新唐书 · 刘羲叟 · Chapter 5 of 225

本纪·卷五·睿宗 玄宗

PinyinModern Translation
Size

ruì zōng xuán zōng

睿宗玄宗

ruì zōng xuán zhēn dà shèng dà xīng xiào huáng dì huì dàn gāo zōng dì bā zi yě

睿宗玄真大圣大兴孝皇帝讳旦,高宗第八子也。

shǐ fēng yīn wáng lǐng jì zhōu dà dū dū dān yú dà dū hù

始封殷王,领冀州大都督、单于大都护。

zhǎng ér wēn gōng hào xué tōng gǔ xun gōng cǎo lì shū

长而温恭好学,通诂训,工草隶书。

xǐ fēng yù wáng yòu fēng jì wáng lèi qiān yòu jīn wú wèi dà jiàng jūn luò zhōu mù

徙封豫王,又封冀王,累迁右金吾卫大将军、洛州牧。

xǐ fēng xiāng wáng fù fēng yù wáng

徙封相王,复封豫王。

wǔ hòu fèi zhōng zōng lì wèi huáng dì qí gǎi guó hào zhōu yǐ wéi huáng sì jū yú dōng gōng

武后废中宗,立为皇帝,其改国号周, 以为皇嗣,居于东宫。

zhōng zōng zì fáng zhōu hái fù wèi huáng tài zǐ wǔ hòu fēng huáng sì wèi xiāng wáng shòu tài zǐ yòu wèi lǜ

中宗自房州还,复为皇太子,武后封皇嗣为相王,授太子右卫率。

lèi qiān yòu yǔ lín wèi dà jiàng jūn bīng zhōu mù ān běi dà dū hù zhū dào yuán shuài

累迁右羽林卫大将军、并州牧、安北大都护、诸道元帅。

zhōng zōng fù wèi jìn hào ān guó xiāng wáng

中宗复位,进号安国相王。

jǐng yún yuán nián liù yuè rén wǔ wéi huáng hòu shì zhōng zōng jiǎo zhào lì wēn wáng zhòng mào wèi huáng tài zǐ

景云元年六月壬午,韦皇后弑中宗,矫诏立温王重茂为皇太子。

yǐ xíng bù shàng shū péi tán gōng bù shàng shū zhāng xī tóng zhōng shū mén xià sān pǐn

以刑部尚书裴谈、工部尚书张锡同中书门下三品;

lì bù shàng shū zhāng jiā fú zhōng shū shì láng cén xī lì bù shì láng cuī shí tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

吏部尚书张嘉福、中书侍郎岑羲、吏部侍郎崔湜同中书门下平章事。

fā zhū fǔ bīng wǔ wàn zhūn jīng shī yǐ wéi wēn zǒng zhī nèi wài bīng mǎ

发诸府兵五万屯京师,以韦温总知内外兵马。

jiǎ shēn nǎi fā sāng

甲申,乃发丧。

yòu jiáo yí zhào zì lì wèi huáng tài hòu

又矫遗诏,自立为皇太后。

huáng tài zǐ jí huáng dì wèi yǐ ruì zōng cān móu zhèng shì dà shè gǎi yuán yuē táng lóng

皇太子即皇帝位,以睿宗参谋政事,大赦,改元曰唐隆。

tài hòu lín cháo shè zhèng ba ruì zōng cān móu zhèng shì yǐ wéi tài wèi

太后临朝摄政,罢睿宗参谋政事,以为太尉。

fēng sì yōng wáng shǒu lǐ wèi bīn wáng shòu chūn jùn wáng chéng qì sòng wáng

封嗣雍王守礼为邠王,寿春郡王成器宋王。

dīng hài wēn wáng fēi lù shì wèi huáng hòu

丁亥,温王妃陆氏为皇后。

rén chén jì chù nè zhāng jiā fú cén xī chí jié xún fǔ guān nèi hé nán běi

壬辰,纪处讷、张嘉福、岑羲持节巡抚关内、河南北。

gēng zǐ lín zī jùn wáng lóng jī lǜ wàn qí bīng rù běi jūn tǎo luàn zhū wéi shì ān lè gōng zhǔ jí wéi jù yuán mǎ qín kè fù mǎ dū wèi wǔ yán xiù guāng lù shǎo qīng yáng jūn

庚子,临淄郡王隆基率万骑兵入北军讨乱,诛韦氏、安乐公主及韦巨源、马秦客、附马都尉武延秀、光禄少卿杨均。

xīn chǒu ruì zōng fèng huáng dì yù ān fú mén dà shè

辛丑,睿宗奉皇帝御安福门,大赦。

cì wén wǔ guān jiē xūn jué miǎn tiān xià suì zū zhī bàn

赐文武官阶、勋、爵,免天下岁租之半。

jìn fēng lóng jī wèi píng wáng

进封隆基为平王。

cháo yì wèi liú yōu qiú wèi zhōng shū shè rén yuàn zǒng jiān zhōng shào jīng wèi zhōng shū shì láng cān zhī jī wù

朝邑尉刘幽求为中书舍人, 苑总监钟绍京为中书侍郎,参知机务。

rén yín shào jīng jí huáng mén shì láng li rì zhī tóng zhōng shū mén xià sān pǐn

壬寅,绍京及黄门侍郎李日知同中书门下三品。

jì chù nè wéi wēn zōng chu kè jiāng zuò dà jiàng zōng jìn qīng sī nóng qīng zhào lǚ wēn fú zhū

纪处讷、韦温、宗楚客、将作大匠宗晋卿、司农卿赵履温伏诛。

biǎn biàn wáng yōng wèi qìn zhōu cì shǐ xiāo zhì zhōng xǔ zhōu cì shǐ wéi sì lì sòng zhōu cì shǐ zhào yàn zhāo jiàng zhōu cì shǐ cuī shí huá zhōu cì shǐ

贬汴王邕为沁州刺史,萧至忠许州刺史,韦嗣立宋州刺史,赵彦昭绛州刺史,崔湜华州刺史。

guǐ mǎo tài bái zhòu jiàn

癸卯,太白昼见。

píng wáng lóng jī tóng zhōng shū mén xià sān pǐn zhōng shào jīng xíng zhōng shū lìng

平王隆基同中书门下三品,钟绍京行中书令。

zhāng jiā fú fú zhū

张嘉福伏诛。

jiǎ chén ān guó xiāng wáng jí huáng dì wèi yú chéng tiān mén dà shè cháng liú zhǎng rèn jí liú rén wèi dá zhě hái zhī

甲辰, 安国相王即皇帝位于承天门,大赦,长流、长任及流人未达者还之。

cì nèi wài guān jiē jué

赐内外官阶、 爵。

fù zhòng mào wèi wēn wáng

复重茂为温王。

yǐ sì zhōng shào jīng ba

乙巳,钟绍京罢。

bǐng wǔ tài cháng shǎo qīng xuē jì wèi huáng mén shì láng cān yù jī wù

丙午,太常少卿薛稷为黄门侍郎,参豫机务。

dīng wèi lì píng wáng lóng jī wèi huáng tài zǐ

丁未,立平王隆基为皇太子。

fù zé tiān dà shèng huáng hòu hào yuē tiān hòu

复则天大圣皇后号曰天后。

wù shēn xǔ zhōu cì shǐ yáo yuán zhī wèi bīng bù shàng shū tóng zhōng shū mén xià sān pǐn

戊申,许州刺史姚元之为兵部尚书、同中书门下三品。

wéi sì lì xiāo zhì zhōng wèi zhōng shū lìng zhào yàn zhāo wèi zhōng shū shì láng cuī shí wèi lì bù shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

韦嗣立、萧至忠为中书令,赵彦昭为中书侍郎,崔湜为吏部侍郎:同中书门下平章事。

qī yuè gēng xū jìn fēng héng yáng jùn wáng chéng yì wèi shēn wáng bā líng jùn wáng lóng fàn qí wáng péng chéng jùn wáng lóng yè xuē wáng

七月庚戌,进封衡阳郡王成义为申王,巴陵郡王隆范岐王,彭城郡王隆业薛王。

guǐ chǒu bīng bù shàng shū cuī rì yòng wèi huáng mén shì láng cān yù jī wù

癸丑,兵部尚书崔日用为黄门侍郎,参豫机务。

dīng sì luò zhōu zhǎng shǐ sòng jǐng jiǎn jiào lì bù shàng shū tóng zhōng shū mén xià sān pǐn

丁巳,洛州长史宋璟检校吏部尚书、同中书门下三品。

cén xī ba

岑羲罢。

rén xū biǎn xiāo zhì zhōng wèi jìn zhōu cì shǐ wéi sì lì xǔ zhōu cì shǐ zhào yàn zhāo sòng zhōu cì shǐ zhāng xī jiàng zhōu cì shǐ

壬戌,贬萧至忠为晋州刺史,韦嗣立许州刺史,赵彦昭宋州刺史,张锡绛州刺史。

cuī shí ba

崔湜罢。

bǐng yín biǎn li jiào wèi huái zhōu cì shǐ

丙寅,贬李峤为怀州刺史。

yáo yuán zhī jiān zhōng shū lìng sū guī wèi shàng shū zuǒ pú yè

姚元之兼中书令,苏瑰为尚书左仆射。

dīng mǎo táng xiū jǐng zhāng rén dǎn ba

丁卯,唐休KG-*3〗璟、 张仁亶罢。

jǐ sì dà shè gǎi yuán cì nèi wài guān jí zi wèi fù hòu zhě xūn yī zhuǎn

己巳,大赦,改元,赐内外官及子为父后者勋一转。

cuī rì yòng xuē jì ba

崔日用、薛稷罢。

yǐ hài fèi chóng ēn miào hào líng shùn líng

乙亥,废崇恩庙、昊陵、顺陵。

zhuī fèi huáng hòu wéi shì wèi shù rén ān lè gōng zhǔ wèi bó nì shù rén

追废皇后韦氏为庶人,安乐公主为勃逆庶人。

bā yuè gēng yín qiáo wáng zhòng fú jí biàn zhōu cì shǐ zhèng yīn fǎn fú zhū

八月庚寅,谯王重福及汴州刺史郑愔反,伏诛。

guǐ sì ba mò chì xié fēng guān

癸巳,罢墨敕斜封官。

biǎn péi tán wèi pú zhōu cì shǐ

贬裴谈为蒲州刺史。

jiǔ yuè xīn wèi tài zǐ shǎo shī zhì shì táng xiū jǐng wèi shuò fāng dào héng jūn dà zǒng guǎn yǐ bèi tū jué

九月辛未,太子少师致仕唐休璟为朔方道行军大总管,以备突厥。

shí yuè yǐ wèi zhuī hào tiān hòu yuē dà shèng tiān hòu

十月乙未,追号天后曰大圣天后。

guǐ mǎo chū yì zōng yú tài miào

癸卯,出义宗于太庙。

shí yī yuè wù shēn yáo yuán zhī wèi zhōng shū lìng

十一月戊申,姚元之为中书令。

jǐ yǒu zàng xiào hé huáng dì yú dìng líng

己酉,葬孝和皇帝于定陵。

rén zǐ sū guī wéi ān shí ba

壬子,苏瑰、韦安石罢。

sòng wáng chéng qì wèi shàng shū zuǒ pú yè

宋王成器为尚书左仆射。

dīng mǎo shè líng jià suǒ guò

丁卯,赦灵驾所过。

jǐ sì sòng wáng chéng qì wèi sī tú

己巳,宋王成器为司徒。

èr nián zhēng yuè jǐ wèi tài pú qīng guō yuán zhèn zhōng shū shì láng zhāng shuō tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

二年正月己未,太仆卿郭元振、中书侍郎张说同中书门下平章事。

jiǎ zǐ xǐ fēng zhòng mào wèi xiāng wáng

甲子,徙封重茂为襄王。

yǐ chǒu zhuī cè fēi liú shì dòu shì wèi huáng hòu

乙丑,追册妃刘氏、窦氏为皇后。

èr yuè dīng chǒu huáng tài zǐ jiān guó

二月丁丑,皇太子监国。

jiǎ shēn biǎn yáo yuán zhī wèi shēn zhōu cì shǐ sòng jǐng chǔ zhōu cì shǐ

甲申,贬姚元之为申州刺史,宋璟楚州刺史。

bǐng xū tài zǐ shǎo bǎo wéi ān shí wèi shì zhōng

丙戌,太子少保韦安石为侍中。

liú yōu qiú ba

刘幽求罢。

fù mò chì xié fēng guān

复墨敕斜封官。

xīn mǎo jìn tú

辛卯,禁屠。

sān yuè guǐ chǒu zuò jīn xiān yù zhēn guān

三月癸丑,作金仙、玉真观。

sì yuè jiǎ shēn wéi ān shí wèi zhōng shū lìng

四月甲申,韦安石为中书令。

sòng wáng chéng qì ba

宋王成器罢。

xīn mǎo li rì zhī wèi shì zhōng

辛卯,李日知为侍中。

rén yín dà shè cì wén wǔ guān jiē xūn jué mín pú sān rì

壬寅,大赦,赐文武官阶、勋、爵,民酺三日。

jiǎ chén zuò xuán yuán huáng dì miào

甲辰,作玄元皇帝庙。

wǔ yuè gēng xū fù hào líng shùn líng zhì guān shǔ

五月庚戌,复昊陵、顺陵,置官属。

rén xū diàn zhōng jiān dòu huái zhēn wèi zuǒ yù shǐ tái dài fū tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

壬戌,殿中监窦怀贞为左御史台大夫、同中书门下平章事。

bā yuè yǐ mǎo dà shè cì pú sān rì

八月乙卯,大赦,赐酺三日。

dīng sì huáng tài zǐ shì diàn yú guó xué

丁巳,皇太子释奠于国学。

gēng wǔ wéi ān shí wèi shàng shū zuǒ pú yè tóng zhōng shū mén xià sān pǐn

庚午,韦安石为尚书左仆射、同中书门下三品。

jiǔ yuè yǐ hài dòu huái zhēn wèi shì zhōng

九月乙亥,窦怀贞为侍中。

shí yuè jiǎ chén lì bù shàng shū liú yōu qiú wèi shì zhōng yòu sàn qí cháng shì wèi zhī gǔ tài zǐ zhān shì cuī shí wèi zhōng shū shì láng tóng zhōng shū mén xià sān pǐn

十月甲辰,吏部尚书刘幽求为侍中,右散骑常侍魏知古,太子詹事崔湜为中书侍郎:同中书门下三品;

zhōng shū shì láng lù xiàng xiān tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

中书侍郎陆象先同中书门下平章事。

wéi ān shí li rì zhī guō yuán zhèn dòu huái zhēn zhāng shuō ba

韦安石、李日知、郭元振、窦怀贞、张说罢。

shí èr yuè dīng wèi zuò pō hán hú xì

十二月丁未,作泼寒胡戏。

xiān tiān yuán nián zhēng yuè xīn wèi xiǎng yú tài miào

先天元年正月辛未,享于太庙。

jiǎ xū bìng fén jiàng sān zhōu dì zhèn

甲戌,并、汾、绛三州地震。

xīn sì yǒu shì yú nán jiāo

辛巳,有事于南郊。

wù zǐ gēng jí tián

戊子,耕籍田。

jǐ chǒu dà shè gǎi yuán yuē tài jí

己丑,大赦,改元曰太极。

cì nèi wài guān jiē jué mín pú wǔ rì

赐内外官阶、爵,民酺五日。

bǎn shòu jiǔ shí yǐ shàng xià zhōu cì shǐ bā shí yǐ shàng shàng zhōu sī mǎ

版授九十以上下州刺史,八十以上上州司马。

xīn mǎo xìng ān fú mén guān pú sān rì yè

辛卯,幸安福门,观酺三日夜。

rén chén lù xiàng xiān tóng zhōng shū mén xià sān pǐn

壬辰,陆象先同中书门下三品。

yǐ wèi hù bù shàng shū cén xī zuǒ yù shǐ tái dài fū dòu huái zhēn tóng zhōng shū mén xià sān pǐn

乙未,户部尚书岑羲、左御史台大夫窦怀贞同中书门下三品。

èr yuè dīng sì huáng tài zǐ shì diàn yú guó xué

二月丁巳,皇太子释奠于国学。

shì chūn hàn

是春,旱。

wǔ yuè wù yín yǒu shì yú běi jiāo

五月戊寅,有事于北郊。

xīn sì dà shè gǎi yuán yuē yán hé

辛巳,大赦, 改元曰延和。

cì nèi wài guān péi lǐ zhě xūn yī zhuǎn mín pú wǔ rì

赐内外官陪礼者勋一转,民酺五日。

liù yuè guǐ chǒu cén xī wèi shì zhōng

六月癸丑,岑羲为侍中。

yǐ mǎo zhuī hào dà shèng tiān hòu wèi tiān hòu shèng dì

乙卯, 追号大圣天后为天后圣帝。

xīn yǒu xíng bù shàng shū guō yuán zhèn wèi shuò fāng dào héng jūn dà zǒng guǎn yǐ fá tū jué

辛酉,刑部尚书郭元振为朔方道行军大总管,以伐突厥。

jiǎ zǐ yōu zhōu dū du sūn quán zuǒ wǔ wèi jiāng jūn li jiè luò zuǒ wēi wèi jiāng jūn zhōu yǐ tì jí xī zhàn yú lěng xíng shān bài jī

甲子,幽州都督孙佺、左武卫将军李楷洛、左威卫将军周以悌及奚战于冷陉山,败绩。

qī yuè xīn wèi yǒu huì xīng rù yú tài wēi

七月辛未,有彗星入于太微。

bīng bù shàng shū li jiǒng xiù wèi shuò fāng dào hòu jūn dà zǒng guǎn

兵部尚书李迥秀为朔方道后军大总管。

yǐ hài dòu huái zhēn wèi shàng shū yòu pú yè píng zhāng jūn guó zhòng shì

乙亥,窦怀贞为尚书右仆射、平章军国重事。

jǐ mǎo xìng ān fú mén guān lè sān rì ér zhǐ

己卯,幸安福门观乐,三日而止。

bǐng xū yǐ hàn jiǎn shàn

丙戌,以旱减膳。

bā yuè gēng zǐ lì huáng tài zǐ wèi huáng dì yǐ tīng xiǎo shì

八月庚子,立皇太子为皇帝,以听小事;

zì zūn wèi tài shàng huáng yǐ tīng dà shì

自尊为太上皇,以听大事。

rén yín zhuī hào tiān hòu shèng dì wèi shèng hòu

壬寅, 追号天后圣帝为圣后。

jiǎ chén dà shè gǎi yuán cì nèi wài guān jí wǔ pǐn yǐ shàng zi wèi fù hòu zhě xūn jué mín pú wǔ rì

甲辰,大赦,改元,赐内外官及五品以上子为父后者勋、爵, 民酺五日。

dīng wèi lì huáng tài zǐ fēi wáng shì wèi huáng hòu

丁未,立皇太子妃王氏为皇后。

wù shēn fēng huáng dì zǐ sì zhí wèi yǎn wáng sì qiān yǐng wáng

戊申,封皇帝子嗣直为剡王,嗣谦郢王。

jǐ yǒu sòng wáng chéng qì wèi sī tú

己酉,宋王成器为司徒。

gēng xū dòu huái zhēn wèi shàng shū zuǒ pú yè liú yōu qiú shǒu shàng shū yòu pú yè tóng zhōng shū mén xià sān pǐn

庚戌,窦怀贞为尚书左仆射,刘幽求守尚书右仆射:同中书门下三品;

wèi zhī gǔ wèi shì zhōng cuī shí jiǎn jiào zhōng shū lìng

魏知古为侍中,崔湜检校中书令。

wù wǔ liú liú yōu qiú yú fēng zhōu

戊午,流刘幽求于封州。

jiǔ yuè dīng mǎo shuò rì yǒu shí zhī

九月丁卯朔,日有食之。

jiǎ wǔ fēng huáng dì zǐ sì shēng wèi shǎn wáng

甲午,封皇帝子嗣升为陕王。

shí yuè xīn mǎo liè yú lí shān

十月辛卯,猎于骊山。

shí yī yuè dīng hài gào qiǎn huáng dì xún biān

十一月丁亥, 诰遣皇帝巡边。

jiǎ wǔ yōu zhōu dū du sòng jǐng wèi zuǒ jūn dà zǒng guǎn bīng zhōu zhǎng shǐ xuē nè wèi zhōng jūn dà zǒng guǎn bīng bù shàng shū guō yuán zhèn wèi yòu jūn dà zǒng guǎn

甲午,幽州都督宋璟为左军大总管,并州长史薛讷为中军大总管, 兵部尚书郭元振为右军大总管。

èr nián zhēng yuè yǐ hài lì bù shàng shū xiāo zhì zhōng wèi zhōng shū lìng

二年正月乙亥,吏部尚书萧至忠为中书令。

èr yuè zhuī zuò xiān tiān yuán nián pú

二月,追作先天元年酺。

liù yuè xīn chǒu yǐ yǔ lín bì zhèng diàn jiǎn shàn

六月辛丑, 以雨霖避正殿,减膳。

bǐng chén guō yuán zhèn tóng zhōng shū mén xià sān pǐn

丙辰,郭元振同中书门下三品。

qī yuè jiǎ zǐ dà shè

七月甲子,大赦。

yǐ chǒu gào guī zhèng yú huáng dì

乙丑,诰归政于皇帝。

kāi yuán sì nián liù yuè bēng yú bǎi fú diàn nián wǔ shí wǔ shì yuē dà shèng zhēn huáng dì

开元四年六月,崩于百福殿,年五十五,谥曰大圣真皇帝。

tiān bǎo shí sān zài zēng shì xuán zhēn dà shèng dà xīng xiào huáng dì

天宝十三载,增谥玄真大圣大兴孝皇帝。

xuán zōng zhì dào dà shèng dà míng xiào huáng dì huì lóng jī ruì zōng dì sān zi yě

玄宗至道大圣大明孝皇帝讳隆基,睿宗第三子也。

mǔ yuē zhāo chéng huáng hòu dòu shì

母曰昭成皇后窦氏。

xìng yīng wǔ shàn qí shè tōng yīn lǜ lì xiàng zhī xué

性英武, 善骑射,通音律、历象之学。

shǐ fēng chǔ wáng hòu wèi lín zī jùn wáng

始封楚王,后为临淄郡王。

lèi qiān wèi wèi shǎo qīng lù zhōu bié jià

累迁卫尉少卿、潞州别驾。

jǐng lóng sì nián cháo yú jīng shī suì liú bù qiǎn

景龙四年,朝于京师,遂留不遣。

shù rén wéi shì yǐ shì zhōng zōng jiǎo zhào chēng zhì

庶人韦氏已弑中宗,矫诏称制。

xuán zōng nǎi yǔ tài píng gōng zhǔ zi xuē chóng jiǎn shàng yī fèng yù wáng chóng yè gōng zhǔ fǔ diǎn qiān wáng shī qián cháo yì wèi liú yōu qiú yuàn zǒng jiān zhōng shào jīng zhǎng shàng zhé chōng má sì zōng yā wàn qí guǒ yì gé fú shùn lǐ xiān fú dào shì féng chù chéng sēng pǔ rùn dìng cè tǎo luàn

玄宗乃与太平公主子薛崇简、尚衣奉御王崇晔、公主府典签王师虔、朝邑尉刘幽求、苑总监钟绍京、长上折冲麻嗣宗、押万骑果毅葛福顺李仙凫、道士冯处澄、僧普润定策讨乱。

huò qǐng xiān qǐ xiāng wáng xuán zōng yuē qǐng ér cóng shì wáng yǔ wēi shì

或请先启相王,玄宗曰:“请而从,是王与危事;

bù cóng zé wú jì shī yǐ

不从,则吾计失矣。

nǎi yè lǜ yōu qiú děng rù yuàn zhōng fú shùn xiān fú yǐ wàn qí bīng gōng xuán wǔ mén zhǎn zuǒ yǔ lín jiāng jūn wéi bō zhōng láng jiàng gāo sōng yǐ xùn

”乃夜率幽求等入苑中,福顺、仙凫以万骑兵攻玄武门,斩左羽林将军韦播、中郎将高嵩以徇。

zuǒ wàn qí yóu zuǒ rù yòu wàn qí yóu yòu rù xuán zōng lǜ zǒng jiān yǔ lín bīng huì liǎng yí diàn zǐ gōng sù wèi bīng jiē qǐ yīng zhī suì zhū wéi shì

左万骑由左入,右万骑由右入,玄宗率总监羽林兵会两仪殿,梓宫宿卫兵皆起应之, 遂诛韦氏。

lí míng chí yè xiāng wáng xiè bù xiān qǐ

黎明,驰谒相王,谢不先启。

xiāng wáng qì yuē lài rǔ yǐ miǎn bù rán wú qiě jí nán

相王泣曰:“赖汝以免,不然,吾且及难。

nǎi bài xuán zōng diàn zhōng jiān jiān zhī nèi wài xián jiù jiǎn jiào lǒng yòu qún mù dà shǐ yā zuǒ yòu wàn qí jìn fēng píng wáng tóng zhōng shū mén xià sān pǐn

” 乃拜玄宗殿中监,兼知内外闲厩、检校陇右群牧大使,押左右万骑,进封平王,同中书门下三品。

ruì zōng jí wèi lì wèi huáng tài zǐ

睿宗即位,立为皇太子。

jǐng yún èr nián jiān guó tīng chú liù pǐn yǐ xià guān

景云二年,监国,听除六品以下官。

yán hé yuán nián xīng guān yán dì zuò qián xīng yǒu biàn

延和元年,星官言:“帝坐前星有变。

ruì zōng yuē chuán dé bì zāi wú yì jué yǐ

”睿宗曰:“传德避灾,吾意决矣。

qī yuè rén chén zhì huáng tài zǐ yi jí huáng dì wèi

”七月壬辰,制皇太子宜即皇帝位。

tài zǐ huáng jù rù qǐng ruì zōng yuē cǐ wú suǒ yǐ dá tiān jiè yě

太子惶惧入请,睿宗曰:“此吾所以答天戒也。

huáng tài zǐ nǎi yù wǔ dé diàn chú sān pǐn yǐ xià guān

”皇太子乃御武德殿, 除三品以下官。

bā yuè gēng zǐ jí huáng dì wèi

八月庚子,即皇帝位。

xiān tiān yuán nián shí yuè gēng zǐ xiǎng yú tài miào dà shè

先天元年十月庚子,享于太庙,大赦。

kāi yuán yuán nián zhēng yuè xīn sì huáng hòu qīn cán

开元元年正月辛巳,皇后亲蚕。

qī yuè jiǎ zǐ tài píng gōng zhǔ jí cén xī xiāo zhì zhōng dòu huái zhēn móu fǎn fú zhū

七月甲子,太平公主及岑羲、萧至忠、窦怀贞谋反,伏诛。

yǐ chǒu shǐ tīng zhèng

乙丑,始听政。

dīng mǎo dà shè cì wén wǔ guān jiē jué

丁卯,大赦,赐文武官阶、爵。

gēng wǔ liú cuī shí yú dòu zhōu

庚午,流崔湜于窦州。

jiǎ xū huǐ tiān shū

甲戌,毁天枢。

yǐ hài shàng shū yòu chéng zhāng shuō jiǎn jiào zhōng shū lìng

乙亥,尚书右丞张说检校中书令。

gēng chén lù xiàng xiān ba

庚辰,陆象先罢。

bā yuè guǐ sì liú yōu qiú wèi shàng shū yòu pú yè zhī jūn guó dà shì

八月癸巳,刘幽求为尚书右仆射,知军国大事。

rén yín sòng wáng chéng qì wèi tài wèi shēn wáng chéng yì wèi sī tú bīn wáng shǒu lǐ wèi sī kōng

壬寅,宋王成器为太尉,申王成义为司徒,邠王守礼为司空。

jiǔ yuè bǐng yín sòng wáng chéng qì ba

九月丙寅,宋王成器罢。

gēng wǔ liú yōu qiú tóng zhōng shū mén xià sān pǐn zhāng shuō wèi zhōng shū lìng

庚午,刘幽求同中书门下三品,张说为中书令。

shí yuè yáo juàn mán shè yáo zhōu dū du li méng sǐ zhī

十月,姚隽蛮设姚州,都督李蒙死之。

jǐ hài xìng wēn tāng

己亥,幸温汤。

guǐ mǎo jiǎng wǔ yú lí shān

癸卯,讲武于骊山。

liú guō yuán zhèn yú xīn zhōu jǐ shì zhōng táng shào fú zhū

流郭元振于新州,给事中唐绍伏诛。

miǎn xīn fēng lái suì shuì cì cóng guān bó

免新丰来岁税,赐从官帛。

jiǎ chén liè yú wèi chuān

甲辰,猎于渭川。

tóng zhōu cì shǐ yáo yuán zhī wèi bīng bù shàng shū tóng zhōng shū mén xià sān pǐn

同州刺史姚元之为兵部尚书、同中书门下三品。

yǐ sì zhì zì wèi chuān

乙巳,至自渭川。

shí yī yuè yǐ chǒu liú yōu qiú jiān shì zhōng

十一月乙丑,刘幽求兼侍中。

wù zǐ qún chén shàng zūn hào yuē kāi yuán shén wǔ huáng dì

戊子,群臣上尊号曰开元神武皇帝。

shí èr yuè gēng yín dà shè gǎi yuán cì nèi wài guān xūn

十二月庚寅,大赦,改元,赐内外官勋。

gǎi zhōng shū shěng wèi zǐ wēi shěng mén xià shěng wèi huáng mén shěng shì zhōng wèi jiān

改中书省为紫微省,门下省为黄门省,侍中为监。

jiǎ wǔ tǔ bō qǐng hé

甲午,吐蕃请和。

sì hài jìn pō hán hú xì

巳亥, 禁泼寒胡戏。

rén yín yáo chóng jiān zǐ wēi lìng

壬寅,姚崇兼紫微令。

guǐ chǒu liú yōu qiú ba

癸丑,刘幽求罢。

biǎn zhāng shuō wèi xiāng zhōu cì shǐ

贬张说为相州刺史。

jiǎ yín huáng mén shì láng lú huái shèn tóng zǐ wēi huáng mén píng zhāng shì

甲寅, 黄门侍郎卢怀慎同紫微黄门平章事。

èr nián zhēng yuè rén wǔ yǐ guān nèi hàn qiú zhí jiàn tíng bù jí zhī wù kuān xì qiú cí míng shān dà chuān zàng bào hái

二年正月壬午,以关内旱,求直谏,停不急之务,宽系囚,祠名山大川,葬暴骸。

jiǎ shēn bīng zhōu jié dù dà shǐ xuē nè tóng zǐ wēi huáng mén sān pǐn yǐ fá qì dān

甲申,并州节度大使薛讷同紫微黄门三品,以伐契丹。

èr yuè rén chén bì zhèng diàn jiǎn shàn chè lè

二月壬辰,避正殿,减膳,彻乐。

tū jué kòu běi tíng dū hù guō qián guàn bài zhī

突厥寇北庭,都护郭虔瓘败之。

jǐ yǒu lǜ qiú

己酉,虑囚。

sān yuè jǐ hài qì xi jié dù shǐ ā shǐ nà xiàn zhí xi tū jué dōu dān

三月己亥,碛西节度使阿史那献执西突厥都担。

sì yuè xīn wèi tíng zhū líng gòng fèng yīng quǎn

四月辛未,停诸陵供奉鹰犬。

wǔ yuè xīn hài wèi zhī gǔ ba

五月辛亥,魏知古罢。

liù yuè jīng shī dà fēng bá mù

六月, 京师大风拔木。

jiǎ zǐ yǐ tài shàng huáng bì shǔ xǐ yù dà míng gōng

甲子,以太上皇避暑,徙御大明宫。

qī yuè yǐ wèi fén jǐn xiù zhū yù yú qián diàn

七月乙未,焚锦绣珠玉于前殿。

wù xū jìn cǎi zhū yù jí wèi kè lòu qì wán zhū shéng tiè suí fú zhě fèi zhī jǐn fang

戊戌,禁采珠玉及为刻镂器玩、珠绳帖绥服者,废织锦坊。

gēng zǐ xuē nè jí xī qì dān zhàn yú luán hé bài jì

庚子,薛讷及奚、契丹战于滦河,败绩。

dīng wèi xiāng wáng zhòng mào hōng zhuī cè wèi huáng dì

丁未,襄王重茂薨,追册为皇帝。

bā yuè rén xū jìn nǚ lè

八月壬戌,禁女乐。

yǐ hài tǔ fán kòu biān xuē nè shè zuǒ yǔ lín jūn jiāng jūn wèi lǒng yòu fáng yù dà shǐ yòu xiāo wèi jiāng jūn guō zhī yùn wéi fù yǐ fá zhī

乙亥,吐蕃寇边,薛讷摄左羽林军将军,为陇右防御大使,右骁卫将军郭知运为副,以伐之。

jiǔ yuè gēng yín zuò xīng qìng gōng

九月庚寅,作兴庆宫。

dīng yǒu yàn jīng shī shì lǎo yú hán yuán diàn tíng cì jiǔ shí yǐ shàng jǐ zhàng bā shí yǐ shàng jiū zhàng fù rén yì rú zhī cì yú qí jiā

丁酉,宴京师侍老于含元殿庭,赐九十以上几、杖,八十以上鸠杖,妇人亦如之,赐于其家。

wù shēn xìng wēn tāng

戊申,幸温汤。

shí yuè wù wǔ zhì zì wēn tāng

十月戊午,至自温汤。

jiǎ zǐ xuē nè jí tǔ bō zhàn yú wǔ jiē bài zhī

甲子,薛讷及吐蕃战于武阶,败之。

shí èr yuè yǐ chǒu fēng zǐ sì zhēn wèi zēng wáng sì chū è wáng sì xuán juàn wáng

十二月乙丑,封子嗣真为鄫王,嗣初鄂王,嗣玄鄄王。

sān nián zhēng yuè dīng hài lì yǐng wáng sì qiān wèi huáng tài zǐ

三年正月丁亥,立郢王嗣谦为皇太子。

jiàng sǐ zuì liú yǐ xià yuán zhī

降死罪,流以下原之。

cì pú sān rì

赐酺三日。

guǐ mǎo lú huái shèn jiǎn xiào huáng mén jiān

癸卯, 卢怀慎检校黄门监。

èr yuè xīn yǒu shè qiú fēi è nì zào wěi zhě

二月辛酉,赦囚非恶逆、造伪者。

sì yuè gēng shēn tū jué bù sān xìng gé luó lù lái fù

四月庚申,突厥部三姓葛逻禄来附。

yòu yǔ lín jūn dà jiàng jūn xuē nè wèi yuán zhōu zhèn jūn dà zǒng guǎn yuán zhōu dū dū yáng zhí yī fù zhī

右羽林军大将军薛讷为源州镇军大总管,源州都督杨执一副之;

yòu wèi dà jiàng jūn guō qián guàn wèi shuò zhōu zhèn jūn dà zǒng guǎn bīng zhōu zhǎng shǐ wáng jùn fù zhī

右卫大将军郭虔瓘为朔州镇军大总管,并州长史王晙副之。

yǐ bèi tū jué

以备突厥。

wǔ yuè dīng wèi yǐ hàn lù jīng shī qiú

五月丁未,以旱录京师囚。

wù shēn bì zhèng diàn jiǎn shàn

戊申,避正殿,减膳。

qī yuè gēng chén shuò rì yǒu shí zhī

七月庚辰朔,日有食之。

shí yuè xīn yǒu guī zhōu mán kòu biān yòu xiāo wèi jiāng jūn li xuán dào fá zhī

十月辛酉,巂州蛮寇边,右骁卫将军李玄道伐之。

rén xū xuē nè wèi shuò fāng dào héng jūn dà zǒng guǎn tài pú qīng lǚ yán zuò líng zhōu cì shǐ dù bīn kè fù zhī

壬戌,薛讷为朔方道行军大总管,太仆卿吕延祚、灵州刺史杜宾客副之。

guǐ hài rú méi fù shè suǒ guò tú zuì yǐ xià cì shì lǎo jiǔ shí yǐ shàng jí dǔ jí zhě wù

癸亥,如眉阝,赦所过徒罪以下,赐侍老九十以上及笃疾者物。

jiǎ zǐ rú fèng quán tāng

甲子, 如凤泉汤。

wù chén jiàng dà lǐ xì qiú zuì

戊辰,降大理系囚罪。

shí yī yuè jǐ mǎo zhì zì fèng quán tāng

十一月己卯,至自凤泉汤。

yǐ yǒu xìng wēn tāng

乙酉,幸温汤。

dīng hài xiāng zhōu rén cuī zi yán fǎn fú zhū

丁亥, 相州人崔子岩反,伏诛。

jiǎ wǔ zhì zì wēn tāng

甲午,至自温汤。

yǐ wèi jìn bái yī cháng fà huì

乙未,禁白衣长发会。

shí èr yuè yǐ chǒu jiàng fèng quán tāng suǒ guò sǐ zuì yǐ xià

十二月乙丑,降凤泉汤所过死罪以下。

sì nián zhēng yuè wù yín cháo tài shàng huáng yú xī gōng

四年正月戊寅,朝太上皇于西宫。

èr yuè bǐng chén xìng wēn tāng

二月丙辰,幸温汤。

xīn yǒu tǔ bō kòu sōng zhōu kuò zhōu cì shǐ gài sī guì fá zhī

辛酉,吐蕃寇松州,廓州刺史盖思贵伐之。

dīng mǎo zhì zì wēn tāng

丁卯,至自温汤。

guǐ yǒu sōng zhōu dū dū sūn rén xiàn jí tǔ bō zhàn bài zhī

癸酉,松州都督孙仁献及吐蕃战,败之。

liù yuè jiǎ zǐ tài shàng huáng bēng

六月甲子,太上皇崩。

xīn wèi jīng shī huá shǎn èr zhōu dà fēng bá mù

辛未,京师、华陕二州大风拔木。

guǐ yǒu dà wǔ jūn zǐ jiāng hǎo líng quán shā tū jué mò chuò

癸酉,大武军子将郝灵佺杀突厥默啜。

qī yuè dīng chǒu tǔ bō qǐng hé

七月丁丑,吐蕃请和。

dīng yǒu luò shuǐ yì

丁酉,洛水溢。

bā yuè xīn wèi xī qì dān jiàng

八月辛未,奚、契丹降。

shí yuè gēng wǔ zàng dà shèng zhēn huáng dì yú qiáo líng

十月庚午,葬大圣真皇帝于桥陵。

shí yī yuè jǐ mǎo lú huái shèn ba

十一月己卯,卢怀慎罢。

dīng hài xuǎn zhòng zōng yú yǒu miào

丁亥,选中宗于酉庙。

bǐng shēn shàng shū zuǒ chéng yuán qián yào wèi huáng mén shì láng tóng zǐ wēi huáng mén píng zhāng shì

丙申, 尚书左丞源乾曜为黄门侍郎、同紫微黄门平章事。

shí èr yuè yǐ mǎo dìng líng qǐn diàn huǒ

十二月乙卯,定陵寝殿火。

bǐng chén xìng wēn tāng

丙辰, 幸温汤。

yǐ chǒu zhì zì wēn tāng

乙丑,至自温汤。

rùn yuè jǐ hài yáo chóng yuán qián yào ba

闰月己亥,姚崇、源乾曜罢。

xíng bù shàng shū sòng jǐng wèi lì bù shàng shū jiān huáng mén jiān zǐ wēi shì láng sū tǐng tóng zǐ wēi huáng mén píng zhāng shì

刑部尚书宋璟为吏部尚书兼黄门监,紫微侍郎苏颋同紫微黄门平章事。

wǔ nián zhēng yuè guǐ mǎo tài miào sì shì huài qiān shén zhǔ yú tài jí diàn sù fú bì zhèng diàn chuò shì cháo wǔ rì

五年正月癸卯,太庙四室坏,迁神主于太极殿,素服避正殿,辍视朝五日。

jǐ yǒu xiǎng yú tài jí diàn

己酉,享于太极殿。

xīn hài rú dōng dōu

辛亥,如东都。

wù chén dà wù

戊辰,大雾。

èr yuè jiǎ xū dà shè cì cóng guān bó gěi fù hé nán yī nián miǎn hé nán běi huáng shuǐ zhōu jīn suì zū

二月甲戌,大赦,赐从官帛,给复河南一年,免河南北蝗、水州今岁租。

sān yuè bǐng yín tǔ bō qǐng hé

三月丙寅,吐蕃请和。

sì yuè jiǎ shēn huǐ bài luò shòu tú tán

四月甲申,毁拜洛受图坛。

jǐ chǒu zǐ sì yī zú

己丑,子嗣一卒。

wǔ yuè bǐng chén zhào gōng hóu zǐ sūn xí fēng

五月丙辰,诏公侯子孙袭封。

qī yuè rén yín lǒng yòu jié dù shǐ guō zhī yùn jí tǔ bō zhàn bài zhī

七月壬寅,陇右节度使郭知运及吐蕃战,败之。

jiǔ yuè rén yín fù zǐ wēi shěng wèi zhōng shū shěng huáng mén shěng wèi mén xià shěng jiān wèi shì zhōng

九月壬寅,复紫微省为中书省,黄门省为门下省,监为侍中。

shí yuè wù yín fù shén zhǔ yú tài miào

十月戊寅,祔神主于太庙。

jiǎ shēn mìng shǐ guān yuè zòu suǒ xíng shì

甲申,命史官月奏所行事。

liù nián zhēng yuè xīn chǒu tū jué qǐng hé

六年正月辛丑,突厥请和。

èr yuè rén chén shuò fāng dào héng jūn dà zǒng guǎn wáng suō fá tū jué

二月壬辰,朔方道行军大总管王睃伐突厥。

liù yuè jiǎ shēn chán shuǐ yì

六月甲申,瀍水溢。

bā yuè gēng chén yǐ hàn lǜ qiú

八月十八日,玄宗因旱灾讯察记录囚犯的罪状。

shí yuè guǐ hài cì hé nán fǔ huái rǔ zhèng sān zhōu fù lǎo bó

十月癸亥,赐河南府、怀汝郑三州父老帛。

shí yī yuè xīn mǎo zhì zì dōng dōu

十一月辛卯,至自东都。

bǐng shēn xiǎng yú tài miào

丙申,享于太庙。

yuán huáng dì yǐ shàng sān zǔ zhī sūn shī guān zhě shòu wǔ pǐn jīng guān

元皇帝以上三祖枝孙失官者授五品京官。

huáng zǔ bǐ jiā zǐ sūn zài xuǎn zhě zhēn zé zhī

皇祖妣家子孙在选者甄择之。

miǎn zhī dùn jí páng zhōu gòng chéng zhě yī suì zū shuì

免知顿及旁州供承者一岁租税。

yǐ sì gǎi chuán guó xǐ yuē bǎo

乙巳,改传国玺曰 “宝”。

shì yuè tū jué zhí chán yú fù dū hù zhāng zhī yùn

是月,突厥执单于副都护张知运。

qī nián wǔ yuè jǐ chǒu shuò rì yǒu shí zhī sù fú chè lè jiǎn shàn zhōng shū mén xià lǜ qiú

七年五月己丑朔,日有食之,素服,彻乐,减膳,中书门下虑囚。

liù yuè wù chén tǔ bō qǐng hé

六月戊辰, 吐蕃请和。

rùn qī yuè xīn sì yǐ hàn bì zhèng diàn chè lè jiǎn shàn

闰七月辛巳,以旱避正殿,彻乐,减膳。

jiǎ shēn lǜ qiú

甲申,虑囚。

bā yuè bǐng xū lǜ qiú

八月丙戌,虑囚。

jiǔ yuè jiǎ xū xǐ fēng sòng wáng xiàn wèi níng wáng

九月甲戌,徙封宋王宪为宁王。

shí yuè zuò yì zōng miào yú dōng dōu

十月,作义宗庙于东都。

xīn mǎo xìng wēn tāng

辛卯,幸温汤。

guǐ mǎo zhì zì wēn tāng

癸卯,至自温汤。

shí yī yuè yǐ hài huáng tài zǐ rù xué chǐ zhòu cì péi wèi guān jí xué shēng bó

十一月乙亥,皇太子入学齿胄,赐陪位官及学生帛。

bā nián zhēng yuè xīn sì sòng jǐng sū tǐng ba

八年正月辛巳,宋璟、苏颋罢。

jīng zhào yǐn yuán qián yào wèi huáng mén shì láng bīng zhōu dà dū dū fǔ zhǎng shǐ zhāng jiā zhēn wèi zhōng shū shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

京兆尹源乾曜为黄门侍郎,并州大都督府长史张嘉贞为中书侍郎:同中书门下平章事。

èr yuè wù xū zi mǐn zú

二月戊戌,子敏卒。

sān yuè jiǎ zǐ miǎn shuǐ hàn zhōu bū fù gěi fù sì zhèn xíng rén jiā yī nián

三月甲子,免水旱州逋负,给复四镇行人家一年。

wǔ yuè dīng mǎo yuán qián yào wèi shì zhōng zhāng jiā zhēn wèi zhōng shū lìng

五月丁卯,源乾曜为侍中,张嘉贞为中书令。

liù yuè gēng yín luò chán gǔ shuǐ yì

六月庚寅,洛、瀍、谷水溢。

jiǔ yuè tū jué kòu gān liáng liáng zhōu dū du yáng jìng shù jí tū jué zhàn bài jì

九月,突厥寇甘、凉,凉州都督杨敬述及突厥战,败绩。

bǐng yín jiàng jīng chéng qiú zuì zhàng yǐ xià yuán zhī

丙寅,降京城囚罪,杖以下原之。

rén shēn qì dān kòu biān wáng jùn jiǎn jiào yōu zhōu dū du jié dù hé běi zhū jūn dà shǐ huáng mén shì láng wéi kàng wéi dào shuò fāng xíng jūn dà zǒng guǎn yǐ fá zhī

壬申,契丹寇边,王晙检校幽州都督、节度河北诸军大使,黄门侍郎韦抗为道朔方行军大总管,以伐之。

jiǎ xū zhōng shū mén xià lǜ qiú

甲戌,中书门下虑囚。

shí yuè xīn sì rú cháng chūn gōng

十月辛巳,如长春宫。

rén wǔ liè yú xià guī

壬午,猎于下邽。

gēng yín xìng wēn tāng

庚寅,幸温汤。

shí yī yuè yǐ mǎo zhì zì wēn tāng

十一月乙卯,至自温汤。

jiǔ nián zhēng yuè kuò tián

九年正月,括田。

bǐng yín xìng wēn tāng

丙寅,幸温汤。

yǐ hài zhì zì wēn tāng

乙亥,至自温汤。

èr yuè bǐng xū tū jué qǐng hé

二月丙戌,突厥请和。

dīng hài miǎn tiān xià qī nián yǐ qián bū fù

丁亥,免天下七年以前逋负。

sì yuè gēng yín lán chí hú kāng dài bīn kòu biān

四月庚寅,兰池胡康待宾寇边。

wǔ yuè gēng wǔ yuán jiàn qiú sǐ liú zuì suí jūn jiāo lì tú yǐ xià wèi fā zhě

五月庚午,原见囚死、 流罪随军郊力、徒以下未发者。

qī yuè jǐ yǒu wáng jùn zhí kāng dài bīn

七月己酉,王晙执康待宾。

bā yuè lán chí hú kāng yuàn zi kòu biān

八月,兰池胡康愿子寇边。

jiǔ yuè yǐ sì shuò rì yǒu shí zhī

九月乙巳朔,日有食之。

guǐ hài tiān bīng jūn jié dù dà shǐ zhāng shuō wèi bīng bù shàng shū tóng zhōng shū mén xià sān pǐn

癸亥,天兵军节度大使张说为兵部尚书、同中书门下三品。

shí yī yuè gēng wǔ dà shè cì wén wǔ guān jiē jué táng lóng xiān tiān shí fēng gōng chén zuò shì miǎn ruò sǐ zhě jiā zèng cì mín pú sān rì

十一月二十七日,施行大赦,赐予文武官员官阶、爵位。给唐隆、先天年间,授予封户以食租税的功臣免予治罪而死者,追赠官爵荣衔,赐许百姓聚饮三日。

shí èr yuè yǐ yǒu xìng wēn tāng

十二月乙酉,幸温汤。

rén chén zhì zì wēn tāng

壬辰,至自温汤。

shì dōng wú xuě

这年冬,无雪。

shí nián zhēng yuè dīng sì rú dōng dōu

十年正月丁巳,如东都。

èr yuè dīng chǒu cì wàng chūn dùn cì cóng guān bó

二月丁丑,次望春顿,赐从官帛。

sì yuè jǐ hài zhāng shuō chí jié shuò fāng jūn jié dù dà shǐ

四月己亥,张说持节朔方军节度大使。

wǔ yuè wù wǔ tū jué qǐng hé

五月戊午,突厥请和。

xīn yǒu yī rǔ shuǐ yì

辛酉,伊、汝水溢。

rùn yuè rén shēn zhāng shuō xún biān

闰月壬申,张说巡边。

liù yuè dīng sì hé jué bó dì èr zhōu

六月丁巳,河决博、棣二州。

qī yuè gēng chén gěi fù zāo shuǐ zhōu

七月庚辰,给复遭水州。

bǐng xū ān nán rén méi shū luán fǎn fú zhū

丙戌,安南人梅叔鸾反, 伏诛。

jiǔ yuè zhāng shuō bài kāng yuàn zi yú mù pán shān zhí zhī

九月,张说败康愿子于木盘山,执之。

jǐ mǎo jīng zhào rén quán liáng shān fǎn fú zhū

己卯,京兆人权梁山反,伏诛。

guǐ wèi tǔ bō gōng xiǎo bó lǜ běi tíng jié dù shǐ zhāng xiào sōng bài zhī

癸未, 吐蕃攻小勃律,北庭节度使张孝嵩败之。

shí yuè jiǎ yín rú xìng tài gōng liè yú shàng yí chuān

十月甲寅,如兴泰宫,猎于上宜川。

gēng shēn rú dōng dōu

庚申, 如东都。

shí èr yuè tū jué qǐng hé

十二月,突厥请和。

shí yī nián zhēng yuè dīng mǎo jiàng dōng dōu qiú zuì xǐ yǐ xià yuán zhī

十一年正月丁卯,降东都囚罪,徙以下原之。

cì shì lǎo wù

赐侍老物。

gēng chén cì lù zhōu shè qiú gěi fù wǔ nián yǐ gù dì wèi fēi lóng gōng

庚辰,次潞州,赦囚, 给复五年,以故第为飞龙宫。

xīn mǎo cì bīng zhōu gǎi bīng zhōu wèi běi dōu

辛卯,次并州,改并州为北都。

guǐ sì shè tài yuán fǔ gěi fù yī nián xià hù sān nián yuán cóng jiā wǔ nián

癸巳,赦太原府,给复一年,下户三年元从家五年。

bǎn shòu shì lǎo bā shí yǐ shàng shàng xiàn lìng fù rén xiàn jūn

版授侍老八十以上上县令,妇人县君;

jiǔ shí yǐ shàng shàng zhōu zhǎng shǐ fù rén jùn jūn

九十以上上州长史,妇人郡君;

bǎi suì yǐ shàng shàng zhōu cì shǐ fù rén jùn fū rén

百岁以上上州刺史,妇人郡夫人。

èr yuè jǐ yǒu biǎn zhāng jiā zhēn wèi yōu zhōu cì shǐ

二月己酉,贬张嘉贞为幽州刺史。

rén zǐ rú fén yīn cí hòu tǔ cì wén wǔ guān jiē xūn jué bó

壬子,如汾阴,祠后土,赐文武官阶、勋、爵、帛。

guǐ hài zhāng shuō jiān zhōng shū lìng

癸亥,张说兼中书令。

sān yuè xīn wèi zhì zì fén yīn miǎn suǒ guò jīn suì shuì shè jīng chéng

三月辛未,至自汾阴,免所过今岁税,赦京城。

sì yuè jiǎ zǐ zhāng shuō wèi zhōng shū lìng

四月甲子,张说为中书令。

lì bù shàng shū wáng jùn wèi bīng bù shàng shū tóng zhōng shū mén xià sān pǐn

吏部尚书王晙为兵部尚书、同中书门下三品。

wǔ yuè yǐ chǒu fù zhōng zōng yú tài miào

五月乙丑,复中宗于太庙。

jǐ chǒu wáng jùn chí jié shuò fāng jūn jié dù dà shǐ

己丑,王晙持节朔方军节度大使。

xīn mǎo qiǎn shǐ fēn xún tiān xià

辛卯,遣使分巡天下。

liù yuè wáng jùn xún biān

六月,王晙巡边。

bā yuè wù shēn zhuī hào xuān huáng dì yuē xiàn zǔ guāng huáng dì yuē yì zǔ

八月戊申,追号宣皇帝曰献祖,光皇帝曰懿祖。

shí yuè dīng yǒu xìng wēn tāng zuò wēn quán gōng

十月丁酉,幸温汤,作温泉宫。

jiǎ yín zhì zì wēn tāng

甲寅,至自温汤。

shí yī yuè wù yín yǒu shì yú nán jiāo dà shè

十一月戊寅,有事于南郊,大赦。

cì fèng cí guān jiē xūn jué qīn wáng gōng zhǔ yī zi guān gāo nián sù bó xiào zi shùn sūn zhōng shēn wù shì

赐奉祠官阶、勋、爵,亲王公主一子官,高年粟帛,孝子顺孙终身勿事。

tiān xià pú sān rì jīng chéng wǔ rì

天下酺三日,京城五日。

shí èr yuè jiǎ wǔ rú fèng quán tāng

十二月甲午,如凤泉汤。

wù shēn zhì zì fèng quán tāng

戊申,至自凤泉汤。

gēng shēn biǎn wáng jùn wèi qí zhōu cì shǐ

庚申,贬王晙为蕲州刺史。

shí èr nián sì yuè rén yín zhào bàng jì guó wáng lǐ dāng fèi ér shǔ jìn zhě fēng jùn wáng

十二年四月壬寅,诏傍继国王礼当废而属近者封郡王。

qī yuè jǐ mǎo fèi huáng hòu wáng shì wèi shù rén

七月己卯,废皇后王氏为庶人。

shí yuè shù rén wáng shì zú

十月,庶人王氏卒。

shí yī yuè gēng wǔ rú dōng dōu

十一月庚午,如东都。

gēng chén xī zhōu shǒu lǐng tán xíng zhāng fǎn fú zhū

庚辰,溪州首领覃行章反,伏诛。

xīn sì shēn wáng zǒng hōng

辛巳,申王捴薨。

rùn shí èr yuè bǐng chén shuò rì yǒu shí zhī

闰十二月丙辰朔,日有食之。

shí sān nián zhēng yuè wù zǐ jiàng sǐ zuì liú yǐ xià yuán zhī

十三年正月戊子,降死罪,流以下原之。

qiǎn shǐ xuān wèi tiān xià

遣使宣慰天下。

rén zǐ zàng shuò fāng lǒng yòu hé xi zhàn wáng zhě

壬子,葬朔方陇右河西战亡者。

sān yuè jiǎ wǔ xǐ fēng tán wáng tán wèi qìng wáng shǎn wáng jùn zhōng wáng zēng wáng qià dì wáng zhēn wáng huàng róng wáng

三月甲午,徙封郯王潭为庆王,陕王浚忠王,鄫王洽棣王,甄王滉荣王。

fēng zǐ jū wèi guāng wáng wéi yí wáng yún yǐng wáng zé yǒng wáng qīng shòu wáng huí yán wáng mù shèng wáng yì jì wáng

封子涺为光王,潍仪王,沄颍王,泽永王,清寿王,洄延王,沐盛王,溢济王。

jiǔ yuè bǐng xū ba zòu xiáng ruì

九月丙戌,罢奏祥瑞。

shí yuè xīn yǒu rú yǎn zhōu

十月辛酉,如兖州。

gēng wǔ cì pú zhōu cì hé nán běi wǔ bǎi lǐ nèi fù lǎo bó

庚午,次濮州,赐河南、北五百里内父老帛。

shí yī yuè gēng yín fēng yú tài shān

十一月庚寅,封于泰山。

xīn mǎo chán yú shè shǒu

辛卯,禅于社首。

rén chén dà shè

壬辰,大赦。

cì wén wǔ guān jiē xūn jué zhì shì guān yī jì lù gōng zhǔ sì wáng jùn xiàn zhǔ yī zi guān zhū fān qiú zhǎng lái huì zhě yī guān

赐文武官阶、勋、爵, 致仕官一季禄,公主、嗣王、郡县主一子官,诸蕃酋长来会者一官。

miǎn suǒ guò yī suì yǎn zhōu èr suì zū

免所过一岁、 兖州二岁租。

cì tiān xià pú qī rì

赐天下酺七日。

bǐng shēn xìng kǒng zi zhái qiǎn shǐ yǐ tài láo jì qí mù gěi fù jìn mù wǔ hù

丙申,幸孔子宅,遣使以太牢祭其墓,给复近墓五户。

dīng yǒu cì xú cáo háo xǔ xian yù liù zhōu fù lǎo bó

丁酉,赐徐、曹、毫、许、仙、豫六州父老帛。

shí èr yuè jǐ sì rú dōng dōu

十二月己巳,如东都。

shí sì nián èr yuè yōng zhōu liáo liáng dà hǎi fǎn fú zhū

十四年二月,邕州獠梁大海反,伏诛。

sì yuè dīng sì hù bù shì láng li yuán hóng wèi zhōng shū shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

四月丁巳,户部侍郎李元纮为中书侍郎、 同中书门下平章事。

gēng shēn zhāng shuō ba

庚申,张说罢。

dīng mǎo qí wáng fàn hōng

丁卯,岐王范薨。

liù yuè wù wǔ dōng dōu dà fēng bá mù

六月戊午,东都大风拔木。

rén xū zhào zhōu xiàn zhǎng guān yán shì

壬戌,诏州县长官言事。

qī yuè guǐ wèi chán shuǐ yì

七月癸未,瀍水溢。

bā yuè bǐng wǔ hé jué wèi zhōu

八月丙午,河决魏州。

jiǔ yuè jǐ chǒu qì xi jié dù shǐ dù xiān jiǎn jiào huáng mén shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

九月己丑,碛西节度使杜暹检校黄门侍郎、同中书门下平章事。

shí yuè jiǎ yín tài bái zhòu jiàn

十月甲寅,太白昼见。

gēng shēn rú guǎng chéng tāng

庚申,如广成汤。

jǐ sì rú dōng dōu

己巳,如东都。

shí èr yuè dīng sì liè yú fāng xiù chuān

十二月丁巳,猎于方秀川。

shí wǔ nián zhēng yuè xīn chǒu hé xī lǒng yòu jié dù shǐ wáng jūn huàn jí tǔ bō zhàn yú qīng hǎi bài zhī

十五年正月辛丑,河西、陇右节度使王君奂及吐蕃战于青海,败之。

qī yuè jiǎ xū zhèn xīng jiào mén guān zāi

七月甲戌, 震兴教门观,灾。

gēng yín luò shuǐ yì

庚寅,洛水溢。

jǐ hài jiàng dū chéng qiú zuì tú yǐ xià yuán zhī

己亥,降都城囚罪,徒以下原之。

bā yuè jiàn gǔ yì huǐ miǎn chí xiàn

八月,涧、谷溢,毁渑池县。

jǐ sì jiàng tiān xià sǐ zuì lǐng nán biān zhōu liú rén tú yǐ xià yuán zhī

己巳,降天下死罪、岭南边州流人,徒以下原之。

jiǔ yuè bǐng zǐ tǔ bō kòu guā zhōu zhí cì shǐ tián yuán xiàn

九月丙子,吐蕃寇瓜州,执刺史田元献。

rùn yuè gēng zǐ kòu ān xī fù dà dū hù zhào yí zhēn bài zhī

闰月庚子,寇安西,副大都护赵颐贞败之。

gēng shēn huí hé xí gān zhōu wáng jūn huàn sǐ zhī

庚申,回纥袭甘州,王君奂死之。

shí yuè jǐ mǎo zhì zì dōng dōu

十月己卯,至自东都。

shí yī yuè dīng mǎo liè yú chéng nán

十一月丁卯,猎于城南。

shí èr yuè yǐ hài xìng wēn quán gōng

十二月乙亥, 幸温泉宫。

bǐng xū zhì zì wēn quán gōng

丙戌,至自温泉宫。

shí liù nián zhēng yuè rén yín zhào yí zhēn jí tǔ bō zhàn yú qǔ zi chéng bài zhī

十六年正月壬寅,赵颐贞及吐蕃战于曲子城,败之。

yǐ mǎo lóng zhōu shǒu lǐng chén xíng fàn fǎn fú zhū gēng shēn xǔ tú yǐ xià qiú bǎo rèn yíng nóng

乙卯,泷州首领陈行范反, 伏诛庚申,许徒以下囚保任营农。

sān yuè xīn chǒu miǎn yíng nóng qiú zuì

三月辛丑,免营农囚罪。

qī yuè tǔ bō kòu guā zhōu cì shǐ zhāng shǒu guī bài zhī

七月,吐蕃寇瓜州,刺史张守珪败之。

yǐ sì lǒng yòu jié dù shǐ zhāng zhì liàng hé xī jié dù shǐ xiāo sōng kè tǔ bō dà mò mén chéng

乙巳,陇右节度使张志亮、河西节度使萧嵩克吐蕃大莫门城。

bā yuè xīn mǎo jí tǔ bō zhàn yú qí lián chéng bài zhī

八月辛卯,及吐蕃战于祁连城,败之。

jiǔ yuè bǐng wǔ yǐ jiǔ yǔ jiàng qiú zuì tú yǐ xià yuán zhī

九月丙午,以久雨降囚罪,徒以下原之。

shí yuè jǐ mǎo xìng wēn quán gōng

十月己卯,幸温泉宫。

jǐ chǒu zhì zì wēn quán gōng

己丑,至自温泉宫。

shí yī yuè guǐ sì xiāo sōng wèi bīng bù shàng shū tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

十一月癸巳,萧嵩为兵部尚书、同中书门下平章事。

jiǎ chén chí bēi zé jìn

甲辰,弛陂泽禁。

wù shēn xìng níng wáng xiàn dì

戊申,幸宁王宪第。

gēng xū zhì zì níng wáng xiàn dì

庚戌,至自宁王宪第。

shí èr yuè dīng mǎo xìng wēn quán gōng

十二月丁卯, 幸温泉宫。

dīng chǒu zhì zì wēn quán gōng

丁丑,至自温泉宫。

shí qī nián èr yuè dīng mǎo juàn zhōu dū dū zhāng shěn sù kè yún nán kūn míng chéng yán chéng

十七年二月丁卯,隽州都督张审素克云南昆明城、盐城。

sān yuè wù xū zhāng shǒu guī jí tǔ bō zhàn yú dà tóng jūn bài zhī

三月戊戌,张守珪及吐蕃战于大同军,败之。

sì yuè guǐ hài jiàng sǐ zuì liú yǐ xià yuán zhī

四月癸亥,降死罪,流以下原之。

yǐ hài dà fēng zhèn lán tián shān bēng

乙亥,大风,震,蓝田山崩。

liù yuè jiǎ xū yuán qián yào dù xiān li yuán ba hóng

六月甲戌,源乾曜、杜暹、李元罢纮。

xiāo sōng jiān zhōng shū lìng

萧嵩兼中书令。

hù bù shì láng yǔ fāng róng wèi huáng mén shì láng bīng bù shì láng péi guāng tíng wèi zhōng shū shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

户部侍郎宇方融为黄门侍郎,兵部侍郎裴光庭为中书侍郎:同中书门下平章事。

jiǔ yuè rén zǐ biǎn yǔ wén róng wèi rǔ zhōu cì shǐ

九月壬子,贬宇文融为汝州刺史。

shí yuè wù wǔ shuò rì yǒu shí zhī

十月戊午朔,日有食之。

shí yī yuè gēng yín xiǎng yú tài miào

十一月庚寅,享于太庙。

bǐng shēn bài qiáo líng shè fèng xiān xiàn

丙申,拜桥陵,赦奉先县。

wù xū bài dìng líng

戊戌,拜定陵。

jǐ hài bài xiàn líng

己亥,拜献陵。

rén yín bài zhāo líng

壬寅,拜昭陵。

yǐ sì bài qián líng

乙巳,拜乾陵。

wù shēn zhì zì qián líng dà shè

戊申,至自乾陵,大赦。

miǎn jīn suì shuì zhī bàn

免今岁税之半。

cì wén wǔ guān jiē jué shì lǎo bó

赐文武官阶、爵,侍老帛。

jīng biǎo xiào zǐ shùn sūn yì fū jié fù zhōng shēn wù shì

旌表孝子顺孙、义夫节妇, 终身勿事。

táng lóng liǎng yíng lì gōng sān pǐn yǐ shàng yǔ yī zi guān

唐隆两营立功三品以上予一子官。

miǎn gòng dùn xiàn jīn suì shuì

免供顿县今岁税。

cì zhū jūn xíng rén xūn liǎng zhuǎn

赐诸军行人勋两转。

shí èr yuè xīn yǒu xìng wēn quán gōng

十二月辛酉,幸温泉宫。

rén shēn zhì zì wēn quán gōng

壬申,至自温泉宫。

shì dōng wú xuě

这年冬,无雪。

shí bā nián zhēng yuè xīn mǎo péi guāng tíng wèi shì zhōng

十八年正月辛卯,裴光庭为侍中。

èr yuè bǐng yín dà yǔ léi zhèn zuǒ fēi lóng jiù zāi

二月丙寅,大雨,雷震左飞龙厩,灾。

xīn wèi miǎn qiú zuì zhàng yǐ xià

辛未, 免囚罪杖以下。

sì yuè yǐ mǎo zhù jīng shī wài guō

四月乙卯,筑京师外郭。

wǔ yuè jǐ yǒu xī qì dān fù yú tū jué

五月己酉,奚、契丹附于突厥。

liù yuè jiǎ zǐ yǒu huì xīng chū yú wǔ chē

六月甲子, 有彗星出于五车。

guǐ yǒu yǒu xīng bèi yú huá áng

癸酉,有星孛于华、昂。

yǐ hài chán shuǐ yì

乙亥,瀍水溢。

bǐng zǐ zhōng wáng jùn wèi hé běi dào xíng jūn yuán shuài

丙子,忠王浚为河北道行军元帅。

rén wǔ luò shuǐ yì

壬午,洛水溢。

jiǔ yuè dīng sì zhōng wáng jùn jiān hé dōng dào zhū jūn yuán shuài

九月丁巳,忠王浚兼河东道诸军元帅。

shí yuè wù zǐ tǔ bō qǐng hé

十月戊子,吐蕃请和。

gēng yín rú fèng quán tāng

庚寅,如凤泉汤。

guǐ mǎo zhì zì fèng quán tāng

癸卯,至自凤泉汤。

shí yī yuè dīng mǎo xìng wēn quán gōng

十一月丁卯,幸温泉宫。

dīng chǒu zhì zì wēn quán gōng

丁丑,至自温泉宫。

shí jiǔ nián zhēng yuè shā ráng zhōu bié jià wáng máo zhòng

十九年正月,杀瀼州别驾王毛仲。

bǐng zǐ gēng yú xīng qìng gōng

丙子,耕于兴庆宫。

jǐ mǎo jìn bǔ lǐ yú

己卯,禁捕鲤鱼。

sì yuè rén wǔ jiàng sǐ zuì yǐ xià

四月壬午,降死罪以下。

bǐng shēn lì tài gōng miào

丙申,立太公庙。

liù yuè yǐ yǒu dà fēng bá mù

六月乙酉,大风拔木。

qī yuè guǐ chǒu tǔ bō qǐng hé

七月癸丑,吐蕃请和。

bā yuè xīn sì yǐ qiān qiū jié jiàng sǐ zuì liú yǐ xià yuán zhī

八月辛巳,以千秋节降死罪,流以下原之。

shí yuè bǐng shēn rú dōng dōu

十月丙申,如东都。

shí yī yuè yǐ mǎo cì luò chéng nán cì cóng guān bó

十一月乙卯,次洛城南,赐从官帛。

shì suì yáng zhōu lǚ dào shēng

是岁,扬州穞稻生。

èr shí nián zhēng yuè yǐ mǎo xìn ān jùn wáng yī wèi hé dōng hé běi dào héng jūn fù yuán shuài yǐ fá xī qì dān

二十年正月乙卯,信安郡王祎为河东、河北道行军副元帅,以伐奚、契丹。

èr yuè jiǎ xū shuò rì yǒu shí zhī

二月甲戌朔,日有食之。

rén wǔ jiàng qiú zuì tú yǐ xià yuán zhī

壬午,降囚罪,徒以下原之。

sān yuè jǐ sì xìn ān jùn wáng yī jí xī qì dān zhàn yú jì zhōu bài zhī

三月己巳,信安郡王祎及奚、 契丹战于蓟州,败之。

wǔ yuè wù shēn zhōng wáng jùn fú xī qì dān yǐ xiàn

五月戊申,忠王浚俘奚、契丹以献。

liù yuè dīng chǒu jùn wèi sī tú

六月丁丑,浚为司徒。

bā yuè xīn wèi shuò rì yǒu shí zhī

八月辛未朔,日有食之。

jiǔ yuè yǐ sì bó hǎi mò hé kòu dēng zhōu cì shǐ wéi jùn sǐ zhī zuǒ lǐng jūn wèi jiāng jūn gài fú shèn fá zhī

九月乙巳,渤海靺鞨寇登州,刺史韦俊死之,左领军卫将军盖福慎伐之。

wù chén yǐ sòng huá gǔn yùn sì zhōu shuǐ miǎn jīn suì shuì

戊辰,以宋、滑、衮、郓四州水,免今岁税。

shí yuè rén wǔ rú lù zhōu

十月壬午,如潞州。

bǐng xū zhōng shū mén xià lǜ xún xìng suǒ guò qiú

丙戌,中书门下虑巡幸所过囚。

xīn mǎo shè lù zhōu gěi fù sān nián cì gāo nián sù bó

辛卯,赦潞州,给复三年,赐高年粟帛。

shí yī yuè xīn chǒu rú běi dōu

十一月辛丑,如北都。

guǐ chǒu shè běi dōu gěi fù sān nián

癸丑,赦北都,给复三年。

gēng shēn rú fén yīn cí hòu tǔ dà shè

庚申,如汾阴,祠后土,大赦。

miǎn gòng dùn zhōu jīn suì shuì

免供顿州今岁税。

cì wén wǔ guān jiē xūn jué zhū zhōu shì lǎo bó wǔ dé yǐ lái gōng chén hòu jí táng lóng gōng chén sān pǐn yǐ shàng yī zi guān

赐文武官阶、勋、爵,诸州侍老帛,武德以来功臣后及唐隆功臣三品以上一子官。

mín pú sān rì

民酺三日。

shí èr yuè xīn wèi zhì zì fén yīn

十二月辛未,至自汾阴。

èr shí yī nián zhēng yuè dīng sì xìng wēn quán gōng

二十一年正月丁巳,幸温泉宫。

èr yuè dīng hài zhì zì wēn quán gōng

二月丁亥,至自温泉宫。

sān yuè yǐ sì péi guāng tíng hōng

三月乙巳,裴光庭薨。

jiǎ yín shàng shū yòu chéng hán xiū wèi huáng mén shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

甲寅,尚书右丞韩休为黄门侍郎、同中书门下平章事。

rùn yuè guǐ yǒu yōu zhōu fù zǒng guǎn guō yīng jié jí qì dān zhàn yú dū shān yīng jié sǐ zhī

闰月癸酉,幽州副总管郭英杰及契丹战于都山,英杰死之。

sì yuè yǐ mǎo qiǎn xuān wèi shǐ chù zhì guān lì jué jī qiú

四月乙卯,遣宣慰使黜陟官吏,决击囚。

dīng sì níng wáng xiàn wèi tài wèi xuē wáng yè wèi sī tú

丁巳,宁王宪为太尉,薛王业为司徒。

wǔ yuè wù zǐ yǐ huáng tài zǐ nà fēi jiàng sǐ zuì liú yǐ xià yuán zhī

五月戊子,以皇太子纳妃,降死罪,流以下原之。

qī yuè yǐ chǒu shuò rì yǒu shí zhī

七月乙丑朔,日有食之。

jiǔ yuè rén wǔ fēng zǐ miǎn wèi xìn wáng cǐ yì wáng cuǐ chén wáng chéng fēng wáng huì héng wáng xuán liáng wáng tāo shēn wáng

九月壬午,封子沔为信王,泚义王,漼陈王,澄丰王,潓恒王,漩凉王,滔深王。

shí yuè gēng xū xìng wēn quán gōng

十月庚戌,幸温泉宫。

jǐ wèi zhì zì wēn quán gōng

己未,至自温泉宫。

shí èr yuè dīng sì xiāo sōng hán xiū bà

十二月丁巳,萧嵩、韩休罢。

jīng zhào yǐn péi yào qīng wèi huáng mén shì láng zhōng shū shì láng zhāng jiǔ líng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

京兆尹裴耀卿为黄门侍郎,中书侍郎张九龄:同中书门下平章事。

èr shí èr nián zhēng yuè jǐ sì rú dōng dōu

二十二年正月己巳,如东都。

èr yuè rén yín qín zhōu dì zhèn gěi fù yā sǐ zhě jiā yī nián sān rén zhě sān nián

二月壬寅,秦州地震,给复压死者家一年,三人者三年。

sì yuè jiǎ chén jiàng sǐ zuì yǐ xià

四月甲辰,降死罪以下。

jiǎ yín běi tíng dū hù liú huàn móu fǎn fú zhū

甲寅,北庭都护刘涣谋反,伏诛。

wǔ yuè wù zǐ péi yào qīng wèi shì zhōng zhāng jiǔ líng wèi zhōng shū lìng huáng mén shì láng lǐ lín fǔ wèi lǐ bù shàng shū tóng zhōng shū mén xià sān pǐn

五月戊子,裴耀卿为侍中,张九龄为中书令,黄门侍郎李林甫为礼部尚书、同中书门下三品。

shì rì dà fēng bá mù

是日,大风拔木。

liù yuè rén chén yōu zhōu jié dù shǐ zhāng shǒu guī fú xī qì dān yǐ xiàn

六月壬辰,幽州节度使张守珪俘奚、契丹以献。

qī yuè jǐ sì xuē wáng yè hōng

七月己巳,薛王业薨。

shí yī yuè jiǎ xū miǎn guān nèi hé nán bā děng yǐ xià hù tián bù bǎi mǔ zhě jīn suì zū

十一月甲戌,免关内、河南八等以下户田不百亩者今岁租。

shí èr yuè wù zǐ shuò rì yǒu shí zhī

十二月戊子朔,日有食之。

yǐ sì zhāng shǒu guī jí qì dān zhàn bài zhī shā qí wáng qū liè

乙巳,张守珪及契丹战,败之,杀其王屈烈。

èr shí sān nián zhēng yuè yǐ hài gēng jiè tián

二十三年正月乙亥,耕藉田。

dà shè

大赦。

shì lǎo bǎi suì yǐ shàng bǎn shòu shàng zhōu cì shǐ jiǔ shí yǐ shàng zhōng zhōu cì shǐ bā shí yǐ shàng shàng zhōu sī mǎ

侍老百岁以上版授上州刺史,九十以上中州刺史,八十以上上州司马。

cì péi wèi guān xūn jué

赐陪位官勋、爵。

zhēng fáng bīng fù mǔ nián qī shí zhě qiǎn hái

征防兵父母年七十者遣还。

mín pú sān rì

民酺三日。

bā yuè wù zǐ miǎn guān guǎ gū dú jīn suì shuì mǐ

八月戊子,免鳏寡惸独今岁税米。

shí yuè wù shēn tū qí shī kòu biān

十月戊申,突骑施寇边。

rùn shí yī yuè rén wǔ shuò rì yǒu shí zhī

闰十一月壬午朔, 日有食之。

shì dōng dōng dōu rén liú pǔ huì fǎn fú zhū

是冬,东都人刘普会反,伏诛。

èr shí sì nián zhēng yuè bǐng wǔ běi tíng dū hù gài jiā yùn jí tū qí shī zhàn bài zhī

二十四年正月丙午,北庭都护盖嘉运及突骑施战,败之。

sì yuè dīng chǒu jiàng sǐ zuì yǐ xià

四月丁丑,降死罪以下。

wǔ yuè bǐng wǔ lǐ quán rén liú zhì chéng fǎn fú zhū

五月丙午,醴泉人刘志诚反,伏诛。

bā yuè jiǎ yín tū qí shī qǐng hé

八月甲寅,突骑施请和。

yǐ hài biàn wáng jǐng hōng

乙亥,汴王璥薨。

shí yuè wù shēn jīng shī dì zhèn

十月戊申,京师地震。

jiǎ zǐ cì huá zhōu miǎn gòng dùn zhōu jīn suì shuì cì cì shǐ xiàn lìng zhōng shàng kǎo

甲子,次华州,免供顿州今岁税,赐刺史、县令中上考。

jiàng liǎng jīng sǐ zuì liú yǐ xià yuán zhī

降两京死罪,流以下原之。

dīng mǎo zhì zì dōng dōu

丁卯,至自东都。

shí yī yuè xīn chǒu dōng dōu dì zhèn

十一月辛丑,东都地震。

rén yín péi yào qīng zhāng jiǔ líng ba

壬寅,裴耀卿、 张九龄罢。

lǐ lín fǔ jiān zhōng shū lìng shuò fāng jūn jié dù fù dà shǐ niú xiān kè wèi gōng bù shàng shū tóng zhōng shū mén xià sān pǐn

李林甫兼中书令,朔方军节度副大使牛仙客为工部尚书、同中书门下三品。

shí èr yuè wù shēn qìng wáng cóng wèi sī tú

十二月戊申,庆王琮为司徒。

èr shí wǔ nián sān yuè yǐ yǒu zhāng shǒu guī jí qì dān zhàn yú nà lù shān bài zhī

二十五年三月乙酉,张守珪及契丹战于捺禄山,败之。

xīn mǎo hé xī jié dù fù dà shǐ cuī xī yì jí tǔ bō zhàn yú qīng hǎi bài zhī

辛卯,河西节度副大使崔希逸及吐蕃战于青海,败之。

sì yuè xīn yǒu shā jiān chá yù shǐ zhōu zǐ liàng

四月辛酉,杀监察御史周子谅。

yǐ chǒu fèi huáng tài zǐ yīng jí è wáng yáo guāng wáng jū wèi shù rén jiē shā zhī

乙丑,废皇太子瑛及鄂王瑶、光王琚为庶人,皆杀之。

shí yī yuè rén shēn xìng wēn quán gōng

十一月壬申,幸温泉宫。

yǐ yǒu zhì zì wēn quán gōng

乙酉,至自温泉宫。

shí èr yuè bǐng wǔ huì fēi wǔ shì hōng

十二月丙午,惠妃武氏薨。

dīng sì zhuī cè wèi huáng hòu

丁巳,追册为皇后。

èr shí liù nián zhēng yuè jiǎ xū cháo zhōu cì shǐ chén sī tǐng móu fǎn fú zhū

二十六年正月甲戌,潮州刺史陈思挺谋反,伏诛。

yǐ hài niú xiān kè wèi shì zhōng

乙亥,牛仙客为侍中。

dīng chǒu yíng qì yú dōng jiāo

丁丑, 迎气于东郊。

jiàng sǐ zuì liú yǐ xià yuán zhī

降死罪,流以下原之。

yǐ jīng zhào dào tián gěi pín mín jìn wáng gōng xiàn zhēn wù cì wén wǔ guān bó

以京兆稻田给贫民,禁王公献珍物,赐文武官帛。

rén chén lǐ lín fǔ jiān lǒng yòu jié dù fù dà shǐ

壬辰,李林甫兼陇右节度副大使。

èr yuè yǐ mǎo niú xiān kè jiān hé dōng jié dù fù dà shǐ

二月乙卯,牛仙客兼河东节度副大使。

sān yuè bǐng zǐ yǒu xīng bèi yú zǐ wēi

三月丙子,有星孛于紫微。

guǐ sì jīng shī dì zhèn

癸巳,京师地震。

tǔ bō kòu hé xī cuī xī yì bài zhī shàn zhōu dū dū dù xī wàng kè qí xīn chéng

吐蕃寇河西,崔希逸败之,鄯州都督杜希望克其新城。

sì yuè jǐ hài yǒu sī dú shí lìng

四月己亥,有司读时令。

jiàng sǐ zuì liú yǐ xià yuán zhī

降死罪,流以下原之。

wǔ yuè yǐ yǒu lǐ lín fǔ jiān hé yǒu jié dù fù dà shǐ

五月乙酉,李林甫兼河酉节度副大使。

liù yuè gēng zǐ lì zhōng wáng yú wèi huáng tài zǐ

六月庚子,立忠王玙为皇太子。

qī yuè jǐ sì dà shè

七月己巳,大赦。

cì wén wǔ jiǔ pǐn yǐ shàng jí wǔ pǐn yǐ shàng zi wèi fù hòu zhě xūn yī zhuǎn shì lǎo sù bó jiā bǎn shòu

赐文武九品以上及五品以上子为父后者勋一转,侍老粟帛,加版授。

miǎn jīng jī xià hù jīn suì zū zhī bàn

免京畿下户今岁租之半。

cì mín pú sān rì

赐民酺三日。

jiǔ yuè bǐng shēn shuò rì yǒu shí zhī

九月丙申朔,日有食之。

gēng zǐ yì zhōu zhǎng shǐ wáng yù jí tǔ bō zhàn yú ān róng chéng bài jì

庚子,益州长史王昱及吐蕃战于安戎城,败绩。

shí yuè wù yín xìng wēn quán gōng

十月戊寅,幸温泉宫。

rén chén zhì zì wēn quán gōng

壬辰,至自温泉宫。

èr shí qī nián zhēng yuè rén yín róng wáng wǎn xún àn lǒng yòu

二十七年正月壬寅,荣王琬巡按陇右。

èr yuè jǐ sì qún chén shàng zūn hào yuē kāi yuán shèng wén shén wǔ huáng dì dà shè

二月己巳,群臣上尊号曰开元圣文神武皇帝,大赦。

miǎn jīn suì shuì

免今岁税。

cì wén wǔ guān jiē jué

赐予文武官员官阶、爵位。

bǎn shòu shì lǎo bǎi suì yǐ shàng xià zhōu cì shǐ fù rén jùn jūn

版授侍老百岁以上下州刺史,妇人郡君;

jiǔ shí yǐ shàng shàng zhōu sī mǎ fù rén xiàn jūn

九十以上上州司马,妇人县君;

bā shí yǐ shàng xiàn lìng fù rén xiāng jūn

八十以上县令,妇人乡君。

cì mín pú wǔ rì

赐民酺五日。

bā yuè yǐ hài qì xi jié dù shǐ gài jiā yùn bài tū qí shī yú hè luó lǐng zhí qí kè hán tǔ huǒ xian

八月乙亥, 碛西节度使盖嘉运败突骑施于贺逻岭,执其可汗吐火仙。

rén wǔ tǔ bō kòu biān hé xī lǒng yòu jié dù shǐ xiāo jiǒng bài zhī

壬午,吐蕃寇边河西、陇右节度使萧炅败之。

shí yuè bǐng xū xìng wēn quán gōng

十月丙戌,幸温泉宫。

shí yī yuè xīn chǒu zhì zì wēn quán gōng

十一月辛丑,至自温泉宫。

èr shí bā nián zhēng yuè guǐ sì xìng wēn quán gōng

二十八年正月癸巳,幸温泉宫。

gēng zǐ zhì zì wēn quán gōng

庚子,至自温泉宫。

sān yuè dīng hài shuò rì yǒu shí zhī

三月丁亥朔,日有食之。

rén zǐ yì zhōu sī mǎ zhāng chóu jiān qióng bài tǔ bō kè ān róng chéng

壬子,益州司马章仇兼琼败吐蕃,克安戎城。

wǔ yuè guǐ mǎo tǔ bō kòu ān róng chéng jiān qióng yòu bài zhī

五月癸卯,吐蕃寇安戎城,兼琼又败之。

shí yuè jiǎ zǐ xìng wēn quán gōng

十月甲子,幸温泉宫。

yǐ shòu wáng fēi yáng shì wéi dào shì hào tài zhēn

以寿王妃杨氏为道士,号太真。

wù chén yǐ xú sì èr zhōu wú cán miǎn jīn suì shuì

戊辰,以徐、泗二州无蚕,免今岁税。

xīn sì zhì zì wēn quán gōng

辛巳,至自温泉宫。

shí yī yuè niú xiān kè ba shuò fāng hé dōng jié dù fù dà shǐ

十一月,牛仙客罢朔方、河东节度副大使。

èr shí jiǔ nián zhēng yuè guǐ sì xìng wēn quán gōng

二十九年正月癸巳,幸温泉宫。

dīng yǒu lì xuán yuán huáng dì miào jìn hòu zàng

丁酉,立玄元皇帝庙,禁厚葬。

gēng zǐ zhì zì wēn quán gōng

庚子,至自温泉宫。

wǔ yuè gēng xū qiú míng dào dé jīng jí zhuāng liè wén zi zhě

五月庚戌,求明《道德经》及《庄》、《列》、《文子》者。

jiàng sǐ zuì liú yǐ xià yuán zhī

降死罪,流以下原之。

qī yuè yǐ hài yī luò yì

七月乙亥,伊、洛溢。

jiǔ yuè dīng mǎo dà yǔ xuě

九月丁卯,大雨雪。

shí yuè bǐng shēn xìng wēn quán gōng

十月丙申,幸温泉宫。

wù xū qiǎn shǐ chù zhì guān lì

戊戌, 遣使黜陟官吏。

shí yī yuè gēng xū bīn wáng shǒu lǐ hōng

十一月庚戌,邠王守礼薨。

xīn yǒu zhì zì wēn quán gōng

辛酉,至自温泉宫。

jǐ sì yǔ mù bīng

己巳,雨木冰。

xīn wèi níng wáng xiàn hōng zhuī cè wèi huáng dì jí qí fēi yuán shì wèi huáng hòu

辛未,宁王宪薨,追册为皇帝,及其妃元氏为皇后。

shí èr yuè guǐ wèi tǔ bō xiàn shí bǎo chéng

十二月癸未,吐蕃陷石堡城。

tiān bǎo yuán nián zhēng yuè dīng wèi dà shè gǎi yuán

天宝元年正月丁未,大赦,改元。

zhào jīng wén wǔ guān cái kān cì shǐ zhě zì jǔ

诏京文武官材堪刺史者自举。

cì shì lǎo bā shí yǐ shàng sù bó jiǔ pǐn yǐ shàng xūn liǎng zhuǎn

赐侍老八十以上粟帛,九品以上勋两转。

jiǎ yín chén wáng fǔ cān jūn tián tóng xiù yán xuán yuán huáng dì jiàng yú dān fèng mén tōng qú

甲寅,陈王府参军田同秀言:“玄元皇帝降于丹凤门通衢。

èr yuè dīng hài qún chén shàng zūn hào yuē kāi yuán tiān bǎo shèng wén shén wǔ huáng dì

”二月丁亥,群臣上尊号曰开元天宝圣文神武皇帝。

xīn mǎo xiǎng xuán yuán huáng dì yú xīn miào

辛卯,享玄元皇帝于新庙。

jiǎ wǔ xiǎng yú tài miào

甲午,享于太庙。

bǐng shēn hé jì tiān dì yú nán jiāo dà shè

丙申,合祭天地于南郊,大赦。

shì lǎo jiā bǎn shòu cì wén wǔ guān jiē jué

侍老加版授,赐文武官阶、爵。

gǎi shì zhōng wèi zuǒ xiāng zhōng shū lìng wèi yòu xiāng dōng dōu wèi dōng jīng běi dōu wèi běi jīng zhōu wèi jùn cì shǐ wèi tài shǒu

改侍中为左相,”中书令为右相,东都为东京,北都为北京,州为郡,刺史为太守。

qī yuè guǐ mǎo shuò rì yǒu shí zhī

七月癸卯朔,日有食之。

xīn wèi niú xiān kè hōng

辛未,牛仙客薨。

bā yuè dīng chǒu xíng bù shàng shū lǐ kuò zhī wèi zuǒ xiāng

八月丁丑,刑部尚书李适之为左相。

shí yuè dīng yǒu xìng wēn quán gōng

十月丁酉,幸温泉宫。

shí yī yuè jǐ sì zhì zì wēn quán gōng

十一月己巳,至自温泉宫。

shí èr yuè wù xū lǒng yòu jié dù shǐ huáng fǔ wéi míng jí tǔ bō zhàn yú qīng hǎi bài zhī

十二月戊戌,陇右节度使皇甫惟明及吐蕃战于青海,败之。

gēng zǐ hé xī jié dù shǐ wáng chuí kè tǔ bō yú hǎi yóu yì jūn

庚子,河西节度使王倕克吐蕃渔海、游奕军。

shuò fāng jūn jié dù shǐ wáng zhōng sì jí xī zhàn yú zǐ qián hé bài zhī suì fá tū jué

朔方军节度使王忠嗣及奚战于紫干河,败之,遂伐突厥。

shì dōng wú bīng

是冬,无冰。

èr nián zhēng yuè yǐ mǎo zuò shēng xiān gōng

二年正月乙卯,作升仙宫。

bǐng chén jiā hào xuán yuán huáng dì yuē dà shèng zǔ

丙辰,加号玄元皇帝曰大圣祖。

sān yuè rén zǐ xiǎng yú xuán yuán gōng zhuī hào dà shèng zǔ fù zhōu shàng yù dài fū jìng yuē xiān tiān tài huáng jiù yáo yuē dé míng huáng dì liáng wǔ zhāo wáng yuē xìng shèng huáng dì

三月壬子,享于玄元宫,追号大圣祖父周上御大夫敬曰先天太皇,咎繇曰德明皇帝凉武昭王曰兴圣皇帝。

gǎi xī jīng xuán yuán gōng yuē tài qīng gōng dōng jīng yuē tài wēi gōng

改西京玄元宫曰太清宫,东京曰太微宫。

sì yuè jǐ mǎo huáng fǔ wéi míng kè tǔ bō hóng jì chéng

四月己卯,皇甫惟明克吐蕃洪济城。

liù yuè jiǎ xū zhèn dōng jīng yìng tiān mén guān zāi

六月初六,雷击东京应天门楼观,起火。

shí yuè wù yín xìng wēn quán gōng

十月戊寅,幸温泉宫。

shí yī yuè yǐ mǎo zhì zì wēn quán gōng

十一月乙卯,至自温泉宫。

shí èr yuè rén wǔ hǎi zéi wú lìng guāng kòu yǒng jiā jùn

十二月壬午,海贼吴令光寇永嘉郡。

shì dōng wú xuě

这年冬,无雪。

sān zài zhēng yuè bǐng shēn gǎi nián wèi zài

三载正月丙申,改年为载。

jiàng sǐ zuì liú yǐ xià yuán zhī

降死罪,流以下原之。

xīn chǒu xìng wēn quán gōng

辛丑,幸温泉宫。

xīn hài yǒu xīng yǔn yú dōng nán

辛亥,有星陨于东南。

èr yuè gēng wǔ zhì zì wēn quán gōng

二月庚午,至自温泉宫。

dīng chǒu hé nán yǐn péi dūn fù jìn líng jùn tài shǒu liú tóng shēng nán hǎi jùn tài shǒu liú jù lín tǎo wú lìng guāng

丁丑,河南尹裴敦复、晋陵郡太守刘同升、 南海郡太守刘巨鳞讨吴令光。

rùn yuè lìng guāng fú zhū

闰月,令光伏诛。

sān yuè rén shēn jiàng sǐ ba liú yǐ xià yuán zhī

三月壬申,降死罢,流以下原之。

bā yuè bǐng wǔ bá xī mì gōng tū jué shā wū sū mǐ shī kè hán lái xiàn qí shǒu

八月丙午,拔悉蜜攻突厥,杀乌苏米施可汗,来献其首。

shí yuè jiǎ wǔ xìng wēn quán gōng

十月甲午,幸温泉宫。

shí yī yuè dīng mǎo zhì zì wēn quán gōng

十一月丁卯,至自温泉宫。

shí èr yuè guǐ chǒu cí jiǔ gōng guì shén yú dōng jiāo dà shè

十二月癸丑,祠九宫贵神于东郊,大赦。

zhào tiān xià jiā cáng xiào jīng

诏天下家藏《孝经》。

cì wén wǔ guān jiē jué shì lǎo sù bó mín pú sān rì

赐文武官阶、爵,侍老粟帛,民酺三日。

sì zài zhēng yuè bǐng xū wáng zhōng sì jí tū jué zhàn yú sà hé nèi shān bài zhī

四载正月丙戌,王忠嗣及突厥战于萨河内山,败之。

sān yuè rén shēn yǐ wài sūn dú gū shì nǚ wèi jìng lè gōng fāng jià yú qì dān sōng mò dū du li huái jié

三月壬申,以外孙独孤氏女为静乐公方,嫁于契丹松漠都督李怀节;

yáng shì nǚ wèi yi fāng gōng zhǔ jià yú xī ráo lè dū du li tíng chǒng

杨氏女为宜芳公主,嫁于奚饶乐都督李廷宠。

bā yuè rén yín lì tài zhēn wèi guì fēi

八月壬寅,立太真为贵妃。

jiǔ yuè qì dān xī jiē shā qí gōng zhǔ yǐ pàn

九月,契丹、奚皆杀其公主以叛。

jiǎ shēn huáng fǔ wéi míng jí tǔ bō zhàn yú shí bǎo chéng fù jiāng zhě chán sǐ zhī

甲申,皇甫惟明及吐蕃战于石堡城,副将褚誗死之。

shí yuè wù xū xìng wēn quán gōng

十月戊戌,幸温泉宫。

shí èr yuè wù xū zhì zì wēn quán gōng

十二月戊戌,至自温泉宫。

wǔ zài zhēng yuè yǐ hài tíng liù pǐn yǐ xià yuán wài guān

五载正月乙亥,停六品以下员外官。

sān yuè bǐng zǐ qiǎn shǐ chù zhì guān lì

三月丙子,遣使黜陟官吏。

sì yuè gēng yín li shì zhī ba

四月庚寅,李适之罢。

dīng yǒu mén xià shì láng chén xī liè tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

丁酉,门下侍郎陈希烈同中书门下平章事。

wǔ yuè rén zǐ shuò rì yǒu shí zhī

五月壬子朔,日有食之。

qī yuè shā kuò cāng jùn tài shǒu wéi jiān bō chuān jùn tài shǒu huáng fǔ wéi míng

七月, 杀括苍郡太守韦坚、播川郡太守皇甫惟明。

shí yuè wù xū xìng wēn quán gōng

十月戊戌,幸温泉宫。

shí yī yuè yǐ sì zhì zì wēn quán gōng

十一月乙巳,至自温泉宫。

shí èr yuè jiǎ xū shā zàn shàn dài fū dù yǒu lín zhù zuò láng wáng céng zuǒ xiāo wèi bīng cáo cān jūn liǔ jī zuǒ sī yù lǜ fǔ cāng cáo cān jūn wáng xiū jǐ yòu wǔ wèi sī gē lú níng zuǒ wēi wèi cān jūn xú zhēng

十二月甲戌,杀赞善大夫杜有邻、著作郎王曾、左骁卫兵曹参军柳𪟝、 左司御率府仓曹参军王修己、右武卫司戈卢宁、左威卫参军徐征。

liù zài zhēng yuè xīn sì shā běi hǎi jùn tài shǒu lǐ yōng zī chuān jùn tài shǒu péi dūn fù

六载正月辛巳,杀北海郡太守李邕、淄川郡太守裴敦复。

dīng hài xiǎng yú tài miào

丁亥,享于太庙。

wù zi yǒu shì yú nán jiāo dà shè liú rén lǎo zhě xǔ zhì shì tíng lì zhàng zhuó

戊子,有事于南郊,大赦,流人老者许致仕,停立仗鋜。

cì wén wǔ guān jiē jué shì lǎo sù bó mín pú sān rì

赐文武官阶、爵,侍老粟帛, 民酺三日。

sān yuè jiǎ chén chén xī liè wèi zuǒ xiāng

三月甲辰,陈希烈为左相。

qī yuè yǐ yǒu yǐ hàn jiàng sǐ zuì liú yǐ xià yuán zhī

七月乙酉,以旱降死罪,流以下原之。

shí yuè wù shēn xìng huá qīng gōng

十月戊申,幸华清宫。

shí yī yuè dīng yǒu shā hù bù shì láng yáng shèn qín jí qí dì shào fǔ shǎo jiān shèn yú luò yáng lìng shèn míng

十一月丁酉,杀户部侍郎杨慎矜及其弟少府少监慎馀、洛阳令慎名。

shí èr yuè guǐ chǒu zhì zì huá qīng gōng

十二月癸丑,至自华清宫。

shì suì ān xī fù dū hù gāo xiān zhī jí xiǎo bó lǜ guó zhàn bài zhī

是岁,安西副都护高仙芝及小勃律国战,败之。

qī zài wǔ yuè rén wǔ qún chén shàng zūn hào yuē kāi yuán tiān bǎo shèng wén shén wǔ yīng dào huáng dì dà shè miǎn lái zài zū yōng

七载五月壬午,群臣上尊号曰开元天宝圣文神武应道皇帝,大赦,免来载租、 庸。

yǐ wèi zhōu duò wèi sān kè

以魏、周、隋为三恪。

cì jīng chéng fù lǎo wù rén shí duàn

赐京城父老物人十段。

qī shí yǐ shàng bǎn shòu běn xiàn lìng fù rén xiàn jūn liù shí yǐ shàng xiàn chéng

七十以上版授本县令,妇人县君, 六十以上县丞。

tiān xià shì lǎo bǎi suì yǐ shàng shàng jùn tài shǒu fù rén jùn jūn

天下侍老百岁以上上郡太守,妇人郡君;

jiǔ shí yǐ shàng shàng jùn sī mǎ fù rén xiàn jūn

九十以上上郡司马,妇人县君;

bā shí yǐ shàng xiàn lìng fù rén xiāng jūn

八十以上县令,妇人乡君。

cì wén wǔ guān xūn liǎng zhuǎn mín pú sān rì

赐文武官勋两转,民酺三日。

shí yuè gēng xū xìng huá qīng gōng

十月庚戌,幸华清宫。

shí èr yuè xīn yǒu zhì zì huá qīng gōng

十二月辛酉,至自华清宫。

bā zài sì yuè shā xián níng jùn tài shǒu zhào fèng zhāng

八载四月,杀咸宁郡太守赵奉璋。

liù yuè yǐ mǎo lǒng yòu jié dù shǐ gē shū hàn jí tǔ bō zhàn yú shí bǎo chéng bài zhī

六月乙卯,陇右节度使哥舒翰及吐蕃战于石堡城,败之。

rùn yuè bǐng yín yè tài qīng gōng jiā shàng xuán yuán huáng dì hào yuē shèng zǔ dà dào xuán yuán huáng dì zēng zǔ zōng dì hòu shì

闰月丙寅,谒太清宫,加上玄元皇帝号曰圣祖大道玄元皇帝,增祖宗帝后谥。

jùn chén shàng zūn hào yuē kāi yuán tiān dì dà bǎo shèng wén shén wǔ yīng dào huáng dì dà shè nán zǐ qī shí fù rén qī shí wǔ yǐ shàng jiē gěi yī zi shì cì wén wǔ guān jiē jué mín wèi hù zhě gǔ jué pú sān rì

郡臣上尊号曰开元天地大宝圣文神武应道皇帝,大赦,男子七十、妇人七十五以上皆给一子侍,赐文武官阶、爵,民为户者古爵,酺三日。

shí yuè yǐ chǒu xìng huá qīng gōng

十月乙丑,幸华清宫。

shì yuè tè jìn hé lǚ guāng lǜ shí dào bīng yǐ fá yún nán

是月,特进何履光率十道兵以伐云南。

shí yī yuè dīng sì xìng yù shǐ zhōng chéng yáng zhāo zhuāng

十一月丁巳,幸御史中丞杨钊庄。

jiǔ zài zhēng yuè jǐ hài zhì zì huá qīng gōng

九载正月己亥,至自华清宫。

dīng sì zhào yǐ shí yī yuè fēng huá yuè

丁巳,诏以十一月封华岳。

sān yuè xīn hài huá yuè miào zāi guān nèi hàn nǎi tíng fēng

三月辛亥,华岳庙灾, 关内旱,乃停封。

wǔ yuè gēng yín lǜ qiú

五月庚寅,虑囚。

jiǔ yuè xīn mǎo yǐ shāng zhōu hàn wèi sān kè

九月辛卯,以商、周、汉为三恪。

shí yuè gēng shēn xìng huá qīng gōng

十月庚申, 幸华清宫。

tài bái shān rén wáng xuán yì yán xuán yuán huáng dì jiàng yú bǎo xiān dòng

太白山人王玄翼言:“玄元皇帝降于宝仙洞。

shí èr yuè yǐ hài zhì zì huá qīng gōng

”十二月乙亥,至自华清宫。

shì suì yún nán mán xiàn yún nán jùn dū du zhāng qián tuó sǐ zhī

是岁,云南蛮陷云南郡,都督张虔陀死之。

shí zài zhēng yuè rén chén cháo xiàn yú tài qīng gōng

十载正月壬辰,朝献于太清宫。

guǐ sì cháo xiǎng yú tài miào

癸巳,朝享于太庙。

jiǎ wǔ yǒu shì yú nán jiāo dà shè cì shì lǎo sù bó pú sān rì

甲午,有事于南郊,大赦, 赐侍老粟帛,酺三日。

dīng yǒu lǐ lín fǔ jiān shuò fāng jūn jié dù fù dà shǐ ān běi fù dà dū hù

丁酉,李林甫兼朔方军节度副大使、安北副大都护。

jǐ hài gǎi chuán guó bǎo wèi chéng tiān dà bǎo

己亥, 改传国宝为“承天大宝”。

wù shēn ān xī sì zhèn jié dù shǐ gāo xiān zhī zhí tū qí shī kè hán jí shí guó wáng

戊申,安西四镇节度使高仙芝执突骑施可汗及石国王。

sì yuè rén wǔ jiàn nán jié dù shǐ xiān yú zhòng tōng jí yún nán mán zhàn yú xī ěr hé dà bài jī dà jiàng wáng tiān yùn sǐ zhī xiàn yún nán dū hù fǔ

四月壬午,剑南节度使鲜于仲通及云南蛮战于西洱河,大败绩,大将王天运死之, 陷云南都护府。

qī yuè gāo xiān zhī jí dà shí zhàn yú héng luó sī chéng bài jì

七月,高仙芝及大食战于恒逻斯城,败绩。

bā yuè fàn yáng jié dù fù dà shǐ ān lù shān jí qì dān zhàn yú tǔ hù zhēn hé bài jì

八月,范阳节度副大使安禄山及契丹战于吐护真河,败绩。

yǐ mǎo guǎng líng hǎi yì

乙卯,广陵海溢。

bǐng chén wǔ kù zāi

丙辰,武库灾。

shí yuè rén zǐ xìng huá qīng gōng

十月壬子, 幸华清宫。

shí yī yuè yǐ wèi xìng yáng guó zhōng dì

十一月乙未,幸杨国忠第。

shí yī zài zhēng yuè dīng hài zhì zì huá qīng gōng

十一载正月丁亥,致自华清宫。

èr yuè gēng wǔ tū jué bù luò ā bù sī kòu biān

二月庚午,突厥部落阿布思寇边。

sān yuè yǐ sì gǎi shàng shū shěng bā bù míng

三月乙巳, 改尚书省八部名。

sì yuè yǐ yǒu hù bù láng zhōng wáng hàn jīng zhào rén xíng zài móu fǎn fú zhū

四月乙酉,户部郎中王銲、京兆人邢縡谋反,伏诛。

bǐng xū shā yù shǐ dài fū wáng hóng

丙戌,杀御史大夫王𫟹。

lǐ lín fǔ ba ān běi fù dà dū hù

李林甫罢安北副大都护。

wǔ yuè xū shēn qìng wáng cóng hōng

五月戌申,庆王琮薨。

jiǎ zǐ dōng jīng dà fēng bá mù

甲子,东京大风拔木。

liù yuè rén wǔ yù shǐ dài fū jiān jiàn nán jié dù shǐ yáng guó zhōng bài tǔ bō yú yún nán kè gù hóng chéng

六月壬午,御史大夫兼剑南节度使杨国忠败吐蕃于云南,克故洪城。

shí yuè wù yín xìng huá qīng gōng

十月戊寅,幸华清宫。

shí yī yuè yǐ mǎo lǐ lín fǔ hōng

十一月乙卯,李林甫薨。

gēng shēn yáng guó zhōng wèi yòu xiāng

庚申,杨国忠为右相。

shí èr yuè dīng hài zhì zì huá qīng gōng

十二月丁亥,至自华清宫。

shí èr zài wǔ yuè jǐ yǒu fù wèi zhōu duò wèi sān kè

十二载五月己酉,复魏、周、隋为三恪。

liù yuè ā bù sī bù luò jiàng

六月,阿布思部落降。

bā yuè zhōng shū mén xià lǜ qiú

八月,中书门下虑囚。

jiǔ yuè jiǎ yín gě luó lù yè hù zhí ā bù sī

九月甲寅,葛逻禄叶护执阿布思。

shí yuè wù yín xìng huá qīng gōng

十月戊寅,幸华清宫。

shí sān zài zhēng yuè bǐng wǔ zhì zì huá qīng gōng

十三载正月丙午,至自华清宫。

èr yuè rén shēn cháo xiàn yú tài qīng gōng jiā shàng xuán yuán huáng dì hào yuē dà shèng zǔ gāo shàng dà dào jīn jué xuán yuán tiān huáng dà dì

二月壬申,朝献于太清宫,加上玄元皇帝号曰大圣祖高上大道金厥玄元天皇大帝。

guǐ yǒu cháo xiǎng yú tài miào zēng zǔ zōng shì

癸酉,朝享于太庙,增祖宗谥。

jiǎ xū qún chén shàng zūn hào yuē kāi yuán tiān dì dà bǎo shèng wén shén wǔ zhèng dào xiào dé huáng dì dà shè zuǒ jiàng guān zāo fù mǔ sàng zhě tīng guī

甲戌,群臣上尊号曰开元天地大宝圣文神武证道孝德皇帝,大赦,左降官遭父母丧者听归。

cì xiào yì jīng biǎo zhě xūn liǎng zhuǎn

赐孝义旌表者勋两转。

shì lǎo bǎi suì yǐ shàng bǎn shòu běn jùn tài shǒu fù rén jùn fū rén

侍老百岁以上版授本郡太守,妇人郡夫人;

jiǔ shí yǐ shàng jùn zhǎng shǐ fù rén jùn jūn

九十以上郡长史,妇人郡君;

bā shí yǐ shàng xiàn lìng fù rén xiàn jūn

八十以上县令,妇人县君。

tài shǒu jiā cì jué yī jí xiàn lìng xūn liǎng zhuǎn mín pú sān rì

太守加赐爵一级,县令勋两转,民酺三日。

dīng chǒu yáng guó zhōng wèi sī kōng

丁丑,杨国忠为司空。

shì rì yǔ tǔ

是日,雨土。

sān yuè lǒng yòu hé xī jié dù shǐ gē shū hàn bài tǔ bō fù hé yuán jiǔ qǔ

三月,陇右、河西节度使哥舒翰败吐蕃,复河源九曲。

xīn yǒu dà fēng bá mù

辛酉,大风拔木。

wǔ yuè rén xū guān pú yú qín zhèng lóu běi tíng dū hù chéng qiān lǐ fú ā bù sī yǐ xiàn

五月壬戌,观酺于勤政楼,北庭都护程千里俘阿布思以献。

liù yuè yǐ chǒu shuò rì yǒu shí zhī

六月乙丑朔,日有食之。

jiàn nán jié dù liú hòu li mì jí yún nán mán zhàn yú xī ěr hé sǐ zhī

剑南节度留后李宓及云南蛮战于西洱河,死之。

bā yuè bǐng xū chén xī liè ba

八月丙戌, 陈希烈罢。

wén bù shì láng wéi jiàn sù wèi wǔ bù shàng shū tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

文部侍郎韦见素为武部尚书、同中书门下平章事。

shì qiū chán luò shuǐ yì

是秋,瀍、洛水溢。

shí yuè yǐ yǒu xìng huá qīng gōng

十月乙酉,幸华清宫。

shí èr yuè wù wǔ zhì zì huá qīng gōng

十二月戊午,至自华清宫。

shí sì zài sān yuè rén wǔ ān lù shān jí qì dān zhàn yú huáng shuǐ bài zhī

十四载三月壬午,安禄山及契丹战于潢水,败之。

wǔ yuè tiān yǒu shēng yú zhè xi

五月,天有声于浙西。

bā yuè xīn mǎo jiàng sǐ zuì liú yǐ xià yuán zhī

八月辛卯,降死罪,流以下原之。

miǎn jīn zài zū yōng bàn

免今载租、庸半。

cì shì lǎo mǐ

赐侍老米。

shí yuè gēng yín xìng huá qīng gōng

十月庚寅,幸华清宫。

shí yī yuè ān lù shān fǎn xiàn hé běi zhū jùn

十一月,安禄山反,陷河北诸郡。

fàn yáng jiāng hé qiān nián shā hé dōng jié dù shǐ yáng guāng huì

范阳将何千年杀河东节度使杨光翙。

rén shēn yī xi jié dù shǐ fēng cháng qīng wèi fàn yáng píng lú jié dù shǐ yǐ tǎo ān lù shān

壬申,伊西节度使封常清为范阳、平卢节度使,以讨安禄山。

bǐng zǐ zhì zì huá qīng gōng

丙子,至自华清宫。

jiǔ yuán jùn tài shǒu guō zi yí wèi shuò fāng jūn jié dù fù dà shǐ yòu yǔ lín jūn dà jiàng jūn wáng chéng yè wèi tài yuán yǐn wèi wèi qīng zhāng jiè rán wèi hé nán jié dù cǎi fǎng shǐ yòu jīn wú dà jiàng jūn chéng qiān lǐ wéi shàng dǎng jùn zhǎng shǐ yǐ tǎo ān lù shān

九原郡太守郭子仪为朔方军节度副大使,右羽林军大将军王承业为太原尹,卫尉卿张介然为河南节度采访使,右金吾大将军程千里为上党郡长史,以讨安禄山。

dīng chǒu róng wáng wǎn wèi dōng tǎo yuán shuài gāo xiān zhī fù zhī

丁丑,荣王琬为东讨元帅,高仙芝副之。

shí èr yuè dīng hài ān lù shān xiàn líng chāng jùn

十二月丁亥,安禄山陷灵昌郡。

xīn mǎo xiàn chén liú jùn zhí tài shǒu guō nà zhāng jiè rán sǐ zhī

辛卯,陷陈留郡,执太守郭纳,张介然死之。

guǐ sì ān lù shān xiàn xíng yáng jùn tài shǒu cuī wú bì sǐ zhī

癸巳,安禄山陷荥阳郡,太守崔无诐死之。

bǐng shēn fēng cháng qīng jí ān lù shān zhàn yú wèng zǐ gǔ bài jì

丙申,封常清及安禄山战于瓮子谷,败绩。

dīng yǒu xiàn dōng jīng liú shǒu li chéng yù shǐ zhōng chéng lú yì pàn guān jiǎng qīng sǐ zhī

丁酉,陷东京,留守李憕、御史中丞卢弈、判官蒋清死之。

hé nán yǐn dá xī xún pàn jiàng yú ān lù shān

河南尹达奚珣叛降于安禄山。

jǐ hài héng shān jùn tài shǒu yán gǎo qīng bài hé qiān nián zhí zhī kè zhào jù lù guǎng píng qīng hé hé jiān jǐng chéng lè ān bó píng bó líng shàng gǔ wén ān xìn dōu wèi yè shí sì jùn

己亥,恒山郡太守颜杲卿败何千年,执之,克赵、钜鹿、广平、清河、河间、景城、乐安、博平、博陵、上谷、文安、信都、魏、邺十四郡。

guǐ mǎo fēng cháng qīng gāo xiān zhī fú zhū

癸卯,封常清、高仙芝伏诛。

gē shū hàn chí jié tǒng lǐng chǔ zhì tài zǐ xiān fēng bīng mǎ fù yuán shuài shǒu tóng guān

哥舒翰持节统领处置太子先锋兵马副元帅,守潼关。

jiǎ chén guō zi yí jí ān lù shān jiāng gāo xiù yán zhàn yú hé qū bài zhī

甲辰,郭子仪及安禄山将高秀岩战于河曲,败之。

wù shēn róng wáng wǎn hōng

戊申,荣王琬薨。

rén zǐ jǐ nán jùn tài shǒu li suí shàn fù wèi gǔ bēn pú yáng rén shàng héng yǐ bīng tǎo ān lù shān

壬子, 济南郡太守李随、单父尉贾贲、濮阳人尚衡以兵讨安禄山。

shì yuè píng yuán jùn tài shǒu yán zhēn qīng ráo yáng jùn tài shǒu lú quán chéng sī mǎ li zhèng yǐ bīng tǎo ān lù shān

是月,平原郡太守颜真卿、饶阳郡太守卢全诚、司马李正以兵讨安禄山。

shí wǔ zài zhēng yuè yǐ mǎo dōng píng jùn tài shǒu sì hào wáng zhī yǐ bīng tǎo ān lù shān

十五载正月乙卯,东平郡太守嗣昊王祗以兵讨安禄山。

bǐng chén li duò wèi hé nán jié dù shǐ yǐ tǎo ān lù shān

丙辰,李隋为河南节度使,以讨安禄山。

rén xū lù shān xiàn héng shān jùn zhí yán gǎo qīng yuán lǚ qiān xiàn yè guǎng píng jù lù zhào shàng gǔ bó líng wén ān wèi xìn dōu jiǔ jùn

壬戌,禄山陷恒山郡,执颜杲卿、袁履谦,陷邺、广平、钜鹿、 赵、上谷、博陵、文安、魏、信都九郡。

guǐ hài shuò fāng jūn jié dù fù shǐ li guāng bì wèi hé dōng jié dù fù dà shǐ yǐ tǎo lù shān

癸亥,朔方军节度副使李光弼为河东节度副大使,以讨禄山。

jiǎ zǐ nán yáng jùn tài shǒu lǔ jiǒng wèi nán yáng jié dù shǐ lǜ lǐng nán qián zhōng shān nán dōng dào bīng tún yú yè xiàn

甲子,南阳郡太守鲁炅为南阳节度使,率岭南、黔中、山南东道兵屯于叶县。

yǐ chǒu ān qìng xù kòu tóng guān gē shū hàn bài zhī

乙丑,安庆绪寇潼关,哥舒翰败之。

dīng chǒu zhēn yuán lìng zhāng xún yǐ bīng tǎo ān lù shān

丁丑,真源令张巡以兵讨安禄山。

èr yuè jǐ hài sì wú wáng zhī jí lù shān jiāng xiè yuán tóng zhàn yú chén liú bài zhī

二月己亥,嗣吴王祗及禄山将谢元同战于陈留,败之。

li guāng bì kè cháng shān jùn guō zi yí chū jǐng xíng huì guāng bì jí ān lù shān jiāng shǐ sī míng zhàn bài zhī

李光弼克常山郡,郭子仪出井陉会光弼,及安禄山将史思明战,败之。

gēng zǐ gǔ bēn zhàn yú yōng qiū sǐ zhī

庚子,贾贲战于雍丘,死之。

sān yuè yán zhēn qīng kè wèi jùn

三月, 颜真卿克魏郡。

shǐ sī míng kòu ráo yáng píng yuán

史思明寇饶阳、平原。

yǐ mǎo zhāng xún jí ān lù shān jiàng lìng hú cháo zhàn yú yōng qiū bài zhī

乙卯,张巡及安禄山将令狐潮战于雍丘,败之。

bǐng chén shā hù bù shàng shū ān sī shùn tài pú qīng ān yuán zhēn

丙辰,杀户部尚书安思顺、太仆卿安元贞。

yǐ chǒu li guāng bì kè zhào jùn

乙丑,李光弼克赵郡。

sì yuè yǐ yǒu běi hǎi jùn tài shǒu hè lán jìn míng yǐ bīng jiù píng yuán

四月乙酉, 北海郡太守贺兰进明以兵救平原。

bǐng wǔ tài zǐ zuǒ zàn shàn dài fū lái tiàn wèi yǐng chuān jùn tài ān jiān zhāo tǎo shǐ

丙午,太子左赞善大夫来瑱为颍川郡太安、兼招讨使。

wǔ yuè dīng sì lǔ jiǒng jí ān lù shān zhàn yú zhì shuǐ bài jì bēn yú nán yáng

五月丁巳,鲁炅及安禄山战于滍水,败绩,奔于南阳。

wù chén sì guó wáng jù wèi hé nán jié dù shǐ

戊辰,嗣虢王巨为河南节度使。

liù yuè guǐ wèi yán zhēn qīng jí ān lù shān jiāng yuán zhī tài zhàn yú táng yì bài zhī

六月癸未,颜真卿及安禄山将袁知泰战于堂邑,败之。

hè lán jìn míng kè xìn dōu

贺兰进明克信都。

bǐng xū gē shū hàn jí ān lù shān zhàn yú líng bǎo xi yuán bài jì

丙戌,哥舒翰及安禄山战于灵宝西原,败绩。

shì rì guō zi yí li guāng bì jí shǐ sī míng zhàn yú jiā shān bài zhī

是日,郭子仪、李光弼及史思明战于嘉山,败之。

xīn mǎo fán jiāng huǒ bá guī rén zhí gē shū hàn pàn jiàng yú ān lù shān suì xiàn tóng guān shàng luò jùn

辛卯蕃将火拔归仁执哥舒翰叛降于安禄山,遂陷潼关、上洛郡。

jiǎ wǔ zhào qīn zhēng

甲午, 诏亲征。

jīng zhào yǐn cuī guāng yuǎn wèi xī jīng liú shǒu zhāo tǎo chǔ zhì shǐ

京兆尹崔光远为西京留守、招讨处置使。

bǐng shēn xíng zài wàng xián gōng

丙申,行在望贤宫。

dīng yǒu cì mǎ wéi zuǒ lóng wǔ dà jiàng jūn chén xuán lǐ shā yáng guó zhōng jí yù shǐ dài fū wèi fāng jìn tài cháng qīng yáng xuān

丁酉,次马嵬,左龙武大将军陈玄礼杀杨国忠及御史大夫魏方进、太常卿杨暄。

cì guì fēi yáng shì sǐ

赐贵妃杨氏死。

shì rì zhāng xún jí ān lù shān jiāng dí bó yù zhàn yú bái shā guō bài zhī

是日,张巡及安禄山将翟伯玉战于白沙埚,败之。

jǐ hài lù shān xiàn jīng shī

己亥,禄山陷京师。

xīn chǒu cì chén cāng

辛丑,次陈仓。

xián jiù shǐ rèn shā mén pàn jiàng yú lù shān

闲厩使任沙门叛降于禄山。

bǐng wǔ cì hé chí jùn

丙午,次河池郡。

jiàn nán jié dù shǐ cuī yuán wèi zhōng shū shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng chāng shì

剑南节度使崔圆为中书侍郎、同中书门下平章昌事。

qī yuè jiǎ zǐ cì pǔ ān jùn

七月甲子,次普安郡。

xiàn bù shì láng fáng guǎn wéi wén bù shàng shū tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

宪部侍郎房琯为文部尚书、同中书门下平章事。

dīng mǎo huáng tài zǐ wèi tiān xià bīng mǎ yuán shuài dū tǒng shuò fāng hé dōng hé běi píng lú jié dù shǐ yù shǐ zhōng chéng péi miǎn lǒng yǒu jùn sī mǎ liú zhì fù zhī

丁卯,皇太子为天下兵马元帅,都统朔方、河东、河北、平卢节度使,御史中丞裴冕、陇酉郡司马刘秩副之。

jiāng líng dà dū dū yǒng wáng lín wéi shān nán dōng lù qián zhōng jiāng nán xi lù jié dù shǐ shèng wáng qí wèi guǎng líng jùn dū du jiāng nán dōng lù huái nán dào jié dù shǐ fēng wáng gǒng wèi wǔ wēi jùn dū du hé xī lǒng yòu ān xī běi tíng jié dù shǐ

江陵大都督永王璘为山南东路黔中江南西路节度使,盛王琦为广陵郡都督、江南东路淮南道节度使,丰王珙为武威郡都督、河西陇右安西北庭节度使。

gēng wǔ cì bā xī jùn

庚午,次巴西郡。

yǐ tài shǒu cuī huàn wèi mén xià shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì wéi jiàn sù wèi zuǒ xiāng

以太守崔涣为门下侍郎、同中书门下平章事,韦见素为左相。

gēng chén cì shǔ jùn

庚辰,次蜀郡。

bā yuè rén wǔ dà shè cì wén wǔ guān jiē jué wèi ān lù shān xié cóng néng zì guī zhě yuán zhī

八月壬午,大赦,赐文武官阶、爵,为安禄山胁从能自归者原之。

guǐ sì huáng tài zǐ jí huáng dì wèi yú líng wǔ yǐ wén

癸巳,皇太子即皇帝位于灵武,以闻。

gēng zǐ shàng huáng tiān dì gào qiǎn wéi jiàn sù fáng guǎn cuī huàn fèng huáng dì cè yú líng wǔ

庚子,上皇天帝诰遣韦见素、房琯、崔涣奉皇帝册于灵武。

shí yī yuè jiǎ yín xiàn bù shàng shū li lín tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

十一月甲寅,宪部尚书李麟同中书门下平章事。

shí èr yuè jiǎ chén yǒng wáng lín fǎn fèi wèi shù rén

十二月甲辰,永王璘反,废为庶人。

zhì dé èr zài zhēng yuè gēng xū gào qiú tiān xià xiào tì kě jīng zhě

至德二载正月庚戌,诰求天下孝悌可旌者。

jiǎ zǐ jiàn nán jiàn ér gǔ xiù fǎn fú zhū

甲子,剑南健儿贾秀反,伏诛。

sān yuè gēng wǔ tōng huà jùn yán xuán yuán huáng dì jiàng

三月庚午,通化郡言玄元皇帝降。

wǔ yuè gēng shēn gào zhuī cè guì pín yáng shì wèi huáng hòu

五月庚申,诰追册贵嫔杨氏为皇后。

qī yuè gēng xū xíng yíng jiàn ér li jì fǎn fú zhū

七月庚戌,行营健儿李季反,伏诛。

gēng wǔ jiàn nán jiàn ér guō qiān rèn fǎn fú zhū

庚午,剑南健儿郭千仞反,伏诛。

shí yuè dīng sì huáng dì fù jīng shī yǐ wén

十月丁巳,皇帝复京师, 以闻。

gào jiàng jiàn nán qiú zuì liú yǐ xià yuán zhī

诰降剑南囚罪,流以下原之。

shí èr yuè dīng wèi zhì zì shǔ jùn jū yú xīng qìng gōng

十二月丁未,至自蜀郡,居于兴庆宫。

sān zài shàng hào yuē tài shàng zhì dào shèng huáng tiān dì

三载, 上号曰太上至道圣皇天帝。

shàng yuán yuán nián xǐ jū yú xī nèi gān lù diàn

上元元年,徙居于西内甘露殿。

yuán nián jiàn sì yuè bēng yú shén lóng diàn nián qī shí bā

元年建巳月,崩于神龙殿,年七十八。

zàn yuē ruì zōng yīn qí zi zhī gōng ér zài wèi bù jiǔ gù wú kě chēng zhě

赞曰:睿宗因其子之功,而在位不久,固无可称者。

wū hū nǚ zǐ zhī huò yú rén zhě shén yǐ

呜呼,女子之祸于人者甚矣!

zì gāo zǔ zhì yú zhōng zōng shù shí nián jiān zài lí nǚ huò táng zuò jì jué ér fù xù zhōng zōng bù miǎn qí shēn wéi shì suì yǐ miè zú

自高祖至于中宗,数十年间,再罹女祸,唐祚既绝而复续,中宗不免其身,韦氏遂以灭族。

xuán zōng qīn píng qí luàn kě yǐ jiàn yǐ ér yòu bài yǐ nǚ zǐ

玄宗亲平其乱,可以鉴矣,而又败以女子。

fāng qí lì jīng zhèng shì kāi yuán zhī jì jǐ zhì tài píng hé qí shèng yě

方其励精政事,开元之际, 几致太平,何其盛也!

jí chǐ xīn yī dòng qióng tiān xià zhī yù bù zú wèi qí lè ér ruò qí suǒ shén ài wàng qí suǒ kě jiè zhì yú cuàn shēn shī guó ér bù huǐ

及侈心一动,穷天下之欲不足为其乐,而溺其所甚爱,忘其所可戒,至于窜身失国而不悔。

kǎo qí shǐ zhōng zhī yì qí xìng xí zhī xiāng yuǎn yě zhì yú rú cǐ

考其始终之异,其性习之相远也至于如此。

kě bù shèn zāi

可不慎哉!

kě bù shèn zāi

可不慎哉!

✦ You read 本纪·卷五·睿宗 玄宗

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.