随园诗话 · 袁枚 · Chapter 26 of 27

补遗 卷十

PinyinModern Translation
Size

liù cháo shī yǒu zú fǎ zhě

六朝诗有足法者。

xiě jǐng zé yǒng yǔ yún xì luò yí hán wù xié fēi wèi dài fēng

写景则《咏雨》云:“细落疑含雾,斜飞为带风。

yǒng yuè yún shān míng yí yǒu xuě àn bái bù guān shā

”《咏月》云:“山明疑有雪,岸白不关沙。

yǔ zhù biàn shēng rè yún qíng shí zuò fēng

”雨住便生热,云晴时作峰。

yán qíng zé mò xián chūn jiǎn báo yóu yǒu wàn zhòng sī

”言情则:“莫嫌春茧薄,犹有万重丝。

ruò bù xìn nóng lái qǐng kàn shuāng shàng jī

”若不信侬来,请看霜上迹。

zhāi mén bù ān héng wú fù xiāng guān yì

摘门不安横,无复相关意。

yòu huí huáng zhuǎn lǜ wú dìng qī shì shì fǎn fù jūn suǒ zhī

”又:“回黄转绿无定期,世事反复君所知。

rén shòu bǎi nián néng jǐ hé hòu lái xīn fù biàn wéi pó

”人寿百年能几何?后来新妇变为婆。

èr

zuǒ sī zhī cái gāo yú pān yuè xiè tiào zhī cái shuǎng yú líng yùn

左思之才,高于潘岳,谢眺之才,爽于灵运。

hé yě yǐ qí chāo jùn néng xīn gù yě

何也?以其超隽能新故也。

qí gāo zǔ yún sān rì bù dú xiè tiào shī biàn jué kǒu chòu

齐高祖云:“三日不读谢眺诗,便觉口臭。

yi li qīng lián zhī yī shēng dī shǒu yě

”宜李青莲之一生低首也。

sān

shī jiā liǎng tí bù guò xiě jǐng yán qíng sì zì

诗家两题,不过“写景、言情”四字。

wǒ dào jǐng suī hǎo yī guò mù ér yǐ wàng qíng guǒ zhēn shí wǎng lái yú xīn ér bù shì

我道:景虽好,一过目而已忘,情果真时,往来于心而不释。

kǒng zǐ suǒ yún xìng guān qún yuàn sì zì wéi yán qíng zhě jū qí sān

孔子所云“兴、观、群,怨”四字,惟言情者居其三。

ruò xiě jǐng zé bù guò kě yǐ guān yī jù ér yǐ

若写景,则不过“可以观”一句而已。

yīn qǔ xián shí suǒ lù gǔ rén yán qíng jiā jù rú wú àn mín guó běn zuò kū

因取闲时所录古人言情佳句,如吴(按:民国本作“哭”。

mǒu yún píng shēng bù dé yì quán lù fù hé rú zèng you yún zhà jiàn hái yí mèng xiāng bēi gè wèn nián

)某云:“平生不得意,泉路复何如?”《赠友》云:“乍见还疑梦,相悲各问年。

jì yuǎn yún lù cháng nán jì rì shū yuǎn měi tí nián

”《寄远》云:“路长难计日,书远每题年。

wú fù shēng huán xiǎng hái sī wèi bié qián

无复生还想,还思未别前。

qī máng rú

”七盲如;

xiāng jiàn huò yīn zhōng yè mèng jì lái dōu shì gé nián shū

“相见或因中夜梦,寄来都是隔年书。

chóng lái wèi dìng zhī hé rì yù bié yīn qín gèng shàng lóu

”重来未定知何日,欲别殷勤更上楼。

liáng yuè bù zhī rén sàn jìn yīn qín hái xià huà lián lái

”“凉月不知人散尽,殷勤还下画帘来。

jiàn suī nán rěn lín qī lèi shī shàng néng chuán bié hòu qíng

”饯虽难忍临期泪,诗尚能传别后情。

sān chǐ jiāo tóng qī tiáo xiàn zǐ qī shī kuàng liǎng chén chén

”三尺焦桐七条线,子期、师旷两沉沉。

zuì pà jiǔ lán tiān yù xiǎo zhī jūn qián lù sù hé cūn yuàn jiāng shuāng lèi tí wèi yǔ míng rì liú jūn bù chū chéng

”最怕酒阑天欲晓,知君前路宿何村?”愿将双泪啼为雨,明日留君不出城。

chuí lǎo xiāng féng jiàn nán bié dà jiā qī xiàn gè wú duō

”“垂老相逢渐难别,大家期限各无多。

ruò bǐ jiǔ yuán quán lù gé zhǐ duō hán lèi yī fēng shū

”若比九原泉路隔,只多含泪一封书。

huò yì lǚ kè yún bàn miàn wèi jūn shēn yī tòng bù zhī hé chǔ shì jiā xiāng

或《瘗旅客》云:“半面为君申一恸,不知何处是家乡。

wú qíng zhī qíng zhuǎn jué shēn yuǎn

”无情之情,转觉深远。

jìn shí sūn tíng yáng sòng kè zhī chu yún luò rì cāng tái zhèng wǎn zhōng sòng jūn liáo fù zuò cóng róng

近时孙廷扬{送客之楚》云:“落日苍苔正晚钟,送君聊复坐从容。

yì zhī shǎo zhù zhōng chéng bié bì jìng quán liú shèng zài féng

亦知少驻终成别,毕竟权留胜再逢。

huáng yè tíng kōng tīng luò wěi bái yù jiāng lěng mèng fú róng

黄叶亭空听络纬,白蓣江冷梦芙蓉。

tǎng jīng huí yàn fēng tóu guò zhēn zhòng píng ān xìn yī fēng

倘经回雁峰头过,珍重平安信一封。

cǐ shī yì fù qíng shēn

”此诗亦复情深。

liù

shī bù néng zuò gān máng biàn zuò là yǔ huāng táng yǔ yì fù kě ài

诗不能作甘盲,便作辣语、荒唐语,亦复可爱。

guó chū yán mǒu yǒu jù yún shā wǒ ān zhī fēi shǎng jiàn yīn rén jué bù shì yīng xióng

国初阎某有句云:“杀我安知非赏鉴,因人决不是英雄。

yǒng hàn gāo yún néng tōng guān nèi fēng yún qì bù huì shān dōng jiǔ sè míng

”《咏汉高》云:“能通关内风云气,不讳山东酒色名。

yīng xióng běn bù xiū pín jiàn gē wǔ hé zēng sǔn dì wáng kě yǐ wèi zhī là yǐ huò zèng dào shì yún liàn chéng yún mǔ kān chuī fàn shōu de léi gōng dāng lì bīng

”英雄本不羞贫贱,歌舞何曾损帝王?”可以谓之辣矣!或《赠道士》云:“炼成云母堪炊饭,收得雷公当吏兵。

huò zì shù yún wǒ xiàng dà luó kàn shì jiè shì jiè bù guò shǒu zhǎng dà

”或《自述》云:“我向大罗看世界,世界不过手掌大。

dāng shí zhǐ wéi shàng shēng máng bù jí tí xiàng yíng zhōu mài

当时只为上升忙,不及提向瀛洲卖。

kě yǐ wèi zhī huāng táng yǐ

”可以谓之荒唐矣!

sòng rén jué jù yǒu bǔ cǎi zhě rú rén lǎo zān huā bù zì xiū huā yīng xiū shàng lǎo rén tóu

宋人绝句有补采者,如:“人老簪花不自羞,花应羞上老人头。

zuì zhōng fú guò píng kāng lǐ shí lǐ zhū lián bàn shàng gōu

醉中扶过平康里,十里珠帘半上钩。

yī bǎi èr shí sì mén shēng chūn fēng chū zhǎng yǔ máo chéng

”“一百二十四门生,春风初长羽毛成。

shuāi wēng jiàn lǎo ér sūn xiǎo tā rì zhī shuí lüè yǒu qíng

衰翁渐老儿孙小,他日知谁略有情。

mù gǔ chén zhōng zì jī zhuàng guān mén yī zhěn yǒu cán gāng

”“暮鼓晨钟自击撞,关门欹枕有残缸。

bái huī bō jǐn tòng hóng huǒ wò tīng xiāo xiāo xuě dǎ chuāng

白灰拨尽通红火,卧听萧萧雪打窗。

shā ruǎn bō qīng shān lù wēi shǒu chí qióng zhàng zhe shēn yī

”沙软波清山路微,手持筇杖着深衣。

bái ōu bù xìn wàng jī jiǔ jiàn wǒ yóu chuān àn liǔ fēi

白鸥不信忘机久,见我犹穿岸柳飞。

zhǒng shàng wèi tíng guǐ mò tián zhǒng tóu rén shì zhǒng zhōng rén

”冢上为亭鬼莫嗔,冢头人是冢中人。

píng lán mò wèn xīng wáng shì chú què xū kōng zǒng shì chén

凭栏莫问兴亡事,除却虚空总是尘。

tiān yī fēng qián shì wǒ jiā mǎn chuáng shū jí jiù shēng yá

”天一峰前是我家,满床书籍旧生涯。

chūn chéng liàn jiǔ bù guī qù lǎo què bì táo wú xiàn huā

春城恋酒不归去,老却碧桃无限花。

xián bǎ luó yī qì fèng huáng xiān cháo céng jiào wǔ yī shang

”闲把罗衣泣凤凰,先朝曾教舞衣裳。

chūn lái què xiàn tíng huā luò de zhú qíng fēng chū yuàn qiáng

春来却羡庭花落,得逐晴风出苑墙。

měi jiàn jīn rén zhī jí zhōng shī quē mǒu tǐ gù wǎn nián bì bǔ zuò cǐ tǐ yǐ bǔ qí shù wǎng wǎng chī lì ér bù tǎo hǎo

每见今人知集中诗缺某体,故晚年必补作此体,以补其数:往往吃力而不讨好。

bù zhī táng rén wǔ yán gōng bù bì zài gōng qī yán yě

不知唐人:五言工,不必再工七言也;

gǔ tǐ gōng bù bì zài gōng jìn tǐ yě

古体工,不必再工近体也;

shì yǐ de qíng xìng zhī zhēn ér chéng yī jiā zhī shèng

是以得情性之真,而成一家之盛。

shì guān li dù hán sū quán jí biàn jiàn dà gài

试观李、杜、韩、苏全集,便见大概。

jiǔ

shī yǒu jiàn dào zhī yán rú liáng yuán dì zhī bù yí xíng fǎng wǎng wéi kàn yuǎn shù lái yǔ jiān wú zhī zhǐ rèn jǐ shēn wǎng fān yí bǐ àn yí liǎng yì xiāng tóng jù shì wù jìng

诗有见道之言,如梁元帝之“不疑行舫往,惟看远树来”,庾肩吾之“只认己身往,翻疑彼岸移”:两意相同,俱是悟境。

wáng fàn zhì yún xī wǒ wèi shēng shí míng míng wú suǒ zhī

王梵志云: “昔我未生时,冥冥无所知。

tiān gōng hū shēng wǒ shēng wǒ fù hé wéi wú yī shǐ wǒ hán wú shí shǐ wǒ jī

天公忽生我,生我复何为?无衣使我寒,无食使我饥。

hái nǐ tiān gōng wǒ hái wǒ wèi shēng shí

还你天公我,还我未生时。

bā jù shì chán jiā shàng chéng

”八句是禅家上乘。

chén hòu shān yún měi rén shū xǐ shí mǎn tóu jiān zhū cuì

陈后山云:“美人梳洗时,满头间珠翠。

qǐ zhī liǎng piàn yún dài zhe jǐ cūn shuì sì yǔ shì xiǎo yǎ zhèng fēng

岂知两片云,戴着几村税?”四语是《小雅》正风。

shí

hú shū cháo tài shǒu guān bà liǎng cì juān fù jiā zī sōu guā yǐ jǐn dì sān cì zài juān

胡书巢太守官罢,两次捐复,家资搜括已尽,第三次再捐。

yú jì sòng rén yǒng bèi lǔ nǚ zǐ shī yún

余寄宋人《咏被虏女子》诗云;

dào dǐ bù zhī yán sè wù mǎ qián yóu zì mǎi yān zhī

“到底不知颜色误,马前犹自买胭脂。

hú zú bù tīng yǐ xíng wèi jí bǔ guān ér zú

”胡卒不听以行,未及补官而卒。

yú wèi kè qí bì yú zhāi shī jí ér zàng zhī yú jīn líng yáo fāng mén wài

余为刻其《碧腴斋诗集》,而葬之于金陵瑶坊门外。

yǒu tóng zǐ zuò tǎo wén xí yún chéng qún jié duì hún jiā liú zéi zhī xíng gǔ chì gāo yín mǎn yǎn shí wén zhī guǐ

有童子作《讨蚊檄》云:“成群结队,浑家流贼之形,鼓翅高吟,满眼时文之鬼。

gài zēng qí shī zhī dū zé shí wén gù yě

”盖憎其师之督责时文故也。

yǔ suī è qià yǒu fēng qù

语虽恶,恰有风趣。

yī shí èr

一十二

yú céng liǎng tí piào mǔ cí hòu yǒu suǒ gǎn yòu zuò yī shǒu yún mò shuō yīng xióng jiě bào ēn yě xū zǎo guì shì wáng sūn

余曾两题漂母祠,后有所感,又作一首,云:“莫说英雄解报恩,也须早贵似王孙。

tǎng jiào piào mǔ shēn xiān sǐ shuí niǎn qiān jīn dào jiǔ yuán

倘教漂母身先死,谁辇千金到九原?”

yī shí sān

一十三

wú xiāng lì tài hóng yǔ chén guī yú tóng zài zhè jiāng zhì guǎn ér shī pài bù hé

吾乡厉太鸿与沈归愚,同在浙江志馆,而诗派不合。

yú dào lì gōng qī gǔ qì ruò fēi qí suǒ zhǎng rán jìn tǐ qīng miào zhì jīn wèi zhè pài zhě shuí néng jí zhī rú shēn pī xù mào hán yóu báo cái shàng lán yú qù biàn shēng

余道:厉公七古气弱,非其所长,然近体清妙,至今为浙派者,谁能及之?如:“身披絮帽寒犹薄,才上篮舆趣便生。

yā zhī méi zǐ duō nàn shù guò yǔ yáng huā tiē dì fēi

”压枝梅子多难数,过雨杨花贴地飞。

bái rì rú nián yú wǒ lǎo lǜ yīn shì shuǐ sòng chūn guī

”白日如年娱我老,绿阴似水送春归。

rù dōu huì shì tú zhōng chú xī yún huāng cūn yǐ shì cái chūn tiě máo diàn hái wén suǒ jiǔ qián

”《入都会试途中除夕》云:“荒村已是裁春帖,茅店还闻索酒钱。

zhú wèi liú rén chí jiàn bá jī fáng shī dàn gù zhēng xiān

”“烛为留人迟见跋,鸡防失旦故争先。

jiē jué diào yě

”皆绝调也。

yī shí sì

一十四

táng rén zuì zhòng wǔ lǜ suǒ yǐ liú zhǎng qīng yǒu cháng chéng zhī hào

唐人最重五律,所以刘长卿有“长城”之号。

jìn rì wú mén hé qǐ páo jǐn zhuān gōng cǐ tǐ

近日吴门何岂匏锦专工此体。

tīng tiě shī tán qín yún bào qín lái jǐ nián gū sì xī yáng tiān

《听铁师弹琴》云:“抱琴来几年,孤寺夕阳天。

wǎng wǎng chuò cán kè líng lěng diào gǔ xián

往往辍残课,泠冷调古弦。

wèi qiū xiān luò yè wú hè hū míng quán

未秋先落叶,无壑忽鸣泉。

zì jué shū yōng shén lái tīng shū hè xiān

自觉疏慵甚,来听输鹤先。

tōng shǒu yī qì hē chéng shū nán de yě

”通首一气呵成,殊难得也。

qí tā jiā jù rú yī zhuó jiù mián zhòng chuāng hu xīn zhǐ míng

其他佳句如:“衣着旧棉重,窗糊新纸明。

chéng shī duō yuè zuò bì jiǔ huò píng lán

”呈诗多越座,避酒或凭栏。

jiē shì zuò shī bú shì miáo shī

”皆是作诗,不是描诗。

yī shí wǔ

一十五

tián shí fā jìn shì yǒng xiǎo zhōng yún yǔ yún hún mèng chū jīng hòu míng lì xīn sī wèi dòng qián

田实发进士咏《晓钟》云:“雨云魂梦初惊后,名利心思未动前。

yì miào

”亦妙。

yī shí liù

一十六

yáng zhōu chén yòu qún shí sūn qiū guī yuè yún yù mián chū juǎn màn yuè yǐ dào chuáng qián

扬州陈又群实孙{秋闺月》云:“欲眠初卷幔,月已到床前。

yīn qiè qīn chóu lěng yī rán bù gǎn mián

因怯衾稠冷,依然不敢眠。

yòu qiǎn xìng yún

”又,《遣兴》云;

yuǎn shān míng xiàng xié yáng hòu chūn shuì nóng yú xì yǔ shí

“远山明向斜阳后,春睡浓于细雨时。

gān sù wú chéng xǐ yǒu jù yún shōu xīn qiáng xué rén duān zuò gǎi zì pín wàng mò dào mó

”甘肃吴承禧有句云:“收心强学人端坐,改字频忘墨倒磨。

yòu yuē què xiào shān jū rén lǎn shén luò huā bù sǎo dài fēng lái

”又曰:“却笑山居人懒甚,落花不扫待风来。

yī shí qī

一十七

yǐ mǎo chūn yú zài yáng zhōu

乙卯春,余在扬州。

xún cáo xiè xiāng quán shì yù yí zūn yù suǒ yǒu mèng lóu shì jiǎng xiāng yán xiù cái gē zhě jì fù qín

巡漕谢香泉侍御移尊寓所,有梦楼侍讲、香岩秀才、歌者计赋琴。

mén xià shì liú xī jí xí yún xiè gōng qīng xīng yì yún xiāo bīn guǎn yí zūn wèi jì liáo

门下士刘熙即席云:“谢公清兴轶云霄,宾馆移尊慰寂寥。

de zú chěng huái níng yàn xiǎo kè réng shì wáng bù xū zhāo

地足骋怀宁厌小,客仍是王不须招。

wú biān yān jǐng gāng sān yuè gài shì cái rén jù yī xiāo

无边烟景刚三月,盖世才人聚一宵。

dìng yǒu dé xīng zhān tài shǐ qiān qiū gāo huì xù hóng qiáo

定有德星占太史,千秋高会续红桥。

yī zhī yù shù guān qún fāng rù zuò tí jīn xìng bèi zhǎng

”“一枝玉树冠群芳,入座题襟兴倍长。

cóng gǔ jiā rén shì nán zǐ jiàn dōng hàn shū

从古佳人是男子,见《东汉书,。

yú jīn wèn zì yǒu gē láng

于今问字有歌郎。

jì láng xué shī yú suí yuán

计郎学诗于随园。

jiǔ qīng cháng yè zhēn rú hǎi dēng zhào míng huā bié yǒu guāng

酒倾长夜真如海,灯照名花别有光。

xì shù píng shēng yóu yàn chǔ jǐ huí shì cǐ zuì nán wàng

细数平生游宴处,几回似此最难忘?”

yī shí bā

一十八

lí suí yuán shù wǔ dì míng xiǎo táo yuán yǒu dōng yuè dào yuàn yǔ shì xú jǐng xian zhí qīng pō ài yín yǒng

离随园数武,地名小桃源,有东岳道院羽士徐景仙直青,颇爱吟咏。

xī shàng yún yě táng shēn liǔ xī yáng xié duàn àn wú rén zào wǎn yā

《溪上》云:“野塘深柳夕阳斜,断岸无人噪晚鸦。

fēng mǎn lǜ hé xiāng bù dìng qīng tíng fēi shàng shuǐ zǎo huā

风满绿荷香不定,蜻蜓飞上水藻花。

màn xìng yún yào lú dān dǐng bàn xián shēn shān shì píng zhē shù zuò lín

”《漫兴》云:“药炉丹鼎伴闲身,山似屏遮树作邻。

zì dé táo yuán wéi dì zhǔ bù chéng xian yě shèng fán rén

自得桃源为地主,不成仙也胜凡人。

tā rú hè shēng dài yuè tí xiāo sì shù lǐ kāi shān duì jiǎng shān

”他如:“鹤声带月啼萧寺,树里开山对蒋山。

jiē jiā

”皆佳。

yī shí jiǔ

一十九

méi shǎo shí suī shòu zhī yú fu wén zhōng gōng ér yǔ fú jìng zhāi gōng xiāng cóng wèi móu miàn

枚少时虽受知于傅文忠公,而与福敬斋公相从未侔面。

qián nián méng qí zài xī zàng jūn zhōng tōng shū wèn xùn jiàn huái sì shī qíng wén shuāng měi

前年,蒙其在西藏军中通书问讯,见怀四诗,情文双美。

jīn nián wǔ yuè zài chu zhēng miáo hōng shì

今年五月,在楚征苗薨逝。

méi bù jīn qì xià fù èr shī kū zhī

枚不禁泣下,赋二诗哭之。

hòu jiàn wài sūn lù kūn pǔ dài zuò sì zhāng gèng jué zhuāng zhòng suì jiā rùn sè yuǎn jì jīng shī ér zì jǐ suǒ zhuàn yòu bù rěn gē shè gù liú yú shī huà zhōng

后见外孙陆昆圃代作四章,更觉庄重,遂加润色,远寄京师,而自己所撰,又不忍割舍,故留于《诗话》中。

yún tóng zhù xūn míng wàn kǒu chuán qí jīng rén qù wèi huá diān

云:“铜柱勋名万口传,骑鲸人去未华颠。

mǎ yuán lì jí yóu lín zhèn zǔ tì yīng nián zǎo zhuó biān

马援力疾犹临阵,祖逖英年早着鞭。

dǐ shì sān jūn gāng xǐ jiǎ hū jiào yī zhù bù qíng tiān shèng ēn jiā dào nán jiā chù wáng jué zhuī fēng dào jiǔ quán

底事三军刚洗甲,忽教一柱不擎天?圣恩加到难加处,王爵追封到九泉。

sài wài gāo yín shī sì zhāng yuǎn jiào yì shǐ jì yuán yáng

”塞外高吟诗四章,远教驿使寄袁羊。

wèi zēng shí miàn chéng zhī jǐ cái de tōng shū biàn duàn cháng

未曾识面成知己,才得通书便断肠。

wàn lǐ hún guī píng mǎ gé jiǔ zhòng qīn dào diàn jiāo jiāng

万里魂归凭马革,九重亲到奠椒浆。

shéi zhī cháo yě xián āi wài bié yǒu xián ōu qì shù xíng

谁知朝野衔哀外,别有闲鸥泣数行?”

èr shí

二十

wáng jīng gōng xíng xīn fǎ zì zhī mín yuàn fèi téng nǎi yǒng xuě yún shì dà zhí yí mái de jǐn gōng chéng cái jiàn fàng chūn huí

王荆公行新法,自知民怨沸腾,乃咏《雪》云:“势大直疑埋地尽,功成才见放春回。

cūn nóng bù shí rén mín yì zhǐ wàng qīng tiān wàn lǐ kāi

村农不识仁民意,只望青天万里开。

zǔ wú zé xiào yuē dài dào kāi shí mín chéng gōu zhōng jí yǐ jīng gōng chū zhào yòng dù zhī pàn guān bù jiù xiū qǐ jū zhù bù jiù

”祖无择笑曰:“待到开时,民成沟中瘠矣!”荆公初召用度支判官,不就,修起居注,不就。

jī cè lì bài ér qiú zhī nǎi táo yú cè

赍册吏拜而求之,乃逃于厕。

shòu zhī zhì gào fāng qǐ

授知制诰,方起。

gù yǒu rén jiàn qí xuě shī ér cì zhī yún bù zhī luò de jǐ duō xuě zuò jǐn běi fēng wú xiàn shēng

故有人见其《雪》诗而刺之,云:“不知落得几多雪,作尽北风无限声。

yòu yǒng quán yún liú dào qián xī wú yī yǔ zài shān zuò de xǔ duō shēng

”又,咏《泉》云:“流到前溪无一语,在山作得许多声。

yú shǎo shí dú jīng gōng chuán yún guǎ shí bù zhī zhōu lǐ wěi hǎo yú wàng què zhòng ní zūn

”余少时读《荆公传》云:“寡识不知《周礼》伪,好谀忘却仲尼尊。

èr shí

二十—

dì xiāng tíng shī cái qīng wǎn ér jìn rì cóng ào mén jì shī lái shū xióng jiàn xìn hu jiāng shān zhī zhù bù kě shǎo yě dù hǎi yún wàn qǐng bì liú lí shuāng tóng hū jìng xǐ

弟香亭诗才清婉,而近日从澳门寄诗来,殊雄健,信乎江山之助,不可少也!《渡海》云:“万顷碧琉璃,双瞳忽净洗。

nèi yáng shuǐ sè bì rú fěi cuì zhì dà yáng zé hēi

内洋水色碧如翡翠,至大洋则黑。

shǔ diǎn shān fú kōng sì miàn tiān chuí shuǐ

数点山浮空,四面天垂水。

téng shēn dēng jù háng jiàn rù chóng yáng lǐ

腾身登巨航,渐入重洋里。

yǔ xì fēng bù shēng shuǐ yáo làng zì qǐ

雨细风不生,水摇浪自起。

biàn tài chū xū yú qí guāng shǎn huáng zǐ

变态出须臾,奇光闪黄紫。

jiàn mò po tóu shàng mái zhōu rù jǐng dǐ

溅沫泼头上,埋舟入井底。

wěi dī tóu shū áng zuǒ zè yòu fù yī

尾低头倏昂,左仄右复欹。

rén ruò fǔ nèi yú shēn zuò jī zhōng mǐ

人若釜内鱼,身作箕中米。

zhuì zhuì rěn diān wēi pín pín wèn xiá ěr

惴惴忍颠危,频频问遐迩。

chū xiǎn shì níng móu de àn yǐ zài bǐ

出险试凝眸,得岸已在彼。

fú shì shī yī jū jiǎn diǎn jiù xíng lǐ

拂拭湿衣裾,检点旧行李。

huí shǒu yī cháng xū yǐ dù hǎi lái yǐ

回首一长吁,已渡海来矣。

yuè lǐng zhì shēn yù yún hǎi fēng dà yú tiān hǎi shān héng jié làng

”《越岭至深澳》云:“海风大于天,海山横截浪。

shān guǒ fēng lún zhōng rén xíng shān dǐng shàng

山裹风轮中,人行山顶上。

fēng yù bá shān fēi shān nù yǔ fēng kàng

风欲拔山飞,山怒与风抗。

yè yǐ lù duàn jué qiáng jiù tiān yī bàng

业已路断绝,强就天依傍。

tóu yǎng fāng jù yā zhǒng xuán dùn mí xiàng

头仰方惧压,踵旋顿迷向。

xì jìng qū yán biān cè shēn yǔ shí ràng

细径曲沿边,侧身与石让。

xīn gòng xuán jīng yáo yú zuò zhǐ yuān fàng

心共悬旌摇,舆作纸鸢放。

qí qū wàn qiān pán biàn huàn qǐng kè zhuàng

崎岖万千盘,变幻顷刻状。

chǐ wèi yáng zhū qì qiáng xué wáng zūn zhuàng

耻为杨朱泣,强学王尊壮。

wǔ tǐ jí bǎi hái ān fàng nán wěn dāng

五体及百骸,安放难稳当。

guān tú jìng zhì cǐ tà rán shén qì sàng

官途竟至此,嗒然神气丧。

yòu yì suí yuán yún shí nián zhàng lǚ chàng zhuī xún huā lǐ dàn qí yuè xià yín

”又,《忆随园》云:“十年杖履畅追寻,花里弹棋月下吟。

guò qù hé zēng xián rì yǒng bié lái shū yǐ jí chūn shēn

过去何曾嫌日永,别来倏已及春深。

huà fēi gòng shǎng nán yú mù shī wèi jīng kàn bù fàng xīn

画非共赏难娱目,诗未经看不放心。

wàn lǐ màn yán guī lù yuǎn mèng hún cháng dào jiù shān lín

万里漫言归路远,梦魂常到旧山林。

èr shí èr

二十二

yú cháng yǒu jù yún shuǐ cháng yì hé zhōng yuán qiǎn shān dào chéng míng bì jìng gāo

余尝有句云:“水常易涸终缘浅,山到成名毕竟高。

ǒu yuè cí kē zhǎng lù zài chén guī yú yǒng běi gù shān yún tiě wèng rì chén cán jiǎo qǐ hǎi mén yuè àn yè cháo shōu

”偶阅《词科掌录》载:沈归愚咏《北固山》云:“铁瓮日沉残角起,海门月暗夜潮收。

dù jiāng yún fān zhuǎn yóu lóng chōng àn chū shuǐ shēng yí yǔ xié zhōu fēi

”《渡江》云:“帆转犹龙冲岸出,水声疑雨挟舟飞。

yán suì chéng qū gǔ yún

”严遂成《曲谷》云;

diāo pán dà mò hán wú yǐng bīng liè cháng hé yè yǒu shēng

“雕盘大漠寒无影,冰裂长河夜有声。

tài háng shān yún yùn shēng bì shòu xíng hé guài yā zhù huáng hé qì bù jiāo

”《太行山》云:“孕生碧兽形何怪,压住黄河气不骄。

èr rén sì shī jiē qì tǐ chén xióng bì jìng míng xià wú xū

”二人四诗,皆气体沉雄,毕竟名下无虚。

èr shí sān

二十三

yàn yǐ jūn nián suī lǎo ér shī jí fēng qù

燕以均年虽老,而诗极风趣。

jìn yǒng qī xī yún xiāng kàn zhǐ gé yī tiáo hé que bù tián qiáo bù gǎn guò

近咏《七夕》云:“相看只隔一条河,鹊不填桥不敢过。

zuò dào shén xiān hái pà shuǐ suàn lái yǒu qiǎo yě wú duō

作到神仙还怕水,算来有巧也无多。

èr shí sì

二十四

rén dàn zhī mǎn kǒu gōng qīng zhě wèi sú ér bù zhī mǎn kǒu bù qū gōng qīng zhě wèi yóu sú bì yě

人但知满口公卿者为俗,而不知满口不趋公卿者为尤俗,必也。

sù qí wèi ér xíng bù zhì bù qiú wú shì wú mò qí sī wèi zhī jūn zǐ hu táng quē shǐ zài

素其位而行,不忮不求,无适无莫,其斯谓之君子乎?{唐阙史》载;

zhōng shū shè rén lù qún zhī gāo dàn jǐ shì zhōng lú hóng zhèng zhī fù guì xuě zhōng xiāng guò suǒ fú bù tóng suǒ yán bù tóng ér liǎng yì xiāng wàng xiāng hǎo tè shèn

中书舍人路群之高淡,给事中卢宏正之富贵,雪中相过,所服不同,所言不同,而两意相忘,相好特甚。

shí rén liǎng měi zhī

时人两美之。

yú cháng yǔ yà xiāng zhuāng zī pǔ fù yǐn wén duān gōng xiǎo yǐn fù qī gǔ yǒu jù yún chì yě duān zhāng diǎn yě kuáng fū zǐ nán jìn wǎn ěr xiào

余尝与亚相庄滋圃赴尹文端公小饮,赋七古,有句云:“赤也端章点也狂,夫子难禁莞尔笑。

èr shí wǔ

二十五

sòng rén shī yún

宋人诗云;

wú tóng zhí bù gān diāo xiè shù yè yíng fēng shàng yǒu shēng

“梧桐直不甘凋谢,数叶迎风尚有声。

yòu yún

”又云;

céng jīng yù mào jūn wáng chǒng hái nǐ rén kàn sì xī shí

“曾经玉貌君王宠,还拟人看似昔时。

cǐ sì jù jiē wèi shī shí zhě yán qià yǒu yú wèi

”此四句,皆为失时者言,恰有余味。

èr shí liù

二十六

yú shào nián shí zuì pà zǎo qǐ

余少年时,最怕早起。

guó chū rén yǒu jù yún cóng lái gān qǐn chù zuì shì yù míng tiān

国初人有句云:“从来甘寝处,最是欲明天。

fán zhǒng sōng zhě chū wǎng shàng zhǎng dào wǔ liù shí nián hòu biàn bù ruì shàng ér zhī yè píng pù

”凡种松者,初往上长,到五六十年后,便不锐上,而枝叶平铺。

liù cháo rén yǒu jù yún quán gāo xià liū jí sōng gǔ shàng zhī píng

六朝人有句云:“泉高下溜急,松古上枝平。

měi jiàn què dòu bì yī qí xià dì

”每见雀斗,必一齐下地。

lǐ tiě jūn yǒu jù yún

李铁君有句云;

dòu qín shuāng zhuì dì jiāo màn gè shēng lí

“斗禽双坠地,交蔓各升篱。

yóu tiān tāi yè wén yǔ zì jué bài xìng bù liào zǎo qǐ ér lù yǐ gàn kě yóu

”游天台,夜闻雨,自觉败兴,不料早起,而路已干,可游。

chá tā shān yǒu jù yún mèng lǐ sì céng tīng yǔ guò xiǎo lái réng bù ài shān xíng

查他山有句云:“梦里似曾听雨过,晓来仍不碍山行。

fāng zhī wù lǐ rén qíng wú yǒu bù bèi gǔ rén shuō guò zhě

”方知物理人情,无有不被古人说过者。

èr shí qī

二十七

dài rén dào wáng zuì nán luò bǐ

代人悼亡,最难落笔。

rán gǔ rén yǒu wáng yú lǐ zhě zhī lǐ zé zì yǒu wáng yú qíng zhě zhī qíng

然古人有亡于礼者之礼,则自有亡于情者之情。

wú lán xuě guò zhú shì shòu yín lóu kū xiān xiān fū rén yún piàn zhǐ chuī lái yǐ duàn cháng qīng qīng pān bìn zhà chéng shuāng

吴兰雪《过竹士瘦吟楼哭纤纤夫人》云:“片纸吹来已断肠,青青潘鬓乍成霜。

jīn shēng wén zì yīn yuán zhòng cǐ qù rén tiān lí bié zhǎng

今生文字因缘重,此去人天离别长。

sān dǎo jiù yóu yún cǎn lǜ yī lóu cán mèng yuè hūn huáng

三岛旧游云惨绿,一楼残梦月昏黄。

luó yī dān bó xiān fēng lěng hè bèi xiān chóu qiè wǎn liáng

罗衣单薄仙风冷,鹤背先愁怯晚凉。

shū lián yào guǒ luàn chéng duī rì rì tí jiān bàng jìng tái

”书奁药裹乱成堆,日日题笺傍镜台。

yī dài hóng zhuāng guī jiān qì jiǔ guī cǎi bǐ zhàng xiān cái

一代红妆归间气,九闺彩笔杖仙才。

shēng qián shǒu cǎo jiào qīn dìng bìng lǐ xīn huā gèng nù kāi

生前手草教亲定,病里心花更怒开。

wén shuō qián xiāo yóu qiáng zuò tiǎo dēng wèi hé yī shī lái

闻说前宵犹强坐,挑灯为和一诗来。

wén cǎi shuí chuán jiàng màn jīng jì shēng xiǎo fèng zhà shū líng

”文采谁传绛幔经,寄生小凤乍梳翎。

fū rén jì chén sàn huā nǚ shǐ nǚ fēng zhēn wèi nǚ

夫人继沈散花女史女风珍为女。

chuáng qián shī juàn pāo yóu mǎn huà lǐ méi fēng cǎn bù qīng

床前诗卷抛犹满,画里眉峰惨不青。

hú dié piāo lái qiū yǐng shòu shuǐ xiān mèng dào yè liáng xǐng

蝴蝶飘来秋影瘦,水仙梦到夜凉醒。

páng rén zhǐ shǎng liú chuán jù bù guǎn suān xīn bú yào tīng

旁人只赏流传句,不管酸心不要听。

èr shí bā

二十八

jīn líng yàn zi jī yǒu yǒng jì sì wǎng lái shì dà fū wǎng wǎng zǔ fēng xiǎo pō zhé yǒu tí jù

金陵燕子矶有永济寺,往来士大夫,往往阻风小泊,辄有题句。

guó cháo xiàng guó zhāng wén duān yīng è wén duān ěr tài mò jì lín lí shàng cún sēng shè

国朝相国张文端英、鄂文端尔泰,墨迹淋漓,尚存僧舍。

lǎo sēng mò mò céng kè yī jí jìng bèi huǒ fén

老僧默默,曾刻一集,竟被火焚。

yú èr shí qī suì yóu cǐ sì jīn bā shí yī yǐ

余二十七岁游此寺,今八十一矣。

jīn chūn yòu wèi fēng zǔ qiǎn jiā rén chāo cún

今春又为风阻,遣家人抄存。

yǐn shǎo zǎi huì yī yún fú róng jǐ duo lǐng huā gōng zhōng pán shēng gāo dì yuǎn fēng

尹少宰会一云:“芙蓉几朵领花宫,钟磐声高递远风。

yī lǐng bái yún guī lǎo nà bàn tán qiū shuǐ zhù yú wēng

一岭白云归老纳,半潭秋水住渔翁。

xiāng lín niǎo yǔ tiān jī huó gǔ tǎ lóng yín dì shì xióng

香林鸟语天机活,古塔龙吟地势雄。

wèi wèn cuán méi táo chǔ shì kě néng dà zuì yǔ chán tōng shōu lǎn tíng zhōu yàn zi jī chuān yún shè jí kòu sēng fēi

为问攒眉陶处士,可能大醉与禅通?”收缆停舟燕子矶,穿云拾级叩僧扉。

yuǎn gōng zhuó xī xián suí hè huì hǎi péng tóu zì bǔ yī

远公卓锡闲随鹤,惠海蓬头自补衣。

yù xiàng sān shèng kuī miào xiāng què yīn yī yǔ wù zhēn jī

欲向三乘窥妙相,却因一语悟真机。

cǐ jiān zǎo shi huáng méi shú hé bì fēng fān wèn shì fēi zhāng zōng bó tíng lù yún yī jìng qiū yīn tà xiǎn tái cuì luó shēn chù sì mén kāi

此间早识黄梅熟,何必风幡问是非?”张宗伯廷璐云:“一径秋阴蹋藓苔,翠萝深处寺门开。

xuán yán shí sè chuāng zhōng chū rào gé jiāng shēng shù miǎo lái

悬岩石色窗中出,绕阁江声树杪来。

lù yǒu chán fáng róng xǐ yǐ shàng liú xiān zé zhòng pái huái

露有禅房容徙倚,尚留先泽重徘徊。

liú guāng wǔ shí yú nián shì yòu dào pú gōng jiù jiǎng tái

流光五十余年事,又到蒲公旧讲台。

kāng xī rén xū xiān gōng yǒu zèng pú gōng hé shàng shī

康熙壬戌,先公有《赠蒲公和尚,诗。

li jiǒng yún ǒu yīn jiāng shuǐ zǔ sàn bù guò lín diān

”李炯云:“偶因江水阻,散步过林巅。

wù yǐn sān tái dòng yún shēng yī xiàn tiān

雾隐三台洞,云生一线天。

yǐ sōng jīng xì shǔ zuò shí guàn liú quán

倚松惊戏鼠,坐石盥流泉。

wéi ài zhōng shān sè zhāo zhāo zuò zǐ yān

惟爱钟山色,朝朝作紫烟。

yòu shān kāi yú lì jiàn qiáo zè liǔ shēn zhī

”又:“山开榆力健,桥仄柳身支。

yì jiā

”亦佳。

èr shí jiǔ

二十九

jīn xiān xiān nǚ zǐ shī cái jì jiā ér shén jiě yóu chāo

金纤纤女子诗才既佳,而神解尤超。

huò wèn yuē

或问曰;

dāng jīn shī rén tuī liǎng dà jiā yuán jiǎng bìng chēng hé yǐ yuán shī yuǎn zhì hǎi wài jìn zhì guī mén jù xǐ dú zhī ér néng dú jiǎng shī zhě liáo liáo xiān xiān yuē lè yǒu bā yīn jīn shí sī zhú páo tǔ gé mù jiē zhèng shēng yě

“当今诗人,推两大家,袁、蒋并称,何以袁诗远至海外,近至闺门,俱喜读之,而能读蒋诗者寥寥?”纤纤曰:“乐有八音,金、石、丝、竹、匏、土、革、木,皆正声也。

rán rén duō ài tīng jīn shí sī zhú ér bù shèn xǐ tīng páo tǔ gé mù

然人多爱听金,石、丝、竹,而不甚喜听匏,土、革,木。

yú shì cāo cǐ yì yǐ dú liǎng jiā zhī shī zé rèn chén zhī shì fēi jí xíng wèi zhī yōu liè yǐ

于试操此意,以读两家之诗,则任、沈之是非,即邢、魏之优劣矣。

rén yǐ wéi zhī yán

”人以为知言。

xiān xiān yòu yǔ qí láng jūn zhú shì yún shèng rén yuē shī sān bǎi yī yán yǐ bì zhī yuē sī wú xié

纤纤又语其郎君竹士云:“圣人曰,‘《诗》三百,一言以蔽之,曰思无邪。

yú dú yuán gōng shī qǔ zuǒ zhuàn sān zì yǐ bì zhī yuē bì yǐ qíng

’余读袁公诗,取《左传》三字以蔽之曰:‘必以情。

gǔ rén yún qíng cháng shòu yì zhǎng

’古人云:情长寿亦长。

qí xìn rán yé

其信然耶?”

sān shí

三十

lǐ qīn wáng shì zǐ jí xiū zhǔ rén néng shī niàn jiù jìn zhì shū wáng mèng lóu tài shǐ yǐ gù rén gǔ yú lóng xiào lián shī shǔ qí zhuǎn jì suí yuán kè rù shī huà yīn mèng lóu yǔ gǔ jūn běn xì jiù jiāo gù yě

礼亲王世子汲修主人能诗念旧,近致书王梦楼太史,以故人贾虞龙孝廉诗,属其转寄随园,刻入《诗话》,因梦楼与贾君本系旧交故也。

qí shī yóu gōng qī gǔ piān zhǎng bù néng bèi lù lù qí mèng lóu zhāi zhōng yè huà yún

其诗尤工七古,篇长不能备录,录其《梦楼斋中夜话》云;

huáng yè chóu fēng yǔ qīng shān gǎn suì huá

“黄叶愁风雨,青衫感岁华。

nián lái pín dào gǔ jiǔ zhù jí chéng jiā

年来贫到骨,久住即成家。

jī shù zhēn sān chù yín qíng shàng bā chā

奇数真三黜,吟情尚八叉。

duō jūn chē lì yì shēn yè xiào yán huā

多君车笠意,深夜笑言哗。

bié nèi yún

”《别内》云;

mò yà pín zhēn jīn pǒ luó cōng cōng mǎ shǒu yù rú hé yǐ chí hūn jià huān qíng shǎo wèi lì jī hán xù yǔ duō

“莫讶频斟金叵罗,匆匆马首欲如何?已迟婚嫁欢情少,为历饥寒絮语多。

liáo xiàng zuǒ jiā gōng zhàng jù xiū yí wáng càn zhì guān hé

聊向左家供杖屦,休疑王粲滞关河。

tā shí pǔ jiù fáng zhōng qū liú de jīn huī hǎo hé gē

他时谱就《房中》曲,留得金徽好和歌。

yòu jù yún yè yuè gù rén qiān lǐ mèng tā xiāng shī sī yì tiān qiū

”又句云:“夜月故人千里梦,他乡诗思一天秋。

sān shí yī

三十一

fāng dà zhāng xiù cái shī chū xué míng qī zǐ hòu shòu yè mén xià fān rán gǎi zhé zhuān zhǔ xìng líng kě wèi yī biàn zhì dào

方大章秀才诗,初学明七子,后受业门下,幡然改辙,专主性灵,可谓一变至道。

jìn mìng qí mén rén wáng dǐng lái yè shī pō qīng xīn

近命其门人王鼎来谒,诗颇清新。

guò chén shān rén yá jū yún wèi yǒu jiāng tóng pǐ zhū máo gǔ dòng gēn

《过陈山人崖居》云:“为有僵佟癖,诛茅古洞根。

shān quán fēi guò wū yá shí qiǎo wèi mén

山泉飞过屋,崖石巧为门。

zào lěng qīng tái zhǎng yún tún bái zhòu hūn

灶冷青苔长,云屯白昼昏。

wǒ lái xiāng yī ba xī fā dàn wàng yán

我来相揖罢,唏发淡忘言。

guò yě sì yún piàn piàn xián yún bàng shuǐ xiàn fāng zhī xiāng jiè shǎo chén āi

”《过野寺》云:“片片闲云傍水限,方知香界少尘埃。

lù yú hóng shù cóng zhōng chū mén xiàng qīng shān quē chù kāi

路于红树丛中出,门向青山缺处开。

lǎo nà ǒu rán xíng yào qù yóu rén dōu wèi tīng quán lái

老衲偶然行药去,游人都为听泉来。

ǒu liú hóng zhǎo tí xīn jù yī sǎo kōng láng bì shàng tái

偶留鸿爪题新句,一扫空廊壁上苔。

yòu jù yún shī sī yīn chūn zhǎng guī xīn zài xī xiān

”又句云:“诗思因春长,归心在腊先。

xíng jǐn shēn shān fāng jiàn sì cān wán gǔ fó wèi féng sēng

”行尽深山方见寺,参完古佛未逢僧。

jù jiā

”俱佳。

sān shí èr

三十二

yú guò tóng lǐ yǔ cóng zǐ xiāng méi dí shēng tán shī qí èr zi jiē tiáo yě yǐ xī ér tīng ruò lǐng jiě zhě

余过同里与从子湘湄、笛生谈诗,其二子皆髫也,倚膝而听,若领解者。

yú wèn néng shī fǒu qí zhǎng zhě táo xìng chéng qí yǒng qiū hǎi táng yún chū guò liáng yǔ zhí chuāng shā lǜ yè qī qī yìng wǎn xiá

余问,“能诗否?”其长者陶姓,呈其《咏秋海棠》云:“初过凉雨拓窗纱,绿叶凄凄映晚霞。

qiū yè yuè míng rú shuǐ hǎo shàng jiē xiān zhào hǎi táng huā

秋夜月明如水好,上阶先照海棠花。

qí dì táo róng zhōu xíng yún

”其弟陶容《舟行》云;

yuǎn wàng qīng shān shì bái yún hū wén àn shàng yǒu rén shēng

“远望青山似白云,忽闻岸上有人声。

yè shēn nà yǒu rén lái dào què jiàn bān zēng yī zhǎn dēng

夜深那有人来到?却见扳罾一盏灯。

sān shí sān

三十三

yuán yún tái xué shì tí xué zhè zhōng cháng zhì tuán shàn yī bǐng zì xiě zhé zhī yú shàng mìng duō shì yǒng zhī

阮芸台学士提学浙中,尝制团扇一柄,自写折枝于上,命多士咏之。

qián táng zhū shēng chén wén jié fù tuán shàn cí yī piān mò jù yún gē de hé huān cí yī qǔ xiǎng jiào liú zèng hé huān rén

钱塘诸生陈文杰赋《团扇词》一篇,末句云:“歌得《合欢}词一曲,想教留赠合欢人。

xué shì dà jiā chēng shǎng pī qí páng yún bù zhī shuí shì hé huān rén

”学士大加称赏,批其旁云:“不知谁是合欢人。

jí yǐ tuán shàn zèng zhī

”即以团扇赠之。

sān shí sì

三十四

yú guò wú jiāng lí lǐ ài qí fēng sú chún měi

余过吴江梨里,爱其风俗醇美;

jiā wú sī hūn yǐ lù wú qǐ gài yě yè hù bù bì yǐ lín wú dào zéi yě xíng zhě bù chéng chē bù zháo jī yǐ zuǒ yòu jiē cháng láng yě

家无司阍,以路无乞丐也,夜户不闭,以邻无盗贼也,行者不乘车,不着屐,以左右皆长廊也。

shì dà fū hù jié hūn yīn sī luó bù duàn

士大夫互结婚姻,丝萝不断。

jiā zhì xiǎo zhōu dàng yáo zì biàn yǒu gǔ táo yuán fēng

家制小舟,荡摇自便,有古桃源风。

shī rén xú shān mín yāo yú zhù qí jiā sān rì lǜ qí qī wú shān shān nǚ shì shuāng bài wèi shī

诗人徐山民邀余住其家三日,率其妻吴珊珊女士,双拜为师。

èr rén shī tiān jī qīng miào yǐ fēn kè tóng rén jí jí nǚ dì zǐ jí zhōng yǐ

二人诗,天机清妙,已分刻《同人集》及《女弟子集》中矣。

yòu jiàn shān mín jì nèi shū yún xīn suí shū zhì hé xián shí lǐ zhī yáo chuán zài rén guī dāng zài yī gēng yǐ hòu

又见山民《寄内书》云:“心随书至,何嫌十里之遥,船载人归,当在一更以后。

xiǎng jiàn qí chàng suí fēng zhì yǒu liú gāng fū fù zhī sī

”想见其唱随风致,有刘纲夫妇之思。

suí fàng zhào wú jiāng fǎng táng táo shān míng fǔ

随放棹吴江,访唐陶山明府。

tóng háng zhě chén qiū shǐ xú lǎn yún chén zhú shì zhí dí shēng

同行者陈秋史、徐懒云、陈竹士、侄笛生。

xíng zhì bā chè dà fēng zǔ zhōu sì rén lián jù yún huāng huāng yuè sè bī rén hán tóu yā dī peng yōng bèi kàn

行至八坼,大风阻舟,四人联句云:“荒荒月色逼人寒,头压低篷拥被看。

yī yè běi fēng chuī zuò xuě tiān jiào yú cǐ wò yuán ān

一夜北风吹作雪,天教于此卧袁安。

rú hǒu fēng shēng làng yù bēn péng chuāng rén yǔ tīng hūn hūn

”如吼风声浪欲奔,篷窗人语听昏昏。

dōng chuán xi fǎng xiāng yī zhù yī yè zhēn chéng shuǐ shàng cūn

东船西舫相依住,一夜真成水上村。

dí shēng diào shān mín yún zhuāng lóu shàng yǒu nǚ mén shēng yīng yuàn xiān shēng tài bù qíng

”笛生《调山民》云:“妆楼上有女门生,应怨先生太不情。

yǐ guò yī gēng chéng shí lǐ duó rén fū xù yī qí xíng

已过一更程十里,夺人夫婿一齐行。

lǎn yún diào zhú shì yún

”懒云《调竹士》云;

liú rén jīn xī qiě tuán dùn míng rì fēn fēi yàn yǐng dān

“留人今夕且团囤,明日分飞雁影单。

jūn yù xún méi wèn xiāo xī wǒ néng tì zhú bào píng ān

君欲寻梅问消息,我能替竹报平安。

shí lǎn yún xiān yù cí guī zhú shì tuō jì nèi zǐ méi qīng shū gù yǒu cǐ shī

”时懒云先欲辞归,竹士托寄内子梅卿书,故有此诗。

shí jiā qìng bǐng chén shí yī yuè shí sān rì

时嘉庆丙辰十一月十三日。

sān shí wǔ

三十五

wú jiāng duō guī xiù

吴江多闺秀。

xú xiù fāng cǎi xiá shān mín táng zǐ yě jù guī lǐ shì yǐ zǐ mèi wèi zhóu lǐ chàng chóu wú xū rì xī jiē zǎo zú

徐秀芳,彩霞,山民堂姊也,俱归李氏,以姊妹为妯娌,唱酬无虚日,惜皆早卒。

shān mín jǐn jì xiù fāng chóng jiǔ yún

山民仅记秀芳《重九》云;

mǎn lián qiū sè zhèng chóng yáng lǎn qù dēng gāo yǐ xiù chuáng

“满帘秋色正重阳,懒去登高倚绣床。

jiù rì chóu huái jǐn pāo què jìn shí shī sī yǐ quán huāng

旧日愁怀尽抛却,近时诗思已全荒。

tíng wú yè luò hán chū dòng lí jú huā kāi wǎn gēng xiāng

庭梧叶落寒初动,篱菊花开晚更香。

yī juàn cán shū liáo zì qiǎn xiāo xián cǐ wài bié wú fāng

一卷残书聊自遣,消闲此外别无方。

cǎi xiá dú xiù fāng zǐ yí gǎo yún yī juàn cóng cán gǎo cuō tuó lù wèi chéng

”彩霞《读秀芳姊遗稿》云:“一卷丛残稿,蹉跎录未成。

kāi jiān shuāng luò lèi kàn shā bù fēn míng

开缄双落泪,看杀不分明。

yòu chén sù fāng chūn yǔ cì yùn yún

”又,陈素芳《春雨次韵》云;

dào dì chū róng xù diǎn cán sǎ kōng jiān rùn què shēng gàn

“到地初融絮点残,洒空兼润鹊声干。

àn tiān fāng cǎo mí xiāng jìng jǐn xǐ xīn huā chū yào lán

暗添芳草迷香径,尽洗新花出药阑。

lián gé yè yín qióng bǎi jiàn chí táng yōu mèng shī sān gān

帘阁夜吟穷百箭,池塘幽梦失三竿。

yáo shān duàn pǔ jiē shēng sè wèi pà chūn shān yǒu báo hán

遥山断浦皆生色,未怕春衫有薄寒。

xīn lǜ yún yān jǐng zhà jīng méi shí qī fēng qíng duō xué liǔ mián sān

”{新绿》云:“烟景乍惊梅实七,风情多学柳眠三。

sù fāng jí wú jiāng mào cái lǐ huì ēn zhī pìn shì wèi jià ér zú

”素芳,即吴江茂才李会恩之聘室,未嫁而卒。

yòu pān zhǎng zhēn zì xiāng píng hán shí duì xuě yún

又,潘掌珍字湘苹,《寒食对雪》云;

jīn nián hán shí xuě lián mián piān yù jiā chén sān yuè tiān

“今年寒食雪连绵,偏遇佳辰三月天。

yìng shì sī shuāng lián hǎo jǐng gù jiāng měi yù zhǒng chūn tián

应是司霜怜好景,故将美玉种春田。

nán fēn fēi xù yíng jiē bái zhǐ jué cán huā diǎn dì xiān

难分飞絮盈阶白,只觉残花点地鲜。

què xiào chéng nán yóu wán kè chūn shān kōng diǎn mǎi zhōu qián

却笑城南游玩客,春衫空典买舟钱。

kū fēng r yún kǔ yǔ qī fēng shǔ qì wēi rěn hán fú bìng qǐ chuāng fēi

”《哭丰儿》云:“苦雨凄风暑气微,忍寒扶病启窗扉。

ǒu rán xiǎng dào wáng ér huà yǎn lèi huí shēn huàn jiā yī

偶然想到亡儿话,掩泪回身换袷衣。

r bìng zhōng cháng zhǔ mǔ dāng bǎo zhòng

儿病中常嘱母当保重。

sān shí liù

三十六

yòu yǒu zhū wén hǔ zì lì shēng zhě guàn zuò wú tí shī

又有朱文虎字荔生者,惯作无题诗。

guī qíng yún róng zì lán gān bái shí jiē zì tiǎo huā shī bá jīn chāi

《闺情》云:“融字阑干白石街,自挑花虱拔金钗。

xīn qíng wēi jué méi tái huá dú zì guī fáng huàn xiù xié

新晴微觉莓苔滑,独自闺房换绣鞋。

hǎo fēng lián yè xiǎo táo kāi cí dié xióng fēng cì dì lái

”好风连夜小桃开,雌蝶雄蜂次第来。

cǎi de pén zhōng hóng dòu zi jiāo hān zhuō bì yào rén cāi

采得盆中红豆子,娇憨捉臂要人猜。

yòu yǒu jù yún lú suí xiǎo gǎng lǜ sān lǐ yún lòu xié yáng hóng bàn tiān

”又有句云:“芦随小港绿三里,云漏斜阳红半天。

sān shí qī

三十七

yòu yǒu zhū ěr chéng zì chūn chí zhě dōng yè kè shě yún kè shè dēng cán dàn yuè xié yè shēn cén jì gǎn nián huá

又有朱尔澄字春池者,《冬夜客舍》云:“客舍灯残淡月斜,夜深岑寂感年华。

gù yuán shǒu zhí méi qiān shù měi dào huā kāi bù zài jiā

故园手植梅千树,每到花开不在家。

guò sūn míng fǔ huáng yù zhāi yún xié jī pán pán sōng jìng huí shū zhōng yuǎn dù sì mén kāi

”《过孙明府潢寓斋》云:“携屐盘盘松径回,疏钟远渡寺门开。

chá yān tòu chù qí shēng luò ào lì xián shí lěng kè lái

茶烟透处棋声落,傲吏闲时冷客来。

shān yōng cuì huán luō juàn zhóu hú fú míng jìng dào lóu tái

山拥翠鬟罗卷轴,湖浮明镜倒楼台。

yǎn qián biàn jué hóng chén gé zhú xià tán shī zuò shí tái

眼前便觉红尘隔,竹下谈诗坐石苔。

sān shí bā

三十八

shī wǎng wǎng yǒu jī shì jiàn gōng tuō kǒu ér chū zhě rú chéng róng ruò qīng yī mǒu yǒu shī yún yī bēi yī bēi yòu yī bēi zhǔ rén zuì dào yù shān tuí

诗往往有畸士贱工脱口而出者,如成容若青衣某有诗云:“一杯一杯又一杯,主人醉倒玉山颓。

zhǔ rén dà zuì juàn lián qǐ zhāo rù qīng shān bǎ kè péi

主人大醉卷帘起,招入青山把客陪。

yòu lú xū fèng rén wú kūn yǒu shī yún xiǎo yǔ yīn yīn diǎn shí tái jiàn huā líng luò yì pái huái

”又,芦墟缝人吴鲲有诗云:“小雨阴阴点石苔,见花零落意徘徊。

pái huái qiě zì sǎo huā qù huā sǎo bù wán yǔ yòu lái

徘徊且自扫花去,花扫不完雨又来。

sān shí jiǔ

三十九

wú xī yáng mǒu qī xuē shì yǒu sè cháng yǐ shī dá fu zhī cóng dì fu yí zhī sòng yú fǔ

无锡杨某妻薛氏,有色,尝以诗答夫之从弟,夫疑之,讼于府。

tài shǒu ba gōng fén qí shī bù yǐ jiān kē ér xǔ qí lí yì

太守巴公焚其诗,不以奸科,而许其离异。

fù yǒu yǔ shàng yòu nǎi tuō wèi zi zhī cí chéng fǔ qiú fù hé tài shǒu xǔ zhī

妇有予尚幼,乃托为子之词,呈府求复合,太守许之。

yáng yǒu zú mǒu lì qí cái wù xǔ fù guī zhuǎn sòng yú jīn guì xiàn yǐn shào wú yàng

杨有族某利其财,勿许妇归,转讼于金匮县尹邵无恙。

shào zhì bǐ zhá yú tíng mìng fù fù shī jiàn zhì

邵置笔札于庭,命妇赋诗见志。

chéng jué jù yún rén jiān wú lù shì máng máng yù su āi zhōng yǐ duàn cháng

成绝句云:“人间无路事茫茫,欲诉哀衷已断肠。

yī qǔ pí pá qiān gǔ hèn yuàn láng liú qiè qiè guī láng

一曲琵琶千古恨,愿郎留妾妾归郎。

yǐn dà xǐ zhuī cháng qì yòng xǔ qí fù hé ér lìng zú dì tā xǐ yǐ jué hòu wǔ

”尹大喜,追偿器用,许其复合,而令族弟他徙,以绝后侮。

pàn yún yīn mǔ zi ér fū fù zhòng xié bù guò tǐ tài shǒu quán lún zhī yì yuǎn xiōng dì ér nán nǚ yǒu bié yì yǐ jué xiǎo rén yú sè zhī xīn

判云:“因母子而夫妇重谐,不过体太守全伦之意,远兄弟而男女有别,亦以绝小人渔色之心。

yǒu zhōu shēng zhě yǒng qí shì yún rěn shǐ wén jūn yuàn bái tóu mí wú xǔ wèi gù fū liú

”有周生者,咏其事云:“忍使文君怨白头?蘼芜许为故夫留。

shǐ jūn shēn shì yuán tōng fú xiāo jìn rén jiān qì fù chóu

使君身是圆通佛,消尽人间弃妇愁。

gě hóng hé chǔ fǎn xiān fú céng wèi lián cái hù xuē shū

”葛洪何处返仙凫,曾为怜才护薛姝。

cóng cǐ shuāng yú réng bǐ mù xián zhū yīng bàng hè jiā hú

从此双鱼仍比目,衔珠应傍贺家湖。

sì shí

四十

mǎn zhōu wáng gōng nài xī jìng zuò jiāng níng gù shān fǔ hǎo xián lǐ shì

满洲王公耐溪敬作江宁固山府,好贤礼士。

jīn líng shī rén cài zhǐ shān cáo dàn quán yú qiū nóng zhū rén jù cóng zhī yóu

金陵诗人蔡芷衫、曹淡泉、余秋农诸人,俱从之游。

shī cái qīng miào yā yǒu táng yīn

诗才清妙,雅有唐音。

jīn chūn xiù qí gǎo lái

今春,袖其稿来。

qín huái fàn zhōu yún qīng huán yā xiǎo fā chuí tiáo xì yǐ diāo lán xué yǔ jiāo

《秦淮泛舟》云:“青鬟雅小发垂髫,戏倚雕栏学语娇。

zuì shì xì rén yōu xīng chù jiàng shā chuāng lǐ zhuàn yān piāo

最是系人幽兴处,绛纱窗里篆烟飘。

zèng shī huì zhū you yún jǐn xiù piān chéng miào rù shén xī yuán qīng yè jué wēi chén

”《赠诗会诸友》云:“锦绣篇成妙入神,西园清夜绝微尘。

guī chí mò lǜ wú dēng yuè zì yǒu wén guāng zhào jiàn rén

归迟莫虑无灯月,自有文光照见人。

sì shí yī

四十一

wú jiāng yán ruǐ zhū nǚ zǐ nián cái shí bā ér cōng míng jué shì diǎn huán zān wèi shù duò shòu yè mén xià

吴江严蕊珠女子,年才十八,而聪明绝世,典环簪为束惰,受业门下。

yú wèn céng dú cāng shān shī fǒu yuē bù dú bù lái shòu yè yě

余问:“曾读仓山诗否?”曰:“不读不来受业也。

tā rén shī huò yǒu jù wú piān huò yǒu piān wú jù

他人诗,或有句无篇,或有篇无句。

wéi xiān shēng néng jiān zhī

惟先生能兼之。

yóu ài xiān shēng pián tǐ wén zì

尤爱先生骈体文字。

yīn lǎng bèi yú zhōng sù miào bēi gàn yú yán

”因朗背《于忠肃庙碑》干余言。

yú wèn cǐ zhōng diǎn gù pō duō rǔ néng zhī suǒ chū chù hu yuē néng zhī shí zhī sì wǔ

余问:“此中典故颇多,汝能知所出处乎?”曰:“能知十之四五。

suí jí yǐn jù mǒu shū mǒu shǐ lì lì rú zhǐ zhǎng

”随即引据某书某史,历历如指掌。

qiě yuē rén dàn zhī xiān shēng zhī sì liù yòng diǎn ér bù zhī xiān shēng zhī shī yòng diǎn hu xiān shēng zhī shī zhuān zhǔ xìng líng gù yùn huà chéng yǔ qū shǐ bǎi jiā rén xí ér bù chá

且曰:“人但知先生之四六用典,而不知先生之诗用典乎?先生之诗,专主性灵,故运化成语,驱使百家,人习而不察。

pì rú yán zài shuǐ zhōng shí zhě dàn zhī yán wèi bú jiàn yǒu yán yě

譬如盐在水中,食者但知盐味,不见有盐也。

rán fēi dú pò wàn juàn qiě xì xīn zhě bù néng zhǐ qí chū chù

然非读破万卷、且细心者,不能指其出处。

yīn yòu lì zhǐ shù lián wèi zhèng

”因又历指数联为证。

yú wèi hài rán

余为骇然。

yīn sī yú zhòng xiáng yún dé yī zhī jǐ sǐ kě wú hèn

因思虞仲翔云:“得一知己,死可无恨。

yú nǚ dì zǐ suī èr shí yú rén ér rú ruǐ zhū zhī bó yǎ jīn xiān xiān zhī lǐng jiě xí pèi lán zhī tuī zūn běn cháo dì yī jiē guī zhōng zhī sān dà zhī jǐ yě

”余女弟子虽二十余人,而如蕊珠之博雅,金纤纤之领解,席佩兰之推尊本朝第一:皆闺中之三大知己也。

ruǐ zhū fú qí mǔ fū rén chū jiàn nián liù shí èr suì yǐ

蕊珠扶其母夫人出见,年六十二岁矣。

bái fà piāo xiāo hū yú wèi bó fù

白发飘萧,呼余为伯父。

yú è rán

余愕然。

fū rén yuē bó fù bào wǒ huái zhōng cì guǒ ér wàng jì hu xún zhī nǎi li yù zhōu xiān shēng zhī nǚ sūn yú cháng zhù qí jiā gù yě

夫人曰:“伯父抱我怀中,赐果,而忘记乎?”询之,乃李玉洲先生之女孙,余尝住其家故也。

jì bào shí fū rén cái sì suì ěr

记抱时夫人才四岁耳。

fāng zhī rén guǒ shòu zhǎng biàn yǒu hū péng zǔ wèi xiǎo ér zhī yì

方知人果寿长,便有呼彭祖为小儿之意。

mǎn zuò wèi zhī chǎn rán

满座为之冁然。

sì shí èr

四十二

yú èr shí qī suì quán zhī lì shuǐ

余二十七岁,权知溧水。

lí rèn shí lì mín qì sòng yǒu yǐ wàn mín yī pī wǒ shēn zhě jīn zì huī huáng jiē hé jùn rén xìng míng yě

离任时,吏民泣送,有以万民衣披我身者,金字辉煌,皆合郡人姓名也。

chē zhōng gǎn chéng yī lǜ yún

车中感成一律云;

rèn yán cái xué zhǒng gān táng bù liào mín qíng rú xǔ zhǎng

“任延才学种甘棠,不料民情如许长。

yí lù hú jiāng qíng fù lǎo wàn jiā ér nǚ xiù yī shang

一路壶浆擎父老,万家儿女绣衣裳。

zǎo zhī huā xiàn cǐ jiān lè hé bì yù táng tiān shàng wàng gèng xǐ shuāng qīn tóng chū jìng bái tóu hán xiào shuō r qiáng

早知花县此间乐,何必玉堂天上望?更喜双亲同出境,白头含笑说儿强。

cǐ shī quán jí wàng zài gù zài zhī bǔ yí jí shī huà zhōng

”此诗,《全集》忘载,故载之《补遗》及《诗话》中,

sì shí sān

四十三

shèng zǔ bù yǐn jiǔ zuì è chī yān

圣祖不饮酒,最恶吃烟。

nán xún zhu bi dé zhōu chuán zhǐ jiè yān

南巡,驻跸德州,传旨戒烟。

jiǎng chén xī wǎng shuǐ gōng jì yún

蒋陈锡《往水恭记》云;

bì wǎn shuǐ jiāng liàn yàn kāi sì yán xiān yǐ jiè shēn bēi

“碧碗水浆潋滟开,肆筵先已戒深杯。

yáo chí yàn ba yún píng chang bù xǔ rén jiān yān huǒ lái

瑶池宴罢云屏敞,不许人间烟火来。

sì shí sì

四十四

cháo shì yān zhě dǒng zhú zhī yún

嘲嗜烟者,董竹枝云;

bù xī qiān jīn mǎi jiāo tóng kǒu hán yān fèng zhǔ rén wēng

“不惜千金买姣童,口含烟奉主人翁。

kàn tā hū xī guān qíng shén bù bù xiāng suí yún wù zhōng

看他呼吸关情甚,步步相随云雾中。

yòu cháo nǚ zǐ chī yān zhě yún bǎo lián shù de mǎi huā qián xiàng guǎn diāo dù gū shí qiān

”又,《嘲女子吃烟者》云:“宝奁数得买花钱,象管雕镀估十千。

jìn rì gāo táng zēng qiè mèng wèi yún wéi yǔ fù wèi yān

近日高唐增妾梦,为云为雨复为烟。

sì shí wǔ

四十五

dé qīng cài shí gōng xiān shēng huì shì yǒu jì ài ér xiá zhī cài fù luó jiāng yuàn cí yǐ xiè yún gōng míng niàn fēng yuè qíng liǎng bān shì rì yíng yíng jǐ fān jiǎo rǎo xīn nán dìng

德清蔡石公先生会试,有妓爱而狎之,蔡赋{罗江怨》词以谢云:“功名念,风月情,两般事,日营营,几番搅扰心难定。

dài yào yǐ cuì wēi hóng shě bù dé huáng juàn qīng dēng yù táng jīn mǎ rén qīn jìng

待要倚翠偎红,舍不得黄卷青灯,玉堂金马人钦敬。

yù dài yào fù fēng pān lóng shě bù dé yù mào huā róng fú róng zhàng lǐ ēn qíng zhòng

欲待要附风攀龙,舍不得玉貌花容,芙蓉帐里恩情重。

zěn néng liǎng shì jiān chéng suì gōng míng yòu suì ēn qíng sān bēi yù jiǔ cháng é gòng

怎能两事兼成:遂功名,又遂恩情,三杯御酒嫦娥共。

hòu jìng zhōng kāng xī jiǔ nián zhuàng yuán

”后竟中康熙九年状元。

qí cí zhèng ér bù fǔ gù lù zhī

其词正而不腐,故录之。

sì shí liù

四十六

gǔ wú zì kè wén jí zhě wéi wǔ dài hé níng yǐ qí wén lòu bǎn xíng shì rén duō jī zhī

古无自刻文集者,惟五代和凝以其文镂板行世,人多讥之。

zhì jīn yōng fū qiǎn shì duō yǒu jí xíng shì shū wèi kě chī

至今庸夫浅士,多有集行世,殊为可嗤。

rán sù wú yī miàn ér wèi zhī dài kè qí shī wén yǐ xíng shì zhě gǔ wèi yǒu yě

然素无一面,而为之代刻其诗文以行世者,古未有也。

jìn rì mǎn zhōu zhào lù tíng fú dé shì yù jué wú jiāo wǎng ér wèi wǒ juān zì shòu shī shí sì shǒu zì yǐ lì jiè èr tǐ shū zhī bèi jí jīng gōng yǔ li tiáo yuán tài shǐ tóng yǒu shì jiā zhī pǐ

近日满洲赵碌亭氟德侍御,绝无交往,而为我镌《自寿诗》十四首,自以隶、楷二体书之,备极精工,与李调元太史同有嗜痂之癖。

èr rén zhě wú mò chǐ bù néng wàng yě

二人者,吾没齿不能忘也。

zhì yú shū zhī gǎi juǎn wèi yè zé shǐ yú táng jiàn wàn wù yuán shǐ

至于书之改卷为页,则始于唐,见《万物原始》。

bù kě bù zhī

不可不知。

sì shí qī

四十七

zhōu qīng yuán shì láng wèi dì shí mèng wèi jiǔ tiān xuán nǚ zhào qù mìng tí gōng zhǔ xiǎo xiàng

周青原侍郎未第时,梦为九天玄女召去,命题公主小像。

zhōu yǒu jǐng jù yún bīng xuě xiāo wú zhì xīng chén xì mǎn tóu

周有警句云:“冰雪消无质,星辰系满头。

xuán nǚ ài qí qí lì wèi zhōu zhì xīn jí ér xǐng

”玄女爱其奇丽,为周治心疾而醒。

sì shí bā

四十八

qín sōng líng tài shǐ yǒng hè yún gāo míng cháng xiàng yuè shàn wǔ bù yíng rén

秦松龄太史咏《鹤》云:“高鸣常向月,善舞不迎人。

shì zǔ shǎng qí yǒu shēn fèn jí qiān xué shì

”世祖赏其有身份,即迁学士。

sì shí jiǔ

四十九

yú zhāi jìn rén wǔ yán kě ài zhī jù rú fèi yú cūn zhī shuǐ qīng yú kě shǔ shù tū niǎo lái xī tái xīn chū guò yǔ shí gǔ yù shēng yún

余摘近人五言可爱之句,如费榆村之“水清鱼可数,树秃鸟来稀”,“苔新初过雨,石古欲生云。

cén zhèn zǔ guò dān yáng yún xiāng xīn suí luò yàn fān yǐng guò bēn niú

”岑振祖《过丹阳》云:“乡心随落雁,帆影过奔牛。

kě chēng qiǎo duì

”可称巧对。

wǔ shí

五十

yú cūn yòu yǒu jù yún dú shū bù zhī wèi bù rú shù gāo gé

榆村又有句云:“读书不知味,不如束高阁。

dù yú ěr hé rú zhōng rì huì zāo pò

蠹鱼尔何如?终日会糟粕。

cǐ sì jù kě wèi jīn zhī chóng shàng kǎo jù zhě xià yī shén zhēn

”此四句,可为今之崇尚考据者,下一神针。

wǔ shí yī

五十一

yú nián yú bā shí ǒu bìng hé yú zhī jí

余年逾八十,偶病河鱼之疾。

yī zhě lián yòng dài huáng rén rén yáo shǒu yú dǒu dǎn fú zhī gōng rán wú yàng

医者连用大黄,人人摇手,余斗胆服之,公然无恙。

yòu bìng zhōng wú shì hǎo yín zì jiā shī jí

又病中无事,好吟自家《诗集》。

yán lì tíng sī mǎ jì shī xiāng cháo yún yī xué dōu píng fàng dǎn wèi jiāng jūn zhuān duàn dí fāng cuī

严历亭司马寄诗相嘲云:“医学都凭放胆为,将军专断敌方摧。

xiū lùn gōng yè wén zhāng shì bìng yě wú rén xué de lái

休论功业文章事,病也无人学得来。

zì jiā shī gǎo zì cháng yín yuán qì lín lí bìng gǎn qīn cóng cǐ jī lín lùn jià zhí shǎo xū shí bèi zǐ tuán cān

”自家诗稿自长吟,元气淋漓病敢侵?从此鸡林论价值,少须十倍紫团参。

zhuī suàn dāng nián qiú wǎn rì chóng shēng jīn shǐ qī líng rén

”追算当年求挽日,重生今始七龄人。

bù jīn rě wǒ yí xīn qǐ táo xué ér tóng bìng bù zhēn

不禁惹我疑心起,逃学儿童病不真。

wǔ shí èr

五十二

yù qīn wáng hù bì luán hé jiā jù yǐ zǐ rù qián juǎn zhōng yǐ

豫亲王扈跸滦河,佳句已梓入前卷中矣。

qí shí pú kuài tíng xiào lián cóng xíng de shī shí zhāng

其时蒲快亭孝廉从行,得诗十章。

cí lù qí guò qīng shí liáng yún liáng xuān cháng hóng qǐ wēi fēng jià liù áo

兹录其《过青石梁》云:“梁亘长虹起,危峰驾六鳌。

bù zhī niú dòu jìn dàn jué mǎ tí gāo

不知牛、斗近,但觉马蹄高。

lán cuì zhān yī mèi yán huā fú pèi dāo

岚翠沾衣袂,岩花拂佩刀。

bái yún hún sì hǎi nán wàng shǒu pín sāo

白云浑似海,南望首频搔。

guǎng rén lǐng yún fēi dèng pán yún shàng qīng tiān bào wěi xuán

”《广仁岭》云:“飞磴盘云上,青天豹尾悬。

wǔ dīng kāi bú dào shuāng xiá duàn hé nián tíng yǐ gāo xiá chū shān wéi dà mò yuán

五丁开不到,双峡断何年?亭倚高霞出,山围大漠圆。

luán yáng kàn zhǐ chǐ ruì ǎi luò yín biān

滦阳看咫尺,瑞霭落吟边。

wǔ shí sān

五十三

yán xiǎo qiū dīng sì èr yuè shí jiǔ yè mèng fǎng suí yuán

严小秋丁巳二月十九夜,梦访随园。

guò xiǎo táo yuán tiān àn lù huá mǎn de gé téng fēi píng rì suǒ xíng zhī lù

过小桃源,天暗路滑,满地葛藤,非平日所行之路。

bù shù wǔ jiàn èr bēi tái xiǎn bān rán zì bù kě shi

不数武,见二碑,苔藓斑然,字不可识。

shí bàn gōu cán yuè shù cóng zhōng yǐn yuē yǒu máo wū shù jiān yī dēng rú dòu

时半钩残月,树丛中隐约有茅屋数间,一灯如豆。

jí qū jiù zhī gé chuāng wén yī nǚ láng yín yuē mò zuò bù zhī hán dàn jué chūn shān báo

急趋就之,隔窗闻一女郎吟曰:“默坐不知寒,但觉春衫薄。

ǒu qǐ fàng lián gōu méi shāo xiān yuè luò

偶起放帘钩,梅梢纤月落。

yòu yī nǚ láng yín yuē shòu gǔ jìn hán hèn lòu zhǎng gōu rén cháng duàn yuè máng máng

”又一女郎吟曰:“瘦骨禁寒恨漏长,勾人肠断月茫茫。

shāng xīn pà tīng páng rén shuō yī jiù chūn fēng dào hǎi táng

伤心怕听旁人说,依旧春风到海棠。

fāng yù jiù chuāng kuī zhī hū wén quǎn fèi jīng jué

”方欲就窗窥之,忽闻犬吠惊觉。

cǐ dài nǚ guǐ ér néng shī zhě yé

此殆女鬼而能诗者耶?

wǔ shí sì

五十四

xiǎo qiū mèi xù zhāng zhuō táng shì huái ruò guàn yǐ zhài jí wáng

小秋妹婿张卓堂士淮,弱冠,以瘵疾亡。

mí liú shí zhí xiǎo qiū shǒu yuē zi néng dài lǐ wú shī gǎo zé shù jù kè rù suí yuán xiān shēng shī huà zhōng wú suī sǐ yóu shēng yě

弥留时,执小秋手曰:“子能代理吾诗稿,择数句刻入随园先生{诗话》中,吾虽死犹生也。

yú lián qí zhì ér āi qí mìng xuǎn qí chūn yǔ yún yǔ shēng lín lì xiǎng kōng tíng niàng jiù qīng hán xǐ jǐn chūn

”余怜其志而哀其命,选其《春雨》云:“雨声淋沥响空庭,酿就轻寒洗尽春。

yī yè tīng lái mián bù dé nà jìn chóu shà xī huā rén

一夜听来眠不得,那禁愁煞惜花人。

bìng zhōng yún bìng zhēn kōng xù sān nián ài mèng xǐng máng wēn yī juàn shū

”《病中》云:“病真空蓄三年艾,梦醒忙温一卷书。

yè shēn hái lèi qī jiān yào pū lǎn fān láo kè qǐng yī

”夜深还累妻煎药,仆懒翻劳客请医。

xiǎo qiū kū zhī yún xīn gāo tú yǔn mìng shēn sǐ bù wàng míng

”小秋哭之云:“心高徒陨命,身死不忘名。

xiǎo qiū mèi pèi qiū rùn lán yì néng shī zèng xiǎo qiū yún

”小秋妹佩秋润兰亦能诗,赠小秋云;

méi néng ào xuě xiāng néng yǒng fēng bù jīng shuāng sè bù hóng

“梅能傲雪香能永,枫不经霜色不红。

kū fu yún shēn zài zhòng zhōng xián zhuì wù xīn qī dì xià bàn wáng rén

”哭夫云:“身在众中嫌赘物,心期地下伴亡人。

guǒ bù yī nián yì yǐ jí wáng

”果不一年,亦以疾亡。

✦ You read 补遗 卷十

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.