新唐书 · 刘羲叟 · Chapter 90 of 225

列传·卷十五

PinyinModern Translation
Size

èr liú yīn xǔ chéng chái rén qiū

二刘殷许程柴任丘

liú hóng jī yōng zhōu chí yáng rén

刘弘基,雍州池阳人。

shǎo yǐ yìn bǔ duò yòu xūn shì

少以荫补隋右勋侍。

dà yè mò cóng zhēng liáo zī fá xíng jí fén yīn dù hòu qī qiě zhū suì yǔ qí shǔ zhuī niú fàn fǎ fěng lì bǔ xì

大业末,从征辽,赀乏,行及汾阴, 度后期且诛,遂与其属椎牛犯法,讽吏捕系。

suì yú yǐ shú lùn yīn wáng mìng dào mǎ zì jǐ

岁余,以赎论,因亡命,盗马自给。

zhì tài yuán yīn shì gāo zǔ

至太原,阴事高祖。

yòu chá tài zōng zī dù fēi cháng yì zì tuō

又察太宗资度非常,益自托。

yóu shì méng qīn lǐ chū rù lián qí jiān zhì wò nèi

由是蒙亲礼,出入连骑,间至卧内。

bīng jiāng jǔ hóng jī mù shì dé èr qiān rén

兵将举,弘基募士,得二千人。

wáng wēi děng gěng dà shì hóng jī yǔ zhǎng sūn shùn dé fú gē hòu huī zuǒ yòu zhí zhī

王威等鲠大事,弘基与长孙顺德伏合后,麾左右执之。

cóng gōng xià xī hé sòng lǎo shēng bài qì mǎ tóu qiàn hóng jī zhǎn qí shǒu bài yòu guāng lù dài fu

从攻下西河,宋老生败,弃马投堑,弘基斩其首,拜右光禄大夫。

shī zhì pú yǐn bīng xiān jì hé xià féng yì

师至蒲, 引兵先济河,下冯翊。

wèi wèi běi dào dà shǐ mìng yīn kāi shān fù zhī

为渭北道大使,命殷开山副之。

xi xùn fú fēng zhòng zhì liù wàn nán dù wèi cì zhǎng ān gù chéng zhèn duì jīn guāng mén

西徇扶风,众至六万,南度渭,次长安故城,振队金光门。

duò jiāng wèi wén shēng lái jù hóng jī nì jī qín jiá shì qiān yú mǎ shù bǎi

隋将卫文升来拒,弘基逆击,擒甲士千余,马数百。

shí zhū jūn shàng wèi zhì hóng jī zuì xiān shèng

时诸军尚未至,弘基最先胜。

gāo zǔ yuè cì mǎ èr shí pǐ

高祖悦,赐马二十匹。

jīng shī píng gōng dì yī shòu yòu xiāo wèi dà jiāng jūn

京师平,功第一,授右骁卫大将军。

tǎo xuē jǔ zhàn qiǎn shuǐ yuán bā zǒng guǎn jūn jiē méi wéi hóng jī yī jūn zhàn lì shǐ jǐn wèi zéi jū

讨薛举,战浅水原,八总管军皆没,唯弘基一军战力,矢尽,为贼拘。

dì yǐ lín nán bù qū yōu hù qí jiā

帝以临难不屈,优护其家。

rén gǎo píng nǎi kè guī guān zhī rú chū

仁杲平,乃克归,官之如初。

liú wǔ zhōu fàn tài yuán hóng jī tún píng yáng fù xiàn zéi

刘武周犯太原,弘基屯平阳,复陷贼。

é zì bá guī shòu zuǒ yī zǒng guǎn

俄自拔归,授左一总管。

cóng qín wáng zhūn bǎi bì yǐ jìng zú èr qiān yáo xí zhōu qū xī hé niè zéi guī lù

从秦王屯柏壁,以劲卒二千繇隰州趋西河,蹑贼归路。

zéi ruì shén hóng jī jiān bì chǔ yǒng

贼锐甚,弘基坚壁储勇。

jí sòng jīn gāng dùn zǒu lǜ qí wěi zhī jiè xiū yǔ wáng hé jī dà pò zhī

及宋金刚遁走,率骑尾之介休,与王合击,大破之。

lèi fēng rèn guó gōng

累封任国公。

cóng jī liú hēi tà hái chú jǐng yuè jiāng jūn

从击刘黑闼,还,除井钺将军。

huì tū jué huàn biān dū bù qí wàn rén bèi sāi zì bīn běi dōng jù zǐ wǔ lǐng xi dǐ lín jīng zhù zhàng zhē lǔ

会突厥患边,督步骑万人备塞,自豳北东拒子午岭,西抵临泾,筑障遮虏。

zhēn guàn chū li xiào cháng děng móu fǎn zuò yǔ jiāo chú míng wèi mín

贞观初,李孝常等谋反,坐与交,除名为民。

suì yú qǐ wèi yì zhōu cì shǐ fù fēng jué

岁余,起为易州刺史,复封爵。

zhào shòu wèi wèi qīng gǎi fēng kuí guó

召授卫尉卿,改封夔国。

yǐ lǎo qǐ hái wèi fǔ guó dà jiàng jūn cháo shuò wàng lù cì tóng zhí shì

以老乞骸,为辅国大将军,朝朔望,禄赐同职事。

tài zōng zhēng liáo zhào wèi qián jūn dà zǒng guǎn zhàn zhu bi shān yǒu gōng lèi jiā fēng hù zhì qiān yī bǎi

太宗征辽,召为前军大总管,战驻跸山,有功,累加封户至千一百。

zú zèng kāi fǔ yí tóng sān sī bīng zhōu dū du péi zàng zhāo líng shì yuē xiāng

卒,赠开府仪同三司, 并州都督,陪葬昭陵,谥曰襄。

shǐ hóng jī bìng gěi zhū zǐ nú bì gè shí wǔ rén tián wǔ qǐng wèi suǒ qīn yuē shǐ xián gù bù jiè duō cái

始,弘基病,给诸子奴婢各十五人,田五顷,谓所亲曰:“使贤,固不藉多财;

jí bù xián shǒu cǐ kě yǐ tuō jī dòng

即不贤,守此可以脱饥冻。

yú xī sàn zhī qīn dǎng

”余悉散之亲党。

zi rén shí xí fēng

子仁实,袭封。

yīn kāi shān míng jiào yǐ zì xíng shì jū jiāng nán

殷开山,名峤,以字行,世居江南。

zǔ bù hài shì chén wèi sī nóng qīng

祖不害,仕陈为司农卿。

chén wáng xǐ jīng zhào wèi hù rén

陈亡,徙京兆, 为鄠人。

kāi shān shè shū gōng wèi chǐ dú wèi duò dà gǔ zhǎng

开山涉书,工为尺牍,为隋大谷长。

gāo zǔ bīng qǐ zhào bǔ dà jiàng jūn yuàn cóng gōng xī hé

高祖兵起,召补大将军掾,从攻西河。

wèi wèi běi dào yuán shuài zhǎng shǐ

为渭北道元帅长史。

shí guān fǔ qún dào ào lì zì zhāng bù xiāng jūn mìng kāi shān zhāo wèi jiē xià

时关辅群盗骜力自张,不相君,命开山招慰,皆下。

yǔ liú hóng jī zhūn gù chéng pò wèi wén shēng zhī bīng cì jué chén jùn gōng qiān chéng xiàng fǔ yuàn

与刘弘基屯故城,破卫文升之兵,赐爵陈郡公,迁丞相府掾。

yǐ lì bù shì láng cóng qín wáng tǎo xuē jǔ

以吏部侍郎从秦王讨薛举。

huì wáng jí shèn wò yíng wěi jūn yú liú wén jìng jiè yuē zéi fāng chì yāo sù zhàn lì

会王疾甚,卧营,委军于刘文静,诫曰:“贼方炽, 邀速战利。

gōng děng wú yǔ zhēng liáng jǐn zhòng xiāo nǎi kě tú

公等毋与争,粮尽众枵,乃可图。

kāi shān ruì lì shì shuō wén jìng yuē wáng shǔ jí yōu gōng fú kè jì gù bù yù zhàn

”开山锐立事,说文静曰:“王属疾, 忧公弗克济,故不欲战。

jīn yi dòu jī zhì dí wú zhuān yǐ zéi yí wáng yě

今宜逗机制敌,无专以贼遗王也。

qǐng lè bīng yǐ bù zhī

请勒兵以怖之。

suì zhàn zhé zhí wèi jǔ suǒ chéng suì dà bài

”遂战折墌,为举所乘,遂大败。

xià lì dāng sǐ zhào dài zhī chú míng wèi mín

下吏当死,诏贷之,除名为民。

qǐng zhī cóng píng rén gǎo fù jué wèi jiān shǎn dōng dào xíng tái bīng bù shàng shū qiān lì bù

顷之,从平仁杲,复爵位,兼陕东道行台兵部尚书,迁吏部。

cóng tǎo wáng shì chōng yǐ gōng jìn jué yún guó gōng

从讨王世充,以功进爵郧国公。

zhēng liú hēi tà dào bìng zú wáng kū zhī tòng zhào zèng shǎn dōng dào dà xíng tái yòu pú yè shì yuē jié

征刘黑闼,道病卒,王哭之恸,诏赠陕东道大行台右仆射,谥曰节。

zhēn guàn shí sì nián yǔ huái ān wáng shén tōng hé jiān wáng xiào gōng mín bù shàng shū liú zhèng huì jù pèi xiǎng gāo zǔ miào tíng

贞观十四年,与淮安王神通、河间王孝恭、民部尚书刘政会俱配飨高祖庙廷。

yǒng huī zhōng jiā zèng sī kōng

永徽中,加赠司空。

liú zhèng huì huá zhōu zuò rén

刘政会,滑州胙人。

duò dà yè zhōng wèi tài yuán yīng yáng fǔ sī mǎ yǐ bīng lì gāo zǔ huī xià

隋大业中,为太原鹰扬府司马,以兵隶高祖麾下。

wáng wēi děng jì èr qín wáng yù xiān shì chú zhī qiǎn zhèng huì wèi jí biàn shū gào qí fǎn

王威等既贰,秦王欲先事除之,遣政会为急变书告其反。

shí mù shì yǐ jí nǎi zhí wēi děng qiú zhī rán hòu jǔ bīng zhèng huì gōng yě

时募士已集,乃执威等囚之,然后举兵,政会功也。

dà jiàng jūn fǔ jiàn wèi hù cáo cān jūn qiān chéng xiàng fǔ yuàn

大将军府建,为户曹参军,迁丞相府掾。

wǔ dé chū shòu wèi wèi shǎo qīng liú shǒu tài yuán diào ji róng zhèng yuǎn jìn huān fú

武德初,授卫尉少卿,留守太原,调辑戎政,远近欢服。

huì liú wǔ zhōu kòu bīng zhōu jìn yáng háo jié jǔ yīng zhī zhèng huì wèi wǔ zhōu suǒ qín měi mì biǎo zéi xíng shì

会刘武周寇并州,晋阳豪杰举应之,政会为武周所擒,每密表贼形势。

jì píng fù guān jué lì guāng lù qīng fēng xíng guó gōng

既平,复官爵,历光禄卿,封邢国公。

zhēn guàn chū zhuǎn hóng zhōu dū dū zú

贞观初,转洪州都督,卒。

tài zōng shǒu zhào zhèng huì xī yù yì jǔ yǒu shū gōng zàng yi yì děng

太宗手诏:“政会昔预义举,有殊功,葬宜异等。

yú shì zèng mín bù shàng shū shì yuē xiāng

”于是赠民部尚书,谥曰襄。

hòu zhuī xǐ yū guó

后追徙渝国。

zi xuán yì xí jué shàng nán píng gōng zhǔ

子玄意袭爵,尚南平公主。

gāo zōng shí wéi rǔ zhōu cì shǐ

高宗时为汝州刺史。

cì zǐ qí cháng shòu zhōng wèi tiān guān shì láng jiàn zhāng zhuó sī mǎ huáng wèi jiān chá yù shǐ èr rén yīn shēn tú chàng yǐ xiè qí zhèng sè yuē jǔ xián běn wú sī hé jiàn xiè

次子奇,长寿中,为天官侍郎, 荐张𬸦、司马锽为监察御史,二人因申屠玚以谢,奇正色曰:“举贤本无私,何见谢?

wén zhě jiē sǒng

”闻者皆竦。

hòu wèi kù lì xiàn bèi zhū

后为酷吏陷,被诛。

qī shì sūn chóng wàng zì xī tú jí jìn shì dì xuān xī wáng níng pì zhuǎn yùn xún guān

七世孙崇望,字希徒,及进士第,宣歙王凝辟转运巡官。

cuī ān qián shuài xǔ jí jiàn nán chóng wàng kūn dì sì rén tóng mù fǔ shì yǐ wéi cái

崔安潜帅许及剑南, 崇望昆弟四人同幕府,世以为才。

ān qián rù wèi lì bù shàng shū chóng wàng yòu yǐ yuán wài láng zhǔ nán cáo xuǎn shì qīng bàn

安潜入为吏部尚书,崇望又以员外郎主南曹,选事清办。

xī zōng xìng shān nán wáng zhòng róng yuàn huàn shù bù kěn lǜ zhí shí gāo xuǎn shǐ zhě jí hé zhōng juān yù shǐ zì xīn chóng wàng yǐ jiàn yì dài fū chí jié wǎng

僖宗幸山南,王重荣怨宦竖,不肯率职,时高选使者,即河中镌谕使自新, 崇望以谏议大夫持节往。

jì zhì chén jūn chén dà yì dòng zhī zhòng róng shùn fú qǐng zhū zhū méi zì xiào

既至,陈君臣大义动之,重荣顺服,请诛朱玫自效。

shǐ hái chēng zhǐ zhuó hàn lín xué shì

使还, 称旨,擢翰林学士。

zhāo zōng jí wèi jìn zhōng shū shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

昭宗即位,进中书侍郎、同中书门下平章事。

zhāng jùn fá tài yuán chóng wàng gù zhí bù kě jùn guǒ bài

张浚伐太原,崇望固执不可,浚果败。

dài wéi mén xià shì láng pàn dù zhī

代为门下侍郎、判度支。

yù shān dōu jiāng yáng shǒu xìn fǎn yè chén bīng què xià

玉山都将杨守信反,夜陈兵阙下。

dì liè bīng yán xǐ mén mìng chóng wàng shǒu dù zhī kù

帝列兵延喜门,命崇望守度支库。

chán dàn hán guāng mén wèi kāi jìn zú zuǒ yòu zhí lì jiāng dà lüè cháng ān zhōng

巉旦,含光门未开,禁卒左右植立,将大掠长安中。

é wén chuán hū zǎi xiàng lái zhě mén pì chóng wàng zhù mǎ láo yuē shàng zì jiāng zài zhōng yíng gōng děng jìn jūn yě bù dì qián shā zéi qǔ gōng ér gǒu yù piāo lüè chéng è míng hu

俄闻传呼宰相来者,门辟,崇望驻马劳曰:“上自将在中营,公等禁军也,不帝前杀贼取功,而苟欲剽掠成恶名乎?

shì jiē wěi wěi

”士皆唯唯。

zhì cháng lè mén zéi wàng bīng zhì nǎi dùn qù jūn zhōng xián hū wàn suì

至长乐门,贼望兵至,乃遁去, 军中咸呼“万岁”。

shì rì jīng shī bù luàn yī qí lì

是日,京师不乱,繄其力。

jìn shàng shū zuǒ pú yè

进尚书左仆射。

zhū quán zhōng móu qǔ xú sì biǎo qǐng yǐ dà chén dài shí pǔ nǎi shòu chóng wàng wǔ níng jūn jié dù shǐ

朱全忠谋取徐、泗, 表请以大臣代时溥,乃授崇望武宁军节度使。

pǔ jù mìng chóng wàng hái wèi tài cháng qīng

溥拒命,崇望还为太常卿。

huì wáng kē wáng gǒng zhēng hé zhōng zhào yǐ cuī yìn wèi jié dù shǐ

会王珂、 王珙争河中,诏以崔胤为节度使。

kē li kè yòng xù yě

珂,李克用婿也。

tài yuán dǐ lì xuē zhì qín yuē cuī gōng zhèn hé zhōng bù ruò guāng dé liú gōng yú wǒ gōng zuì shàn

太原邸吏薛志勤曰:“崔公镇河中,不若光德刘公于我公最善。

guāng dé chóng wàng suǒ jū fang yě

”光德,崇望所居坊也。

hòu li mào zhēn wáng xíng yú rù zhū zhí zhèng zuò shì biǎn zhāo zhōu sī mǎ

后李茂贞、王行瑜入诛执政,坐是,贬昭州司马。

xíng yú zhū kè yòng zhí qí yuān zhào wèi lì bù shàng shū

行瑜诛,克用直其冤,召为吏部尚书。

huì wáng tuán yǐ lì bù fǔ zhèng xǐ bīng bù

会王抟以吏部辅政,徙兵部。

wáng jiàn yù bìng dōng chuān zhào chóng wàng wèi jiàn nán dōng chuān jié dù shǐ tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

王建欲并东川,诏崇望为剑南东川节度使、同中书门下平章事。

wèi zhì jiàn yǐ shǐ wáng zōng dí zhī liú hòu chóng wàng nǎi hái wèi bīng bù shàng shū

未至, 建已使王宗涤知留后,崇望乃还为兵部尚书。

zú zèng sī kōng

卒,赠司空。

xiōng chóng guī zì zǐ cháng

兄崇龟,字子长。

zhuó jìn shì shì lèi huá yào zhōng qīng hǎi jūn jié dù shǐ

擢进士,仕累华要,终清海军节度使。

guǎng yǒu dà gǔ yuē chàng nǚ yè jí ér tā dào shā nǚ yí dāo qù

广有大贾,约倡女夜集,而它盗杀女,遗刀去。

gǔ rù chàng jiā jiàn qí xuè nǎi jué chéng wáng

贾入倡家,践其血乃觉,乘め亡。

lì jī gǔ bǔ hé de yuē nǚ zhuàng ér bù shā yě

吏迹贾捕劾,得约女状而不杀也。

chóng guī fāng dà xiǎng jūn zhōng xī jí zǎi rén zhì rì rù nǎi qiǎn

崇龟方大飨军中,悉集宰人,至日入,乃遣。

yīn yǐ yí dāo yì yī zá zhì zhī

阴以遗刀易一杂置之。

jí cháo qún zǎi jí páo qǔ dāo yī rén bù qù rì shì fēi wǒ dāo

诘朝,群宰即庖取刀,一人不去,日:“是非我刀。

wèn zhī de qí zhǔ míng

”问之,得其主名。

wǎng shì zé wáng yǐ

往视,则亡矣。

chóng guī qǔ tā qiú shā zhī shēng yán gǔ yě chén zhū shì

崇龟取它囚杀之,声言贾也,陈诸市。

wáng zǎi guī bǔ jí jù fú

亡宰归,捕诘具伏。

qí jīng míng lèi cǐ

其精明类此。

yīn jiù huò gàn yǐ cái lǜ bù dá dàn xiě lì zhī tú yǔ zhī

姻旧或干以财,率不答,但写《荔支图》与之。

rán bù néng fáng jiǎn qí jiā jì méi yǒu zhōu zhū cuì yǔ zhě yóu shì míng sǔn

然不能防检其家,既没,有鬻珠翠羽者,由是名损。

dì chóng lǔ zì jiāo wén yì dì jìn shì zhuó shì bǔ quē hàn lín xué shì xī zōng bì nàn shān nán wèi sì xiāng wáng yūn shǐ guǎn xiū zhuàn dé bù zhū

弟崇鲁,字郊文,亦第进士,擢士补阙、翰林学士,僖宗避难山南,为嗣襄王煴史馆修撰,得不诛。

jǐng fú zhōng yǐ shuǐ bù láng zhōng zhī zhì gào

景福中,以水部郎中知制诰。

yā yǔ cuī zhāo wěi shàn

雅与崔昭纬善。

dì yǐ wéi zhāo dù li qī fǔ zhèng ér zhāo wěi wài yǐ bīn qí bīng wèi yuán yǐ jiǔ qí quán

帝以韦昭度、 李磎辅政,而昭纬外倚邠、岐兵为援,以久其权。

yú shì tiān zǐ hòu lǐ qī zhāo wěi jù jiàn duó gòng móu jū zhī

于是天子厚礼磎,昭纬惧见夺, 共谋沮之。

jí qī mò má chū chóng lǔ zhé lüè má dà kū

及磎墨麻出,崇鲁辄掠麻大哭。

dì wèn yān chóng lǔ yuē jīn suī fá rén qǐ yi qǔ xiān rén wèi zǎi xiàng

帝问焉,崇鲁曰:“今虽乏人,岂宜取 𪫺人为宰相。

qī yǐ yáng fù gōng xī mén zhòng suì de jìn zhí nài hé yòng zhī

磎以杨复恭、西门重遂得近职,奈何用之?

qián rì dù ràng néng xiū lù wèi shuā shàng rěn dǎo fù zhé hu

前日杜让能羞戮未刷,尚忍蹈覆辙乎?

qī yóu shì bù dé xiāng

”磎由是不得相。

qī yì hé zòu qí jiān yīn zì chén wéi shān nán yáng shǒu liàng dǐ huǐ bù róng yǔ fù gōng jiāo sī

磎亦劾奏其奸,因自陈“为山南杨守亮诋毁,不容与复恭交私”。

yòu yán chóng wàng wèi zǎi xiàng shǐ qīn lì rì xī yè zuǒ jūn yǔ fù gōng xiāng qīn hòu

又言:“崇望为宰相,使亲吏日夕谒左军,与复恭相亲厚。

shī jīn cǎn dài bù rù jìn mén

𫄟巾惨带,不入禁门;

chóng lǔ xiàng diàn kū yàn zǔ tiān zhà dài rén zhī yāo

崇鲁向殿哭,厌诅天诈,殆人之妖。

qiě qí fù zuò huì yǐn yào sǐ

且其父坐贿饮药死。

chóng lǔ shēn wéi zhū méi shǐ guān zuò quàn jìn biǎo

崇鲁身为朱玫史官,作劝进表。

zài tài yuán fǔ shǐ xi chuān jiàn tián lìng zī méi jiē qū fèi zhì dù zì chóng lǔ shǐ

在太原府使西川,见田令孜,没阶趋,废制度自崇鲁始。

qí xiāng lì zǐ lǐ qiǎn jī xiào pì shì rén rán

” 其相詈訾,俚浅稽校,譬市人然。

chóng guī shǐ wén kū má huì bù shí

崇龟始闻哭麻,恚不食。

yuē wú xiōng dì wèi shǐ yǐ shēng lì bài míng jīn bù xìng nǎi shēng shì r

曰:“吾兄弟未始以声利败名,今不幸乃生是儿。

hòu wáng xíng yú cuī zhāo wěi xiāng jì zhū chóng lǔ biǎn yá zhōu sī hù cān jūn

”后王行瑜、崔昭纬相继诛,崇鲁贬崖州司户参军。

zhōng shuǐ bù yuán wài láng

终水部员外郎。

xǔ shào zì sì zōng ān zhōu ān lù rén

许绍,字嗣宗,安州安陆人。

fù fǎ guāng zài duò wèi chǔ zhōu cì shǐ

父法光,在隋为楚州刺史。

yuán huáng dì wèi ān zhōu zǒng guǎn shào shí wéi r yǔ gāo zǔ tóng xué xiāng ài yě

元皇帝为安州总管, 绍时为儿,与高祖同学,相爱也。

dà yè mò rèn yí líng tōng shǒu huì dào qǐ zhōu jìng dú wán liú rén zì zhàn shù shí wàn kāi cāng zhèn gěi

大业末,任夷陵通守,会盗起,州境独完,流人自占数十万,开仓赈给。

yáng dì bēng wèn zhì shào lǜ rén lì sān rì lín yǐ suǒ bù yáo shǔ yuè wáng tōng

炀帝崩问至,绍率人吏三日临,以所部遥属越王侗。

hòu wáng shì chōng cuàn lì suì qiǎn shǐ yǐ qián ān wǔ líng lǐ yáng guī guó shòu xiá zhōu cì shǐ fēng ān lù jùn gōng

后王世充篡立,遂遣使以黔安、武陵、澧阳归国,授峡州刺史,封安陆郡公。

gāo zǔ cì shū dào píng shēng jiù yǐ jiā wèi nà

高祖赐书道平生旧,以加慰纳。

xiāo xǐ jiāng dǒng jǐng zhēn jiàng mìng shào lǜ bīng yìng jiē

萧铣将董景珍降,命绍率兵应接。

yǐ pò xǐ gōng zhuó qí zi zhì rén wèi wēn zhōu cì shǐ

以破铣功,擢其子智仁为温州刺史。

xǐ qiǎn yáng dào shēng wéi xiá zhōu shào jī zǒu zhī

铣遣杨道生围峡州,绍击走之。

xǐ jiāng chén pǔ huán jù dà jiàn sù jiāng yǔ kāi zhōu zéi xiāo dū tí lüè ba shǔ shào qiǎn zhì rén jí xù zhāng xuán jìng yuàn li hóng jié zhuī zhàn xī líng fù qí bīng qín pǔ huán xī huò zhàn jiàn

铣将陈普环具大舰溯江,与开州贼萧阇提略巴、蜀,绍遣智仁及婿张玄靖、掾李弘节追战西陵,覆其兵,禽普环,悉获战舰。

jiāng zhī nán yǒu ān shǔ chéng de zhí yí líng jīng mén chéng zhì qí dōng jiē qiào xiǎn chù

江之南有安蜀城,地直夷陵,荆门城峙其东,皆峭险处。

xǐ yǐ bīng shù shǒu shào qiǎn zhì rén děng gōng jīng mén qǔ zhī

铣以兵戍守,绍遣智仁等攻荆门,取之。

zhì shū bāo měi xǔ yǐ biàn yi

制书褒美,许以便宜。

shào jìng lián wáng shì chōng jí xǐ qí xià wèi zéi piào zhě jiē jiàn shā shào de dí rén dú zī qiǎn zhī èr bāng gǎn yì shā lüě wéi zhǐ

绍境连王世充及铣,其下为贼剽者皆见杀,绍得敌人,独资遣之,二邦感义,杀掠为止。

jìn qiáo guó gōng cì bó qiān duàn

进谯国公,赐帛千段。

zhào jùn wáng xiào gōng děng dài xǐ fù zhào dū bīng tú jīng zhōu

赵郡王孝恭等代铣,复诏督兵图荆州。

huì bìng zú yú jūn dì wèi liú tì

会病,卒于军,帝为流涕。

zhēn guàn zhōng zèng jīng zhōu dū du

贞观中,赠荆州都督。

zhì rén chū yǐ xūn shòu fēng xiào chāng xiàn gōng shào zú jì shǒu yí líng zhōng liáng zhōu dū du

智仁,初以勋授封孝昌县公,绍卒,继守夷陵,终凉州都督。

cì zǐ yǔ shī

次子圉师。

yǔ shī yǒu qì gàn yán shè yì wén zhuó jìn shì dì

圉师有器干,研涉艺文,擢进士第。

lèi qiān jǐ shì zhōng huáng mén shì láng tóng zhōng shū mén xià sān pǐn

累迁给事中、黄门侍郎、同中书门下三品。

lóng shuò zhōng wèi zuǒ xiāng

龙朔中,为左相。

gāo zōng zì shū zhào cì liáo dōng zhū jiāng wèi xǔ jìng zōng yuē yǔ shī ài shū kě shì zhī

高宗自书诏赐辽东诸将,谓许敬宗曰:“圉师爱书,可示之。

é zuò qí zi liè fàn rén tián yǒu cí nù ér shè zhī yǔ shī yǎn bù zòu wéi rén gào zhì

” 俄坐其子猎犯人田,有辞,怒而射之,圉师掩不奏,为人告擿。

dì ràng yuē zǎi xiàng ér bào bǎi xìng fēi zuò wēi fú hu

帝让曰:“宰相而暴百姓,非作威福乎?

yǔ shī xiè qiě yán zuò wēi fú zhě qiáng bīng zhòng zhèn màn tiān zǐ fǎ

”圉师谢,且言:“作威福者,强兵重镇,嫚天子法。

chén wén lì hé gǎn rán

臣文吏,何敢然!

dì yuē xián wú bīng yá

”帝曰:“慊无兵邪?

jìng zōng yīn shì hé dǐ suì miǎn guān

”敬宗因是劾抵,遂免官。

jiǔ zhī wèi qián zhōu cì shǐ shāo qiān xiāng zhōu zhuān yǐ kuān zhì zhōu rén kè shí sòng měi

久之,为虔州刺史, 稍迁相州,专以宽治,州人刻石颂美。

bù yǒu shòu qiú zhě yǔ shī bù rěn àn dàn cì qīng bái zhēn qí rén zì kuì hòu xiū shì gèng wéi lián shì

部有受赇者,圉师不忍按,但赐《清白箴》, 其人自愧,后修饰,更为廉士。

jìn hù bù shàng shū

进户部尚书。

zú zèng yōu zhōu dū du shì yuē jiǎn péi zàng gōng líng

卒,赠幽州都督,谥曰简,陪葬恭陵。

shào chū jué qiáo guó gōng yǐ zi zhì rén zì yǒu fēng gù zhào sūn lì shì xí zhī zhōng luò zhōu zhǎng shǐ

绍初爵谯国公,以子智仁自有封,故诏孙力士袭之,终洛州长史。

zi qīn jì sì fēng

子钦寂嗣封。

wàn suì tōng tiān yuán nián qì dān rù kòu zhào wèi lǒng shān jūn tǎo jī fù shǐ zhàn chóng zhōu bài wèi lǔ suǒ qín

万岁通天元年,契丹入寇,诏为陇山军讨击副使,战崇州,败, 为虏所禽。

fāng wéi ān dōng xié lìng shuō shǔ chéng wèi xià zhě

方围安东,胁令说属城未下者。

qīn jì hū ān dōng dōu hù péi xuán guī yuē zéi zhāo xī dāng miè xìng jǐn shǒu

钦寂呼安东都护裴玄珪曰:“贼朝夕当灭,幸谨守!

zéi nù hài zhī

”贼怒,害之。

wǔ hòu xià zhì bāo měi zèng qí zhōu cì shǐ shì yuē zhōng

武后下制褒美,赠蕲州刺史,谥曰忠。

zi fǔ qián yǐ fù sǐ nàn shòu zuǒ jiān mén wèi zhōng hou wèi hǎi dōng wèi láo shǐ shǐ yíng jiù hái zàng

子辅干,以父死难,授左监门卫中候,为海东慰劳使,使迎柩还葬。

qīn jì dì qīn míng yǐ jūn gōng zhuó zuǒ yù qián wèi jiāng jūn ān xī dà dū hù yán shān jùn gōng

钦寂弟钦明,以军功擢左玉钤卫将军、安西大都护、盐山郡公。

chū wèi liáng zhōu dū du

出为凉州都督。

cháng qīng jì àn bù huì tū jué mò chuò bīng yǎn zhì bèi zhí

尝轻骑按部,会突厥默啜兵奄至,被执。

zéi yǔ jiē zhì líng zhōu shǐ shuō zhī jiàng

贼与皆至灵州,使说之降。

qīn míng zhì chéng xià hū yuē wǒ fá shí yǒu měi jiàng hu

钦明至城下, 呼曰:“我乏食,有美酱乎?

yǒu liáng mǐ hu

有粱米乎?

bìng qǐ mò yī zhī

并乞墨一枝!

shí zéi yíng sì miàn zǔ shuǐ wéi yī lù de rù

”时贼营四面阻水,惟一路得入。

qīn míng yù xuǎn jiāng jiǎn bīng chéng yè xí zéi yě ér chéng zhōng wú wù qí shòu zhě suì jiàn hài

钦明欲选将简兵,乘夜袭贼也,而城中无寤其瘦者,遂见害。

xiōng dì sǐ wáng shì shì míng qí zhōng

兄弟死王事, 世名其忠。

chéng zhī jié běn míng yǎo jīn jì zhōu dōng ē rén

程知节本名咬金,济州东阿人。

shàn mǎ shuò

善马槊。

suí mò suǒ zài dào qǐ zhī jié jù zhòng shù bǎi bǎo xiāng lǐ

隋末,所在盗起,知节聚众数百保乡里。

hòu shì li mì ér mì liào shì bā qiān lì sì piào qí fēn zuǒ yòu yǐ zì wèi hào nèi jūn cháng yuē cǐ kě dāng bǎi wàn

后事李密,而密料士八千隶四骠骑,分左右以自卫,号“内军”,常曰:“此可当百万。

zhī jié lǐng piào qí zhī yī ēn yù lóng tè

”知节领骠骑之一,恩遇隆特。

wáng shì chōng yǔ mì zhàn zhī jié yǐ nèi qí yíng běi máng dān xióng xìn yǐ wài qí yíng yǎn shī

王世充与密战,知节以内骑营北邙,单雄信以外骑营偃师。

shì chōng xí xióng xìn mì qiǎn zhī jié jí péi xíng yǎn zhù zhī

世充袭雄信,密遣知节及裴行俨助之。

xíng yǎn zhōng liú shǐ zhuì mǎ zhī jié chí jiù zhī shā shù rén jūn pì yì nǎi bào xíng yǎn zhòng qí chí

行俨中流矢坠马,知节驰救之,杀数人,军辟易,乃抱行俨重骑驰。

zhuī bīng yǐ shuò zhuàng zhī zhī jié zhé qí shuò zhǎn zhuī zhě nǎi miǎn

追兵以槊撞之,知节折其槊,斩追者, 乃免。

hòu mì bài wèi shì chōng suǒ huò

后密败,为世充所获。

è qí wéi rén yǔ qín shū bǎo lái bēn shòu qín wáng fǔ zuǒ sān tǒng jūn

恶其为人,与秦叔宝来奔,授秦王府左三统军。

cóng pò sòng jīn gāng dòu jiàn dé wáng shì chōng bìng lǐng zuǒ yī mǎ jūn zǒng guǎn qiān qí xiān dēng zhě bù yī yǐ gōng fēng sù guó gōng

从破宋金刚、窦建德、王世充,并领左一马军总管,搴旗先登者不一,以功封宿国公。

qī nián yǐn tài zǐ zèn zhī chū wèi kāng zhōu cì shǐ bái qín wáng yuē dài wáng qù zuǒ yòu shǒu yǐ shēn yù jiǔ quán de hu

七年,隐太子谮之,出为康州刺史,白秦王曰:“大王去左右手矣,身欲久全,得乎?

zhī jié yǒu sǐ bù gǎn qù

知节有死,不敢去!

shì píng bài tài zǐ yòu wèi lǜ

”事平,拜太子右卫率。

xún qiān yòu wǔ wèi dà jiàng jūn shí fēng qī bǎi hù

寻迁右武卫大将军,实封七百户。

zhēn guàn zhōng lì lú zhōu dū du zuǒ lǐng jūn dà jiàng jūn gǎi fēng lú guó

贞观中,历泸州都督、左领军大将军,改封卢国。

xiǎn qìng èr nián shòu cōng shān dào xíng jūn dà zǒng guǎn yǐ tǎo hè lǔ

显庆二年,授葱山道行军大总管, 以讨贺鲁。

shī cì dá dǔ chéng hú rén shù qiān chū jiàng zhī jié tú qí chéng qù hè lǔ yīn yuǎn dùn

师次怛笃城,胡人数千出降,知节屠其城去,贺鲁因远遁。

jūn hái zuò miǎn

军还,坐免。

wèi jǐ qǐ wèi qí zhōu cì shǐ zhì shì

未几,起为岐州刺史,致仕。

zú zèng piào qí dà jiàng jūn yì zhōu dà dū dū péi zàng zhāo líng

卒,赠骠骑大将军、益州大都督,陪葬昭陵。

zi chù liàng shàng qīng hé gōng zhǔ

子处亮, 尚清河公主。

chái shào zì sì chāng jìn zhōu lín fén rén

柴绍,字嗣昌,晋州临汾人。

yòu jiáo hàn yǒu wǔ lì yǐ rèn xiá wén

幼矫悍,有武力,以任侠闻。

bǔ duò tài zǐ qiān niú bèi shēn

补隋太子千牛备身。

gāo zǔ qī yǐ píng yáng gōng zhǔ

高祖妻以平阳公主。

jiāng qǐ bīng shào zǒu jiàn dào yíng yè

将起兵,绍走间道迎谒。

shí tài zǐ jiàn chéng qí wáng yuán jí yì zì hé dōng wǎng yù zhū tu

时太子建成、齐王元吉亦自河东往, 遇诸涂。

jiàn chéng yuē zhuī shū jí kǒng lì dài bǔ qǐng yī jù zéi jì zì quán

建成曰:“追书急,恐吏逮捕,请依剧贼,冀自全。

shào yuē bù kě

”绍曰:“不可。

zéi zhī jūn táng gōng zǐ bì zhí yǐ wéi gōng tú sǐ ěr

贼知君唐公子,必执以为功,徒死尔。

bù rú jí zǒu tài yuán

不如疾走太原。

jì rù què shǔ gǔ wén yì bīng qǐ wèi shào yǒu móu nǎi xiāng hè

”既入雀鼠谷,闻义兵起,谓绍有谋,乃相贺。

shòu yòu lǐng jūn dà dū dū fǔ zhǎng shǐ lǐng gòu qí fā jìn yáng

授右领军大都督府长史,领彀骑,发晋阳。

xiān dǐ huò yì chéng xià chān xíng shì

先抵霍邑城下,觇形势。

hái bái sòng lǎo shēng yī fū dí wǒ bīng dào bì chū zhàn kě lǔ yě

还白:“宋老生一夫敌,我兵到必出战,可虏也。

dà shī zhì lǎo shēng guǒ chū shào lì zhàn yǒu gōng

”大师至,老生果出,绍力战有功。

cóng xià lín fén jiàng jùn duò jiāng sāng xiǎn hé lái zhàn shào yǐn jūn liáo qí bèi yǔ shǐ dà nài hé gōng zhī

从下临汾、绛郡,隋将桑显和来战,绍引军缭其背,与史大奈合攻之。

xiǎn hé bài suì píng jīng shī

显和败,遂平京师。

jìn yòu guāng lù dài fu fēng lín fén jùn gōng

进右光禄大夫,封临汾郡公。

gāo zǔ jí wèi bài zuǒ yì wèi dà jiàng jūn lèi cóng zhēng tǎo yǐ duō jìn fēng huò guó gōng qiān yòu xiāo wèi dà jiàng jūn

高祖即位,拜左翊卫大将军,累从征讨,以多,进封霍国公,迁右骁卫大将军。

tǔ yù hún dǎng xiàng kòu biān chì shào tǎo zhī lǔ jù gāo shè shào jūn yù shǐ shì shī sè

吐谷浑、党项寇边,敕绍讨之,虏据高射绍军,雨矢,士失色。

shào ān zuò qiǎn rén dàn hú pí pá shǐ èr nǚ zi wǔ

绍安坐,遣人弹胡琵琶,使二女子舞。

lǔ yí zhī xiū shè guān

虏疑之,休射观。

shào cì qí xiè yǐ jīng qí cóng hòu yǎn jī lǔ dà kuì zhǎn shǒu wǔ bǎi jí

绍伺其懈,以精骑从后掩击,虏大溃,斩首五百级。

zhēn guàn èr nián píng liáng shī dōu zhuǎn zuǒ wèi dà jiàng jūn

贞观二年,平梁师都,转左卫大将军。

chū wèi huá zhōu cì shǐ jiā zhèn jūn dà jiàng jūn xǐ qiáo guó

出为华州刺史,加镇军大将军,徙谯国。

jì bìng tài zōng qīn wèn zhī

既病,太宗亲问之。

zú zèng jīng zhōu dū du shì yuē xiāng

卒,赠荆州都督,谥曰襄。

èr zi zhé wēi lìng wǔ

二子:哲威、令武。

zhé wēi wèi yòu tún wèi jiāng jūn xí fēng

哲威为右屯卫将军,袭封。

zuò dì móu fǎn miǎn sǐ liú shào zhōu

坐弟谋反,免死, 流邵州。

qǐ wèi jiāo zhōu dū dū zú

起为交州都督,卒。

lìng wǔ shàng bā líng gōng zhǔ qiān tài pú shǎo qīng wèi zhōu cì shǐ xiāng yáng jùn gōng

令武尚巴陵公主,迁太仆少卿、卫州刺史、襄阳郡公。

yǔ fáng yí ài móu fǎn biǎn lán zhōu cì shǐ zì shā

与房遗爱谋反,贬岚州刺史,自杀。

gōng zhǔ yì cì sǐ

公主亦赐死。

rèn guī zì wěi lú zhōu hé féi rén

任瑰,字玮,庐州合淝人。

fù qī bǎo chén jiāng zhōng zhī dì wèi chén dìng yuǎn tài shǒu

父七宝,陈将忠之弟,为陈定远太守。

guī zǎo gū zhōng fǔ ài shén měi yuē wú zǐ suī duō yōng bǎo ěr

瑰早孤,忠抚爱甚,每曰:“吾子虽多,庸保耳。

suǒ yǐ jì mén hù zhě guī yě

所以寄门户者,瑰也!

nián shí jiǔ shì shǒu líng xī lìng

”年十九,试守灵溪令。

qiān héng zhōu sī mǎ dū du wáng yǒng jǐn yǐ zhōu wu shǔ guī

迁衡州司马,都督王勇尽以州务属瑰。

chén wáng guī quàn yǒng jù lǐng wài lì chén hòu fǔ zhī

陈亡,瑰劝勇据岭外,立陈后辅之。

yǒng bù cóng yǐ de jiàng duò guī qì guān qù

勇不从,以地降隋,瑰弃官去。

rén shòu zhōng diào hán chéng wèi wèi jǐ ba

仁寿中,调韩城尉,未几,罢。

gāo zǔ tǎo bǔ yú fén jìn guī shàng yè yuán mén chéng zhì shǔ hé dōng xiàn hù cáo

高祖讨捕于汾、晋, 瑰上谒辕门,承制署河东县户曹。

gāo zǔ zhī jìn yáng liú yǐn tài zǐ tuō zhī

高祖之晋阳,留隐太子托之。

yì shī qǐ guī zhì lóng mén qǐng jiàn

义师起,瑰至龙门请见。

gāo zǔ yuē duò shī qí zhèng sì hǎi qún fèi wú yǐ wài qi jù zhòng rèn bù rěn zuò guān qí wáng

高祖曰:“隋失其政,四海群沸,吾以外戚据重任,不忍坐观其亡。

jìn yáng tiān xià yòng wǔ chù bīng jīng mǎ qiáng jīn lǜ zhī jiāng yàn guó nàn

晋阳, 天下用武处,兵精马强,今率之,将厌国难。

gōng jiāng jiā zi zhì suàn liàn dá lùn wú cǐ jǔ qí jì hu

公,将家子,智算练达,论吾此举其济乎?

guī yuē jīn zhǔ zhèng cán kù bīng yì bù zhǐ tiān xià zhī rén sī jiàn zhěng luàn yǔ zhī xī jiān

”瑰曰:“今主政残酷,兵役不止,天下之人,思见拯乱,与之息肩。

gōng tiān fù shén wǔ zhàng shùn ér qǐ jūn lìng yán míng suǒ xià chéng yì wú qiū háo zhī fàn

公天付神武,杖顺而起,军令严明,所下城邑,无秋豪之犯。

guān zhōng qǐ bīng zhě qǐ zhǒng ér dài

关中起兵者跂踵而待。

yōng yì shī yíng zhòng yù hé bù jì zāi

拥义师,迎众欲,何不济哉!

guī zài féng yì jiǔ xī qí rén qíng yuàn wèi yī jiè shǐ rù guān xuān bù wēi líng yǐ shōu zuǒ fǔ

瑰在冯翊久,悉其人情,愿为一介使,入关宣布威灵, 以收左辅。

yáo liáng shān jì hé zhí qù hán chéng bī hé yáng xùn cháo yì

繇梁山济河,直趣韩城,逼郃阳,徇朝邑。

xiāo zào wén lì shì dāng zì xià

萧造文吏,势当自下。

cì zhāo zhū zéi rán hòu gǔ xíng ér qián jù yǒng fēng jī sù suī wèi de jīng shī guān zhōng gù yǐ dìng yǐ

次招诸贼,然后鼓行而前,据永丰积粟,虽未得京师,关中固已定矣。

gāo zǔ yuē shì wú xīn yě

”高祖曰:“是吾心也!

nǎi shòu yín qīng guāng lù dài fu

”乃授银青光禄大夫。

qiǎn chén yǎn shòu shǐ dà nài bù qí liù qiān qù liáng shān yǐ guī jí xuē xiàn wèi zhāo wèi dà shǐ

遣陈演寿、史大奈步骑六千趣梁山,以瑰及薛献为招慰大使。

gāo zǔ wèi yǎn shòu yuē kǔn wài shì yǔ rèn guī chóu zhī

高祖谓演寿曰:“阃外事与任瑰筹之。

jì ér zéi sūn huá bái xuán dù děng guǒ jiàng qiě jù zhōu yú hé yǐ jì shī

”既而贼孙华、白玄度等果降, 且具舟于河以济师。

guī xíng shuì xià hán chéng yǔ zhū jiāng jìn jī yìn mǎ quán pò zhī

瑰行说下韩城,与诸将进击饮马泉,破之。

bài zuǒ guāng lù dài fu liú shù yǒng fēng cāng

拜左光禄大夫,留戍永丰仓。

gāo zǔ jí wèi shòu gǔ zhōu cì shǐ

高祖即位,授谷州刺史。

wáng shì chōng shù gōng xīn ān guī jù pò zhī

王世充数攻新安,瑰拒破之。

yǐ gōng fēng guǎn guó gōng

以功封管国公。

qín wáng dōng tǎo guī cóng zhì māng shān zhǔ shuǐ yùn xiǎng jūn

秦王东讨,瑰从至邙山,主水运饷军。

guān dōng píng wèi hé nán ān fǔ dà shǐ

关东平,为河南安抚大使。

wáng shì biàn yǐ xú zhōu jiàng guī guī zhì sòng zhōu huì xú yuán lǎng fǎn fù shǐ liǔ jùn quàn tuì bǎo biàn guī xiào yuē gōng hé qiè

王世辩以徐州降瑰,瑰至宋州,会徐圆朗反,副使柳浚劝退保汴,瑰笑曰:“公何怯?

lǎo jiàng jū biān jiǔ zì dāng yǒu jì

老将居边久, 自当有计。

é ér zéi xiàn chu qiū jiāng wéi yú chéng guī qiǎn cuī shū zhāng gōng jǐn zì yān líng lǐng zhū zhōu háo zhì zǐ bǎi yú shǒu zhī

”俄而贼陷楚丘,将围虞城,瑰遣崔枢、张公谨自鄢陵领诸州豪质子百余守之。

jùn yuē shū děng gù shì chōng jiāng qiě zhū zhōu zhì zǐ fù xiōng jiē fǎn nài hé lìng bǎo chéng

浚曰:“枢等故世充将,且诸州质子父兄皆反,奈何令保城?

guī bù dá

”瑰不答。

shū zhì zé fēn zhì zǐ yǔ tǔ rén hé duì zéi jìn zhì zǐ shāo pàn shū jí zhǎn qí duì shuài

枢至,则分质子与土人合队,贼近,质子稍叛,枢即斩其队帅。

chéng zhōng rén jù yuē shì jiē zéi zǐ dì ān kě yǔ shǒu hu

城中人惧曰:“是皆贼子弟,安可与守乎?

shū yīn tīng zhū duì shā zhì zǐ xiāo shǒu mén wài

”枢因听诸队杀质子,枭首门外。

guī yáng nù yuē qù zhě qiǎn zhāo wèi hé nǎi shā zhī

瑰阳怒曰:“去者遣招慰,何乃杀之?

tuì wèi jùn yuē gù zhī cuī shū bàn zhī

”退谓浚曰:“固知崔枢办之。

xiàn shā zéi zǐ wèi yuàn yǐ dà rén jīn zì wèi zhàn yǐ

县杀贼子,为怨已大,人今自为战矣。

yuán lǎng gōng yú chéng bù néng bá

”圆朗攻虞城,不能拔。

zéi píng qiān xú zhōu zǒng guǎn réng wèi dà shǐ

贼平,迁徐州总管,仍为大使。

fǔ gōng shí fǎn zhào yǐ bīng zì yáng zi jīn jì jiāng tǎo zhī

辅公祏反,诏以兵自扬子津济江讨之。

gōng shí píng bài hán zhōu dū dū qiān shǎn zhōu

公祏平,拜邗州都督,迁陕州。

guī dì càn wèi yǐn tài zǐ diǎn shàn jiān

瑰弟璨,为隐太子典膳监。

tài zǐ fèi càn dé zuì guī yì zuǒ shòu tōng zhōu dū du

太子废,璨得罪,瑰亦左授通州都督。

zhēn guàn sì nián zú

贞观四年卒。

guī lì zhí yǒu gōng rán bǔ lì duō wèi qīn gù rén sī zhì fù shì qiú qǐng guī zhī bù shèn jìn è shì yǐ cǐ jī zhī

瑰历职有功,然补吏多为亲故人私, 至负势赇请,瑰知,不甚禁遏,世以此讥之。

guī zú shí yǒu sī yǐ zài wài duì zhàng bái zòu tài zōng nù yuē xī dù rú huì wáng zhèn bù néng shì zhě shù rì

瑰卒,时有司以在外对仗白奏,太宗怒曰:“昔杜如晦亡,朕不能事者数日。

jīn guī sàng suǒ sī bù yǐ zhuàng yán qǐ zhèn yì hu

今瑰丧,所司不以状言,岂朕意乎?

yǒu rú zhèn zǐ dì bù xìng sǐ dāng cǐ zòu yá

有如朕子弟不幸死,当此奏邪!

zì shì dà chén sàng suì bú duì zhàng zòu yún

”自是大臣丧,遂不对仗奏云。

qiū hé hé nán luò yáng rén hòu xǐ jiā méi

丘和,河南洛阳人,后徙家郿。

shǎo zhòng qì xiá xián gōng mǎ zhǎng nǎi zhé jié zì jiāng

少重气侠,闲弓马,长乃折节自将。

shì zhōu kāi fǔ yí tóng sān sī

仕周开府仪同三司。

rù duò wèi yòu wǔ wèi jiāng jūn fēng píng chéng jùn gōng lì zī liáng pú sān zhōu cì shǐ yǐ kuān huì zhù míng

入隋为右武卫将军,封平城郡公,历资、梁、蒲三州刺史,以宽惠著名。

hàn wáng liàng fǎn shǐ zú yī fù rén yī xí qǔ pú zhōu hé tǐng shēn miǎn zuò fèi wèi mín

汉王谅反,使卒衣妇人衣,袭取蒲州,和挺身免,坐废为民。

yǔ wén shù yǒu chǒng hé qīng xīn fù nà

宇文述有宠,和倾心附纳。

é yǐ fā wǔ líng gōng yuán zhòu zuì fù bài dài zhōu cì shǐ

俄以发武陵公元胄罪,复拜代州刺史。

yáng dì běi xún hé kuì xiàn jīng tiǎn zhì shuò zhōu ér cì shǐ yáng kuò wú suǒ jìn dì bú yuè

炀帝北巡,和馈献精腆,至朔州,而刺史杨廓无所进,帝不悦。

shù shèng chēng hé měi dì yòng wèi bó líng tài shǒu zhào kuò jiù shì hé wèi shì

述盛称和美,帝用为博陵太守,诏廓就视和为式。

hòu dì guò bó líng hé shàng shí jiā fēng yù xǐ

后帝过博陵,和上食加丰,愈喜。

yóu shì suǒ guò jìng wèi zhēn chǐ xiàn zì hé fā yě

由是所过竞为珍侈献,自和发也。

rán hé shàn fǔ lì shì de qí xīn

然和善抚吏士,得其心。

qiān tiān shuǐ jùn shǒu rù wèi zuǒ yù wèi jiāng jūn

迁天水郡守,入为左御卫将军。

dà yè mò hǎi nán kǔ lì qīn shù yuàn pàn

大业末,海南苦吏侵,数怨畔。

dì yǐ hé suǒ lì chēng chún liáng ér huáng mén shì láng péi ju yì jiàn zhī suì bài jiāo zhǐ tài guò fǔ jiē jìn qíng huāng jǐng ān zhī

帝以和所莅称淳良,而黄门侍郎裴矩亦荐之,遂拜交址太过,抚接尽情,荒憬安之。

yáng dì bēng ér hé wèi zhī

炀帝崩, 而和未知。

yú shì hóng lú qīng níng zhǎng zhēn jǔ yù lín fù xiāo xǐ féng àng jǔ zhū yá pān yú fù lín shì hóng gè qiǎn shǐ zhāo hé bù cóng

于是鸿胪卿宁长真举郁林附萧铣,冯盎举珠崖、番禺附林士弘,各遣使招和,不从。

lín yì xi zhū guó shù yí hé míng zhū wén xī jīn bǎo gù hé fù liè wáng zhě

林邑西诸国,数遗和明珠、文犀、金宝,故和富埒王者。

xǐ wén lì zhī mìng zhǎng zhēn yǐ nán yuè mán lǐ gōng jiāo zhǐ hé qiǎn zhǎng shǐ gāo shì lián lǜ bīng jī zǒu zhī jùn wèi shù shí lè qí gōng

铣闻,利之, 命长真以南粤蛮、俚攻交址,和遣长史高士廉率兵击走之,郡为树石勒其功。

huì duò xiāo guǒ zì jiāng dū lái nǎi shěn duò wáng hé jí chén kuǎn guī guó ér lǐng qiáo bì qū nǎi quán fù xǐ

会隋骁果自江都来,乃审隋亡,和即陈款归国,而岭峤闭岨,乃权附铣。

xǐ píng suì de guī

铣平,遂得归。

zhào li dào yù jí shòu hé jiāo zhōu dà zǒng guǎn jué tán guó gōng

诏李道裕即授和交州大总管,爵谭国公。

hé qiǎn shì lián fèng biǎo qǐng rù cháo zhào qí zi shī lì yíng zhī

和遣士廉奉表请入朝,诏其子师利迎之。

jí yè jiàn gāo zǔ wèi xìng yǐn rù wò nèi yǔ píng shēng huan shén zòu jiǔ bù lè xiǎng zhī chú zuǒ wǔ hou dà jiàng jūn

及谒见,高祖为兴,引入卧内,语平生,欢甚,奏九部乐飨之,除左武候大将军。

hé shí yǐ lǎo yǐ jì zhōu qí gù xiāng yě lìng wèi cì shǐ yǐ zì yǎng

和时已老,以稷州其故乡也,令为刺史以自养。

xún chú tè jìn

寻除特进。

zhēn guàn shí yī nián zú nián bā shí liù zèng jīng zhōu zǒng guǎn shì yuē xiāng péi zàng xiàn líng

贞观十一年卒,年八十六,赠荆州总管,谥曰襄,陪葬献陵。

yǒu zi shí wǔ rén duō zhì dà guān ér xíng gōng wèi zhī míng

有子十五人,多至大官,而行恭为知名。

xíng gōng yǒu yǒng shàn qí shè

行恭有勇,善骑射。

dà yè mò yǔ xiōng shī lì jù bīng wàn rén bǎo méi chéng rén duō yī zhī qún dào bù gǎn kuī jìng

大业末,与兄师利聚兵万人保郿城,人多依之,群盗不敢窥境。

hòu yuán zhōu nú zéi wéi fú fēng tài shǒu dòu jīn jiān shǒu

后原州奴贼围扶风,太守窦琎坚守。

zéi shí jǐn wú suǒ lüè zhòng shāo sàn guī xíng gōng

贼食尽无所掠,众稍散归行恭。

xíng gōng qiǎn qí qiú shuō zéi gòng yíng gāo zǔ nǎi zì lǜ wǔ bǎi rén fù liáng chí niú jiǔ yì zéi yíng

行恭遣其酋说贼共迎高祖,乃自率五百人负粮持牛酒诣贼营。

nú shuài cháng yī xíng gōng shǒu zhǎn zhī wèi zhòng yuē ruò jiē háo jié yě hé wéi shì nú hu

奴帅长揖,行恭手斩之,谓众曰:“若皆豪桀也,何为事奴乎?

shǐ tiān xià hào yuē nú zéi

使天下号曰奴贼。

zhòng jiē fú yuē yuàn gǎi shì gōng

”众皆伏,曰:“愿改事公。

xíng gōng nǎi lǜ qí zhòng yǔ shī lì yíng yè qín wáng yú wèi běi bài guāng lù dài fu

” 行恭乃率其众,与师利迎谒秦王于渭北,拜光禄大夫。

lèi cóng zhàn fá gōng duō qiān zuǒ yī fǔ piào qí xī láo shén hòu

累从战伐,功多,迁左一府骠骑,锡劳甚厚。

yǐn tài zǐ zhū yǐ gōng zhuó zuǒ wèi jiāng jūn

隐太子诛,以功擢左卫将军。

zhēn guàn zhōng zuò yǔ xiōng zhēng zàng suǒ shēng mǔ fèi wèi mín

贞观中,坐与兄争葬所生母,废为民。

cóng hóu jūn jí píng gāo chāng fēng tiān shuǐ jùn gōng jìn yòu wǔ hou jiāng jūn

从侯君集平高昌,封天水郡公,进右武候将军。

gāo zōng lì qiān dà jiàng jūn jì shǎn èr zhōu cì shǐ zhì shì

高宗立,迁大将军、冀陕二州刺史,致仕。

zú nián bā shí zèng jīng zhōu cì shǐ shì yuē xiāng péi zàng zhāo líng

卒,年八十,赠荆州刺史,谥曰襄,陪葬昭陵。

xíng gōng suǒ shǒu yán liè liáo lì wèi zhī

行恭所守严烈,僚吏畏之。

shù zuò shì miǎn tài zōng sī qí gōng bù yú shí zhé fù guān

数坐事免,太宗思其功,不逾时辄复官。

chū cóng tǎo wáng shì chōng zhàn māng shān

初,从讨王世充,战邙山。

tài zōng yù cháng zéi xū shí yǔ shù shí qí chōng chū zhèn hòu duō suǒ shā shāng ér xiàn zhǎng dī yǔ zhū qí xiāng shī wéi xíng gōng cóng

太宗欲尝贼虚实,与数十骑冲出阵后,多所杀伤,而限长堤,与诸骑相失,唯行恭从。

zéi qí zhuī jí liú shǐ zhe tài zōng mǎ xíng gōng huí shè zhī fā wú xū zú zéi bù gǎn qián

贼骑追及,流矢著太宗马,行恭回射之,发无虚镞,贼不敢前。

suì xià bá jiàn yǐ jǐ mǎ jìn tài zōng bù zhí zhǎng dāo dà hū dǎo zhī zhǎn shù rén tū zhèn ér hái

遂下拔箭,以己马进太宗,步执长刀,大呼导之,斩数人,突阵而还。

zhēn guàn zhōng zhào zhuó shí wéi rén mǎ xiàng bá jiàn zhuàng lì zhāo líng quē qián yǐ jīng wǔ gōng yún

贞观中,诏斫石为人马,象拔箭状,立昭陵阙前,以旌武功云。

zi shén jī jiàn kù lì chuán

子神𪟝,见《酷吏传》。

zàn yuē dì wáng zhī jiāng xìng qí wēi líng qì yàn yǒu yǐ dòng wù wù rén zhě gù shì yǒu yī gài jiē tián rán yuè ér fù zhī ruò cuī chuán liáng zhù yǐ chéng dà shì yòu fù yǎn zhí gè ān suǒ shī ér wú yí cái zhū jiāng zhī wèi yá

赞曰:帝王之将兴,其威灵气焰有以动物悟人者,故士有一概,皆填然跃而附之,若榱椽梁柱以成大室,又负偃植,各安所施而无遗材,诸将之谓邪。

rán jiē néng lǐ fǎ zì wán xián yǐ zāi

然皆能礼法自完,贤矣哉!

✦ You read 列传·卷十五

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.