu shì nián gēng míng xiān zhōu

六年曰南道州,是年更名仙州。

zhēn guàn shí nián zhōu fèi shěng chāng guó yǐ píng dào lái shǔ

贞观十年州废,省昌国,以平道来属。

wǔ píng

武平。

zhōng xià

中下。

běn lì dào zhōu wǔ dé wǔ nián lái shǔ

本隶道州,武德五年来属。

lù zhōu yù shān jùn xià

陆州玉山郡,下。

běn yù shān zhōu wǔ dé wǔ nián yǐ níng yuè jùn zhī ān hǎi yù shān zhì

本玉山州,武德五年以宁越郡之安海、玉山置。

zhēn guàn èr nián zhōu fèi xiàn lì qīn zhōu

贞观二年州废,县隶钦州。

gāo zōng shàng yuán èr nián fù zhì gēng míng

高宗上元二年复置,更名。

tǔ gòng yín dài mào yì pí cuì yǔ jiǎ xiāng

土贡:银、玳瑁、裛皮、翠羽、甲香。

hù sì bǎi jiǔ shí sì kǒu èr qiān liù bǎi qī shí sì

户四百九十四,口二千六百七十四。

xiàn sān wū léi xià

县三:乌雷,下。

huá qīng xià

华清,下。

běn yù shān tiān bǎo zhōng gēng míng

本玉山,天宝中更名。

níng hǎi

宁海。

xià

下。

běn ān hǎi

本安海。

wǔ dé sì nián yòu zhì hǎi píng xiàn zhēn guàn shí èr nián shěng

武德四年又置海平县,贞观十二年省。

zhì dé èr zài gēng míng

至德二载更名。

fēng zhōu chéng huà jùn xià dū dū fǔ

峰州承化郡,下都督府。

wǔ dé sì nián yǐ jiāo zhǐ jùn zhī jiā níng zhì

武德四年以交趾郡之嘉宁置。

tǔ gòng yín téng qì bái là rán shé dǎn dòu kòu

土贡:银、藤器、白镴、 蚺蛇胆、豆寇。

hù qiān jiǔ bǎi èr shí

户千九百二十。

xiàn wǔ jiā níng xià

县五:嘉宁,下。

wǔ dé sì nián zhì xīn chāng ān rén zhú gé shí dī sì xiàn yòu lǐng fēng xī xiàn

武德四年置新昌、安仁、竹格、 石堤四县,又领封溪县。

zhēn guàn yuán nián shěng shí dī fēng xī rù jiā níng hòu yòu shěng ān rén

贞观元年省石堤、封溪入嘉宁,后又省安仁。

chéng huà xià

承化,下。

xīn chāng xià

新昌,下。

zhēn guàn yuán nián shěng zhú gé xiàn rù yān

贞观元年省竹格县入焉。

sōng shān yuán hé hòu zhì

嵩山,元和后置。

zhū lǜ

珠绿。

yuán hé hòu zhì

元和后置。

ài zhōu jiǔ zhēn jùn xià

爱州九真郡,下。

tǔ gòng shā shī kǒng què wěi

土贡:纱、施、孔雀尾。

hù wàn sì qiān qī bǎi

户万四千七百。

xiàn liù jiǔ zhēn xià

县六:九真,下。

wǔ dé wǔ nián zhì sōng yuán yáng shān ān yù sān xiàn

武德五年置松源、杨山、安预三县。

zhēn guàn yuán nián shěng yáng shān ān yù jiǔ nián shěng sōng yuán

贞观元年省杨山、安预,九年省松源。

yǒu jīn yǒu shí qìng

有金, 有石磬。

ān shùn xià

安顺,下。

wǔ dé wǔ nián zhì shùn zhōu bìng xī zhì dōng hé jiàn chāng biān hé sān xiàn

武德五年置顺州,并析置东河、建昌、边河三县。

zhēn guàn yuán nián zhōu fèi shěng sān xiàn rù ān shùn lái shǔ

贞观元年州废,省三县入安顺,来属。

chóng píng xià

崇平,下。

běn lóng ān

本隆安。

wǔ dé wǔ nián zhì ān zhōu bìng zhì jiào shān jiàn dào dōu wò sān xiàn yòu zhì shān zhōu bìng zhì gāng shān zhēn rùn gǔ ān xī ān jiàn chū wǔ xiàn

武德五年置安州,并置教山、建道、 都握三县,又置山州,并置冈山、真润、古安、西安、建初五县。

zhēn guàn yuán nián fèi ān zhōu shěng jiào shān jiàn dào dōu wò rù lóng ān lái shǔ

贞观元年废安州, 省教山、建道、都握入隆安,来属;

yòu fèi shān zhōu shěng gāng shān zhēn rùn gǔ ān xī ān rù jiàn chū lái shǔ

又废山州,省冈山、真润、古安、西安入建初, 来属。

bā nián shěng jiàn chū

八年省建初。

xiān tiān yuán nián gèng lóng ān yuē chóng ān zhì dé èr zài yòu gēng míng

先天元年更隆安曰崇安,至德二载又更名。

jūn níng xià

军宁,下。

běn jūn ān wǔ dé wǔ nián yǐ xiàn zhì yǒng zhōu qī nián yuē dōu zhōu

本军安, 武德五年以县置永州,七年曰都州。

zhēn guàn yuán nián zhōu fèi lì nán líng zhōu

贞观元年州废,隶南陵州。

zhì dé èr zài gēng míng

至德二载更名。

rì nán xià

日南,下。

wǔ dé wǔ nián zhì jī zhōu yòu zhì jī shàn jīn wú fāng zǎi sān xiàn

武德五年置积州,又置积善、津梧、方载三县;

yòu yǐ yí fēng xiàn dì zhì qián zhēn zhōu bìng zhì jiǔ gāo jiàn zhèng zhēn níng sān xiàn

又以移风县地置前真州, 并置九皋、建正、真宁三县;

yòu yǐ xū pǔ xiàn zhì xū zhōu bìng zhì pān lóng rú hóu bó dú zhèn xīng sì xiàn

又以胥浦县置胥州,并置攀龙、如侯、博犊、镇星四县。

jiǔ nián gèng jī zhōu yuē nán líng zhōu zhēn guàn yuán nián yuē hòu zhēn zhōu

九年更积州曰南陵州,贞观元年曰后真州。

shì nián fèi qián zhēn zhōu shěng jiǔ gāo jiàn zhèng zhēn níng yǐ yí fēng lì nán líng zhōu

是年废前真州,省九皋、建正、真宁,以移风隶南陵州;

yòu fèi xū zhōu shěng pān lóng rú hóu bó dú zhèn xīng yǐ xū pǔ lì nán líng zhōu

又废胥州,省攀龙、如侯、博犊、镇星,以胥浦隶南陵州。

shí nián zhōu yì fèi yǐ jūn ān rì nán yí fēng xū pǔ lái shǔ tiān bǎo zhōng shěng yí fēng xū pǔ

十年州亦废,以军安、日南、移风、胥浦来属,天宝中省移风、胥浦。

cháng lín

长林。

xià

下。

běn wú biān

本无编。

huān zhōu rì nán jùn xià dū dū fǔ

驩州日南郡,下都督府。

běn nán dé zhōu wǔ dé bā nián yuē dé zhōu zhēn guàn yuán nián yòu gēng míng

本南德州,武德八年曰德州,贞观元年又更名。

tǔ gòng jīn jīn báo huáng xiè xiàng chǐ xī jiǎo shěn xiāng bān zhú

土贡: 金、金薄、黄屑、象齿、犀角、沈香、班竹。

hù jiǔ qiān liù bǎi yī shí jiǔ kǒu wǔ wàn bā bǎi yī shí bā

户九千六百一十九,口五万八百一十八。

xiàn sì jiǔ dé zhōng xià

县四:九德,中下。

wǔ dé wǔ nián zhì ān yuǎn yù luō guāng ān sān xiàn

武德五年置安远、昙罗、光安三县。

shì nián yǐ guāng ān zhì yuán zhōu yòu zhì shuǐ yuán ān yín hé lóng cháng jiāng sì xiàn

是年,以光安置源州, 又置水源、安银、河龙、长江四县。

zhēn guàn bā nián gēng míng ā zhōu

贞观八年更名阿州。

shí sān nián zhōu fèi shěng shuǐ yuán hé lóng cháng jiāng yǐ guāng ān ān yín lái shǔ

十三年州废,省水源、河龙、长江,以光安、安银来属。

ān yuǎn yù luō guāng ān ān yín hòu jiē shěng

安远、昙罗、光安、安银后皆省。

pǔ yáng xià

浦阳,下。

yuè cháng xià

越裳, 下。

wǔ dé wǔ nián zhì míng zhōu bìng zhì wàn ān míng hóng míng dìng sān xiàn

武德五年置明州,并置万安、明弘、明定三县;

yòu yǐ rì nán jùn zhī wén gǔ jīn níng èr xiàn zhì zhì zhōu bìng zhì xīn zhèn dū yuán èr xiàn

又以日南郡之文谷、金宁二县置智州,并置新镇、阇员二县。

zhēn guàn yuán nián gèng yuē nán zhì zhōu shěng xīn zhèn dū yuán

贞观元年更曰南智州,省新镇、阇员。

shí sān nián fèi míng zhōu shěng wàn ān míng hóng míng dìng rù yuè cháng lì zhì zhōu

十三年废明州,省万安、明弘、明定入越裳,隶智州。

hòu fèi zhì zhōu shěng wén gǔ jīn níng rù yuè cháng lái shǔ

后废智州,省文谷、金宁入越裳,来属。

chū yǐ duò lín yì jùn zhì lín zhōu bǐ jǐng jùn zhì qī zhōu

初以隋林邑郡置林州,比景郡置七州。

yòu gēng míng qī zhōu yuē nán jǐng zhōu zhēn guàn èr nián suí huái lín yì nǎi qiáo zhì huān zhōu zhī nán jìng lǐng bǐ jǐng zhū wú èr xiàn bìng zhì yóu wén xiàn

又更名七州曰南景州,贞观二年绥怀林邑, 乃侨治驩州之南境,领比景、朱吾二县,并置由文县。

bā nián dì míng jǐng zhōu

八年第名景州。

jiǔ nián zhì lín zhōu yì jì zhì huān zhōu zhī nán jìng lǐng lín yì jīn lóng hǎi jiè sān xiàn

九年置林州, 亦寄治驩州之南境,领林邑、金龙、海界三县。

yòu zhì shān zhōu lǐng lóng chí pén shān èr xiàn

又置山州,领龙池、盆山二县。

yǒu pǔ yáng shù

有浦阳戍。

hù qiān sān bǎi èr shí kǒu wǔ qiān èr bǎi

户千三百二十,口五千二百。

hòu wèi lóng chí jùn

后为龙池郡。

jiē zhēn yuán mò fèi

皆贞元末废。

huái huān

怀驩。

xià

下。

běn xián huan wǔ dé wǔ nián zhì huān zhōu bìng zhì ān rén fú yǎn xiāng jǐng xi yuán sì xiàn zhì ān rén

本咸欢,武德五年置驩州,并置安人、扶演、相景、西源四县,治安人。

zhēn guàn yuán nián gēng míng yǎn zhōu

贞观元年更名演州。

shí sān nián shěng xiāng jǐng

十三年省相景。

shí liù nián zhōu fèi shěng ān rén fú yǎn xi yuán yǐ xián huān lái shǔ

十六年州废,省安人、扶演、西源,以咸驩来属。

hòu gèng xián huān yuē huái huān

后更咸驩曰怀驩。

zhǎng zhōu wén yáng jùn xià

长州文杨郡,下。

táng zhì

唐置。

tǔ gòng jīn

土贡:金。

hù liù bǎi sì shí bā

户六百四十八。

xiàn sì wén yáng xià

县四:文阳,下。

tóng cài xià

铜蔡, 下。

cháng shān xià

长山,下。

qí cháng

其常。

xià

下。

fú lù zhōu táng lín jùn xià

福禄州唐林郡,下。

běn fú lù jùn zǒng zhāng èr nián zhì zhōu cì shǐ xiè fǎ chéng zhāo wèi shēng liáo kūn míng běi lóu děng qī qiān yú luò yǐ gù táng lín zhōu de zhì

本福禄郡,总章二年,智州刺史谢法成招慰生獠昆明、北楼等七千余落,以故唐林州地置。

dà zú yuán nián gēng míng ān wǔ zhōu zhì dé èr zài gèng jùn yuē táng lín qián yuán yuán nián fù zhōu gù míng

大足元年更名安武州,至德二载更郡曰唐林,干元元年复州故名。

tǔ gòng bái là zǐ gǔ

土贡:白镴、紫谷。

hù sān bǎi yī shí qī

户三百一十七。

xiàn sān róu yuǎn běn ān yuǎn zhì dé èr zài gēng míng

县三:柔远,本安远,至德二载更名。

táng lín táng chū yǐ táng lín ān yuǎn èr xiàn zhì táng lín zhōu hòu zhōu xiàn jiē fèi gēng zhì

唐林,唐初以唐林、安远二县置唐林州,后州、县皆废,更置。

fú lù

福禄。

xià

下。

tāng zhōu tāng quán jùn xià

汤州汤泉郡,下。

táng yǐ gù qín xiàng jùn dì zhì

唐以故秦象郡地置。

tǔ gòng jīn

土贡:金。

xiàn sān tāng quán xià

县三:汤泉,下。

lǜ shuǐ xià

绿水,下。

luō sháo

罗韶。

xià

下。

zhī zhōu xīn chéng jùn xià

芝州忻城郡,下。

táng zhì

唐置。

hù qiān èr bǎi kǒu wǔ qiān sān bǎi

户千二百,口五千三百。

xiàn qī xīn chéng xià

县七:忻城,下。

fù chuān xià

富川,下。

píng xī xià

平西,下。

lè guāng xià

乐光,下。

lè yàn xià

乐艳,下。

duō yún xià

多云,下。

sī lóng

思龙。

xià

下。

wǔ é zhōu wǔ é jùn xià

武峨州武峨郡,下。

táng zhì

唐置。

hù qiān bā bǎi wǔ shí kǒu wǔ qiān sān bǎi èr shí

户千八百五十,口五千三百二十。

xiàn qī wǔ é xià

县七:武峨,下。

rú mǎ xià

如马,下。

wǔ yì xià

武义,下。

wǔ yí xià

武夷,下。

wǔ yuán xià

武缘,下。

wǔ láo xià

武劳,下。

liáng shān

梁山。

xià

下。

yǎn zhōu lóng chí jùn xià

演州龙池郡,下。

běn zhōng yì jùn yòu yuē yǎn shuǐ jùn

本忠义郡,又曰演水郡。

zhēn guàn zhōng fèi guǎng dé èr nián xī huān zhōu fù zhì

贞观中废,广德二年析驩州复置。

tǔ gòng jīn

土贡:金。

hù qiān sì bǎi wǔ shí

户千四百五十。

xiàn qī zhōng yì xià

县七:忠义,下。

huái huān xià

怀驩,下。

lóng chí xià

龙池,下。

sī nóng xià

思农,下。

wǔ láng xià

武郎,下。

wǔ róng xià

武容,下。

wǔ jīn

武金。

xià

下。

wǔ ān zhōu wǔ qǔ jùn xià

武安州武曲郡,下。

tǔ gòng jīn zhāo xiá bù

土贡:金、朝霞布。

hù sì bǎi wǔ shí

户四百五十。

xiàn èr wǔ ān xià

县二:武安,下。

lín jiāng xià

临江, 下。

kāi yuán zhōng ān nán suǒ lǐng yǒu páng zhōu tǔ gòng kǒng què wěi zǐ gǔ

开元中安南所领有庞州,土贡:孔雀尾、紫谷;

yòu yǒu nán dēng zhōu

又有南登州。

hòu jiē fèi shěng

后皆废省。

yòu lǐng nán cǎi fǎng shǐ zhì guǎng zhōu

右岭南采访使,治广州。

dì lǐ qī xià

地理七下

jī mí zhōu

○羁縻州

táng xìng chū wèi xiá yú sì yí zì tài zōng píng tū jué xī běi zhū fān jí mán yí shāo shāo nèi shǔ jí qí bù luò liè zhì zhōu xiàn

唐兴,初未暇于四夷,自太宗平突厥,西北诸蕃及蛮夷稍稍内属,即其部落列置州县。

qí dà zhě wèi dū du fǔ yǐ qí shǒu lǐng wèi dū du cì shǐ jiē de shì xí

其大者为都督府,以其首领为都督、刺史,皆得世袭。

suī gòng fù bǎn jí duō bù shàng hù bù rán shēng jiào suǒ jì jiē biān zhōu dū du dū hù suǒ lǐng zhe yú lìng shì

虽贡赋版籍,多不上户部,然声教所暨,皆边州都督、都护所领,著于令式。

jīn lù zhāo xiáng kāi zhì zhī mù yǐ jiàn qí shèng

今录招降开置之目,以见其盛。

qí hòu huò chén huò pàn jīng zhì bù yī bù néng xiáng jiàn

其后或臣或叛,经制不一,不能详见。

tū jué huí hé dǎng xiàng tǔ yù hún lì guān nèi dào zhě wèi fǔ èr shí jiǔ zhōu jiǔ shí

突厥、回纥、党项、吐谷浑隶关内道者,为府二十九,州九十。

tū jué zhī bié bù jí xī qì dān mò hé jiàng hú gāo lí lì hé běi zhě wèi fǔ shí sì zhōu sì shí liù

突厥之别部及奚、契丹、靺鞨、降胡、高丽隶河北者, 为府十四,州四十六。

tū jué huí hé dǎng xiàng tǔ yù hún zhī bié bù jí qiū cí yú tián yān qí shū lēi hé xī nèi shǔ zhū hú xī yù shí liù guó lì lǒng yòu zhě wèi fǔ wǔ shí yī zhōu bǎi jiǔ shí bā

突厥、回纥、党项、吐谷浑之别部及龟兹、于阗、焉耆、疏勒、河西内属诸胡、西域十六国隶陇右者,为府五十一,州百九十八。

qiāng mán lì jiàn nán zhě wèi zhōu èr bǎi liù shí yī

羌、蛮隶剑南者,为州二百六十一。

mán lì jiāng nán zhě wèi zhōu wǔ shí yī lì lǐng nán zhě wèi zhōu jiǔ shí sān

蛮隶江南者,为州五十一,隶岭南者,为州九十三。

yòu yǒu dǎng xiàng zhōu èr shí sì bù zhī qí lì shǔ

又有党项州二十四,不知其隶属。

dà fán fǔ zhōu bā bǎi wǔ shí liù hào wèi jī mí yún

大凡府州八百五十六,号为羁縻云。

guān nèi dào

○关内道

tū jué zhōu shí jiǔ fǔ wǔ

突厥州十九,府五:

dìng xiāng dū du fǔ zhēn guàn sì nián xī xié lì bù wèi èr yǐ zuǒ bù zhì qiáo zhì níng shuò

定襄都督府,贞观四年析颉利部为二,以左部置,侨治宁朔。

lǐng zhōu sì zhēn guàn èr shí sān nián fēn zhū bù zhì zhōu sān

领州四:贞观二十三年分诸部置州三。

ā dé zhōu yǐ ā shǐ dé bù zhì

阿德州以阿史德部置。

zhí shī zhōu yǐ zhí shī bù zhì

执失州以执失部置。

sū nóng zhōu yǐ sū nóng bù zhì

苏农州以苏农部置。

bá yán zhōu

拔延州

yòu lì xià zhōu dū du fǔ

右隶夏州都督府

yún zhōng dū du fǔ zhēn guàn sì nián xī xié lì yòu bù zhì qiáo zhì shuò fāng jìng

云中都督府,贞观四年析颉利右部置,侨治朔方境。

lǐng zhōu wǔ zhēn guàn èr shí sān nián fēn zhū bù zhì zhōu sān

领州五:贞观二十三年分诸部置州三。

shè lì zhōu yǐ shè lì tǔ lì bù zhì

舍利州以舍利吐利部置。

ā shǐ nà zhōu yǐ ā shǐ nà bù zhì

阿史那州以阿史那部置。

chāo zhōu yǐ chāo bù zhì

绰州以绰部置。

sī bì zhōu bái dēng zhōu zhēn guàn mò lì yàn rán dū hù hòu fù lái shǔ

思壁州白登州贞观末隶燕然都护,后复来属。

sāng qián dū du fǔ lóng shuò sān nián fēn dìng xiāng zhì qiáo zhì shuò fāng

桑干都督府,龙朔三年分定襄置,侨治朔方。

lǐng zhōu sì zhēn guàn èr shí sān nián fēn zhū bù zhì zhōu sān

领州四:贞观二十三年分诸部置州三。

yù shè zhōu yǐ yù shè shī bù zhì chū lì dìng xiāng hòu lái shǔ

郁射州以郁射施部置, 初隶定襄,后来属。

yì shī zhōu yǐ duō de yì shī bù zhì

艺失州以多地艺失部置。

bēi shī zhōu yǐ bēi shī bù zhì chū lì dìng xiāng hòu lái shǔ

卑失州以卑失部置,初隶定襄, 后来属。

huà lüè zhōu hū yán dū du fǔ zhēn guàn èr shí nián zhì

叱略州呼延都督府,贞观二十年置。

lǐng zhōu sān zhēn guàn èr shí sān nián fēn zhū bù zhì zhōu sān

领州三:贞观二十三年分诸部置州三。

hè lǔ zhōu yǐ hè lǔ bù zhì chū lì yún zhōng dū du hòu lái shǔ

贺鲁州,以贺鲁部置,初隶云中都督,后来属。

gé luó zhōu yǐ gé luó yì dá bù zhì chū lì yún zhōng dū du hòu lái shǔ diē zhōu chū wèi dū du fǔ lì běi tíng hòu wèi zhōu lái shǔ

葛逻州,以葛逻、挹怛部置, 初隶云中都督,后来属跌州初为都督府,隶北庭,后为州,来属。

yòu lì chán yú dū hù fǔ

右隶单于都护府。

xīn lí zhōu zhēn guàn èr shí sān nián yǐ chē bí kè hán zhī zǐ jié màn tuó bù zhì

新黎州贞观二十三年以车鼻可汗之子羯漫陀部置。

chū wèi dū du fǔ hòu wèi zhōu

初为都督府,后为州。

hún hé zhōu yǒng huī yuán nián yǐ chē bí kè hán yú zhòng gē luó lù zhī wū dé jiān shān zuǒ xiāng bù luò zhì

浑河州永徽元年,以车鼻可汗余众歌逻禄之乌德鞬山左厢部落置。

láng shān zhōu yǒng huī yuán nián yǐ gē luó lù yòu xiāng bù luò zhì wèi dū du fǔ lì yún zhōng dū hù

狼山州永徽元年以歌逻禄右厢部落置,为都督府,隶云中都护。

xiǎn qìng sān nián wèi zhōu lái shǔ

显庆三年为州,来属。

jiān kūn dū du fǔ zhēn guàn èr shí sān nián yǐ shā bō luō yè hù bù luò zhì

坚昆都督府, 贞观二十三年以沙钵罗叶护部落置。

yòu lì ān běi dōu hù fǔ

右隶安北都护府。

huí hé zhōu shí bā fǔ jiǔ

回纥州十八,府九。

zhēn guàn èr shí èr nián fēn huí hé zhū bù luò zhì

贞观二十二年分回纥诸部落置。

yàn rán zhōu yǐ duō làn gě bù de zhì chū wèi dū du fǔ jí jī lù jī tián zhú lóng sān zhōu lì yàn rán dū hù

燕然州以多滥葛部地置,初为都督府,及鸡鹿、鸡田、烛龙三州,隶燕然都护。

kāi yuán yuán nián lái shǔ qiáo zhì huí lè

开元元年来属,侨治回乐。

jī lù zhōu yǐ xī jié bù zhì qiáo zhì huí lè

鸡鹿州以奚结部置,侨治回乐。

jī tián zhōu yǐ ā diē bù zhì qiáo zhì huí lè

鸡田州以阿跌部置, 侨治回乐。

dōng gāo lán zhōu yǐ hún bù zhì chū wèi dū du fǔ bìng yǐ yán tuó yú zhòng zhì qí lián zhōu hòu ba dū du yòu fēn dōng xī zhōu yǒng huī sān nián jiē fèi

东皋兰州以浑部置,初为都督府,并以延陀余众置祁连州,后罢都督, 又分东、西州,永徽三年皆废。

hòu fù zhì dōng gāo lán zhōu qiáo zhì míng shā

后复置东皋兰州,侨治鸣沙。

zhú lóng zhōu zhēn guàn èr shí sān nián xī hàn hǎi dū du zhī jué luō wù bù zhì qiáo zhì wēn chí

烛龙州贞观二十三年析瀚海都督之掘罗勿部置,侨治温池。

yān shān zhōu qiáo zhì wēn chí

燕山州侨治温池。

yòu lì líng zhōu dū du fǔ

右隶灵州都督府。

dá hún dū du fǔ yǐ yán tuó bù luò zhì qiáo zhì níng shuò

达浑都督府,以延陀部落置,侨治宁朔。

lǐng zhōu wǔ gū yǎn zhōu bù qì ruò zhōu xī dàn zhōu yǒng huī zhōng shōu yán tuó sàn wáng bù luò zhì

领州五:姑衍州步讫若州嵠弹州永徽中收延陀散亡部落置。

gǔ zhōu dī sù zhōu

鹘州低粟州。

ān huà zhōu dū dū fǔ qiáo zhì shuò fāng

安化州都督府侨治朔方。

níng shuò zhōu dū du fǔ qiáo zhì shuò fāng

宁朔州都督府侨治朔方。

pú gù zhōu dū dū fǔ qiáo zhì shuò fāng

仆固州都督府侨治朔方。

yòu lì xià zhōu dū du fǔ

右隶夏州都督府。

yú xī zhōu yǐ qì xīn bù zhì

榆溪州以契芯部置。

tián yán zhōu yǐ bái bù zhì

寘颜州以白部置。

jū yán zhōu yǐ bái bié bù zhì

居延州以白别部置。

jī luò zhōu běn gāo quē zhōu yǐ hú sà bù zhì

稽落州本高阙州,以斛萨部置。

yǒng huī yuán nián fèi gāo quē zhōu gēng zhì jī luò zhōu hòu yòu fèi sān nián yǐ ā tè bù fù zhì

永徽元年废高阙州,更置稽落州,后又废,三年以阿特部复置。

yú wú zhōu běn xuán quē zhōu zhēn guàn zhōng yǐ gǔ lì gàn bù zhì lóng shuò zhōng gēng míng

余吾州本玄阙州,贞观中以骨利干部置,龙朔中更名。

jùn jī zhōu xian è zhōu chū lì hàn hǎi dū hù hòu lái shǔ

浚稽州仙萼州初隶瀚海都护,后来属。

hàn hǎi dū du fǔ yǐ huí hé bù zhì

瀚海都督府以回纥部置。

jīn wēi dū du fǔ yǐ pú gù bù zhì

金微都督府以仆固部置。

yōu líng dū du fǔ yǐ bá yě gǔ bù zhì

幽陵都督府以拔野古部置。

guī lín dū du fǔ zhēn guàn èr nián yǐ tóng luó bù luò zhì

龟林都督府贞观二年以同罗部落置。

jiān kūn dū du fǔ yǐ jié gǔ bù zhì

坚昆都督府以结骨部置。

yòu lì ān běi dōu hù fǔ

右隶安北都护府。

dǎng xiàng zhōu wǔ shí yī fǔ shí wǔ zhēn guàn sān nián qiú zhǎng xì fēng bù lài nèi fù qí hòu zhū xìng qiú zhǎng xiāng shuài yì nèi fù jiē liè qí de zhì zhōu xiàn lì sōng zhōu dū dū fǔ

党项州五十一,府十五:贞观三年,酋长细封步赖内附,其后诸姓酋长相率亦内附,皆列其地置州县,隶松州都督府。

wǔ nián yòu kāi qí de zhì zhōu shí liù xiàn sì shí qī

五年又开其地置州十六,县四十七;

yòu yǐ tuò bá chì cí bù zhì zhōu sān shí èr

又以拓拔赤词部置州三十二。

qián fēng èr nián yǐ tǔ bō rù kòu fèi dōu liú jué diào còu bān fú qì ěr huáng lǜ chà děng shí èr zhōu xián hēng èr nián yòu fèi cán lí èr zhōu

干封二年以吐蕃入寇,废都、流、厥、调、凑、般、匐、 器、迩、锽、率、差等十二州,咸亨二年又废蚕、黎二州。

lù shān zhī luàn hé lǒng xiàn tǔ fán nǎi xǐ dǎng xiàng zhōu suǒ cún zhě yú líng qìng yín xià zhī jìng

禄山之乱,河、陇陷吐蕃,乃徙党项州所存者于灵、庆、银、夏之境。

qīng sāi zhōu guī dé zhōu qiáo zhì yín zhōu jìng

清塞州归德州侨治银州境。

lán chí dū du fǔ fāng chí dū du fǔ xiāng xìng dū du fǔ yǒng píng dū du fǔ xù dìng dū dū fǔ qīng níng dū du fǔ zhōng shùn dū du fǔ níng bǎo dū du fǔ jìng sāi dū du fǔ wàn jí dū du fǔ lè róng zhōu dū dū fǔ

兰池都督府芳池都督府相兴都督府永平都督府旭定都督府清宁都督府忠顺都督府宁保都督府静塞都督府万吉都督府乐容州都督府,

lǐng zhōu yī dōng xià zhōu jìng biān zhōu dū dū fǔ

领州一:东夏州静边州都督府,

zhēn guàn zhōng zhì

贞观中置,

chū zài lǒng yòu

初在陇右,

hòu qiáo zhì qìng zhōu zhī jìng

后侨治庆州之境。

lǐng zhōu èr shí wǔ bù zhōu běi xià zhōu sī yì zhōu sī lè zhōu chāng sāi zhōu wú zhōu tiān shòu èr nián zhì wú cháo guī fú děng zhōu

领州二十五:布州北夏州思义州思乐州昌塞州吴州天授二年置吴、朝、归、浮等州。

cháo zhōu cháo yī zuò péng

朝州“朝”一作“彭”。

guī zhōu guī yī zuò yáng

归州“归”,一作“阳”。

fú zhōu yòu zhōu zhēn guàn sì nián zhì lǐng xiàn èr kuò chuān guī dìng

浮州祐州贞观四年置,领县二:廓川,归定。

bēi zhōu xī guī zhōu zhàng zhōu zhēn guàn sì nián zhì

卑州西归州嶂州贞观四年置。

xiàn sì luò píng xiǎn chuān guì chuān xiǎn píng

县四:洛平,显川,桂川,显平。

shì zhōu kāi yuán zhōu guī shùn zhōu běn zài shān nán zhī xi bǎo yìng yuán nián yì liáng zhōu cì shǐ nèi fù

餝州开元州归顺州本在山南之西,宝应元年诣梁州刺史内附。

chún zhōu zhēn guàn shí èr nián yǐ jiàng hù zhì yú táo zhōu zhī jìng bìng zhì sù gōng wū chéng èr xiàn

淳州贞观十二年以降户置于洮州之境,并置素恭、乌城二县。

kāi yuán zhōng fèi hòu wèi jī mí

开元中废,后为羁糜。

wū lóng zhōu xù zhōu cuó zhōu zhēn guàn wǔ nián zhì

乌笼州恤州嵯州贞观五年置。

xiàn yī xiāng jī

县一: 相鸡。

xiāng jī běn lì xi huái zhōu zhēn guàn shí nián lái shǔ

相鸡本隶西怀州, 贞观十年来属。

gài zhōu běn xi táng zhōu zhēn guàn sì nián zhì bā nián gēng míng

盖州本西唐州,贞观四年置,八年更名。

xiàn sì xiāng shuǐ hé táng qū lǐng yòu chuān

县四:湘水,河唐,曲岭,祐川。

yuè zhōu huí lè zhōu wū zhǎng zhōu nuò zhōu zhēn guàn wǔ nián zhì

悦州回乐州乌掌州诺州贞观五年置。

xiàn sān nuò chuān dé guī lí wèi

县三:诺川,德归,篱渭。

yòu lì líng zhōu dū du fǔ

右隶灵州都督府。

fāng chí zhōu dū du fǔ qiáo zhì huái ān jiē yě lì shì zhǒng luò

芳池州都督府,侨治怀安,皆野利氏种落。

lǐng zhōu jiǔ níng jìng zhōu zhǒng zhōu yù zhōu zhēn guàn wǔ nián zhì

领州九:宁静州种州玉州贞观五年置。

xiàn èr yù shān dài hé

县二:玉山,带河。

pú zhōu lín zhōu yǐn zhōu wèi zhōu zhēn guàn sì nián zhì

濮州林州尹州位州贞观四年置。

xiàn èr wèi fēng xi shǐ

县二:位丰, 西使。

zhǎng zhōu bǎo zhōu

长州宝州。

yi dìng zhōu dū du fǔ běn ān dìng hòu gēng míng

宜定州都督府,本安定,后更名。

lǐng zhōu qī dǎng zhōu qiáo zhōu zhēn guàn liù nián zhì

领州七:党州桥州贞观六年置。

wū zhōu xī róng zhōu zhēn guàn wǔ nián yǐ tuò bá chì cí bù luò zhì

乌州西戎州贞观五年以拓拔赤词部落置。

chū wèi dū du fǔ hòu wèi zhōu lái shǔ

初为都督府,后为州,来属。

yě lì zhōu mǐ zhōu hái zhōu

野利州米州还州。

ān huà zhōu dū dū fǔ lǐng zhōu qī yǒng hé zhōu wēi zhōu xù zhōu mò zhōu xi cāng zhōu zhēn guàn liù nián zhì bā nián gēng míng tāi zhōu hòu fù gù míng

安化州都督府,领州七:永和州威州旭州莫州西沧州贞观六年置,八年更名台州,后复故名。

cóng zhōu rú zhōu běn xi yán zhōu zhēn guàn wǔ nián yǐ tuò bá bù zhì zhì gù hòu wèi hóng hé jùn zhī lán chuān xiàn dì bā nián gēng míng

琮州儒州本西盐州,贞观五年以拓拔部置,治故后魏洪和郡之蓝川县地,八年更名。

kāi yuán zhōng fèi hòu wèi jī mí

开元中废,后为羁縻。

yòu lì qìng zhōu dū du fǔ

右隶庆州都督府。

tǔ yù hún zhōu èr

吐谷浑州二:

níng shuò zhōu chū lì lè róng dū du fǔ dài zōng shí lái shǔ

宁朔州初隶乐容都督府,代宗时来属。

yòu lì xià zhōu dū du fǔ

右隶夏州都督府;

hún zhōu yí fèng zhōng zì liáng zhōu nèi fù zhě chǔ yú jīn míng xi jìng zhì

浑州仪凤中自凉州内附者,处于金明西境置。

yòu lì yán zhōu dū du fǔ

右隶延州都督府。

hé běi dào

○河北道

tū jué zhōu èr

突厥州二:

shùn zhōu shùn yì jùn zhēn guàn sì nián píng tū jué yǐ qí bù luò zhì shùn yòu huà zhǎng sì zhōu dū dū fǔ yú yōu líng zhī jìng

顺州顺义郡贞观四年平突厥,以其部落置顺、祐、化、长四州都督府于幽、灵之境;

yòu zhì běi kāi běi níng běi fǔ běi ān děng sì zhōu dū dū fǔ

又置北开、北宁、北抚、北安等四州都督府。

liù nián shùn zhōu qiáo zhì yíng zhōu nán zhī wǔ liǔ shù

六年顺州侨治营州南之五柳戍;

yòu fēn sī nóng bù zhì yàn rán xiàn qiáo zhì yáng qǔ

又分思农部置燕然县,侨治阳曲;

fēn sī jié bù zhì huái huà xiàn qiáo zhì xiù róng lì shùn zhōu

分思结部置怀化县,侨治秀容,隶顺州;

hòu jiē shěng

后皆省。

yòu huà zhǎng jí běi kāi děng sì zhōu yì fèi ér shùn zhōu qiáo zhì yōu zhōu chéng zhōng

祐、化、长及北开等四州亦废,而顺州侨治幽州城中。

suì gòng shè xiāng

岁贡麝香。

xiàn yī bīn yì

县一:宾义。

ruì zhōu běn wēi zhōu zhēn guàn shí nián yǐ wū tū hàn dá gàn bù luò zhì zài yíng zhōu zhī jìng

瑞州本威州,贞观十年以乌突汗达干部落置,在营州之境。

xián hēng zhōng gēng míng

咸亨中更名。

hòu qiáo zhì liáng xiāng zhī guǎng yáng chéng

后侨治良乡之广阳城。

xiàn yī lái yuǎn

县一:来远。

yòu chū lì yíng zhōu dū dū fǔ jí li jìn zhōng xiàn yíng zhōu yǐ shùn zhōu lì yōu zhōu dū du fǔ xǐ ruì zhōu yú sòng zhōu zhī jìng

右初隶营州都督府,及李尽忠陷营州,以顺州隶幽州都督府,徙瑞州于宋州之境。

shén lóng chū běi hái yì lì yōu zhōu dū du fǔ

神龙初北还,亦隶幽州都督府。

xī zhōu jiǔ fǔ yī

奚州九,府一:

xiān zhōu wǔ dé wǔ nián xī ráo lè dū du fǔ zhì

鲜州武德五年析饶乐都督府置。

qiáo zhì lù zhī gǔ xiàn chéng

侨治潞之古县城。

xiàn yī bīn cóng

县一:宾从。

chóng zhōu wǔ dé wǔ nián xī ráo lè dū du fǔ zhī kè hán bù luò zhì

崇州武德五年析饶乐都督府之可汗部落置。

zhēn guàn sān nián gēng míng běi lí zhōu zhì yíng zhōu zhī fèi yáng shī zhèn

贞观三年更名北黎州,治营州之废阳师镇。

bā nián fù gù míng

八年复故名。

hòu yǔ xiān zhōu tóng qiáo zhì lù zhī gǔ xiàn chéng

后与鲜州同侨治潞之古县城。

xiàn yī chāng lí

县一:昌黎。

shùn huà zhōu xiàn yī huái yuǎn

顺化州县一:怀远。

guī yì zhōu guī dé jùn zǒng zhāng zhōng yǐ xīn luó hù zhì qiáo zhì liáng xiāng zhī guǎng yáng chéng

归义州归德郡总章中以新罗户置,侨治良乡之广阳城。

xiàn yī guī yì

县一:归义。

hòu fèi

后废。

kāi yuán zhōng xìn ān wáng yī jiàng qì dān li shī bù luò wǔ qiān zhàng yǐ qí zhòng fù zhì

开元中,信安王祎降契丹李诗部落五千帐,以其众复置。

fèng chéng dū du fǔ běn ráo lè dū du fǔ táng chū zhì hòu fèi

奉诚都督府,本饶乐都督府,唐初置,后废。

zhēn guàn èr shí èr nián yǐ nèi shǔ xī kě dù zhě bù luò gēng zhì bìng yǐ bié shuài wǔ bù zhì ruò shuǐ děng wǔ zhōu

贞观二十二年以内属奚可度者部落更置,并以别帅五部置弱水等五州。

kāi yuán èr shí sān nián gēng míng

开元二十三年更名。

lǐng zhōu wǔ ruò shuǐ zhōu yǐ ā huì bù zhì

领州五:弱水州以阿会部置。

qí lí zhōu yǐ chǔ hé bù zhì

祁黎州以处和部置。

luò huán zhōu yǐ ào shī bù zhì

洛环州以奥失部置。

tài lǔ zhōu yǐ dù jī bù zhì

太鲁州以度稽部置。

kě yě zhōu yǐ yuán sì xī bù zhì

渴野州以元俟析部置。

qì dān zhōu shí qī fǔ yī

契丹州十七,府一:

xuán zhōu zhēn guàn èr shí nián yǐ gē zhǔ qū jù bù luò zhì

玄州贞观二十年以纥主曲据部落置。

qiáo zhì fàn yáng zhī lǔ pō cūn

侨治范阳之鲁泊村。

xiàn yī jìng fán

县一:静蕃。

xián zhōu běn liáo zhōu wǔ dé èr nián yǐ nèi jī bù luò zhì

咸州本辽州,武德二年以内稽部落置。

chū zhì yàn zhī chéng hòu qiáo zhì yíng zhōu chéng zhōng

初治燕支城,后侨治营州城中。

zhēn guàn yuán nián gēng míng

贞观元年更名。

hòu zhì liáng xiāng zhī shí kū bǎo

后治良乡之石窟堡。

xiàn yī wēi huà

县一:威化。

chāng zhōu zhēn guàn èr nián yǐ sōng mò bù luò zhì qiáo zhì yíng zhōu zhī jìng fán shù

昌州贞观二年以松漠部落置,侨治营州之静蕃戍。

qī nián xǐ yú sān hé zhèn hòu zhì ān cì zhī gù cháng dào chéng

七年徙于三合镇,后治安次之故常道城。

xiàn yī lóng shān

县一:龙山。

shī zhōu zhēn guàn sān nián yǐ qì dān shì wéi bù luò zhì qiáo zhì yíng zhōu zhī fèi yáng shī zhèn hòu qiáo zhì liáng xiāng zhī dōng lǘ chéng

师州贞观三年以契丹、室韦部落置,侨治营州之废阳师镇,后侨治良乡之东闾城。

xiàn yī yáng shī

县一:阳师。

dài zhōu zhēn guàn shí nián yǐ yǐ shī gé bù luò zhì

带州贞观十年以乙失革部落置。

qiáo zhì chāng píng zhī qīng shuǐ diàn

侨治昌平之清水店。

xiàn yī gū zhú

县一:孤竹。

guī shùn zhōu guī huà jùn běn dàn hàn zhōu zhēn guàn èr shí èr nián yǐ nèi shǔ qì dān bié shuài xī gē biàn bù zhì

归顺州归化郡本弹汗州, 贞观二十二年以内属契丹别帅析纥便部置。

kāi yuán sì nián gēng míng

开元四年更名。

xiàn yī huái róu

县一:怀柔。

wò zhōu zài chū zhōng xī chāng zhōu zhì

沃州载初中析昌州置。

wàn suì tōng tiān yuán nián méi yú li jìn zhōng kāi yuán èr nián fù zhì

万岁通天元年没于李尽忠,开元二年复置。

hòu qiáo zhì jì zhī nán huí chéng

后侨治蓟之南回城。

xiàn yī bīn hǎi

县一:滨海。

xìn zhōu wàn suì tōng tiān yuán nián yǐ yǐ shī huó bù luò zhì

信州万岁通天元年以乙失活部落置。

qiáo zhì fàn yáng jìng

侨治范阳境。

xiàn yī huáng lóng

县一:黄龙。

qīng shān zhōu jǐng yún yuán nián xī xuán zhōu zhì

青山州景云元年析玄州置。

qiáo zhì fàn yáng zhī shuǐ mén cūn

侨治范阳之水门村。

xiàn yī qīng shān

县一:青山。

sōng mò dū du fǔ zhēn guàn èr shí èr nián yǐ nèi shǔ qì dān kū gē bù zhì qí bié shuài qī bù fèn zhì qiào luò děng bā zhōu

松漠都督府,贞观二十二年以内属契丹窟哥部置,其别帅七部分置峭落等八州。

li jìn zhōng pàn hòu fèi kāi yuán èr nián fù zhì

李尽忠叛后废,开元二年复置。

lǐng zhōu bā qiào luò zhōu yǐ dá jī bù zhì

领州八:峭落州以达稽部置。

wú féng zhōu yǐ dú huó bù zhì

无逢州以独活部置。

yǔ líng zhōu yǐ fēn wèn bù zhì

羽陵州以芬问部置。

bái lián zhōu yǐ tū biàn bù zhì

白连州以突便部置。

tú hé zhōu yǐ ruì xī bù zhì

徒何州以芮奚部置。

wàn dān zhōu yǐ zhuì jīn bù zhì

万丹州以坠斤部置。

shū lí zhōu yǐ fú bù zhì

疋黎州以伏部置。

chì shān zhōu yǐ fú bù fēn zhì

赤山州以伏部分置。

guī chéng zhōu

○归诚州

mò hé zhōu sān fǔ sān shèn zhōu wǔ dé chū yǐ sōu mò wū sù gù bù luò zhì

靺鞨州三,府三:慎州武德初以涑沫、乌素固部落置。

qiáo zhì liáng xiāng zhī gù dū xiāng chéng

侨治良乡之故都乡城。

xiàn yī féng lóng

县一:逢龙。

yí bīn zhōu qián fú zhōng yǐ chóu sī lǐng bù luò zhì qiáo zhì liáng xiāng zhī gǔ guǎng yáng chéng

夷宾州干符中以愁思岭部落置,侨治良乡之古广阳城。

xiàn yī lái sū

县一:来苏。

lí zhōu zài chū èr nián xī shèn zhōu zhì

黎州载初二年析慎州置。

qiáo zhì liáng xiāng zhī gù dū xiāng chéng

侨治良乡之故都乡城。

xiàn yī xīn lí

县一:新黎。

hēi shuǐ zhōu dū dū fǔ kāi yuán shí sì nián zhì

黑水州都督府开元十四年置。

bó hǎi dū du fǔ ān jìng dū du fǔ yòu chū jiē lì yíng zhōu dū dū

渤海都督府安静都督府右初皆隶营州都督,

li jìn zhōng xiàn yíng zhōu

李尽忠陷营州,

nǎi qiān xuán zhōu yú xú sòng zhī jìng

乃迁玄州于徐、宋之境,

wēi zhōu yú yōu zhōu zhī jìng

威州于幽州之境,

chāng shī dài xiān xìn wǔ zhōu yú qīng zhōu zhī jìng

昌、师、带、鲜、信五州于青州之境,

chóng shèn èr zhōu yú zī qīng zhī jìng

崇、 慎二州于淄、青之境,

yí bīn zhōu yú xú zhōu zhī jìng

夷宾州于徐州之境,

lí zhōu yú sòng zhōu zhī jìng

黎州于宋州之境,

zài hé nán zhě shí zhōu

在河南者十州,

shén lóng chū nǎi shǐ běi hái

神龙初乃使北还,

èr nián jiē lì yōu zhōu dū du fǔ

二年皆隶幽州都督府。

jiàng hú zhōu yī

降胡州一:

lǐn zhōu tiān bǎo chū zhì qiáo zhì fàn yáng jìng

凛州天宝初置,侨治范阳境。

yòu lì yōu zhōu dū du fǔ

右隶幽州都督府。

gāo lí jiàng hù zhōu shí sì fǔ jiǔ tài zōng qīn zhēng de gài móu chéng zhì gài zhōu

高丽降户州十四,府九太宗亲征,得盖牟城,置盖州;

de liáo dōng chéng zhì liáo zhōu

得辽东城,置辽州;

de bái yá chéng zhì yán zhōu

得白崖城,置岩州。

jí shī hái bá gài liáo èr zhōu zhī rén yǐ guī

及师还,拔盖、辽二州之人以归。

gāo zōng miè gāo lí zhì dōu dū fǔ jiǔ zhōu sì shí èr hòu suǒ cún zhōu zhǐ shí sì

高宗灭高丽,置都督府九,州四十二,后所存州止十四。

chū

初,

xiǎn qìng wǔ nián píng bǎi jì

显庆五年平百济,

yǐ qí de zhì xióng jīn mǎ hán dōng míng jīn lián dé ān wǔ dōu dū fǔ

以其地置熊津、马韩、东明、金连、德安五都督府,

bìng zhì dài fāng zhōu

并置带方州,

lín dé hòu fèi nán sū zhōu gài móu zhōu dài nà zhōu cāng yán zhōu mò mǐ zhōu jī lì zhōu lí shān zhōu yán jīn zhōu mù dǐ zhōu ān shì zhōu zhū běi zhōu shi lì zhōu fú niè zhōu bài hàn zhōu xīn chéng zhōu dū dū fǔ liáo chéng zhōu dū dū fǔ gē wù zhōu dū dū fǔ wèi lè zhōu dū dū fǔ shè lì zhōu dū dū fǔ jū sù zhōu dū dū fǔ yuè xǐ zhōu dū dū fǔ qù dàn zhōu dū dū fǔ jiàn ān zhōu dū dū fǔ yòu lì ān dōng dōu hù fǔ

麟德后废:南苏州盖牟州代那州仓岩州磨米州积利州黎山州延津州木底州安市州诸北州识利州拂涅州拜汉州新城州都督府辽城州都督府哥勿州都督府卫乐州都督府舍利州都督府居素州都督府越喜州都督府去旦州都督府建安州都督府右隶安东都护府。

lǒng yòu dào

○陇右道

tū jué zhōu sān fǔ èr shí qī

突厥州三,府二十七:

gāo lán zhōu zhēn guàn èr shí èr nián yǐ ā shǐ dé tè jiàn bù zhì chū lì yàn rán dū hù hòu lái shǔ

皋兰州贞观二十二年以阿史德特健部置,初隶燕然都护,后来属。

xìng xī dū du fǔ yòu lì liáng zhōu dū du fǔ

兴昔都督府右隶凉州都督府。

tè qié zhōu jī luò zhōu kāi yuán zhōng yòu yǒu huǒ bá zhōu gé lù zhōu hòu bù fù jiàn

特伽州鸡洛州开元中又有火拔州、葛禄州,后不复见。

méng chí dū hù fǔ zhēn guàn èr shí sān nián yǐ ā shǐ nà hè lǔ bù luò zhì yáo chí dū du fǔ yǒng huī sì nián fèi

蒙池都护府贞观二十三年,以阿史那贺鲁部落置瑶池都督府,永徽四年废。

xiǎn qìng èr nián qín hè lǔ fēn qí de zhì dōu hù fǔ èr dū du fǔ bā qí yì shǔ zhū hú jiē wèi zhōu

显庆二年禽贺鲁,分其地,置都护府二、都督府八,其役属诸胡皆为州。

kūn líng dū hù fǔ fú líng dū du fǔ yǐ chù mù kūn bù zhì

昆陵都护府匐陵都督府以处木昆部置。

wà lù zhōu dū dū fǔ yǐ tū qí shī suǒ gě mò hè bù zhì

嗢鹿州都督府以突骑施索葛莫贺部置。

jié shān dōu dū fǔ yǐ tū qí shī ā lì shī bù zhì

洁山都督府以突骑施阿利施部置。

shuāng hé dū du fǔ yǐ shè shě tí tūn bù zhì

双河都督府以摄舍提暾部置。

yīng suō dū du fǔ yǐ shǔ ní shī chù bàn bù zhì

鹰娑都督府以鼠尼施处半部置。

yán pō zhōu dū dū fǔ yǐ hú lù wū quē bù zhì

盐泊州都督府以胡禄屋阙部置。

yīn shān zhōu dū dū fǔ xiǎn qìng sān nián fēn gě luó lù sān bù zhì sān fǔ yǐ móu luò bù zhì

阴山州都督府显庆三年分葛逻禄三部置三府,以谋落部置。

dà mò zhōu dū dū fǔ yǐ gě luó lù chì sì bù zhì

大漠州都督府以葛逻禄炽俟部置。

xuán chí zhōu dū dū fǔ yǐ gě luó lù tā shi bù zhì

玄池州都督府以葛逻禄踏实部置。

jīn fù zhōu dū dū fǔ xī dà mò zhōu zhì

金附州都督府析大漠州置。

lún tái zhōu dū dū fǔ jīn mǎn zhōu dū du fǔ yǒng huī wǔ nián yǐ chù yuè bù luò zhì wèi zhōu lì lún tái

轮台州都督府金满州都督府永徽五年以处月部落置为州,隶轮台。

lóng shuò èr nián wèi fǔ

龙朔二年为府。

yàn miàn zhōu dū dū fǔ chū xuán chí yàn miàn wèi zhōu lì yàn rán cháng ān èr nián wèi dū du fǔ lì běi tíng

咽面州都督府初,玄池、咽面为州, 隶燕然,长安二年为都督府,隶北庭。

yán lù zhōu dū dū fǔ gē xì zhōu dū dū fǔ gū shū zhōu dū dū fǔ xi yán zhōu dū dū fǔ dōng yán zhōu dū dū fǔ huà lēi zhōu dū dū fǔ jiā sè zhōu dū dū fǔ píng luò zhōu dū dū fǔ shā tuó zhōu dū dū fǔ dá làn zhōu dū dū fǔ yòu lì běi tíng dū hù fǔ

盐禄州都督府哥系州都督府孤舒州都督府西盐州都督府东盐州都督府叱勒州都督府迦瑟州都督府凭洛州都督府沙陀州都督府答烂州都督府右隶北庭都护府。

huí hé zhōu sān fǔ yī dài lín zhōu yǐ sī jié bié bù zhì

回纥州三,府一:带林州以思结别部置。

jīn shuǐ zhōu hè lán zhōu lú shān dōu dū fǔ yǐ sī jié bù zhì

金水州贺兰州卢山都督府以思结部置。

yòu chū lì yàn rán dū hù fǔ zǒng zhāng yuán nián lì liáng zhōu dū du fǔ

右初隶燕然都护府,总章元年隶凉州都督府。

dǎng xiàng zhōu qī shí sān fǔ yī xiàn yī

党项州七十三,府一,县一:

mǎ yì zhōu kāi yuán shí qī nián zhì zài qín chéng èr zhōu shān gǔ jiān

马邑州开元十七年置,在秦、成二州山谷间。

bǎo yìng yuán nián xǐ yú chéng zhōu zhī yán jǐng gù chéng

宝应元年徙于成州之盐井故城。

yòu lì qín zhōu dū du fǔ

右隶秦州都督府。

bǎo sāi zhōu yòu lì lín zhōu dū dū fǔ

保塞州右隶临州都督府。

mì gōng xiàn gāo zōng shàng yuán sān nián wèi tǔ bō suǒ pò yīn fèi hòu fù zhì

密恭县高宗上元三年为吐蕃所破,因废,后复置。

yòu lì táo zhōu

右隶洮州。

cóng zhōu zhēn guàn sān nián zhì

丛州贞观三年置。

xiàn sān níng yuǎn lín quán lín hé

县三:宁远,临泉,临河。

jū zhōu zhēn guàn yuán nián yǐ jiàng hù zhì

崌州贞观元年以降户置。

xiàn èr jiāng yuán luò jī

县二: 江源,落稽。

fèng zhōu běn xi rén zhōu zhēn guàn yuán nián zhì bā nián gēng míng

奉州本西仁州,贞观元年置,八年更名。

xiàn sān fèng dé ēn ān yǒng cí

县三:奉德,恩安,永慈。

yán zhōu běn xī jīn zhōu zhēn guàn wǔ nián zhì bā nián gēng míng

岩州本西金州,贞观五年置,八年更名。

xiàn sān jīn chí gān sōng dān yán

县三:金池,甘松,丹岩。

yuǎn zhōu běn xi huái zhōu zhēn guàn sì nián zhì bā nián gēng míng

远州本西怀州,贞观四年置,八年更名。

xiàn èr luó shuǐ xiǎo bù chuān

县二:罗水,小部川。

lín zhōu běn xi lín zhōu zhēn guàn wǔ nián zhì bā nián gēng míng

麟州本西麟州,贞观五年置,八年更名。

xiàn qī xiá chuān hé shàn jiàn jù xiá yuán sān jiāo lì gōng dōng líng

县七:硖川,和善,剑具,硖源,三交,利恭,东陵。

kě zhōu běn xi yì zhōu zhēn guàn sì nián zhì bā nián gēng míng

可州本西义州,贞观四年置,八年更名。

xiàn sān yì chéng qīng huà jìng fāng

县三:义诚,清化,静方。

kuò zhōu zhēn guàn wǔ nián zhì

阔州贞观五年置。

xiàn èr kuò yuán luò wú

县二:阔源,落吴。

péng zhōu běn hóng zhōu zhēn guàn sān nián zhì qī nián gēng míng

彭州本洪州,贞观三年置,七年更名。

xiàn sì hóng chuān guī yuǎn lín jīn guī zhèng

县四:洪川,归远,临津,归正。

zhí zhōu běn xi jí zhōu zhēn guàn wǔ nián zhì bā nián gēng míng

直州本西集州,贞观五年置,八年更名。

xiàn èr jí chuān xīn chuān

县二:集川,新川。

sì zhōu zhēn guàn wǔ nián zhì

肆州贞观五年置。

xiàn sì guī táng fāng cóng yán shuǐ mó shān

县四:归唐,芳丛,盐水,磨山。

xù zhōu zhēn guàn shí nián zhì

序州贞观十年置。

jìng zhōu xián hēng sān nián yǐ nèi fù bù luò zhì

静州咸亨三年以内附部落置。

guǐ zhōu dū dū fǔ zhēn guàn èr nián yǐ xì fēng bù lài bù zhì

轨州都督府贞观二年以细封步赖部置。

xiàn sì yù chéng jīn yuán é chè tōng chuān

县四:玉城,金原,俄彻, 通川。

yǐ shàng yǒu bǎn

以上有版。

yán zhōu tàn nà zhōu xin sì zhōu pí zhōu hé zhōu gàn zhōu qióng zhōu xī zhōu kān zhōu péi zhōu rú zhōu má zhōu bà zhōu lán zhōu guāng zhōu zhì liáng zhōu yè zhōu

研州探那州忄巳州毘州河州干州琼州犀州龛州陪州如州麻州霸州 阑州光州至凉州晔州

sī dì zhōu tǒng zhōu gǔ qióng zhōu dá wéi zhōu wàn bēi zhōu cí zhōu róng táo zhōu zhí zhōu dá zhēn zhōu shuì hé zhōu wú luò zhōu qí dì zhōu miáo zhōu shǐ mù zhōu xī duō zhōu

思帝州统州谷邛州达违州万卑州慈州融洮州执州答针州税河州吴洛州齐帝州苗州始目州悉多州

zhì zhōu zhào zhōu qiú yì zhōu tuō zhōu zhì dé zhōu yán bì zhōu lüè zhōu suǒ jīng zhōu

质州兆州求易州托州志德州延避州略州索京州

zhè gāng zhōu míng sāng zhōu bái dòu zhōu zàn zhōu qiú hé zhōu hé xī zhōu zhù zhōu suǒ chuān zhōu bá jiē zhōu gǔ zhōu fēi zhōu suǒ qú zhōu mù zhōu bǎo jiàn zhōu jīn zhōu zhè zhōng zhōu jì zhōu wēi zhōu yǐ shàng wú bǎn

柘刚州明桑州白豆州瓒州酋和州和昔州祝州索川州拔揭州鼓州飞州索渠州目州宝剑州津州柘钟州纪州微州以上无版。

yòu chū lì sōng zhōu dū dū fǔ sù zōng shí yì gài cuó nuò zhàng yòu tái qiáo fú bǎo yù wèi rú guī xù jí xī róng xi cāng lè róng guī dé děng zhōu jiē nèi xǐ yú jiē méi yú tǔ bō

右初隶松州都督府,肃宗时懿、盖、嵯、诺、嶂、祐、台、桥、浮、宝、玉、 位、儒、归、恤及西戎、西沧、乐容、归德等州皆内徙,余皆没于吐蕃;

qián fēng zhōu guī yì zhōu shùn huà zhōu hé níng zhōu hé yì zhōu bǎo shàn zhōu níng dìng zhōu luō yún zhōu cháo fèng zhōu yǐ shàng bǎo yìng yuán nián nèi fù

干封州归义州顺化州和宁州和义州保善州宁定州罗云州朝凤州以上宝应元年内附。

yǒng dìng zhōu yǒng tài yuán nián yǐ yǒng dìng děng shí èr zhōu bù luò nèi fù xī zhì zhōu shí wǔ

永定州永泰元年以永定等十二州部落内附,析置州十五。

yi fāng zhōu yú quē

宜芳州余阙。

yòu quē

右阙。

tǔ yù hún zhōu yī hé mén zhōu yòu lì liáng zhōu dū du fǔ

吐谷浑州一: 合门州右隶凉州都督府。

sì zhèn dū du fǔ zhōu sān shí sì

四镇都督府,州三十四。

xián hēng yuán nián tǔ bō xiàn ān xī yīn ba sì zhèn cháng shòu èr nián fù zhì

咸亨元年,吐蕃陷安西,因罢四镇,长寿二年复置。

qiū cí dū du fǔ zhēn guàn èr shí nián píng qiū cí zhì

龟兹都督府,贞观二十年平龟兹置。

lǐng zhōu jiǔ

领州九。

quē

阙。

pí shā dū du fǔ běn yú tián guó zhēn guàn èr shí èr nián nèi fù chū zhì zhōu wǔ gāo zōng shàng yuán èr nián zhì fǔ xī zhōu wèi shí

毘沙都督府,本于阗国,贞观二十二年内附,初置州五,高宗上元二年置府, 析州为十。

lǐng zhōu shí

领州十。

quē

阙。

yān qí dū du fǔ zhēn guàn shí bā nián miè yān qí zhì

焉耆都督府贞观十八年灭焉耆置。

yǒu suì yè chéng diào lù yuán nián dū hù wáng fāng yì zhù sì miàn shí èr mén wèi qū qǔ yǐn chū fú méi zhī zhuàng yún

有碎叶城,调露元年,都护王方翼筑,四面十二门,为屈曲隐出伏没之状云。

shū lè dū du fǔ zhēn guàn jiǔ nián shū lēi nèi fù zhì

疏勒都督府,贞观九年疏勒内附置。

lǐng zhōu shí wǔ

领州十五。

quē

阙。

hé xī nèi shǔ zhū hú zhōu shí èr fǔ èr

河西内属诸胡,州十二,府二:

wū lěi zhōu hé mò zhōu wēn fǔ zhōu wèi tóu zhōu biàn chéng zhōu yào jiàn zhōu yín dù zhōu zhū bá zhōu dá mǎn zhōu pú shùn zhōu yǐng jí mǎn zhōu qǐ zhà zhōu guī sāi dū du fǔ qú lí dū du fǔ

乌垒州和墨州温府州蔚头州遍城州耀建州寅度州猪拔州达满州蒲顺州郢及满州乞乍州妫塞都督府渠黎都督府

xī yù fǔ shí liù zhōu qī shí èr lóng shuò yuán nián yǐ lǒng zhōu nán yóu lìng wáng míng yuǎn wèi tǔ huǒ luó dào zhì zhōu xiàn shǐ zì yú tián yǐ xī bō sī yǐ dōng fán shí liù guó yǐ qí wáng dōu wèi dū du fǔ yǐ qí shǔ bù wèi zhōu xiàn

西域府十六,州七十二龙朔元年,以陇州南由令王名远为吐火罗道置州县使, 自于阗以西,波斯以东,凡十六国,以其王都为都督府,以其属部为州县。

fán zhōu bā shí bā xiàn bǎi yī shí jūn fǔ bǎi èr shí liù

凡州八十八,县百一十,军、府百二十六:

yuè zhī dū du fǔ yǐ tǔ huǒ luó yè hù ā huǎn chéng zhì

月支都督府,以吐火罗叶护阿缓城置。

lǐng zhōu èr shí wǔ lán shì zhōu yǐ bō bó chéng zhì

领州二十五:蓝氏州以钵勃城置。

dà xià zhōu yǐ fù huà chéng zhì

大夏州以缚叱城置。

hàn lóu zhōu yǐ jù lù jiān chéng zhì

汉楼州以俱禄犍城置。

fú dí zhōu yǐ wū luó zhān chéng zhì

弗敌州以乌逻毡城置。

shā lǜ zhōu yǐ duō chéng zhì

沙律州以咄城置。

guī shuǐ zhōu yǐ jié chéng zhì

妫水州以羯城置。

pán yuè zhōu yǐ hū pó chéng zhì

盘越州以忽婆城置。

niǔ mì zhōu yǐ wū luō hún chéng zhì

忸密州以乌罗浑城置。

qié bèi zhōu yǐ mó yàn chéng zhì

伽倍州以摩彦城置。

sù tè zhōu yǐ ā nà xī chéng zhì

粟特州以阿捺腊城置。

bō luō zhōu yǐ lán chéng zhì

钵罗州以兰城置。

shuāng quán zhōu yǐ xī jì mì xī dì chéng zhì

双泉州以悉计蜜悉帝城置。

sì wéi zhōu yǐ hūn mó chéng zhì

祀惟州以昏磨城置。

chí sàn zhōu yǐ xī mì yán chéng zhì

迟散州以悉蜜言城置。

fù lóu zhōu yǐ qǐ shī yǎn chéng zhì

富楼州以乞施𪩘城置。

dīng líng zhōu yǐ ní shè chéng zhì

丁零州以泥射城置。

báo zhī zhōu yǐ xī miàn chéng zhì

薄知州以析面城置。

táo huái zhōu yǐ ā xī chéng zhì

桃槐州以阿腊城置。

dà tán zhōu yǐ jiá jué yī chéng jù quē dá guān bù luò zhì

大檀州以颊厥伊城具阙达官部落置。

fú lú zhōu yǐ bō sà chéng zhì

伏卢州以播萨城置。

yuān dú zhōu yǐ qǐ sè zhí chéng zhì

身毒州以乞涩职城置。

xī róng zhōu yǐ tū jué shī dá jué chéng zhì

西戎州以突厥施怛𫘝城置。

miè jié zhōu yǐ qí shī dì chéng zhì

篾颉州以骑失帝城置。

dié zhàng zhōu yǐ fā bù luò chéng zhì

叠仗州以发部落城置。

yuàn tāng zhōu yǐ bá tè shān chéng zhì

苑汤州以拔特山城置。

dà hán dū du fǔ yǐ yè dá bù luò huó lù chéng zhì

大汗都督府,以嚈哒部落活路城置。

lǐng zhōu shí wǔ fù mò zhōu yǐ nǔ nà chéng zhì

领州十五:附墨州以弩那城置。

yǎn cài zhōu yǐ hú lù chéng zhì

奄蔡州以胡路城置。

yī nài zhōu yǐ pó duō léng sà dá jiàn chéng zhì

依耐州以婆多楞萨达健城置。

lí zhōu yǐ shǎo jù bù luò zhì

犁州以少俱部落置。

yú lìng zhōu yǐ wū mó yán chéng zhì

榆令州以乌模言城置。

ān wū zhōu yǐ zhē sè duō chéng zhì

安屋州以遮瑟多城置。

jì líng zhōu yǐ shù shǐ chéng zhì

罽陵州以数始城置。

jié shí zhōu yǐ jiā shā fēn zhē chéng zhì

碣石州以迦沙纷遮城置。

bō zhī zhōu yǐ jié láo zhī chéng zhì

波知州以羯劳支城置。

wū dān zhōu yǐ wū nà sī chéng zhì

乌丹州以乌捺斯城置。

nuò sè zhōu yǐ sù lì chéng zhì

诺色州以速利城置。

mí mì zhōu yǐ shùn wèn chéng zhì

迷蜜州以顺问城置。

xì dùn zhōu yǐ zhà chéng zhì

盻顿州以乍城置。

sù lì zhōu yǐ sòng shī gǔ bù luò zhì

宿利州以颂施谷部落置。

hè nà zhōu yǐ hàn yào bù luò zhì

贺那州以汗曜部落置。

tiáo zhī dū du fǔ yǐ hē dá luó zhī guó fú bǎo sè diān chéng zhì

条支都督府,以诃达罗支国伏宝瑟颠城置。

lǐng zhōu jiǔ xì liǔ zhōu yǐ hù wén chéng zhì

领州九:细柳州以护闻城置。

yú quán zhōu yǐ zàn hou sè diān chéng zhì

虞泉州以赞候瑟颠城置。

lí qí zhōu yǐ jù sè bù luò zhì

犁蕲州以据瑟部落置。

yān zī zhōu yǐ è hū bù luò zhì

崦嵫州以遏忽部落置。

jù què zhōu yǐ wū lí nán chéng zhì

巨雀州以乌离难城置。

yí zhōu yǐ yí lán bù luò zhì

遗州以遗兰部落置。

xī hǎi zhōu yǐ hǎo sà dà chéng zhì

西海州以郝萨大城置。

zhèn xī zhōu yǐ huó hèn bù luò zhì

镇西州以活恨部落置。

qián tuó zhōu yǐ fù láng bù luò zhì

干陀州以缚狼部落置。

tiān mǎ dū du fǔ yǐ jiě sū guó shù mán chéng zhì

天马都督府,以解苏国数瞒城置。

lǐng zhōu èr luò nà zhōu yǐ hū lùn chéng zhì

领州二:洛那州以忽论城置。

shù lí zhōu yǐ dá lì báo gē chéng zhì

束离州以达利薄纥城置。

gāo fù dū du fǔ yǐ gǔ duō shī wò shā chéng zhì

高附都督府,以骨咄施沃沙城置。

lǐng zhōu èr wǔ xī zhōu yǐ gé luó jiān chéng zhì

领州二:五翕州以葛逻犍城置。

xiū mì zhōu yǐ wū sī chéng zhì

休蜜州以乌斯城置。

xiū xiān dū du fǔ yǐ jì bīn guó è gē chéng zhì

修鲜都督府,以罽宾国遏纥城置。

lǐng zhōu shí pí shě zhōu yǐ luō màn chéng zhì

领州十:毘舍州以罗漫城置。

yīn mǐ zhōu yǐ jiàn nà chéng zhì

阴米州以贱那城置。

bō lù zhōu yǐ hé lán chéng zhì

波路州以和蓝城置。

lóng chí zhōu yǐ yí hèn chéng zhì

龙池州以遗恨城置。

wū yì zhōu yǐ sāi bēn nǐ luó sī chéng zhì

乌弋州以塞奔你逻斯城置。

luō luō zhōu yǐ làn jiān chéng zhì

罗罗州以滥犍城置。

tán tè zhōu yǐ bàn zhì chéng zhì

檀特州以半制城置。

wū lì zhōu yǐ bó yì chéng zhì

乌利州以勃逸城置。

mò zhōu yǐ gǔ huàn chéng zhì

漠州以鹘换城置。

xuán dù zhōu yǐ bù lù jiān chéng zhì

悬度州以布路犍城置。

xiě fèng dōu dū fǔ yǐ fān yán guó luō làn chéng zhì

写凤都督府,以帆延国罗烂城置。

lǐng zhōu sì xiè gǔ zhōu yǐ jiān nà chéng zhì

领州四:嶰谷州以肩捺城置。

líng lún zhōu yǐ sì lín chéng zhì

泠沦州以俟麟城置。

xī wàn zhōu yǐ fù shí fú chéng zhì

悉万州以缚时伏城置。

qián dūn zhōu yǐ wèi xī sà dàn chéng zhì

钳敦州以未腊萨旦城置。

yuè bān zhōu dū dū fǔ yǐ shí hàn nà guó yàn chéng zhì

悦般州都督府,以石汗那国艳城置。

lǐng shuāng mǐ zhōu

领双靡州。

yǐ jù lán chéng zhì

以俱兰城置。

qí shā zhōu dū du fǔ yǐ hù shí jiān guó è mì chéng zhì

奇沙州都督府,以护时犍国遏蜜城置。

lǐng zhōu èr pèi lì zhōu yǐ màn shān chéng zhì

领州二:沛隶州以漫山城置。

dà qín zhōu yǐ ruì mì chéng zhì

大秦州以睿蜜城置。

gū mò zhōu dū dū fǔ yǐ dá méi guó dá méi chéng zhì

姑墨州都督府,以怛没国怛没城置。

lǐng lì yì zhōu

领栗弋州。

yǐ nǔ jié chéng zhì

以弩羯城置。

lǚ áo zhōu dū dū fǔ yǐ wù la hē guó mó jié chéng zhì

旅獒州都督府,以乌拉喝国摩竭城置。

kūn xū zhōu dū dū fǔ yǐ duō lēi jiàn guó dī bǎo nà chéng zhì

昆墟州都督府,以多勒建国低宝那城置。

zhì bá zhōu dū dū fǔ yǐ jù mì guó zhě sè chéng zhì

至拔州都督府,以俱蜜国褚瑟城置。

niǎo fēi zhōu dū dū fǔ yǐ hù mì duō guó mō kuǐ chéng zhì

鸟飞州都督府,以护蜜多国摸逵城置。

lǐng bō hé zhōu

领钵和州。

yǐ suō lēi sè hē chéng zhì

以娑勒色诃城置。

wáng tíng zhōu dū dū fǔ yǐ jiǔ yuè de jiān guó bù shī chéng zhì

王庭州都督府,以久越得犍国步师城置。

bō sī dū du fǔ yǐ bō sī guó jí líng chéng zhì

波斯都督府,以波斯国疾陵城置。

yòu lì ān xī dū hù fǔ

右隶安西都护府。

jiàn nán dào

○剑南道

zhū qiāng zhōu bǎi liù shí bā

诸羌州百六十八:

xi yā zhōu zhēn guàn wǔ nián zhì

西雅州贞观五年置。

xiàn sān xīn chéng sān quán shí lóng

县三:新城,三泉,石龙。

é zhōu zhēn guàn wǔ nián zhì

蛾州贞观五年置。

xiàn èr cháng píng nà chuān

县二:常平,那川。

gǒng zhōu xiǎn qìng yuán nián yǐ bō nán fú làng kǒng bù zhì

拱州显庆元年以钵南伏浪恐部置。

jiàn zhōu yǒng huī wǔ nián yǐ dà shǒu lǐng dòng jiù bù luò zhì

剑州永徽五年以大首领冻就部落置。

yòu lì sōng zhōu dū dū fǔ

右隶松州都督府。

tu zhōu wǔ dé yuán nián yǐ lín tú qiāng nèi fù zhì lǐng lín tú duān yuán pó lǎn sān xiàn

涂州武德元年以临涂羌内附置,领临涂、端源、婆览三县。

zhēn guàn yuán nián zhōu fèi xiàn yì shěng

贞观元年州废,县亦省。

èr nián xī mào zhōu zhī duān yuán shù fù zhì xiàn sān duān yuán lín tú xī lín

二年析茂州之端源戍复置,县三:端源,临涂,悉邻。

yán zhōu běn xī fēng zhōu zhēn guān wǔ nián kāi shēng qiāng zhì bā nián gēng míng

炎州本西封州,贞观五年开生羌置,八年更名。

xiàn sān dà fēng mù xian yì chuān

县三:大封,慕仙,义川。

chè zhōu zhēn guàn liù nián yǐ xī qiāng dǒng dòng guì bù luò zhì

彻州贞观六年以西羌董洞贵部落置。

xiàn sān wén chè é ěr wén jìn

县三:文彻,俄耳,文进。

xiàng zhōu zhēn guàn wǔ nián yǐ shēng qiāng zhì

向州贞观五年以生羌置。

xiàn èr bèi zuǒ xiàng èr

县二:贝左, 向贰。

rǎn zhōu běn xi rǎn zhōu zhēn guàn liù nián yǐ jiǎo wài liǎn cái qiāng de zhì bā nián gēng míng jiǔ nián dì wèi rǎn zhōu

冉州本西冉州,贞观六年以徼外敛才羌地置,八年更名,九年第为冉州。

xiàn sì rǎn shān mó shān yù xī jīn shuǐ

县四:冉山,磨山,玉溪,金水。

qióng zhōu běn xi bó zhōu zhēn guàn wǔ nián yǐ shēng qiāng zhì bā nián gēng míng

穹州本西博州,贞观五年以生羌置,八年更名。

xiàn wǔ xiǎo chuān chè dāng bì chuān dāng bó gōng ěr

县五:小川,彻当,璧川,当博,恭耳。

zé zhōu běn xi gōng zhōu zhēn guàn qī nián yǐ bái gǒu qiāng hù zhì bā nián gēng míng

笮州本西恭州,贞观七年以白狗羌户置, 八年更名。

xiàn sān suì dōu tíng quàn bǐ sī

县三:遂都,亭劝,比思。

péng lǔ zhōu yǒng huī èr nián tè làng shēng qiāng dǒng xī fèng qiú pì huì shēng qiāng bo yán mò děng zhǒng luò wàn yú hù nèi fù yòu xī zhì zhōu sān shí èr

蓬鲁州永徽二年,特浪生羌董悉奉求、辟惠生羌卜檐莫等种落万余户内附,又析置州三十二。

jiāng zhōu shù zhōu gé zhōu wù zhōu dī zhōu zhàn zhōu dá zhōu làng zhōu bīn zhōu liǎn zhōu bǔ zhōu lài zhōu nà zhōu jǔ zhōu duō zhōu ěr zhōu shè zhōu duó zhōu píng jì zhōu shí zhōu jiàn zhōu pó zhōu hào zhōu zhì zhōu jū zhōu kě zhōu dàng zhōu guī huà zhōu nài zhōu dǔ zhōu zhuō zhōu yòu lì mào zhōu dū dū fǔ

姜州恕州葛州勿州鞮州占州达州浪州邠州敛州补州赖州那州举州多州尔州射州铎州平祭州时州箭州婆州浩州质州居州可州宕州归化州柰州竺州卓州右隶茂州都督府。

sī liàng zhōu dù zhōu chū hàn zhōu fú chuān zhōu qú chuān zhōu qiū lú zhōu yòu zhōu jì zhōu lóng shī zhōu yuè luàn zhōu làng mí zhōu yuè biān zhōu tuán zhōu guì zhōu wēi chuān zhōu mǐ qiāng zhōu yòu lì guī zhōu dū dū fǔ

思亮州杜州初汉州孚川州渠川州丘卢州祐州计州龙施州月乱州浪弥州月边州团州柜州威川州米羌州右隶巂州都督府。

dāng mǎ zhōu cǐ xià èr shí yī zhōu tiān bǎo qián zhì

当马州此下二十一州,天宝前置。

lín bō zhōu zhōng chuān zhōu lín shāo zhōu qián shǐ zhōu huì yě zhōu dāng rén zhōu jīn lín zhōu dōng jiā liáng zhōu xi jiā liáng zhōu dōng shí rǔ zhōu xi shí rǔ zhōu shè qióng zhōu wèn dōng zhōu fèi lín zhōu xú qú zhōu qiáng jī zhōu zhǎng bì zhōu yáng cháng zhōu luō yán zhōu chū lì lí zhōu dū dū

林波州中川州林烧州钳矢州会野州当仁州金林州东嘉梁州西嘉梁州东石乳州西石乳州涉邛州汶东州费林州徐渠州强鸡州长臂州杨常州罗岩州初隶黎州都督,

hòu lái shǔ

后来属。

zhì zhōu chuí méi zhōu cǐ xià sān shí liù zhōu kāi yuán hòu zhì

雉州椎梅州此下三十六州,开元后置。

sān jǐng zhōu shù fēng zhōu míng pèi zhōu qián gōng zhōu xié gōng zhōu huà zhòng zhōu luō lín zhōu lóng yáng zhōu lóng féng zhōu gǎn chuān zhōu jīng chuān zhōu zhuā méi zhōu mù zhú zhōu dāng pǐn zhōu yán chéng zhōu chāng lěi zhōu qián bīng zhōu zuò zhòng zhōu zhuā lín zhōu sān gōng zhōu bù lán zhōu qiàn mǎ zhōu luō péng zhōu lùn chuān zhōu ràng chuān zhōu yuǎn nán zhōu bēi lú zhōu kuí lóng zhōu yào chuān zhōu jīn chuān zhōu yán jǐng zhōu liáng chuān zhōu xià liáng zhōu fu hé zhōu jué chá zhōu yòu lì yā zhōu dū dū fǔ

三井州束锋州名配州钳恭州斜恭州画重州罗林州笼羊州龙逢州敢川州惊川州檛眉州木烛州当品州严城州昌磊州钳并州作重州檛林州三恭州布岚州欠马州罗蓬州论川州让川州远南州卑庐州夔龙州耀川州金川州盐井州凉川州夏梁州甫和州橛查州右隶雅州都督府。

fèng shàng zhōu cǐ xià èr shí èr zhōu kāi yuán qián zhì

奉上州此下二十二州,开元前置。

zhé róng zhōu jù chuān zhōu hé qīn zhōu péng kǒu zhōu bó lú zhōu míng chuān zhōu chǐ pí zhōu péng shǐ zhōu dà dù zhōu mǐ chuān zhōu mù shǔ zhōu hé dōng zhōu fu lán zhōu chāng míng zhōu guī huà zhōu chū lì guī zhōu hòu lái shǔ

辄荣州剧川州合钦州蓬口州博卢州明川州胣皮州蓬矢州大渡州米川州木属州河东州甫岚州昌明州归化州初隶巂州,后来属。

xiàng chuān zhōu cóng xià zhōu hé liáng zhōu hé dōu zhōu fù shù zhōu dōng chuān zhōu shàng guì zhōu cǐ xià èr shí bā zhōu kāi yuán shí qī nián zhì

象川州丛夏州和良州和都州附树州东川州上贵州此下二十八州,开元十七年置。

huá chuān zhōu bǐ chuān zhōu jí chuān zhōu fu è zhōu bǐ de zhōu cāng róng zhōu yě chuān zhōu qióng dòng zhōu guì lín zhōu dié zhēn zhōu làng mí zhōu láng guō zhōu shàng qīn zhōu shí péng zhōu yǎn mǎ zhōu qióng chuān zhōu hù qióng zhōu jiǎo chuān zhōu kāi wàng zhōu shàng péng zhōu bǐ péng zhōu bō zhòng zhōu jiǔ hù zhōu yáo jiàn zhōu míng chāng zhōu hù chuān zhōu suǒ gǔ zhōu cǐ xià sān zhōu

滑川州比川州吉川州甫萼州比地州苍荣州野川州邛冻州贵林州牒珍州浪弥州郎郭州上钦州时蓬州俨马州邛川州护邛州脚川州开望州上蓬州比蓬州剥重州久护州瑶剑州明昌州护川州索古州此下三州,

dà hé yǐ qián zhì

大和以前置。

nuò zuò zhōu bǎi pō zhōu yòu lì lí zhōu dū dū fǔ

诺柞州柏坡州右隶黎州都督府。

zhū mán zhōu jiǔ shí èr jiē wú chéng yì chuí jì pí fú wéi lái jí yú dū dū fǔ zé yì guān rú huá rén yān

诸蛮州九十二:皆无城邑,椎髻皮服,惟来集于都督府,则衣冠如华人焉。

nán níng zhōu hàn yè láng de

南宁州汉夜郎地。

wǔ dé yuán nián kāi nán zhōng yīn gù tóng lè xiàn zhì zhì wèi

武德元年开南中,因故同乐县置,治味。

sì nián zhì zǒng guǎn fǔ

四年置总管府。

wǔ nián qiáo zhì yì zhōu bā nián fù zhì wèi gēng míng láng zhōu

五年侨治益州,八年复治味,更名郎州。

zhēn guàn yuán nián ba dū du

贞观元年罢都督。

kāi yuán wǔ nián fù gù míng

开元五年复故名。

tiān bǎo mò méi yú mán yīn fèi

天宝末没于蛮,因废。

táng mò fù zhì zhōu yú qīng xī zhèn qù qián zhōu èr shí jiǔ rì xíng

唐末复置州于清溪镇,去黔州二十九日行。

xiàn qī wèi tóng lè shēng má tóng qǐ xīn fēng lǒng dī quán má

县七:味,同乐,升麻, 同起,新丰,陇堤,泉麻。

kūn zhōu běn duò zhì duò luàn fèi

昆州本隋置,隋乱废。

wǔ dé yuán nián kāi nán zhōng fù zhì

武德元年开南中,复置。

tǔ gòng niú huáng

土贡: 牛黄。

xiàn sì yì níng jìn níng ān níng qín zāng

县四:益宁,晋宁,安宁,秦臧。

yǒu diān chí zài jìn níng

有滇池,在晋宁。

qí qín zāng zé gù zāng hàn dì yě

其秦臧,则故臧汉地也。

lí zhōu běn xī níng zhōu wǔ dé qī nián xī nán níng zhōu èr xiàn zhì zhēn guàn bā nián gēng míng

梨州本西宁州,武德七年析南宁州二县置,贞观八年更名。

běi jiē kūn zhōu

北接昆州。

xiàn èr liáng shuǐ jiàng

县二:梁水,绛。

kuāng zhōu běn nán yún zhōu wǔ dé qī nián zhì zhēn guàn bā nián gēng míng

匡州本南云州,武德七年置,贞观八年更名。

hàn yǒng chāng jùn dì

汉永昌郡地。

xiàn èr bó nòng kuāng chuān

县二:勃弄, 匡川。

zhōu běn xi pú zhōu wǔ dé sì nián zhì zhēn guàn shí yī nián gēng míng

州本西濮州,武德四年置,贞观十一年更名。

hàn yuè guī jùn dì nán jiē yáo zhōu

汉越巂郡地,南接姚州。

xiàn sì pú shuǐ qīng líng qí xīng tóng shān

县四:濮水,青蛉,岐星,铜山。

yǐn zhōu wǔ dé sì nián zhì běi jiē zhōu

尹州武德四年置,北接州。

xiàn wǔ mǎ yì tiān chí yán quán bǎi quán yǒng quán

县五:马邑,天池, 盐泉,百泉,涌泉。

céng zhōu wǔ dé sì nián zhì xi jiē kuāng zhōu

曾州武德四年置,西接匡州。

xiàn wǔ céng sān bù shén quán lóng tíng zhǎng hé

县五:曾,三部,神泉,龙亭, 长和。

gōu zhōu běn nán lóng zhōu wǔ dé qī nián zhì zhēn guàn shí yī nián gēng míng

钩州本南龙州,武德七年置,贞观十一年更名。

dōng běi jiē kūn zhōu

东北接昆州。

xiàn èr wàng shuǐ táng fēng

县二:望水, 唐封。

póu zhōu wǔ dé qī nián zhì

裒州武德七年置。

běn nòng dòng de nán jiē yáo zhōu

本弄栋地,南接姚州。

xiàn èr yáng bǐ lè qiáng

县二:杨彼,乐强。

zōng zhōu běn xi zōng zhōu wǔ dé qī nián zhì zhēn guàn shí yī nián dì míng zōng zhōu

宗州本西宗州,武德七年置,贞观十一年第名宗州。

běi jiē yáo zhōu

北接姚州。

xiàn sān zōng jū shí tǎ hé xī

县三:宗居,石塔,河西。

wēi zhōu běn xi lì zhōu wǔ dé qī nián zhì zhēn guàn shí yī nián gēng míng

微州本西利州,武德七年置,贞观十一年更名。

běi jiē mí zhōu

北接縻州。

xiàn èr shēn lì shí bù

县二:深利,十部。

mí zhōu běn xi yù zhōu wǔ dé qī nián zhì zhēn guàn sān nián gēng míng

縻州本西豫州,武德七年置,贞观三年更名。

nán jiē yáo zhōu

南接姚州。

chū wèi dū du fǔ dū mí wàng yí luō sān zhōu hòu ba dū du

初为都督府,督縻、望、 謻罗三州,后罢都督。

xiàn èr mó yù qī bù

县二:磨豫,七部。

wàng zhōu zhēn guàn mò yǐ zhū mán nèi fù yǔ páng zhōu tóng zhì chū lì láng zhōu dū dū hòu lái shǔ

望州贞观末以诸蛮内附,与傍州同置, 初隶郎州都督,后来属。

yí luō zhōu pán zhōu běn xī píng zhōu wǔ dé sì nián zhì zhēn guàn bā nián gēng míng

謻罗州盘州本西平州,武德四年置,贞观八年更名。

gù xìng gǔ jùn dì qí nán jiāo zhōu

故兴古郡地,其南交州。

xiàn sān fù táng píng yí pán shuǐ

县三:附唐,平夷,盘水。

má zhōu zhēn guàn èr shí èr nián xī láng zhōu zhì

麻州贞观二十二年析郎州置。

yīng zhōu shēng zhōu qín zhōu páng zhōu zhēn guàn èr shí sān nián zhū mán mò tú mò zhī jiǎn wàng èr zhǒng luò nèi fù zhì bàng wàng qiú qiū lǎn wǔ zhōu

英州声州勤州傍州贞观二十三年,诸蛮末徒莫祗、俭望二种落内附,置傍、 望、求、丘、览五州。

qiú zhōu qiū zhōu lǎn zhōu xián zhōu lú cí zhōu guī wǔ zhōu yán zhōu tāng wàng zhōu wǔ dé zhōu zòu lóng zhōu wǔ zhèn zhōu běn wǔ héng bì mù zōng míng gǎi

求州丘州览州咸州泸慈州归武州严州汤望州武德州奏龙州武镇州本武恒,避穆宗名改。

nán táng zhōu lián zhōu xiàn liù dāng wèi dōu níng luó yóu luō lóng jiā píng qīng kǎn

南唐州连州县六:当为,都宁,逻游,罗龙,加平, 清坎。

nán zhōu xī yíng zhōu zhì

南州析盈州置。

xiàn sān bō zhèng bǎi róng hóng lú

县三:播政,百荣,洪卢。

dé zhōu xī zhì zhōu zhì

德州析志州置。

xiàn èr luō lián wàn yán

县二:罗连, 万岩。

wèi zhōu xī fú dé zhōu zhì

为州析扶德州置。

xiàn èr fú luō sēng

县二:扶,罗僧。

luò zhōu xī jìng zhōu zhì

洛州析镜州置。

xiàn sì lín jīn bīn yí zēng chéng cōng yào

县四:临津,宾夷, 曾城,葱药。

yí zhōu xī yuè zhōu zhì

移州析悦州置。

xiàn sān yí dāng lín hé tāng líng

县三:移当,临河,汤陵。

yuè zhōu xiàn liù gān quán qīng bīn lín chuān yuè shuǐ yí lín hú fán

悦州县六:甘泉,青宾,临川,悦水,夷邻,胡璠。

jìng zhōu xiàn liù yí láng bīn táng xī lín cóng lián chí lín yě bìng

镜州县六:夷郎,宾唐,溪琳,琮连,池临,野并。

yún zhōu xiàn bā yán shuǐ yún shān luō yú lín jū chéng lán lín kūn táng chuān xún yuán

筠州县八:盐水,筠山,罗余,临居,澄澜,临昆,唐川,寻源。

zhì zhōu zhì yī zuò zǒng

志州“志” 一作“总”。

xiàn sì fú píng jī wéi yí bīn hé xī

县四:浮萍,鸡惟,夷宾,河西。

yíng zhōu xiàn sì yíng chuān tu sài bō líng shī yàn

盈州县四:盈川,涂赛,播陵, 施燕。

wǔ chāng zhōu xiàn qī hóng wǔ luō hóng láng lín yí lǎng lái bīn luō xīn qǐ pó

武昌州县七:洪武,罗虹,琅林,夷朗,来宾,罗新,绮婆。

fú dé zhōu xiàn sān sòng shuǐ fú dé ā yīn

扶德州县三:宋水,扶德,阿阴。

bō lǎng zhōu xī gǒng zhōu zhì

播朗州析巩州置。

xiàn sān bō shèng cóng yán shùn huà

县三:播胜,从颜,顺化。

xìn zhōu jū zhōu yán zhōu xún zhōu xiàn wǔ xún lù tiān chí fāng tuó luō cáng bō chěng

信州居州炎州驯州县五:驯禄,天池,方陀,罗藏,播骋。

chěng zhōu xiàn èr hú mù luō xiāng

骋州县二:斛木,罗相。

làng chuān zhōu zhēn yuán shí sān nián jié dù shǐ wéi gāo biǎo zhì

浪川州贞元十三年,节度使韦皋表置。

xiàn wǔ láng làng láng wéi hé dù láng rén yīn gē

县五:郎浪,郎违,何度,郎仁,因合。

xié zhōu běn duò zhì duò luàn fèi

协州本隋置,隋乱废。

wǔ dé yuán nián kāi nán zhōng fù zhì

武德元年开南中复置。

xiàn sān dōng ān xī ān hú jīn

县三:东安,西安,胡津。

jìng zhōu xī xié zhōu zhì

靖州析协州置。

xiàn èr jìng chuān fēn xié

县二:靖川,分协。

qū zhōu běn gōng zhōu duò zhì duò luàn fèi

曲州本恭州,隋置,隋乱废。

wǔ dé yuán nián kāi nán zhōng fù zhì bā nián gēng míng

武德元年开南中复置, 八年更名。

gù zhū tí jùn běi jiē xié zhōu

故朱提郡,北接协州。

xiàn èr zhū tí táng xìng

县二:朱提,唐兴。

zhū tí běn ān shàng wǔ dé qī nián gèng míng

朱提,本安上,武德七年更名。

bō líng zhōu xī yíng zhōu zhì

播陵州析盈州置。

qián zhōu xī kāi biān xiàn zhì

钳州析开边县置。

gē líng zhōu hào zhōu xiàn sān gǒng píng sǎo gōng luō gǔ

哥灵州滈州县三:拱平,扫宫, 罗谷。

qiè qí zhōu xiàn sì liǔ chí zòu lù mí tuō tōng shí

切骑州县四:柳池,奏禄,縻托,通识。

pǐn zhōu xiàn sān bā chèng sōng huā mù

品州县三:八秤,松花,牧。

cóng zhōu xiàn liù cóng huā kūn chí wǔ ān luō lín tī shān nán níng

从州县六:从花,昆池,武安,罗林,梯山,南宁。

niú kě lián zhōu xiàn sān niú kě lián luō míng xīn shù

牜可连州县三:牜可连,罗名,新戍。

niǎn wèi zhōu xiàn sān má jīn niǎn wèi fú má

碾卫州县三:麻金,碾卫,涪麻。

yòu lì róng zhōu dū dū fǔ

右隶戎州都督府。

yú zhōu wǔ dé sì nián yǐ gǔ diān wáng guó mín duō yáo xìng yīn zhì yáo zhōu dū dū bìng zhì zhōu shí sān

于州武德四年以古滇王国民多姚姓,因置姚州都督,并置州十三。

yì zhōu wǔ líng zhōu shì yóu zhōu hé wǎng zhōu shè lì zhōu fàn dèng zhōu yě gòng zhōu hóng láng zhōu rì nán zhōu méi dèng zhōu mí bèi zhōu luò nuò zhōu yòu lì yáo zhōu dū dū fǔ

异州五陵州礻由州和往州舍利州范邓州野共州洪郎州日南州眉邓州醿备州洛诺州右隶姚州都督府。

nà zhōu dū níng jùn yì fèng èr nián kāi shān dòng zhì

纳州都宁郡义凤二年开山洞置。

xiàn bā luō wéi bō luō shī yáng dōu níng luō dāng luō lán dōu hú mào

县八:罗围,播罗,施阳,都宁,罗当,罗蓝, 都,胡茂。

xiān tiān èr nián yǔ sà yàn gǒng jiē jiàng wèi jī mí

先天二年与萨、晏、巩皆降为羁縻。

sà zhōu huáng chí jùn yí fèng èr nián zhāo shēng liáo zhì

萨州黄池郡仪凤二年招生獠置。

xiàn èr huáng chí bō líng

县二:黄池,播陵。

yàn zhōu luō yáng jùn yí fèng èr nián zhāo shēng liáo zhì

晏州罗阳郡仪凤二年招生獠置。

xiàn qī sī é niú kě yīn xīn bīn fú lái sī yàn duō wǎng luō yáng

县七:思峨,牜可阴,新宾, 扶来,思晏,哆罔,罗阳。

gǒng zhōu yīn zhōng jùn yí fèng èr nián kāi shān dòng zhì

巩州因忠郡仪凤二年开山洞置。

xiàn wǔ duō lǒu dōu tán bō pó bǐ qiú bō láng

县五:哆搂,都檀, 波婆,比求,播郎。

fèng zhōu yí fèng èr nián kāi shān dòng zhì

奉州仪凤二年开山洞置。

xiàn èr niú kě lǐ luó péng

县二:牜可里,逻蓬。

zhè zhōu yí fèng èr nián kāi shān dòng zhì

浙州仪凤二年开山洞置。

xiàn sì zhè yuán yuè bīn luò chuān lín shān

县四:浙源,越宾,洛川,鳞山。

shùn zhōu zài chū èr nián zhì

顺州载初二年置。

xiàn wǔ qǔ shuǐ shùn shān líng yán lái yuán lóng chí

县五:曲水, 顺山,灵岩,来猿,龙池。

sī é zhōu tiān shòu èr nián zhì

思峨州天授二年置。

xiàn èr duō xī luò xī

县二:多溪,洛溪。

yù zhōu jiǔ shì yuán nián zhì

淯州久视元年置。

xiàn sì xīn dìng yù chuān gù chéng jū láo

县四:新定,淯川,固城,居牢。

néng zhōu dà zú yuán nián zhì

能州大足元年置。

xiàn sì cháng níng lái yín jú chí yuán shān

县四:长宁,来银, 菊池,猿山。

gāo zhōu xiàn sān niú kě ba yí fu tú xi

高州县三:牜可巴,移甫,徒西。

sòng zhōu xiàn sì niú kě lóng niú kě zhī sòng shuǐ lú wú

宋州县四:牜可龙,牜可支,宋水,卢吾。

cháng níng zhōu xiàn sì pó yuán bō jū qīng lú luō mén

长宁州县四:婆员,波居,青卢,罗门。

dìng zhōu xiàn èr zhī jiāng fú dé

定州县二:支江,扶德。

yòu lì lú zhōu dū du fǔ

右隶泸州都督府。

jiāng nán dào

○江南道

zhū mán zhōu wǔ shí yī

诸蛮州五十一:

zāng zhōu wǔ dé sān nián yǐ zāng kē shǒu lǐng xiè lóng yǔ de zhì sì nián gēng míng kē zhōu hòu fù gù míng

牂州武德三年以牂柯首领谢龙羽地置,四年更名柯州,后复故名。

chū zāng yǎn zhuāng chōng yīng ju liù zhōu jiē wéi xià zhōu kāi yuán zhōng jiàng zāng yǎn zhuāng wèi jī mí tiān bǎo sān zài yòu jiàng chōng yīng ju wèi jī mí

初,牂、琰、 庄、充、应、矩六州皆为下州,开元中降牂、琰、庄为羁縻,天宝三载又降充、应、 矩为羁縻。

xiàn sān jiàn ān bīn huà xīn xīng

县三:建安,宾化,新兴。

jiàn ān běn zāng kē wǔ dé èr nián gēng míng

建安,本牂柯,武德二年更名。

xīn xīng yǔ zhōu tóng zhì

新兴与州同置。

yǎn zhōu zhēn guàn sì nián zhì

琰州贞观四年置。

xiàn wǔ wǔ hòu wàng jiāng yīng jiāng shǐ ān dōng nán

县五:武侯,望江,应江,始安,东南。

zhēn guàn zhōng yòu lǐng lóng kūn yǎn chuān èr xiàn hòu shěng

贞观中又领隆昆、 琰川二县,后省。

zhuāng zhōu běn nán shòu zhōu zhēn guàn sān nián yǐ nán xiè mán shǒu lǐng xiè qiáng dì zhì sì nián gēng míng shí yī nián wèi dū du fǔ jǐng lóng èr nián ba dū du

庄州本南寿州,贞观三年以南谢蛮首领谢强地置,四年更名, 十一年为都督府,景龙二年罢都督。

gù duò zāng kē jùn dì

故隋牂柯郡地。

nán bǎi lǐ yǒu guì lǐng guān

南百里有桂岭关。

xiàn qī shí niú nán yáng qīng shuǐ duō lè lè ān shí chéng xīn ān

县七:石牛, 南阳,轻水,多乐,乐安,石城,新安。

zhēn guàn zhōng yòu lǐng qīng lán xiàn hòu shěng

贞观中又领清兰县,后省。

chōng zhōu wǔ dé sān nián yǐ zāng kē mán bié bù zhì xiàn qī píng mán dōng tíng sháo míng zāng kē dōng líng chén shuǐ sī wáng

充州武德三年,以牂柯蛮别部置,县七:平蛮,东停,韶明,牂柯,东陵,辰水,思王。

yīng zhōu zhēn guàn sān nián yǐ dōng xiè shǒu lǐng xiè yuán shēn de zhì xiàn wǔ dōu shàng pó lǎn yīng jiāng zǒng lóng luō gōng

应州贞观三年以东谢首领谢元深地置,县五:都尚,婆览,应江,惣隆,罗恭。

ju zhōu wǔ dé sì nián zhì

矩州武德四年置。

míng zhōu zhēn guàn zhōng yǐ xī zhào shǒu lǐng zhào mó qiú de zhì

明州贞观中以西赵首领赵磨酋地置。

wěi zhōu láo zhōu xī zhōu fú zhōu jiān zhōu bāng zhōu qīng zhōu é zhōu mán zhōu xiàn yī ba jiāng

𫇭州劳州羲州福州犍州邦州清州峨州蛮州县一:巴江。

ōu zhōu ōu yī zuò gǔ

欧州“欧”一作“鼓”。

rú zhōu lín zhōu xiàn sān duō méi gǔ yáng duō fèng

濡州琳州县三:多梅,古阳,多奉。

luán zhōu lìng zhōu nà zhōu huī zhōu dōu zhōu zǒng zhōu xián hēng sān nián kūn míng shí sì xìng lǜ hù èr wàn nèi shǔ fēn zhì

鸾州令州那州晖州都州总州咸亨三年, 昆明十四姓率户二万内属分置。

dūn zhōu xián hēng sān nián xī nèi shǔ kūn míng bù zhì xiàn liù wǔ níng gōu shuǐ gǔ zhì kūn chuān cóng yàn gū yún

敦州咸亨三年析内属昆明部置,县六:武宁,沟水,古质,昆川,丛燕,孤云。

yīn zhōu xián hēng sān nián xī kūn míng bù zhì hòu fèi

殷州咸亨三年析昆明部置,后废。

kāi yuán shí wǔ nián fēn róng zhōu fù zhì hòu yòu fèi

开元十五年分戎州复置,后又废。

zhēn yuán èr nián jié dù shǐ wéi gāo biǎo fù zhì

贞元二年,节度使韦皋表复置。

gù nán hàn zhī jìng yě

故南汉之境也。

xiàn wǔ yīn chuān dōng gōng lóng yuán wéi chuān bīn chuān

县五:殷川, 东公,龙原,韦川,宾川。

chū yǔ dūn zhōu jiē lì róng zhōu dū dū hòu lái shǔ

初与敦州皆隶戎州都督,后来属。

hou zhōu huang zhōu fán zhōu léng zhōu tiān zhōu pǔ níng zhōu gōng zhōu liàng zhōu mào lóng zhōu yán zhōu xun zhōu qīng zhōu zhēn guàn shí wǔ nián zhì

候州晃州樊州棱州添州普宁州功州亮州茂龙州延州训州卿州贞观十五年置。

shuāng chéng zhōu zhěng zhōu xuán zhōu fǔ shuǐ zhōu xiàn sì fǔ shuǐ gǔ láo duō péng jīng shuǐ

双城州整州悬州抚水州县四:抚水,古劳,多蓬,京水。

sī yuán zhōu yì zhōu nán píng zhōu xūn zhōu xí zhōu bǎo zhōu wàn suì tōng tiān èr nián yǐ kūn míng yí nèi fù zhì

思源州逸州南平州勋州袭州宝州万岁通天二年以昆明夷内附置。

jiāng zhōu hóng zhōu xiàn wǔ lè hóng sī wēng dōu bù xīn tíng lín chuān

姜州鸿州县五: 乐鸿,思翁,都部,新庭,临川。

yòu lì qián zhōu dū dū fǔ

右隶黔州都督府

lǐng nán dào

○岭南道

zhū mán zhōu jiǔ shí èr

诸蛮州九十二:

yū zhōu xiàn liù dōng qū jí líng bīn ān nán shān dōu bāng yū zhì

纡州县六:东区,吉陵,宾安,南山,都邦,纡质。

guī sī zhōu sī shùn zhōu xiàn wǔ luō zūn lǚ bó dōu ēn jí nán xǔ shuǐ

归思州思顺州县五:罗遵,履博,都恩,吉南,许水。

fán zhōu xiàn sān fán shuǐ dōu yī sī liáo

蕃州县三:蕃水,都伊,思寮。

wēn quán zhōu wēn quán jùn tǔ gòng jīn

温泉州温泉郡土贡:金。

xiàn èr wēn quán luò fù

县二:温泉,洛富。

shù kūn zhōu tǔ gòng guì xīn

述昆州土贡:桂心。

xiàn wǔ yí méng yí shuǐ gǔ guì lín shān dōu lǒng

县五:夷蒙,夷水,古桂,临山, 都陇。

gé zhōu yòu lì guì zhōu dū dū fǔ

格州右隶桂州都督府。

wēi zhōu xiàn bā zhèng píng fù píng lóng yuán sī ēn ráo miǎn wǔ zhāo dōu xiàng gē liáng

椳州县八:正平,富平,龙源,思恩,饶勉,武招,都象,歌良。

guī shùn zhōu běn guī chún yuán hé chū gēng míng

归顺州本归淳,元和初更名。

sī gāng zhōu hóu zhōu guī chéng zhōu lún zhōu shí xī zhōu sī ēn zhōu sī tóng zhōu sī míng zhōu xiàn yī xiǎn chuān

思刚州侯州归诚州伦州石西州思恩州思同州思明州县一:显川。

wàn xíng zhōu wàn chéng zhōu shàng sī zhōu tán zhōu sī láng zhōu bō zhōu yuán zhōu gōng ráo zhōu wàn dé zhōu zuǒ zhōu sī chéng zhōu hé zhōu guī lè zhōu qīng zhōu de zhōu qī yuán zhōu yòu lì yōng zhōu dū dū fǔ

万形州万承州上思州谈州思琅州波州员州功饶州万德州左州思诚州 曷州归乐州青州得州七源州右隶邕州都督府。

dé huà zhōu yǒng tài èr nián yǐ lín dǔ fú bù luò zhì

德化州永泰二年以林睹符部落置。

xiàn èr dé huà guī yì

县二:德化,归义。

láng máng zhōu yǒng tài èr nián yǐ lín dǔ fú bù luò fēn zhì

郎茫州永泰二年以林睹符部落分置。

xiàn èr láng máng gǔ yǒng

县二:郎茫,古勇。

lóng wǔ zhōu dà lì zhōng yǐ pān guī guó bù luò zhì

龙武州大历中以潘归国部落置。

xiàn èr lóng qiū fú yǔ

县二:龙丘, 福宇。

guī huà zhōu xiàn sì guī cháo luò dōu luò huí luò wēi

归化州县四:归朝,洛都,落回,落巍。

jùn zhōu tǔ gòng bái là kǒng què wěi

郡州土贡:白镴、孔雀尾。

xiàn èr jùn kǒu lè ān

县二:郡口,乐安。

wàn quán zhōu xiàn yī lù shuǐ

万泉州县一:陆水。

sī nóng zhōu xiàn sān

思农州县三;

wǔ láng wǔ róng wǔ quán

武郎,武容,武全。

wèi zhōu xiàn sān dōu lóng hàn huì wǔ líng

为州县三:都龙,汉会,武零。

xi yuán zhōu xiàn sān luō hé gǔ lín luō dàn

西原州县三:罗和,古林,罗淡。

lín xī zhōu xiàn èr lín xi gān jú

林西州县二:林西,甘橘。

sī kuò zhōu xiàn sān dōu níng kūn yáng luō fāng

思廓州县三:都宁,昆阳,罗方。

wǔ líng zhōu xiàn sān wén gé gān láng sū wù

武灵州县三:文葛,甘郎,苏物。

xīn ān zhōu xiàn sān guī huà bīn yáng ān dé

新安州县三:归化,宾阳,安德。

jīn kuò zhōu xiàn sān luō jiā wén lóng lù róng

金廓州县三:罗嘉,文龙,禄荣。

tí shàng zhōu xiàn sān cháng bīn tí tóu zhū lǜ

提上州县三:长宾,提头,朱绿。

gān táng zhōu xiàn yī zhōng chéng

甘棠州县一:忠诚。

wǔ dìng zhōu xiàn sān fú lù róu yuǎn kāng lín

武定州县三:福禄,柔远,康林。

dōu jīn zhōu xiàn sì wēn quán jiā líng gān yáng dōu jīn

都金州县四:温泉,嘉陵,甘阳,都金。

liàng zhōu xiàn èr wǔ xìng gǔ dū

谅州县二:武兴,古都。

wǔ lù zhōu kāi chéng sān nián dū hù mǎ zhí biǎo yǐ wǔ lù xiàn zhì

武陆州开成三年,都护马植表以武陆县置。

píng yuán zhōu kāi chéng sì nián xī dōu jīn zhōu zhī píng yuán guǎn zhì

平原州开成四年析都金州之平原馆置。

xiàn sān lóng shí píng lín lóng dāng

县三:龙石,平林,龙当。

lóng zhōu wǔ dìng zhōu zhēn zhōu xìn zhōu sī líng zhōu lù zhōu zhōng zōng shí yǒu dān lè xiàn hòu shěng

龙州武定州真州信州思陵州禄州中宗时有单乐县,后省。

nán píng zhōu xī píng zhōu mén zhōu yú zhōu kuī zhōu jīn lín zhōu yí fèng yuán nián zhì

南平州西平州门州馀州岿州金邻州仪凤元年置。

shǔ zhōu luō fú zhōu dān líng zhōu fán dé zhōu jīn lóng zhōu gē fù zhōu zhēn yuán shí èr nián zhì

暑州罗伏州儋陵州樊德州金龙州哥富州贞元十二年置。

shàng sī zhōu zhēn yuán shí èr nián zhì

尚思州贞元十二年置。

ān dé zhōu zhēn yuán shí èr nián zhì

安德州贞元十二年置。

yòu lì ān nán dū hù fǔ

右隶安南都护府。

shǔ cuàn mán zhōu shí bā zhēn yuán qī nián lǐng zhōu míng yì

蜀爨蛮州十八贞元七年领州名逸。

yòu lì fēng zhōu dū dū fǔ

右隶峰州都督府

táng zhì jī mí zhū zhōu jiē bàng sài wài huò yù míng yú yí luò

唐置羁縻诸州,皆傍塞外,或寓名于夷落。

ér sì yí zhī yǔ zhōng guó tōng zhě shén zhòng ruò jiāng chén zhī suǒ zhēng tǎo chì shǐ zhī suǒ wèi cì yi yǒu yǐ jì qí suǒ cóng chū

而四夷之与中国通者甚众,若将臣之所征讨,敕使之所慰赐,宜有以记其所从出。

tiān bǎo zhōng xuán zōng wèn zhū fān guó yuǎn jìn hóng lú qīng wáng zhōng sì yǐ xī yù tú duì cái shí shù guó

天宝中,玄宗问诸蕃国远近,鸿胪卿王忠嗣以《西域图》对,才十数国。

qí hòu zhēn yuán zǎi xiàng gǔ dān kǎo fāng yù dào lǐ zhī shù zuì xiáng cóng biān zhōu rù sì yí tōng yì yú hóng lú zhě mò bù bì jì

其后贞元宰相贾耽考方域道里之数最详,从边州入四夷,通译于鸿胪者,莫不毕纪。

qí rù sì yí zhī lù yǔ guān shù zǒu jí zuì yào zhě qī yī yuē yíng zhōu rù ān dōng dào

其入四夷之路与关戍走集最要者七:一曰营州入安东道,

èr yuē dēng zhōu hǎi xíng rù gāo lí bó hǎi dào

二曰登州海行入高丽渤海道,

sān yuē xià zhōu sài wài tōng dà tóng yún zhōng dào

三曰夏州塞外通大同云中道,

sì yuē zhōng shòu xiáng chéng rù huí hú dào

四曰中受降城入回鹘道,

wǔ yuē ān xī rù xī yù dào

五曰安西入西域道,

liù yuē ān nán tōng tiān dǔ dào

六曰安南通天竺道,

qī yuē guǎng zhōu tōng hǎi yí dào

七曰广州通海夷道。

qí shān chuān jù luò fēng lüè yuǎn jìn jiē gài jǔ qí mù

其山川聚落,封略远近,皆概举其目。

zhōu xiàn yǒu míng ér qián suǒ bù lù zhě huò yí dí suǒ zì míng yún

州县有名而前所不录者,或夷狄所自名云。

yíng zhōu xī běi bǎi lǐ yuē sōng xíng lǐng qí xi xī qí dōng qì dān

营州西北百里曰松陉岭,其西奚,其东契丹。

jù yíng zhōu běi sì bǎi lǐ zhì huáng shuǐ

距营州北四百里至湟水。

yíng zhōu dōng bǎi bā shí lǐ zhì yàn jùn chéng

营州东百八十里至燕郡城。

yòu jīng rǔ luó shǒu zhuō dù liáo shuǐ zhì ān dōng dōu hù fǔ wǔ bǎi lǐ

又经汝罗守捉,渡辽水至安东都护府五百里。

fǔ gù hàn xiāng píng chéng yě

府,故汉襄平城也。

dōng nán zhì píng rǎng chéng bā bǎi lǐ

东南至平壤城八百里;

xī nán zhì dōu lǐ hǎi kǒu liù bǎi lǐ

西南至都里海口六百里;

xi zhì jiàn ān chéng sān bǎi lǐ gù zhōng guō xiàn yě

西至建安城三百里,故中郭县也;

nán zhì yā lù jiāng běi pō zhuó chéng qī bǎi lǐ gù ān píng xiàn yě

南至鸭渌江北泊汋城七百里,故安平县也。

zì dū hù fǔ dōng běi jīng gǔ gài móu xīn chéng yòu jīng bó hǎi cháng lǐng fǔ qiān wǔ bǎi lǐ zhì bó hǎi wáng chéng chéng lín hū hàn hǎi qí xī nán sān shí lǐ yǒu gǔ sù shèn chéng qí běi jīng dé lǐ zhèn zhì nán hēi shuǐ mò hé qiān lǐ

自都护府东北经古盖牟、新城,又经渤海长岭府,千五百里至渤海王城,城临忽汗海,其西南三十里有古肃慎城,其北经德理镇,至南黑水靺鞨千里。

dēng zhōu dōng běi hǎi xíng guò dà xiè dǎo guī xīn dǎo mò dǎo wū hú dǎo sān bǎi lǐ

登州东北海行,过大谢岛、龟歆岛、末岛、乌湖岛三百里。

běi dù wū hú hǎi zhì mǎ shí shān dōng zhī dōu lǐ zhèn èr bǎi lǐ

北渡乌湖海,至马石山东之都里镇二百里。

dōng bàng hǎi ruán guò qīng ní pǔ táo huā pǔ xìng huā pǔ shí rén wāng tuó tuó wān wū gǔ jiāng bā bǎi lǐ

东傍海壖,过青泥浦、桃花浦、杏花浦、石人汪、橐驼湾、 乌骨江八百里。

nǎi nán bàng hǎi ruán guò wū mù dǎo bèi jiāng kǒu jiāo dǎo de xīn luó xī běi zhī zhǎng kǒu zhèn

乃南傍海壖,过乌牧岛、贝江口、椒岛,得新罗西北之长口镇。

yòu guò qín wáng shí qiáo má tián dǎo gǔ sì dǎo de wù dǎo qiān lǐ zhì yā lù jiāng táng ēn pǔ kǒu

又过秦王石桥、麻田岛、古寺岛、得物岛,千里至鸭渌江唐恩浦口。

nǎi dōng nán lù xíng qī bǎi lǐ zhì xīn luó wáng chéng

乃东南陆行,七百里至新罗王城。

zì yā lù jiāng kǒu zhōu xíng bǎi yú lǐ nǎi xiǎo fǎng sù liú dōng běi sān shí lǐ zhì pō zhuó kǒu de bó hǎi zhī jìng

自鸭渌江口舟行百余里,乃小舫溯流东北三十里至泊汋口,得渤海之境。

yòu sù liú wǔ bǎi lǐ zhì wán dōu xiàn chéng gù gāo lí wáng dōu

又溯流五百里,至丸都县城,故高丽王都。

yòu dōng běi sù liú èr bǎi lǐ zhì shén zhōu

又东北溯流二百里,至神州。

yòu lù xíng sì bǎi lǐ zhì xiǎn zhōu tiān bǎo zhōng wáng suǒ dōu

又陆行四百里,至显州,天宝中王所都。

yòu zhèng běi rú dōng liù bǎi lǐ zhì bó hǎi wáng chéng

又正北如东六百里,至渤海王城。

xià zhōu běi dù wū shuǐ jīng hè lín zé bá lì gàn zé guò shā cì nèi héng chǎn wò yě pō zhǎng zé bái chéng bǎi èr shí lǐ zhì kě zhū hún shuǐ yuán

夏州北渡乌水,经贺麟泽、拔利干泽,过沙,次内横刬、沃野泊、长泽、白城,百二十里至可朱浑水源。

yòu jīng gù yáng chéng zé héng chǎn běi mén tū gē lì pō shí zǐ lǐng bǎi yú lǐ zhì ā tuí quán

又经故阳城泽、横刬北门、突纥利泊、石子岭,百余里至阿颓泉。

yòu jīng dà fēi kǔ yán chí liù shí liù lǐ zhì hè lán yì

又经大非苦盐池,六十六里至贺兰驿。

yòu jīng kù yě gàn pō mí é pō yú lù hún pō bǎi yú lǐ zhì de tuí zé

又经库也干泊、弥鹅泊、榆禄浑泊,百余里至地颓泽。

yòu jīng bù zhuō quán gù chéng bā shí bā lǐ dù wū nà shuǐ jīng hú luò yán chí gē fú gàn quán sì shí bā lǐ dù kù jié shā yī yuē pǔ nà shā èr shí bā lǐ guò héng shuǐ wǔ shí jiǔ lǐ zhì shí bēn gù chéng yòu shí lǐ zhì níng yuǎn zhèn

又经步拙泉故城,八十八里渡乌那水,经胡洛盐池、纥伏干泉,四十八里度库结沙,一曰普纳沙,二十八里过横水,五十九里至十贲故城,又十里至宁远镇。

yòu shè zhūn gēn shuǐ wǔ shí lǐ zhì ān lè shù shù zài hé xī ruán qí dōng ruán yǒu gǔ dà tóng chéng

又涉屯根水,五十里至安乐戍,戍在河西壖,其东壖有古大同城。

jīn dà tóng chéng gù yǒng jì zhà yě

今大同城, 故永济栅也。

běi jīng dà pō shí qī lǐ zhì jīn hé

北经大泊,十七里至金河。

yòu jīng gù hòu wèi wò yě zhèn chéng bàng jīn hé guò gǔ cháng chéng jiǔ shí èr lǐ zhì tǔ jù lín chuān

又经故后魏沃野镇城,傍金河,过古长城, 九十二里至吐俱麟川。

bàng shuǐ xíng jīng pò lào hàn shān hè yuè quán bǎi sān shí yī lǐ zhì bù yuè duō shān

傍水行,经破落汗山、贺悦泉,百三十一里至步越多山。

yòu dōng běi èr shí lǐ zhì xié tè quán

又东北二十里至缬特泉。

yòu dōng liù shí lǐ zhì hè rén shān shān xī qì kǒu yǒu jí tè jiān pō

又东六十里至贺人山,山西碛口有诘特犍泊。

tǔ jù lín chuān shuǐ xi yǒu chéng chéng dōng nán jīng bá jué nà shān èr bǎi sān shí lǐ zhì dì gē dá chéng

吐俱麟川水西有城,城东南经拔厥那山,二百三十里至帝割达城。

yòu dōng běi zhì nuò zhēn shuǐ shui yì

又东北至诺真水氵义。

yòu dōng nán bǎi bā shí qī lǐ jīng gǔ kè hán chéng zhì xián zé

又东南百八十七里,经古可汗城至咸泽。

yòu dōng nán jīng wū duō gǔ èr bǎi qī lǐ zhì gǔ yún zhōng chéng

又东南经乌咄谷,二百七里至古云中城。

yòu xi wǔ shí wǔ lǐ yǒu suí yuǎn chéng

又西五十五里有绥远城。

jiē líng xià yǐ běi fán luò suǒ jū

皆灵、夏以北蕃落所居。

zhōng shòu xiáng chéng zhèng běi rú dōng bā shí lǐ yǒu hū yán gǔ gǔ nán kǒu yǒu hū yán zhà gǔ běi kǒu yǒu guī táng zhà chē dào yě rù huí hú shǐ suǒ jīng

中受降城正北如东八十里,有呼延谷,谷南口有呼延栅,谷北口有归唐栅,车道也,入回鹘使所经。

yòu wǔ bǎi lǐ zhì tí quán yòu shí lǐ rù qì jīng jiā lù shān lù ěr shān cuò jiǎ shān bā bǎi lǐ zhì shān yàn zi jǐng

又五百里至鹈泉,又十里入碛,经麚鹿山、鹿耳山、错甲山,八百里至山燕子井。

yòu xī běi jīng mì sù shān dá dàn pō yě mǎ pō kè hán quán héng lǐng mián quán jìng pō qī bǎi lǐ zhì huí hú yá zhàng

又西北经密粟山、达旦泊、野马泊、可汗泉、横岭、绵泉、 镜泊,七百里至回鹘衙帐。

yòu bié dào zì tí quán běi jīng gōng zhǔ chéng méi jiān chéng dá luō sī shān chì yá yán pō hún yì hé lú mén shān mù zhú lǐng qiān wǔ bǎi lǐ yì zhì huí hú yá zhàng

又别道自鹈泉北经公主城、眉间城、怛罗思山、赤崖、 盐泊、浑义河、炉门山、木烛岭,千五百里亦至回鹘衙帐。

dōng yǒu píng yě xi jù wū dé jiān shān nán yī wà kūn shuǐ běi liù qī bǎi lǐ zhì xiān é hé hé běi àn yǒu fù guì chéng

东有平野,西据乌德鞬山,南依嗢昆水,北六七百里至仙娥河,河北岸有富贵城。

yòu zhèng běi rú dōng guò xuě shān sōng huà lín jí zhū quán pō qiān wǔ bǎi lǐ zhì gǔ lì gàn yòu xi shí sān rì xíng zhì dōu bō bù luò yòu běi liù qī rì zhì jiān kūn bù luò yǒu láo shān jiàn shuǐ

又正北如东过雪山松桦林及诸泉泊,千五百里至骨利干,又西十三日行至都播部落,又北六七日至坚昆部落,有牢山、剑水。

yòu zì yá zhàng dōng běi dù xiān é hé èr qiān lǐ zhì shì wéi

又自衙帐东北渡仙娥河,二千里至室韦。

gǔ lì gàn zhī dōng shì wéi zhī xi yǒu jū bù luò yì yuē gāi bù luò

骨利干之东,室韦之西有鞠部落,亦曰祴部落。

qí dōng shí wǔ rì xíng yǒu shù zhé guó yì shì wéi bù luò

其东十五日行有俞折国,亦室韦部落。

yòu zhèng běi shí rì xíng yǒu dà hàn guó yòu běi yǒu gǔ shī guó

又正北十日行有大汉国,又北有骨师国。

gǔ lì gàn dōu bō èr bù luò běi yǒu xiǎo hǎi bīng jiān shí mǎ xíng bā rì kě dù

骨利干、都播二部落北有小海,冰坚时马行八日可度。

hǎi běi duō dà shān qí mín zhuàng mào shén wěi fēng sú lèi gǔ lì gàn zhòu zhǎng ér xī duǎn

海北多大山,其民状貌甚伟,风俗类骨利干,昼长而夕短。

huí hú yǒu yán zhí qié shuǐ yī yuē yán tè lè pō yuē yán tè lè nuó hǎi

回鹘有延侄伽水,一曰延特勒泊,曰延特勒郍海。

wū dé jiān shān zuǒ yòu wà kūn hé dú luó hé jiē qū qǔ dōng běi liú zhì yá zhàng dōng běi wǔ bǎi lǐ hé liú

乌德鞬山左右嗢昆河、独逻河皆屈曲东北流,至衙帐东北五百里合流。

pō dōng běi qiān yú lǐ yǒu jù lún pō pō zhī sì miàn jiē shì wéi

泊东北千余里有俱伦泊,泊之四面皆室韦。

ān xī xi chū zhè jué guān dù bái mǎ hé bǎi bā shí lǐ xi rù jù pí luō qì

安西西出柘厥关,渡白马河,百八十里西入俱毘罗碛。

jīng kǔ jǐng bǎi èr shí lǐ zhì jù pí luó chéng

经苦井,百二十里至俱毘罗城。

yòu liù shí lǐ zhì ā xī yán chéng

又六十里至阿悉言城。

yòu liù shí lǐ zhì bō huàn chéng yī yuē wēi róng chéng yuē gū mò zhōu nán lín sī hún hé

又六十里至拨换城,一曰威戎城,曰姑墨州,南临思浑河。

nǎi xī běi dù bō huàn hé zhōng hé jù sī hún hé bǎi èr shí lǐ zhì xiǎo shí chéng

乃西北渡拨换河、中河,距思浑河百二十里,至小石城。

yòu èr shí lǐ zhì yú tián jìng zhī hú lú hé

又二十里至于阗境之胡芦河。

yòu liù shí lǐ zhì dà shí chéng yī yuē yú zhù yuē wēn sù zhōu

又六十里至大石城,一曰于祝,曰温肃州。

yòu xī běi sān shí lǐ zhì sù lóu fēng

又西北三十里至粟楼烽。

yòu sì shí lǐ dù bá dá lǐng

又四十里度拔达岭。

yòu wǔ shí lǐ zhì dùn duō chéng wū sūn suǒ zhì chì shān chéng yě

又五十里至顿多城,乌孙所治赤山城也。

yòu sān shí lǐ dù zhēn zhū hé yòu xī běi dù fá yì lǐng wǔ shí lǐ dù xuě hǎi yòu sān shí lǐ zhì suì bo shù bàng suì bo shuǐ wǔ shí lǐ zhì rè hǎi

又三十里渡真珠河, 又西北渡乏驿岭,五十里渡雪海,又三十里至碎卜戍,傍碎卜水五十里至热海。

yòu sì shí lǐ zhì dòng chéng yòu bǎi yī shí lǐ zhì hè liè chéng yòu sān shí lǐ zhì yè zhī chéng chū gǔ zhì suì yè chuān kǒu bā shí lǐ zhì péi luō jiāng jūn chéng

又四十里至冻城,又百一十里至贺猎城,又三十里至叶支城,出谷至碎叶川口,八十里至裴罗将军城。

yòu xi èr shí lǐ zhì suì yè chéng chéng běi yǒu suì yè shuǐ shuǐ běi sì shí lǐ yǒu jié dān shān shí xìng kè hán měi lì jūn cháng yú cǐ

又西二十里至碎叶城,城北有碎叶水,水北四十里有羯丹山,十姓可汗每立君长于此。

zì suì yè xi shí lǐ zhì mǐ guó chéng yòu sān shí lǐ zhì xīn chéng yòu liù shí lǐ zhì dùn jiàn chéng yòu wǔ shí lǐ zhì ā shǐ bù lái chéng yòu qī shí lǐ zhì jù lán chéng yòu shí lǐ zhì shuì jiàn chéng yòu wǔ shí lǐ zhì dá luó sī chéng

自碎叶西十里至米国城,又三十里至新城,又六十里至顿建城,又五十里至阿史不来城,又七十里至俱兰城,又十里至税建城,又五十里至怛罗斯城。

zì bō huàn suì yè xī nán dù hún hé bǎi bā shí lǐ yǒu jì zhuó guǎn gù hé píng pù yě

自拨换、碎叶西南渡浑河,百八十里有济浊馆,故和平铺也。

yòu jīng gù dá gàn chéng bǎi èr shí lǐ zhì yè zhě guǎn

又经故达干城,百二十里至谒者馆。

yòu liù shí lǐ zhì jù shǐ dé chéng qiū cí jìng yě yī yuē yù tóu zhōu zài chì hé běi àn gū shí shān

又六十里至据史德城,龟兹境也,一曰郁头州,在赤河北岸孤石山。

dù chì hé jīng qí shān sān bǎi sì shí lǐ zhì jiā lú guǎn

渡赤河,经岐山,三百四十里至葭芦馆。

yòu jīng dá màn chéng bǎi sì shí lǐ zhì shū lè zhèn nán běi xi sān miàn jiē yǒu shān chéng zài shuǐ zhōng

又经达漫城,百四十里至疏勒镇,南北西三面皆有山,城在水中。

chéng dōng yòu yǒu hàn chéng yì zài tān shàng

城东又有汉城,亦在滩上。

chì hé lái zì shū lè xi gé luō lǐng zhì chéng xi fēn liú hé yú chéng dōng běi rù jù shǐ dé jiè

赤河来自疏勒西葛罗岭,至城西分流,合于城东北,入据史德界。

zì bō huàn nán ér dōng jīng kūn gǎng dù chì hé yòu xī nán jīng shén shān suī yáng xián pō yòu nán jīng shū shù jiǔ bǎi sān shí lǐ zhì yú tián zhèn chéng

自拨换南而东,经昆岗,渡赤河, 又西南经神山、睢阳、咸泊,又南经疏树,九百三十里至于阗镇城。

yú tián xi wǔ shí lǐ yǒu wěi guān yòu xī jīng bó yě xī běi dù xì guǎn hé liù bǎi èr shí lǐ zhì zhì zhī mǎn chéng yī yuē qì nán zhōu

于阗西五十里有苇关,又西经勃野,西北渡系馆河,六百二十里至郅支满城,一曰碛南州。

yòu xi běi jīng kǔ jǐng huáng qú sān bǎi èr shí lǐ zhì shuāng qú gù jié fàn guǎn yě

又西北经苦井、黄渠,三百二十里至双渠,故羯饭馆也。

yòu xī běi jīng bàn chéng bǎi liù shí lǐ zhì yǎn dù zhōu yòu běi bā shí lǐ zhì shū lè zhèn

又西北经半城,百六十里至演渡州,又北八十里至疏勒镇。

zì shū lēi xī nán rù jiàn mò gǔ qīng shān lǐng qīng lǐng bù rěn lǐng liù bǎi lǐ zhì cōng lǐng shǒu zhuō gù jié pán tuó guó kāi yuán zhōng zhì shǒu zhuō ān xī jí biān zhī shù

自疏勒西南入剑末谷、青山岭、青岭、不忍岭,六百里至葱岭守捉,故羯盘陀国,开元中置守捉,安西极边之戍。

yǒu níng mí gù chéng yī yuē dá dé lì chéng yuē hàn mí guó yuē jū mí chéng

有宁弥故城,一曰达德力城,曰汗弥国,曰拘弥城。

yú tián dōng sān bǎi jiǔ shí lǐ yǒu jiàn dé lì hé dōng qī bǎi lǐ yǒu jīng jué guó

于阗东三百九十里,有建德力河,东七百里有精绝国。

yú tián xī nán sān bǎi bā shí lǐ yǒu pí shān chéng běi yǔ gū mò jiē

于阗西南三百八十里,有皮山城,北与姑墨接。

dòng líng shān zài yú tián guó xī nán qī bǎi lǐ

冻凌山在于阗国西南七百里。

yòu yú tián dōng sān bǎi lǐ yǒu kǎn chéng zhèn dōng liù bǎi lǐ yǒu lán chéng zhèn nán liù bǎi lǐ yǒu hú nǔ zhèn xi èr bǎi lǐ yǒu gù chéng zhèn xi sān bǎi jiǔ shí lǐ yǒu jí liáng zhèn

又于阗东三百里有坎城镇,东六百里有兰城镇,南六百里有胡弩镇,西二百里有固城镇,西三百九十里有吉良镇。

yú tián dōng jù qiě mò zhèn qiān liù bǎi lǐ

于阗东距且末镇千六百里。

zì yān qí xi wǔ shí lǐ guò tiě mén guān

自焉耆西五十里过铁门关,

yòu èr shí lǐ zhì yú shù shǒu zhuō chéng

又二十里至于术守捉城,

yòu èr bǎi lǐ zhì yú lín shǒu zhuō

又二百里至榆林守捉,

yòu wǔ shí lǐ zhì lóng quán shǒu zhuō

又五十里至龙泉守捉,

yòu liù shí lǐ zhì dōng yí pì shǒu zhuō

又六十里至东夷僻守捉,

yòu qī shí lǐ zhì xī yí pì shǒu zhuō

又七十里至西夷僻守捉,

yòu liù shí lǐ zhì chì àn shǒu zhuō

又六十里至赤岸守捉,

yòu bǎi èr shí lǐ zhì ān xī dōu hù fǔ

又百二十里至安西都护府。

yòu yí lù zì shā zhōu shòu chāng xiàn xi shí lǐ zhì yáng guān gù chéng yòu xi zhì pú chāng hǎi nán àn qiān lǐ

又一路自沙州寿昌县西十里至阳关故城,又西至蒲昌海南岸千里。

zì pú chāng hǎi nán àn xī jīng qī zhūn chéng hàn yī xiū chéng yě

自蒲昌海南岸,西经七屯城,汉伊修城也。

yòu xi bā shí lǐ zhì shí chéng zhèn hàn lóu lán guó yě yì míng shàn shàn zài pú chāng hǎi nán sān bǎi lǐ kāng yàn diǎn wèi zhèn shǐ yǐ tōng xī yù zhě

又西八十里至石城镇,汉楼兰国也,亦名鄯善,在蒲昌海南三百里,康艳典为镇使以通西域者。

yòu xi èr bǎi lǐ zhì xīn chéng yì wèi zhī nǔ zhī chéng yàn diǎn suǒ zhù

又西二百里至新城,亦谓之弩支城,艳典所筑。

yòu xī jīng tè lè jǐng dù qiě mò hé wǔ bǎi lǐ zhì bō xiān zhèn gù qiě mò chéng yě gāo zōng shàng yuán zhōng gēng míng

又西经特勒井,渡且末河,五百里至播仙镇,故且末城也,高宗上元中更名。

yòu xī jīng xī lì zhī jǐng xiān jǐng wù zhē shuǐ wǔ bǎi lǐ zhì yú tián dōng lán chéng shǒu zhuō

又西经悉利支井、祆井、勿遮水,五百里至于阗东兰城守捉。

yòu xī jīng yí dù bǎo péng huái bǎo kǎn chéng shǒu zhuō sān bǎi lǐ zhì yú tián

又西经移杜堡、彭怀堡、坎城守捉,三百里至于阗。

ān nán jīng jiāo zhǐ tài píng bǎi yú lǐ zhì fēng zhōu

安南经交趾太平,百余里至峰州。

yòu jīng nán tián bǎi sān shí lǐ zhì ēn lóu xiàn nǎi shuǐ xíng sì shí lǐ zhì zhōng chéng zhōu

又经南田,百三十里至恩楼县,乃水行四十里至忠城州。

yòu èr bǎi lǐ zhì duō lì zhōu yòu sān bǎi lǐ zhì zhū guì zhōu yòu sì bǎi lǐ zhì dān táng zhōu jiē shēng liáo yě

又二百里至多利州,又三百里至朱贵州,又四百里至丹棠州,皆生獠也。

yòu sì bǎi wǔ shí lǐ zhì gǔ yǒng bù shuǐ lù jù ān nán fán qiān wǔ bǎi wǔ shí lǐ

又四百五十里至古涌步,水路距安南凡千五百五十里。

yòu bǎi bā shí lǐ jīng fú dòng shān tiān jǐng shān shān shàng jiā dào jiē tiān jǐng jiān bù róng kuǐ zhě sān shí lǐ

又百八十里经浮动山、 天井山,山上夹道皆天井,间不容跬者三十里。

èr rì xíng zhì tāng quán zhōu

二日行,至汤泉州。

yòu wǔ shí lǐ zhì lù suǒ zhōu yòu shí wǔ lǐ zhì lóng wǔ zhōu jiē cuàn mán ān nán jìng yě

又五十里至禄索州,又十五里至龙武州,皆爨蛮安南境也。

yòu bā shí sān lǐ zhì tǎng chí dùn yòu jīng bā píng chéng bā shí lǐ zhì dòng zǎo shuǐ yòu jīng nán tíng bǎi liù shí lǐ zhì qǔ jiāng jiàn nán de yě

又八十三里至傥迟顿,又经八平城, 八十里至洞澡水,又经南亭,百六十里至曲江,剑南地也。

yòu jīng tōng hǎi zhèn bǎi liù shí lǐ dù hǎi hé lì shuǐ zhì jiàng xiàn

又经通海镇,百六十里渡海河、利水至绛县。

yòu bā shí lǐ zhì jìn níng yì róng zhōu de yě

又八十里至晋宁驿,戎州地也。

yòu bā shí lǐ zhì zhè dōng chéng yòu bā shí lǐ zhì ān níng gù chéng yòu sì bǎi bā shí lǐ zhì yún nán chéng yòu bā shí lǐ zhì bái yá chéng yòu qī shí lǐ zhì méng shě chéng yòu bā shí lǐ zhì lóng wěi chéng yòu shí lǐ zhì dà hé chéng yòu èr shí wǔ lǐ zhì yáng jū miē chéng

又八十里至柘东城,又八十里至安宁故城,又四百八十里至云南城,又八十里至白崖城,又七十里至蒙舍城, 又八十里至龙尾城,又十里至大和城,又二十五里至羊苴咩城。

zì yáng jū miē chéng xi zhì yǒng chāng gù jùn sān bǎi lǐ

自羊苴咩城西至永昌故郡三百里。

yòu xi dù nù jiāng zhì zhū gě liàng chéng èr bǎi lǐ

又西渡怒江,至诸葛亮城二百里。

yòu nán zhì lè chéng èr bǎi lǐ

又南至乐城二百里。

yòu rù piào guó jìng jīng wàn gōng děng bā bù luò zhì xī lì chéng qī bǎi lǐ

又入骠国境, 经万公等八部落,至悉利城七百里。

yòu jīng tū mín chéng zhì piào guó qiān lǐ

又经突旻城至骠国千里。

yòu zì piào guó xi dù hēi shān zhì dōng tiān zhú jiā mó bō guó qiān liù bǎi lǐ

又自骠国西度黑山, 至东天竺迦摩波国千六百里。

yòu xī běi dù jiā luó dōu hé zhì bēn nà fá tán nà guó liù bǎi lǐ

又西北渡迦罗都河至奔那伐檀那国六百里。

yòu xī nán zhì zhōng tiān zhú guó dōng jìng héng hé nán àn jié zhū wà luō guó sì bǎi lǐ

又西南至中天竺国东境恒河南岸羯朱嗢罗国四百里。

yòu xi zhì mó jié tuó guó liù bǎi lǐ

又西至摩羯陀国六百里。

yí lù zì zhū gé liàng chéng xi qù téng chōng chéng èr bǎi lǐ

一路自诸葛亮城西去腾充城二百里。

yòu xi zhì mí chéng bǎi lǐ

又西至弥城百里。

yòu xi guò shān èr bǎi lǐ zhì lí shuǐ chéng

又西过山,二百里至丽水城。

nǎi xi dù lí shuǐ lóng quán shuǐ èr bǎi lǐ zhì ān xī chéng

乃西渡丽水、 龙泉水,二百里至安西城。

nǎi xi dù mí nuò jiāng shuǐ qiān lǐ zhì dà qín pó luó mén guó

乃西渡弥诺江水,千里至大秦婆罗门国。

yòu xi dù dà lǐng sān bǎi lǐ zhì dōng tiān zhú běi jiè gè méi lú guó

又西渡大岭, 三百里至东天竺北界个没卢国。

yòu xī nán qiān èr bǎi lǐ zhì zhōng tiān zhú guó dōng běi jìng zhī bēn nà fá tán nà guó yǔ piào guó wǎng pó luó mén lù hé

又西南千二百里,至中天竺国东北境之奔那伐檀那国,与骠国往婆罗门路合。

yí lù zì huān zhōu dōng èr rì xíng zhì táng lín zhōu ān yuǎn xiàn nán xíng jīng gǔ luó jiāng èr rì xíng zhì huán wáng guó zhī tán dòng jiāng

一路自驩州东二日行,至唐林州安远县,南行经古罗江, 二日行至环王国之檀洞江。

yòu sì rì zhì zhū yá yòu jīng dān bǔ zhèn èr rì zhì huán wáng guó chéng gù hàn rì nán jùn dì yě

又四日至朱崖,又经单补镇,二日至环王国城,故汉日南郡地也。

zì huān zhōu xī nán sān rì xíng dù wù wēn lǐng yòu èr rì xíng zhì táng zhōu rì luò xiàn yòu jīng luō lún jiāng jí gǔ lǎng dòng zhī shí mì shān sān rì xíng zhì táng zhōu wén yáng xiàn

自驩州西南三日行,度雾温岭,又二日行至棠州日落县,又经罗伦江及古朗洞之石蜜山,三日行至棠州文阳县。

yòu jīng chí kuáng jiàn sì rì xíng zhì wén dān guó zhī suàn tái xiàn yòu sān rì xíng zhì wén dān wài chéng yòu yī rì xíng zhì nèi chéng yī yuē lù zhēn là qí nán shuǐ zhēn là

又经漦诳涧,四日行至文单国之算台县, 又三日行至文单外城,又一日行至内城,一曰陆真腊,其南水真腊。

yòu nán zhì xiǎo hǎi qí nán luō yuè guó yòu nán zhì dà hǎi

又南至小海, 其南罗越国,又南至大海。

guǎng zhōu dōng nán hǎi xíng èr bǎi lǐ zhì tún mén shān nǎi fān fēng xi xíng èr rì zhì jiǔ zhōu shí

广州东南海行,二百里至屯门山,乃帆风西行,二日至九州石。

yòu nán èr rì zhì xiàng shí

又南二日至象石。

yòu xī nán sān rì xíng zhì zhàn bù láo shān shān zài huán wáng guó dōng èr bǎi lǐ hǎi zhōng

又西南三日行,至占不劳山,山在环王国东二百里海中。

yòu nán èr rì xíng zhì líng shān

又南二日行至陵山。

yòu yī rì xíng zhì mén dú guó

又一日行,至门毒国。

yòu yī rì xíng zhì gǔ dá guó

又一日行,至古笪国。

yòu bàn rì xíng zhì bēn tuó làng zhōu

又半日行,至奔陀浪洲。

yòu liǎng rì xíng dào jūn tū nòng shān

又两日行, 到军突弄山。

yòu wǔ rì xíng zhì hǎi xiá fán rén wèi zhī zhì nán běi bǎi lǐ běi àn zé luō yuè guó nán àn zé fó shì guó

又五日行至海硖,蕃人谓之“质”,南北百里,北岸则罗越国,南岸则佛逝国。

fó shì guó dōng shuǐ xíng sì wǔ rì zhì hē líng guó nán zhōng zhōu zhī zuì dà zhě

佛逝国东水行四五日,至诃陵国,南中洲之最大者。

yòu xi chū xiá sān rì zhì gé gé sēng zhī guó zài fú shì xī běi yú zhī bié dǎo guó rén duō chāo bào chéng bó zhě wèi dàn zhī

又西出硖,三日至葛葛僧祗国,在佛逝西北隅之别岛,国人多钞暴,乘舶者畏惮之。

qí běi àn zé gè luō guó

其北岸则个罗国。

gè luō xi zé gē gǔ luō guó

个罗西则哥谷罗国。

yòu cóng gé gé sēng zhǐ sì wǔ rì xíng zhì shèng shān zhōu

又从葛葛僧只四五日行,至胜邓洲。

yòu xi wǔ rì xíng zhì pó lù guó

又西五日行,至婆露国。

yòu liù rì xíng zhì pó guó qié lán zhōu

又六日行,至婆国伽蓝洲。

yòu běi sì rì xíng zhì shī zǐ guó qí běi hǎi àn jù nán tiān zhú dà àn bǎi lǐ

又北四日行,至师子国,其北海岸距南天竺大岸百里。

yòu xi sì rì xíng jīng méi lái guó nán tiān zhú zhī zuì nán jìng

又西四日行,经没来国,南天竺之最南境。

yòu xī běi jīng shí yú xiǎo guó zhì pó luó mén xi jìng

又西北经十余小国,至婆罗门西境。

yòu xī běi èr rì xíng zhì bá yòu guó

又西北二日行,至拔狖国。

yòu shí rì xíng jīng tiān zhú xi jìng xiǎo guó wǔ zhì tí yòu guó qí guó yǒu mí lán tài hé yī yuē xīn tóu hé zì běi bó kūn guó lái xi liú zhì tí yòu guó běi rù yú hǎi

又十日行,经天竺西境小国五,至提狖国,其国有弥兰太河,一曰新头河,自北渤昆国来,西流至提狖国北,入于海。

yòu zì tí yòu guó xi èr shí rì xíng jīng xiǎo guó èr shí yú zhì tí luō lú hé guó yī yuē luō hé yì guó guó rén yú hǎi zhōng lì huá biǎo yè zé zhì jù qí shàng shǐ bó rén yè xíng bù mí

又自提狖国西二十日行,经小国二十余,至提罗卢和国,一曰罗和异国,国人于海中立华表,夜则置炬其上,使舶人夜行不迷。

yòu xi yī rì xíng zhì wū là guó nǎi dà shí guó zhī fú lì là hé nán rù yú hǎi

又西一日行,至乌剌国,乃大食国之弗利剌河,南入于海。

xiǎo zhōu sù liú èr rì zhì mò luō guó dà shí zhòng zhèn yě

小舟溯流二日至末罗国,大食重镇也。

yòu xī běi lù xíng qiān lǐ zhì mào mén wáng suǒ dōu fù dá chéng

又西北陆行千里,至茂门王所都缚达城。

zì pó luó mén nán jìng cóng méi lái guó zhì wū là guó jiē yuán hǎi dōng àn xíng

自婆罗门南境,从没来国至乌剌国,皆缘海东岸行;

qí xi àn zhī xi jiē dà shí guó qí xi zuì nán wèi zhī sān lán guó

其西岸之西,皆大食国,其西最南谓之三兰国。

zì sān lán guó zhèng běi èr shí rì xíng jīng xiǎo guó shí yú zhì shè guó

自三兰国正北二十日行,经小国十余,至设国。

yòu shí rì xíng jīng xiǎo guó liù qī zhì sà yī jù hé jié guó dāng hǎi xī àn

又十日行,经小国六七,至萨伊瞿和竭国,当海西岸。

yòu xi liù qī rì xíng jīng xiǎo guó liù qī zhì méi xùn guó

又西六七日行,经小国六七,至没巽国。

yòu xi běi shí rì xíng jīng xiǎo guó shí yú zhì bá lí gē mó nàn guó

又西北十日行,经小国十余,至拔离謌磨难国。

yòu yī rì xíng zhì wū là guó yǔ dōng àn lù hé

又一日行,至乌剌国,与东岸路合。

xi yù yǒu tuó bá sī dān guó zài shū lè xī nán èr wàn wǔ qiān lǐ dōng jù bó dá guó xi zhì niè mǎn guó jiē yī yuè xíng nán zhì luó chà zhī guó bàn yuè xíng běi zhì hǎi liǎng yuè xíng

西域有陀拔思单国,在疏勒西南二万五千里,东距勃达国,西至涅满国,皆一月行, 南至罗刹支国半月行,北至海两月行。

luó chà zhī guó dōng zhì dōu pán guó bàn yuè xíng xi zhì shā lán guó nán zhì dà shí guó jiē èr shí rì xíng

罗刹支国东至都槃国半月行,西至沙兰国, 南至大食国皆二十日行。

dōu pán guó dōng zhì dà shí guó bàn yuè xíng nán zhì dà shí guó èr shí wǔ rì xíng běi zhì bó dá guó yī yuè xíng

都槃国东至大食国半月行,南至大食国二十五日行,北至勃达国一月行。

bó dá guó dōng zhì dà shí guó liǎng yuè xíng xī běi zhì qí lán guó èr shí rì xíng běi zhì dà shí guó yī yuè xíng

勃达国东至大食国两月行,西北至岐兰国二十日行,北至大食国一月行。

hé méi guó dōng nán zhì tuó bá guó bàn yuè xíng xī běi zhì qí lán guó èr shí rì xíng nán zhì shā lán guó yī yuè xíng běi zhì hǎi liǎng yuè xíng

河没国东南至陀拔国半月行,西北至岐兰国二十日行,南至沙兰国一月行, 北至海两月行。

qí lán guó xi zhì dà shí guó liǎng yuè xíng nán zhì niè mǎn guó èr shí rì xíng běi zhì hǎi wǔ rì xíng

岐兰国西至大食国两月行,南至涅满国二十日行,北至海五日行。

niè mǎn guó xi zhì dà shí guó liǎng yuè xíng nán zhì dà shí guó yī yuè xíng běi zhì qí lán guó èr shí rì xíng

涅满国西至大食国两月行,南至大食国一月行,北至岐兰国二十日行。

shā lán guó nán zhì dà shí guó èr shí wǔ rì xíng běi zhì niè mǎn guó èr shí wǔ rì xíng

沙兰国南至大食国二十五日行,北至涅满国二十五日行。

shí guó dōng zhì bá hàn nà guó bǎi lǐ xī nán zhì dōng mǐ guó wǔ bǎi lǐ

石国东至拔汗那国百里,西南至东米国五百里。

jì bīn guó zài shū lè xī nán sì qiān lǐ dōng zhì jù lán chéng guó qī bǎi lǐ xi zhì dà shí guó qiān lǐ nán zhì pó luó mén guó wǔ bǎi lǐ běi zhì tǔ huǒ luó guó èr bǎi lǐ

罽宾国在疏勒西南四千里,东至俱兰城国七百里,西至大食国千里,南至婆罗门国五百里,北至吐火罗国二百里。

dōng mǐ guó zài ān guó xī běi èr qiān lǐ dōng zhì suì yè guó wǔ qiān lǐ xī nán zhì shí guó qiān wǔ bǎi lǐ nán zhì bá hàn nà guó qiān wǔ bǎi lǐ

东米国在安国西北二千里,东至碎叶国五千里,西南至石国千五百里,南至拔汗那国千五百里。

shǐ guó zài shū lè xi èr qiān lǐ dōng zhì jù mì guó qiān lǐ xi zhì dà shí guó èr qiān lǐ nán zhì tǔ huǒ luó guó èr bǎi lǐ xī běi zhì kāng guó qī bǎi lǐ

史国在疏勒西二千里,东至俱蜜国千里,西至大食国二千里,南至吐火罗国二百里,西北至康国七百里。

✦ You read 志·卷三十三

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.