新唐书 · 刘羲叟 · Chapter 78 of 225

列传·卷三

PinyinModern Translation
Size

zōng shì

宗室

jiāng xià wáng dào zōng guǎng níng xiàn gōng dào xìng yǒng ān wáng xiào jī hán huái yáng wáng dào xuán hàn cháng píng wáng shū liáng xún guó gōng xiào xié péng guó gōng sī xun xīn xīng jùn wáng jìn cháng lè wáng yòu liáng xiāng wǔ wáng chēn hé jiān wáng xiào gōng huì hàn yáng wáng lú jiāng wáng yuàn huái ān wáng shén tōng jiāo dōng wáng dào yàn liáng jùn gōng xiào yì guó zhēn gǎo shuō qí wù fù xiāng yì wáng shén fú cóng huì lǒng xī gōng bó yì bó hǎi wáng fèng cí kān

江夏王道宗广宁县公道兴永安王孝基涵淮阳王道玄汉长平王叔良郇国公孝协彭国公思训新兴郡王晋长乐王幼良襄武王琛河间王孝恭晦汉阳王庐江王瑗淮安王神通胶东王道彦梁郡公孝逸国贞暠说齐物复襄邑王神符从晦陇西公博义渤海王奉慈戡

tài zǔ bā zǐ cháng yán bó cì zhēn cì shì zǔ huáng dì cì zhāng cì huì cì yī cì wèi cì liàng

太祖八子:长延伯,次真,次世祖皇帝,次璋,次绘,次祎,次蔚,次亮。

nán yáng gōng yán bó zǎo hōng wú sì

南阳公延伯,蚤薨,无嗣。

gāo zǔ wǔ dé zhōng yǔ liù wáng tóng zhuī fēng

高祖武德中,与六王同追封。

qiáo wáng zhēn cóng tài zǔ zhàn mò wú sì

谯王真,从太祖战殁,无嗣。

bì wáng zhāng shì zhōu wèi liáng zhōu cì shǐ yǔ zhào wáng yòu móu shā suí wén dì bù kè sǐ

毕王璋,仕周为梁州刺史,与赵王祐谋杀隋文帝,不克,死。

shēng èr zi yuē sháo yuē xiào jī

生二子:曰韶, 曰孝基。

sháo sǐ duò shì wǔ dé shí zhuī fēng dōng píng wáng shēng zǐ dào zōng

韶死隋世,武德时追封东平王,生子道宗。

jiāng xià jùn wáng dào zōng zì chéng fàn

江夏郡王道宗字承范。

gāo zǔ jí wèi shòu zuǒ qiān niú bèi shēn lüè yáng jùn gōng

高祖即位,授左千牛备身、略阳郡公。

péi jì yǔ liú wǔ zhōu zhàn dù suǒ yuán jì bài zéi bī hé dōng dào zōng nián shí qī cóng qín wáng tǎo zéi

裴寂与刘武周战度索原,寂败,贼逼河东,道宗年十七,从秦王讨贼。

wáng dēng yù bì chéng yǐ wàng wèi dào zōng yuē zéi hù zhòng yù zhàn ěr jì wèi hé

王登玉壁城以望,谓道宗曰: “贼怙众欲战,尔计谓何?

duì yuē wǔ zhōu xí shèng yǎn rán fēng wèi kě dāng zhèng yi yǐ jì cuī zhī

”对曰:“武周席胜,剡然锋未可当,正宜以计摧之。

qiě wū hé zhī zhòng dàn chí jiǔ ruò jiān bì yǐ dùn qí ruì xū shí jìn qì lǎo kě bù zhàn qín yě

且乌合之众惮持久,若坚壁以顿其锐,须食尽气老,可不战禽也。

wáng yuē ér yì yǔ wǒ hé

”王曰:“而意与我合。

jì ér zéi liáng kuì yè yǐn qù zhuī zhàn miè zhī

”既而贼粮匮,夜引去,追战灭之。

chū wèi líng zhōu zǒng guǎn

出为灵州总管。

shí liáng shī dōu dì luò rén lián tū jué bīng shù wàn fu wū lěi dào zōng bì chéng shǒu sì xì chū zhàn pò zhī

时梁师都弟洛仁连突厥兵数万傅于垒,道宗闭城守,伺隙出战, 破之。

gāo zǔ wèi péi jì yuē xī wèi rèn chéng wáng zhāng yǒu què dí gōng dào zōng shì zhī

高祖谓裴寂曰:“昔魏任城王彰有却敌功,道宗似之。

yīn fēng rèn chéng wáng

”因封任城王。

shǐ tū jué yù shè shè rù jū wǔ yuán dào zōng zhú chū zhī zhèn yào wēi wǔ chì dì yíng qiān lǐ

始,突厥郁射设入居五原,道宗逐出之,震耀威武,斥地赢千里。

zhēn guàn yuán nián zhào bài hóng lú qīng qiān dà lǐ

贞观元年, 召拜鸿胪卿,迁大理。

tài zōng fāng jīng lüè tū jué fù shòu líng zhōu dū du

太宗方经略突厥,复授灵州都督。

sān nián wèi dà tóng dào héng jūn zǒng guǎn zhù lǐ jìng pò lǔ qīn zhí xié lì kè hán cì fēng liù bǎi hù hái wèi xíng bù shàng shū

三年,为大同道行军总管, 助李靖破虏,亲执颉利可汗,赐封六百户,还为刑部尚书。

tǔ yù hún kòu biān jìng chū kūn qiū dào zhào yǔ hóu jūn jí wèi jìng fù

吐谷浑寇边,靖出昆丘道,诏与侯君集为靖副。

zéi wén bīng qiě zhì zǒu zhàng shān shù qiān lǐ

贼闻兵且至,走嶂山数千里。

zhū jiāng yù zhǐ dú dào zōng qǐng qióng zhuī jìng yuē shàn

诸将欲止,独道宗请穷追, 靖曰:“善。

jūn jí wèi cóng

”君集未从。

dào zōng yǐ dān shī jìn qù dà jūn shí rì jí zhī

道宗以单师进,去大军十日,及之。

tǔ yù hún jù xiǎn shū sǐ dòu dào zōng yīn yǐn qiān jì chāo shān chéng qí hòu zéi jīng suì dà kuì

吐谷浑拒险殊死斗, 道宗阴引千骑超山乘其后,贼惊,遂大溃。

xǐ fēng jiāng xià shòu è zhōu cì shǐ

徙封江夏,授鄂州刺史。

jiǔ zhī zuò tān zāng dì wén nù yuē zhèn tí sì hǎi zhī fù shì mǎ ruò lín rú shǐ zhé jì huán tiān xià yóu guān bù dù cǎi jué yù zhī wán hǎi biǎo zhī zhēn gù bu de yá

久之,坐贪赃, 帝闻,怒曰:“朕提四海之富,士马若林,如使辙迹环天下,游观不度,采绝域之玩、海表之珍,顾不得邪?

tè yǐ láo mín zì lè bù wéi yě

特以劳民自乐,不为也。

rén xīn wú yì dāng yǐ yì zhì zhī

人心无艺,当以谊制之。

jīn dào zōng yǐ wáng bǐng cì duō ér tān bù zhǐ gù bù bǐ zāi

今道宗已王,禀赐多而贪不止,顾不鄙哉!

nǎi miǎn guān xuē fēng hù yǐ wáng jiù dì

”乃免官,削封户,以王就第。

míng nián zhào wèi mào zhōu dū dū wèi xíng bài jìn zhōu cì shǐ

明年,召为茂州都督,未行,拜晋州刺史。

qiān lǐ bù shàng shū

迁礼部尚书。

hóu jūn jí pò gāo chāng hái pō yuàn wàng

侯君集破高昌还,颇怨望。

dào zōng cháng cóng róng zòu yán jūn jí zhì xiǎo yán dà qiě wèi róng shǒu

道宗尝从容奏言:“君集智小言大,且为戎首。

dì wèn suǒ yǐ zhī bì fǎn zhě duì yuē jiàn qí jì ér jīn gōng chǐ wèi fáng lǐ xià guān shàng shū cháng yù yù bù píng

” 帝问所以知必反者,对曰:“见其忌而矜功,耻为房、李下,官尚书,常郁郁不平。

dì yuē jūn jí chéng yǒu gōng cái wú bù kān zhèn níng xī jué wèi yá

” 帝曰:“君集诚有功,材无不堪,朕宁惜爵位邪?

dì wèi jí ěr

弟未及耳。

bù yí qīng yì dù shǐ zì cāi wēi

不宜轻亿度,使自猜危。

jì ér jūn jí fǎn dì xiào yuē rú gōng sù chuāi

”既而君集反,帝笑曰:“如公素揣。

dì jiāng tǎo gāo lí xiān qiǎn yíng zhōu dū dū zhāng jiǎn qīng jì dù liáo guī xíng shì jiǎn wèi bù gǎn shēn rù

帝将讨高丽,先遣营州都督张俭轻骑度辽规形势,俭畏,不敢深入。

dào zōng qǐng yǐ bǎi qí wǎng dì xǔ zhī yuē qí hái yuē chén qǐng èr shí rì xíng liú shí rì lǎn guān shān chuān de hái jiàn tiān zi

道宗请以百骑往,帝许之,约其还,曰:“臣请二十日行,留十日览观山川,得还见天子。

yīn mò mǎ shù bīng páng nán shān rù zéi de xiāng yì xiǎn dù yíng zhèn biàn chù

” 因秣马束兵,旁南山入贼地,相易险,度营阵便处。

jiāng hái huì gāo lí bīng duàn qí lù gèng zǒu jiàn dào yè dì rú qī

将还,会高丽兵断其路,更走间道,谒帝如期。

dì yuē bēn yù zhī yǒng hé yǐ guò

帝曰:“贲、育之勇何以过!

cì jīn wǔ shí jīn juàn qiān pǐ

”赐金五十斤,绢千匹。

nǎi zhào yǔ li jī wèi qián fēng jì liáo bá gài móu chéng

乃诏与李𪟝为前锋,济辽,拔盖牟城。

huì zéi jiù zhì dào zōng yǔ zǒng guǎn zhāng jūn yì lǐng qí cái sì qiān lǔ shí bèi jiē yù jùn gōu bǎo xiǎn xū dì zhì dào zōng yuē zéi jù lái qí bīng bì pí wǒ yī gǔ cuī zhī gù yǐ

会贼救至,道宗与总管张君乂领骑裁四千,虏十倍,皆欲浚沟保险须帝至,道宗曰:“贼遽来,其兵必疲,我一鼓摧之, 固矣。

xī gěng yǎn bù yǐ zéi yí jūn fù wú wèi qián jūn dāng qīng dào yíng shèng yú shàng hé dài

昔耿弇不以贼遗君父,吾为前军,当清道迎乘舆,尚何待?

jī shàn zhī

”𪟝善之。

xuǎn zhuàng qí shù shí tū jìn zéi yíng zuǒ yòu chū rù jī hé jī dà pò zhī

选壮骑数十,突进贼营,左右出入,𪟝合击,大破之。

dì zhì zī měi cì nú bì sì shí kǒu

帝至,咨美,赐奴婢四十口。

nǎi zhù jù yīn gōng ān shì chéng yīn huǐ fu chéng dào zōng shī bù fèn fǎn wèi zéi jù

乃筑拒𬮱,攻安市城,𬮱毁傅城,道宗失部分,反为贼据。

dì zhǎn qí guǒ yì fu fú ài dào zōng xiǎn xíng qǐng zuì dì yuē hàn wǔ dì shā wáng huī bù rú qín mù gōng shè mèng míng

帝斩其果毅傅伏爱,道宗跣行请罪,帝曰:“汉武帝杀王恢,不如秦穆公赦孟明。

suì zhì bù wèn

”遂置不问。

zài zhèn shāng zú dì qīn jiā biān zhì cì yù shàn

在阵伤足, 帝亲加砭治,赐御膳。

hái yǐ jí cí jù jiù xián gǎi tài cháng qīng

还,以疾辞剧就闲,改太常卿。

gāo zōng yǒng huī chū fáng yí ài yǐ fǎn zhū zhǎng sūn wú jì chǔ suì liáng yǔ dào zōng yǒu sù yuàn wū yǔ yí ài shàn liú xiàng zhōu dào bìng hōng nián wǔ shí sì

高宗永徽初,房遗爱以反诛,长孙无忌、褚遂良与道宗有宿怨,诬与遗爱善, 流象州,道病薨,年五十四。

wú jì děng de zuì zhào fù jué yì

无忌等得罪,诏复爵邑。

dào zōng wǎn hào xué jiē shì dà fū bù jù wū guì

道宗晚好学,接士大夫,不倨于贵。

guó chū zōng shì wéi dào zōng xiào gōng wèi zuì xián

国初宗室,唯道宗、孝恭为最贤。

zi jǐng héng fēng lú guó gōng xiāng zhōu cì shǐ

子景恒,封卢国公,相州刺史。

dào zōng dì dào xìng wǔ dé chū jué guǎng níng jùn wáng yǐ shǔ shū jiàng fēng xiàn gōng

道宗弟道兴,武德初,爵广宁郡王,以属疏降封县公。

zhēn guàn jiǔ nián wèi jiāo zhōu dū dū yǐ nán fāng zhàng lì kǒng bù dé nián pō hū hū yōu chàng zú wū guān zèng jiāo zhōu dū dū

贞观九年,为交州都督, 以南方瘴厉,恐不得年,颇忽忽忧怅,卒于官,赠交州都督。

yǒng ān zhuàng wáng xiào jī wǔ dé chū de wáng lì shǎn zhōu zǒng guǎn hóng lú qīng yǐ zuì duó guān

永安壮王孝基,武德初得王,历陕州总管、鸿胪卿,以罪夺官。

èr nián liú wǔ zhōu kòu tài yuán xià rén lǚ chóng mào yǐ xiàn yīng zéi

二年,刘武周寇太原,夏人吕崇茂以县应贼。

zhào xiào jī wéi xíng jūn zǒng guǎn gōng zhī gōng bù shàng shū dú gū huái ēn nèi shǐ shì láng táng jiǎn shǎn zhōu zǒng guǎn wū yún lì yān

诏孝基为行军总管攻之,工部尚书独孤怀恩、内史侍郎唐俭、陕州总管于筠隶焉。

yún qǐng jí gōng chéng jué wài yuán qiě dāng yǒu biàn

筠请急攻城,绝外援,且当有变。

shí huái ēn xié yì jì dài shuō xiào jī yuē xià chéng jiān gōng zhī yǐn rì sòng jīn gāng zài jìn nèi jù wài jiāng yī bài tú dì

时怀恩挟异计,绐说孝基曰:“夏城坚,攻之引日,宋金刚在近,内拒外强,一败涂地。

bù rú dùn bīng dài qín wáng pò zéi zé xià zì gū cǐ wèi bù zhàn ér qū rén yě

不如顿兵待秦王破贼,则夏自孤,此谓不战而屈人也。

xiào jī wèi rán

”孝基谓然。

huì yù chí jìng dé zhì yǔ chóng mào jiā guān shī suì dà bài

会尉迟敬德至,与崇茂夹〓官师,遂大败。

xiào jī jí yún děng jiē zhí wū zéi móu wáng guī wèi zéi suǒ hài

孝基及筠等皆执于贼,谋亡归,为贼所害。

gāo zǔ wèi fā āi yōu cì qí jiā

高祖为发哀,优赐其家。

jìn yáng píng gòu shī bù huò zhāo hún yǐ zàng zèng zuǒ wèi dà jiàng jūn jí shì

晋阳平,购尸不获,招魂以葬,赠左卫大将军及谥。

wú zi yǐ xiōng zǐ dào lì sì fēng gāo píng wáng hòu jiàng fēng xiàn gōng zhōng chén zhōu cì shǐ

无子,以兄子道立嗣,封高平王,后降封县公,终陈州刺史。

zēng sūn hán

曾孙涵。

hán jiǎn sù zhōng jǐn wèi zōng shì jùn

涵,简素忠谨,为宗室俊。

lèi shòu zàn shàn dài fū

累授赞善大夫。

guō zi yí biǎo wèi guān nèi yán chí pàn guān

郭子仪表为关内盐池判官。

sù zōng zhì píng liáng wèi zhī suǒ cóng

肃宗至平凉,未知所从。

shuò fāng liú hòu dù hóng jiàn děng tiáo shì mǎ cāng kuài shǐ hán fèng jiān chí yè sù zōng

朔方留后杜鸿渐等条士马仓廥,使涵奉笺驰谒肃宗。

hán jì jiàn fū zòu míng biàn sù zōng yuè chú zuǒ sī yuán wài láng zài qiān zōng zhèng shǎo qīng

涵既见,敷奏明辩,肃宗悦,除左司员外郎,再迁宗正少卿。

bǎo yìng chū hé shuò píng hán fāng mǔ sāng duó āi chí jié xuān wèi suǒ zhì zhōu xiàn fēi gōng shì wèi cháng yán shū fàn shuǐ yǐn xí dì yǐ míng

宝应初,河朔平,涵方母丧,夺哀持节宣慰,所至州县,非公事未尝言,蔬饭水饮,席地以瞑。

shǐ hái gù qǐng zhōng zhì dài zōng jiàn qí qú huǐ xǔ zhī

使还,固请终制,代宗见其癯毁,许之。

fú chú zhuó jǐ shì zhōng qiān bīng bù shì láng

服除,擢给事中,迁兵部侍郎。

zhū xī cǎi shā li huái xian fù xuān wèi hé běi hái wèi zhè xi guān chá shǐ

朱希彩杀李怀仙,复宣慰河北,还为浙西观察使。

jū wǔ suì rù cháo bài yù shǐ dài fū jīng jī guān chá shǐ

居五岁,入朝,拜御史大夫、 京畿观察使。

dé zōng sì wèi yǐ hán hé yì wú suǒ shéng jǔ chú tài zǐ shǎo fù shān líng fù shǐ

德宗嗣位,以涵和易无所绳举,除太子少傅、山陵副使。

yǐ fù huì xǐ guāng lù qīng

以父讳徙光禄卿。

wèi jǐ qiān zuǒ sàn qí cháng shì yǐ shàng shū yòu pú yè zhì shì lèi fēng xiāng wǔ xiàn gōng zú zèng tài zǐ tài bǎo

未几,迁左散骑常侍,以尚书右仆射致仕,累封襄武县公,卒,赠太子太保。

zi yú zhēn yuán chū wèi ráo zhōu bié jià

子鰅,贞元初为饶州别驾。

qiè gāo yǐ shàn gē rù gōng yú yīn yù yī xǔ yǒng tōng shū zuò zhū

妾高以善歌入宫,鰅因御医许泳通书,坐诛。

yōng wáng huì wèi duò xià zhōu zǒng guǎn

雍王绘为隋夏州总管。

zi zhì zhuī jué hé nán wáng shēng dào xuán

子贽,追爵河南王,生道玄。

huái yáng zhuàng wáng dào xuán xìng jǐn hòu xí jì jī rán jìn zhǐ dōu yǎ

淮阳壮王道玄,性谨厚,习技击,然进止都雅。

wǔ dé chū lì wáng

武德初,例王。

nián shí wǔ cóng qín wáng jī sòng jīn gāng wū jiè zhōu xiān dēng wáng zhuàng zhī shǎng yǔ liáng hòu

年十五,从秦王击宋金刚于介州,先登,王壮之,赏予良厚。

tǎo wáng shì chōng zhàn duō

讨王世充,战多。

dòu jiàn dé zhūn hǔ láo wáng qīng jì zhì zéi qiǎn dào xuán fú yǐ dài zéi zhì zǒu zhī

窦建德屯虎牢, 王轻骑致贼,遣道玄伏以待,贼至,走之。

zhàn fàn sì shuǐ dēng nán pō guàn zéi zhèn chū qí bèi fù yǐn hái zéi jiē mǐ suǒ fā mìng zhōng

战范汜水,登南坡,贯贼阵出其背,复引还,贼皆靡,所发命中。

wáng xǐ yǐ fù qí gěi zhī

王喜,以副骑给之。

měi fù dí fēi shǐ zhe shēn rú chāng qì yì lì

每赴敌,飞矢著身如猖,气益厉。

dōng dōu píng wèi luò zhōu zǒng guǎn

东都平,为洛州总管。

fǔ fèi gēng shòu cì shǐ

府废,更授刺史。

é wéi shān dōng dào xíng jūn zǒng guǎn tǎo liú hēi tà yǐ duō jiàn bāo

俄为山东道行军总管讨刘黑闼,以多见褒。

hēi tà zài luàn dào xuán lǜ shǐ wàn bǎo zhàn xià bó yuè zhù chí yuē wàn bǎo jì jìn wàn bǎo sù shǎo zhī bù kěn qián yuē wú bèi zhào yǐ wáng ér zi míng dà jiàng ér jūn jìn tuì shí zài wǒ

黑闼再乱,道玄率史万宝战下博,越泞驰,约万宝继进,万宝素少之,不肯前, 曰:“吾被诏,以王儿子名大将,而军进退实在我。

jīn qí qīng dòu ruò dà jūn jié chí bì xiàn zhù mò rú yǐ wáng dàn zéi wǒ jié zhèn dài zhī suī bù lì wáng ér lì guó yě

今其轻斗,若大军竭驰,必陷泞,莫如以王啖贼,我结阵待之,虽不利王,而利国也。

dào xuán suì zhàn mò nián shí jiǔ

”道玄遂战殁,年十九。

wàn bǎo wèi zéi suǒ chéng jǔ jūn kuì shēn dú miǎn

万宝为贼所乘,举军溃,身独免。

tài zōng zhuī dào yuē zì bīng xìng r cháng cóng wǒ měi jiàn wǒ shēn rù zhé kè gù mù zhī

太宗追悼曰:“自兵兴,儿常从我,每见我深入辄克,故慕之。

xī qí shǎo yuǎn tú bù jiù āi zāi

惜其少,远图不究,哀哉!

yīn liú tì

”因流涕。

zèng zuǒ xiāo wèi dà jiàng jūn jí shì

赠左骁卫大将军及谥。

wú zi yǐ dì dào míng sì wáng qiān zuǒ xiāo wèi dà jiàng jūn

无子,以弟道明嗣王,迁左骁卫大将军。

zhēn guàn shí sì nián yǔ wǔ wèi jiāng jūn mù róng bǎo jié sòng hóng huà gōng zhǔ wū tǔ yù hún zuò lòu yán zhǔ fēi dì nǚ duó wáng zhōng yùn zhōu cì shǐ

贞观十四年,与武卫将军慕容宝节送弘化公主于吐谷浑,坐漏言主非帝女,夺王,终郓州刺史。

liù shì sūn hàn

六世孙汉。

hàn zì nán jì shǎo shì hán yù tōng gǔ xué shǔ cí xióng wèi wéi rén gāng lüè lèi yù

汉字南纪,少事韩愈,通古学,属辞雄蔚,为人刚,略类愈。

yù ài zhòng yǐ zi qī zhī

愈爱重,以子妻之。

zhuó jìn shì dì qiān lèi zuǒ shí yí

擢进士第,迁累左拾遗。

jìng zōng chǐ gōng shì bó mǎi xiàn shěn xiāng tíng cái dì shòu zhī hàn jiàn yuē yǐ shěn xiāng wèi tíng hé yì yáo tái qióng shì hu

敬宗侈宫室,舶买献沈香亭材,帝受之,汉谏曰:“以沈香为亭,何异瑶台琼室乎?

shì shí wáng zhèng miù pì hàn yán qiè duō suǒ jiù bǔ

”是时,王政谬僻,汉言切,多所救补。

zuò xìng jié chū zuǒ xìng yuán mù fǔ

坐婞讦出佐兴元幕府。

wén zōng lì zhào wèi tún tián yuán wài láng shǐ guǎn xiū zhuàn

文宗立,召为屯田员外郎、史馆修撰。

lùn cì xiàn zōng shí lù shū zǎi xiàng li jí fǔ shì bù jiǎ jiè zi dé yù è zhī

论次《宪宗实录》,书宰相李吉甫事不假借,子德裕恶之。

huì li zōng mǐn dāng guó zhuó zhī zhì gào shāo jìn yù shǐ zhōng chéng lì bù shì láng

会李宗闵当国,擢知制诰,稍进御史中丞,吏部侍郎。

chū dé yù biǎn yuán zhōu hàn zhù wèi pái jǐ hòu dé yù fù fǔ zhèng hàn zuò zōng mǐn dǎng chū wèi fén zhōu cì shǐ zōng mǐn zài zhú gǎi zhōu sī mǎ

初,德裕贬袁州,汉助为排挤,后德裕复辅政,汉坐宗闵党出为汾州刺史,宗闵再逐,改州司马。

zhào yǒu sī bù èr shí nián bù dé yòng

诏有司不二十年不得用。

rán bù shù suì xǐ jiàng zhōu zhǎng shǐ suì bù fù zhèn

然不数岁,徙绛州长史,遂不复振。

dà zhōng shí zhào bài zōng zhèng shǎo qīng zú

大中时,召拜宗正少卿,卒。

shǐ hàn wèi zhōng chéng biǎo kǒng wēn yè wèi yù shǐ jí hàn wǎn jiàn zhào wēn yè yǐ wèi zhōng chéng měi yàn jí rén yǐ wèi róng

始,汉为中丞,表孔温业为御史,及汉晚见召,温业已为中丞,每燕集,人以为荣。

xún wáng yī wèi duò shàng yí tóng sān sī

郇王祎,为隋上仪同三司。

shēng zǐ shū liáng dé liáng yòu liáng

生子叔良、德良、幼良。

cháng píng sù wáng shū liáng wǔ dé chū lì wáng zhèn jīng zhōu hàn xuē rén gǎo

长平肃王叔良,武德初,例王,镇泾州,捍薛仁杲。

rén gǎo nèi shǐ lìng dí zhǎng sūn yǐ zhòng jiàng

仁杲内史令翟长孙以众降。

wū shì dà jī mǐ dòu qiān qián shū liáng bù xù shì sǔn liáng yǐ yú lì xià jiē yuàn

于是大饥,米斗千钱,叔良不恤士,损粮以渔利,下皆怨。

rén gǎo zhī zhī yáng yán shí jǐn qù qiǎn gāo rén guǐ jiàng

仁杲知之,阳言食尽, 去,遣高〓人诡降。

shū liáng qiǎn piào qí liú gǎn shòu zhī wèi zhì chéng sān fēng fā rén gǎo bīng zì nán yuán zào ér hái dà zhàn bǎi lǐ xì chuān gǎn wèi zéi zhí

叔良遣骠骑刘感受之,未至城,三烽发,仁杲兵自南原噪而还, 大战百里细川,感为贼执。

shū liáng jù xī chū jīn láo jūn wěi shì wū zhǎng sūn nǎi kè ān

叔良惧,悉出金劳军,委事于长孙,乃克安。

jiǔ zhī tū jué rù kòu zhào shū liáng lǜ wǔ jiāng jūn jī zhī zhōng liú shǐ dào hōng

久之,突厥入寇,诏叔良率五将军击之,中流矢,道薨。

zèng zuǒ yì wèi dà jiàng jūn líng zhōu zǒng guǎn

赠左翊卫大将军、灵州总管。

zi xiào xié sì

子孝协嗣。

xiào xié shǐ wáng fàn yáng é jiàng wèi xún guó gōng wèi zhōu cì shǐ

孝协,始王范阳,俄降为郇国公、魏州刺史。

lín dé zhōng zuò zāng dǐ sǐ sī zōng qīng lǒng xī wáng bó yì děng wéi yán wū gāo zōng qiú dài dì bù xǔ suì zì shā

麟德中,坐赃抵死,司宗卿陇西王博义等为言于高宗求贷,帝不许,遂自杀。

dì xiào bīn wèi yuán zhōu dū du fǔ zhǎng shǐ

弟孝斌为原州都督府长史。

shēng zǐ sī xun wèi jiāng dū lìng

生子思训,为江都令。

wǔ hòu duō shā zōng shì sī xun qì guān qù

武后多杀宗室,思训弃官去。

zhōng zōng fù wèi yǐ qí jiù zhuó zōng zhèng qīng fēng lǒng xī jùn gōng lì yì zhōu dū du fǔ zhǎng shǐ

中宗复位,以耆旧擢宗正卿,封陇西郡公,历益州都督府长史。

kāi yuán chū jìn péng guó gōng jiā hù mǎn sì bǎi jìn yòu wǔ wèi dà jiàng jūn

开元初,进彭国公, 加户满四百,进右武卫大将军。

zú zèng qín zhōu dū du péi zàng qiáo líng

卒,赠秦州都督,陪葬桥陵。

sī xun shàn huà shì suǒ wèi li jiāng jūn shān shuǐ zhě

思训善画,世所谓 “李将军山水”者。

dì sī huì wèi yáng zhōu cān jūn shì

弟思诲,为扬州参军事。

zi lín fu zì yǒu chuán

子林甫,自有传。

xīn xīng jùn wáng dé liáng shǎo yǐ jí bù rèn zhí

新兴郡王德良,少以疾不任职。

hōng zèng liáng zhōu dū du

薨,赠凉州都督。

sūn jìn xiān tiān zhōng wèi yōng zhōu zhǎng shǐ zhì yǒu míng xí wáng

孙晋,先天中,为雍州长史,治有名,袭王。

zuò yù tài píng gōng zhǔ móu bèi zhū gǎi shì lì

坐豫太平公主谋被诛,改氏“厉”。

jìn jiù xíng liáo lì bēn jiě wéi sī gōng cān jūn li zǒng cóng wáng rú tā rì jìn sǐ kū qí shī jìn āi

晋就刑,僚吏奔解,唯司功参军李捴从王如它日,晋死,哭其尸尽哀。

yáo yuán chóng tàn yuē luán xiàng chóu yá

姚元崇叹曰: “栾、向俦邪!

zhuó wèi shàng shū láng

”擢为尚书郎。

cháng lè jùn wáng yòu liáng zī bào jí gāo zǔ shù xiǎo lēi bù quān

长乐郡王幼良,资暴急,高祖数晓勒,不悛。

yǒu dào qí mǎ zhě zhé shā zhī

有盗其马者,辄杀之。

dì nù yuē dào xìn yǒu zuì wáng ér zhuān shā kě hu

帝怒曰: “盗信有罪,王而专杀可乎?

zhào lǐ bù shàng shū li gāng zhào zōng shì jí cháo táng zhàng zhī bǎi nǎi shì

”诏礼部尚书李纲召宗室即朝堂杖之百,乃释。

chū wèi liáng zhōu dū du xiào bù chěng wèi zuǒ yòu shì lǐ kǔ zhī

出为凉州都督,啸不逞为左右,市里苦之。

tài zōng lì huò gào wáng yīn yǎng shì jiāo jìng wài

太宗立,或告王阴养士,交境外。

zhào zhōng shū lìng yǔ wén shì jí wǎng dài bìng àn zhuàng

诏中书令宇文士及往代,并按状。

shì jí shéng zhī jí zuǒ yòu kǒng yù jié wáng yóu jiàn dào qū cháng ān zì míng bù jí běi bēn tū jué

士及绳之急,左右恐,欲劫王由间道趋长安自明,不即北奔突厥。

shì jí lù hé dì fù qiǎn shì yù shǐ sūn fú qié jū shì wú yì cí suì cì sǐ

士及露劾,帝复遣侍御史孙伏伽鞫视,无异辞,遂赐死。

liù shì sūn huí bié zhuàn

六世孙回,别传。

cài liè wáng wèi wéi zhōu shuò zhōu zǒng guǎn shēng zǐ ān zhé

蔡烈王蔚为周朔州总管,生子安、哲。

xī píng huái wáng ān shì duò wèi yòu lǐng jūn dà jiàng jūn fēng zhào gōng

西平怀王安,仕隋为右领军大将军,封赵公。

wǔ dé shí lì wáng

武德时,例王。

shēng zǐ chēn xiào gōng jiān

生子琛、孝恭、 瑊、〓。

xiāng wǔ jùn wáng chēn zì zhòng bǎo

襄武郡王琛字仲宝。

mù nè shǎo wén

木讷少文。

duò yì níng chū fēng xiāng wǔ jùn gōng yǔ tài cháng qīng zhèng yuán chí nǚ jì pìn tū jué shǐ bì kè hán yuē hé qīn

隋义宁初,封襄武郡公,与太常卿郑元〓持女伎聘突厥始毕可汗,约和亲。

shǐ bì lǐ zhī zèng yí fán wò qiǎn gǔ tǔ lù tè lè suí chēn rù xiàn shòu xíng bù shì láng

始毕礼之,赠遗蕃渥,遣骨吐禄特勒随琛入献,授刑部侍郎。

wǔ dé chū shǐ wáng lì lì pú jiàng sān zhōu zǒng guǎn

武德初,始王,历利、蒲、绛三州总管。

sòng jīn gāng xiàn huì zhōu jī hú duō pàn zhào chēn zhèn xí zhōu zhèng kuān jiǎn wèi yí xià ài biàn

宋金刚陷浍州,稽胡多叛,诏琛镇隰州,政宽简,为夷夏爱便。

hōng zi jiǎn xí wáng lì jiàng wèi gōng

薨,子俭袭王,例降为公。

hé jiān yuán wáng xiào gōng shǎo shěn mǐn yǒu shí liàng

河间元王孝恭,少沈敏,有识量。

gāo zǔ yǐ dìng jīng shī zhào bài shān nán zhāo wèi dà shǐ xùn bā shǔ xià sān shí yú zhōu

高祖已定京师,诏拜山南招尉大使,徇巴蜀,下三十馀州。

jìn jī zhū càn pò zhī fú qí zhòng zhū jiāng yuē càn tú shí rén zhì zéi yě qǐng kēng zhī

进击朱粲,破之, 俘其众,诸将曰:“粲徒食人,挚贼也,请坑之。

xiào gōng yuē bù rán jīn liè chéng jiē wú kòu ruò huò zhī zé shā hòu qú yǒu jiàng zhě hu

”孝恭曰:“不然,今列城皆吾寇,若获之则杀,后渠有降者乎?

xī zòng zhī

”悉纵之。

yáo shì téng xí suǒ zhì zhé xià

繇是腾檄所至辄下。

míng nián bài xìn zhōu zǒng guǎn chéng zhì de bài jiǎ

明年,拜信州总管,承制得拜假。

dàng shì shí xiāo xǐ jù jiāng líng xiào gōng shù jìn cè tú xǐ dì jiā nà

当是时,萧铣据江陵,孝恭数进策图铣,帝嘉纳。

jìn wáng zhào jùn yǐ xìn zhōu wèi kuí zhōu

进王赵郡,以信州为夔州。

nǎi dà zhì zhōu jiàn yì shuǐ zhàn

乃大治舟舰,肄水战。

huì lǐ jìng shǐ jiāng nán xiào gōng yǐ qí móu suì tú jiāng líng jǐn zhào bā shǔ shǒu lǐng zǐ dì shōu yòng zhī wài shì yǐn zhuó ér nèi shí zhì yě

会李靖使江南,孝恭倚其谋,遂图江陵,尽召巴蜀首领子弟收用之,外示引擢而内实质也。

é jìn jīng xiāng dào zǒng guǎn tǒng shuǐ lù shí èr jūn fā yí líng pò xǐ èr zhèn zòng zhàn jiàn fàng jiāng zhōng

俄进荆湘道总管, 统水陆十二军发夷陵,破铣二镇,纵战舰放江中。

zhū jiāng yuē de zhōu dāng jì wú yòng qì zhī fǎn zī zéi nài hé

诸将曰:“得舟当济吾用,弃之反资贼,奈何?

xiào gōng yuē xǐ zhī jìng nán jì lǐng zuǒ báo dòng tíng dì xiǎn shì zhòng ruò chéng wèi bá ér yuán zhì wǒ qiě yǒu nèi wài yōu zhōu suī duō hé suǒ yòng zhī

”孝恭曰:“铣之境,南际岭,左薄洞庭,地险士众,若城未拔而援至,我且有内外忧,舟虽多,何所用之?

jīn xǐ bīn jiāng zhèn shù jiàn lú dāo bì jiāng xià bì wèi xǐ yǐ bài bù jí jìn bīng chān hòu wǎng fǎn yǐ yǐn jiù qī zé wú jì bá jiāng líng yǐ

今铣濒江镇戍,见舻舠蔽江下,必谓铣已败,不即进兵,觇候往返,以引救期,则吾既拔江陵矣。

yǐ ér jiù bīng dào bā líng jiàn chuán yí bù jìn

”已而救兵到巴陵,见船,疑不进。

xǐ nèi wài zǔ jué suì jiàng

铣内外阻绝,遂降。

dì yuè qiān jīng zhōu dà zǒng guǎn zhào tú pò xǐ zhuàng yǐ jìn

帝悦,迁荆州大总管,诏图破铣状以进。

xiào gōng zhì jīng wèi zhì tún tián lì tóng yě bǎi xìng lì zhī

孝恭治荆,为置屯田,立铜冶,百姓利之。

qiān xiāng zhōu dào xíng tái zuǒ pú yè

迁襄州道行台左仆射。

shí lǐng biǎo wèi píng nǎi fēn qiǎn shǐ zhě suí jí ān wèi qí kuǎn fù zhě sì shí yǒu jiǔ zhōu cháo tíng hào lìng chàng nán hǎi yǐ

时岭表未平, 乃分遣使者,绥辑安慰,其款附者四十有九州,朝廷号令畅南海矣。

wèi jǐ fǔ gōng shí fǎn kòu shòu yáng zhào xiào gōng wéi xíng jūn yuán shuài tǎo zhī

未几,辅公祏反,寇寿阳,诏孝恭为行军元帅讨之。

yǐn bīng qū jiǔ jiāng lǐ jìng li jī huáng jūn hàn zhāng zhèn zhōu lú zǔ shàng jiē bǐng jié dù

引兵趋九江,李靖、李𪟝〗、 黄君汉、张镇州、卢祖尚皆禀节度。

jiāng fā dà xiǎng shì bēi shuǐ biàn wéi xuè zuò jiē shī sè xiào gōng zì rú xú yuē huò fú wú jī wéi suǒ zhào ěr

将发,大飨士,杯水变为血,坐皆失色,孝恭自如,徐曰:“祸福无基,唯所召尔!

gù wǒ bù fù wū wù wú zhòng zhū jūn yōu

顾我不负于物,无重诸君忧。

gōng shí huò è guàn yíng jīn zhàng wēi líng yǐ wèn zuì bēi zhōng xuè nǎi zéi chén shòu shǒu zhī xiáng hu

公祏祸恶贯盈, 今仗威灵以问罪,杯中血,乃贼臣授首之祥乎!

jǐn yǐn ba zhòng xīn wèi ān

”尽饮罢,众心为安。

gōng shí jiāng féng huì liàng děng jù yǎn yāo zhàn xiào gōng jiān bì bù chū qiǎn qí bīng jué xiǎng dào zéi jī yè báo yíng xiào gōng wò bù dòng

公祏将冯惠亮等拒崄邀战,孝恭坚壁不出,遣奇兵绝饷道,贼饥,夜薄营,孝恭卧不动。

míng rì shǐ léi bīng kòu zéi lěi tiāo zhī zǔ shàng xuǎn jīng qí zhèn yǐ dài

明日, 使羸兵扣贼垒挑之,祖尚选精骑阵以待。

é ér bīng què zéi zhuī běi qiě áo yù zǔ shàng jūn báo zhàn suì dà bài

俄而兵却,贼追北且嚣,遇祖尚军,薄战, 遂大败。

huì liàng tuì bǎo liáng shān xiào gōng chéng shèng pò qí bié zhèn zéi fù shuǐ sǐ zhě shù qiān jì

惠亮退保梁山,孝恭乘胜破其别镇,贼赴水死者数千计。

gōng shí qióng qì dān yáng zǒu qí qióng zhuī shēng qín zhī jiāng nán píng

公祏穷,弃丹杨走,骑穷追,生禽之,江南平。

xǐ shū bāo měi cì jiǎ dì yī qū nǚ lè èr bù nú bì qī bǎi kǒu bǎo wán bù zī

玺书褒美,赐甲第一区、女乐二部、奴婢七百口、 宝玩不赀。

jìn shòu dōng nán dào héng tái zuǒ pú yè

进授东南道行台左仆射。

xíng tái fèi gèng wéi yáng zhōu dà dū dū

行台废,更为扬州大都督。

xiào gōng zài pò jù zéi běi zì huái dōng bāo jiāng dù lǐng ér nán jǐn tǒng zhī

孝恭再破巨贼,北自淮,东包江,度岭而南,尽统之。

yù yǐ wēi zhòng kuā yuǎn sú nǎi zhù dì shí tou chéng chén lú jiǎo zì wèi

欲以威重夸远俗,乃筑第石头城,陈庐徼自卫。

huò wū qí fǎn zhào hái pō wéi xiàn sī juān jié jì wú zhuàng shè wèi zōng zhèng qīng

或诬其反,召还,颇为宪司镌诘,既无状,赦为宗正卿。

cì shí fēng qiān èr bǎi hù

赐实封千二百户。

lì liáng zhōu dū du jìn zhōu cì shǐ

历凉州都督、晋州刺史。

zhēn guàn chū wèi lǐ bù shàng shū gǎi wáng hé jiān

贞观初,为礼部尚书,改王河间。

xìng shē háo hòu fáng gē wǔ jì bǎi yú rán kuān shù tuì ràng wú jīn fá sè tài zōng yòng shì qīn zhòng zhī zōng shì mò bǐ yě

性奢豪,后房歌舞伎百馀,然宽恕退让,无矜伐色,太宗用是亲重之,宗室莫比也。

cháng wèi rén yuē wú suǒ jū pō zhuàng lì fēi wú xīn yě

尝谓人曰:“吾所居颇壮丽,非吾心也。

dāng bié yíng yī qū lìng cū zú chōng shì ér yǐ

当别营一区,令粗足充事而已。

wú mò hòu zi yě cái yì yǐ shǒu

吾殁后,子也才,易以守;

bù cái bù wéi tā rén suǒ lì

不才,不为他人所利。

shí sì nián zhōng yǐn bào hōng nián wǔ shí

”十四年,中饮暴薨,年五十。

dì kū zhī tòng zèng sī kōng yáng zhōu dū du jí shì péi zàng xiàn líng

帝哭之恸,赠司空、扬州都督及谥,陪葬献陵。

shǐ duò wáng dào zéi biàn tiān xià jiē tài zōng shēn zì tǎo dìng móu chén xiāo shuài bìng lì huī xià wú tè jiāng zhuān xūn zhě wéi xiào gōng dú yǒu fāng miàn gōng yǐ zì xiàn yún

始,隋亡,盗贼遍天下,皆太宗身自讨定,谋臣骁帅并隶麾下,无特将专勋者, 惟孝恭独有方面功以自见云。

zi chóng yì huì

子崇义、晦。

chóng yì sì wáng jiàng fēng qiáo guó gōng lì pú tóng èr zhōu cì shǐ yì zhōu dū du fǔ zhǎng shǐ yǒu wēi míng

崇义嗣王,降封谯国公,历蒲、同二州刺史、益州都督府长史,有威名。

zhōng zōng zhèng qīng

终宗正卿。

huì qián fēng zhōng wèi yíng zhōu dū dū yǐ zhì zhuàng wén xǐ shū láo cì

晦,干封中为营州都督,以治状闻,玺书劳赐。

qiān yòu jīn wú jiāng jūn jiǎn jiào yōng zhōu zhǎng shǐ cuī zhì jiān fú wú liú yǐn lì xià wèi zhī

迁右金吾将军,检校雍州长史, 摧擿奸伏无留隐,吏下畏之。

gāo zōng jiāng xìng luò zhào huì jū shǒu wèi yuē guān zhōng shì yī yǐ shǔ gōng rán fǎ lìng qiān zhì bù kě yǐ chéng zhèng fǎ lìng wài gǒu kě yǐ lì rén zhě xíng zhī wú xū yǐ wén

高宗将幸洛,诏晦居守,谓曰:“关中事一以属公, 然法令牵制,不可以成政,法令外苟可以利人者行之,毋须以闻。

gù huì zhì yǒu yì jī

”故晦治有异绩。

wǔ hòu shí qiān qiū guān shàng shū

武后时,迁秋官尚书。

zú zèng yōu zhōu dū du

卒,赠幽州都督。

chū huì dì qǐ guān gé xià lín sì qū qí rén hou huì yuē shù rén bù jí yǐ lǐ rán shì jiā zhī sī bù yuàn wài kuī jīn jiāng cí gōng

初,晦第起观阁,下临肆区,其人候晦曰: “庶人不及以礼,然室家之私,不愿外窥,今将辞公。

huì jīng jù huǐ chè zhī

”晦惊,遽毁彻之。

zi róng fèng wú wáng kè sì

子荣, 奉吴王恪祀。

jì běi jùn wáng jiān wǔ dé zhōng wèi shàng shū zuǒ chéng lì wáng

济北郡王瑊,武德中,为尚书左丞,例王。

zhōng shǐ zhōu cì shǐ

终始州刺史。

hàn yáng jùn wáng guī shǐ wèi jùn gōng jìn wáng

汉阳郡王瑰,始为郡公,进王。

gāo zǔ shǐ chí bì yí tū jué xié lì kè hán yán hé qīn shì

高祖使持币遗突厥颉利可汗言和亲事。

xié lì shǐ jiàn guī jù shén

颉利始见瑰,倨甚。

guī kāi shuō shì yǐ hòu bì nǎi dà xǐ gǎi róng jiā lǐ yīn qiǎn shǐ suí rù xiàn míng mǎ

瑰开说,示以厚币,乃大喜,改容加礼,因遣使随入献名马。

hòu fù pìn xié lì wèi qí xià yuē qián guī lái huǐ bù shǎo qū zhī dāng shǐ bài wǒ

后复聘, 颉利谓其下曰:“前瑰来,悔不少屈之,当使拜我。

guī tóng zhī zhī jì jiàn xié lì jí zhǎng yī

”瑰同知之,既见颉利,即长揖。

xié lì nù liú bù qiǎn

颉利怒,留不遣。

guī yì xiàng zì ruò bù wéi qū

瑰意象自若,不为屈。

lǔ zhī bù kě jié zú yǐ lǐ qiǎn

虏知不可劫,卒以礼遣。

qiān zuǒ wǔ hou jiāng jūn dài xiào gōng wèi jīng zhōu dū du zhèng wù qīng jìng

迁左武候将军,代孝恭为荆州都督,政务清静。

lǐng wài qiú háo shù xiāng gōng guī qiǎn shǐ yù wēi dé jiē rú yuē bù gǎn luàn

岭外酋豪数相攻,瑰遣使谕威德,皆如约,不敢乱。

hòu lì wèi gōng

后例为公。

zhǎng shǐ féng cháng mìng zhě cháng wèi yù shǐ dài fū sù guì shì duō zhuān jué guī nù zhàng zhī zuò miǎn

长史冯长命者,尝为御史大夫,素贵,事多专决, 瑰怒,杖之,坐免。

qǐ wèi yí zhōu cì shǐ sàn qí cháng shì hōng

起为宜州刺史、散骑常侍,薨。

jǐ nán jùn wáng zhé wèi duò zhù guó bèi shēn jiāng jūn zhuī wáng

济南郡王哲,为隋柱国、备身将军,追王。

zi yuàn

子瑗。

lú jiāng jùn wáng yuàn zì dé guī

庐江郡王瑗字德圭。

wǔ dé shí lì wáng lèi qiān shān nán dōng dào xíng tái yòu pú yè

武德时,例王,累迁山南东道行台右仆射。

yǔ hé jiān wáng xiào gōng hé tǎo xiāo xǐ wú gōng

与河间王孝恭合讨萧铣,无功。

gèng wéi yōu zhōu dū du

更为幽州都督。

yuàn sù nuò cháo tíng kǒng bù rèn zhí nǎi yǐ yòu lǐng jūn jiāng jūn wáng jūn kuò fǔ xíng

瑗素懦,朝廷恐不任职,乃以右领军将军王君廓辅行。

jūn kuò gù dào yě qí yǒng jué rén yuàn yǐ zhī xǔ jié hūn jì xīn fù

君廓,故盗也,其勇绝人,瑗倚之,许结婚,寄心腹。

shí yǐn tài zǐ yǒu yīn móu hòu jié yuàn

时隐太子有阴谋,厚结瑗。

tài zǐ sǐ tài zōng lìng tōng shì shè rén cuī dūn lǐ zhào yuàn yuàn jù yǒu biàn

太子死,太宗令通事舍人崔敦礼召瑗,瑗惧有变。

jūn kuò nèi xiǎn zéi yù yǐ jì xiàn yuàn ér qǔ jǐ gōng jí wèi yuàn yuē shì biàn wèi kě zhī dài wáng guó yì qīn shòu mìng shǒu biān yōng bīng shí wàn ér cóng yī shǐ zhě zhào hu

君廓内险贼,欲以计陷瑗而取己功,即谓瑗曰:“事变未可知,大王国懿亲,受命守边,拥兵十万,而从一使者召乎?

qiě zhào jùn wáng qián yǐ shǔ lì jīn tài zǐ qí wáng yòu fù ěr dà wáng shì néng zì bǎo yá

且赵郡王前已属吏,今太子、齐王又复尔,大王势能自保邪?

yīn qì

”因泣。

yuàn xìn zhī yuē yǐ mìng lèi gōng

瑗信之,曰:“以命累公。

nǎi qiú dūn lǐ lè bīng zhào běi yàn zhōu cì shǐ wáng shēn yǔ jì shì

”乃囚敦礼,勒兵,召北燕州刺史王诜与计事。

bīng cáo cān jūn wáng lì shè shuō yuàn yuē wáng jīn wú zhào shàn fā bīng zé fǎn yǐ

兵曹参军王利涉说瑗曰:“王今无诏擅发兵,则反矣。

dāng xū quán jié zhòng xīn

当须权结众心。

ruò zhū cì shǐ zhào zhī bù zhì jiāng hé yǐ quán

若诸刺史召之不至,将何以全?

yuàn yuē nài hé

”瑗曰:“奈何?

duì yuē shān dōng háo jié cháng wèi dòu jiàn dé suǒ yòng jīn shī zhí yǔ biān hù yí cǐ qí sī luàn ruò hàn zhī wàng yǔ

”对曰:“山东豪杰尝为窦建德所用,今失职与编户夷,此其思乱,若旱之望雨。

wáng néng fā shǐ shǐ xī fù jiù zhí suí zài suǒ mù bīng yǒu bù cóng de zhé zhū zhī zé hé běi zhī de kě hū xī ér yǒu

王能发使,使悉复旧职, 随在所募兵,有不从,得辄诛之,则河北之地可呼吸而有。

rán hòu qiǎn wáng shēn wài lián tū jué yáo tài yuán nán qū pú jiàng dài wáng zhěng jià xi rù guān liǎng jūn hé shì bù xún yuè tiān xià dìng yǐ

然后遣王诜外连突厥, 繇太原南趋蒲、绛,大王整驾西入关,两军合势,不旬月天下定矣。

yuàn cóng zhī yǐ nèi wài bīng xī fù jūn kuò

”瑗从之,以内外兵悉付君廓。

lì shè yǐ jūn kuò duō fān fù qǐng yǐ bīng shǔ shēn yuàn yóu yù jūn kuò mì zhī zhī chí zhǎn shēn shǒu xùn wū jūn yuē li yuàn yǔ wáng shēn fǎn gù chì shǐ shàn zhuī bīng jīn shēn yǐ zhǎn dú yuàn zài wú néng wéi yě

利涉以君廓多翻覆,请以兵属诜,瑗犹豫,君廓密知之,驰斩诜首,徇于军曰:“李瑗与王诜反,锢敕使,擅追兵,今诜已斩,独瑗在,无能为也。

zhū jūn cóng zhī qiě zú miè zhù wǒ zhě fù guì kě de

诸君从之且族灭,助我者富贵可得!

zhòng yuē yuàn tǎo zéi

”众曰:“愿讨贼。

nǎi chū dūn lǐ wū yù

”乃出敦礼于狱。

yuàn wén zhī lǜ zuǒ yòu shù bǎi bèi jiǎ chū

瑗闻之, 率左右数百被甲出。

jūn kuò hū yuē yuàn bèi luàn zhū jūn jiē guà wù ruò hé cóng zhī yǐ qǔ yí lù

君廓呼曰:“瑗誖乱,诸君皆诖误,若何从之以取夷戮?

zhòng fǎn zǒu

”众反走。

yuàn jià jūn kuò yuē xiǎo rén mài wǒ xíng zì jí

瑗驾君廓曰:“小人卖我,行自及!

jí qín yuàn yì zhī chuán shǒu jīng shī fèi wèi shù rén jué shǔ jí

”即禽瑗缢之,传首京师,废为庶人, 绝属籍。

zhèng xiào wáng liàng shì duò wèi hǎi zhōu cì shǐ zhuī wáng

郑孝王亮,仕隋为海州刺史,追王。

shēng zǐ shén tōng shén fú

生子神通、神符。

huái ān jìng wáng shén tōng shǎo qīng xiá

淮安靖王神通,少轻侠。

duò dà yè mò zài cháng ān

隋大业末在长安。

huì gāo zǔ bīng xìng lì dài bǔ wáng mìng rù nán shān yǔ háo yīng shǐ wàn bǎo péi jī liǔ chóng lǐ děng jǔ bīng yīng tài yuán yuē sī zhú zéi shuài hé pān rén lián hé jìn yǔ píng yáng gōng zhǔ bīng hé xùn hù xià zhī

会高祖兵兴,吏逮捕,亡命入南山, 与豪英史万宝、裴𪟝、柳崇礼等举兵应太原,约司竹贼帅何潘仁连和,进与平阳公主兵合,徇鄠下之。

zì shǔ guān zhōng dào héng jūn zǒng guǎn yǐ wàn bǎo wèi fù jī wèi zhǎng shǐ chóng lǐ wèi sī mǎ líng hú dé fēn wèi jì shì

自署关中道行军总管,以万宝为副,𪟝为长史,崇礼为司马, 令狐德棻为记室。

cóng píng jīng shī wèi zōng zhèng qīng diǎn bīng sù wèi

从平京师,为宗正卿,典兵宿卫。

wáng yǒng kāng jùn é xǐ huái ān

王永康郡,俄徙淮安。

wǔ dé chū bài shān dōng ān fǔ dà shǐ huáng mén shì láng cuī gàn fù zhī jìn jī yǔ wén huà jí wū wèi

武德初,拜山东安抚大使,黄门侍郎崔干副之,进击宇文化及于魏。

huà jí bài zǒu liáo chéng shén tōng zhuī běi zéi liáng jǐn yuàn jiàng shén tōng bù kěn shòu gàn qǐng nà zhī shén tōng yuē shī jiǔ bào lù jīn zéi shí jǐn kè bù dàn mù zhèng dāng pò zhī yǐ yù bó chou zhàn lì

化及败走聊城,神通追北,贼粮尽愿降,神通不肯受,干请纳之,神通曰:“师久暴露,今贼食尽,克不旦暮,正当破之,以玉帛酬战力。

ruò jiàng wú hé suǒ jiè shǒu

若降,吾何所借手?

gàn yuē dòu jiàn dé wēi zhì ér huà jí wèi píng wǒ zhuǎn cè liǎng zéi jiān shì bì wēi wáng yòu tān qí yù bó bài bù rì

”干曰:“窦建德危至,而化及未平,我转侧两贼间,势必危,王又贪其玉帛,败不日。

shén tōng nù qiú gàn jūn zhōng

”神通怒,囚干军中。

huì shì jí zì jì běi kuì jūn huà jí fù zhèn

会士及自济北馈军,化及复振。

shén tōng jìn bīng báo qí lěi bèi zhōu cì shǐ zhào jūn dé xiān dēng bān dié shén tōng jì qí gōng zhǐ jūn bù jìn

神通进兵薄其垒,贝州刺史赵君德先登扳堞, 神通忌其功,止军不进。

jūn dé nù gòu ér hái chéng fù jiān

君德怒,诟而还,城复坚。

shén tōng qiǎn bīng zǒu wèi zhōu qǔ gōng jù wèi shēn rén suǒ chéng yǐn què

神通遣兵走魏州取攻具,为莘人所乘,引却。

hòu èr rì jiàn dé bá liáo chéng shì suì zhāng shān dōng zhōu xiàn mǐ rán guī zhī

后二日,建德拔聊城,势遂张,山东州县靡然归之。

shén tōng huī xià duō wáng nǎi tuì bǎo lí yáng yī li shì jī é wèi jiàn dé suǒ lǔ

神通麾下多亡, 乃退保黎阳,依李世𪟝,俄为建德所虏。

hòu yǔ tóng ān gōng zhǔ zì zéi guī

后与同安公主自贼归。

jí jiàn dé miè fù shòu hé běi xíng tái zuǒ pú yè

及建德灭,复授河北行台左仆射。

cóng píng liú hēi tà qiān zuǒ wǔ wèi dà jiàng jūn

从平刘黑闼,迁左武卫大将军。

hōng zèng sī kōng

薨,赠司空。

shén tōng shí yī zi de wáng zhě qī rén dào yàn xiào chá xiào tóng xiào cí xiào yǒu xiào jié xiào yì hòu jiē jiàng wáng

神通十一子,得王者七人,道彦、孝詧、孝同、孝慈、孝友、孝节、孝义,后皆降王。

xiào yì jué gōng

孝逸爵公。

xiào ruì bù dé fēng yǒu zi qí wù xiǎn

孝锐不得封,有子齐物显。

jiāo dōng jùn wáng dào yàn yòu xiào jǐn

胶东郡王道彦,幼孝谨。

chū shén tōng bì lì wū hù bèi jí shān gǔ jiān lèi xún shí jǐn dào yàn léi fú gài rén jiān huò cǎi yě shí yǐ jìn

初,神通避吏于鄠,被疾山谷间,累旬食尽,道彦羸服丐人间,或采野实以进;

shén tōng wèi shí bù gǎn xiān jí yǒu suǒ fēn cí yǐ bǎo nǎi cáng qì yǐ dài

神通未食,不敢先,即有所分,辞以饱,乃藏弃以待。

gāo zǔ chū fēng yì xīng jùn gōng lì de wáng

高祖初,封义兴郡公,例得王。

zhēn guàn chū wèi xiāng zhōu dū dū xǐ mín zhōu yǐ fù sāng jiě

贞观初,为相州都督,徙岷州,以父丧解。

hé tǔ jiù fén gōng shí sōng bǎi yǎn lú chái huǐ suī qīn yǒu bù fù shi

荷土就坟,躬莳松柏,偃庐柴毁,虽亲友不复识。

tài zōng jiē tàn chì shì zhōng wáng guī lín yù

太宗嗟叹,敕侍中王珪临谕。

fú chú fù bài mín zhōu dū dū

服除,复拜岷州都督。

jiān qiǎn rù dǎng xiàng yù guó wēi líng qū luò jiàng

间遣入党项谕国威灵,区落降。

cóng lǐ jìng jī tǔ yù hún zhào dào yàn wèi chì shuǐ dào zǒng guǎn

从李靖击吐谷浑,诏道彦为赤水道总管。

dì hòu yǐ lì dàn dǎng xiàng shǐ wèi xiāng dǎo qí qiú tuò bá chì cí yì jìng zì yán duò jī tǔ yù hún wǒ zī qí jūn ér duò wú xìn fǎn jiàn chóu piào

帝厚以利啖党项,使为乡导,其酋拓拔赤辞诣靖自言:“隋击吐谷浑,我资其军,而隋无信,反见仇剽。

jīn jiāng jūn ruò wú tā wǒ yuàn zī liáng jiāng fù rú duò hu

今将军若无它,我愿资粮,将复如隋乎?

zhū jiāng yǔ shà xuè qiǎn zhī

” 诸将与歃血遣之。

dào yàn zhì kuò shuǐ jiàn wú bèi yīn lüè qí niú yáng zhū qiāng yuàn jí yǐn bīng zhàng yě hú xiá dào yàn bù dé jìn wèi chì cí suǒ chéng jūn dà bài sǐ zhě shù wàn tuì bǎo sōng zhōu

道彦至阔水,见无备,因掠其牛羊,诸羌怨,即引兵障野狐峡, 道彦不得进,为赤辞所乘,军大败,死者数万,退保松州。

zhào jiǎn sǐ zhé shù biān

诏减死,谪戍边。

jiǔ zhī zhào wèi guī zhōu dū dū

久之, 召为妫州都督。

zú zèng lǐ bù shàng shū

卒,赠礼部尚书。

chū wǔ dé wǔ nián tóng fēng zhě xiào chá wèi gāo mì wáng xiào tóng zī chuān wáng xiào cí guǎng píng wáng xiào yǒu hé jiān wáng xiào jié qīng hé wáng xiào yì jiāo xī wáng

初,武德五年同封者,孝詧为高密王,孝同淄川王,孝慈广平王,孝友河间王, 孝节清河王,孝义胶西王。

wū shì táng shǐ xīng wu guǎng zhī fán zhèn tiān xià gù cóng kūn dì zi zì shèng yī yǐ shàng jiē jué jùn wáng

于是唐始兴,务广支蕃镇天下,故从昆弟子自胜衣以上, 皆爵郡王。

tài zōng jí wèi jǔ shǔ jí wèn dà chén yuē gài wáng zōng zǐ wū tiān xià kě hu

太宗即位,举属籍问大臣曰:“盖王宗子于天下,可乎?

fēng dé yí yuē hàn suǒ fēng wéi dì zǐ ruò qīn kūn dì

”封德彝曰: “汉所封,惟帝子若亲昆弟;

qí shǔ yuǎn fēi dà gōng bù wáng

其属远,非大功不王。

rú zhōu xún téng hàn gǔ zé shàng bù dé mǎo tǔ suǒ yǐ bié qīn shū yě

如周郇滕、汉贾泽尚不得茆土, 所以别亲疏也。

xiān cháo yī qiè fēng zhī jué mìng chóng ér lì yì duō yǐ tiān xià wèi sī fèng fēi suǒ yǐ shì zhì gōng

先朝一切封之,爵命崇而力役多,以天下为私奉,非所以示至公。

dì yuē zhèn jūn tiān xià yǐ ān bǎi xìng bù róng láo bǎi xìng yǐ yǎng jǐ zhī qīn

” 帝曰:“朕君天下以安百姓,不容劳百姓以养己之亲。

wū shì shū shǔ wáng zhě jiē jiàng wèi gōng wéi cháng yǒu gōng zhě bù jiàng

”于是疏属王者皆降为公, 唯尝有功者不降。

gù dào yàn děng bìng jiàng fēng gōng

故道彦等并降封公。

xiào yì shǎo hào xué pō zhǔ wén

孝逸,少好学,颇属文。

shǐ fēng liáng jùn gōng

始封梁郡公。

gāo zōng shí sì qiān yì zhōu dà dū dū fǔ zhǎng shǐ

高宗时,四迁益州大都督府长史。

wǔ hòu shàn guó rù wèi zuǒ wèi jiāng jūn qīn yù zhī

武后擅国,入为左卫将军,亲遇之。

xú jìng yè chēng bīng yǐ xiào yì wèi zuǒ yù qián wèi dà jiàng jūn yáng zhōu xíng jūn dà zǒng guǎn shuài shī nán tǎo

徐敬业称兵,以孝逸为左玉钤卫大将军、扬州行军大总管,帅师南讨。

zhì huái ér jìng yè yǐ gōng rùn zhōu qiǎn dì jìng yóu bì huái yīn wěi jiāng wéi chāo jù dōu liáng shān yǐ jù xiào yì chāo zhòng píng xiǎn wán zhūn

至淮, 而敬业已攻润州,遣弟敬猷壁淮阴,伪将韦超据都梁山以拒孝逸,超众凭险完屯。

xiào yì huì zhū jiāng yì yuē zéi jīn fù shān gōng zé shì wú suǒ yòng lì qí bù dé chěng kòu jiù sǐ shāng yí bì zhòng

孝逸会诸将议曰:“贼今负山,攻则士无所用力,骑不得骋,寇救死,伤夷必众。

bù rú piān lǚ zhui zhī quán jūn qū yáng zhōu shì bù shù rì kě pò

不如偏旅缀之,全军趋扬州,势不数日可破。

zhī dù shǐ xuē kè gòu yuē chāo suī jù xiǎn rán bīng shǎo ruò zhì xiǎo dí bù jī wú yǐ shì wēi

”支度使薛克构曰:“超虽据险,然兵少,若置小敌不击,无以示威;

pī zhòng yǐ shǒu zé zhàn yǒu quē

披众以守,则战有阙。

shě zhī zé hòu yōu bù rú jī zhī

舍之则后忧,不如击之。

ruò kè chāo huái yīn zì zhèn huái yīn pò chu zhū xiàn kāi mén hòu guān jūn yǐ

若克超,淮阴自震,淮阴破,楚诸县开门候官军矣。

yóu shì yǐ qū jiāng dū nì shǒu kě qǔ

由是以趋江都,逆首可取。

xiào yì cóng zhī dēng shān jí jī chāo shā shù bǎi rén báo míng jiě chāo yè zǒu

” 孝逸从之,登山急击超,杀数百人,薄暝解,超夜走。

jìn jī jìng yóu huái yīn pò zhī

进击敬猷淮阴,破之。

jìng yè huí jūn xià ā xī xiào yì yǐn bīng zhí dù jìng yè dà bài suì bá yáng zhōu

敬业回军下阿溪,孝逸引兵直度,敬业大败,遂拔扬州。

yǐ gōng jìn zhèn jūn dà jiàng jūn xǐ fēng wú guó gōng wēi míng léng rán

以功进镇军大将军,徙封吴国公,威名棱然。

wǔ chéng sì děng jì zhī yǐ chán xià qiān shī zhōu cì shǐ

武承嗣等忌之,以谗下迁施州刺史。

yòu shǐ rén téng è yǔ wén shàng wǔ hòu xìn zhī yǐ cháng yǒu gōng dài sǐ liú dān zhōu hōng

又使人腾恶语闻上,武后信之,以尝有功, 贷死,流儋州,薨。

jǐng yún chū zèng jīn zhōu dà dū dū

景云初,赠金州大都督。

xiào tóng zēng sūn guó zhēn

孝同曾孙国贞。

guó zhēn fù guǎng yè wèi jiàn zhōu zhǎng shǐ

国贞父广业,为剑州长史。

guó zhēn gāng gěng yǒu lì cái

国贞刚鲠,有吏才。

qián yuán zhōng yóu cháng ān lìng qiān hé nán yǐn

乾元中,由长安令迁河南尹。

shǐ sī míng kòu dōng dōu li guāng bì bì hé yáng guó zhēn lǜ guān lì xi zǒu shǎn shù yuè zhào wèi jīng zhào yǐn

史思明寇东都,李光弼壁河阳,国贞率官吏西走陕,数月,召为京兆尹。

shàng yuán chū bài jiàn nán jié dù shǐ zhào wèi diàn zhōng jiān yǐ hù bù shàng shū chí jié shuò fāng zhèn xi běi tíng xìng píng chén zhèng jié dù xíng yíng bīng mǎ jí hé zhōng jié dù dū tǒng chǔ zhì shǐ zhì wū jiàng

上元初,拜剑南节度使,召为殿中监,以户部尚书持节朔方、镇西、北庭、兴平、陈郑节度行营兵马及河中节度都统处置使,治于绛。

xún jiā jìn jiàng cí xí qìn děng zhōu guān chá chǔ zhì shǐ

寻加晋、绛、慈、隰、沁等州观察处置使。

jì zhì liáng fá ér suǒ chǔ chén fǔ mín pín bù rěn jù liǎn shàng shū yǐ wén

既至,粮乏,而所储陈腐,民贫不忍遽敛,上书以闻。

ér jūn zhōng yán guàn bàng tū jiàng wáng zhèn chéng zhòng yuàn dài yuē jù běn chā yǐ dài yì shì

而军中讠雚谤,突将王振乘众怨绐曰:“具畚锸以待役事。

zhòng jiē nù yè shāo yá mén

”众皆怒,夜烧牙门。

zuǒ yòu bēn gào qǐng bì zhī guó zhēn yuē wú bèi mìng wèi jiāng qí kě qì chéng hu

左右奔告, 请避之,国贞曰:“吾被命为将,其可弃城乎?

gù qǐng nǎi táo yù zhōng

”固请,乃逃狱中。

zhèn yǐn zhòng jié qǔ zhī zhì shí qí qián yuē shí shì ér yì qí lì kě hu

振引众劫取之, 置食其前曰:“食是而役其力,可乎?

guó zhēn yuē yǔ ěr děng fāng tǎo zéi hé shì yì wèi

”国贞曰:“与尔等方讨贼,何事役为?

zhèng yuán chǔ shí fǔ jiǎn yǐ qǐng zhū cháo wú hé suǒ fù

正缘储食腐俭,已请诸朝,吾何所负?

zhòng fú qí yán qiě yǐn qù

”众服其言,且引去。

zhèn yuē dū tǒng bù sǐ wú cáo dài yǐ

振曰:“都统不死,吾曹殆矣!

suì hài zhī bìng shā qí èr zi jí sān dà jiàng

”遂害之,并杀其二子及三大将。

yǒu zhào yǐ guō zi yí dài zhī

有诏以郭子仪代之。

guó zhēn qīng bái shàn yòng fǎ shì chēng bàn lì rán jùn wū cāo xià gù qí zhòng sī de zi yí ér zhèn yīn sì qí è

国贞清白善用法,世称办吏,然峻于操下,故其众思得子仪,而振因肆其恶。

jí zi yí zhì zhèn zì wèi qiě jiàn dé zi yí nù yuē rǔ lín zéi jìng ér hài zhǔ jiàng zéi ruò chéng xū shì wú jiàng yǐ yòu yù wèi gōng hu

及子仪至,振自谓且见德,子仪怒曰:“汝临贼境而害主将, 贼若乘虚,是无绛矣,又欲为功乎?

jí zhǎn yǐ xùn

”即斩以徇。

zhào zèng guó zhēn yáng zhōu dà dū dū

诏赠国贞扬州大都督。

zi qí zì yǒu chuán

子锜,自有传。

xiào jié zēng sūn gǎo shǎo gū shì mǔ xiào

孝节曾孙暠,少孤,事母孝。

shǐ wèi zhī jiāng chéng jīng zhōu zhǎng shǐ zhāng jiǎn zhī yuē dì zōng qiān lǐ jū wú de qí rén

始为枝江丞,荆州长史张柬之曰:“帝宗千里驹, 吾得其人!

lèi zhuó wèi wèi shǎo qīng

”累擢卫尉少卿。

jū mǔ sāng chái jí qì chú jiā rén wèi cháng jiàn yán xiào

居母丧,柴瘠,讫除,家人未尝见言笑。

yǔ xiōng shēng dì yūn xiāng yǒu

与兄升、弟晕相友。

kāi yuán chū wèi rǔ zhōu cì shǐ zhèng yán jiǎn yǒu zhì chēng

开元初,为汝州刺史,政严简,有治称。

kūn dì yáo dōng dōu hou zhī zhé léi fú wǎng zhōu rén wú zhī zhě qí qīng shèn jǔ rú cǐ

昆弟繇东都候之,辄羸服往,州人无知者,其清慎举如此。

sì qiān zhì huáng mén shì láng jiǎn jiào tài yuán yǐ běi zhū jūn jié dù shǐ

四迁至黄门侍郎,检校太原以北诸军节度使。

tài yuán sú wèi fú tú fǎ zhě sǐ bù zàng yǐ shī qì jiāo sì niǎo shòu hào qí de yuē huáng kēng

太原俗为浮屠法者,死不葬,以尸弃郊饲鸟兽,号其地曰“黄坑”。

yǒu gǒu shù bǎi tóu xí shí zì pō wéi rén huàn lì bù gǎn jìn

有狗数百头,习食胔,颇为人患,吏不敢禁。

gǎo zhì qiǎn bǔ qún gǒu shā zhī shēn lì jìn tiáo yuē bù zài fàn suì gé qí fēng

暠至,遣捕群狗杀之,申厉禁条,约不再犯,遂革其风。

èr shí yī nián yǐ gōng bù shàng shū chí jié shǐ tǔ bō jì hái jīn chéng gōng zhǔ qǐng míng jiāng chǎng biǎo shí chì lǐng shàng méng suì jiān dìng

二十一年,以工部尚书持节使吐蕃,既还,金城公主请明疆场,表石赤岭上,盟遂坚定。

hái yǐ fèng shǐ yǒu zhǐ zài qiān lì bù

还,以奉使有指,再迁吏部。

gǎo měi fēng yí yǐ zhuāng zhòng chēng dāng shí yǒu zǎi xiàng wàng

暠,美风仪,以庄重称,当时有宰相望。

lèi wèi tài zǐ shǎo fù wǔ dū xiàn bó

累为太子少傅、武都县伯。

zú zèng yì zhōu dà dū dū

卒,赠益州大都督。

yūn zhì tài pú shǎo qīng

晕至太仆少卿。

yūn zi jìn yì zhī míng hǎo cóng dāng shì xián shì yóu zhōu rén zhī jí lèi zhuó jǐ shì zhōng

晕子进亦知名,好从当世贤士游,赒人之急,累擢给事中。

zhì dé chū cóng guǎng píng wáng dōng zhēng yǐ gōng bù shì láng shǔ yōng wáng yuán shuài fǔ xíng jūn sī mǎ wèi huí hé biān zhī jǐ sǐ

至德初,从广平王东征,以工部侍郎署雍王元帅府行军司马,为回纥鞭之几死。

qiān bīng bù

迁兵部。

zú zèng lǐ bù shàng shū

卒,赠礼部尚书。

xiào jié sì shì sūn shuō zì yán fu

孝节四世孙说,字岩甫。

fù yù jí tiān bǎo shí wéi yù shǐ zhōng chéng dōng jī cǎi fǎng shǐ

父遇及,天宝时为御史中丞、东畿采访使。

shuō yǐ yìn bǔ lǜ fǔ bīng cáo cān jūn

说以荫补率府兵曹参军。

mǎ suì jié dù tài yuán pì shǔ shǎo yǐn qiān fén zhōu cì shǐ

马燧节度太原,辟署少尹,迁汾州刺史。

li zì liáng dài suì fù zòu wèi shǎo yǐn

李自良代燧,复奏为少尹。

dà jiàng zhāng yáo de shì xīn cháng qǐng gào wèi xǔ ér zì liáng zú shuō yǔ jiān jūn wáng dìng yuǎn mì qí sàng qián gěi yáo gào yǐ máo zhāo yáng dài zhī rán hòu gào sàng

大将张瑶得士心,尝请告未许,而自良卒,说与监军王定远秘其丧,前给瑶告,以毛朝阳代之,然后告丧。

zhào yǐ tōng wáng wèi jié dù dà shǐ shòu shuō xíng jūn sī mǎ jié dù liú hòu

诏以通王为节度大使,授说行军司马、节度留后。

dìng yuǎn zì yǐ yǒu láo wū shuō pō hèng zì qǐng bié cì yìn jiān jūn yǒu yìn zì dìng yuǎn shǐ

定远自以有劳于说,颇横恣,请别赐印,监军有印自定远始。

wū shì shàn bǔ lì yì zhì zhū jiāng

于是擅补吏,易置诸将。

péng lìng yīn zhě yǐ jiǔ láo bù fú dìng yuǎn nù shā zhī mái mǎ shǐ zhōng qí jiā qǐng shī bù xǔ jǔ jūn yuàn

彭令茵者,以久劳不服,定远怒,杀之,埋马矢中,其家请尸,不许,举军怨。

shuō shàng qí shì dé zōng yǐ fèng tiān hù cóng gōng shù sǐ miǎn guān

说上其事,德宗以奉天扈从功,恕死免官。

zhào wèi zhì dìng yuǎn móu cì shuō shuō zǒu ér miǎn

诏未至,定远谋刺说,说走而免。

dìng yuǎn zhào zhū jiāng chū sì zhōng zhào shū dài yuē zhào yǐ li jǐng lüè zhī liú hòu zhào shuō hái

定远召诸将,出笥中诏书绐曰:“诏以李景略知留后,召说还。

gōng děng jiē yǒu chú

公等皆有除。

zhū jiāng yù bài dà jiàng mǎ liáng fǔ hū yuē wàng yán yě bù kě shòu

”诸将欲拜,大将马良辅呼曰:“妄言也,不可受!

dìng yuǎn jù zǒu qián yáng lóu zhào huī xià jiē bù zhì zì tóu xià sǐ

”定远惧,走干阳楼,召麾下皆不至,自投下死。

shuō jǐn zhǎn tóng móu zhě nǎi ān

说尽斩同谋者,乃安。

zhuó shuō jiǎn jiào lǐ bù shàng shū jié dù shǐ

擢说检校礼部尚书、节度使。

lèi fēng lǒng xī xiàn nán

累封陇西县男。

shuō jīng wū zhí zhù tiān chéng jūn biān bèi jī wán

说精于职,筑天成军,边备积完。

wǎn bèi jí bù néng shì jūn jǐ luàn

晚被疾,不能事,军几乱。

zú zèng shàng shū yòu pū shè

卒,赠尚书右仆射。

qí wù zì dào yòng

齐物字道用。

tiān bǎo chū zhuó lèi shǎn zhōu cì shǐ

天宝初,擢累陕州刺史。

kāi dǐ zhù tōng cáo lù fā zhòng shí xià de gǔ tiě jǐ ruò huá rán míng yuē píng lù

开砥柱,通漕路,发重石,下得古铁戟若铧然,铭曰“平陆”。

shàng zhī zhào yīn yǐ míng xiàn

上之,诏因以名县。

qiān hé nán yǐn zuò yǔ lǐ kuò zhī shàn biǎn jìng líng tài shǒu hái hái jīng zhào yǐn tài zǐ tài fù jiān zōng zhèng qīng

迁河南尹,坐与李适之善,贬竟陵太守,还,还京兆尹,太子太傅,兼宗正卿。

zú zèng tài zǐ tài shī

卒,赠太子太师。

xìng kē chá shǎo ēn xǐ fā rén sī rán jié lián zì xǐ lì wú gǎn qī zhě

性苛察少恩,喜发人私,然洁廉自喜,吏无敢欺者。

fèn shǎn wèi péi miǎn xiè ér shé kuì zhī jí miǎn dāng guó chú qí wù tài zǐ bīn kè shì shàn miǎn néng sǔn yuàn yún

忿陕尉裴冕,械而折愧之,及冕当国,除齐物太子宾客,世善冕能损怨云。

zi fù

子复。

fù zì chū yáng yǐ yìn shì lèi wèi jiāng líng sī lù cān jūn

复字初阳,以荫仕,累为江陵司录参军。

wèi bó yù cái zhī biǎo jiāng líng lìng

卫伯玉才之,表江陵令。

qiān shǎo yǐn lì ráo sū èr zhōu cì shǐ

迁少尹,厉饶、苏二州刺史。

li xī liè pàn jīng nán jié dù shǐ zhāng bó yí shù wèi zéi jiǒng cháo tíng yǐ fù zài jiāng líng de shì xīn jí mǔ sāng duó wèi shǎo yǐn chōng xíng jūn sī mǎ zuǒ bó yí

李希烈叛,荆南节度使张伯仪数为贼窘,朝廷以复在江陵得士心, 即母丧夺为少尹,充行军司马,佐伯仪。

huì bó yí ba gǎi róng zhōu cì shǐ jiān běn guǎn zhāo tǎo shǐ

会伯仪罢,改容州刺史,兼本管招讨使。

xiān shì xi yuán luàn lì huò fǎn zhě méi wèi nú bì zhǎng yì zhī

先是,西原乱,吏获反者没为奴婢,长役之。

fù zhì shǐ fǎng qīn qi yī jiē yuán zòng

复至,使访亲戚,一皆原纵。

zài róng sān nián rén yǐ lài ān

在容三年,人以赖安。

zhuǎn lǐng nán jié dù shǐ shí ān nán jīng lüè shǐ gāo zhèng píng zhāng yīng jì zú qí zuǒ li yuán dù hú huái yì děng yīn zǔ bīng xié zhōu xiàn sì wèi jiān zāng

转岭南节度使,时安南经略使高正平、张应继卒,其佐李元度、胡怀义等因阻兵胁州县,肆为奸赃。

fù zhì yòu huái yì zhàng sǐ liú yuán dù nán yì sù rán

复至,诱怀义杖死,流元度,南裔肃然。

jiào mín zuò táo wǎ juān yù mán liáo shōu qióng zhōu zhì dōu dū fǔ yǐ suí dìng qí rén

教民作陶瓦,镌谕蛮獠,收琼州,置都督府,以绥定其人。

zhào bài zōng zhèng qīng

召拜宗正卿。

lì huá zhōu cì shǐ

历华州刺史。

zhēn yuán shí nián zhèng huá jié dù shǐ li róng zú jūn luàn yǐ fù jiǎn xiào bīng bù shàng shū dài róng jié dù

贞元十年郑滑节度使李融卒,军乱,以复检校兵部尚书代融节度。

fù xià lìng kěn yíng tián yǐ bǐng qí jūn ér fù bù jí mín zhòng yuè

复下令垦营田以禀其军,而赋不及民,众悦。

jiā jiǎn jiào shàng shū yòu pú yè

加检校尚书右仆射。

zú nián wǔ shí jiǔ zèng sī kōng shì yuē zhāo

卒,年五十九,赠司空,谥曰昭。

fù gèng fāng zhèn suǒ zài chēng zhì rán pō shì cái wèi shì suǒ jī

复更方镇,所在称治,然颇嗜财,为世所讥。

cóng fù ruò shuǐ wèi zuǒ jīn wú dà jiàng jūn jiān tōng shì shè rén róng mào guī wěi zài cháo sān shí nián duō shí jiù yí měi xuān láo yī zàn jìn zhǐ xián huá yǒu kě guān zhě

从父若水,为左金吾大将军,兼通事舍人,容貌瑰伟,在朝三十年,多识旧仪, 每宣劳揖赞,进止闲华,有可观者。

xiāng yì gōng wáng shén fú zì shén fú shǎo gū shì xiōng jǐn

襄邑恭王神符字神符,少孤,事兄谨。

gāo zǔ bīng xìng shén fú liú cháng ān wèi wèi wén shēng suǒ qiú

高祖兵兴,神符留长安,为卫文升所囚。

jīng shī píng fēng ān jí jùn gōng

京师平,封安吉郡公。

dì shòu shàn lì wáng

帝受禅,例王。

qiān bìng zhōu zǒng guǎn

迁并州总管。

xié lì kè hán dào biān shén fú yǔ zhàn fén dōng zhǎn jí wǔ bǎi huò mǎ èr qiān

颉利可汗盗边,神符与战汾东,斩级五百,获马二千。

yòu zhàn shā hé huò yǐ lì dá guān de kè hán suǒ chéng mǎ jí kǎi

又战沙河,获乙利达官, 得可汗所乘马及铠。

zhào wèi tài fǔ qīng

召为太府卿。

qiān yáng zhōu dà dū dū zì dān yáng dù jiāng zhì duò jiāng dū gù jùn yáng rén lì zhī

迁扬州大都督,自丹杨度江,治隋江都故郡,扬人利之。

rán shǎo wēi yán bù wéi xià suǒ wèi

然少威严,不为下所畏。

lèi zhuó zōng zhèng qīng yǐ zú bù liáng gǎi guāng lù dài fu guī dì yuè gěi yáng jiǔ

累擢宗正卿,以足不良改光禄大夫,归第,月给羊酒。

tài zōng jiù dì wèi wèn yòu lìng chéng xiǎo yú rù zǐ wēi diàn sān wèi xié yú yǐ shēng

太宗就第尉问,又令乘小舆入紫微殿,三卫挟舆以升。

qiān kāi fǔ yí tóng sān sī

迁开府仪同三司。

yǒng huī èr nián hōng nián qī shí sān zèng sī kōng jīng zhōu dū du péi zàng xiàn líng

永徽二年薨,年七十三,赠司空、荆州都督,陪葬献陵。

zi qī rén bìng jué jùn wáng lì jiàng gōng

子七人,并爵郡王,例降公。

wéi dé mào wén jiǎn zhī míng

惟德懋、文暕知名。

dé mào guān shào fǔ jiān lín chuān jùn gōng

德懋,官少府监、临川郡公。

wǔ shì sūn cóng huì

五世孙从晦。

wén jiǎn yōu zhōu dū du wèi guó gōng

文暕,幽州都督、魏国公。

chuí gǒng zhōng zuò lèi biǎn téng zhōu bié jià zhū

垂拱中,坐累贬藤州别驾,诛。

zi tǐng jié jié xí fēng

子挺、捷, 捷袭封。

tǐng zēng sūn chéng jié zēng sūn shí bié zhuàn

挺曾孙程,捷曾孙石,别传。

cóng huì zǔ mó shì zhì dé zhōng wèi yī shì lìng

从晦祖模,仕至德中为猗氏令。

shǐ sī míng xiàn luò yáng zéi shuài lüè zhū xiàn mó lǜ zhòng jù píng zhī

史思明陷洛阳,贼帅掠诸县,模率众拒平之。

shāo qiān qián zhōng guān chá shǐ

稍迁黔中观察使。

zhōng tài zǐ bīn kè zèng tài zǐ tài bǎo shì yuē jìng

终太子宾客,赠太子太保,谥曰敬。

cóng huì bǎo lì chū jí jìn shì dì zhuó lèi tài cháng bó shì

从晦宝历初及进士第,擢累太常博士。

gān lù zhī huò yù shǐ zhōng chéng li xiào běn bèi zhū cóng huì yǐ zú kūn dì biǎn láng zhōu sī hù cān jūn

甘露之祸,御史中丞李孝本被诛,从晦以族昆弟贬郎州司户参军。

gǎi chán wáng fǔ zī yì fēn sī dōng dōu

改澶王府谘议,分司东都。

jì zhě zhòng fā qián zuò xià qiān bó zhōu sī mǎ

忌者重发前坐,下迁亳州司马。

jiǔ nǎi zhuǎn lì bù lǎng zhōng jiān shì yù shǐ zhī zá shì

久乃转吏部朗中,兼侍御史,知杂事。

chū wèi cháng zhōu cì shǐ zhèn hǎi jūn jié dù shǐ

出为常州刺史,镇海军节度使。

li zuó biǎo qí zhèng cì jīn zǐ

李琢表其政,赐金紫。

lì jīng zhào yǐn gōng bù shì láng shān nán xī dào jié dù shǐ

历京兆尹、工部侍郎、山南西道节度使。

yòu yǐ zuì jiù jìn yín qīng guāng lù dài fu

又以最就进银青光禄大夫。

zú nián liù shí sān zèng lì bù shàng shū

卒,年六十三,赠吏部尚书。

cóng huì zī zhì wěi àn suǒ zhì yǐ fēng lì wén

从晦姿质伟岸,所至以风力闻。

shǎo yǔ cuī guī cóng li jǐng ràng péi xiū shàn

少与崔龟从、李景让、裴休善。

jiǎng mù hòu jìn míng zhī rén yáng shōu fāng bù yī jìn yè cóng huì yī jiàn rú yǎ shí jí dài yǐ gōng fǔ hòu guǒ zǎi xiàng

奖目后进,名知人,杨收方布衣,进谒,从晦一见如雅识,即待以公辅,后果宰相。

shì zǔ sì zǐ zhǎng yuē chéng cì chén cì hóng cì gāo zǔ shén yáo huáng dì

世祖四子:长曰澄,次湛,次洪,次高祖神尧皇帝。

liáng wáng chéng zǎo hōng wú sì

梁王澄,蚤薨,无嗣。

wǔ dé chū yǔ èr wáng tóng zhuī fēng

武德初,与二王同追封。

shǔ wáng chén shēng zǐ bó yì fèng cí

蜀王湛,生子博义、奉慈。

lǒng xī gōng wáng bó yì wǔ dé chū yǔ fèng cí lì wáng

陇西恭王博义,武德初,与奉慈例王。

gāo zōng shí zhuó lèi lǐ bù shàng shū tè jìn

高宗时,擢累礼部尚书,特进。

jiāo chǐ bù xún fǎ dù jì qiè shù bǎi yè luó wán gān liáng ròu fàng wū shēng yuè yǐ zì yú

骄侈不循法度,伎妾数百,曳罗纨,甘粱肉,放于声乐以自娱。

qí dì fèng cí yì huāng zòng jiē wèi dì suǒ bǐ

其弟奉慈亦荒纵,皆为帝所鄙。

cháng yuē wú chóu rén yǒu shàn qiě yòng zhī kuàng qīn qī hu

尝曰:“吾仇人有善且用之,况亲戚乎?

wáng děng nì xiǎo rén zhuān wèi bù guǐ xiān wáng fén diǎn bù wén xué hé yǐ wéi shàn zāi

王等昵小人,专为不轨,先王坟典不闻学,何以为善哉?

gè cì shì shū juàn èr bǎi shū yǐ kuì qiē zhī rán bù zì kè yě

”各赐市书绢二百疋,以愧切之,然不自克也。

hōng zèng kāi fǔ yí tóng sān sī jīng zhōu dū du

薨,赠开府仪同三司、荆州都督。

bó hǎi jìng wáng fèng cí xiǎn qìng shí wèi yuán zhōu dū du hōng

渤海敬王奉慈,显庆时,为原州都督,薨。

qī shì sūn kān

七世孙戡。

kān zì dìng chén yòu gū

戡字定臣,幼孤。

nián shí suì suǒ jí hào xué dà hán duó xīn zì zhì

年十岁所即好学,大寒,掇薪自炙。

yè wú rán gāo mò niàn suǒ jì

夜无然膏,默念所记。

nián sān shí míng liù jīng jǔ jìn shì jiù lǐ bù shì lì chàng míng nǎi rù kān chǐ zhī

年三十,明《六经》,举进士,就礼部试,吏唱名乃入,戡耻之。

míng rì jìng fǎn jiāng dōng yǐn yáng xiàn lǐ

明日,径返江东, 隐阳羡里。

yáng xiàn mín yǒu dòu zhēng bù jué bù zhī guān ér yì kān yǐ biàn

阳羡民有斗争不决,不之官而诣戡以辨。

fán lùn zhù shù bǎi piān

凡论著数百篇。

cháng è yuán hé yǒu yuán bái shī duō xiān yàn bù chěng ér shì jìng zhòng zhī

常恶元和有元、 白诗,多纤艳不逞,而世竞重之。

nǎi jí shī rén zhī lèi fu gǔ zhě duàn wèi táng shī yǐ jī zhèng qí shī yún

乃集诗人之类夫古者,断为唐诗,以讥正其失云。

píng lú jié dù shǐ wáng yàn wēi biǎo wèi xún guān fǔ qiān hái luò yáng zú

平卢节度使王彦威表为巡官,府迁,还洛阳,卒。

zàn yuē jǐng yuán zǐ sūn dāng cǎo mèi zhī chū chéng yùn ér fèn fāng gāo zǔ rǎng chú sì fāng suǒ yǐ xuān lì jiē xiǎn xiǎn wèi shì háo yīng

赞曰:景、元子孙,当草昧之初,乘运而奋,方高祖攘除四方,所以宣力,皆显显为世豪英。

zhì hé jiān zhī gōng jiāng xià zhī lüè kě wèi zōng shì biāo dì zhě yě

至河间之功,江夏之略,可谓宗室标的者也。

shǐ táng xìng shū shǔ bì wáng zhì tài zōng shāo shāo jiàng fēng

始,唐兴,疏属毕王,至太宗,稍稍降封。

shí tiān xià yǐ dìng dì yǔ míng chén xiāo yǔ děng kuì rán jiǎng fēng jiàn shì yù yǔ sān dài bǐ lóng ér wèi zhēng lǐ bǎi yào jiē wèi bù rán

时天下已定,帝与名臣萧瑀等喟然讲封建事,欲与三代比隆,而魏征、李百药皆谓不然。

zhēng yì yǐ táng chéng dà luàn mín rén diāo sàng shǐ fù shēng yè jù qǐ ér guā fēn zhī gù yǒu wǔ bù kě zhī shuō

征意以唐承大乱,民人雕丧, 始复生业,遽起而瓜分之,故有五不可之说。

bǎi yào chēng dì wáng zì yǒu mìng lì zuò zhī duǎn cháng bù yuán fēng jiàn

百药称帝王自有命,历祚之短长不缘封建。

yòu jǔ chūn qiū èr bǎi sì shí èr nián zhī huò jí wū āi píng huán líng ér dǐ cáo yuán shǒu lù shì héng zhī yán yǐ wéi miù yōu

又举春秋二百四十二年之祸,亟于哀、平、桓、灵,而诋曹元首、陆士衡之言以为缪悠。

ér yán shī gǔ dú yì jiàn zhū hóu dāng shǎo qí lì yǔ zhōu xiàn zá zhì yǐ xiāng wéi chí

而颜师古独议建诸侯,当少其力,与州县杂治,以相维持。

rán tiān zǐ yóu shì ba bù fù yì

然天子由是罢不复议。

zhì míng rú liú zhì mù wǔ shì zhī huò zé jiàn lùn yǐ wéi shè jué wú tǔ shǔ guān bù zhí fēi gǔ zhī dào gù quán yí wài jiā zōng miào jué ér gèng cún

至名儒刘秩目武氏之祸,则建论以为设爵无土,署官不职,非古之道,故权移外家,宗庙绝而更存。

cún zhī zhī lǐ zài qǔ shùn ér nán nì

存之之理,在取顺而难逆;

jué zhī zhī yuán zài dān ruò ér wú suǒ dàn

绝之之原,在单弱而无所惮。

zhì wèi jùn xiàn kě yǐ xiǎo níng bù kě yǐ jiǔ ān

至谓郡县可以小宁,不可以久安。

dà dǐ yǔ cáo lù xiāng shàng xià

大抵与曹、陆相上下。

ér dù yòu liǔ zōng yuán shēn tàn qí běn jù gǔ yàn jīn ér fǎn fù yān

而杜佑、柳宗元深探其本, 据古验今,而反复焉。

yòu zhī yán yuē fu wéi rén zhì jūn yù qí fán xi zé zài jùn xiàn rán ér zhǔ zuò cháng cù

佑之言曰:“夫为人置君,欲其蕃息则在郡县,然而主胙常促;

wèi jūn zhì rén bù bìng qí guǎ zé zài jiàn guó rán ér zhǔ zuò cháng yǒng

为君置人,不病其寡则在建国,然而主胙常永。

gù yuē jiàn guó lì yī zōng liè jùn lì bǎi xìng

故曰,建国利一宗,列郡利百姓。

qiě lì fǎ wèi yǒu bù bì zhě shèng rén zài dù qí huàn zhī cháng duǎn ér wèi zhī

且立法未有不敝者,圣人在度其患之长短而为之。

jiàn guó zhī zhì chū ruò pán shí rán bì zé dǐng zhì lì zhēng ling chi ér hòu yǐ gù wéi huàn yě zhǎng

建国之制,初若磐石,然敝则鼎峙力争,陵迟而后已,故为患也长。

liè jùn zhī zhì shǐ tiān xià yī guǐ bì zé shì bēng jù kuì rán ér kān dìng zhě yì wèi gōng gù qí wéi huàn yě duǎn

列郡之制,始天下一轨,敝则世崩俱溃,然而戡定者易为功, 故其为患也短。

yòu wèi sān wáng yǐ lái wèi jiàn jùn xiàn zhī lì fēi bù wèi yě hòu shì zhū rú yīn nì gǔ qiáng wèi zhī shuō fēi yě

”又谓:“三王以来,未见郡县之利,非不为也,后世诸儒因泥古强为之说,非也。

zōng yuán yuē fēng jiàn fēi shèng rén yì rán ér lì yáo shùn sān wáng mò néng qù zhī fēi bù yù qù zhī shì bù kě yě

宗元曰:“封建非圣人意,然而历尧、舜、三王莫能去之,非不欲去之,势不可也。

qín pò liù guó liè dōu huì zhì shǒu zǎi jù tiān xià zhī tú shè zhì sì hǎi cǐ qí de yě

秦破六国,列都会,置守宰,据天下之图,摄制四海,此其得也。

èr shì ér wáng yǒu yóu yǐ

二世而亡, 有由矣。

bào wēi xíng jié rén lì tiān xià xiāng hé jié lìng shā shǒu huán shì ér bìng qǐ shí zé yǒu pàn mín wú pàn lì

暴威刑,竭人力,天下相合,劫令杀守,圜视而并起,时则有叛民,无叛吏。

hàn jiáo qín wang pōu hǎi nèi lì zōng zǐ gōng chén shù shí nián jiān bèn mìng fú shāng bù gěi shí zé yǒu pàn guó wú pàn jùn

汉矫秦枉,剖海内,立宗子功臣,数十年间奔命扶伤不给,时则有叛国,无叛郡。

táng xìng zhì zhōu xiàn ér jié xiá shí qǐ shī bù zài zhōu ér zài wū bīng shí zé yǒu pàn jiāng wú pàn zhōu

唐兴,制州县,而桀黠时起,失不在州而在于兵,时则有叛将,无叛州。

yǐ wèi jiáo ér gé zhī chuí èr bǎi nián bù zài zhū hóu míng yǐ

”以为“矫而革之,垂二百年,不在诸侯明矣”。

yòu yán tāng zhī xìng zhū hóu guī zhě sān qiān zī yǐ shèng xià

又言“汤之兴,诸侯归者三千,资以胜夏;

wǔ wáng zhī xìng huì zhě bā bǎi zī yǐ miè shāng

武王之兴,会者八百,资以灭商。

xùn zhī wèi ān gù réng yǐ wéi sú shì tāng wǔ zhī bù dé yǐ yě

徇之为安,故仍以为俗,是汤、武之不得已也。

bù dé yǐ fēi gōng zhī dà yě sī qí lì wū jǐ yě

不得已,非公之大也,私其力于己也。

qín gé zhī zhě qí wèi zhì gōng zhī dà zhě yě

秦革之者,其为制,公之大者也;

qí qíng sī yě

其情,私也。

rán ér gōng tiān xià zhī duān zì qín shǐ yún

然而公天下之端自秦始”云。

guān zhū rú zhī yán chéng rán

观诸儒之言,诚然。

rán jiàn hòu zhì shǒu rú zhì wén dì jiù yì bù kě yī gài zé yě

然建侯置守,如质文递救,亦不可一概责也。

jiù tǔ bēng zhī nán mò rú jiàn zhū hóu

救土崩之难, 莫如建诸侯;

xuē wěi dà zhī shì mò rú zhì shǒu zǎi

削尾大之势,莫如置守宰。

táng yǒu zhèn shuài gǔ zhū hóu bǐ yě

唐有镇帅,古诸侯比也。

gù wáng zhě shì suǒ jiù wèi zhī wù jí wū bì zé shàn yǐ

故王者视所救为之,勿及于敝则善矣。

ruò nǎi bǎi yào tuī tiān mìng yòu yán jùn xiàn lì bǎi xìng ér zhǔ zuò cù nǎi yì lùn yě

若乃百药推天命、佑言郡县利百姓而主胙促,乃臆论也。

✦ You read 列传·卷三

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.