yī
一
gǔ yīng xióng wèi yù shí dōu wú dà zhì fēi zhǐ dèng yǔ xī wén xué mǎ wǔ wàng dū yóu yě
古英雄未遇时,都无大志,非止邓禹希文学、马武望督邮也。
jìn wén gōng yǒu qī yǒu mǎ bù kěn qù qí
晋文公有妻有马,不肯去齐。
guāng wǔ pín shí yǔ li tōng sòng bū zū yú yán yóu
光武贫时,与李通讼逋租于严尤。
yóu qí ér mù zhī
尤奇而目之。
guāng wǔ guī wèi li tōng yuē yán gōng níng mù jūn yé
光武归谓李通曰:“严公宁目君耶”。
kuī qí yì yǐ de yán jūn yī pàn wèi róng
窥其意,以得严君一盼为荣。
hán qí wáng wèi xiǎo zú shí xiàng shì yán qí rì hòu fēng wáng
韩蕲王为小卒时,相士言其日后封王。
hán dà nù yǐ wéi wǔ jǐ fèn quán ōu zhī
韩大怒,以为侮己,奋拳殴之。
dōu shì yì bān jiàn jiě
都是一般见解。
è xī lín xiàng gōng xīn chǒu yuán rì yún lǎn jìng rén jiāng lǎo kāi mén cǎo wèi shēng
鄂西林相公《辛丑元日》云:“揽镜人将老,开门草未生。
yǒng huái yún kàn lái sì shí yóu rú cǐ biàn dào bǎi nián yǐ kě zhī
”《咏怀》云:“看来四十犹如此,便到百年已可知。
jiē zuò láng zhōng shí shī yě
”皆作郎中时诗也。
wán qí cí ruò bù liào cǐ hòu zhī chū jiàng rù xiàng zhě
玩其词,若不料此后之出将入相者。
jí qí wèi qī shěng jīng lüè zài jīn zhōng chéng xí shàng yún wèn xīn dōu shì chóu ēn kè qū zhǐ shuí wèi jì shì cái dēng jiǎ xiù lóu jué jù yún chuī yān zhuó wǔ sàn qīng sī shí wàn rén jiā fàn shú shí
及其为七省经略,《在金中丞席上》云:“问心都是酬恩客,屈指谁为济世才”《登甲秀楼》绝句云:“炊烟卓午散轻丝,十万人家饭熟时。
wèn xùn hé nián zhāo jì huǒ xié yáng mǎn shù wǔ xiāng cí
问讯何年招济火,斜阳满树武乡祠。
jū rán yǐ wǔ hòu zì mìng jiē yǔ wèi dé zhì shí qì xiàng jiǒng yì
”居然以武侯自命,皆与未得志时气象迥异。
zhāng tóng chéng xiàng gōng zé zì hàn lín zhì zuò shǒu xiàng shī jiē yī gé
张桐城相公则自翰林至作首相,诗皆一格。
zuì qīng miào zhě liǔ yīn chūn shuǐ qū huā wài mù shān duō
最清妙者:“柳阴春水曲,花外暮山多。
yè dǐ huā kāi rén bú jiàn yī shuāng hú dié yǐ xiān zhī
”“叶底花开人不见,一双蝴蝶已先知。
lín shuǐ zhòng huā zhī yǒu yì yī zhī huà zuò liǎng zhī kàn
”“临水种花知有意,一枝化作两枝看。
hù bì yún shuí lián qī shí lóng zhōng sōu qí mǎ tà bīng xīng mǎn tiān hé huáng shàng fēng zhēng yún jiǔ xiāo rì jìn zēng huá sè sì yě fēng duō zhàng bǎo shéng
”《扈跸》云:“谁怜七十龙钟叟,骑马踏冰星满天”《和皇上〈风筝》》云:“九霄日近增华色,四野风多仗宝绳。
yā shéng zì yùn jì tuō yáo shēn
”押“绳”字韵,寄托遥深。
èr
二
yáng chéng zhāi yuē cóng lái tiān fèn dī zhuō zhī rén hǎo tán gé diào ér bù jiě fēng qù
杨诚斋曰:“从来天分低拙之人,好谈格调,而不解风趣。
hé yě gé diào shì kōng jià zi yǒu qiāng kǒu yì miáo
何也格调是空架子,有腔口易描;
fēng qù zhuān xiě xìng líng fēi tiān cái bù bàn
风趣专写性灵,非天才不办。
yú shēn ài qí yán
”余深爱其言。
xū zhī yǒu xìng qíng biàn yǒu gé lǜ
须知有性情,便有格律;
gé lǜ bù zài xìng qíng wài
格律不在性情外。
sān bǎi piān bàn shì láo rén sī fù shuài yì yán qíng zhī shì
《三百篇》半是劳人思妇率意言情之事;
shuí wèi zhī gé shuí wèi zhī lǜ ér jīn zhī tán gé diào zhě néng chū qí fàn wéi fǒu kuàng gāo yǔ zhī gē bù tóng hu sān bǎi piān
谁为之格,谁为之律而今之谈格调者,能出其范围否况皋、禹之歌,不同乎《三百篇》;
guó fēng zhī gé bù tóng hu yā sòng gé qǐ yǒu yí dìng zāi xǔ hún yún yín shī hǎo sì chéng xiān gǔ gǔ lǐ wú shī mò làng yín
《国风》之格,不同乎《雅》、《颂》:格岂有一定哉许浑云:“吟诗好似成仙骨,骨里无诗莫浪吟。
shī zài gǔ bù zài gé yě
”诗在骨不在格也。
sān
三
qián míng mén hù zhī xí bù zhǐ cháo tíng yě yú shī yì rán
前明门户之习,不止朝廷也,于诗亦然。
dāng qí shèng shí gāo yáng zhāng xú gè zì chéng jiā háo wú mén hù
当其盛时,高、杨、张、徐,各自成家,毫无门户。
yī chuán ér wèi qī zǐ
一传而为七子;
zài chuán ér wèi zhōng tán wèi gōng ān
再传而为钟、谭,为公安;
yòu zài chuán ér wèi yú shān lǜ jiē gōng pái dǐ hē zì shù yī zhì shū kě xiào yě
又再传而为虞山:率皆攻排诋呵,自树一帜,殊可笑也。
fán rén gè yǒu de lì chù gè yǒu guāi miù chù
凡人各有得力处,各有乖谬处;
zǒng yào píng xīn jìng qì cún qí shì ér qù qí fēi
总要平心静气,存其是而去其非。
shì sī qī zǐ zhōng tán ruò wú dàng rì zhī shèng míng zé yú shān xuǎn liè cháo shī shí fāng jiāng sōu suǒ yú huāng cūn jì mò zhī xiāng de bàn jù piàn yán yǐ chuán qí rén yǐ
试思七子、钟、谭,若无当日之盛名,则虞山选《列朝诗》时,方将搜索于荒村寂寞之乡,得半句片言以传其人矣。
dí bì dāng wáng shè xiān zhōng mǎ jiē hǎo míng zhě zhī lèi yě
敌必当王,射先中马:皆好名者之累也!
sì
四
yú nài pǔ xiàng gōng gòu shū xiāng gé zhòng cài shù qí tí yī lián yún jīn rì zhèng yi zhī cǐ wèi
于耐圃相公,构蔬香阁,种菜数畦,题一联云:“今日正宜知此味;
dāng nián céng zì yǎo qí gēn
当年曾自咬其根。
è xī lín xiàng gōng yì yǒu cài pǔ duì lián yún cǐ wèi yì zhī dàn xū lǜ yě qiū lái zhǒng
”鄂西林相公,亦有菜圃对联云:“此味易知,但须绿野秋来种;
duì tā yǒu kuì zhǐ kǒng cāng shēng miàn sè duō
对他有愧,只恐苍生面色多。
liǎng rén dōu yòng zhēn xī shān yǔ
”两人都用真西山语;
ér xiōng jīn qì xiàng què jiǒng bù móu
而胸襟气象,却迥不侔。
wǔ
五
luò dì shī táng rén jí duō
落第诗,唐人极多。
běn cháo chéng yú mén yún yě yīng yǒu lèi liú zhī jǐ zhǐ jué wú yán duì sú rén
本朝程鱼门云:“也应有泪流知己,只觉无颜对俗人。
chén méi cén yún de yuán yǒu mìng tā xiū wèn zhuàng bù rú rén hòu kě zhī
”陈梅岑云:“得原有命他休问,壮不如人后可知。
jiā xiāng tíng yún gòng shuō wén zhāng yuán yǒu jià ruò lùn jiǎo xìng qǐ wú rén yòu yún chóu kàn tóng pú qī liáng sè pà dú qīn péng wèi jiè shū
”家香亭云:“共说文章原有价,若论侥幸岂无人”又云:“愁看僮仆凄凉色,怕读亲朋慰藉书。
wáng jú zhuāng yún qīn péng gòng chàng dēng chéng rì xiāng lǐ xiān chuán xià dì míng
”王菊庄云:“亲朋共怅登程日,乡里先传下第名。
jiē kě yǔ táng rén xié háng
”皆可与唐人颉颃。
rán dú yáo wǔ gōng yún xū záo yàn rán shān shàng shí dēng kē jì lǐ shì xián míng
然读姚武功云:“须凿燕然山上石,《登科记》里是闲名。
zé shuǎng rán ruò shī yǐ
则爽然若失矣。
dú táng qīng chén yún bù dì yuǎn guī lái qī zǐ sè bù xǐ
读唐青臣云:“不第远归来,妻子色不喜。
huáng quǎn qià yǒu qíng dāng mén wò yáo wěi
黄犬恰有情,当门卧摇尾。
zé chī chī xiào bù xiū yǐ qí tā rú bù cí gèng xiě gōng qīng juǎn qià shì nán xiū gǔ ròu shū
”则吃吃笑不休矣!其他如:“不辞更写公卿卷,恰是难修骨肉书。
shī yì yā bù qiè jiàn huā rú jiàn chóu
”“失意雅不惬,见花如见仇。
lù féng bái miàn láng zuì zān huā mǎn tóu
路逢白面郎,醉簪花满头。
wang zuò gōng chē xíng wàn lǐ pì rú xián kàn huà shān lái
”“枉坐公车行万里,譬如闲看华山来。
xiāng lián nán dù sī gū mǐ lèi dī dōng fēng bì xìng huā
”“乡连南渡思菰米,泪滴东风避杏花。
jù miào
”俱妙。
liù
六
yú zuò shī yā bù xǐ dié yùn hé yùn jí yòng gǔ rén yùn
余作诗,雅不喜叠韵、和韵及用古人韵。
yǐ wéi shī xiě xìng qíng wéi wú suǒ shì
以为诗写性情,惟吾所适。
yī yùn zhōng yǒu qiān bǎi zì píng wú suǒ xuǎn shàng yǒu yòng dìng hòu bù qiè yì ér bié gǎi zhě
一韵中有千百字,凭吾所选,尚有用定后不慊意而别改者;
hé de yǐ yī èr yùn yuē shù wèi zhī jì yuē shù zé bù dé bù còu pāi
何得以一二韵约束为之既约束,则不得不凑拍;
jì còu pāi ān dé yǒu xìng qíng zāi zhuāng zi yuē wàng zú lǚ zhī shì yě
既凑拍,安得有性情哉《庄子》曰:“忘足,履之适也。
yú yì yuē wàng yùn shī zhī shì yě
”余亦曰:忘韵,诗之适也。
qī
七
cháng zhōu zhào rén shū yǒu yī lián yún dié lái fēng yǒu zhì rén qù yuè wú liáo
常州赵仁叔,有一联云:“蝶来风有致,人去月无聊。
rén shū yī shēng zhǐ chuán cǐ èr jù
”仁叔一生,只传此二句。
mǒu nǐ gǔ yún mò zuò jiāng shàng zhōu mò zuò jiāng shàng yuè
某《拟古》云:“莫作江上舟,莫作江上月。
zhōu zài rén bié lí yuè zhào rén lí bié
舟载人别离,月照人离别。
qí rén yī shēng suǒ chuán yì zhī cǐ sì jù
”其人一生,所传亦只此四句。
jīn shèng tàn hǎo pī xiǎo shuō rén duō báo zhī
金圣叹好批小说,人多薄之;
rán qí sù yě miào yī jué yún zhòng xiǎng jiàn yǐ jì chóng yú fó miàn fēi
然其《宿野庙》一绝云:“众响渐已寂,虫于佛面飞。
bàn chuāng guān yè yǔ sì bì guà sēng yī
半窗关夜雨,四壁挂僧衣。
shū qīng jué
”殊清绝。
kǒng dōng táng yǎn táo huā shàn qǔ běn yǒu shī jí ruò gān jiā jù yún chuán chōng sù lù pái qiáng qǐ dēng yǐn qiū wén rù zhàng fēi
孔东堂演《桃花扇》曲本,有诗集若干,佳句云:“船冲宿鹭排樯起,灯引秋蚊入帐飞。
qí tā shǒu wèi néng chēng shì
”其他首未能称是。
bā
八
sōng tíng shàng rén tí huó mái ān yún shuí bǎ ān míng hào huó mái lìng rén qiān gǔ fèi yí cāi
嵩亭上人《题活埋庵》云:“谁把庵名号‘活埋’令人千古费疑猜。
wǒ jīn qǐ shì qīng shēng zhě zhǐ wéi cóng qián sǐ guò lái
我今岂是轻生者只为从前死过来。
zhōu dào shì hè chú yǒu jù yún dà dào de cóng xīn sǐ hòu cǐ shēn wù zài wǒ shēng qián
”周道士鹤雏,有句云:“大道得从心死后,此身误在我生前。
liǎng shī yú chán lǐ jù yǒu suǒ de
”两诗于禅理俱有所得。
jiǔ
九
qián lóng bǐng chén yú èr shí yī suì qǐ jū shū fù yú guǎng xī
乾隆丙辰,余二十一岁,起居叔父于广西。
fǔ jūn jīn zhèn fāng xiān shēng yī jiàn yǒu guó shì zhī mù tè shū jiàn bó xué hóng cí shǒu xù nián chǐ zài kuā wén xué bìng yún chén zhāo xī guān qí wéi rén xìng qíng tián dàn jǔ zhǐ ān xiáng
抚军金震方先生一见,有国士之目,特疏荐博学宏词:首叙年齿,再夸文学,并云:“臣朝夕观其为人,性情恬淡,举止安详。
guó jiā yìng yùn shēng cái bì wèi dà chéng zhī qì
国家应运生才,必为大成之器。
yī shí sī dào zhēng lái tàn wèn
”一时司道争来探问。
gōng měi jiàn shǔ lì tán gōng shì wài bì jí yú zhī mǒu shī mǒu jù jīn jīn dào zhī bìng jí qí róng zhǐ dòng zuò
公每见属吏,谈公事外,必及余之某诗某句,津津道之,并及其容止动作。
yú zài píng hòu wén zhī qiè xǐ
余在屏后闻之窃喜。
tàn gōng jiàn kè bì suí ér qiè tīng yān
探公见客,必随而窃听焉。
chéng qī pái yī shǒu yǒu jù yún wàn lǐ quē qián xiū jiàn biǎo bǎi guān zuò shàng tàn wén zhāng
呈七排一首,有句云:“万里阙前修荐表,百官座上叹文章。
gài shí shì yě
”盖实事也。
gōng yǒu shī jí shù juǎn mò hòu wú cóng biān jí
公有诗集数卷,殁后无从编辑;
jǐn jì qí dá mù yǒu zhù shòu yún fú shēng xū zhú huáng yún dù gāo shì qún gē bái xuě lái
仅记其《答幕友祝寿》云:“浮生虚逐黄云度,高士群歌《白雪》来。
tí bā guì táng yún jìn rì tiān xiāng shēng huà jǐ yǒu shí hè wǔ dào kuāng chuáng
”《题八桂堂》云:“尽日天香生画戟,有时鹤舞到匡床。
xiǎng jiàn fǔ yuè jiǔ nián zhèng jiǎn xíng qīng guāng jǐng
”想见抚粤九年,政简刑清光景。
shí
十
jǐ wèi cháo kǎo tí shì fù de yīn fēng xiǎng yù kē
己未朝,考题是《赋得“因风想玉珂”》。
yú yù kè huà xiǎng zì yǒu jù yún shēng yí lái jìn yuàn rén shì gé tiān hé
余欲刻画“想”字,有句云:“声疑来禁院,人似隔天河。
zhū zǒng cái yǐ wéi yǔ shè bù zhuāng jiāng zhì zhī sūn shān
”诸总裁以为语涉不庄,将置之孙山。
dà sī kòu yǐn gōng yǔ zhū gōng lì zhēng yuē cǐ rén kěn yòng xīn sī bì nián shào yǒu cái zhě
大司寇尹公,与诸公力争曰:“此人肯用心思,必年少有才者;
shàng wèi jiě yìng zhì tǐ cái ěr
尚未解应制体裁耳。
cǐ shù jí shì zhī suǒ yǐ xū jiào xí yě
此庶吉士之所以需教习也。
tǎng jìn chéng shí shàng yǒu bó wèn wǒ dāng dú zòu
倘进呈时,上有驳问,我当独奏。
qún yì shǐ xi
”群议始息。
yú zhī de yǔ guǎn xuǎn shòu yǐn gōng zhī cóng cǐ shǐ
余之得与馆选,受尹公知,从此始。
wèi jǐ shàng mìng gōng jiào xí shù jí shì
未几,上命公教习庶吉士。
yú xiàn shī yún qín cuàn yǐ chéng jiāo wěi duàn fēng gāo zhòng zhuǎn luò huā hóng
余献诗云:“琴爨已成焦尾断,风高重转落花红。
yī shí yī
一十一
yǐn wén duān gōng zǒng dū jiāng nán nián cái sān shí rén hū xiǎo yǐn
尹文端公总督江南,年才三十,人呼“小尹”。
hǎi níng shī rén yáng shǒu zhī zì cì yě kāng xī gēng chén jìn shì
海宁诗人杨守知,字次也,康熙庚辰进士。
yǐ dào yuán guà wù hòu bǔ nán hé nián qī shí yǐ
以道员诖误,候补南河,年七十矣。
yǐn zhī wèi lǎo míng shì suǒ yǐ jiǎng wèi zhī zhě shén hòu
尹知为老名士,所以奖慰之者甚厚。
yáng xǐ zì zhǐ qí bìn tàn yuē méng gōng shèng yì xī shǒu zhī lǎo yǐ xī yáng wú xiàn hǎo zhǐ shì jìn huáng hūn
杨喜,自指其鬓叹曰:“蒙公盛意,惜守知老矣!‘夕阳无限好,只是近黄昏。
gōng yīng shēng yuē bù rán jūn dú bù wén tiān yì lián yōu cǎo rén jiān zhòng wǎn qíng hu yáng hài rán chū yǔ rén yuē bù wèi xiǎo yǐn shào nián kē jiǎ jìng néng tǔ shǔ fēng liú
’”公应声曰:“不然!君独不闻,‘天意怜幽草,人间重晚晴’乎”杨骇然,出语人曰:“不渭小尹少年科甲,竟能吐属风流。
yī shí èr
一十二
yǐn wén duān gōng hǎo hé yùn yóu hǎo dié yùn
尹文端公好和韵,尤好叠韵。
měi yú rén jiǎo shèng duō duō yì shàn
每与人角胜,多多益善。
gēng chén shí yuè wèi gòu dàng gōng shì yǔ jiā xīng qián xiāng shù shàng shū xiāng yù sū zhōu hè shī zhì shí yú cì
庚辰十月,为勾当公事,与嘉兴钱香树尚书相遇苏州,和诗至十余次。
yī shí cái guān xián cóng wèi sòng liǎng jiā shī zhì yú mǎ pí rén juàn
一时材官慊从,为送两家诗,至于马疲人倦。
shàng shū hái jiā hé ér yǐn gōng yòu zhuī jì yī shǒu tiāo zhī yú wú jiāng
尚书还嘉禾,而尹公又追寄一首,挑之于吴江。
shàng shū fù zhá yún suì shì cōng cōng shí bù néng zài hé yǐ yuàn gōng biàn gào tóng rén shuō xiāng shù lǎo zi zhàn bài yú wú jiāng dào shàng
尚书覆札云:“岁事匆匆,实不能再和矣!愿公遍告同人,说香树老子,战败于吴江道上。
hé rú shì méi guò sū jiàn cǐ zhá suì xiàn qī lǜ yī zhāng dì wǔ liù yún qiū róng lǎo pǔ wú shuāi sè shī lǜ wú jiāng yǒu bài bīng
何如”适枚过苏,见此札,遂献七律一章,第五六云:“秋容老圃无衰色,诗律吴江有败兵。
gōng xǐ
”公喜。
cóng cǐ yòu yǔ méi dié hé bù xiū
从此又与枚叠和不休。
yā bīng zì yǒu xiāo hán xū yòng měi rén bīng mò xiàng chuáng tóu xiào yè bīng zhī jù gài tàn méi fāng qǔ qiè gù yě
押“兵”字,有“消寒须用美人兵”、“莫向床头笑曳兵”之句,盖探枚方娶妾故也。
qí hǎo xié xuè rú cǐ
其好谐谑如此。
jǐ mǎo bā yuè
己卯八月;
méi jiāng běi huò dào guī yǐn yú gōng suǒ
枚江北获稻归,饮于公所。
jiǔ bì yǔ zhū gōng zǐ yè tán
酒毕,与诸公子夜谈。
gōng cóng hòu táng zhá shì yún shān rén zài wài chū huí jiā jī bì duō xiāng yì
公从后堂札示云:“山人在外初回,家姬必多相忆。
hé zǎo guī hu yú tí zhá hòu yún yè shēn shǒu zhá chū shēn guī quàn wǒ xīn guī yīng zǎo huí
盍早归乎”余题札后云:“夜深手札出深闺,劝我新归应早回。
zì xiào gōng mén lǎn táo lǐ wǔ gēng jié zǐ yào fēng cuī
自笑公门懒桃李,五更结子要风催。
chú xī gōng cì shí wù
”除夕,公赐食物。
méi yǐ shī xiè mò shǒu yún zhī gōng de yùn biàn chuán jiān yǐ mǎ cái gāo bù ràng xiān
枚以诗谢,末首云:“知公得韵便传笺,倚马才高不让先。
jīn rì jiào gōng shū yī zhāo xīn shī hé dào shì míng nián
今日教公输一着,新诗和到是明年。
gōng jiàn zhī dà xiào
”公见之,大笑。
yī shí sān
一十三
tuō zhǒng zǎi yōng zì shī jiàn zuò jiāng níng fāng bó shí pān míng fǔ hán jí yán gōng fēng yǎ qiáng yú rù yè
托冢宰庸,字师健,作江宁方伯时,潘明府涵,极言公风雅,强余入谒。
guǒ yī jiàn rú píng shēng huān
果一见如平生欢。
dú qí sòng rén fù shǎn shī yún lù hé bīng hé bēi fēng shēng yù shǔ bù shǔ niǎo fēi míng
读其《送人赴陕》诗云:“潞河冰合悲风生,欲曙不曙鸟飞鸣。
hán shān lì lì lù bù jìn bān mǎ xiāo xiāo jūn dú xíng
寒山历历路不尽,班马萧萧君独行。
gōng sūn gé xià zhèng yán shì bó wàng guān xī fāng yòng bīng
公孙阁下正延士,博望关西方用兵。
běi qù zhī jūn wèi jí fǎn yuè míng kōng yǒu xiāng sī qíng
北去知君未即返,月明空有相思情。
yīn jié kě ài
”音节可爱。
suì xiàn gōng èr lǜ qián sì jù yún qī shí shén xiān hǎi hè zī liù nián rén huǐ jiàn gōng chí
遂献公二律,前四句云:“七十神仙海鹤姿,六年人悔见公迟。
xué qióng sòng lǐ tán piān miào shī hé táng yīn zì bù zhī
学穷宋理谈偏妙,诗合唐音自不知。
cì rì gōng guò fǎng suí yuán
”次日,公过访随园。
zuò dìng hū zhèng sè yuē wú yù jiè jūn yī guì zhòng zhī wù wèi zhī kěn fǒu yú è rán wèn hé wù
坐定,忽正色曰:“吾欲借君一贵重之物,未知肯否”余愕然,问何物。
gōng xiào chū shén zhōng hé yùn shī dì èr jù réng shì liù nián rén huǐ jiàn gōng chí qī zì ěr
公笑出神中和韵诗,第二句仍是“六年人悔见公迟”七字耳。
bǐ cǐ chǎn rán
彼此冁然。
liǎng rén shī dōu yí shī
两人诗都遗失。
yú zhǐ jì yā xīn zì yùn
余只记押“心”字韵。
yǐn xiàng guó hé yún ruò fēi yuán lǎo lián cái yì zhēng dòng xián yún chū xiù xīn
尹相国和云:“若非元老怜才意,争动闲云出岫心”
yī shí sì
一十四
yǐ chāng lí zhī jué qiáng yi bǐ pái tǐ yǐ
以昌黎之崛强,宜鄙俳体矣;
ér téng wáng gé xù yuē de fù sān wáng zhī mò yǒu róng yào yān
而《滕王阁序》曰:“得附三王之末,有荣耀焉。
yǐ dù shǎo líng zhī bó dà yi báo chū táng yǐ
”以杜少陵之博大,宜薄初唐矣;
ér shī yuē wáng yáng lú luò dāng shí tǐ bù fèi jiāng hé wàn gǔ liú
而诗曰:“王、杨、卢、骆当时体,不废江河万古流。
yǐ huáng shān gǔ zhī ào qiào yi báo xī kūn yǐ
”以黄山谷之奥峭,宜薄西昆矣;
ér shī yún
而诗云;
yuán zhī rú dǐ zhù dà nián ruò shuāng gǔ
“元之如砥柱,大年若霜鹄。
wáng yáng lì běn cháo yǔ shì zuò fú guō
王、杨立本朝,与世作郛郭。
jīn rén wèi kuī hán liǔ mén hù ér xiān sǎo liù cháo
”今人未窥韩、柳门户,而先扫六朝;
wèi de li dù pí máo ér yǐ qīng wēn li hé fú yóu zhī duō yě
未得李、杜皮毛,而已轻温、李:何蜉蝣之多也!
yī shí wǔ
一十五
huái rén fǔ yì tiān xià yuè ē yú shùn zhǐ yào lǐng jué
“怀仁辅义天下悦,阿谀顺旨要领绝。
zǐ líng yǔ yě
”子陵语也。
chóng shān yōu dōu hé kě ǒu huáng yuè yī xià wú chǔ suǒ
“崇山幽都何可偶,黄钺一下无处所。
guāng wǔ yǔ yě
”光武语也。
liǎng rén tóng xué gù yán yǔ xiāng tóng jiē qī gǔ zhōng yìng jù
两人同学,故言语相同,皆七古中硬句。
yī shí liù
一十六
gǔ wú lèi shū wú zhì shū yòu wú zì huì
古无类书,无志书,又无字汇;
gù sān dōu liǎng jīng fù yán mù zé ruò gān yán niǎo zé ruò gān bì dài sōu jí qún shū guǎng cǎi fēng tǔ rán hòu chéng wén
故《三都》、《两京》赋,言木则若干,言鸟则若干,必待搜辑群书,广采风土,然后成文。
guǒ néng cái zǎo fù yàn biàn qīng dòng yī shí
果能才藻富艳,便倾动一时。
luò yáng suǒ yǐ zhǐ guì zhě zhí shì jiā zhì yī běn dāng lèi shū jùn zhì dú ěr
洛阳所以纸贵者,直是家置一本,当类书、郡志读耳;
gù chéng zhī yì xū shí nián wǔ nián
故成之亦须十年、五年。
jīn lèi shū zì huì wú suǒ bù bèi
今类书、字汇,无所不备;
shǐ zuǒ sī shēng yú jīn rì bì bù zuò cǐ zhǒng fù
使左思生于今日,必不作此种赋。
jí zuò zhī bù guò fān zhāi gù zhǐ yī èr rì kě chéng
即作之,不过翻摘故纸,一二日可成。
kě chāo sòng zhī zhě yì wú yǒu yě
可抄诵之者,亦无有也。
jīn rén zuò shī fù ér hǎo yòng zá shì pì yùn yǐ duō wèi guì zhě wù yǐ
今人作诗赋,而好用杂事僻韵,以多为贵者,误矣!
yī shí qī
一十七
yuè fǔ èr zì shì guān jiān zhī míng jiàn huò guāng zhāng fàng liǎng chuán
“乐府”二字,是官监之名,见霍光、张放两传。
qí jūn mǎ huáng lín gāo tái děng yuè zhāng jiǔ yǐ shī chuán
其《君马黄》、《临高台》等乐章,久矣失传。
gài yīn yuè fǔ chuán xiě dà zì wèi cí xì zì wèi shēng shēng cí hé xiě yì zhì chuǎn wù
盖因乐府传写,大字为辞,细字为声,声词合写,易至舛误。
shì yǐ cáo wèi gǎi qiāng jìn jiǔ wèi píng guān zhōng shàng zhī huí wèi kè guān dù gòng shí èr qū bìng bù xí hàn
是以曹魏改《将进酒》为《平关中》、《上之回》为《克官渡》,共十二曲,并不袭汉。
jìn rén gǎi sī bēi wēng wèi xuān shòu mìng zhū lù wèi líng zhī xiáng gòng shí èr qū yì bù xí wèi
晋人改《思悲翁》为《宣受命》、《朱鹭》为《灵之祥》,共十二曲,亦不袭魏。
táng tài bái zhǎng jí zhī zhī gù réng qí běn míng ér zì zuò jǐ shī
唐太白、长吉知之,故仍其本名,而自作己诗。
shǎo líng zhāng wáng yuán bái zhī zhī gù zì zuò jǐ shī ér chuàng wèi xīn yuè fǔ
少陵、张、王、元、白知之,故自作己诗,而创为新乐府。
yuán zhěn xù dù shī yán zhī shén xiáng
元稹序杜诗,言之甚详。
zhèng qiáo yì yán jīn zhī yuè fǔ cuī bào yǐ yì shuō míng wú jīng yǐ shì jiě mù yǔ shī zhī shī chuán yī yě
郑樵亦言:“今之乐府,崔豹以义说名,吴兢以事解目,与诗之失传一也。
qiāng jìn jiǔ ér li yú nǎi xù liè nǚ chū mén xíng ér liú měng bù yán bié lí qiū hú xíng ér wǔ dì yún chen shàng sàn guān shān cǐ dào dāng hé nán jiē yǔ tí wú shè
《将进酒》而李余乃序烈女,《出门行》而刘猛不言别离,《秋胡行》而武帝云‘晨上散关山,此道当何难’:皆与题无涉。
jīn rén yóu mào mào rán bào yuè fǔ jiě tí wèi mì běn ér zì mó jù fǎng zhī rú huà guǐ mèi záo kōng wú jù
”今人犹贸贸然抱《乐府解题》为秘本,而字摹句仿之,如画鬼魅,凿空无据;
qiě bì zhì zhī juǎn shǒu yǐ chēng mén miàn yóu zhī zì biāo mén fá chēng nǎi zǔ nǎi zōng jué dà guān xián ér bù zhī qí yǔ jǐ wú gān yě
且必置之卷首,以撑门面,犹之自标门阀,称乃祖乃宗绝大官衔,而不知其与己无干也。
yī shí bā
一十八
zuǒ shì zhèng bó xiǎng zhào mèng yú chuí lǒng qī zǐ fù shī
《左氏》:郑伯享赵孟于垂陇,七子赋诗。
bó yǒu fù chún bēn
伯有赋《鹑奔》。
zhào mèng chì zhī yuē chuáng zǐ zhī yán bù yú yù fēi shǐ rén zhī suǒ wén yě
赵孟斥之曰:“床笫之言不逾阈,非使人之所闻也。
rán zé qí tā zhī fù yě yǒu màn cǎo yǒu nǚ tóng chē jí píng xī zhě qí fēi yín bēn zhī shī míng yǐ
”然则其他之赋《野有蔓草》、《有女同车》及《萍兮》者,其非淫奔之诗,明矣。
yī shí jiǔ
一十九
gēng zì gǔ yīn tóng gāng gù zì fǎ kāng cóng gēng hàn yǐ qián wú dú gēng zhě
“庚”字古音同“冈”,故字法“康”从“庚”,汉以前无读“羹”者。
qìng zì gǔ yīn tóng qiāng hàn sì qián wú dú qìng zhě
“庆”字古音同“羌”,汉姒前无读“磬”者。
lìng zì gǔ yīn tóng lián rù xiān xian yùn zhuàn qù shēng zuò liàn hàn yǐ qián wú dú líng zhě
“令”字古音同“连”,入“先”“仙”韵,转去声作“恋”,汉以前无读“灵”者。
èr shí
二十
wén xuǎn shī yǒu wǔ yùn qī yùn zhě lǐ dé yù suǒ wèi yì jǐn ér zhǐ chéng piān bù jū yú zhī ǒu yě
《文选》诗,有五韵、七韵者,李德裕所谓“意尽而止,成篇不拘于只偶”也。
èr shí yī
二十一
lù fàng wēng shāo huī chú cài huáng huáng zì zuò zè shēng
陆放翁“烧灰除菜蝗”,“蝗”字作仄声。
xú qí shěng mò shé hóng fāng shù dàn zhī jìn yì kàn dàn zì zuò píng shēng
徐骑省“莫折红芳树,但知尽意看”,“但”字作平声。
li shān fǔ fù jǔ bié suǒ zhī shī huáng zǔ bù lián yīng wǔ kè zhì gōng piān shǎng qí lín ér qí zì zuò zè shēng
李山甫《赴举别所知》诗:“黄祖不怜鹦鹉客,志公偏赏麒麟儿”,“麒”字作仄声。
wáng jiàn zèng li pú yè shī měi rì chéng nán kōng tiǎo zhàn tiāo zì zuò zè shēng
王建《赠李仆射》诗:“每日城南空挑战”,“挑”字作仄声。
zèng tián shì zhōng lǜ chuāng hóng dēng jiǔ dēng zì zuò zè shēng
《赠田侍中》:“绿窗红灯酒”’“灯”字作仄声。
jiē běn bái xiāng shān zhī yǐ sī wèi sì pí wèi bié níng zhī wèi nìng hóng qiáo sān bǎi jiǔ shí qiáo shí zì dú chén yě
皆本白香山之以“司”为“四”,“琵”为“别”,“凝脂”为“佞”,“红桥三百九十桥”,“十”字读“谌”也。
hán yù yuè yáng lóu shī yǔ zhòu ài ér fáng fáng zuò fǎng yīn
韩愈《岳阳楼》诗:“宇宙隘而妨”,“妨”作“访”音。
dōng dōu shī xīn bèi zhǐ cháo píng píng zuò bìng yīn
《东都》诗:“新辈只朝评”,“评”作“病”音。
yuán zhěn dōng nán xíng bǎi yùn shī zhēng fèng fēng yú zū fēng yīn fèng
元稹《东南行百韵》诗:“征俸封鱼租”,“封”音“俸”。
pǐ wò shī
《痞卧》诗;
yī shēng zhǎng kǔ jié sān xǐng jù xíng guài guài yīn guāi
“一生长苦节,三省讵行怪”,“怪”音“乖”。
lǐng nán shī lián yóu kuī piàn yù dòng zhào shī míng jiàn jiàn yīn jiān
《岭南》诗:“联游亏片玉,洞照失明鉴”,“鉴”音“间”。
yè chí shī gāo wū wú rén fēng zhāng fú zhāng yīn zhàng
《夜池》诗:“高屋无人风张幞”,“张”音“丈”。
kǔ sī zhēng dàn chou bái yún xián guān fēng sè dòng qīng qí zhēng dàn dú zuò zhēn dān
“苦思正旦酬白云,闲观风色动青脐”,“正旦”读作“真丹”。
yòu bái jū yì hé lìng hú xiàng gōng shī rén fēng shàn dào lù yīn yǔ gāo lǘ yán shàn píng shēng gāo qù shēng
又白居易《和令狐相公》诗:“仁风扇道路,阴雨膏闾阎”,“扇”平声,“膏”去声。
lǐ shāng yǐn shí chéng shī diàn bīng jiāng piāo zhěn lián hōng bù yǐn gōu
李商隐《石城》诗:“簟冰将飘枕,帘烘不隐钩。
zì zhù bīng qù shēng
”自注:“‘冰’去声。
lù guī méng bāo shān shī hǎi kè shī míng zhū xiāng ruí liào jìng shí
”陆龟蒙《包山》诗:“海客施明珠,湘蕤料净食。
zì zhù liào píng shēng
”自注:“‘料’平声。
zhū zhú yí shān táng jì shì shī yīn qín duǎn zhǔ bù duān hù lì zuò jiē zuò yīn cú
”朱竹坨《山塘纪事》诗:“殷勤短主簿,端笏立阼阶”,“阼”音“徂”。
dù shǎo líng yòng zhōng xīng zhōng jiǔ wáng qì zhēn guàn děng zì hū píng hū zè suí qí suǒ biàn
杜少陵用“中兴”、“中酒”、“王气”、“贞观”等字,忽平忽仄,随其所便。
dà dǐ xiàng rú zhī xiāng dēng qíng zhī qíng qīn yíng zhī yíng qìng jia zhī qīn níng xīn zhī xīn pú táo zhī pú zàn hóu zhī zàn mǎ yuán zhī yuán bié lí zhī lí jí nàn zhī nán shàng yīng zhī yīng pàn shě zhī pàn liàng yí zhī liàng chǔ fèn zhī fēn fàn lǐ zhī lǐ mí héng zhī mí wu yuán zhī yuán
大抵“相如”之“相”、“灯檠”之“檠”、“亲迎”之“迎”、“亲家”之“亲”、“宁馨”之“馨”、“葡萄”之“葡”、“赞侯”之“赞”、“马援”之“援”、“别离”之“离”、“急难”之“难”、“上应”之“应”、“判舍”之“判”、“量移”之“量”、“处分”之“分”、“范蠡”之“蠡”、“祢衡”之“祢”、“伍员”之“员”,
jiē píng zè liǎng yòng
皆平仄两用。
èr shí èr
二十二
sòng rén xuě shī dài bàn bù xián yuān wǎ lěng xiū míng cháng qiè yù gōu xié
宋人《雪》诗:“待伴不嫌鸳瓦冷,羞明常怯玉钩斜。
yǐ xīn yǐ
”已新矣。
zhèng suǒ nán xuě shī mǔ zhàn sù shǒu bái xiàng dí jiǔ cháo shàng liǎn hóng bù xiǎn
郑所南《雪》诗:“拇战素手白相敌,酒潮上脸红不鲜。
gēng xīn
”更新。
xiāo dé zǎo méi huā shī xiāng fēi wēi lì dòng jiāo bèi hǎi yuè lěng guà shān hú zhī
萧德藻《梅花》诗:“湘妃危立冻蛟背,海月冷挂珊瑚枝。
yǐ xīn yǐ
”已新矣。
xú cháo you méi shī guò qiáng xīn shuǐ dī mián hè yā wū lěng yún mián dìng sēng
徐巢友《梅》诗:“过墙新水滴眠鹤,压屋冷云眠定僧。
gēng xīn
”更新。
èr shí sān
二十三
sān yú biān yán shī jiā shǐ shì bù kě tài ní
《三余编》言:“诗家使事,不可太泥。
bái fù cháng hèn gē é méi shān xià shǎo rén xíng
”白傅《长恨歌》:“峨嵋山下少人行。
míng huáng xìng shǔ bù guò é méi
”明皇幸蜀,不过峨嵋。
xiè xuān chéng shī chéng jiāng jìng rú liàn xuān chéng qù jiāng bǎi yú lǐ xiàn zhì zuǒ yòu wú jiāng
谢宣城诗:“澄江净如练”,宣城去江百余里,县治左右无江。
xiàng rú shàng lín fù bā chuān fēn liú
相如《上林赋》:“八川分流。
cháng ān wú bā chuān
”长安无八川。
yán dōng you yuē xī hàn shí cháng ān yuán yǒu bā chuān wèi jīng wèi bà hù fēng lí lǎo yǒng yě
严冬友曰:“西汉时,长安原有八川,谓泾、渭、灞、沪、沣、漓、潦、涌也;
zhì sòng shí zé wú yǐ
至宋时则无矣。
èr shí sì
二十四
rén chēng cái dà zhě rú wàn lǐ huáng hé yǔ ní shā jù xià
人称才大者,如万里黄河,与泥沙俱下。
yú yǐ wéi cǐ cū cái fēi dà cái yě
余以为:此粗才,非大才也。
dà cái rú hǎi shuǐ jiē tiān bō tāo yù rì suǒ jiàn jiē jīn yín gōng què qí huā yì cǎo ān dé yǒu ní shā wū rén yǎn jiè yé huò yuē shī yǒu dà jiā yǒu míng jiā
大才如海水接天,波涛浴日,所见皆金银宫阙,奇花异草,安得有泥沙污人眼界耶或曰:“诗有大家,有名家。
dà jiā bù xián páng zá míng jiā bì xuǎn zì zhuó jù
大家不嫌庞杂,名家必选字酌句。
yú dào zuò zhě zì mìng dàng zuò míng jiā ér shǐ hòu rén zhì wǒ yú dà jiā zhī zhōng
”余道:作者自命当作名家,而使后人置我于大家之中;
bù kě zì mìng wèi dà jiā ér zhuǎn shǐ hòu rén píng wǒ yú míng jiā zhī wài
不可自命为大家,而转使后人屏我于名家之外。
cháng guī jiǎng xīn yú tài shǐ yún jūn qiè mò lǎo shǒu tuí táng cái rén dǎn dà yě
尝规蒋心余太史云:“君切莫老手颓唐,才人胆大也。
xīn yú yǐ wéi rán
”心余以为然。
èr shí wǔ
二十五
fán shén miào biǎn duì nán qí yòng chéng yǔ ér yǒu wèi
凡神庙扁对,难其用成语而有味。
huò zào cāng jié miào qiú biǎn
或造仓颉庙,求扁。
hóu míng jīng jiā jìn tí bǐ shū shǐ zhì wén zì sì zì
侯明经嘉缙,提笔书“始制文字”四字。
rén rén jiào jué
人人叫绝。
huò qiú xì tái duì lián
或求戏台对联。
yáo niàn cí jí táng jù yún cǐ qū zhǐ yìng tiān shàng yǒu
姚念兹集唐句云:“此曲只应天上有;
sī rén mò dào shì jiān wú
斯人莫道世间无。
yòu zhāng wén mǐn gōng xì tái jí sòng jù yún gǔ wǎng jīn lái zhī rú cǐ
”又,张文敏公戏台集宋句云:“古往今来只如此;
dàn zhuāng nóng mǒ zǒng xiāng yi
淡妆浓抹总相宜。
sū zhōu xì guǎn jí qǔ jù yún bǎ wǎng shì jīn zhāo chóng tí qǐ
”苏州戏馆集曲句云:“把往事,今朝重提起;
pò gōng fū míng rì zǎo xiē lái
破工夫,明日早些来。
jù miào
”俱妙。
huò tí zhū gě miào yòng chéng xiàng cí táng sì zì yì yǎ qiē
或题诸葛庙,用“丞相祠堂”四字,亦雅切。
èr shí liù
二十六
yú bù xǐ huáng shān gǔ shī ér gǔ rén suǒ jiàn yǒu xiāng tóng zhě
余不喜黄山谷诗,而古人所见有相同者。
wèi tài jī shān gǔ de jī yǔ ér shī xián péng zhuān shí qǔ gǔ rén suǒ tǔ qì bù xiè yòng zhī zì ér jīn jīn rán zì xuàn qí qí yì mò yě
魏泰讥山谷:“得机羽而失鹇鹏,专拾取古人所吐弃不屑用之字,而矜矜然自炫其奇,抑末也。
wáng biàn zhōu yuē yǐ shān gǔ shī wèi shòu yìng yǒu lèi lǘ fū jiǎo gēn è sēng lí zhàng
”王弁州曰:“以山谷诗为瘦硬,有类驴夫脚跟,恶僧藜杖。
dōng pō yún dú shān gǔ shī rú shí yóu móu kǒng fā fēng dòng qì
”东坡云:“读山谷诗,如食蝤蛑,恐发风动气。
guō gōng fu yún shān gǔ zuò shī bì fèi rú xǔ qì lì wéi shì shèn dǐ lín ài xuān yún sū shī rú zhàng fū jiàn kè dà tà bù biàn chū qù
”郭功甫云:“山谷作诗,必费如许气力,为是甚底”林艾轩云:“苏诗如丈夫见客,大踏步便出去。
huáng shī rú nǚ zǐ jiàn rén xiān yǒu xǔ duō zhuāng guǒ zuò xiāng
黄诗如女子见人,先有许多妆裹作相。
cǐ sū huáng liǎng gōng zhī yōu liè yě
此苏、黄两公之优劣也。
yú cháng bǐ shān gǔ shī rú guǒ zhōng zhī bǎi hé shū zhōng zhī dāo dòu yě bì jìng wèi shǎo
”余尝比山谷诗:如果中之百合,蔬中之刀豆也,毕竟味少。
èr shí qī
二十七
xú níng yǒng pù bù yún wàn gǔ cháng yí bái liàn fēi yī tiáo jiè pò qīng shān sè
徐凝咏《瀑布》云:“万古常疑白练飞,一条界破青山色。
de shì jiā yǔ
”的是佳语。
ér dōng pō yǐ wéi è shī xián qí wèi chāo tuō yě
而东坡以为恶诗,嫌其未超脱也。
rán dōng pō hǎi táng shī yún zhū chún de jiǔ yūn shēng liǎn cuì xiù juǎn shā hóng yìng ròu
然东坡《海棠》诗云:“朱唇得酒晕生脸,翠袖卷纱红映肉。
shì bǐ xú shī gèng è yǐ rén zhèn sū gōng zhī míng bù gǎn diào qìng
”似比徐诗更恶矣!人震苏公之名,不敢掉罄。
cǐ yīng shào suǒ wèi suí shēng zhě duō shěn yīn zhě shǎo tǎn
此应邵所谓“随声者多,审音者少”坦。
èr shí bā
二十八
mǒu xiào lián yǒu jù yún lì shì qián kūn bù shòu ēn
某孝廉有句云:“立誓乾坤不受恩。
gài zì jīn fēng gǔ yě
”盖自矜风骨也。
yú bù yǐ wéi rán jì shū guī zhī yún rén zài shì jiān rú hé néng bù shòu rén ēn gǔ rén rú táo jìng jié zhī gāo ér yǐ qǐ yī dùn shí zhì yú míng bào xiāng yí
余不以为然,寄书规之,云:“人在世间,如何能不受人恩古人如陶靖节之高,而以乞一顿食,至于冥报相贻。
dù shǎo líng yǐ jì qì zì xǔ ér gǎn sūn zǎi cún xù zhì yú yuàn jié dì kūn
杜少陵以稷、契自许,而感孙宰存恤,至于愿结弟昆。
fàn wén zhèng gōng shì hé děng rén ér yǐ yàn gōng yī jiàn gù zhōng shēn zhí mén shēng zhī lǐ
范文正公是何等人,而以晏公一荐故,终身执门生之礼。
gài tài shàng guì dé qí cì wù shī bào shèng rén zhī suǒ bù huì yě
盖太上贵德,其次务施报,圣人之所不讳也。
ruò shāng bǎo yì tài shǐ zhī shī zé bù rán yuē míng xīn wèi liǎo nán yí shì wǎn jǐng wú duō pà shòu ēn
”若商宝意太史之诗则不然,曰:“名心未了难遗世,晚景无多怕受恩。
jiǎng tiáo shēng tài shǐ zhī shī yì bù rán yuē bú shì wēi qín gǎn cí huì zhǐ chóu wú chǔ mì jīn huán
”蒋苕生太史之诗亦不然,曰:“不是微禽敢辞惠,只愁无处觅金环。
cǐ jiē bù lì shēn fèn ér shēn fèn mí gāo
”此皆不立身份,而身份弥高。
èr shí jiǔ
二十九
shān yīn hú tiān yóu zhì wēi yǐ kuàng dài cái shòu zhī yú dà zōng bó rèn xiāng gǔ xiān shēng
山阴胡天游稚威,以旷代才,受知于大宗伯任香谷先生。
qí dài zhī zhī hòu bù yà yú líng hú xiàng gōng zhī dài yù xī shēng yě
其待之之厚,不亚于令狐相公之待玉溪生也。
guǎn yú qí jiā
馆于其家。
bā yuè wǔ rì zōng bó zhǐ tíng qián pú táo yuē bǐ shí chuí chuí yǐ
八月五日,宗伯指庭前葡萄曰:“彼实垂垂矣。
ruò néng yǐ chái huái xiǎn yùn kè huá qí zhuàng dāng lìng mǒu ling jìn jiǔ wèi huan
若能以‘侪’、‘淮’险韵,刻划其状,当令某伶进酒为欢。
zhì wēi kè zhú èr cùn chéng sì shí yùn
”稚威刻烛二寸,成四十韵。
qí jǐng jù yún yī shù wēi cáng xiǎo tiān yōu de xiǎo zhāi
其警句云:“一树微藏晓,添幽得小斋。
nú téng gāo wū qǐ fù jià bì xiāo pái
孥藤高屋起,缚架碧霄排。
fān shuǐ céng shāi wǎng xíng tiān zhǎo zhì chāi
翻水层筛网,行天爪掷钗。
méi jīng qiān dīng cuò jié gǔ bǎi shéng xié
枚惊千钉错,结古百绳偕。
jiàn nǐ tōng shēn dǎn huán diāo chū mù wā
见拟通身胆,环雕出目蛙。
qiǎo xuán ōu pào zhù wēi lèi dàn wán jiā
巧悬沤泡住,危累弹丸佳。
duō jué qī lín zǎo pín yóu dí yǔ guī
多觉欺邻枣,贫犹敌庾鲑。
fěn zhān yún mǔ nì guāng bī shuǐ jīng kāi
粉粘云母腻,光逼水晶揩。
ruǎn xiè jīn dāo qiē jīn yi bèi chǐ xiāo
软谢金刀切,津宜贝齿消。
rén kuī yǔ yú guǎn liáng pò rì xié jiē
人窥雨余馆,凉破日斜阶。
hán bié guān mén yuǎn féi lián rǎng xìng guāi
寒别关门远,肥怜壤性乖。
qǐ zhī gēn rù sāi bù bǐ jú yú huái yī shí chuán sòng
岂知根入塞,不比橘逾淮!”一时传诵。
hòu qián lóng xīn mǎo dōng rì yán dōng you shì dú zài chén xué shì yún jiāo xí shàng ǒu tán jí zhì wēi yǐ xiǎn yùn yǒng pú táo shì
后乾隆辛卯冬日,严冬友侍读在沈学士云椒席上,偶谈及稚威以险韵咏葡萄事。
chén yīn zhǐ xí jiān gǎn lǎn mìng qí mén rén chén méi cén yún rǔ néng yǐ shí sān tán yùn fù cǐ hu chén jí xí chéng èr shí yùn
沈因指席间橄榄,命其门人陈梅岑云:“汝能以十三‘覃’韵赋此乎”陈即席成二十韵。
jǐng jù yún qīng zǐ dāng qiū shú píng fāng zì lǐng nán
警句云:“青子当秋熟,评芳自岭南。
jiā míng zhōng kě yù zhēn yì jiàn tóng cān
嘉名忠可喻,真意谏同参。
zhǒng lèi yán fāng bié lín yuán zhuàng yuè tàn
种类炎方别,林园壮月探。
yīn hái lián yě wū gāo yù bī céng lán
阴还连野屋,高欲逼层岚。
zhāi qù tī nán jià shōu lái zhàng yì dān
摘去梯难架,收来杖易担。
qiú wēn píng ruò guǒ zhì yuǎn jiè tǒng hán
求温凭箬裹,致远藉筒函。
mǎi huò lùn qiān bǎi cháng yīng zhǐ èr sān
买或论千百,尝应只二三。
pín méi jīn mò yà kǔ kǒu jiù céng ān
颦眉今莫讶,苦口旧曾谙。
xì gòng bīng láng jué xiāng yú dòu kòu hán
细共槟榔嚼,香逾豆蔻含。
tǎo xún piān nài jiǔ fēng gé zài huí gān
讨寻偏耐久,风格在回甘。
hé shì huā shēng zhú rén táo sù zhui zān
核试花生烛,仁桃粟缀簪。
xìng dēng jūn zǐ xí jiā huà bìng chuán gān
幸登君子席,佳话并传柑。
yú yì zài xí shàng mìng mén rén yáng róng shang fǎng zhī yǒng qián yún yú bó fēi lái hòu píng tiān lì hǎi bō
”余亦在席上,命门人杨蓉裳仿之,咏《钱》云:“鱼伯飞来后,平添利海波。
zhuó tóng yé shuǐ qǔ zhù bì lì shān ā
斫铜耶水曲,铸币历山阿。
qīng yǐng fān jīng jiǎ huā wén zhòu fèng luó
轻影翻鲸甲,花纹皱凤罗。
wǔ zhū gōng jiǎn záo sì zhù xì mā sā
五铢工剪凿,四柱细摩挲。
lún guō fēn wū lù wén zhāng bèi lì kē
轮郭分乌漉,文章备隶蝌。
hǎo cóng chuáng jiǎo rào shuí xiàng mèng zhōng mó xiāo kù xuán biāo bǎng wú gōng wèi jiǎ gē
好从床脚绕,谁向梦中磨萧库悬标榜,吴宫卫甲戈。
yíng zhōng shú cái shì zhàng xià mǎi qīng é
营中赎才士,帐下买青娥。
cáng chù tóng niú hǒu xíng lái qiàn mǎ tuó
藏处同牛吼,行来倩马驮。
wú yuán xiū mù kǒng yǒu pǐ dìng guī hé
无缘休慕‘孔’,有癖定归和。
jī jiào qiān mín xiǔ dāng yán yī zhì duō
积窖千缗朽,当筵一掷多。
cái pí chī dà yè jiǎn yè jì gé pó
裁皮嗤大业,剪叶记阁婆。
zhǐ wǒ piān qióng báo zhōng nián tàn hàn kē
只我偏穷薄,终年叹憾轲。
zhú pín kōng yǒu fù de bǎo bù chéng gē
逐贫空有赋,得宝不成歌。
bì lì yǐ rú cǐ náng kōng jiāng nài hé huà chā sān shí kuài guà bì xiàn dōng pō
壁立已如此,囊空将奈何!画叉三十块,挂壁羡东坡。
chén yáng èr jūn nián wèi ruò guàn
”陈、杨二君,年未弱冠。
sān shí
三十
fāng wàng xī shān gǎi bā jiā wén qū huǐ wēng gǎi dù shī
方望溪删改八家文,屈悔翁改杜诗;
rén yǐ wéi wàng
人以为妄。
yú yǐ wéi bā jiā shǎo líng fù shēng bì yǒu dī shǒu fǔ xīn ér zūn qí gǎi zhě bì yǒu fǎn fù biàn lùn ér bù zūn qí gǎi zhě
余以为八家、少陵复生,必有低首俯心而遵其改者,必有反复辩论而不遵其改者。
yào zhī jué zhāi yú zì jù jiān suī liù jīng pō yǒu kě yì chǔ
要之,抉摘于字句间,虽“六经”颇有可议处;
gù wú láo èr gōng zhī shě qí tián ér yún rén zhī tián yě
固无劳二公之舍其田而芸人之田也。
sān shí yī
三十一
yú jiǎ xū chūn wǎng yáng zhōu guò hóng jì sì jiàn tí bì yún suí zhe zhōng shēng rù fàn gōng píng shuí yī hē ěr shuāng lóng suō luó bù jiě wú yán zhǐ gū fù niān huā yī xiào zhōng
余甲戌春,往扬州,过宏济寺,见题壁云:“随着钟声入梵宫,凭谁一喝耳双聋桫椤不解无言旨,孤负拈花一笑中。
shān shuǐ zhēng liú wén zì yuán jiǎo gēn yóu dài jiǔ zhōu yān
”“山水争留文字缘,脚跟犹带九州烟。
xiàn shēn mò wèn sān shēng shì wǒ dào rén jiān niàn sì nián
现身莫问三生事,我到人间廿四年。
mò wú xìng míng dàn zhe tiáo shēng èr zì
”末无姓名,但著“苕生”二字。
yú lù qí shī guī fǎng nián yú
余录其诗,归访年余。
xióng dí zhāi xiān shēng gào yǐ tiáo shēng xìng jiǎng míng shì quán jiāng xī cái zǐ yě
熊涤斋先生告以苕生姓蒋,名士铨,江西才子也。
qiě wèi tōng qí yì
且为通其意。
tiáo shēng nǎi jì yú shī yún hóng zhǎo chūn ní jī ǒu cún sān shēng wén zì xì jīng hún
苕生乃寄余诗云:“鸿爪春泥迹偶存,三生文字系精魂。
shén jiāo qǐ dàn tóng qīng gài zhī jǐ cóng lái shèng gǎn ēn
神交岂但同倾盖,知己从来胜感恩。
yǐ ér rù dīng chǒu hàn lín jiǎ guī qiáo yù jīn líng yǔ yú jiāo hǎo
”已而入丁丑翰林,假归,侨寓金陵,与余交好。
rén shēn chūn yú guò liáng xiāng jiàn lǚ diàn tí shī yún mǎn dì yú qián mò liáo pín chuí yáng nán xì zhuǎn péng shēn
壬申春,余过良乡,见旅店题诗云:“满地榆钱莫疗贫,垂杨难系转蓬身。
lí huái wèi yǐn cháng rú zuì kè dǐ wú huā bù suàn chūn
离怀未饮常如醉,客邸无花不算春。
yù yǔ xìng qíng sī gǔ ròu ǒu tán shān shuǐ huǐ fēng chén
欲语性情思骨肉,偶谈山水悔风尘。
móu shēng xiāo jìn lún tí tiě shū yǔ chéng dū mài bǔ rén
谋生消尽轮蹄铁,输与成都卖卜人。
mò yì wú xìng míng dàn shū huáng cūn èr zì
”末亦无姓名,但书“篁村”二字。
yú hé qí shī yǒu hǎo dié huā jiān chāo gǎo qù tiān yá yán lù fǎng sī rén zhī jù
余和其诗,有“好叠花笺抄稿去,天涯沿路访斯人”之句。
gé shí sān nián láo zōng fā guān chá lái jiāng nán yún qú zǎi liáng xiāng shí jiàn diàn bì yǒu cǐ èr shī wèi guǎn qīn chāi gù zhǔ rén jiāng wū qù
隔十三年,劳宗发观察来江南,云渠宰良乡时,见店壁有此二诗,为馆钦差故,主人将圬去;
xīn shén ài zhī chāo shī qǐng yú zhì fǔ fāng mǐn què gōng
心甚爱之,抄诗请于制府方敏悫公。
fāng yì xīn shǎng yù lìng wù wū
方亦欣赏,谕令勿圬。
rán bǐ cǐ bù zhī huáng cūn hé xǔ rén
然彼此不知篁村何许人。
rén chén zài liáng yáo fēng fāng bó shǔ zhōng wù huáng cūn
壬辰,在梁瑶峰方伯署中,晤篁村。
fāng zhī xìng táo míng yuán zǎo kuài jī zhū shēng yě
方知姓陶,名元藻,会稽诸生也。
yǐ cǐ yǔ gào táo
以此语告陶。
táo gǎn sān rén zhī zhī jǐ ér shāng fāng láo èr gōng zhī yǐ wáng zhòng fù yún pǐ mǎ céng cóng yàn jì qū qiáo shuāng diàn yuè yǐ mó hú
陶感三人之知己,而伤方、劳二公之已亡,重赋云:“匹马曾从燕、蓟趋,桥霜店月已模糊。
rén rú kuàng shì xīng nán jù shī yǒu tóng shēng dé wèi gū
人如旷世星难聚,诗有同声德未孤。
zì xiào cháng yín wàng suì yuè fān láo xiāng fǎng biàn jiāng hú
自笑长吟忘岁月,翻劳相访遍江湖。
qín huái hé shàng dūn qíng huì yīng shi jīn wú jí gù wú
秦淮河上敦檠会,应识今吾即故吾。
sān jiān lǎo wū xī yáng cūn dǐ shì gāo xuān guò cǐ mén fēi gài cuì yáo xīn zhàn mò huá dèng hóng zhào jiù tí hén
”“三间老屋夕阳村,底事高轩过此门飞盖翠摇新蘸墨,华镫红照旧题痕。
bù jiào huà màn yōng nú yì biàn shèng shā lóng fó diàn zūn
不教画墁佣奴易,便胜纱笼佛殿尊。
chóu chàng lián cái qīng yǎn kè jǐ fān jiǎn zhǐ wèi zhāo hún
惆怅怜才青眼客,几番剪纸为招魂。
sān shí èr
三十二
běn cháo wáng cì huí yí yǔ jí xiāng lián jué diào xī qí zhǐ chéng cǐ yī jiā shù ěr
本朝王次回《疑雨集》,香奁绝调,惜其只成此一家数耳。
chén guī yú shàng shū xuǎn guó cháo shī bìn ér bù lù hé suǒ jiàn zhī xiá yě cháng zuò shū nán zhī yún guān jū wèi guó fēng zhī shǒu jí yán nán nǚ zhī qíng
沈归愚尚书选国朝诗,摈而不录,何所见之狭也!尝作书难之云:“《关雎》为《国风》之首,即言男女之情。
kǒng zǐ shān shī yì cún zhèng wèi gōng hé dú bù xuǎn cì huí shī chén yì wú yǐ dá yě
孔子删诗,亦存《郑》、《卫》,公何独不选次回诗”沈亦无以答也。
táng li fēi jī yuán bái shī xiān yàn bù chěng wèi míng jiào zuì rén
唐李飞讥元、白诗“纤艳不逞,为名教罪人”。
zú zhī qiān zǎi ér xià zhī yǒu yuán bái bù zhī yǒu li fēi
卒之千载而下,知有元、白,不知有李飞。
huò yún fēi cǐ yán jiàn yú dù mù jí zhōng
或云飞此言见于杜牧集中。
mù zǔ yòu nián lǎo bù zhì shì xiāng shān yǒu shī jī zhī
牧祖佑,年老不致仕,,香山有诗讥之;
gù mù jiǎ fēi yǔ yǐ dǐ zhī ěr
故牧假飞语以诋之耳。
sān shí sān
三十三
yú xì kè yī sī yìn yòng táng rén qián táng sū xiǎo shì xiāng qīn zhī jù
余戏刻一私印,用唐人“钱塘苏小是乡亲”之句。
mǒu shàng shū guò jīn líng suǒ yú shī cè
某尚书过金陵,索余诗册。
yú yī shí shuài yì yòng zhī
余—一时率意用之。
shàng shū dà jiā hē zé
尚书大加诃责。
yú chū yóu xùn xiè jì ér zé zhī bù xiū yú zhèng sè yuē gōng yǐ wéi cǐ yìn bù lún yé zài jīn rì guān zì rán gōng guān yī pǐn sū xiǎo jiàn yǐ
余初犹逊谢,既而责之不休,余正色曰:“公以为此印不伦耶在今日观,自然公官一品,苏小贱矣。
chéng kǒng bǎi nián yǐ hòu rén dàn zhī yǒu sū xiǎo bù fù zhī yǒu gōng yě
诚恐百年以后,人但知有苏小,不复知有公也。
yī zuò chǎn rán
”一座冁然。
sān shí sì
三十四
gāo wén liáng gōng fū rén míng wǎn zì jì yù cài jiāng jūn yù róng zhī nǚ shàng shū yán zhī mèi yě
高文良公夫人,名琬,字季玉,蔡将军毓荣之女,尚书埏之妹也。
qí mǔ guó sè xiāng chuán wèi wú gōng jiù rén
其母国色,相传为吴宫旧人。
fū rén shēng ér míng yàn xián yǎ néng shī
夫人生而明艳,娴雅能诗。
gōng xún fǔ sū zhōu yǔ zǒng dū mǒu bù hé lǚ wèi suǒ qīng ér gōng zhuó rán gū lì
公巡抚苏州,与总督某不合,屡为所倾,而公卓然孤立。
yǒng bái yàn dì wǔ jù yún yǒu sè hé zēng xiāng jiǎ jiè chén sī wèi duì
咏《白燕》第五句云:“有色何曾相假借”沉思未对。
shì fū rén zhì dài wò bǐ yuē bù qún réng kǒng tài fēn míng
适夫人至,代握笔曰:“不群仍恐太分明。
gài guī zhī yě
”盖规之也。
fū rén bó jí qún shū jiān tōng zhèng zhì
夫人博极群书,兼通政治。
wén liáng gōng zhī zòu shū wén xí děng zuò měi yǔ shāng dìng
文良公之奏疏、文檄等作,每与商定。
shī jí bù chuán
诗集不传。
jì qí yǒng jiǔ huá fēng sì yún luó bì sōng mén yī jìng shēn tí míng yóu jì jiù pù jīn
记其咏《九华峰寺》云:“萝壁松门一径深,题名犹记旧铺金。
tái shēng chén dǐng wú xiāng huǒ jīng shí sēng chú yǒu dù zhāng
苔生尘鼎无香火,经蚀僧厨有蠹蟑。
chì shǒu tú jīng gàn zài shì bái tóu guī fú yī shēng xīn
赤手屠鲸干载事,白头归佛一生心。
zhēng nán bù qǔ jīn shuí shì shèng yǒu kū chán shǒu gù lín
征南部曲今谁是剩有枯禅守故林。
cǐ wèi qí fù píng wú nì hòu huò jiù guī kōng mén ér zuò yě
”此为其父平吴逆后,获咎归空门而作也。
sān shí wǔ
三十五
sòng róng táng shī huà jī bái tài fù zài háng zhōu yì jì shī duō yú yì mín shī
《宋蓉塘诗话》讥白太傅在杭州,忆妓诗多于忆民诗。
cǐ kē lùn yě yì fǔ lùn yě
此苛论也,亦腐论也。
guān jū yī piān wén wáng zhǎn zhuǎn fǎn cè hé yǐ bù yì wáng jì tài wáng ér yì shū nǚ yé kǒng zǐ ě yú chén cài hé yǐ bù sī lǔ jūn ér sī jí mén yé
《关雎》一篇,文王辗转反侧,何以不忆王季、太王,而忆淑女耶孔子厄于陈、蔡,何以不思鲁君,而思及门耶
sān shí liù
三十六
shī rén chén zhì jǐn zì zǔ yún jū nán mén wài yǔ bào ēn sì tǎ xiāng jìn
诗人陈制锦,字组云,居南门外,与报恩寺塔相近。
fán míng zhēng xiù cái zèng shī yún nán jiāo fēng wù shì shuí zhēn bù zài shān diān yǔ shuǐ bīn
樊明征秀才赠诗云:“南郊风物是谁真不在山巅与水滨。
yǎng shǒu lù lí dī shǒu sòng cháng gàn yī tǎ yī shī rén
仰首陆离低首诵,长干一塔一诗人。
chén xián bù jiā
”陈嫌不佳。
yú yuē qú yòng yì jí miào xī wèi xǐng ěr
余曰:“渠用意极妙,惜未醒耳。
ruò gǎi yǎng shǒu yù pān dī shǒu bài zé jīng shén quán chū jǐn yì sān zì ěr
若改‘仰首欲攀低首拜’,则精神全出,仅易三字耳。
chén wèi què yuè
”陈为雀跃。
fán bó xué hào gǔ yóu jīng zhuàn lì zhī xué
樊博学好古,尤精篆隶之学。
yú suǒ de liǎng hàn jīn shí wén zì jiē suǒ zèng yě
余所得两汉金石文字,皆所赠也。
zú hòu yú wǎn lián yún dì xià yòu tiān gāo shì bàn
卒后,余挽联云:“地下又添高士伴;
shēng qián yuán dāng gǔ rén kàn
生前原当古人看。
sān shí qī
三十七
jìng nì hóu zhāng yǒng zì fēi xióng guó chū dìng dǐng jí zhàng jiàn chū guān qiú jiàn yīng wáng
靖逆侯张勇,字非熊,国初定鼎,即仗剑出关,求见英王。
wáng dà qí zhī
王大奇之。
tí dū gān sù zhī wú sān guì jiāng fǎn mìng zi yún yì jiàn dào rù dōu shǒu fā qí jiān
提督甘肃,知吴三桂将反,命子云翼间道入都,首发其奸。
shèng zǔ qīn jiě yù páo cì zhī
圣祖亲解御袍赐之。
gōng chéng hòu shì xiāng zhuàng
功成后,谥襄壮。
xiāng chuán qí fēng gōng mèng xià hóu dūn ér shēng hóu
相传其封公梦夏侯惇而生侯。
hōng hòu zàng fén jué de de xià hóu bēi jié yì yī qí yě
薨后葬坟,掘地得夏侯碑碣,亦一奇也。
xìng hǎo yín shī guò kōng tóng yún chī yóu zhàn hòu jiǔ xiāo bīng cǐ chù yóu cún fǎng dào míng
性好吟诗,《过崆峒》云:“蚩尤战后久消兵,此处犹存访道名。
wàn lǐ shān hé chén bù qǐ sōng fēng cháng dài fèng luán shēng
万里山河尘不起,松风常带凤鸾声。
sān shí bā
三十八
rén móu shì jiǔ ér bù dé zé yì sī zhuǎn dàn
人谋事久而不得,则意思转淡。
hé shì yí xiù cái gǎn huái yún shēn fēi wú yòng pín piān xiá shì dào nán tú niàn zhuǎn píng
何士颐秀才《感怀》云:“身非无用贫偏暇,事到难图念转平。
zhēn wù hòu yǔ yě
”真悟后语也。
qí tā rú pín yóu mǎi xiào wéi shēn lèi lǎo shàng duō qíng huò shòu zhēng shū yīn bǔ dú suí shí zhǎn shī wèi liú shān jìn shù chāo jiē bù kuì fēng rén zhī zhǐ
其他如:“贫犹买笑为身累,老尚多情或寿征”,“书因补读随时展,诗为留删尽数抄”,皆不愧风人之旨。
mò hòu yú wén xìn fēi qiǎn rén dào qí jiā sōu qǔ shī gǎo de sān bǎi yú shǒu
殁后,余闻信,飞遣人到其家,搜取诗稿,得三百余首。
wèi fù zǐ xíng shì bǎn cáng suí yuán
为付梓行世,板藏随园。
sān shí jiǔ
三十九
yú zǎi shù yáng shí huái ān zhū shēng lǚ wén guāng guǎn yú shù zhī wú xìng jiā
余宰沭阳时,淮安诸生吕文光,馆于沭之吴姓家。
qí dì zǐ mǒu fù tóng zǐ shì lǚ wèi dài qiàn wén zì bèi yú zhēn huò
其弟子某赴童子试,吕为代倩文字,被余侦获。
ài qí néng wén bù jiā zhī zuì qiě yán wèi xī xí yǐ yí qī zhī
爱其能文,不加之罪,且延为西席,以姨妻之。
hé yú chūn cǎo yún mián lì màn yán chéng lù báo líng gēn zì xìn jì rén duō
和余《春草》云:“绵力漫言承露薄,灵根自信济人多。
yòu yún tuō gēn hé bì péng lái shàng de qì jūn zhān yǔ lù zhōng
”又云:“托根何必蓬莱上得气均沾雨露中。
yú xiào yuē cǐ xiàn lìng shī bù néng zuò hàn lín zhě
”余笑曰:“此县令诗,不能作翰林者。
yǐ ér guǒ zhōng xīn wèi jìn shì chū zhī huá xiàn
”已而果中辛未进士,出知滑县。
sì shí
四十
jiāng xī wèi yǔn dí zì mào táng háo mài bù jī guān zhōng shū shì dú
江西魏允迪,字懋堂,豪迈不羁,官中书侍读。
yǐ fǔ jūn gōng zǐ ér jiā zī sàn jìn yīn zhī shī guān
以抚军公子,而家资散尽,因之失官。
yǒng shān zhōng jī xuě yún jì mò shān yá gèng shuǐ bīn màn tiān zā dì bái rú yín
咏《山中积雪》云:“寂寞山涯更水滨,漫天匝地白如银。
qián cūn bào dào xī qiáo duàn kě xǐ nán lái suǒ zhài rén
前村报道溪桥断,可喜难来索债人。
gàn xiāo huáng zhú cuì yíng móu xuě yā fēng qī pū dì chóu
”“干霄篁竹翠盈眸,雪压风欺扑地愁。
mò yà cǐ jūn wú jìn jié yī jīng lún luò yě dī tóu
莫讶此君无劲节,一经沦落也低头。
yòu chū mén yún píng zhe qiān yī ér nǚ sòng zhǐ huī shuāng lèi bù huí tóu
”又,《出门》云:“凭着牵衣儿女送,只挥双泪不回头。
dú zhī lìng rén shén shāng
”读之令人神伤。
yǔ yú tóng zhào shì you yě
与余同召试友也。
sì shí yī
四十一
sū zhōu yú shān jiào zhě zuì jiǎo kuài yóu yě shào nián duō yǔ qián zé yù bǐ shū zhī chē gù yì xiāng zhuàng huò xiǎo tíng dùn
苏州舁山轿者最狡狯,游冶少年多与钱,则遇彼姝之车,故意相撞,或小停顿。
shāng bǎo yì xiān shēng yǒu shī yún zhí de yú fū zhēng dào lì fān yīn xiǎo zhù bǎo kàn huā
商宝意先生有诗云:“直得舆夫争道立,翻因小住饱看花。
hǔ qiū shān pō wǔ shí yú jí fù nǚ zuò jiào xià shān xīn qiè qí zhuì wǎng wǎng dào tái ér xíng
”虎丘山坡五十余级,妇女坐轿下山,心怯其坠,往往倒抬而行。
bào bù jiāng zhú zhī yún qiè zì dǎo xíng láng zì kàn shěng láng yī bù yī huí tóu
鲍步《江竹枝》云:“妾自倒行郎自看,省郎一步一回头。
sì shí èr
四十二
li yì shān yǒng liǔ yún dī yuǎn yì xiāng suí
李义山咏《柳》云:“堤远意相随。
zhēn xiě liǔ zhī hún pò
”真写柳之魂魄。
yǔ táng rén shān yuǎn shǐ wéi róng jiāng bēn de yù suí zhī jù jiē shì ǒu xīn lòu gǔ ér chéng
与唐人“山远始为容,江奔地欲随”之句,皆是呕心镂骨而成。
cū cái měi qīng qīng dú guò
粗才每轻轻读过。
wú zhú qiáo tài shǐ yì yǒu jù yún rén yǐng shuǐ zhōng suí
吴竹桥太史亦有句云:“人影水中随。
sì shí sān
四十三
lù lǔ wàng guò zhāng chéng jí dān yáng gù jū yán bǎo yòu shàn tí mù jiā jìng yán bù kě kān zhì bié chù
陆鲁望过张承吉丹阳故居,言:“保佑善题目佳境,言不可刊置别处。
cǐ wèi cái zǐ zhī zuì yě
此为才子之最也。
yú shēn ài cǐ yán
”余深爱此言。
zì gǔ wén zhāng suǒ yǐ liú chuán zhì jīn zhě jiē jí qíng jí jǐng rú huà gōng xiào wù zhuó shǒu chéng chūn gù néng qǔ bù jìn ér yòng bù jié
自古文章所以流传至今者,皆即情即景,如化工肖物,着手成春,故能取不尽而用不竭。
bù rán yī qiè yǔ gǔ rén dōu yǐ shuō jǐn
不然,一切语古人都已说尽;
hé yǐ táng sòng yuán míng cái zǐ bèi chū néng gè zì chéng jiā ér guāng jǐng cháng xīn yé jí rú yī kè zhī zhāo yī xī zhī yàn kāi kǒu biàn yǒu yí dìng fēn cùn tiē qiè cǐ rén cǐ shì sī háo bù róng jiǎ jiè fāng shì tí mù jiā jìng
何以唐、宋、元、明,才子辈出,能各自成家而光景常新耶即如一客之招,一夕之宴,开口便有一定分寸,贴切此人、此事,丝毫不容假借,方是题目佳境。
ruò jīn rì suǒ yǒng míng rì yì kě yǒng zhī cǐ rén kě zèng tā rén yì kě zèng zhī
若今日所咏,明日亦可咏之,此人可赠,他人亦可赠之;
biàn shì kōng qiāng xū tào chén fǔ bù kān yǐ
便是空腔虚套,陈腐不堪矣。
yǐn wén duān gōng zài zhì fǔ shǔ zhōng dōng rì zhāo qín jiǎng liǎng tài shǐ jí yú yǐn jiǔ yuē jīn rì xí shàng jiē hàn lín tóng yá mén gè fù yī shī
尹文端公在制府署中,冬日招秦、蒋两太史及余饮酒,曰:“今日席上,皆翰林,同衙门,各赋一诗。
jiǎng shī xiān chéng shǒu jù yún zhuó wǔ rén tíng wèn zì chē
”蒋诗先成,首句云:“卓午人停问字车。
gōng xiào yuē cǐ jiào guān qǐng kè shī yě
”公笑曰:“此教官请客诗也。
qín jù bù kěn luò bǐ
”秦惧不肯落笔。
yú yì zhī nán ér tuì
余亦知难而退。
gōng bù xǔ
公不许。
nǎi chéng yī lǜ yún xiǎo jí píng quán yè jǔ shāng chūn fēng zuò shàng bù zhī shuāng
乃呈一律云:“小集平泉夜举觞,春风座上不知霜。
ǒu rán yuán lǎo kāi dōng gé nán de qún xian gòng yù táng
偶然元老开东阁,难得群仙共玉堂。
gōng dà xǐ yuē kāi kǒu yǐ bāo kuò quán tí
”公大喜,曰:“开口已包括全题。
bái fù kuā liú yǔ xī jīn líng huái gǔ shī qián sì jù yǐ tàn lí zhū cǐ zhī wèi yǐ
白傅夸刘禹锡《金陵怀古》诗‘前四句已探骊珠’,此之谓矣!
sì shí sì
四十四
yú měi zuò yǒng gǔ yǒng wù shī bì jiāng cǐ tí zhī shū jí wú suǒ bù sōu
余每作咏古、咏物诗,必将此题之书籍,无所不搜;
jí shī zhī chéng yě réng bù yòng yī diǎn
及诗之成也,仍不用一典。
cháng yán rén yǒu diǎn ér bù yòng yóu zhī yǒu quán shì ér bù chěng yě
尝言:人有典而不用,犹之有权势而不逞也。
sì shí wǔ
四十五
xióng zhǎng bào tāi shí zhī zhì zhēn guì zhě yě
熊掌、豹胎,食之至珍贵者也;
shēng tūn huó bō bù rú yī shū yī sǔn yǐ
生吞活剥,不如一蔬一笋矣。
mǔ dān sháo yào huā zhī zhì fù lì zhě yě
牡丹、芍药,花之至富丽者也;
jiǎn cǎi wèi zhī bù rú yě liǎo shān kuí yǐ
剪彩为之,不如野蓼、山葵矣。
wèi yù qí xiān qù yù qí zhēn
味欲其鲜,趣欲其真;
rén bì zhī cǐ ér hòu kě yǔ lùn shī
人必知此,而后可与论诗。
sì shí liù
四十六
xiāng qín bó è gōng róng ān hǎo yín shī rú yǒu sù wù
襄勤伯鄂公容安,好吟诗,如有宿悟。
zhú lín sì yún chū dì xiāng féng rén shì jiù qián shēn ān jiàn wǒ fēi sēng dào wáng yún shāng xīn zuì shì huái zhōng nǚ cuò rèn cháng mián zuò zàn mián
《竹林寺》云:“初地相逢人似旧,前身安见我非僧”《悼亡》云:“伤心最是怀中女,错认长眠作暂眠。
sì shí liù
四十六
jì yuē
《记》曰;
xué rán hòu zhì bù zú
“学然后知不足。
kě jiàn zhī zú zhě jiē bù xué zhī rén wú guài qí yè láng zì dà yě
”可见知足者,皆不学之人,无怪其夜郎自大也。
è gōng tí gān lù sì yún dào cǐ yǐ qióng qiān lǐ mù shéi zhī cái shàng yī céng lóu
鄂公《题甘露寺》云:“到此已穷千里目,谁知才上一层楼。
fāng zǐ yún ǒu chéng yún mù zhōng zì wèi kōng qiān gǔ hǎi wài shéi zhī yǒu jiǔ zhōu
”方子云《偶成》云:“目中自谓空千古,海外谁知有九州”
sì shí qī
四十七
xī rén yán bái xiāng shān shī wú yī jù bù zì zài gù qí wéi rén hé píng lè yì
昔人言白香山诗无一句不自在,故其为人和平乐易;
wáng jīng gōng shī wú yī jù zì zài gù qí wéi rén niù qiáng guāi zhāng
王荆公诗无一句自在,故其为人拗强乖张。
yú wèi jīng gōng gǔ wén zhí bī chāng lí sòng rén bù gǎn wàng qí jiān xiàng
愚谓荆公古文,直逼昌黎,宋人不敢望其肩项;
ruò lùn shī
若论诗,
zé zhōng shēn zài mén wài
则终身在门外,
yóu kě xiào zhě
尤可笑者,
gǎi dù shǎo líng tiān què xiàng wěi bī wèi tiān yuè xiàng wěi bī
改杜少陵“天阙象纬逼”为“天阅象纬逼”,
gǎi wáng mó jié shān zhōng yī yè yǔ wèi yī bàn yǔ
改王摩诘“山中一夜雨”为“一半雨”,
gǎi bǎ jūn shī guò rì wèi guò mù
改“把君诗过日”为“过目”,
guān shān tóng yī zhào wèi tóng yī diǎn jiē shì diǎn jīn chéng tiě shǒu duàn
“关山同一照”为“同一点”:皆是点金成铁手段。
dà dǐ sòng rén hǎo qín bó yǎ yòu hǎo chuān záo gù cǐ zhǒng wān ròu shēng chuāng zhī shuō bù yī ér zú
大抵宋人好矜博雅,又好穿凿,故此种剜肉生疮之说,不一而足。
dù shī tiān zǐ hū lái bù shàng chuán
杜诗:“天子呼来不上船。
cǐ zhǐ míng huáng bái lóng chí zhào lǐ bái ér yán
”此指明皇白龙池召李白而言。
chuán zhōu yě
船,舟也。
míng dào zá jì yǐ wéi chuán yī lǐng yě
《明道杂记》以为:“船,衣领也。
shǔ rén yǐ yī lǐng wèi chuán
蜀人以衣领为船。
wèi lǐ bái bù zhěng yī ér jiàn tiān zi yě
谓李白不整衣而见天子也。
qīng lián suī kuáng bù yīng ruò shì zhī wàng
”青莲虽狂,不应若是之妄。
dōng pō chì bì fù ér wú yǔ zi zhī suǒ gòng shì
东坡《赤壁赋》:“而吾与子之所共适。
shì xián shì yě
”适,闲适也。
luó shì shí yí yǐ wéi dàng shì shí zì
罗氏《拾遗》以为:“当是‘食’字。
yǐn fó shū yǐ shuì wèi shí zé yǔ shàng wén wén yì píng xiǎn bù lún
”引佛书以睡为食,则与上文文义平险不伦。
dōng pō suī nìng fó bì bù zì luàn qí lì
东坡虽佞佛,必不自乱其例。
dù shī wáng mǔ zhòu xià yún qí fān
杜诗:“王母昼下云旗翻。
cǐ wáng mǔ xī wáng mǔ yě
”此王母,西王母也。
qīng bō zá zhì yǐ wáng mǔ wèi niǎo míng zé yǔ yún qí yǎo wú gān shè
《清波杂志》以“王母”为鸟名,则与云旗杳无干涉。
wáng bó téng wáng gé xù luò xiá yǔ gū wù qí fēi
王勃《滕王阁序》:“落霞与孤鹜齐飞。
cǐ luò xiá yún xiá yě
”此落霞,云霞也。
yǔ gū wù bù lèi ér lèi gù jiàn yán miào
与孤鹜不类而类,故见妍妙。
wú xiè shì shǐ yǐ luò xiá wèi fēi é zé chóng niǎo bìng fēi wèi tóng jiáo là
吴獬《事始》以落霞为飞蛾,则虫鸟并飞,味同嚼蜡。
dù mù ē páng gōng fù wèi yún hé lóng yòng yì jīng yún cóng lóng yě
杜牧《阿房宫赋》:“未云何龙”,用《易经》“云从龙”也。
shì zhāi rì jì yǐ wéi yòng zuǒ shì lóng xiàn ér yú
《是斋日记》以为用《左氏》“龙见而雩”。
gōng zhōng fēi yú jì de yě
宫中,非雩祭地也。
wén xuǎn shī guà xí shi hǎi yuè miào zài hǎi yuè zhī bù kě shi yě
《文选》诗:“挂席拾海月”,妙在“海月”之不可拾也。
zhù xuǎn zhě bì yǐ hǎi yuè wèi bàng yǒng zhī lèi zé zuò cǐ shī zhě bù guò yī mō bàng wēng ěr
注《选》者,必以“海月”为蚌蛹之类,则作此诗者,不过一摸蚌翁耳。
shǎo líng shī wú fēng yún chū sài bù yè yuè lín guān
少陵诗:“无风云出塞,不夜月临关。
qí miào chù zài wú fēng ér yún bù yè ér yuè gù yě
”其妙处在无风而云,不夜而月故也。
zhù dù zhě yǐ bù yè wú fēng wéi dì míng zé hé de wú yún hé de wú yuè hé bì cǐ èr chù cái yǒu fēng yuè yé sān xiá xīng hé yǐng dòng yáo jí jǐng yǔ yě
注杜者以“不夜”、“无风”为地名,则何地无云,何地无月,何必此二处才有风、月耶“三峡星河影动摇”,即景语也。
zhù dù zhě bì yǐn tiān guān shū xīng dòng wèi yòng bīng zhī xiàng wèi bì tài píng shī xīng guāng bù dòng yě
注杜者必引《天官书》“星动为用兵之象”,未必太平诗,星光不动也;
sòng zǐ jīng shǒu chāo dù shī gǎi wò jié hàn chén guī wèi tū jié
宋子京手抄杜诗,改“握节汉臣归”为“秃节”。
tū zì bù rú wò zì zhī yǒu shén yě
“秃”字不如“握”字之有神也。
liú yǔ xī gǔn xi shī chūn shuǐ yì wén shēng míng shì chūn shuǐ fāng shēng zhī yì
刘禹锡《滚西》诗“春水毅纹生”,明是春水方生之义。
ér yàn yuán xiàn yǐ shēng wéi shēng shú zhī shēng
而晏元献以“生”为生熟之生。
qǐ zhī qǐ hú zhě dìng yòng shēng sī bù yòng shú sī yé dōng pō xuě shī yòng yín hǎi yù lóu bù guò yán xuě sè zhī bái yǐ yín yù zì yàng chèn tuō zhī yì shī jiā cháng shì
岂织绮觳者,定用生丝,不用熟丝耶东坡《雪》诗,用“银海”、“玉楼”,不过言雪色之白,以银玉·字样衬托之,亦诗家常事。
zhù sū zhě bì yǐ wéi dào jiā jiān mù zhī chēng zé dāng xià xuě shí zhuān fēi dào shì jiā bú dào bié rén jiā yé míng dào zá zhì yún pō shī kè xíng wàn lǐ bàn tiān xià sēng wò yī ān chū bái tóu
注苏者必以为道家肩目之称,则当下雪时,专飞道士家,不到别人家耶《明道杂志》云:“坡诗:‘客行万里半天下,僧卧一庵初白头。
huáng yuán yǐ wéi bái zì bù kě duì tiān zì suì wàng gǎi wéi rì zì
’黄元以为‘白’字不可对‘天’字,遂妄改为‘日’字。
duì zé gōng yǐ qí rú chū rì tóu sān zì wén lǐ bù tōng yuán jǐn qiū rì shī fāng cǎo bù fù lǜ wáng sūn jīn yòu guī
对则工矣,其如‘初日头’三字文理不通”袁瑾《秋日》诗:“芳草不复绿,王孙今又归。
cǐ wáng sūn gōng zǐ wáng sūn zhī chēng yě
”此“王孙”,公子王孙之称也。
sòng rén yún wáng sūn xī shuài yě
宋人云:“王孙,蟋蟀也。
yǐn shī wěi yún chu rén míng xī shuài wèi wáng sūn
”引《诗纬》云:“楚人名蟋蟀为王孙。
yòu yǐ wéi yuán yǐn liǔ zi hòu zēng wáng sūn wèi zhèng
”又以为“猿”,引柳子厚“憎王孙”为证。
bó zé bó yǐ yì wèi suǒ rán
博则博矣,意味索然。
lěng zhāi yè huà yún tài bái shī xī zuò fū róng huā jīn wèi duàn cháng cǎo
《冷斋夜话》云:“太白诗:‘昔作夫容花,今为断肠草。
běn táo hóng jǐng xiān fāng zhù duàn cháng cǎo yī míng fū róng gù yě
’本陶弘景《仙方注》‘断肠草一名夫容’故也。
nǎi zhī shī rén wú yī zì xián huà
乃知诗人无一字闲话。
fāng mì zhī xiào yuē tài bái yuān zāi cǎo bù fáng tóng míng shī rén hé xīn zuò yào shī fù yé fán cǐ zhǒng zhǒng qí bìng jiē shǐ yú zhèng kāng chéng
”方密之笑曰:“太白冤哉!草不妨同名,诗人何心作药师父耶”凡此种种,其病皆始于郑康成。
kāng chéng zhù máo shī měi mù qīng xī mù shàng wèi míng mù xià wèi qīng
康成注《毛诗》“美目清兮”:“目上为明,目下为清。
rán zé měi mù pàn xī pàn yòu shì hé wù zhù yì jì gòu zhǐ wèi nán nǚ jiāo gòu zhī gòu
”然则“美目盼兮”,“盼”又是何物注“亦既觏止”,为男女交媾之媾。
zhù wǔ rì wéi qī wèi qiè nián wèi wǔ shí bì yǔ wǔ rì zhī yù
注“五日为期”,为“妾年未五十,必与五日之御。
wǔ rì bù yù gù sī qí fu
五日不御,故思其夫”。
zhù hú rán ér tiān hú rán ér dì biàn shì líng wēi yǎng chì piào nù
注“胡然而天,胡然而帝”,便是“灵威仰,赤嫖怒”。
zhù yán cóng zhī mài yán jiāng zì shā yǐ cóng zhī qí yū miù yǐ zuò yǒng yǐ yáo zhī shí lǎo rén jī rǎng
注“言从之迈”,言“将自杀以从之”,其迂谬已作俑矣]尧之时,老人击壤。
rǎng tǔ yě
壤,土也。
zhōu chǔ fēng tǔ jì zé yuē
周处《风土记》则曰;
rǎng yǐ mù wèi zhī cháng sān chǐ sì cùn
“壤,以木为之,长三尺四寸。
yǐn huáng fǔ yuán yàn shí qī suì yǔ cóng gū zi jī rǎng yú lù wèi zhèng
”引皇甫元晏十七岁与从姑子击壤于路为证。
bù zhī yáo zhī shí ān dé yǒu mù rǎng guǒ yǒu zhī yòu hé de lì xià shāng zhōu ér bù yī jiàn yú yǒng lè yé yào zhī zhōu chǔ fēng tǔ jì yì sòng rén wěi zuò
不知尧之时,安得有木壤果有之,又何得历夏、商、周而不一见于咏乐耶要知周处《风土记》,亦宋人伪作。
sì shí bā
四十八
běn cháo yǒu mǒu xiào lián xiàn wú nì shī yún lì qióng chu fù qiú qín jiù xīn sǐ hán wáng shòu hàn fēng
本朝有某孝廉献吴逆诗云:“力穷楚覆求秦救,心死韩亡受汉封。
shèng zǔ ài qí qiǎo yú yòng diǎn qiǎn rén fǎng zhī
”圣祖爱其巧于用典,遣人访之。
qí rén táo
其人逃。
yú yǐ wéi cǐ fǎng sòng wāng yàn zhāng wèi zhāng bāng chāng xuě zuì biǎo yě
余以为此仿宋汪彦章为张邦昌雪罪表也。
qí cí yún kǒng zǐ cóng fú zhǒng zhī zhào zú wèi zūn zhōu
其词云:“孔子从佛肿之召,卒为尊周;
jì xìn chéng hàn wáng zhī chē jiāng yǐ kuáng chu
纪信乘汉王之车,将以诳楚。
kě wèi shàn yú wén guò zhě
”可谓善于文过者。
sì shí jiǔ
四十九
yǒu jì yú rén zèng bié yún lín qí jǐ diǎn xiāng sī lèi dī xiàng qiū jiē fā hǎi táng
有妓与人赠别云:“临歧几点相思泪,滴向秋阶发海棠。
qíng yǔ yě
”情语也。
ér zhuāng sūn fú tài shǐ zèng jì yún píng jūn mò shì xiāng sī lèi liú zhe míng cháo gèng sòng rén
而庄荪服太史《赠妓》云:“凭君莫拭相思泪,留着明朝更送人。
shuō pò zhuǎn jué jiáo là
”说破,转觉嚼蜡。
tóng fǎ hǎi diào pí pá tíng yún sī mǎ qīng shān hé bì shī liú jiāng lèi yǎn kū cāng shēng
佟法海《吊琵琶亭》云:“司马青衫何必湿留将泪眼哭苍生。
yì bān shā fēng jǐng yǔ
”一般杀风景语。
wǔ shí
五十
yǒu rén kū yī xiǎn zhě yún táng shēn rén bù zhī hé bìng shēn guì yī zhēng shì yī fāng
有人哭一显者云:“堂深人不知何病,身贵医争试一方。
shuō jǐn guì rén huàn bìng qíng zhuàng
”说尽贵人患病情状。
wǔ shí yī
五十一
wú xiāng chén xīng zhāi xiān shēng tí huà yún qiū shì měi rén wú ài shòu shān rú hǎo yǒu bù xián duō
吾乡陈星斋先生《题画》云:“秋似美人无碍瘦,山如好友不嫌多。
jiāng yīn wēng zhēng shì lǎng fu shàng hú wǎn bù yún you rú zuò huà xū qiú dàn shān shì lùn wén bù xǐ píng
”江阴翁征士朗夫《尚湖晚步》云:“友如作画须求淡,山似论文不喜平。
èr yǔ tóng yī fēng tiáo
”二语同一风调。
wǔ shí èr
五十二
běn cháo kāi guó shí jiāng yīn chéng zuì hòu jiàng
本朝开国时,江阴城最后降。
yǒu nǚ zǐ wèi bīng zú suǒ de dài zhī yuē wú kě shén xìng qǔ yǐn kě hu bīng lián ér xǔ zhī
有女子为兵卒所得,绐之曰:“吾渴甚!幸取饮,可乎”兵怜而许之。
suì fù jiāng sǐ
遂赴江死。
shí chéng zhōng jī shī mǎn àn huì bù kě wén
时城中积尸满岸,秽不可闻。
nǚ zǐ niè zhǐ xuè tí shī yún jì yǔ lù rén xiū yǎn bí huó rén bù jí sǐ rén xiāng
女子啮指血题诗云:“寄语路人休掩鼻,活人不及死人香。
wǔ shí sān
五十三
tóng zhēng yǒu wàn zhè pō guāng tài jīng yú wǔ qī gǔ
同征友万柘坡光泰,精于五、七古。
chéng yú mén dú zhī wǔ tǐ tóu dì
程鱼门读之,五体投地。
jìn tǐ xué sòng rén yǒu huì sè zhī bìng
近体学宋人,有晦涩之病。
chén gǔ yú zhuān gōng jìn tǐ zōng qī zǐ
陈古渔专工近体,宗七子;
gù wén yú mén zàn wàn shī dà xiāng dǐ wú
故闻鱼门赞万诗,大相抵牾。
yú wéi zuò bá shì liǎng jiā zhī hàn qiě zhāi zhè pō jìn tǐ zhī jiā zhě yǐ xiǎo gǔ yú
余为作跋,释两家之憾,且摘柘坡近体之佳者,以晓古渔。
qí tí kāi yuán sì yún gǔ shù niǎo cháo mì shū liáo kè dào xī
其《题开元寺》云:“古树鸟巢密,疏寮客到稀。
líng kōng suí wǎ zhuì bēi duàn rù qiáng tián
”“铃空随瓦坠,碑断入墙填。
fāng jìng yún zì xiào xiāng féng tóng ruì záo fēng hóu shuí yǒu miàn rú tián jīn áo yù liàn qiáo yún xiǎo lái nóng cuì dōng xī yìng yě suàn é méi duì zhàng bān
”《方镜》云:“自笑相逢同枘凿,封侯谁有面如田”《金鳌玉炼桥》云:“晓来浓翠东西映,也算蛾眉对仗班。
chén nǎi zhé fú
”陈乃折服。
wǔ shí sì
五十四
yú zhǎng gū jià cí xī yáo shì
余长姑嫁慈溪姚氏。
yáo mǔ néng shī chū wài wèi nǚ fu
姚母能诗,出外为女傅。
kāng xī jiān mǒu xiàng guó yǐ gàn jīn pìn wǎng jiào nǚ gōng zǐ
康熙间,某相国以干金聘往教女公子。
dào fǔ zhù huā yuán zhōng jí zhū lián yù píng zhī lì
到府,住花园中,极珠帘玉屏之丽。
chū bài liǎng shū róng tài jué shì
出拜两姝,容态绝世。
yǔ zhī yǔ jiē wú yīn
与之语,皆吴音;
nián shí liù qī xué qín xué shī pō cōng yǐng
年十六七,学琴、学诗,颇聪颖。
yè bàn nǚ fu mián fāng zhī dài nián zhī nǚ shàng wèi shì qǐn yú xiàng gōng yě
夜伴女傅眠,方知待年之女,尚未侍寝于相公也。
hū yī xī èr nǚ cóng nèi chū miàn wēi hóng
忽一夕,二女从内出,面微红。
wèn zhī yuē táng shàng fū rén cì yǐn
问之,曰:“堂上夫人赐饮。
suí jiě yī qǐn
”随解衣寝。
wèi èr gǔ cóng zhàng nèi yuè chū qiāng dì hū tiān yǔ náo náo bù kě biàn
未二鼓,从帐内跃出,抢地呼天,语呶呶不可辨;
diān pú piàn shí qī qiào liú xiě ér sǐ
颠仆片时,七窍流血而死。
gài fū rén cì jiǔ shí yè yǐ xiān zhī yǐ yáo mǔ liàng qiàng qì zī zhuāng jí yè táo guī
盖夫人赐酒时,业已酰之矣!姚母踉跄弃资装,即夜逃归。
cháng gào rén yún èr nǚ nián zhǎng zhě yóu kě xī
常告人云:“二女,年长者尤可惜。
yǒu zì cháo yī lián yún liàng qiǎn jiǔ hén xiān shàng miàn xìng gāo qín qǔ bù hé xián
”有《自嘲》一联云:“量浅酒痕先上面,兴高琴曲不和弦。
wǔ shí wǔ
五十五
yǒng wù yǐ nán ér hé qián rén zhī yùn zé gèng nán
咏物已难,而和前人之韵则更难。
jìn wéi chén qí nián zhī hé wáng xīn chéng qiū liǔ qí lì chuān fāng bó zhī hé gāo qīng qiū méi huā néng bù xí jiù yǔ ér zì chū xīn cái
近惟陈其年之和王新城《秋柳》,奇丽川方伯之和高青丘《梅花》,能不袭旧语,而自出新裁。
chén yún jìn rì yóu tíng wǎn kè yī fēng liú fàng dàn shì yé fēi jiāng jūn yíng lǐ nián guāng wǎn jīng zhào jiē qián xìn xī xī
陈云:“尽日邮亭挽客衣,风流放诞是耶非将军营里年光晚,京兆街前信息稀。
chóu dài rěn lìng qiū shuǐ jiàn róu tiáo rèn yǔ yè wū fēi
愁黛忍令秋水见柔条任与夜乌飞。
wǔ yāo nǚ bàn rú xiāng yì wèi bào piāo líng yuàn yǐ wéi
舞腰女伴如相忆,为报飘零愿已违。
é huáng cuō jiù biàn xiāng lián jì de jīn chéng jǐ shù yān
”“鹅黄搓就便相怜,记得金城几树烟。
wèi dào ā nà xiān shǔ jiū rèn wèi pāo zhì yě chán mián
未到阿那先属鬏,任为抛掷也缠绵。
yóu lái chūn hǎo wéi sān yuè dài de huā kāi yòu yī nián
由来春好惟三月,待得花开又一年。
cǐ rì qiū shān tài tiáo dì zhū zhū yáo luò huà lóu biān
此日秋山太迢递,株株摇落画楼边。
yòu yún shì ěr mò tóu hái fú de yǒu rén lóu shàng pà kāi xiāng
”又云:“似尔陌头还拂地,有人楼上怕开箱。
jù miào
”俱妙。
fāng bó yún zhī tóu hé chǔ rèn qīng hén shuāng yì jīng shén xuě yì wēn
方伯云:“枝头何处认轻痕,霜亦精神雪亦温。
yī jìng xiǎo fēng xún jiù mèng bàn lín hán yuè shī gū cūn
一径晓风寻旧梦,半林寒月失孤村。
yín qíng yù lòu bīng wèi jù lí hèn nán zhāo yù zuò hún
吟情欲镂冰为句,离恨难招玉作魂。
jì yǔ xī qiáo qiáo shàng kè mò cóng xiāng lǐ wù zhài mén
寄语溪桥桥上客,莫从香里误柴门。
diǎn é shuí jiào rù hàn gōng dòng yún hé chù lù nán tōng
”“点额谁教入汉宫,冻云合处路难通。
lóng lóng zhào qù yuè yí luò bàn bàn qíng lái xuě yòu kōng
胧胧照去月疑落,瓣瓣擎来雪又空。
wú mèng bù suí liú shuǐ qù yǒu xiāng zhī zài cǐ shān zhōng
无梦不随流水去,有香只在此山中。
sōng jiān zhú wài shéi zhī jǐ dì lǎo tiān huāng yù yī cóng
松间竹外谁知己地老天荒玉一丛。
yòu yún shān shān xiān gǔ shuí néng jìn zì yǔ lín jiā kǒng wèi zhēn
”又云:“珊珊仙骨谁能近,字与林家恐未真。
lǒng shǒu zhī jīn chūn yì báo shān zhōng zì xī gù rén xī
”“陇首只今春意薄,山中自昔故人稀。
qí gāo dàn zhī huái méi huā yǒu zhī dāng hū zhī jǐ
”其高淡之怀,梅花有知,当呼知己。
wǔ shí liù
五十六
kāng xī jiān yú qīng duān gōng zǒng dū jiāng nán jǔ qí zú dì xiāng qín gōng lái shǒu jiāng níng
康熙间,于清端公总督江南,举其族弟襄勤公来守江宁。
èr rén jù míng chéng lóng bù yǐ wèi xián
二人俱名成龙,不以为嫌;
qiě jù yǐ qīng jié zhuó xíng míng zhèn hǎi nèi xún shèng cháo jiā huà yě
且俱以清节卓行,名震海内,洵圣朝佳话也。
xiāng qín xún fǔ jīng jī bù bì quán guì gù yǎn xì zhě yǒu hóng mén sì zhū jiān sēng yī jié
襄勤巡抚京畿,不避权贵,故演戏者有“红门寺诛奸僧”一节。
shì suī fù huì fēi wú yīn yě
事虽附会,非无因也。
qí sūn zǐ tíng xiān shēng míng zōng yīng zhě jiǎ xū hàn lín rén pǐn gāo yì shàn huà gōng shī
其孙紫亭先生,名宗瑛者,甲戌翰林,人品高逸,善画工诗。
yú wù shēn yóu yú shān zǐ tíng zhī zǐ jìng fu míng fǔ shì zǎi zhāo wén yǐ lái hè táng shī jiàn shì
余戊申游虞山,紫亭之子静夫明府适宰昭文,以《来鹤堂诗》见示。
rú tí huà yún hán shēng liǎng àn chóng qiū huái qiān qǐng dí
如《题画》云:“寒声两岸虫,秋怀千顷荻。
yǔ duàn yuè chū míng gū péng yóu dī lì
雨断月初明,孤篷犹滴沥。
yóu mǎ shì yuán yún gé shù wèi zhī chù yuán xī yǐ dào mén
”《游马氏园》云:“隔树未知处,缘溪已到门。
zhé xìng huā zèng mǒu yún dēng hóng rén yǐng yáo fāng shù shǒu dòng huā yīn luò mǎn shēn
”《折杏花赠某》云:“灯红人影摇芳树,手动花阴落满身。
guī chē yún jí yǔ jīng fēng fān bì zhǎo guī yún xué shuǐ yì dōng liú
”《归车》云:“急雨惊风翻碧沼,归云学水亦东流。
jiē chāo chāo xuán zhù bù shí rén jiān yān huǒ
”皆超超玄箸,不食人间烟火。
jìng fu yún qīng duān xiāng qín èr gōng yì yǒu shī jí
静夫云清端、襄勤二公,亦有诗集;
tā rì jiǎn chū wèi yú jì lái
他日捡出,为余寄来。
wǔ shí qī
五十七
li shàng shū yōng xī xué dào sàn qiǎn gē jī
李尚书雍熙学道,散遣歌姬。
wáng xi qiáo zé yǐ shī yún tīng gē céng rù wàng yōu jiè bù yīng hū fù kū chán jiè
王西樵责以诗云:“听歌曾入忘忧界,不应忽缚枯禅戒。
wèi shì xiāng shān yǔ bìng yuán hé fáng fán zi tóng chūn zài ān shí xié jì zì bù fán chù zhòng kāi gé zhōng wú lài
未是香山与病缘,何妨樊子同春在安石携妓自不凡,处仲开阁终无赖。
shuí wèi gōng huà cǐ cè zhě kuáng nú hèn bù biān qí bèi
谁为公画此策者,狂奴恨不鞭其背!
yuán tíng yì yún wàn zhǒng xīn qíng xiāo wèi jǐn rěn cí luò mǎ qiǎn yáng zhī yú xī qín shǎo yóu wèi wén cǐ yán
”阮亭亦云:“万种心情消未尽,忍辞骆马遣杨枝”余惜秦少游未闻此言。
wǔ shí bā
五十八
jiāng xī mǒu tài shǒu jiāng fá gǔ shù
江西某太守,将伐古树。
yǒu kè tí shī yú shù yún yáo zhī cǐ qù dòng liáng cái wú fù qīng yīn fù lǜ tái
有客题诗于树云:“遥知此去栋梁材,无复清阴覆绿苔。
zhǐ kǒng yuè míng qiū yè lěng wù tā gàn suì hè guī lái
只恐月明秋夜冷,误他干岁鹤归来。
tài shǒu dú zhī chuàng rán yǒu gǎn nǎi tíng fǔ bù fá
”太守读之,怆然有感,乃停斧不伐。
wǔ shí jiǔ
五十九
nán sòng gōng pín mù zài yuè zhōng zhě shén duō zhì hú zhī bīn shī shān zhī cè yíng zhǐ kě shí zhě èr shí sì chù sú chuán niàn sì duī shì yě
南宋宫嫔墓在越中者甚多,质湖之滨,狮山之侧,茔址可识者,二十四处,俗传“廿四堆”是也。
shān yīn shào jiāng qí xiān shēng shī yún zhì hú hú shuǐ yíng rú jìng zhào chū xīng wáng shì kě āi
山阴邵姜畦先生诗云:“质湖湖水莹如镜,照出兴亡事可哀。
èr shí sì duī chūn cǎo lǜ qián táng fēng yǔ cuì huá lái
‘二十四堆’春草绿,钱塘风雨翠华来。
chāo yǒu shēn qíng
”绰有深情。
xiān shēng yóu zhǎng wǔ yán yǒng jǐ nán bō tū quán yún dǎo fān lú fù pù zhǎng yǒng zhè jiāng cháo
先生尤长五言,咏《济南趵突泉》云:“倒翻庐阜瀑,长涌浙江潮。
yī shí zhū míng shì wèi zhī gē bǐ
”一时诸名士,为之搁笔。
yòu yǒu jù yún xī chéng huā yǐng ǒu shān jìng jī shēng gū
又有句云:“溪澄花影偶,山静屐声孤。
liù shí
六十
jiāng nán huáng méi shí jié cháo shī kě yàn
江南黄梅时节,潮湿可厌。
xú jīn sù yún bù dài yǔ lái xiān de shī bìng wú yún chù yì tiān dī
徐金粟云:“不待雨来先地湿,并无云处亦天低。
liù shí yī
六十一
dīng sì qián bèi shěn yún fěi xiān shēng guǎn xuǎn hòu qǐ jiǎ guī qǔ
丁巳前辈沈云蜚先生馆选后,乞假归娶。
yú nián rù dōu yǐ xí guó shū gù jiù wū lín yú yù bǐ cǐ xuān jiū
逾年入都,以习国书故,僦屋邻余,欲彼此宣究。
wèi bàn nián yǐ zhài jí wáng
未半年,以瘵疾亡。
yú rù diàn jiàn zhǐ mò cóng cán jiā tóng bìn liàn wèi zhī qì xià
余入奠,见纸墨丛残,家僮殡殓,为之泣下。
kū yǐ sì jué jù wǔ shí nián lái quán bù xǐng jì
哭以四绝句,五十年来,全不省记。
hū nèi zǐ sòng zhī láng láng nǎi zhuī lù zhī yǐ cún qí rén
忽内子诵之琅琅,乃追录之,以存其人。
shī yún xiān shān lóu gé běn máng máng róng yì qīng nián dào yù táng
诗云:“仙山楼阁本茫茫,容易青年到玉堂。
dǐ shì tán huā cái yī xiàn yǐ méng shàng dì qiǎn wū yáng míng zhī bìng tǐ tuí táng shén hé shì jiān guān wàn lǐ lái xiǎng shì shén xiān yàn xiāng tǔ tè jiào yù gǔ zàng péng lái
底事昙花才一现,已蒙上帝遣巫阳”“明知病体颓唐甚,何事间关万里来想是神仙厌乡土,特教玉骨葬蓬莱。
jǐ dù péng mén xiē xiǎo chē huī háo tóng xí shàng qīng shū
”“几度蓬门歇小车,挥毫同习上清书。
ér jīn nán zì cóng shuí wèn lǚ chèn huī tíng yī cùn yú bàn nián tāng yào zhì tiān yá yāo shòu hé rén bào chén jiā shào fù zuó xiāo jiā xìn dào cuī jūn yíng kàn dì chéng huā
而今难字从谁问旅榇灰停一寸余!”“半年汤药滞天涯,腰瘦何人报沈家少妇昨宵家信到,催君迎看帝城花。
liù shí èr
六十二
qián táng hóng fáng sī shēng xiàng guó huáng wén xī gōng jī zhī nǚ sūn xù yě
钱塘洪防思升,相国黄文僖公机之女孙婿也。
rén dàn zhī qí cháng shēng qǔ běn yǔ mǔ dan tíng bìng chuán ér bù zhī qí shī cái zài tāng ruò shì zhī shàng
人但知其《长生》曲本,与《牡丹亭》并传,而不知其诗才在汤若士之上。
xiǎo xíng yún yī wō chén jī míng pú fū jià lún yāng
《晓行》云:“咿喔晨鸡鸣,仆夫驾轮鞅。
sì yě jué wú rén dàn wén zhēng duó xiǎng
四野绝无人,但闻征铎响。
yè pō yún zhú miè suí cháo luò pú fān zhú yuè fēi
”《夜泊》云:“竹篾随潮落,蒲帆逐月飞。
wéi zhōu yǐ shēn yè hái shàng diào yú jī
维舟已深夜,还上钓鱼矶。
xìng luò tuò bù jī
”性落拓不羁。
wǎn nián dù jiāng lǎo pú zhuì shuǐ
晚年渡江,老仆坠水。
xiān shēng zuì yǐ tí dēng jiù zhī suì yǔ jù sǐ
先生醉矣,提灯救之,遂与俱死。
sòng gāo jiāng cūn gōng zhān rù dōu wǔ pái yī bǎi yùn chén yù dùn cuò bī zhēn shǎo líng
《送高江村宫詹入都》五排一百韵,沉郁顿挫,逼真少陵。
xiān shēng wèi wáng zhēn nǚ zuò jīn xiāng qū yún wáng jiā yǒu nǚ zì xiù wén shào xiǎo chuò yuē lán huì fēn
先生为王贞女作《金镶曲》云:“王家有女字秀文,少小绰约兰慧芬。
xiàng láng míng zú xué shī lǐ jīn niè wèi pìn jié hūn yīn
项郎名族学《诗》、《礼》,金镊为聘结婚姻。
shí yú nián lái rén shì biàn fù ér nà bì guī pín jiàn
十余年来人事变,富儿那必归贫贱。
yī zhāo bié zì háo guì jiā sān rì bēi tí lèi rú xiàn
一朝别字豪贵家,三日悲啼泪如霰。
shǒu zhāi jīn niè zì tūn shí jiāng sǐ wèi sǐ jiù bù dé
手摘金镊自吞食,将死未死救不得。
róu cháng jiǔ qǔ duàn huán xù wò de zhǐ cún wēi qì xī
柔肠九曲断还续,卧地只存微气息。
jù liào guó gōng cì líng yào tǔ chū jīn niè dìng hún pò
讵料国工赐灵药,吐出金镊定魂魄。
zhì xìng yóu lái dòng bǐ cāng yī yè yín hé jià wū què
至性由来动彼苍,一夜银河驾乌鹊。
jiē zāi cǐ nǚ zhēn qiě xián xiàng láng duì zhī bēi fù lián
嗟哉此女贞且贤,项郎对之悲复怜。
zhāo lái xiào yǐ jìng tái lì dài xì jīn niè yún bìn biān
朝来笑倚镜台立,代系金镊云鬓边。
qí shì qí shī jù zú qiān gǔ
”其事、其诗,俱足千古。
piān zhōng jié jù yú yùn yōu rán
篇终结句,余韵悠然。
liù shí sān
六十三
sū zhōu xú wén jìng gōng míng jì xùn nàn
苏州徐文靖公,明季殉难。
èr zi zhāo wén guàn shí jù shǒu fù zhì bù shì
二子昭文、贯时,俱守父志,不仕。
yóu xī táng wèi guàn shí zuò chuán yán qí shǎo shí měi hǎo zì chēng sān shí liù dì wài chén
尤西堂为贯时作传,言其少时美好,自称“三十六帝外臣”。
guò píng yuán yǒu jiàn yún yù miàn zhū dǎng zuò jǐn chē pán yún zuò jì liǎng fēn shū
《过平原有见》云:“玉面珠挡坐锦车,蟠云作髻两分梳。
chūn fēng jiě xià diāo huí bó lù chū qiú qí xuě bù rú
春风解下貂回脖,露出蝤蛴雪不如。
qǔ shuǐ chí tóu yǐ yù lán fú chú chū qǐ xiǎo zhuāng hán
”“曲水池头倚玉阑,祓除初起晓妆寒。
xīn lái chuán de jiāng nán yàng yě shì shū tóu xué mǔ dān
新来传得江南样,也是梳头学牡丹。
mó xiě yàn zhào jiā rén fēng liú kě xiǎng
”摩写燕、赵佳人,风流可想。
guàn shí xiān shēng míng kē
贯时先生名柯。
qí sūn lóng yǐn jīng shǎng jiàn yǔ yú jiāo hǎo
其孙龙饮,精赏鉴,与余交好。
liù shí sì
六十四
hóng fáng sī yǒng yàn nǚ yún yàn jī shēng xiǎo xí yuán yě chūn cǎo róng róng liè chéng xià
洪防思咏《燕女》云:“燕姬生小习原野,春草茸茸猎城下。
shēn qīng bù xǔ jiàn ér fú zhuō biān zì shàng táo huā mǎ
身轻不许健儿扶,捉鞭自上桃花马。
hú zhì wēi yì yǒng cǐ tí zhōng sì jù yún qiú qí míng chù yuán cái lǐng yí shǒu chèn shí wéi lǎn zhuāng
”胡稚威亦咏此题,中四句云:“蝤蛴明处缘裁领,荑手谶时为揽妆。
yún jì bàn lóng huā yā é jīn luō xié guà shuǐ chéng háng
云髻半笼花压额,巾罗斜挂水成行。
liù shí wǔ
六十五
méi dìng jiǔ xiān shēng yǐ suàn fǎ yì lǐ shòu zhī shèng zǔ
梅定九先生以算法、《易》理,受知圣祖。
rén dàn zhī qí pǔ xué ér bù zhī shī gù fēng yǎ
人但知其朴学,而不知诗故风雅。
qí duàn téng kēng yè yǔ yún wàn hè lián wèi pù qiān fēng hàn yù píng
其《断藤坑夜雨》云:“万壑连为瀑,千峰撼欲平。
xū táng yú tǐng shì duǎn zhú yuè huá míng
虚堂渔艇似,短烛月华明。
dá zhōu kūn lái yún mò miào shí kàn zhēn gòng bì xīn qī jīn jiàn tuō shuāng yú
”《答周昆来》云:“墨妙时看珍共璧,心期今见托双鱼。
zhōu gù qí shì wǔ dāo duó shuò háo qì bī rén
”周故奇士,舞刀夺槊,豪气逼人。
huà lóng yī fú rén yǐ qiān jīn xiāng gòu
画龙一幅,人以千金相购。
shi dài xuě cūn xué shì yú wèi jì shí yǐ nǚ qī zhī
识戴雪村学士于未济时,以女妻之。
liù shí liù
六十六
yú hàn lín guī qǔ cháng ān zèng xíng shī shén duō jì qí jiā zhě
余翰林归娶,长安赠行诗甚多,记其佳者。
zōu tài hé xué shì yún jú huáng fēng zǐ xiǎo chūn tiān sòng ěr nán guī shì jǐn xuán
邹太和学士云:“菊黄枫紫小春天,送尔南归是锦旋。
cái zǐ sǎo méi yi chì guǎn dòng fáng tíng zhú yǒu jīn lián
才子扫眉宜赤管,洞房停烛有金莲。
guī ān shàng dài tóng wén kè shí yú fāng xí qīng shū
归鞍尚带同文课,时余方习清书。
yín qiè xīn tiān què shàn piān
吟箧新添《却扇》篇。
cǐ rì hé míng shuí bù xiàn fèng huáng shān xià kàn shén xiān
此日和鸣谁不羡凤凰山下看神仙。
zhāng nán huá gōng zhān yún yàn xuě fēi xīn jù hóng sī xì sù yuán
”张南华宫詹云:“艳雪飞新句,红丝系夙缘。
rén jiān liú yù chǔ tiān shàng chè jīn lián
人间留玉杵,天上撤金莲。
guān liǔ yíng páo lǜ gōng huā yā mào xiān
官柳萦袍绿,宫花压帽鲜。
jūn ēn xǔ guī qǔ réng dàn qǔ jiāng biān
君恩许归娶,仍弹曲江鞭。
yáo shí cuī zhuāng rì jīn huā yàn bò jiān
”“遥识催妆日,金花艳擘笺。
hú shān liú fěn dài háo mò luàn yún yān
湖山留粉黛,毫墨乱云烟。
liǎng měi yīng kōng yuè shuāng fēi zhù rù yàn
两美应空越,双飞伫入燕。
lǜ chuāng méi huà zǎo yín zhú kàn cháo tiān
绿窗眉画早,银烛看朝天。
chén jiāo yuán yù shǐ yún jīn guī cái zǐ ài yuán sī nián shào chéng ēn chū yù chí
”沈椒园御史云:“金闺才子爱袁丝,年少承恩出玉墀。
dān zhào mìng qū shuāng hè fà xiù wéi jiāo hù liǎng qióng zhī
丹诏命趋双鹤发,绣帏交护两琼枝。
shēng gē yuàn luò shí yī jǐn méi liǔ jiāng cūn xiǎo huà méi
笙歌院落时衣锦,梅柳江村晓画眉。
zhù kàn hái cháo chéng bó yì wén zhāng bào guó zhèng xiāng qī
伫看还朝成《博议》,文章报国正相期。
jiǎng yù shǐ hé níng shí zuò zhū shēng yún jīn lián yín zhú shù xíng dī zhào jiàn yuān yāng liǎng liǎng qī
”蒋御史和宁,时作诸生,云:“金莲银烛数行低,照见鸳鸯两两栖。
fēng dòng liú sū qīn yè lòu yīng yí líng suǒ hǎi táng xi
风动流苏侵夜漏,应疑铃索海棠西。
wèi yǔn dí zhōng hàn yǐ yú wén jié xì yún zhēng chuán cái zǐ shàn wén cí qǐng kè qiān yán bù gòu sī
”魏允迪中翰,以余文捷,戏云:“争传才子擅文词,顷刻千言不构思。
ruò shǐ huà méi xū huǎn kuǎn nà róng héng sǎo bǐ jiān r dà sī kōng qiú shū dù shí wéi shù cháng yún yuán láng zǒu mǎ chū jīng huá zhé de dōng fēng shàng yuàn huā
若使画眉须缓款,那容横扫笔尖儿”大司空裘叔度,时为庶常,云:“袁郎走马出京华,折得东风上苑花。
yí lù xiāng chén nán guó jìn zhù luó cūn shì ā nóng jiā
一路香尘南国近,苎萝村是阿侬家。
huà bì qí tíng jù làng chuán lán qiáo guī qù huì shén xiān
”“画壁旗亭句浪传,蓝桥归去会神仙。
cóng jīn yàn kàn xián huā cǎo xīn zhǒng hú tóu bìng dì lián
从今厌看闲花草,新种湖头并蒂莲。
gài diào yú xiá xǔ láng yě
”盖调余狎许郎也。
yòu yún yù jìng tái qián yī xiào shí shí luó qīn wéi huà shuāng méi
又云:“玉镜台前一笑时,石螺亲为画双眉。
wū sī jìng yàn cuī zhuāng jù zhǐ kǒng liú chuán nǎo xuě ér
乌丝竞艳《催妆》句,只恐流传恼雪儿。
shuāng wǎn tóng xīn dài yī tiáo huá dēng chuán zhú hǎo liáng xiāo
”“双绾同心带一条,华灯椽烛好良宵。
jǐn qīn wǎn zhuǎn liú chūn zhù mò wàng míng kē chèn zǎo cháo
锦衾宛转留春住,莫忘鸣珂趁早朝。
pí líng xiàng guó chéng pìn sān shí zuò shù cháng shī yún jīn dēng huā xià fèi shēng gē bǎo zhàng liú xiāng sàn qǐ luō
”毗陵相国程聘三,时作庶常,诗云:“金灯花下沸笙歌,宝帐流香散绮罗。
cǐ rì huáng gū féng zhī nǚ màn yán rén shì gé tiān hé
此日黄姑逢织女,漫言‘人似隔天河’。
gài xì yòng yú cháo kǎo jù yě
”盖戏用余朝考句也。
zuò zhǔ jiǎng wén kè gōng shí wéi xué shì shī yún qún xiān yàn xiàn sòng tiān yá chóng dié shī jiān yā xiǎo chē
座主蒋文恪公,时为学士,诗云:“群仙艳羡送天涯,重叠诗笺压小车。
mǎ shàng yù láng chūn yīng zuì mǎn shēn xiāng xuě luò méi huā
马上玉郎春应醉,满身香雪落梅花。
wǒ wén táng shàng liǎng qīn jū huà dí hán wán niàn zài yú
”“我闻堂上两亲居,划荻含丸廿载余。
cǐ rì jiāng nán huā zhú hǎo chéng huān tóng shàng zǐ ní shū
此日江南花烛好,承欢同上紫泥书。
liù shí qī
六十七
yú yǐ hàn lín gǎi guān jiāng nán yī shí sòng xíng shī shén duō
余以翰林改官江南,一时送行诗甚多。
qí jiā zhě rú liú wén dìng gōng lún shí guān biān xiū shī yún ruò shuǐ shén xiān shǎo dìng jū cí tóu cǎo ba lǐng chú shū
其佳者如:刘文定公纶,时官编修,诗云:“弱水神仙少定居,词头草罢领除书。
jiǎng shān nán qù qín huái lù hǎo yǔ yǐ yǐ méi shú chū
蒋山南去秦淮路,好雨倚倚梅熟初。
sān zài tóu xián gòng lěng guān jǐ rén xiāng mèng chū cháng ān
”“三载头衔共冷官,几人乡梦出长安。
jūn xíng ruò guò wú lú wài wǔ yuè jiāng shēn cǎo gé hán
君行若过吾庐外,五月江深草阁寒。
dìng zǐ dāng yán chàng shí chéng lí táng zhú bá bù shèng qíng
”“定子当筵唱《石城》,离堂烛跋不胜情。
jì hé xiāng dòng sān qiān lǐ shuí gòng biān shī jì shuǐ chéng zōng bó qí gōng zhào nán shí wéi shì jiǎng shī yún
芰荷香动三千里,谁共编诗记水程”宗伯齐公召南,时为侍讲,诗云;
zūn qián yán bié zhòng chí chú yī xiàng tuī yuán huà qǐ xū cái zǐ hé fáng wèi wài lì míng shān kuàng kě dú qí shū
“尊前言别重踟躇,一向推袁话岂虚才子何妨为外吏,名山况可读奇书。
xié jiāng jiā ǒu huā néng xiào yín de xīn shī jǐn bù rú
携将佳偶花能笑,吟得新诗锦不如。
zhuǎn yǎn pú fān cuī běi shàng wèi róng fēng wù liàn lú yú
转眼蒲帆催北上,未容风物恋鲈鱼。
guān hé liǔ sè yǔ yú xīn gù lǐ fēng guāng gèng jué lún
”“官河柳色雨余新,故里风光更绝伦。
shū huà yī chuán yān wài yuè hú shān shí lǐ jìng zhōng rén
书画一船烟外月,湖山十里镜中人。
huàn yī xiāng xiāng fú róng lù píng shǐ qīng jiāo zhú yè chūn
浣衣香襄芙蓉露,评史清浇竹叶春。
huí shǒu tóng shí qū zhí kè péng lái yóu shì zài hóng chén
回首同时趋直客,蓬莱犹是在红尘。
zhuāng cān zhèng yǒu gōng shí wéi xiū zhuàn shī yún lú líng shì yè qǐ yí líng yǎn jiè yuán cóng yuè lì zēng
”庄参政有恭,时为修撰,诗云:“庐陵事业起夷陵,眼界原从阅历增。
kuàng yǒu wén zhāng kān rùn sè bù fáng fēng gǔ lù jùn qiào
况有文章堪润色,不妨风骨露峻峭。
lián fēn bēi shuǐ yú tóng kuàng míng chè jīng lóng ěr dú néng
廉分杯水余同况,明彻晶笼尔独能。
rú lì fēng liú zhèng duō xiá xīn shī hǎo yǔ jì wú líng
儒吏风流政多暇,新诗好与寄吴绫。
fù xiàn shēn fǔ shí wéi xiào lián shī yún liáo xíng jīng shī fèng chí chūn bǎi lǐ chū chú mò shòu xīn
”副宪申甫,时为孝廉,诗云:“鹩行惊失凤池春,百里初除墨绶新。
bù lǐng jìng xū fán shǐ bǐ cháo tíng yuán zì zhòng cí chén
簿领竟须烦史笔,朝廷原自重词臣。
jiāo qíng wèi miǎn lián jīn bié gōng lùn yóu yīng xī cǐ rén
交情未免怜今别,公论尤应惜此人。
zhōng shì dú shū néng yǒu yòng tā shí duān bù fù sī mín
终是读书能有用,他时端不负斯民。
hè shū dào rì guǎng qiú xián diàn shàng huī háo gè shào nián
”“鹤书到日广求贤,殿上挥毫各少年。
zāo yù wèi cháng fēi shèng shì zhì liú huò kǒng shì qián yuán
遭遇未尝非盛事,滞留或恐是前缘。
gōng qīng yù mǎn jūn yóu chū pū bì shī chéng wǒ zì lián
公卿誉满君犹出,仆婢诗成我自怜。
kě yì sēng chuāng fēng yǔ yè dēng huā zhǐ wèi yī rén yán wù wǔ bǎng fā qián yī rì yǔ zhāng shǎo yí zhū rén tóng yǐn xǐ dēng yǒu huā wéi jūn huò jùn
可忆僧窗风雨夜,灯花只为一人妍戊午,榜发前一日,与张少仪诸人同饮,喜灯有花,惟君获隽。
píng tái piāo miǎo jiàn yān luán kè zhì néng lìng yǎn jiè kuān
”“平台缥缈见烟峦,客至能令眼界宽。
tán xiào měi xīn duō jiù yǔ bēi pán cháng kuì lèi pín guān
谈笑每欣多旧雨,杯盘常愧累贫官。
yóu lái qì lèi guān piān qiè cǐ hòu fēng liú jì bì nán
由来气类关偏切,此后风流继必难。
shuō yǔ néng shī yáo mì jiān háo qíng lüè wéi xǐ rú suān
说与能诗姚秘监,豪情略为洗儒酸。
xì nán qí
戏南奇。
lín qī cǎo cǎo huà nán qióng gāo liǔ liáng piāo nòng xiù fēng
”“临期草草话难穷,高柳凉飘弄袖风。
kè lǐ jīng xīn duō jù sàn jiǔ biān fēn shǒu yòu xī dōng
客里惊心多聚散,酒边分手又西东。
duì yá shān sè nóng yú rǎn rào guō xī guāng dàn ruò kōng
对衙山色浓于染,绕郭溪光淡若空。
cǐ jǐng jiāng nán céng bù shǎo yǒu rén shí zài mèng hún zhōng
此景江南曾不少,有人时在梦魂中。
qí shí cháng ān zhū gōng yǐ hù shān sì shǒu wèi dú jué
”其时长安诸公,以笏山四首为独绝。
shǎo zōng bó liú gōng xīng wěi shí wéi zhū shēng fǎng chāng gǔ tǐ zuò qī gǔ yī piān yún rén zhī nián guǐ zhī yuè yī jīng qū yún yún bù xíng zǒu shàng jiāng nán mù lán jí
少宗伯刘公星炜,时为诸生,仿昌谷体作七古一篇,云:“壬之年,癸之月,一鲸驱云云不行,走上江南木兰楫。
shī zhǎng bù néng bèi lù
”诗长,不能备录。