新唐书 · 刘羲叟 · Chapter 91 of 225

列传·卷十六

PinyinModern Translation
Size

wēn huáng fǔ èr li jiāng cuī

温皇甫二李姜崔

wēn dà yá zì yàn hóng bīng zhōu qí rén

温大雅,字彦弘,并州祁人。

fù jūn yōu běi qí wén lín guǎn xué shì rù duò wèi sì zhōu sī mǎ jiàn cháo zhèng bù gāng xiè bìng guī

父君攸,北齐文林馆学士,入隋为泗州司马,见朝政不纲,谢病归。

dà yá xìng zhì xiào yǔ dì yàn bó dà yǒu jiē zhī míng xuē dào héng jiàn zhī tàn yuē sān rén zhě jiē qīng xiàng cái yě

大雅性至孝,与弟彦博、大有皆知名,薛道衡见之,叹曰: “三人者,皆卿相才也。

chū wèi dōng gōng xué shì cháng ān wèi yǐ fù sāng jiě huì tiān xià luàn bù fù shì

”初为东宫学士、长安尉,以父丧解,会天下乱,不复仕。

gāo zǔ zhèn tài yuán hòu lǐ zhī

高祖镇太原,厚礼之。

bīng xìng yǐn wèi dà jiàng jūn fǔ jì shì cān jūn zhǔ wén xí

兵兴,引为大将军府记室参军,主文檄。

dì shòu shàn yǔ dòu wēi chén shū dá tǎo dìng yí diǎn qiān huáng mén shì láng ér yàn bó yì wèi zhōng shū shì láng duì guǎn huá jìn

帝受禅,与窦威、陈叔达讨定仪典,迁黄门侍郎,而彦博亦为中书侍郎,对管华近。

dì cháng cóng róng wèi yuē wǒ qǐ jìn yáng wèi qīng yī mén ěr

帝尝从容谓曰:“我起晋阳,为卿一门耳。

jìn gōng bù shì láng shǎn dōng dào dà xíng tái shàng shū

”进工部侍郎、陕东道大行台尚书。

yǐn tài zǐ tú luàn qín wáng biǎo dà yá zhèn luò yáng xū biàn shù chén mì huà duō suǒ jiā nà

隐太子图乱, 秦王表大雅镇洛阳须变,数陈秘画,多所嘉纳。

wáng jí wèi zhuǎn lǐ bù fēng lí guó gōng

王即位,转礼部,封黎国公。

gǎi zàng qí zǔ bǔ rén zhàn qí de yuē dì zé jí bù lì yú jūn ruò hé

改葬其祖,卜人占其地,曰:“弟则吉,不利于君,若何?

dà yá yuē rú zi yán wǒ hán xiào rù dì yǐ

”大雅曰:“如子言,我含笑入地矣。

suì yú zú shì yuē xiào

”岁余卒,谥曰孝。

yǒng huī wǔ nián zèng shàng shū yòu pú yè

永徽五年,赠尚书右仆射。

yàn bó zì dà lín tōng shū jì jǐng wù ér biàn

彦博字大临,通书记,警悟而辩。

kāi huáng mò duì cè gāo cè shòu wén lín láng zhí nèi shǐ shěng

开皇末,对策高策,授文林郎,直内史省。

duò luàn yōu zhōu zǒng guǎn luō yì yǐn wèi sī mǎ

隋乱,幽州总管罗艺引为司马。

yì yǐ zhōu jiàng yàn bó yǔ yǒu móu shòu zǒng guǎn fǔ zhǎng shǐ fēng xī hé jùn gōng

艺以州降,彦博与有谋,授总管府长史,封西河郡公。

zhào rù wèi zhōng shū shè rén qiān shì láng

召入为中书舍人,迁侍郎。

gāo lí gòng fāng wù gāo zǔ yù ràng ér bù chén yàn bó zhí bù kě yuē liáo dōng běn zhōu jī zǐ guó hàn xuán tù jùn bù shǐ běi miàn zé sì yí hé suǒ zhān yǎng

高丽贡方物,高祖欲让而不臣,彦博执不可,曰: “辽东本周箕子国,汉玄菟郡,不使北面,则四夷何所瞻仰?

dì nà ér zhǐ

”帝纳而止。

tū jué rù kòu yàn bó yǐ bīng zhōu dào héng jūn zhǎng shǐ zhàn tài gǔ wáng shī bài jì bèi zhí

突厥入寇,彦博以并州道行军长史战太谷,王师败绩,被执。

tū jué zhī jìn chén shù wèn táng bīng duō shǎo jí guó xū shí yàn bó bù kěn duì qiú yīn shān kǔ hán de

突厥知近臣,数问唐兵多少及国虚实,彦博不肯对,囚阴山苦寒地。

tài zōng lì tū jué guī kuǎn de hái

太宗立,突厥归款,得还。

shòu yōng zhōu zhì zhōng xún jiǎn xiào lì bù shì láng

授雍州治中,寻检校吏部侍郎。

yàn bó yù tài zé shì lèi guǎ shù bù néng yàn zhòng sòng dié mǎn tíng shí jī qí fán suì

彦博欲汰择士类,寡术不能厌众,讼牒满廷,时讥其烦碎。

fù wèi zhōng shū shì láng qiān yù shǐ dài fū jiǎn jiào zhōng shū shì láng shì

复为中书侍郎,迁御史大夫,检校中书侍郎事。

zhēn guàn sì nián qiān zhōng shū lìng fēng yú guó gōng

贞观四年,迁中书令,封虞国公。

tū jué jiàng zhào yì suǒ yǐ ān biān zhě yàn bó qǐng rú hàn zhì jiàng xiōng nú wǔ yuán sāi yǐ wéi hàn bì yǔ wèi zhēng tíng zhēng zhēng bù shèng qí biàn tiān zǐ zú cóng zhī

突厥降,诏议所以安边者,彦博请如汉置降匈奴五原塞,以为捍蔽,与魏征廷争,征不胜其辩,天子卒从之。

qí hòu tū lì kè hán dì jié shè móu fǎn dì shǐ huǐ yún

其后突利可汗弟结社谋反,帝始悔云。

yàn bó shàn cí lìng měi wèn sì fāng fēng sú lú bù gào mìng ruò chéng sòng rán

彦博善辞令,每问四方风俗,胪布诰命,若成诵然;

jìn zhǐ xiáng huá rén jiē shì mù guān

进止详华,人皆拭目观。

gāo zǔ cháng yàn jìn chén qiǎn qín wáng yù zhǐ jì ér gù zuǒ yòu yuē hé rú wēn yàn bó

高祖尝宴近臣,遣秦王谕旨,既而顾左右曰:“何如温彦博?

shí nián qiān shàng shū yòu pū shè míng nián zú nián liù shí sān

”十年,迁尚书右仆射,明年卒,年六十三。

yàn bó xìng zhōu shèn jì zhǎng jī wù xiè bīn kè bù tōng jìn jiàn bì chén zhèng shì lì hài

彦博性周慎,既掌机务,谢宾客不通,进见必陈政事利害。

zú hòu dì tàn yuē yàn bó yǐ yōu guó gù hào sī dān shén wǒ jiàn qí bù dǎi zài qī yǐ hèn bù xǔ shǎo xián yǐ jiū qí shòu

卒后,帝叹曰: “彦博以忧国故,耗思殚神,我见其不逮再期矣,恨不许少闲以究其寿。

jiā pín wú zhèng qǐn bìn bié shì dì mìng yǒu sī wèi gòu qǐn

”家贫无正寝,殡别室,帝命有司为构寝。

zèng tè jìn shì yuē gōng péi zàng zhāo líng

赠特进,谥曰恭,陪葬昭陵。

zi zhèn tǐng

子振、挺。

zhèn lì tài zǐ shè rén jū sāng yǐ huǐ zú

振历太子舍人,居丧以毁卒。

tǐng shàng qiān jīn gōng zhǔ guān yán zhōu cì shǐ

挺尚千金公主,官延州刺史。

yàn bó céng sūn xī shàng liáng guó cháng gōng zhǔ

彦博曾孙曦,尚凉国长公主。

dà yǒu zì yàn jiāng

大有,字彦将。

duò rén shòu zhōng li gāng jiàn zhī shòu yǔ lín qí wèi

隋仁寿中,李纲荐之,授羽林骑尉。

gāo zǔ jǔ bīng yǐn wèi tài yuán lìng

高祖举兵,引为太原令。

cóng qín wáng xùn xī hé jiāng xíng gāo zǔ yuē shì mǎ dān shǎo yào xū jīng lüè yǐ jūn cān jūn shì shì zhī jì fǒu bo shì xíng yě

从秦王徇西河,将行,高祖曰:“士马单少,要须经略,以君参军事,事之济否, 卜是行也。

xī hé xià shè dà jiàng jūn fǔ jì shì yǔ xiōng dà yá tóng zhǎng jī jìn bù zì ān qǐng xǐ tā zhí

”西河下,摄大将军府记室,与兄大雅同掌机近,不自安,请徙它职。

dì yuē wǒ xū xīn dài qīng hé suǒ zì yí

帝曰:“我虚心待卿,何所自疑?

wǔ dé chū lèi qiān zhōng shū shì láng fēng qīng hé jùn gōng

”武德初,累迁中书侍郎,封清河郡公。

zú zèng hóng lú qīng shì yuē jìng

卒,赠鸿胪卿,谥曰敬。

chū yán shì wēn shì zài duò zuì shèng sī lǔ yǔ dà yá jù shì dōng gōng mǐn chu yàn bó tóng zhí nèi shǐ shěng yóu qín dà yǒu diǎn xiào mì gé yán yǐ xué yè yōu ér wēn yǐ zhí wèi xiǎn yú táng yún

初,颜氏、温氏在隋最盛,思鲁与大雅俱事东宫,愍楚、彦博同直内史省,游秦、大有典校秘阁,颜以学业优,而温以职位显于唐云。

dà yá sì shì sūn jí zì fǔ guó yǐ zì xíng

大雅四世孙佶,字辅国,以字行。

ān lù shān luàn wǎng jiàn píng yuán tài shǒu yán zhēn qīng zhù wèi shǒu jì

安禄山乱,往见平原太守颜真卿,助为守计。

li guāng bì hòu yù zhī

李光弼厚遇之。

hòu jū yè xuē sōng jiàn zhī cháo shòu tài cháng chéng yī xiè sōng jí qù píng chǔ jiāo yě shì tuī qí gāo jié

后居邺,薛嵩荐之朝,授太常丞,一谢嵩即去,屏处郊野,世推其高节。

zi zào

子造。

zào zì jiǎn yú zī biǎo guī jié xìng shì shū rán shèng qì shǎo suǒ jiàng qū

造,字简舆,姿表瑰杰,性嗜书,然盛气,少所降屈。

bù xǐ wèi lì yǐn wáng wū shān rén hào qí jū yuē chǔ shì shù

不喜为吏,隐王屋山,人号其居曰“处士墅”。

shòu zhōu cì shǐ zhāng jiàn fēng wén qí míng shū bì zhāo lǐ zào xīn rán yuē kě rén yě

寿州刺史张建封闻其名,书币招礼,造欣然曰: “可人也!

wǎng cóng zhī

”往从之。

jiàn fēng suī zī móu ér bù gǎn mí yǐ zhí shì

建封虽咨谋,而不敢縻以职事。

jí jié dù xú zhōu zào xiè guī xià pī kǎi rán yǒu gāo shì xīn

及节度徐州,造谢归下邳, 慨然有高世心。

jiàn fēng kǒng shī zào yīn qī yǐ xiōng zi

建封恐失造,因妻以兄子。

shí li xī liè fǎn gōng xiàn chéng yì tiān xià bīng zhèn yīn xiāng hàn zhú zhǔ shuài zì lì dé zōng huàn zhī

时李希烈反,攻陷城邑,天下兵镇阴相撼,逐主帅自立,德宗患之。

yǐ liú jì fāng nà zhōng yú cháo mì zhào jiàn fēng zé zòng héng shì wǎng shuō jì zuǒ qí bì

以刘济方纳忠于朝,密诏建封择纵横士往说济,佐其必。

jiàn fēng qiáng shǔ zào jié dù cān móu shǐ yōu zhōu

建封强署造节度参谋,使幽州。

zào yǔ jì yǔ wèi qì jì fǔ fú liú tì yuē pì lòu bù zhī tiān zǐ shén shèng dà chén jìn zhōng yuàn shuài xiān zhū hóu xiào sǐ jié

造与济语未讫,济俯伏流涕曰:“僻陋不知天子神圣,大臣尽忠,愿率先诸侯效死节。

zào hái jiàn fēng yǐ wén zhào chí rì rù zòu

” 造还,建封以闻,诏驰驲入奏。

tiān zǐ ài qí cái wèn zào jiā shì jí nián duì yuē chén wǔ shì zǔ dà yā wài wǔ shì zǔ li jī chén quǎn mǎ zhī chǐ sān shí yǒu èr

天子爱其才,问造家世及年,对曰:“臣五世祖大雅,外五世祖李𪟝,臣犬马之齿三十有二。

dì qí zhī

”帝奇之。

jiāng yòng wèi jiàn guān yǐ yǔ xiè nǎi zhǐ

将用为谏官,以语泄乃止。

fù qù yǐn dōng dōu

复去,隐东都。

wū zhòng yìn zòu zhì mù fǔ

乌重胤奏致幕府。

cháng qìng chū yǐ jīng zhào sī lù wèi tài yuán yōu zhèn xuān yù shǐ zhào jiàn cí yuē chén fǔ xiàn lì yě bù yí xíng kǒng sì fāng yì cháo tíng

长庆初,以京兆司录为太原幽镇宣谕使,召见,辞曰:“臣,府县吏也,不宜行,恐四方易朝廷。

mù zōng yuē zhèn dōng gōng shí wén liú zǒng bǐ nián shàng shū qǐng jìn shǐ wèn xíng qī nǎi bù bào

”穆宗曰:“朕东宫时闻刘总,比年上书请觐,使问行期,乃不报。

qīng wèi wǒ xíng yù yì wú duō ràng

卿为我行喻意,毋多让。

yīn cì fēi yī

”因赐绯衣。

zhì fàn yáng zǒng tuó jiān jiāo yíng

至范阳,总橐鞬郊迎。

zào wéi kāi shì huò fú zǒng jù jué rán ruò bīng zài jǐng yáo shì jí suǒ bù jiǔ zhōu rù cháo

造为开示祸福, 总惧,矍然若兵在颈,繇是籍所部九州入朝。

hái qiān diàn zhōng shì yù shǐ

还,迁殿中侍御史。

tián hóng zhèng yù hài yǐ qǐ jū shè rén fù xuān wèi zhèn zhōu xíng yíng

田弘正遇害,以起居舍人复宣慰镇州行营。

qǐng zhī li jǐng jiǎn yǐ jiǔ dé guò zǎi xiàng zào zuò yǔ yǐn chū wèi lǎng zhōu cì shǐ

顷之,李景俭以酒得过宰相,造坐与饮,出为朗州刺史。

kāi hòu xiāng qú bǎi lǐ gài tián èr qiān qǐng mín huò qí lì hào yòu shǐ qú

开后乡渠百里,溉田二千顷,民获其利,号“右史渠”。

zhào shòu shì yù shǐ zhī tán zòu

召授侍御史,知弹奏。

qǐng fù zhū yī zhì guān shì wài wǔ bù tīng

请复朱衣豸冠示外庑, 不听。

xià zhōu jié dù shǐ li yòu bài dà jīn wú wéi zhào jìn mǎ zào zhèng yá pēng hé

夏州节度使李祐拜大金吾,违诏进马,造正衙抨劾。

yòu yuē wú yè rù cài zhōu qín wú yuán jì wèi cháng xīn dòng jīn rì dǎn luò yú wēn yù shǐ

祐曰:’吾夜入蔡州擒吴元济,未尝心动,今日胆落于温御史。

qiān zuǒ sī láng zhōng zhī yù shǐ zá shì jìn zhōng chéng

”迁左司郎中,知御史杂事,进中丞。

dà hé èr nián nèi zhāo dé sì huǒ yán jìn zhōng yě hú luò yě hú luò zhě gōng rén suǒ jū yě sǐ zhě shù bǎi rén

大和二年,内昭德寺火,延禁中“野狐落”,野狐落者,宫人所居也,死者数百人。

shì rì zǎi xiàng liǎng shěng guān jīng zhào yǐn zhōng wèi shū mì jiē jí rì huá mén dū shén cè bīng jiù huǒ suǒ jí dú yù shǐ fǔ bù zhì

是日,宰相、两省官、京兆尹、中尉、枢密皆集日华门,督神策兵救火所及, 独御史府不至。

zào zì hé yuē tái xì zéi kǒng rén yuán yǐ gòu jiān shēn jǐng bèi nǎi de rù

造自劾曰:“台系贼,恐人缘以构奸,申警备,乃得入。

chén qǐng rù sān shí zhí cuī lǐ yáo hé èr shí zhí zì shú

臣请入三十直,崔蠡、姚合二十直,自赎。

zǎi xiàng hé zào bù dài zuì yú cháo ér zì xǔ qīng bǐ bù kě tīng

”宰相劾造不待罪于朝,而自许轻比,不可听。

yǒu zhào jiē duó yī yuè fèng

有诏皆夺一月俸。

zào xìng gāng jí rén huò wǔ jǐ suī guì shì yì yǐ qì chū qí shàng

造性刚急,人或忤己,虽贵势,亦以气出其上。

dào yù zuǒ bǔ quē li yú huì bù bì bǔ cóng zhě chī rǔ

道遇左补阙李虞,恚不避,捕从者笞辱。

zuǒ shí yí shū yuán bāo děng jiàn yán gù shì gòng fèng guān wéi zǎi xiàng wài wú qū bì

左拾遗舒元褒等建言:“故事,供奉官惟宰相外无屈避。

zào qì miè diǎn lǐ wú suǒ wèi rǔ tiān zǐ shì chén

造弃蔑典礼, 无所畏,辱天子侍臣。

fán shì xiǎo ér guān fēn lǐ zhě bù kě shī

凡事小而关分理者,不可失;

shī zhī zé luàn suǒ yóu shēng

失之,则乱所由生。

yí bǔ suī bēi shì chén yě zhōng chéng suī gāo fǎ lì yě

遗、补虽卑,侍臣也,中丞虽高,法吏也;

shì chén jiàn líng zé gōng bù guǎng fǎ lì zì zì zé fǎ huài

侍臣见陵则恭不广,法吏自恣则法坏。

wén yuán hé cháng qìng shí zhōng chéng hē zhǐ bù bàn fang jīn nǎi zhì liǎng fang wèi zhī lóng jiē

闻元和、 长庆时,中丞呵止不半坊,今乃至两坊,谓之笼街。

zào shàn zì zūn dà hū jiàn nǐ zhī xián qǐng de lùn zuì

造擅自尊大,忽僭拟之嫌,请得论罪。

dì nǎi zhào tái guān gòng fèng guān gòng dào lù tīng xiān hòu xíng xiāng zhí zé yī

”帝乃诏台官、供奉官共道路,听先后行,相值则揖。

zhōng chéng chuán hū bù dé guò sān bǎi bù

中丞传呼不得过三百步。

zào dàn jī wú suǒ huí wèi wēi wàng yǐn rán fā nán cáo wěi guān jiǔ shí rén zhǔ shǐ jiē lùn sǐ

造弹击无所回畏,威望隐然,发南曹伪官九十人,主史皆论死。

qiān shàng shū yòu chéng fēng qí xiàn zi

迁尚书右丞, 封祁县子。

xìng yuán jūn luàn shā li jiàng zhòng wèi zào kě yí qí luàn wén zōng yì yǐ wéi néng nǎi shòu jiǎn jiào yòu sàn qí cháng shì shān nán xī dào jié dù shǐ xǔ yǐ biàn yi cóng shì

兴元军乱,杀李绛,众谓造可夷其乱,文宗亦以为能,乃授检校右散骑常侍、 山南西道节度使,许以便宜从事。

dì lǜ qí láo fèi zào yuē chén jì zhū dào shù mán zhī bīng fāng hái yuàn de mì zhào shòu yuē shù yòng cǐ zú yǐ

帝虑其劳费,造曰:“臣计诸道戍蛮之兵方还, 愿得密诏受约束,用此足矣。

xǔ zhī

”许之。

mìng shén cè jiāng dǒng zhòng zhì hé zhōng jiàng wēn dé yí hé yáng jiāng liú shì hè cóng zào

命神策将董仲质、河中将温德彝、郃阳将刘士和从造。

ér xìng yuán jiāng wèi zhì zhōng zhāng pī li shǎo zhí zì shǔ hái zào yù yǐ yì jiē yuē bù gǎn èr

而兴元将卫志忠、张丕、李少直自蜀还,造喻以意,皆曰:“不敢二。

nǎi yòng bā bǎi rén zì cóng wǔ bǎi rén wéi qián jūn

” 乃用八百人自从,五百人为前军。

jì rù qián jūn hē hù zhū mén

既入,前军呵护诸门。

zào zhì yù dà yàn shì tīng shì yuē cǐ ài xiá bù zú xiǎng shì

造至,欲大宴,视听事, 曰:“此隘狭,不足飨士。

gēng xǐ yá mén

”更徙牙门。

zuò dìng jiāng zú luó bài xú yuē wú yù wén xīn jūn qù zhǔ yì kě xī qián jiù jūn wú de jìn

坐定,将卒罗拜,徐曰:“吾欲闻新军去主意,可悉前,旧军无得进。

láo wèn bì jiù zuò jiǔ xíng cóng bīng hé zú yǒu jué zhě yù yǐn qù zào chuán yán huà zhī nǎi bù gǎn dòng

”劳问毕,就坐,酒行,从兵合,卒有觉者,欲引去, 造传言叱之,乃不敢动。

jí wèn jūn zhōng shā jiàng zhuàng zhì zhōng pī jiā jiē lì bá jiàn chuán hū yuē xī shā zhī

即问军中杀绛状,志忠、丕夹阶立,拔剑传呼曰:“悉杀之!

wéi bīng zhēng fèn jiē zhǎn shǒu fán bā bǎi yú rén

”围兵争奋,皆斩首,凡八百余人。

qīn shā jiàng zhě hǎi zhī

亲杀绛者,醢之;

hào lìng zhě shū sǐ

号令者,殊死。

qǔ bǎi jí jì jiàng sān shí jí jì sǐ shì guān wáng jǐng yán děng yú xī tóu zhī hàn jiāng

取百级祭绛,三十级祭死事官王景延等,余悉投之汉江。

jiān jūn yáng shū yuán yōng zào xuē qí āi zào yǐ bīng wèi chū zhī

监军杨叔元拥造靴祈哀,造以兵卫出之。

zhào liú kāng zhōu

诏流康州。

shū yuán shǐ jī bīng luàn zhě yě rén yǐ zào bù lù wèi hèn

叔元,始激兵乱者也,人以造不戮为恨。

yǐ gōng jiā jiǎn jiào lǐ bù shàng shū cì wàn jiān shǎng qí bīng

以功加检校礼部尚书, 赐万缣赏其兵。

rù wèi bīng bù shì láng yǐ bìng zì yán chū dōng dōu liú shǒu

入为兵部侍郎,以病自言,出东都留守。

é jié dù hé yáng

俄节度河阳。

zòu fù huái zhōu gǔ qín qú fāng kǒu yàn yǐ gài jì yuán hé nèi wēn wǔ zhì sì xiàn tián wǔ qiān qǐng

奏复怀州古秦渠枋口堰, 以溉济源、河内、温、武陟四县田五千顷。

zhào wèi yù shǐ dài fū

召为御史大夫。

fāng yǐ yǐ xiāng huì jí bù néng cháo gǎi lǐ bù shàng shū

方倚以相,会疾,不能朝,改礼部尚书。

zú nián qī shí zèng shàng shū yòu pú yè

卒,年七十,赠尚书右仆射。

xiōng miǎo dì xùn

兄邈,弟逊。

miǎo cháng qìng dà hé zhōng lèi yǐ shí yí bǔ quē zhào bù yīng

邈,长庆、大和中,累以拾遗、补阙召,不应。

xùn cháng wèi yì zǎi jiě yìn shòu qù

逊尝为邑宰,解印绶去。

zào zǐ zhāng

造子璋。

zhāng yǐ fù yìn lèi guān dà lǐ chéng

璋以父荫累官大理丞。

yīn píng lì dào guān wù ér fén qí tǎng zhāng cì de qí qíng zhuó shì yù shǐ cì fēi yī

阴平吏盗官物,而焚其帑,璋刺得其情,擢侍御史,赐绯衣。

qiān wù zhōu cì shǐ yǐ zhèng yǒu jī cì jīn zǐ

迁婺州刺史,以政有绩,赐金紫。

xǐ lú sòng èr zhōu cì shǐ

徙庐、宋二州刺史。

xuān zhōu zhú zhèng xūn yě cuī xián diào huái nán bīng tǎo zhī yǐ zhāng wèi xuān zhōu cì shǐ

宣州逐郑薰也,崔弦调淮南兵讨之,以璋为宣州刺史。

shì píng jiù bài guān chá shǐ zhuó wǔ níng jié dù shǐ

事平,就拜观察使,擢武宁节度使。

yín dāo jūn jiāo hèng lèi jiāng gū xī ér zhāng zhèng yán míng jù zhī xiāng shuài zhú zhāng zhào xǐ bīn níng jié dù lì jīng zhào yǐn

银刀军骄横,累将姑息,而璋政严明,惧之,相率逐璋,诏徙邠宁节度,历京兆尹。

zhāng sù qiáng gàn chú sù bì háo yòu shè fú jiā jiǎn jiào lì bù shàng shū

璋素强干,鉏宿弊,豪右慑服,加检校吏部尚书。

tóng chāng gōng zhǔ hōng yì zōng zhū yī wú zhuàng zhě xì qīn shǔ sān bǎi yú rén

同昌公主薨,懿宗诛医无状者, 系亲属三百余人。

zhāng yǔ liú zhān jí jiàn biǎn zhèn zhōu sī mǎ tàn yuē shēng bù féng shí sǐ wū zú xī

璋与刘瞻极谏,贬振州司马,叹曰:“生不逢时,死乌足惜!

yǎng yào sǐ

” 仰药死。

yàn bó yì sūn tíng yún shǎo mǐn wù gōng wèi cí zhāng yǔ lǐ shāng yǐn jiē yǒu míng hào wēn lǐ

彦博裔孙廷筠,少敏悟,工为辞章,与李商隐皆有名,号“温李”。

rán báo yú xíng wú jiǎn fú

然薄于行, 无检幅。

yòu duō zuò cè cí yàn qǔ yǔ guì zhòu péi xián líng hú hào děng pú yǐn xiá nì

又多作侧辞艳曲,与贵胄裴𫍯、令狐滈等蒲饮狎昵。

shù jǔ jìn shì bù zhōng dì

数举进士不中第。

sī shén sù duō wéi rén zuò wén

思神速,多为人作文。

dà zhōng mò shì yǒu sī lián shì yóu jǐn tíng yún bù lè shàng shū qiān yú yán rán sī zhàn shòu zhě yǐ bā rén zhí zhèng bǐ qí wèi shòu fāng shān wèi

大中末,试有司,廉视尤谨,廷筠不乐,上书千余言,然私占授者已八人,执政鄙其为,授方山尉。

xú shāng zhèn xiāng yáng shǔ xún guān bù dé zhì qù guī jiāng dōng

徐商镇襄阳,署巡官,不得志,去归江东。

líng hú táo fāng zhèn huái nán tíng yún yuàn jū zhōng shí bù wéi zhù lì guò fǔ bù kěn yè

令狐绹方镇淮南,廷筠怨居中时不为助力,过府不肯谒。

gài qián yáng zi yuàn yè zuì wèi luó zú jī shé qí chǐ su yú táo

丐钱扬子院,夜醉,为逻卒击折其齿,诉于绹。

táo wèi hé lì lì jù dào qí wū xíng táo liǎng zhì zhī

绹为劾吏,吏具道其污行,绹两置之。

shì wén jīng shī tíng yún biàn jiàn gōng qīng yán wèi lì wū rǎn

事闻京师,廷筠遍见公卿,言为吏诬染。

é ér xú shāng zhí zhèng pō yòu zhī yù bái yòng

俄而徐商执政,颇右之,欲白用。

huì shāng ba yáng shōu jí zhī suì fèi zú

会商罢,杨收疾之,遂废卒。

běn míng qí zì fēi qīng

本名岐,字飞卿。

dì tíng hào xián tōng zhōng shǔ xú zhōu guān chá shǐ cuī yàn céng mù fǔ

弟廷皓,咸通中,署徐州观察使崔彦曾幕府。

páng xūn fǎn yǐ rèn xié tíng hào shǐ wèi biǎo qiú jié dù shǐ tíng hào dài yuē biǎo wén tiān zǐ dāng wèi gōng xìn sù sī zhī

庞勋反,以刃胁廷皓,使为表求节度使,廷皓绐曰:“表闻天子,当为公信宿思之。

xūn xǐ

”勋喜。

guī yǔ qī zǐ jué míng rì fù jiàn xūn suǒ biǎo jù dá yuē wǒ qǐ yǐ bǐ yàn shì rǔ yá

归与妻子决,明日复见,勋索表,倨答曰:“我岂以笔砚事汝邪?

qí sù shā wǒ

其速杀我。

xūn shú shì xiào yuē rú shēng yǒu dǎn yá wú dòng zhòng bǎi wàn wú yī rén cāo xí hu

”勋熟视笑曰:“儒生有胆邪,吾动众百万,无一人操檄乎!

qiú zhī gèng shǐ zhōu zhòng cǎo biǎo

”囚之,更使周重草表。

yàn céng yù hài tíng hào yì sǐ zhào zèng bīng bù láng zhōng

彦曾遇害,廷皓亦死, 诏赠兵部郎中。

huáng fǔ wú yì zì rén jiǎn jīng zhào wàn nián rén

皇甫无逸,字仁俭,京兆万年人。

fù dàn duò bīng zhōu zǒng guǎn fǔ sī mǎ hàn wáng liàng fǎn bī zhī bù cóng jiàn shā

父诞,隋并州总管府司马,汉王谅反,逼之不从,见杀。

wú yì zài cháng ān wén biàn jí hào tòng rén wèn gù duì yuē wú fù shēng píng zhòng jié yì bì wú gǒu miǎn zhě

无逸在长安,闻变即号恸,人问故,对曰:“吾父生平重节义,必无苟免者。

qǐng fù zhì guǒ rán

顷讣至,果然。

shí wǔ děng fèi yáng dì jiā dàn zhōng tè fēng wú yì píng yú hóu ér zèng dàn zhù guó hóng yì jùn gōng

时五等废,炀帝嘉诞忠,特封无逸平舆侯,而赠诞柱国、 弘义郡公。

wú yì lì yù yáng tài shǒu zhì wèi tiān xià zuì zài qiān yòu wǔ wèi jiāng jūn

无逸历淯阳太守,治为天下最,再迁右武卫将军。

dì xìng jiāng dū zhào jū shǒu luò yáng

帝幸江都,诏居守洛阳。

dì bèi shā nǎi yǔ duàn dá yuán wén dōu lì yuè wáng tōng

帝被杀,乃与段达、元文都立越王侗。

jí wáng shì chōng cuàn qì mǔ qī zhǎn guān zì guī

及王世充篡,弃母妻,斩关自归。

zhuī qí jí wú yì gù yuē wú yǒu sǐ zhōng bù néng tóng ěr wèi nì

追骑及,无逸顾曰:“吾有死,终不能同尔为逆。

jiě jīn dài tóu zhī de yuē yǐ yǔ ěr wú xiāng kùn

”解金带投之地,曰:“以与尔,无相困。

qí zhēng xià qǔ yóu shì huò miǎn

” 骑争下取,由是获免。

gāo zǔ yǐ wú yì běn duò xūn jiù zūn yù zhī bài xíng bù shàng shū fēng huá guó gōng

高祖以无逸本隋勋旧,尊遇之,拜刑部尚书,封滑国公。

lì shǎn dōng dào xíng tái mín bù shàng shū qiān yù shǐ dài fū

历陕东道行台民部尚书,迁御史大夫。

shí shǔ xīn dìng lì duō hèng zì rén bù liáo zhào wú yì chí jié xún fǔ de chéng zhì chú lì

时蜀新定,吏多横恣,人不聊,诏无逸持节巡抚,得承制除吏。

jì zhì chù tān bào yòng lián shàn fǎ lìng yán míng shǔ rén yǐ ān

既至,黜贪暴,用廉善,法令严明,蜀人以安。

huáng fǔ xī rén xiān rén yě wū gào wú yì wèi mǔ gù yīn jiāo shì chōng dì pàn qí zhà zhǎn xī rén qiǎn jǐ shì zhōng li gōng chāng chí yù

皇甫希仁,𪫺人也,诬告无逸为母故阴交世充,帝判其诈,斩希仁,遣给事中李公昌驰谕。

yòu yǒu gào wú yì jiāo tōng xiāo xǐ zhě shí wú yì yǔ xíng tái pú yè dòu jīn bù xié yīn biǎo zì chén bìng shàng jīn zuì

又有告无逸交通萧铣者,时无逸与行台仆射窦琎不协,因表自陈,并上琎罪。

yǒu zhào liú shì lóng wēn yàn bó àn zhī wú zhuàng suì zhǎn gào zhě ér chù jīn

有诏刘世龙、温彦博按之,无状,遂斩告者而黜琎。

jí hái dì láo yuē bǐ duō zèn huǐ dàn yǐ zhèng zhí wèi nìng rén zēng ěr

及还,帝劳曰:“比多谮毁,但以正直为佞人憎尔。

wú yì dùn shǒu xiè dì yuē qīng wú fù hé suǒ xiè

”无逸顿首谢,帝曰:“卿无负,何所谢?

bài mín bù shàng shū chū wèi tóng zhōu cì shǐ xǐ yì zhōu dà dū dū fǔ zhǎng shǐ

拜民部尚书,出为同州刺史,徙益州大都督府长史。

suǒ zhì zhé bì gē bù tōng bīn kè zuǒ yòu wú gǎn chū rù zhě

所至辄闭合不通宾客,左右无敢出入者;

suǒ xū jiē shì yì tā jìng

所须皆市易它境。

cháng àn bù sù mín jiā dèng zhù jǐn zhǔ rén jiāng xù jìn wú yì chōu pèi dāo duàn dài wèi zhù qí lián jiè lèi rú cǐ

尝按部,宿民家,镫炷尽,主人将续进,无逸抽佩刀断带为炷,其廉介类如此。

rán guò zì wèi shèn měi shàng biǎo shū dú shù shí yóu jù wèi shěn shǐ zhě shàng dào zhuī shěng zài sān nǎi de qiǎn

然过自畏慎,每上表疏,读数十犹惧未审,使者上道,追省再三乃得遣。

mǔ zài cháng ān jí dǔ tài zōng mìng chí yì zhào hái chéng wèn yōu jì bù néng shí dào bìng zú

母在长安疾笃,太宗命驰驿召还承问,忧悸不能食,道病卒。

zèng lǐ bù shàng shū shì yuē xiào

赠礼部尚书,谥曰孝。

wáng guī bó yuē wú yì rù shǔ bù néng yǔ mǔ jù liú zú jīng shī zǐ dào wèi zú chēng bù kě wèi xiào

王珪驳曰:“无逸入蜀,不能与母俱,留卒京师,子道未足称,不可谓孝。

nǎi gèng shì liáng

”乃更谥良。

li xí zhì zì chóng guāng

李袭志,字重光。

qí xiān běn lǒng xī dí dào rén wǔ shì zǔ bì dì gèng wéi jīn zhōu ān kāng rén

其先本陇西狄道人,五世祖避地,更为金州安康人。

shì duò shǐ ān jùn chéng

仕隋始安郡丞。

dà yè mò dào zéi qǐ xí zhì qīng sī chǎn mù shì de sān qiān rén chéng chéng jù dào xiāo xǐ lín shì hóng lǚ gōng zhī bù xià

大业末,盗贼起,袭志倾私产募士,得三千人,乘城拒盗,萧铣、林士弘屡攻之不下。

wén yáng dì sàng nǎi yǔ shì mín gǎo sù sān rì lín huò shuō yuē gōng lín jùn jiǔ shì dà fū yuè xiàng mán yí wèi wēi suī yuē duò chén shí jūn zhǎng yě

闻炀帝丧,乃与士民缟素三日临,或说曰:“公临郡久,士大夫悦向, 蛮夷畏威,虽曰隋臣,实君长也。

jīn sì hǎi fēn liè zì wáng zhě fēi yī xìng yi suì jù lǐng biǎo qǔ bǎi yuè qǐ jù bù ruò wèi tuó hu

今四海分裂,自王者非一姓,宜遂据岭表,取百粤,岂遽不若尉佗乎?

xí zhì yuē wú shì duò chén jīn jiāng dū suī lún zōng shè shàng yǒu fèng zhū jūn dāng xiāng yǔ lù lì shuā chóu chǐ qǐ hù luàn tú bú yì zāi

”袭志曰:“吾世隋臣,今江都虽沦,宗社尚有奉,诸君当相与戮力刷仇耻,岂怙乱图不义哉?

wú níng dǎo zhōng sǐ bù nì jié yǐ shēng wèi tuó bù zú wèi wú fǎ yě

吾宁蹈忠死,不逆节以生,尉佗不足为吾法也。

yù zhǎn shuō zhě zhòng jiàn nǎi zhǐ

” 欲斩说者,众谏,乃止。

suì gù shǒu fán èr nián lì qióng yuán jué wèi xǐ suǒ xiàn wěi shǔ gōng bù shàng shū guì zhōu zǒng guǎn

遂固守凡二年,力穷援绝,为铣所陷,伪署工部尚书、桂州总管。

wǔ dé chū gāo zǔ cì shū mìng qí zi xuán sì zhào zhī

武德初,高祖赐书,命其子玄嗣召之。

xí zhì yuē lǐng nán qiú yǒng píng jùn shǒu li guāng dù qián tú guī guó

袭志约岭南酋永平郡守李光度潜图归国。

dì fù yǐ shū yù yuē gōng zhèn zhī zōng bù kě yǔ yì xìng bǐ yi jí zǐ dì bìng yù zōng zhèng shǔ jí

帝复以书谕曰:“公朕之宗,不可与异姓比,宜及子弟并豫宗正属籍。

nǎi xǐ píng lǐng nán liù shí yú zhōu jiē sòng kuǎn xí zhì yòu ér zhì yún

”乃铣平, 岭南六十余州皆送款,袭志诱而致云。

zhào jùn wáng xiào gōng chéng zhì shòu guì zhōu zǒng guǎn

赵郡王孝恭承制授桂州总管。

wǔ nián lái cháo jìn zhù guó fēng shǐ ān jùn gōng jiāng zhōu dū du

五年来朝,进柱国,封始安郡公、江州都督。

hòu tǎo fǔ gōng shí wèi shuǐ jūn zǒng guǎn zhuǎn guì zhōu dū dū

后讨辅公祏,为水军总管,转桂州都督。

xí zhì shǒu guì èr shí bā nián zhèng shàng qīng shěng nán huāng biàn zhī

袭志守桂二十八年,政尚清省,南荒便之。

biǎo qǐng rù cháo yǐ guāng lù dài fu fén zhōu cì shǐ zhì shì zú

表请入朝,以光禄大夫、汾州刺史致仕,卒。

dì xí yù zì mào shí tōng mǐn yǒu shí dù

弟袭誉,字茂实,通敏有识度。

shì duò wèi guàn jūn fǔ sī bīng

仕隋为冠军府司兵。

yīn shì shī fǔ dài wáng shǒu jīng shī yě sān fǔ dào yǐ jù xí yù qǐng yǐ bīng jù yǒng fēng cāng fā sù zhèn qióng fá chū kù wù shǎng zhàn shì chí xí jùn xiàn gòng zhú bǔ zéi

阴世师辅代王守京师也, 三辅盗螘聚,袭誉请以兵据永丰仓,发粟赈穷乏,出库物赏战士,驰檄郡县,共逐捕贼。

shì shī bù cóng

世师不从。

nǎi qiú chū mù shān nán bīng zhì hàn zhōng gāo zǔ yǐ dìng cháng ān zhào shòu tài fǔ shǎo qīng ān kāng jùn gōng

乃求出募山南兵,至汉中,高祖已定长安,召授太府少卿、安康郡公。

fá wáng shì chōng yě bài lù zhōu zǒng guǎn

伐王世充也,拜潞州总管。

shí tū jué yǐ hé qīn yòu tōng shǐ shì chōng xí yù bǔ zhǎn zhī

时突厥已和亲,又通使世充,袭誉捕斩之。

zhào wěi diǎn yùn yǐ xiǎng dōng jūn

诏委典运,以𫗵东军。

zhuó lèi yáng zhōu dà dū dū fǔ zhǎng shǐ jiāng nán xún chá dà shǐ duō suǒ chù zhì

擢累扬州大都督府长史、江南巡察大使,多所黜陟。

yáng zhōu jiāng wú dà dū huì sú xǐ shāng gǔ bù shì nóng

扬州,江、吴大都会,俗喜商贾,不事农;

xí yù wéi yǐn léi bēi shuǐ zhù jù chéng táng gài tián bā bǎi qǐng yǐ jǐn dì lì mín duō guī běn

袭誉为引雷陂水,筑句城塘,溉田八百顷,以尽地利, 民多归本。

zhào wèi tài fǔ qīng

召为太府卿。

wéi rén yán què yǐ wēi sù wén

为人严悫,以威肃闻。

jū jiā jiǎn hòu yú zōng qīn lù bǐng suí duō shǎo sàn zhī

居家俭,厚于宗亲,禄禀随多少散之。

yǐ yú zī xiě shū ba yáng zhōu shū suì shù shì zài

以余资写书,罢扬州,书遂数事载。

cháng wèi zǐ sūn yuē wú xìng bù xǐ cái suì zhì jù fá

尝谓子孙曰:“吾性不喜财,遂至窭乏。

rán fù jīng yǒu cì tián shí qǐng néng gēng zhī zú yǐ shí

然负京有赐田十顷, 能耕之,足以食;

hé nèi qiān shù sāng shì zhī kě yǐ yī

河内千树桑,事之可以衣;

jiāng dū shū lì dú kě jìn qiú huàn

江都书,力读可进求宦。

wú mò hòu néng qín cǐ wú zī yú rén yǐ

吾殁后,能勤此,无资于人矣。

qiān liáng zhōu dū du gǎi tóng zhōu cì shǐ

”迁凉州都督,改同州刺史。

zuò zài liáng zhōu yǐ sī hàn zhàng shā fān hé chéng liú wǔ dāng sǐ fèi wèi mín liú quán zhōu zú

坐在凉州以私憾杖杀番禾丞刘武, 当死,废为民,流泉州,卒。

jiāng mó qín zhōu shàng guī rén

姜谟,秦州上邽人。

duò dà yè mò wèi jìn yáng zhǎng

隋大业末,为晋阳长。

gāo zǔ zài tài yuán mó qián shí zhī wèi suǒ qīn yuē duò zhèng luàn jiāng wáng bì yǒu shèng rén shòu zhī

高祖在太原,谟前识之,谓所亲曰: “隋政乱将亡,必有圣人受之。

táng gōng fù wáng bà zī dù qí bì bō luàn dé tiān xià

唐公负王霸资度,其必拨乱得天下。

nǎi shēn zì jié

”乃深自结。

jí dà jiàng jūn fǔ jiàn yǐn wèi sī gōng cān jūn cóng píng huò yì jiàng jùn bīng suì dù hé mó bù lè yī xī jì gāo zǔ tàn qí lüè

及大将军府建,引为司功参军,从平霍邑、绛郡,兵遂度河,谟部勒一夕济,高祖叹其略。

jìn píng cháng ān chú xiàng guó zhòu cáo cān jūn cháng dào xiàn gōng

进平长安,除相国胄曹参军、长道县公。

xuē jǔ kòu qín zhōu yǐ mó shān xī háo wàng zhào ān fǔ lǒng wài wěi yǐ pián yí

薛举寇秦州,以谟山西豪望,诏安抚陇外,委以便宜。

jiāng xíng qǐng yuē gōng tiān rén zhī wàng yǐ shǔ yi yīng tú wěi guāng yǒu shén qì

将行,请曰:“公天人之望已属,宜膺图纬,光有神器。

mó lǎo yǐ kǒng xiān cháo lù xìng yī jiàn jiàn zuò sǐ bù hèn

谟老矣,恐先朝露,幸一见践阼,死不恨。

gāo zǔ jiā nà

”高祖嘉纳。

nǎi yǔ dòu guǐ chū sàn guān xià hé chí hàn yáng yù xuē jǔ yǔ zhàn guǐ bài zhào mó hái cháo wèi yuán wài sàn qí cháng shì

乃与窦轨出散关,下河池、汉阳,遇薛举,与战,轨败,召谟还朝,为员外散骑常侍。

hòu rén gǎo píng zhuó qín zhōu cì shǐ

后仁杲平,擢秦州刺史。

dì yuē xī rén chēng yì jǐn gù xiāng jīn yǐ běn zhōu xiāng shòu suǒ yǐ cháng gōng

帝曰:“昔人称衣锦故乡,今以本州相授, 所以偿功。

liáng zhōu huāng gěng yi yǒu yǐ jìng zhī

凉州荒梗,宜有以靖之。

mó zhì fǔ biān sú yǐ ēn xìn dào zéi shuāi zhǐ

”谟至,抚边俗以恩信,盗贼衰止。

rén xǐ yuē bù yì fù jiàn tài píng guān fǔ

人喜曰: “不意复见太平官府。

gǎi shǒu lǒng zhōu yǐ lǎo qù zhí

”改守陇州,以老去职。

zhēn guàn yuán nián zú zèng mín zhōu dū dū shì yuē ān

贞观元年卒,赠岷州都督,谥曰安。

zi què

子确。

què zì xíng běn yǐ zì xiǎn

确,字行本,以字显。

zhēn guàn zhōng wèi jiāng zuò shǎo jiang hù zuò jiǔ chéng luò yáng gōng jí zhū yuàn yù yǐ gàn lì chēng duō suǒ lài cháng yóu xìng wú bù cóng qiān xuān wēi jiāng jūn

贞观中,为将作少匠,护作九成、洛阳宫及诸苑御,以干力称,多所赉尝,游幸无不从,迁宣威将军。

tài zōng xuǎn qiáo cái yī wǔ sè páo chéng liù xián mǎ zhí tún yíng sù wèi zhàng nèi hào yuē fēi qí měi chū xìng jí yǐ cóng bài xíng běn zuǒ tún wèi jiāng jūn fēn diǎn zhī

太宗选趫才,衣五色袍,乘六闲马,直屯营,宿卫仗内,号曰“飞骑”,每出幸,即以从,拜行本左屯卫将军, 分典之。

gāo chāng zhī yì wéi xíng jūn fù zǒng guǎn chū yī zhōu jù liǔ gǔ bǎi lǐ yī shān zào gōng xiè zēng sǔn jiù fǎ xiè yì jīng

高昌之役,为行军副总管,出伊州,距柳谷百里,依山造攻械,增损旧法, 械益精。

qí chù yǒu hàn bān chāo jì gōng bēi xíng běn mó qù gǔ kè gèng kān sòng chén guó wēi líng

其处有汉班超纪功碑,行本磨去古刻,更刊颂陈国威灵。

suì yǔ hóu jūn jí jìn píng gāo chāng zhàn yǒu gōng xǐ shū wèi láo

遂与侯君集进平高昌,战有功,玺书尉劳。

hái wèi jīn chéng jùn gōng cì nú bì qī shí rén bó bǎi wǔ shí duàn

还,为金城郡公,赐奴婢七十人,帛百五十段。

dì jiāng zhēng gāo lí xíng běn jiàn wèi yi qīng yòng shī bù cóng

帝将征高丽,行本谏未宜轻用师,不从。

zhì gài móu chéng zhōng liú shǐ zú

至盖牟城,中流矢,卒。

dì fù shī dào zhī zèng zuǒ wèi dà jiāng jūn chéng guó gōng shì yuē xiāng péi zàng zhāo líng

帝赋诗悼之,赠左卫大将军、郕国公,谥曰襄,陪葬昭陵。

zi jiǎn sì

子简嗣。

xíng běn xìng kè mǐn

行本性恪敏。

suǒ jū guān suī qí hán liè shǔ wú xiè róng jiā yǒu qiǎo sī fán cháo zhī yíng shàn suǒ sī bì zī ér hòu xíng

所居官,虽祈寒烈暑无懈容,加有巧思,凡朝之营缮,所司必谘而后行。

wèi zhēng jiàn qí yǐ nì kǒng jìn qǐ chǐ duān quàn dì chì zhī dì lài qí qiáng jì bù chì yě

魏征见其倚昵,恐浸启侈端,劝帝斥之,帝赖其强济,不斥也。

zi róu yuǎn měi zī róng fū zòu xiáng biàn

子柔远,美姿容,敷奏详辩。

wǔ hòu shí zhì zuǒ yīng yáng wèi jiāng jūn shè dì guān shàng shū tōng shì shè rén nèi gòng fèng

武后时,至左鹰扬卫将军,摄地官尚书通事舍人、 内供奉。

zi jiǎo huì

子皎、晦。

jiǎo cháng ān zhōng wèi shàng yī fèng yù xuán zōng zài fān dǐ jiǎo shi qí yǒu fēi cháng dù wěi xīn yān

皎,长安中为尚衣奉御,玄宗在籓邸,皎识其有非常度,委心焉。

jí jí wèi zì rùn zhōu zhǎng shǐ zhào shòu diàn zhōng shǎo jiān

及即位,自润州长史召授殿中少监。

chū rù wò nèi péi yàn sī zhào xǔ shè jìng zuò yǔ fēi pín lián tà jiān jī qiú dòu jī hū zhī bù míng yě

出入卧内,陪燕私,诏许舍敬,坐与妃嫔连榻,间击球斗鸡,呼之不名也。

cì gōng nǚ jiù mǎ jí tā zhēn wù qián hòu bù shèng jì

赐宫女、厩马及它珍物,前后不胜计。

dì zài diàn tíng wán yī jiā shù jiǎo shèng zàn zhī dì jù lìng xǐ zhí qí jiā

帝在殿廷玩一嘉树,皎盛赞之,帝遽令徙植其家。

hòu jiāng zhū dòu huái zhēn děng jiǎo yǔ mì yì yǐ gōng jìn diàn zhōng jiān chǔ guó gōng shí fēng sì bǎi hù

后将诛窦怀贞等,皎与密议,以功进殿中监、楚国公,食封四百户。

yì zhě jī duǎn jiǎo rèn yù tài guò dì yǐ qí fān dǐ jiù sī yǒu yǐ xuān bù zhī nǎi xià zhào yuē diàn zhōng jiān chǔ guó gōng jiǎo wǎng shì zhèn yú fān guó suī péng zǔ tóng shū zǐ líng gòng xué bù guò yě

议者讥短皎任遇太过,帝以其籓邸旧,思有以宣布之,乃下诏曰:“殿中监、楚国公皎,往事朕于籓国,虽彭祖同书,子陵共学,不过也。

zhèn cháng yóu cháng yáng hù dù jiān jiǎo yú shí fèng shì shù wèi zhèn yuē xiāng wáng bì dēng tiān wèi wáng qiě chǔ fù

朕尝游长杨、鄠、杜间,皎于时奉侍,数谓朕曰:‘相王必登天位,王且储副。

zhèn huà ér hòu zhǐ fù yán yú zhèn xiōng dì jìn qī

’朕叱而后止,复言于朕兄弟近戚。

yǔ wén tài shàng huáng tài shàng huáng zòu zhī zhōng zōng qiǎn sì guó wáng yōng děng jū wèn jiǎo yī yì bǎo hù wǎng huò èr yán

语闻太上皇,太上皇奏之中宗,遣嗣虢王邕等鞫问,皎一意保护,罔或贰言。

zōng chu kè jì chù nè děng qǐng tóu jiǎo yán huāng zhōng zōng tè zhào biǎn rùn zhōu zhǎng shǐ

宗楚客、纪处讷等请投皎炎荒,中宗特诏贬润州长史。

zhuān yǐ zhōng lì dài zhèn wèi tiān qiě yǒu mìng gù lǚ wēi dǎo jiān ér wú biàn yān

专以忠力戴朕,谓天且有命,故履危蹈艰而无变焉。

zhèn jì jí wèi yòu cān zhū jiān chén jiāng hòu yǐ guāng chǒng měi suǒ zǒng xùn

朕既即位,又参诛奸臣,将厚以光宠,每所捴逊。

zào xī fěi gōng jǔ duō guī yì

造膝匪躬, 举多规益。

ér yōu yōu zhī tán chǒu zhèng è zhí tiān xià zhī rén qí wèi jí shi jiǎo zhī gōng hé jiàn zhī yì yě

而悠悠之谈,丑正恶直,天下之人,其未及识皎之功,何见之异也?

xī hàn zhāo zhī rèn huò guāng wèi zǔ zhī míng chéng yù zhèn zhī bù dé shù jī yú cǐ

昔汉昭之任霍光,魏祖之明程昱,朕之不德,庶几于此。

qiě fǒu dāng qí huǐ zé bì miè nǎi zōng

且否当其悔,则必灭乃宗;

tài zhì yú hēng zé suǒ chou wèi bǔ

泰至于亨,则所酬未补。

qǐ liú yán zhī tīng ér hòu dé zhī wàng zāi

岂流言之听,而厚德之忘哉?

gǒu móu shǐ yǒu zhī tú zhōng kě yě

苟谋始有之,图终可也。

xún qiān tài cháng qīng jiān xiū guó shǐ

” 寻迁太常卿,监修国史。

dì huì yòu wèi lì bù shì láng yǒu quán chǒng sòng jǐng yǐ wéi fēi jiǔ ān cè qǐng yì sǔn zhī

弟晦又为吏部侍郎,有权宠,宋璟以为非久安策,请抑损之。

kāi yuán wǔ nián xià zhào fàng guī tián lǐ shǐ zì yú

开元五年,下诏放归田里,使自娱。

jiǔ zhī fù wèi mì shū jiān

久之,复为秘书监。

shí nián zuò xiè jìn zhōng yǔ wèi sì pú wáng jiào suǒ hé chì zhōng shū mén xià jiū zhuàng

十年,坐泄禁中语, 为嗣濮王峤所劾,敕中书门下究状。

jiào yì wáng shǒu yī yīn jiā zhōng shū lìng zhāng jiā zhēn yīn xī qí yì fu zhì jiǎo yù

峤亦王守一姻家,中书令张嘉贞阴希其意,傅致皎狱。

zhào miǎn shū sǐ zhàng zhī liú qīn zhōu

诏免殊死,杖之,流钦州。

dào bìng sǐ nián wǔ shí

道病死,年五十。

qīn hòu zuò zhé sǐ zhě shù rén shì yǐ wéi yuān

亲厚坐谪死者数人,世以为冤。

shí yuán qián yào fāng shì zhōng bù néng zhèng wéi rén suǒ jī dǐ

时源乾曜方侍中,不能正,为人所讥诋。

dì hòu sī jiǎo jiù xūn lìng dì jiù hái yǐ lǐ zàng zhī cún wèn qí jiā zhuī zèng zé zhōu cì shǐ

帝后思皎旧勋,令递柩还,以礼葬之, 存问其家,追赠泽州刺史。

hòu yǐ zi shàng zhǔ gèng zèng lì bù shàng shū réng cì fēng èr bǎi hù wèi cí xiǎng fèi

后以子尚主,更赠吏部尚书,仍赐封二百户为祠享费。

zi qìng chū

子庆初。

qìng chū shēng fāng zú dì xǔ shàng zhǔ hòu lún zhé èr shí yú nián

庆初生方卒,帝许尚主,后沦谪二十余年。

tiān bǎo chū jiǎo shēng lǐ lín fǔ wèi zǎi xiàng wèi dì yán zhī shǐ mìng yǐ guān xí chǔ guó gōng

天宝初,皎甥李林甫为宰相,为帝言之,始命以官,袭楚国公。

shí zài shàng xīn píng gōng zhǔ

十载,尚新平公主。

xīn píng gù cháng guī péi jiān jiān zú nǎi jiàng qìng chū

新平故尝归裴玪,玪卒,乃降庆初。

zhǔ huì shū xián wén mò dì xián zhī lì sù dài cháo ēn lǐ jiā zhòng qìng chū yì de xìng

主慧淑,闲文墨,帝贤之,历肃、代朝,恩礼加重,庆初亦得幸。

jiù zhì fù mǎ dū wèi duō bù bài zhèng guān tè bài qìng chū tài cháng qīng

旧制,驸马都尉多不拜正官,特拜庆初太常卿。

huì xiū zhí jiàn líng zhào wèi zhī shǐ wù huǐ lián gāng dài zōng nù xià lì lùn bù gōng cì sǐ jiàn líng shǐ shǐ zhōng liè děng jiē zhū péi jiān zi fǎng yì xuē guān

会修植建陵,诏为之使,误毁连冈, 代宗怒,下吏论不恭,赐死,建陵使史忠烈等皆诛,裴玪子仿,亦削官。

zhǔ yōu jìn zhōng dà lì shí nián hōng

主幽禁中, 大历十年薨。

gù shì tài cháng zhí fèng líng miào

故事,太常职奉陵庙。

kāi yuán mò pú yáng wáng chè wèi zōng zhèng qīng yǒu chǒng shǐ qǐng zōng zhèng fèng líng

开元末,濮阳王彻为宗正卿,有宠,始请宗正奉陵。

tiān bǎo zhōng zhāng jì yǐ zhǔ xù rèn tài cháng gù fù jiù

天宝中,张垍以主婿任太常,故复旧。

jí qìng chū bài yòu yǐ líng miào guī zōng zhèng yún

及庆初败,又以陵庙归宗正云。

huì qǐ jiā pú zhōu cān jūn lèi wèi gāo líng lìng zhì yǒu shēng qiān cháng ān lìng rén wèi ài zhī

晦,起家蒲州参军,累为高陵令,治有声,迁长安令,人畏爱之。

kāi yuán chū zhuó yù shǐ zhōng chéng

开元初,擢御史中丞。

xiān shì yǒng huī xiǎn qìng shí yù shǐ bù bài zǎi xiàng xián mìng shǐ sì fāng zhě tíng zhōng yī jiàn hòu shāo qū xià

先是,永徽、显庆时,御史不拜宰相,衔命使四方者,廷中揖见,后稍屈下。

zhì huì dú xùn jiù tǐ wèi yù shǐ yuē bù rú gù shì qiě zòu qiǎn gōng děng

至晦,独徇旧体,谓御史曰:“不如故事,且奏谴公等。

yóu shì tái yí fù zhèn

”由是台仪复振。

zhuǎn tài cháng shǎo qīng

转太常少卿。

shí guó mǎ fá huì qǐng yǐ zhào shū shì mǎ liù hú zhōu lǜ de mǎ sān qiān shǔ yóu jī jiāng jūn zhào kě

时国马乏,晦请以诏书市马六胡州,率得马三千,署游击将军,诏可。

xián jiù nǎi shāo bèi

闲厩乃稍备。

chú huáng mén shì láng cí bù bài gǎi bīng bù

除黄门侍郎,辞不拜,改兵部。

mǎn suì wèi lì bù shì láng zhǔ xuǎn

满岁,为吏部侍郎,主选。

cáo shǐ cháng qǐng tuō wèi jiān qián lǐng xuǎn zhě zhōu jí hù fān jiǎn zhì nèi wài yóu bù jīn

曹史尝请托为奸, 前领选者周棘扈籓,检窒内外,犹不禁。

zhì huì xī chú zhī shì wú fáng xiàn rán chǔ shì jīng míng sī xiāng zhǔ wěi zuì zhé de jiē yǐ wéi shén

至晦,悉除之,示无防限,然处事精明, 私相属诿,罪辄得,皆以为神。

shǐ huì gé jiù shì jiǎn tíng yì kǒng bì bài jì ér zāng qiú lù sāi ér liú pǐn yǒu xù zhòng nǎi fú

始,晦革旧示简,廷议恐必败,既而赃赇路塞,而流品有叙,众乃伏。

jiǎo bèi fàng huì yì zuǒ chú zōng zhèng qīng

皎被放,晦亦左除宗正卿。

biǎn chūn zhōu sī mǎ xǐ hǎi zhōu cì shǐ zú

贬春州司马,徙海州刺史,卒。

cuī shàn wèi bèi zhōu wǔ chéng rén

崔善为,贝州武城人。

zǔ yóng wèi wèi sàn qí shì láng

祖颙,为魏散骑侍郎。

shàn wèi qiǎo yú lì shǔ shì duò diào wén lín láng

善为巧于历数,仕隋,调文林郎。

dū gōng tú wǔ bǎi yíng rén shòu gōng zǒng jiān yáng sù suǒ bù yuè shí shàn wèi zhí bǎn àn chàng wú yī chà miù sù dà jīng

督工徒五百营仁寿宫,总监杨素索簿阅实,善为执板暗唱,无一差谬,素大惊。

zì shì sì fāng yǒu yí yù xī lìng àn xùn jiē jiū qí qíng

自是四方有疑狱,悉令按讯,皆究其情。

rén shòu zhōng qiān lóu fán sī hù shū zuǒ gāo zǔ wèi tài shǒu yóu lǐ jiē

仁寿中,迁楼烦司户书佐,高祖为太守,尤礼接。

shàn wèi jiàn duò zhèng rì wěn mì quàn gāo zǔ tú tiān xià

善为见隋政日紊,密劝高祖图天下。

jí bīng qǐ shǔ dà jiàng jūn fǔ sī hù cān jūn fēng qīng hé xiàn gōng

及兵起,署大将军府司户参军,封清河县公。

zhuó lèi shàng shū zuǒ chéng yòng qīng chá chēng

擢累尚书左丞,用清察称。

zhū cáo shǐ è zhī yǐ qí duǎn ér yǔ cháo yuē qū rú gōu lì fēng hóu

诸曹史恶之,以其短而伛,嘲曰:“曲如钩,例封侯。

yù jū ba suǒ rèn

”欲沮罢所任。

dì wén miǎn zhī yuē xī qí mò jiān lì gē hú lǜ míng yuè ér gāo wěi àn bù chá zhì miè qí jiā

帝闻,勉之曰:“昔齐末奸吏歌斛律明月,而高纬暗不察,至灭其家。

zhèn suī bù dé xìng miǎn shì

朕虽不德,幸免是。

yīn xià lìng gòu bàng zhě bàng nǎi zhǐ

”因下令购谤者,谤乃止。

fu rén jūn zhuàn wù yín lì li chún fēng dǐ qí shū dì lìng shàn wèi kǎo èr jiā dé shī duō suǒ cái zhèng

傅仁均撰《戊寅历》,李淳风诋其疏,帝令善为考二家得失,多所裁正。

zhēn guàn chū wèi shǎn zhōu cì shǐ

贞观初,为陕州刺史。

shí yì hù wěi dì xiá zhě xǐ kuān xiāng shàn wèi zòu jī nèi hù zhòng ér dīng zhuàng xī jí fǔ bīng ruò tīng xǐ jiē zài guān dōng xū jìn shí yuǎn fēi jīng tōng jì

时议,户猥地狭者徙宽乡,善为奏:“畿内户众,而丁壮悉籍府兵,若听徙,皆在关东,虚近实远,非经通计。

zhào kě

”诏可。

lì dà lǐ sī nóng èr qīng zuò yǔ shǎo qīng bù píng chū wèi qín zhōu cì shǐ

历大理、司农二卿,坐与少卿不平,出为秦州刺史。

zú zèng xíng bù shàng shū shì yuē zhōng

卒,赠刑部尚书,谥曰忠。

chū tiān xià jì dìng qún chén jū sāng zhě jiē duó fú shàn wèi jiàn yán qí bì

初,天下既定,群臣居丧者皆夺服,善为建言其敝。

wǔ dé èr nián shǐ xǔ zhōng sàng rán yóu shí yǐ quán pò bù néng miǎn rú fáng xuán líng chǔ suì liáng zhě zhòng yǐ

武德二年,始许终丧,然犹时以权迫不能免,如房玄龄、褚遂良者众矣。

li sì zhēn zì chéng zhòu zhào zhōu bǎi rén rén

李嗣真,字承胄,赵州柏人人。

duō yì shù jǔ míng jīng zhōng zhī lèi diào xǔ zhōu sī gōng cān jūn

多艺数,举明经,中之,累调许州司功参军。

hè lán mǐn zhī xiū zhuàn dōng tái biǎo sì zhēn zhí hóng wén guǎn yǔ xué shì liú xiàn chén xú zhāo jiē shǎo yǒu míng hào sān shǎo

贺兰敏之修撰东台,表嗣真直弘文馆,与学士刘献臣、徐昭皆少有名,号“三少”。

gāo zōng dōng fēng hái zhào zèng kǒng zǐ tài shī mìng yǒu sī wèi zhù sī wén láng zhōng léi shǎo yǐng wén bù chēng zhǐ gèng mìng sì zhēn chéng bù yān qǐng dì lǎn chēng shàn zhào jiā liǎng jiē

高宗东封还,诏赠孔子太师,命有司为祝,司文郎中雷少颍文不称旨,更命嗣真, 成不淹顷,帝览称善,诏加两阶。

mǐn zhī děng yǐ ēn zì rú sì zhēn bù xǐ qiú bǔ yì wū lìng

敏之等倚恩自如,嗣真不喜,求补义乌令。

mǐn zhī bài xué shì duō lián zuò sì zhēn dú miǎn

敏之败,学士多连坐,嗣真独免。

diào lù zhōng wèi shǐ píng lìng fēng huà dà xíng

调露中,为始平令,风化大行。

shí zhāng huái tài zǐ zuò bǎo qìng qū yuè yú tài qīng guān sì zhēn wèi dào rén liú gài fǔ yǎn yuē gōng bù zhào shāng jūn chén guāi yě

时章怀太子作《宝庆曲》,阅于太清观,嗣真谓道人刘概、辅俨曰:“宫不召商,君臣乖也;

jiǎo yǔ zhēng lì fù zǐ yí yě

角与征戾,父子疑也。

sǐ shēng duō qiě āi ruò guó jiā wú shì tài zǐ rèn qí jiù

死声多且哀, 若国家无事,太子任其咎。

é ér tài zǐ fèi gài děng zòu qí yán zhuó tài cháng chéng zhī wǔ lǐ yí fēng cháng shān xiàn zi

”俄而太子废,概等奏其言,擢太常丞,知五礼仪,封常山县子。

sì zhēn cháng yuē duò yuè fǔ yǒu táng táng qū míng táng zài shòu mìng bǐ rì yǒu cè táng táng ráo táng táng zhī yáo cè bù zhèng yě ráo wēi yě

嗣真常曰:“隋乐府有《堂堂曲》,明唐再受命,比日有‘侧堂堂,桡堂堂’之谣,侧,不正也,桡,危也。

huáng dì bìng rì qīn shì jiē jué zhōng gōng chí quán yú rén shōu zhī bù yì

皇帝病日侵,事皆决中宫,持权与人,收之不易。

zōng shì suī zhòng jū zhōng zhì wài shì qiě bù dí

宗室虽众,居中制外,势且不敌。

zhū wáng dài wèi hòu suǒ róu jiàn wú jiàn nán zuò bù jiǔ yǐ

诸王殆为后所蹂践,吾见难作不久矣。

tài cháng quē huáng zhōng zhù bù néng chéng sì zhēn jū chóng yè lǐ yí tǔ zhōng yǒu zhī fú de qí suǒ

” 太常缺黄钟,铸不能成,嗣真居崇业里,疑土中有之,弗得其所。

dào shàng féng yī chē yǒu duó shēng shén lì sì zhēn yuē gōng shēng yě

道上逢一车,有铎声甚厉,嗣真曰:“宫声也。

shì yǐ guī zhèn yú kòng dì ruò yǒu yīng zhě jué zhī de zhōng zhòng lè suì hé

”市以归,振于空地,若有应者,掘之得钟,众乐遂和。

cháng yǐn gōng zhǎn qì yú tíng hòu qí qí fēng dù yìng duì zhào xiāng wáng fǔ cān jūn yán xuán jìng tú zhī lì bù láng zhōng yáng zhì chéng wèi zàn mì shū láng yīn zhòng róng shū shí yǐ wéi chǒng

尝引工展器于廷,后奇其风度应对,召相王府参军阎玄静图之,吏部郎中杨志诚为赞,秘书郎殷仲容书,时以为宠。

yǒng chāng chū yǐ yòu yù shǐ zhōng chéng zhī dài fū shì qǐng zhōu hàn wèi èr wáng hòu zhào kě

永昌初,以右御史中丞知大夫事,请周、汉为二王后,诏可。

mìng xún fǔ hé dōng jiàn sòng wēn jǐn yuán jiā zuò li rì zhī bá zhōu xiàn zhí jiē zhì xiǎn guān

命巡抚河东,荐宋温瑾、袁嘉祚、李日知,拔州县职,皆至显官。

lái jùn chén yù fāng chì sì zhēn shàng shū jiàn yǐ wèi xī chén píng shì hàn zǔ móu shū chu jūn chén xíng fǎn jiàn xiàng yǔ suì wáng

来俊臣狱方炽,嗣真上书谏,以为“昔陈平事汉祖,谋疏楚君臣,行反间,项羽遂亡。

jīn dài yǒu rú píng zhě móu bì xià jūn chén kǒng wèi shè jì huò

今殆有如平者谋陛下君臣, 恐为社稷祸”。

bù nà

不纳。

chū wèi lù zhōu cì shǐ

出为潞州刺史。

jùn chén wū yǐ fǎn liú téng zhōu jiǔ de hái

俊臣诬以反,流藤州,久得还。

zì shì sǐ rì yù jù guān liǎn rú yán zú guì yáng

自筮死日, 豫具棺敛,如言卒桂阳。

yǒu zhào zhōu xiàn hù sàng huán xiāng lǐ zèng jì zhōu cì shǐ shì yuē zhāo

有诏州县护丧还乡里,赠济州刺史,谥曰昭。

wǔ hòu cháng wèn sì zhēn chǔ èr shì duì yuē chéng yīng chǔ jiù cún zhào shì gū gǔ rén jiā zhī

武后尝问嗣真储贰事,对曰:“程婴、杵臼存赵氏孤,古人嘉之。

hòu wù zhōng zōng nǎi ān

”后悟,中宗乃安。

shén lóng chū zèng yù shǐ dài fū

神龙初,赠御史大夫。

suǒ zhuàn shù yóu duō

所撰述尤多。

shí yōng zhōu rén péi zhī gǔ yì shàn yuè lǜ cháng ān zhōng wèi tài lè lìng

时雍州人裴知古亦善乐律,长安中,为太乐令。

shén lóng yuán nián zhēng yuè xiǎng tài miào lè zuò zhī gǔ mì yǔ wàn nián lìng yuán xíng chōng yuē jīn shí xié wǎn jiāng yǒu dà qìng zài táng shì zǐ sūn hu

神龙元年正月,享太庙,乐作, 知古密语万年令元行冲曰:“金石谐婉,将有大庆,在唐室子孙乎!

shì yuè zhōng zōng fù wèi

”是月,中宗复位。

rén yǒu chéng mǎ zhě zhī gǔ wén qí sī nǎi yuē mǎ míng āi zhǔ bì zhuì sǐ

人有乘马者,知古闻其嘶,乃曰:“马鸣哀,主必坠死。

jiàn xīn hūn zhě wén pèi shēng yuē zhōng bì lí

”见新婚者,闻佩声,曰:“终必离。

fǎng zhī jiē rán

”访之,皆然。

✦ You read 列传·卷十六

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.