xuǎn jǔ zhì xià
选举志下
fán xuǎn yǒu wén wǔ wén xuǎn lì bù zhǔ zhī wǔ xuǎn bīng bù zhǔ zhī jiē wèi sān quán shàng shū shì láng fēn zhǔ zhī
凡选有文、武,文选吏部主之,武选兵部主之,皆为三铨,尚书、侍郎分主之。
fán guān yuán yǒu shù ér shǔ zhì guò zhě yǒu fá zhī ér tīng zhě yǒu fá guī qǔ zhě yǒu fá
凡官员有数,而署置过者有罚,知而听者有罚,规取者有罚。
měi suì wǔ yuè bān gé yú zhōu xiàn xuǎn rén yìng gé zé běn shǔ huò gù rèn qǔ xuǎn jiě liè qí bà miǎn shàn è zhī zhuàng yǐ shí yuè huì yú shěng guò qí shí zhě bù xù
每岁五月,颁格于州县,选人应格,则本属或故任取选解,列其罢免、善恶之状,以十月会于省, 过其时者不叙。
qí yǐ shí zhì zhě nǎi kǎo qí gōng guò
其以时至者,乃考其功过。
tóng liú zhě wǔ wǔ wèi lián jīng guān wǔ rén bǎo zhī yī rén shi zhī
同流者,五五为联,京官五人保之,一人识之。
xíng jiā zhī zǐ gōng jiǎ yì lèi jí jiǎ míng chéng wěi yǐn mào shēng jiàng zhě yǒu fá
刑家之子、工贾异类及假名承伪、隐冒升降者有罚。
wén shū sù cuò yǐn xìng zhě bó fàng zhī
文书粟错,隐幸者驳放之;
fēi yǐn xìng zé bù
非隐幸则不。
fán zé rén zhī fǎ yǒu sì yī yuē shēn tǐ mào fēng wěi
凡择人之法有四:一曰身,体貌丰伟;
èr yuē yán yán cí biàn zhèng
二曰言,言辞辩正;
sān yuē shū jiè fǎ qiú měi
三曰书,楷法遒美;
sì yuē pàn wén lǐ yōu cháng
四曰判,文理优长。
sì shì jiē kě qǔ zé xiān dé xíng
四事皆可取,则先德行;
dé jūn yǐ cái cái jūn yǐ láo
德均以才,才均以劳。
de zhě wèi liú bù de zhě wèi fàng
得者为留,不得者为放。
wǔ pǐn yǐ shàng bù shì shàng qí míng zhōng shū mén xià
五品以上不试,上其名中书门下;
liù pǐn yǐ xià shǐ jí ér shì guān qí shū pàn
六品以下始集而试,观其书、判。
yǐ shì ér quán chá qí shēn yán
已试而铨,察其身、言;
yǐ quán ér zhù xún qí biàn lì ér nǐ
已铨而注,询其便利而拟;
yǐ zhù ér chàng bù yàn zhě de fǎn tōng qí cí sān chàng ér bù yàn tīng dōng jí
已注而唱,不厌者得反通其辞, 三唱而不厌,听冬集。
yàn zhě wèi jiǎ shàng yú pú yè nǎi shàng mén xià shěng jǐ shì zhōng dú zhī huáng mén shì láng shěng zhī shì zhōng shěn zhī rán hòu yǐ wén
厌者为甲,上于仆射,乃上门下省,给事中读之,黄门侍郎省之,侍中审之,然后以闻。
zhǔ zhě shòu zhǐ ér fèng xíng yān wèi zhī zòu shòu
主者受旨而奉行焉,谓之“奏受”。
shì pǐn jí liú wài zé pàn bǔ
视品及流外,则判补。
jiē gěi yǐ fú wèi zhī gào shēn
皆给以符,谓之“告身”。
fán guān yǐ shòu chéng jiē tíng xiè
凡官已受成,皆廷谢。
fán shì pàn dēng kē wèi zhī rù děng shén zhuō zhě wèi zhī lán lǚ
凡试判登科谓之“入等”,甚拙者谓之“蓝缕”。
xuǎn wèi mǎn ér shì wén sān piān wèi zhī hóng cí
选未满而试文三篇,谓之 “宏辞”;
shì pàn sān tiáo wèi zhī bá cuì
试判三条,谓之“拔萃”。
zhōng zhě jí shòu guān
中者即授官。
fán chū shēn sì wáng jùn wáng cóng sì pǐn xià
凡出身,嗣王、郡王,从四品下;
qīn wáng zhū zǐ fēng jùn gōng zhě cóng wǔ pǐn shàng
亲王诸子封郡公者,从五品上;
guó gōng zhèng liù pǐn shàng
国公,正六品上;
jùn gōng zhèng liù pǐn xià
郡公,正六品下;
xiàn gōng cóng liù pǐn shàng
县公,从六品上;
hóu zhèng qī pǐn shàng
侯,正七品上;
bó zhèng qī pǐn xià
伯,正七品下;
zi cóng qī pǐn shàng
子,从七品上;
nán cóng qī pǐn xià
男,从七品下;
huáng dì sī má yǐ shàng qīn huáng tài hòu qī qīn zhèng liù pǐn shàng
皇帝缌麻以上亲、皇太后期亲,正六品上;
huáng tài hòu dà gōng huáng hòu qī qīn cóng liù pǐn shàng
皇太后大功、 皇后期亲,从六品上;
huáng dì tǎn miǎn huáng tài hòu xiǎo gōng sī má huáng hòu dà gōng qīn zhèng qī pǐn shàng
皇帝袒免、皇太后小功缌麻、皇后大功亲,正七品上;
huáng hòu xiǎo gōng sī má huáng tài zǐ fēi qī qīn cóng qī pǐn shàng
皇后小功缌麻、皇太子妃期亲,从七品上。
wài qī jiē yǐ fú shǔ jiàng èr jiē xù
外戚,皆以服属降二阶叙。
qǔ jùn zhǔ zhě zhèng liù pǐn shàng
娶郡主者,正六品上;
qǔ xiàn zhǔ zhě zhèng qī pǐn shàng
娶县主者,正七品上;
jùn zhǔ zi cóng qī pǐn shàng
郡主子,从七品上;
xiàn zhǔ zi cóng bā pǐn shàng
县主子,从八品上。
fán yòng yìn yī pǐn zi zhèng qī pǐn shàng
凡用荫,一品子,正七品上;
èr pǐn zǐ zhèng qī pǐn xià
二品子,正七品下;
sān pǐn zi cóng qī pǐn shàng
三品子,从七品上;
cóng sān pǐn zi cóng qī pǐn xià
从三品子,从七品下;
zhèng sì pǐn zǐ zhèng bā pǐn shàng
正四品子,正八品上;
cóng sì pǐn zǐ zhèng bā pǐn xià
从四品子,正八品下;
zhèng wǔ pǐn zi cóng bā pǐn shàng
正五品子,从八品上;
cóng wǔ pǐn jí guó gōng zi cóng bā pǐn xià
从五品及国公子,从八品下。
fán pǐn zi rèn zá zhǎng jí wáng gōng yǐ xià qīn shì zhàng nèi láo mǎn ér xuǎn zhě qī pǐn yǐ shàng zi cóng jiǔ pǐn shàng xù
凡品子任杂掌及王公以下亲事、帐内劳满而选者,七品以上子,从九品上叙。
qí rèn liú wài ér yīng rù liú nèi xù pǐn bēi zhě yì rú zhī
其任流外而应入流内,叙品卑者,亦如之。
jiǔ pǐn yǐ shàng jí xūn guān wǔ pǐn yǐ shàng zi cóng jiǔ pǐn xià xù
九品以上及勋官五品以上子,从九品下叙。
sān pǐn yǐ shàng yìn zēng sūn wǔ pǐn yǐ shàng yìn sūn
三品以上荫曾孙,五品以上荫孙。
sūn jiàng zi yī děng zēng sūn jiàng sūn yī děng
孙降子一等,曾孙降孙一等。
zèng guān jiàng zhèng guān yī děng sǐ shì zhě yǔ zhèng guān tóng
赠官降正官一等,死事者与正官同。
jùn xiàn gōng zi shén cóng wǔ pǐn sūn
郡、县公子,神从五品孙。
xiàn nán yǐ shàng zi jiàng yī děng
县男以上子,降一等。
xūn guān èr pǐn zǐ yòu jiàng yī děng
勋官二品子,又降一等。
èr wáng hòu sūn shì zhèng sān pǐn
二王后孙,视正三品。
fán xiù cái shàng shàng dì zhèng bā pǐn shàng
凡秀才,上上第,正八品上;
shàng zhōng dì zhèng bā pǐn xià
上中第,正八品下;
shàng xià dì cóng bā pǐn shàng
上下第,从八品上;
zhōng shàng dì cóng bā pǐn xià
中上第, 从八品下。
míng jīng shàng shàng dì cóng bā pǐn xià
明经,上上第,从八品下;
shàng zhōng dì zhèng jiǔ pǐn shàng
上中第,正九品上;
shàng xià dì zhèng jiǔ pǐn xià
上下第,正九品下;
zhōng shàng dì cóng jiǔ pǐn xià
中上第,从九品下。
jìn shì míng fǎ jiǎ dì cóng jiǔ pǐn shàng
进士、明法,甲第,从九品上;
yǐ dì cóng jiǔ pǐn xià
乙第,从九品下。
hóng wén chóng wén guǎn shēng jí dì yì rú zhī
弘文、崇文馆生及第,亦如之。
yīng rù wǔ pǐn zhě yǐ wén
应入五品者,以闻。
shū suàn xué shēng cóng jiǔ pǐn xià xù
书、算学生,从九品下叙。
fán hóng wén chóng wén shēng huáng sī má yǐ shàng qīn huáng tài hòu huáng hòu dà gōng yǐ shàng qīn yī jiā tīng èr rén xuǎn
凡弘文、崇文生,皇缌麻以上亲,皇太后、皇后大功以上亲,一家听二人选。
zhí shì èr pǐn yǐ shàng sàn guān yī pǐn zhōng shū mén xià zhèng sān pǐn tóng sān pǐn liù shàng shū děng zǐ sūn bìng zhí gōng chén shēn shí shí fēng zhě zǐ sūn yī yìn tīng èr rén xuǎn
职事二品以上、散官一品、中书门下正三品同三品、六尚书等子孙并侄,功臣身食实封者子孙,一荫听二人选。
jīng guān zhí shì zhèng sān pǐn tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì gòng fèng guān sān pǐn zi sūn jīng guān zhí shì cóng sān pǐn zhōng shū huáng mén shì láng bìng gòng fèng sān pǐn guān dài sì pǐn wǔ pǐn sàn guān zi yī yìn yī rén
京官职事正三品、同中书门下平章事、供奉官三品子孙,京官职事从三品、中书黄门侍郎并供奉三品官、带四品五品散官子,一荫一人。
fán xūn guān xuǎn zhě shàng zhù guó zhèng liù pǐn xù
凡勋官选者,上柱国,正六品叙;
liù pǐn ér xià dì jiàng yī jiē
六品而下,递降一阶。
xiāo qí wèi wǔ qí wèi cóng jiǔ pǐn shàng xù
骁骑尉、武骑尉,从九品上叙。
fán jū guān bì sì kǎo sì kǎo zhōng zhōng jìn nián láo yī jiē xù
凡居官必四考,四考中中,进年劳一阶叙。
měi yī kǎo zhōng shàng jìn yī jiē shàng xià èr jiē shàng zhōng yǐ shàng jí jì kǎo yīng zhì wǔ pǐn yǐ shàng zòu ér bié xù
每一考,中上进一阶,上下二阶, 上中以上及计考应至五品以上奏而别叙。
liù pǐn yǐ xià qiān gǎi bù gēng xuǎn jí shǒu wǔ pǐn yǐ shàng guān nián láo suì yī xù gěi jì jiē dié
六品以下迁改不更选及守五品以上官,年劳岁一叙,给记阶牒。
kǎo duō zhě zhǔn kǎo lèi jiā
考多者,准考累加。
fán yī shù bù guò shàng yào fèng yù
凡医术,不过尚药奉御。
yīn yáng bǔ shì tú huà gōng qiǎo zào shí yīn shēng jí tiān wén bù guò běn shǎi jú shǔ lìng
阴阳、卜筮、图画、工巧、造食、音声及天文,不过本色局、署令。
hóng lú yì yǔ bù guò diǎn kè shǔ lìng
鸿胪译语,不过典客署令。
fán qiān niú bèi shēn bèi shēn zuǒ yòu wǔ kǎo sòng bīng bù shì yǒu wén zhě sòng lì bù
凡千牛备身、备身左右,五考送兵部试, 有文者送吏部。
fán zhāi láng tài miào yǐ wǔ pǐn yǐ shàng zǐ sūn jí liù pǐn zhí shì bìng qīng guān zi wèi zhī liù kǎo ér mǎn
凡斋郎,太庙以五品以上子孙及六品职事并清官子为之,六考而满;
jiāo shè yǐ liù pǐn zhí shì guān zi wèi zhī bā kǎo ér mǎn
郊社以六品职事官子为之,八考而满。
jiē dú liǎng jīng cū tōng xiàn nián shí wǔ yǐ shàng èr shí yǐ xià zé yí zhuàng duān zhèng wú jí zhě
皆读两经粗通,限年十五以上、二十以下, 择仪状端正无疾者。
wǔ xuǎn
武选,
fán nà kè pǐn zǐ
凡纳课品子,
suì qǔ wén wǔ liù pǐn yǐ xià xūn guān sān pǐn yǐ xià wǔ pǐn yǐ shàng zi
岁取文武六品以下、勋官三品以下五品以上子,
nián shí bā yǐ shàng
年十八以上,
měi zhōu wèi jiě shàng bīng bù
每州为解上兵部,
nà kè shí sān suì ér shì
纳课十三岁而试,
dì yī děng sòng lì bù
第一等送吏部,
dì èr děng liú běn sī
第二等留本司,
dì sān děng nà zī èr suì
第三等纳资二岁,
dì sì děng nà zī sān suì
第四等纳资三岁;
nà yǐ fù shì liàng wén wǔ shòu sàn guān
纳已,复试,量文武授散官。
ruò kǎo mǎn bù shì miǎn dāng nián zī
若考满不试,免当年资;
zāo sàng miǎn zī
遭丧免资。
wú gù bù shū zī jí yǒu fàn zhě fàng hái zhī
无故不输资及有犯者,放还之。
fán zhuō qián pǐn zǐ wú wéi fù mǎn èr bǎi rì běn shǔ yǐ bù fù cháo jí shǐ shàng yú kǎo gōng bīng bù
凡捉钱品子,无违负满二百日,本属以簿附朝集使,上于考功、兵部。
mǎn shí suì liàng wén wǔ shòu sàn guān
满十岁,量文武授散官。
qí shì pǐn guó guān fǔ zuǒ yīng tíng zhě yī pǐn zǐ nà kè shí suì ér shì fán yī suì wèi yī xuǎn
其视品国官府佐应停者, 依品子纳课,十岁而试,凡一岁为一选。
zì yī xuǎn zhì shí èr xuǎn shì guān pǐn gāo xià yǐ dìng qí shù yīn qí gōng guò ér zēng sǔn zhī
自一选至十二选,视官品高下以定其数, 因其功过而增损之。
chū wǔ dé zhōng tiān xià bīng gé xīn dìng shì bù qiú lù guān bù chōng yuán
初,武德中,天下兵革新定,士不求禄,官不充员。
yǒu sī yí fú zhōu xiàn kè rén fù diào yuǎn fāng huò cì yī xù shí yóu cí bù xíng
有司移符州县,课人赴调, 远方或赐衣续食,犹辞不行。
zhì zé shòu yòng wú suǒ chù tuì
至则授用,无所黜退。
bù shù nián qiú zhě jìn duō yì pō jiā jiǎn tài
不数年,求者浸多,亦颇加简汰。
zhēn guàn èr nián shì láng liú lín fu yán duò zhì yǐ shí yī yuè wèi xuǎn shǐ zhì chūn nǎi bì
贞观二年,侍郎刘林甫言:“隋制以十一月为选始,至春乃毕。
jīn xuǎn zhě zhòng qǐng sì shí zhù nǐ
今选者众,请四时注拟。
shí jiǔ nián mǎ zhōu yǐ sì shí xuǎn wèi láo nǎi fù yǐ shí yī yuè xuǎn zhì sān yuè bì
”十九年,马周以四时选为劳,乃复以十一月选,至三月毕。
tài zōng cháng wèi shè lì bù shàng shū dù rú huì yuē jīn zhuān yǐ yán cí dāo bǐ qǔ rén ér bù xī qí xíng zhì hòu bài zhí suī xíng lù zhī ér mín yǐ bì yǐ
太宗尝谓摄吏部尚书杜如晦曰:“今专以言辞刀笔取人,而不悉其行,至后败职,虽刑戮之,而民已敝矣。
nǎi yù fàng gǔ lìng zhū zhōu bì zhào
”乃欲放古,令诸州辟召。
huì gōng chén xíng shì fēng nǎi zhǐ
会功臣行世封,乃止。
tā rì fù gù shì chén yuē zhì zhì zhī shù zài yú de xián
它日复顾侍臣曰:“致治之术,在于得贤。
jīn gōng děng bù zhī rén zhèn yòu bù néng biàn shi rì yuè qí shì ér rén yuǎn yǐ
今公等不知人,朕又不能遍识,日月其逝, 而人远矣。
wú jiāng shǐ rén zì jǔ kě hu
吾将使人自举,可乎?
ér wèi zhēng yǐ wéi zhǎng jiāo jìng yòu zhǐ
”而魏征以为长浇竞,又止。
chū quán fǎ jiǎn ér rèn zhòng
初,铨法简而任重。
gāo zōng zǒng zhāng èr nián sī liè shǎo cháng bó péi xíng jiǎn shǐ shè cháng míng bǎng yǐn quán zhù fǎ fù dìng zhōu xiàn shēng jiàng wèi bā děng qí sān jīng wǔ fǔ dū hù dū du fǔ xī yǒu chà cì liàng guān zī shòu zhī
高宗总章二年,司列少常伯裴行俭始设长名榜,引铨注法, 复定州县升降为八等,其三京、五府、都护、都督府,悉有差次,量官资授之。
qí hòu li jìng xuán wèi shǎo cháng bó wěi shì yú yuán wài láng zhāng rén yī rén yī yòu zào xìng lì gǎi zhuàng yàng quán lì děng chéng shì ér quán zǒng zhī fǎ mì yǐ
其后李敬玄为少常伯,委事于员外郎张仁祎,仁祎又造姓历,改状样、铨历等程式, 而铨总之法密矣。
rán shì shí shì zhě zhòng yōng yú xián jí yǒu wěi zhǔ fú gào ér jiáo wèi guān zhě yǒu jiē chéng tā míng ér cān diào zhě yǒu yuǎn rén wú qīn ér zhì bǎo zhě
然是时仕者众,庸愚咸集,有伪主符告而矫为官者,有接承它名而参调者,有远人无亲而置保者。
shì zhī rì mào míng dài jìn huò páng zuò jiǎ shǒu huò jiè rén wài zhù duō fēi qí shí
试之日,冒名代进,或旁坐假手,或借人外助, 多非其实。
suī fán shè děng jí dì chà xuǎn xiàn zēng qiǎn fàn zhī kē kāi jiū gào zhī lìng yǐ è zhī rán yóu bù néng jìn
虽繁设等级、递差选限、增谴犯之科、开纠告之令以遏之,然犹不能禁。
dà shuài shí rén jìng yī guān yú duō wěi jī bù kě qiǎn yǒu sī huàn zhī móu wèi chù luò zhī jì yǐ pì shū yǐn xué wèi pàn mù wú fù qiú rén zhī yì
大率十人竞一官,余多委积不可遣,有司患之,谋为黜落之计,以僻书隐学为判目, 无复求人之意。
ér lì qiú huò huì chū rù shēng jiàng
而吏求货贿,出入升降。
zhì wǔ hòu shí tiān guān shì láng wèi xuán tóng shēn jí zhī yīn qǐng fù gǔ pì shǔ zhī fǎ bù bào
至武后时,天官侍郎魏玄同深嫉之,因请复古辟署之法,不报。
chū shì xuǎn rén jiē hú míng lìng xué shì kǎo pàn wǔ hòu yǐ wéi fēi wěi rèn zhī fāng ba zhī
初,试选人皆糊名,令学士考判,武后以为非委任之方,罢之。
ér qí wu shōu rén xīn shì wú xián bù xiào duō suǒ jìn jiǎng
而其务收人心, 士无贤不肖,多所进奖。
cháng ān èr nián jǔ rén shòu shí yí bǔ quē yù shǐ zhù zuò zuǒ láng dà lǐ píng shì wèi zuǒ fán bǎi yú rén
长安二年,举人授拾遗、补阙、御史、著作佐郎、大理评事、卫佐凡百余人。
míng nián yǐn jiàn fēng sú shǐ jǔ rén xī shòu shì guān gāo zhě zhì fèng gé shè rén jǐ shì zhōng cì yuán wài láng yù shǐ bǔ quē shí yí jiào shū láng
明年,引见风俗使,举人悉授试官,高者至凤阁舍人、给事中, 次员外郎、御史、补阙、拾遗、校书郎。
shì guān zhī qǐ zì cǐ shǐ
试官之起,自此始。
shí li jiào wèi shàng shū yòu zhì yuán wài láng èr qiān yú yuán xī yòng shì jiā qīn qi gěi fèng lù shǐ lí wù zhì yǔ zhèng guān zhēng shì xiāng ōu zhě
时李峤为尚书,又置员外郎二千余员,悉用势家亲戚,给俸禄,使厘务,至与正官争事相殴者。
yòu yǒu jiǎn xiào chì shè pàn zhī zhī guān
又有检校、敕摄、判知之官。
shén lóng èr nián jiào fù wèi zhōng shū lìng shǐ huǐ zhī nǎi tíng yuán wài guān lí wù
神龙二年,峤复为中书令,始悔之,乃停员外官厘务。
zhōng zōng shí wéi hòu jí tài píng ān lè gōng zhǔ děng yòng shì yú cè mén jiàng mò chì xié fēng shòu guān hào xié fēng guān fán shù qiān yuán
中宗时,韦后及太平、安乐公主等用事,于侧门降墨敕斜封授官,号“斜封官”, 凡数千员。
nèi wài yíng yì wú tīng shì yǐ jū dāng shí wèi zhī sān wú zuò chǔ yán zǎi xiàng yù shǐ jí yuán wài láng yě
内外盈溢,无听事以居,当时谓之“三无坐处”,言宰相、御史及员外郎也。
yòu yǐ zhèng yīn wèi shì láng dà nà huò lù xuǎn rén liú zhě shén zhòng zhì nì yòng sān nián yuán quē ér gāng jì dà kuì
又以郑愔为侍郎,大纳货赂,选人留者甚众,至逆用三年员阙,而纲纪大溃。
wéi shì bài shǐ yǐ sòng jǐng wèi lì bù shàng shū li yì lú cóng yuàn wèi shì láng yáo yuán zhī wèi bīng bù shàng shū lù xiàng xiān lú huái shèn wèi shì láng xī zòu ba xié fēng guān liàng quē liú rén suī zī gāo kǎo shēn fēi cái shí zhě bù qǔ
韦氏败,始以宋璟为吏部尚书,李乂、卢从愿为侍郎,姚元之为兵部尚书,陆象先、 卢怀慎为侍郎,悉奏罢斜封官,量阙留人,虽资高考深,非才实者不取。
chū shàng shū quán zhǎng qī pǐn yǐ shàng xuǎn shì láng quán zhǎng bā pǐn yǐ xià xuǎn
初,尚书铨掌七品以上选,侍郎铨掌八品以下选。
zhì shì tōng qí pǐn ér zhǎng yān
至是,通其品而掌焉。
wèi jǐ jǐng yuán zhī děng ba diàn zhōng shì yù shǐ cuī lì tài zǐ zhōng yǔn xuē zhāo xī tài píng gōng zhǔ yì shàng yán ba xié fēng guān rén shī qí suǒ ér yuàn jī yú xià bì yǒu fēi cháng zhī biàn
未几,璟、元之等罢,殿中侍御史崔涖、太子中允薛昭希太平公主意,上言:“罢斜封官,人失其所, 而怨积于下,必有非常之变。
nǎi xià zhào jǐn fù xié fēng bié chì guān
”乃下诏尽复斜封别敕官。
xuán zōng jí wèi lì jīng wéi zhì
玄宗即位,厉精为治。
zuǒ shí yí nèi gòng fèng zhāng jiǔ líng shàng shū yán xiàn lìng cì shǐ bì xià suǒ yǔ gòng lǐ yóu qīn yú mín zhě yě
左拾遗内供奉张九龄上疏言:“县令、刺史,陛下所与共理,尤亲于民者也。
jīn jīng guān chū wài nǎi fǎn yǐ wéi chì zhú fēi shǎo zhòng qí xuǎn bù kě
今京官出外,乃反以为斥逐,非少重其选不可。
yòu yuē gǔ zhě huò yáo wén bì zhào huò yī jiàn rèn zhī shì yǐ shì xiū míng xíng ér liú pǐn bù zá
”又曰: “古者或遥闻辟召,或一见任之,是以士修名行,而流品不杂。
jīn lì bù shǐ zào bù shū yǐ bèi yí wàng ér fǎn qiú jīng yú àn dú bù jí rén cái hé yì yí jiàn zhōng liú ér kè zhōu yǐ jì
今吏部始造簿书, 以备遗忘,而反求精于案牍,不急人才,何异遗剑中流,而刻舟以记。
yú shì xià zhào zé jīng guān yǒu shàn zhèng zhě bǔ cì shǐ suì shí yuè àn chá shǐ xiào diàn zuì zì dì yī zhì dì wǔ xiào kǎo shǐ jí hù bù zhǎng guān zǒng hé zhī yǐ wéi shēng jiàng
”于是下诏择京官有善政者补刺史,岁十月,按察使校殿最,自第一至第五,校考使及户部长官总核之,以为升降。
fán guān bù lì zhōu xiàn bù nǐ tái shěng
凡官,不历州县不拟台省。
yǐ ér xī jí xīn chú xiàn lìng xuān zhèng diàn qīn lín wèn yǐ zhì rén zhī cè ér zhuó qí gāo dì zhě
已而悉集新除县令宣政殿,亲临问以治人之策,而擢其高第者。
yòu zhào yuán wài láng yù shǐ zhū gòng fèng guān jiē jìn míng chì shòu ér bīng lì bù gè yǐ yuán wài láng yī rén pàn nán cáo yóu shì quán sī zhī rèn qīng yǐ
又诏员外郎、御史诸供奉官,皆进名敕授,而兵、 吏部各以员外郎一人判南曹,由是铨司之任轻矣。
qí hòu hù bù shì láng yǔ wén róng yòu jiàn yì zhì shí quán nǎi yǐ lǐ bù shàng shū sū tǐng děng fēn zhǔ zhī
其后户部侍郎宇文融又建议置十铨,乃以礼部尚书苏颋等分主之。
tài zǐ zuǒ shù zǐ wú jīng jiàn yuē yì chēng jūn zǐ sī bù chū qí wèi yán bù qīn guān yě
太子左庶子吴兢谏曰:“《易》称‘君子思不出其位’,言不侵官也。
jīn yǐ tǐng děng fēn zhǎng lì bù xuǎn ér tiān zǐ qīn lín jué zhī shàng shū shì láng jiē bù wén cān yì zhě yǐ wéi wàn shèng zhī jūn xià xíng xuǎn shì
今以颋等分掌吏部选,而天子亲临决之,尚书、侍郎皆不闻参,议者以为万乘之君,下行选事。
dì wù suì fù yǐ sān quán hái yǒu sī
”帝悟,遂复以三铨还有司。
kāi yuán shí bā nián shì zhōng péi guāng tíng jiān lì bù shàng shū shǐ zuò xún zī gé ér xián yú yī gài bì yǔ gé hé nǎi de quán shòu xiàn nián niè jí bù dé yú yuè
开元十八年,侍中裴光庭兼吏部尚书,始作循资格,而贤愚一概,必与格合, 乃得铨授,限年蹑级,不得逾越。
yú shì jiǔ yān bù shōu zhě jiē biàn zhī wèi zhī shèng shū
于是久淹不收者皆便之,谓之“圣书”。
jí guāng tíng zú zhōng shū lìng xiāo sōng yǐ wéi fēi qiú cái zhī fāng zòu ba zhī
及光庭卒,中书令萧嵩以为非求材之方,奏罢之。
nǎi xià zhào yuē fán rén nián sān shí ér chū shēn sì shí nǎi de cóng shì gēng zào gé yǐ fēn cùn wèi chà ruò xún xīn gé zé liù shí wèi lí yī wèi
乃下诏曰:“凡人年三十而出身,四十乃得从事,更造格以分寸为差,若循新格,则六十未离一尉。
zì jīn xuǎn rén cái yè yōu yì yǒu cāo xíng jí yuǎn jùn xià liáo míng jì shāo zhù zhě lì bù suí cái zhēn zhuó zhī
自今选人才业优异有操行及远郡下寮名迹稍著者,吏部随材甄擢之。
chū zhū sī guān jiān zhī zhèng shì zhě zhì rì wǔ hòu nǎi huán běn sī shì shì
初,诸司官兼知政事者,至日午后乃还本司视事。
bīng bù lì bù shàng shū shì láng zhī zhèng shì zhě yì huán běn sī fēn quē zhù chàng
兵部、吏部尚书侍郎知政事者,亦还本司分阙注唱。
kāi yuán yǐ lái zǎi xiàng wèi wàng jiàn chóng suī shàng shū zhī zhèng shì yì yú zhōng shū jué běn sī shì yǐ zì biàn
开元以来,宰相位望渐崇,虽尚书知政事,亦于中书决本司事以自便。
ér zuǒ yòu xiāng jiān bīng bù lì bù shàng shū zhě bù zì quán zǒng
而左、右相兼兵部、吏部尚书者,不自铨总。
yòu gù shì bì sān quán sān zhù sān chàng ér hòu nǐ guān jì chūn shǐ bì nǎi guò mén xià shěng
又故事,必三铨、三注、 三唱而后拟官,季春始毕,乃过门下省。
yáng guó zhōng yǐ yòu xiāng jiān wén bù shàng shū jiàn yì xuǎn rén shì guān zī shū pàn zhuàng jì gōng yōu yi duì zhòng dìng liú fàng
杨国忠以右相兼文部尚书,建议选人视官资、书判、状迹、功优,宜对众定留放。
nǎi xiān qiǎn lì mì dìng yuán quē yī rì huì zuǒ xiāng jí zhū sī zhǎng guān yú dū táng zhù chàng yǐ kuā shén sù
乃先遣吏密定员阙,一日会左相及诸司长官于都堂注唱,以夸神速。
yóu shì mén xià guò guān sān quán zhù guān zhī zhì jiē fèi shì láng zhǔ shì pàn ér yǐ
由是门下过官、三铨注官之制皆废,侍郎主试判而已。
sù dài yǐ hòu bīng xìng tiān xià duō gù guān yuán yì làn ér quán fǎ wú kě dào zhě
肃、代以后兵兴,天下多故,官员益滥,而铨法无可道者。
zhì dé zōng shí shì tài cháng sì xié lǜ láng chén jì jì jí yán qí bì yuē
至德宗时,试太常寺协律郎沈既济极言其敝曰:
jìn shì jué lù shī zhī zhě jiǔ qí shī fēi tā sì tài ér yǐ rù shì zhī mén tài duō shì zhòu zhī jiā tài yōu lù lì zhī zī tài hòu dū zé zhī lìng tài báo
近世爵禄失之者久,其失非他,四太而已:入仕之门太多,世胄之家太优,禄利之资太厚,督责之令太薄。
chén yǐ wéi dāng qīng qí lù lì zhòng qí dū zé
臣以为当轻其禄利,重其督责。
fu gǔ jīn xuǎn yòng zhī fǎ jiǔ liú cháng xù yǒu sān kē ér yǐ yuē dé yě cái yě láo yě
夫古今选用之法,九流常叙,有三科而已,曰德也,才也,劳也;
ér jīn xuǎn cáo jiē bù jí yān
而今选曹,皆不及焉。
qiě lì bù jiǎ lìng suī yuē dù dé jū rèn liàng cái shòu zhí jì láo shēng xù rán kǎo xiào zhī fǎ jiē zài shū pàn bù lì yán cí fǔ yǎng zhī jiān shì láng fēi tōng shén bù kě de ér zhī
且吏部甲令, 虽曰度德居任,量才授职,计劳升叙,然考校之法,皆在书判簿历、言辞俯仰之间, 侍郎非通神,不可得而知。
zé ān xíng xú yán fēi dé yě
则安行徐言,非德也;
kōng wén shàn shū fēi cái yě
空文善书,非才也;
lèi zī jī kǎo fēi láo yě
累资积考, 非劳也。
gǒu zhí bù shī yóu guāi dé rén kuàng zhòng liú máng máng ěr mù yǒu bù zú zhě hu
苟执不失,犹乖得人,况众流茫茫,耳目有不足者乎?
gài fēi jiàn zhī bù míng fēi zé zhī bù jīng fǎ shǐ rán yě
盖非鉴之不明,非择之不精,法使然也。
wáng zhě guān biàn yǐ zhì fǎ chá shí ér lì zhèng
王者观变以制法,察时而立政。
àn qián dài xuǎn yòng jiē zhōu fǔ chá jǔ zhì yú qí duò shǔ zhì duō yóu qǐng tuō
按前代选用,皆州、府察举, 至于齐、隋,署置多由请托。
gù dāng shí yì zhě yǐ wéi yǔ qí lǜ sī bù ruò zì jǔ
故当时议者,以为与其率私,不若自举;
yǔ qí wài làn bù ruò nèi shōu
与其外滥, 不若内收。
shì yǐ ba zhōu fǔ zhī quán ér guī yú lì bù
是以罢州府之权,而归于吏部。
cǐ jiǎo shí chéng bì zhī quán fǎ fēi jīng guó bù kān zhī cháng diǎn
此矫时惩弊之权法,非经国不刊之常典。
jīn lì bù zhī fǎ cù yǐ bù kě yǐ zuò shǒu wán bì
今吏部之法蹙矣,不可以坐守刓弊。
chén qǐng wǔ pǐn yǐ shàng jí qún sī zhǎng guān zǎi chén jìn xù lì bù bīng bù de cān yì yān
臣请五品以上及群司长官、宰臣进叙,吏部、 兵部得参议焉;
liù pǐn yǐ xià huò liáo zuǒ zhī shǔ tīng zhōu fǔ pì yòng
六品以下或僚佐之属,听州、府辟用。
zé quán zé zhī rèn wěi yú sì fāng
则铨择之任,委于四方;
jié zòu zhī chéng guī yú èr bù
结奏之成,归于二部。
bì xiān zé mù shǒu rán hòu shòu qí quán
必先择牧守,然后授其权。
gāo zhě xiān shǔ ér hòu wén bēi zhě tīng bǎn ér bù mìng
高者先署而后闻,卑者听版而不命。
qí mù shǒu jiàng shuài huò xuǎn yòng fēi gōng zé lì bù bīng bù de chá ér jǔ zhī
其牧守、将帅,或选用非公,则吏部、兵部得察而举之。
shèng zhǔ míng mù dá cōng tì tīng xiá shì zuì qí sī mào
圣主明目达聪,逖听遐视, 罪其私冒。
bù shèn jǔ zhě xiǎo jiā qiǎn chù dà zhèng xíng diǎn
不慎举者,小加谴黜,大正刑典。
zé chéng shòu rèn shuí gǎn bù miǎn
责成授任,谁敢不勉?
fu rú shì zé jiē míng wěi mìng zhī tú fěi cái báo xíng zhī rén tān dāo huì huò nuò ruò jiān guǐ xià zhào zhī rì suí shēng ér fèi tōng dà shù shí qù bā jiǔ yǐ
夫如是,则接名伪命之徒,菲才薄行之人,贪叨贿货,懦弱奸宄,下诏之日,随声而废,通大数, 十去八九矣。
rú shì rén shǎo ér yuán kuān shì hé ér guān shěn xián zhě bù jiǎng ér zì jìn bù xiào zhě bù yì ér zì tuì
如是,人少而员宽,事核而官审,贤者不奖而自进,不肖者不抑而自退。
huò yuē kāi yuán tiān bǎo zhōng bù yì lì bù zhī fǎ ér tiān xià dǐ píng hé bì wài pì fāng zhēn yú lǐ
或曰:‘开元、天宝中,不易吏部之法,而天下砥平,何必外辟,方臻于理?
chén yǐ wéi bù rán
’ 臣以为不然。
fu xuǎn jǔ zhě jīng bāng zhī yī duān suī zhì zhī yǒu měi è ér xíng zhī yóu fǎ lìng
夫选举者,经邦之一端,虽制之有美恶,而行之由法令。
shì yǐ zhōu jùn chá jǔ zài liǎng hàn zé lǐ zài wèi qí zé luàn
是以州郡察举,在两汉则理,在魏、齐则乱。
lì bù xuǎn jí zài shén lóng jǐng lóng zé wěn zài kāi yuán tiān bǎo zé lǐ
吏部选集,在神龙、景龙则紊,在开元、天宝则理。
dāng qí shí jiǔ chéng shēng píng yù yǐ fǎ shù qìng shǎng bù yì wēi xíng bì qí yóu shì ér lǐ fěi yòng lì bù ér zhēn cǐ yě
当其时久承升平,御以法术,庆赏不轶,威刑必齐,由是而理,匪用吏部而臻此也。
xiàng yǐ cǐ shí yòng bì zhào zhī fǎ zé lǐ bù yì jiǔ hu
向以此时用辟召之法,则理不益久乎?
tiān zǐ suī jiā qí yán ér zhòng yú gǎi zuò qì bù néng yòng
天子虽嘉其言,而重于改作,讫不能用。
chū lì bù suì cháng jí rén qí hòu sān shù suì yī jí xuǎn rén wěi zhì wén bù fēn zá lì yīn dé yǐ wèi jiān lì shì zhì cuō diē huò shí nián bù dé guān ér quē yuán yì lěi suì bù bǔ
初,吏部岁常集人,其后三数岁一集,选人猥至,文簿纷杂,吏因得以为奸利, 士至蹉跌,或十年不得官,而阙员亦累岁不补。
lù zhì wèi xiāng nǎi chéng qí bì mìng lì bù jù nèi wài yuán sān fēn zhī jì quē jí rén suì yǐ wéi cháng
陆贽为相,乃惩其弊,命吏部据内外员三分之,计阙集人,岁以为常。
shì shí hé xī lǒng yòu méi yú lǔ hé nán hé běi bù shàng jì lì yuán dà shuài jiǎn tiān bǎo sān zhī yī ér rù liú zhě jiā yī gù shì rén èr nián jū guān shí nián dài xuǎn ér kǎo xiàn qiān chú zhī fǎ jìn huài
是时,河西、陇右没于虏,河南、河北不上计, 吏员大率减天宝三之一,而入流者加一,故士人二年居官,十年待选,而考限迁除之法浸坏。
xiàn zōng shí zǎi xiàng li jí fǔ dìng kǎo qiān zhī gé zhū zhōu cì shǐ cì chì fǔ shǎo yǐn cì chì lìng zhū líng lìng wǔ fǔ sī mǎ shàng zhōu yǐ shàng shàng zuǒ dōng gōng guān zhān shì yù dé yǐ xià wáng fǔ guān sì pǐn yǐ shàng jiē wǔ kǎo
宪宗时,宰相李吉甫定考迁之格,诸州刺史、次赤府少尹、次赤令、诸陵令、五府司马、上州以上上佐、东宫官詹事谕德以下、王府官四品以上皆五考。
shì yù shǐ shí sān yuè diàn zhōng shì yù shǐ shí bā yuè jiān chá yù shǐ èr shí wǔ yuè
侍御史十三月,殿中侍御史十八月,监察御史二十五月。
sān xǐng guān zhū dào chì bǔ jiǎn jiào wǔ pǐn yǐ shàng jí tái shěng guān jiē sān kǎo yú guān sì kǎo wén wǔ guān sì pǐn yǐ xià wǔ kǎo
三省官、诸道敕补、检校五品以上及台省官皆三考,余官四考,文武官四品以下五考。
fán qiān shàng shū shěng sì pǐn yǐ shàng wén wǔ guān sān pǐn yǐ shàng jiē xiān zòu
凡迁,尚书省四品以上、文武官三品以上皆先奏。
táng qǔ rén zhī lù gài duō yǐ
唐取人之路盖多矣,
fāng qí shèng shí
方其盛时,
zhe yú lìng zhě
著于令者,
nà kè pǐn zǐ wàn rén
纳课品子万人,
zhū guǎn jí zhōu xiàn xué liù wàn sān qiān qī shí rén
诸馆及州县学六万三千七十人,
tài shǐ lì shēng sān shí liù rén
太史历生三十六人,
tiān wén shēng bǎi wǔ shí rén
天文生百五十人,
tài yī yào tóng zhēn zhòu zhū shēng èr bǎi yī shí yī rén
太医药童、针咒诸生二百一十一人,
tài bǔ bǔ shì sān shí rén
太卜卜筮三十人,
qiān niú bèi shēn bā shí rén
千牛备身八十人,
bèi shēn zuǒ yòu èr bǎi wǔ shí liù rén
备身左右二百五十六人,
jìn mǎ shí liù rén
进马十六人,
zhāi láng bā bǎi liù shí èr rén
斋郎八百六十二人,
zhū wèi sān wèi jiān mén zhí cháng sān wàn jiǔ qiān sì bǎi liù shí èr rén
诸卫三卫监门直长三万九千四百六十二人,
zhū zhūn zhǔ fù qiān jiǔ bǎi bā rén
诸屯主、副千九百八人,
zhū zhé chōng fǔ lù shì fǔ shǐ yī qiān qī bǎi bā shí èr rén
诸折冲府录事、府、史一千七百八十二人,
xiào wèi sān qiān wǔ bǎi liù shí sì rén
校尉三千五百六十四人,
zhí zhàng zhí chéng měi fǔ sān shí èr rén
执仗、 执乘每府三十二人,
qīn shì zhàng nèi wàn rén
亲事、帐内万人,
jí xián yuàn yù shū shǒu bǎi rén
集贤院御书手百人,
shǐ guǎn diǎn shū kǎi shū sì shí yī rén
史馆典书、楷书四十一人,
shàng yào tóng sān shí rén
尚药童三十人,
zhū tái shěng sì jiān jūn wèi fang fǔ zhī xū shǐ liù qiān yú rén
诸台、省、寺、监、军、卫、坊、府之胥史六千余人。
fán cǐ zhě jiē rù guān zhī mén hù ér zhū sī zhǔ lù yǐ chéng guān jí zhōu xiàn zuǒ shǐ wèi xù zhě bù zài yān
凡此者, 皆入官之门户,而诸司主录已成官及州县佐史未叙者,不在焉。
zhì yú quán xuǎn qí zhì bù yī fán liú wài bīng bù lǐ bù jǔ rén láng guān de zì zhǔ zhī wèi zhī xiǎo xuǎn
至于铨选,其制不一,凡流外,兵部、礼部举人,郎官得自主之,谓之“小选”。
tài zōng shí yǐ suì hàn gǔ guì dōng rén xuǎn zhě jí yú luò zhōu wèi zhī dōng xuǎn
太宗时,以岁旱谷贵,东人选者集于洛州,谓之“东选”。
gāo zōng shàng yuán èr nián yǐ lǐng nán wǔ guǎn qián zhōng dōu dū fǔ de jí rèn tǔ rén ér guān huò fēi qí cái nǎi qiǎn láng guān yù shǐ wèi xuǎn bǔ shǐ wèi zhī nán xuǎn
高宗上元二年,以岭南五管、黔中都督府得即任土人,而官或非其才,乃遣郎官、御史为选补使,谓之 “南选”。
qí hòu jiāng nán huái nán fú jiàn dà dǐ yīn suì shuǐ hàn jiē qiǎn xuǎn bǔ shǐ jí xuǎn qí rén
其后江南、淮南、福建大抵因岁水旱,皆遣选补使即选其人。
ér fèi zhì bù cháng xuǎn fǎ yòu bù zhe gù bù fù xiáng yān
而废置不常,选法又不著,故不复详焉。