附录《批本随园诗话》批语 — 随园诗话 — 袁枚

è xī lín yǐ hán shì qǐ jiā shēn yú yuè lì néng róng zhòng néng zhī rén yóu jǔ rén chū wèi bài táng ā pín shén yīn shì zōng zài fān dǐ xiāng shí wèi xīn lǚ zhōng dì yī rén

鄂西林以寒士起家，深于阅历，能容众，能知人，由举人初为拜唐阿，贫甚，因世宗在藩邸相识，为心膂中第一人。

qí dū yún guì gǎi tǔ guī liú yī shì fēi jūn chén jù yǒu dà běn lǐng ér yòu shēn xiāng zhī hé zhě bù néng bàn dào

其督云贵改土归流一事，非君臣俱有大本领，而又深相知合者，不能办到。

céng jiàn qí xiǎo zhào shēn cháng gǔ dà fāng miàn zhǎng rán

曾见其小照，身长骨大，方面长髯。

shēng wǔ zǐ sì wèi dū fǔ zuì shǎo zhě è xīn yuán àn yī zuò yín

生五子，四为督抚，最少者鄂忻(原按，一作“圻’。

jiàn qīng shǐ gǎo yī èr sān liù yè

见《清史稿，一0二三六页。

wèi shì láng

)为侍郎。

wǎn nián bù wéi gāo zōng suǒ xǐ jīn yǐ shì wēi

晚年不为高宗所喜，今已式微。

qí sūn suī xí bó jué yī wú chū xi bù miǎn dòng è

其孙虽袭伯爵，一无出息，不免冻饿。

gāo zōng yún

高宗云；

shì jiē è ěr tài zhī zào niè suǒ zhì yě

是皆鄂尔泰之造孽所致也。

jiàn shī huà juǎn yī dì yī tiáo zhǒng zǎi xiāng huáng qí rén fù chá shì yú zhōng yǒng gōng wèi shū zú zhí

(见《诗话，卷一第一条)冢宰厢黄旗人，富察氏，于忠勇公为疏族侄。

jiàn shī huà juǎn yī dì yī sān tiáo

(见《诗话，卷一第一三条)

jiǎng xīn yú yǔ qí tóng nián péng yún měi jiē jiāng xī rén yī shí cái míng bìng chēng

蒋心余与其同年彭芸楣，皆江西人，一时才名并称。

péng xìng jiān qiǎo yǒu kǒu cái yòu shàn shì dāng dào suì zhì shēn xié bàn

彭性奸巧，有口才，又善事当道，遂置身协办。

jiǎng xìng shì cái jiāo wù yòu wèi péng jí yù yù bù qǐ

蒋性恃才骄物，又为彭嫉，郁郁不起。

jiàn shī huà juǎn yī dì sān yī tiáo

(见《诗话，卷一第三一条)

cài jiāng jūn yù róng suǒ qǔ jí wú sān guì qiè

蔡将军毓荣所娶，即吴三桂妾。

jiàn shī huà juǎn yī dì sān sì tiáo

(见《诗话，卷一第三四条)

yǒng běn níng xià rén pàn chén wáng fǔ chén zhī jiāng qì wáng cǎi guī rù zhèng huáng qí hàn jūn jí

勇本宁夏人，叛臣王辅臣之将，弃王采归，入正黄旗汉军籍。

yīng wáng zhě tài zōng dì bā zi míng ā jì gé

英王者，太宗第八子，名阿济格。

shān zhī chéng pī yún shí èr zǐ fēi bā zǐ

邓之诚批云：十二子，非八子。

jiàn shī huà juǎn yī dì sān qī tiáo

(见(诗话，卷一第三七条)

mǒu xiàng guó zhě míng zhū yě

某相国者，明珠也。

jiàn shī huà juǎn yī dì wǔ sì tiáo

(见《诗话》卷一第五四条)

qīng duān shān xī rén

清端，山西人。

xiāng qín xiāng hóng qí hàn jūn rén

襄勤，厢红旗汉军人。

jiàn shī huà juǎn yī dì wǔ liù tiáo

(见《诗话》卷一第五六条)

qián lóng wǔ shí wǔ liù nián jiān jiàn yǒu chāo běn hóng lóu mèng yī shū

乾隆五十五六年间，见有抄本《红楼梦》一书。

huò yún zhǐ míng zhū jiā huò yún zhǐ fu héng jiā

或云指明珠家，或云指傅恒家。

shū zhōng nèi yǒu huáng hòu wài yǒu wáng fēi zé zhǐ zhōng yǒng gōng jiā wèi jìn shì

书中内有皇后，外有王妃，则指忠勇公家为近是。

jiàn shī huà juǎn èr dì èr sān tiáo

(见《诗话，卷二第二三条)

qián lóng xīn hài yú xǐng qīn fú jiàn jiàn mèng lóu yú jīng kǒu

乾隆辛亥，余省亲福建，见梦楼于京口。

liú fàn tīng xì sān rì ér bié

留饭听戏，三日而别。

qí yǎn xì yòng jiā lè yuē sān shí rén wài yǒu nǚ zǐ sì rén

其演戏用家乐约三十人，外有女子四人。

suǒ yǎn xī lóu jì cháng shēng diàn

所演{西楼记》、《长生殿》

jù jīng

俱精。

ér mèng lóu sēng mào rú yī zhū lǚ xīng fù bù qiǎn

而梦楼僧帽儒衣朱履，兴复不浅。

jiàn shī huà juǎn èr dì sān yī tiáo

(见《诗话，卷二第三一条)

li xiāng lín míng fèng hàn qí zūn rén míng hóng

李香林，名奉翰，其尊人名洪。

yuán àn qīng shǐ gǎo juǎn sān bǎi èr shí wǔ dì yī

(原按：《清史稿，卷三百二十五第一

bā wǔ liù yè li hóng chuán yī bā wǔ qī yè li fèng hàn chuán yī bā wǔ jiǔ yè lǐ hēng tè chuán

O八五六页《李宏传一O八五七页《李奉翰传》，一O八五九页《李亨特传，

jūn zuò hóng

均作“宏”。

jiàn shī huà juǎn èr dì sān liù tiáo

)(见《诗话，卷二第三六条)

fāng mǐn què wèi jiǎn qīn wáng fǔ shū jì

方敏悫为简亲王府书记。

hòu suí zhēng zòu bǎo zhōng shū

后随征，奏保中书。

suì zāo dà yòng

遂遭大用。

jiàn shī huà juǎn èr dì sì qī tiáo

(见《诗话，卷二第四七条)

liú shì láng shān xī hóng dòng jìn shì jiā zī jù wàn yǐ bù shāng qǐ jiā zhì jīn rén hū zhī wèi suō bù liú

刘侍郎，山西洪洞进士，家资巨万，以布商起家，至今人呼之为“梭布刘”。

jiàn shī huà juǎn èr dì wǔ jiǔ tiáo

(见《诗话，卷二第五九条)

yú jiàn cáo zi jiàn zì shū fēng lè bēi mò jì bàn lì bàn zhēn

余见曹子建自书《丰乐碑》墨迹，半隶半真。

chéng róng ruò jiā cáng wù yě

成容若家藏物也。

jiàn shī huà juǎn èr dì qī yī tiáo

(见《诗话，卷二第七一条)

yǐn tài bǎo xìng kuān hòu sì dū jiāng nán mín qíng tiē fú

尹太保性宽厚，四督江南，民情贴服。

jì zhī zhě gāo gōng jìn yì de mín xīn rán lǚ huàn hé jué

继之者高公晋，亦得民心，然屡患河决。

zài jì zhī zhě sà gōng zài yǐ tóng zhī shēng zhì zǒng dū rì wéi yǐn jiǔ dòu pái ér yǐ

再继之者萨公载，以同知升至总督，日惟饮酒斗牌而已。

hòu gé zhí

后革职。

sǐ yú hé gōng

死于河工。

jiàn shī huà juǎn sān dì sì tiáo

(见《诗话，卷三第四O条)

mǒu shì láng gài wèi zhū shí jūn yě

某侍郎，盖谓朱石君也。

jiàn shī huà juǎn sān dì wǔ bā tiáo

(见《诗话，卷三第五八条)

guī yú cháng xuǎn guó cháo shī bié cái dì yī shǒu jí dēng qián qiān yì tuán shàn piān shī jì bù jiā rén yòu bù kě zhì zāo chún miào yán zhǐ qiè zé

归愚尝选《国朝诗别裁》，第一首即登钱谦益《团扇篇》，诗既不佳，人又不可，至遭纯庙严旨切责。

jiàn shī huà juǎn sān dì qī sì tiáo

(见《诗话，卷三第七四条)

gé lǐ hòu jìng yǐ mǔ sòng wǔ nì cì sǐ

噶礼后竟以母送忤逆赐死。

zhì jīn sú yún gé lǐ mā luàn ér dá

至今俗云：“噶礼妈，乱儿达。

jiàn shī huà juǎn sì dì sān liù tiáo

”(见《诗话，卷四第三六条)

kāng qīn wáng jí lǐ qīn wáng

康亲王即礼亲王。

jiàn shī huà juǎn sì dì liù qī tiáo

(见《诗话，卷四第六七条)

tōng bǎng fǎ zì kāng xī zhōng nián zhì qián lóng sān sì shí nián jiān réng xiào yòng zhī

通榜法，自康熙中年至乾隆三四十年间，仍效用之。

jiàn shī huà juǎn sì dì qī sān tiáo

(见(诗话，卷四第七三条)

chū zhī pǔ yì shān dōng rén qí shǐ yuán cháo sè mù yě

初之朴，亦山东人，其始元朝色目也。

zuò jiāng xī liáng dào yǔ xún fǔ chén huái bù mù suì gào bìng guī

作江西粮道，与巡抚陈淮不睦，遂告病归。

qí zi péng líng hòu yǐ yù shǐ shì chà lù jīng shān dōng jù xiāng qīn diǎn lì zhī yán fēng wén rù zòu chén huái zhì chāo jiā gé zhí fá yín shí wàn wú lì wán jiǎo suì fā yī lí sì nián

其子彭龄，后以御史试差，路经山东，据乡亲典吏之言，风闻入奏，陈淮至抄家革职，罚银十万，无力完缴，遂发伊犁四年。

zhì jiā qìng qīn zhèng shǐ shè huí

至嘉庆亲政，始赦回。

chū péng líng zhě yù xiǎn zhà yú zhèng zhí zhī xiǎo rén yě

初彭龄者，寓险诈于正直之小人也。

jiàn shī huà juǎn wǔ dì sān wǔ tiáo

(见《诗话，卷五第三五条)

wú chǐ yín fù yú suǒ shēn zhì

无耻淫妇，余所深知。

jiàn shī huà juǎn wǔ dì sì jiǔ tiáo

(见《诗话，卷五第四九条)

fān yì jīn píng méi jí chū xú dié yuán shǒu

翻译《金瓶梅》，即出徐蝶园手。

qí mǎn hàn wén wèi běn cháo dì yī

其满汉文为本朝第一。

dié yuán xìng shū mù lǔ mǎn zhōu zhèng bái qí rén

蝶园姓舒穆鲁，满洲正白旗人。

rán yú kāi guó gōng chén zhèng huáng qí zhī yáng gǔ lì suī yì xìng shū mù lǔ fēi yī zú yě

然于开国功臣正黄旗之杨古利，虽亦姓舒穆鲁，非一族也。

jiàn shī huà juǎn wǔ dì wǔ tiáo

(见《诗话，卷五第五O条)

sūn yuān rú xué wèn shén bó ér pǐn xíng bù jiā

孙渊如学问甚博，而品行不佳。

jiàn shī huà juǎn wǔ dì liù tiáo

(见《诗话，卷五第六O条)

zhū shī míng hǎi yù shī jí shén duō ér jiē píng píng

朱诗名海禺，诗集甚多，而皆平平。

jì xiǎo lán wáng mèng lóu shèng tuī zhī shì jiē qián zhī suǒ shǐ yě

纪晓岚、王梦楼盛推之，是皆钱之所使也。

jiàn shī huà juǎn wǔ dì liù wǔ tiáo

(见《诗话，卷五第六五条)

li jiāng xī rén

李，江西人。

shí wú jìn zú ba yán sān wèi yuè dū li jiàn qí zhōng hòu wú néng suì yī yì yǐ dì fāng shì zì rèn gōng zhèng lián míng guǎng dōng dà zhì

时吾近族巴延三为粤督，李见其忠厚无能，遂一意以地方事自任，公正廉明，广东大治。

shàng yǐ wéi ba gōng zhī néng dà jiàn chǒng yòng

上以为巴公之能，大见宠用。

jiàn shī huà juǎn liù dì liù èr tiáo

(见《诗话，卷六第六二条)

kāi shān tōng hé fèi shù bǎi wàn jiāng nán mín lì sān shí nián wèi néng fù yuán

开山通河，费数百万，江南民力，三十年未能复元。

cǐ yǐn gōng zhī bì zhèng yě

此尹公之弊政也。

jiàn shī huà juǎn liù dì bā liù tiáo

(见《诗话》卷六第八六条)

gāo pǔ lú jiàn céng yě

高溥、卢见曾也。

jiàn shī huà juǎn liù dì bā qī tiáo

(见《诗话，卷六第八七条)

yǐn wén duān yǒu zi shí yú rén shì cūn xì zòu míng suí rèn bāng bàn jiā wù zhě

尹文端有子十余人，似村系奏明随任帮办家务者。

míng wǒ zhāi yì zì yòu zhì lǎo chōng dāng shì wèi bìng wèi yǐn tuì

明我斋义自幼至老，充当侍卫，并未隐退。

huán xī bié shù zài xī zhí mén wài sú hū sān bèi yú huā yuán jí wǒ zhāi zhī yuè yě

环溪别墅在西直门外，俗呼“三贝于花园”，即我斋之岳也。

jiàn shī huà juǎn qī dì yī tiáo

(见《诗话，卷七第一O条)

jiā qìng shí qī nián xī běi yǒu xīng yī piàn zá suì bù biàn qí guāng máng tuō cháng shù chǐ qīn tiān jiàn yì bù yǐ wén

嘉庆十七年，西北有星一片，杂碎不辨，其光芒拖长数尺，钦天监亦不以闻。

zhì cì nián jiǔ yuè shí wǔ rì hū yǒu lín qīng zhī biàn jì yǐ huá xiàn zhī nì dài píng dìng hòu cǐ xīng méi yǐ

至次年九月十五日，忽有林清之变，继以滑县之逆，迨平定后，此星没矣。

jiàn shī huà juǎn qī dì yī liù tiáo

(见(诗话，卷七第一六条)

qián lóng nián jiān shū fǎ shǒu tuī chéng qīn wáng yóu zhào ér wáng ér ōu mǐ fàng làng bù píng qì yú bù jiā

乾隆年间，书法首推成亲王，由赵而王而欧、米，放浪不平，迄于不佳。

cì zé liú shí ān xué zhào zuì shēn cì xué zhōng yáo quán shì pí máo yuǎn bù rú jiè ān hé shàng jí liáng sou yě

次则刘石庵，学赵最深，次学钟繇，全是皮毛，远不如介庵和尚及梁嗽也。

cǐ wài luō yuán hàn liáng tóng shū jūn néng zì lì yī zhì zhě

此外，罗原汉、梁同书均能自立一帜者。

jiàn shī huà juǎn qī dì sān wǔ tiáo

(见《诗话，卷七第三五条)

míng rén xì míng wǒ zhāi zhī bāo xiōng

明仁系明我斋之胞兄。

jiàn shī huà juǎn qī dì sì jiǔ tiáo

(见《诗话，卷七第四九条)

gǔ cì shuǐ yú jiā cáng pō duō yì bù shèn guì zhòng

古刺水余家藏颇多，亦不甚贵重。

qí guàn zé wài tiě ér nà jīn

其罐则外铁而内金。

cǐ xī yáng gòng wù jí huā lù shuǐ zhī liú shàng yǒu gǔ cì yóu yì yǔ dīng xiāng bò he yóu děng

此西洋贡物，即花露水之流，尚有古刺油，亦与丁香薄荷油等。

qí shuǐ bìng fēi yī sè yǒu kě yǐn zhě yǒu kě yù zhě qiě yǒu zhēn jiǎ zhī fēn

其水并非一色，有可饮者，有可浴者，且有真假之分。

dà yuē gòng zì xī yáng zhě wéi zhēn yǒng lè cháo mìng tiān zhǔ táng fǎng zào zhě wèi jiǎ

大约贡自西洋者为真，永乐朝命天主堂仿造者为假。

jiàn shī huà juǎn qī dì wǔ jiǔ tiáo

(见(诗话，卷七第五九条)

yuè yáo chái yáo zhī sè jù wèi qià kě

“越窑”、“柴窑”之色，俱未恰可。

wéi míng yi yáo zhī jì lán zé zhēn yǒu yǔ guò tiān qīng sè yǐ rán shàng bù jí jì hóng wèi jiā

惟明“宜窑”之霁蓝，则真有雨过天青色矣，然尚不及霁红为佳。

dāng rì zhǐ chéng yī cì

当日只成一次。

shèng zǔ cháng fǎng zhī míng yuē láng yáo jīn bù kě de

圣祖尝仿之，名曰“郎窑”，今不可得。

zhì yōng zhèng zhī nián yáo zé nián xī yáo jiān zào xùn láng yáo shén yuǎn

至雍正之“年窑”，则年希尧监造，逊“郎窑”甚远。

jiàn shī huà juǎn qī dì liù tiáo

(见《诗话》卷七第六O条)

chéng yú mén jiā shì yè yán yōng zī jù wàn wǎn suì jiā zhōng luò yú yóu jí jiàn zhī zhǎng rán xì mù lěi luò xiāo sǎ shí zhèng rén yě

程鱼门家世业盐，拥资巨万，晚岁家中落，余犹及见之，长髯细目，磊落潇洒，实正人也。

yuán àn jí xiū zhǔ rén xiào tíng zá lù yún chéng yú mén biān xiū jìn fāng xīn ān rén

(原按：汲修主人《啸亭杂录，云：程鱼门编修晋芳，新安人。

zhì yán

治盐。

liǎng huái yīn fù chéng shì yóu háo chǐ duō xù shēng jì gǒu mǎ

两淮殷富，程氏尤豪侈，多蓄声伎狗马。

xiān shēng dú qiāo qiāo hǎo rú qìng zī gòu shū wǔ wàn juàn zhāo zhì duō wén bó xué zhī shì yǔ gòng tǎo lùn lǚ shì bù shòu

先生独悄悄好儒，罄资购书五万卷，招致多闻博学之士，与共讨论，屡试不售。

wáng hé yán wù rì kuī zhé ér zhōu chē pú cóng zhī fèi pō bù zī jiā zhōng luò

亡何，盐务日亏折，而舟车仆从之费颇不赀，家中落。

nián yǐ sì shí yú

年已四十余。

guǐ wèi chún miào nán xún xiān shēng xiàn fù tè shòu nèi gé zhōng shū zài jǔ xīn mǎo jìn shì gǎi lì bù wén xuǎn sī zhǔ shì

癸未纯庙南巡，先生献赋，特授内阁中书，再举辛卯进士，改吏部文选司主事。

wèi jǐ shàng kāi sì kù quán shū guǎn dà chén jǔ xiān shēng wèi zuǎn xiū guān yì xù gǎi hàn lín yuàn biān xiū

未几，上开四库全书馆，大臣举先生为纂修官，议叙改翰林院编修。

xiān shēng dà xǐ guò wàng

先生大喜过望。

hǎo zhōu jì qī yǒu qiú zhě yīng bù qiú zhě huò qiáng shī zhī

好周济戚友，求者应，不求者或强施之。

fù kuài jì yú jiā nú yī rèn dào qīn yǐ gù fù quàn rú shān jī

付会计于家奴，一任盗侵，以故负券如山积。

shì bù néng zhī qí jiǎ fù shǎn zhōng bì zhōng chéng yuán chù mào shǔ zhì shǔ wèi bàn yuè zú rén jiē xī zhī

势不能支，祈假赴陕中毕中丞沅处，冒暑至署，未半月卒，人皆惜之。

jiàn shī huà juǎn qī dì qī liù tiáo

)(见《诗话，卷七第七六条)

zhū xiào chún yùn shǐ zhī cì zǐ zhū ěr sōng é yǐ zhōng shū zài jūn jī chù xíng zǒu yīn lòu yán yú zǒng dū yuè lēi bǎo zhì chū jūn jī

朱孝纯运使之次子朱尔松额，以中书在军机处行走，因漏言于总督岳勒保，致出军机。

rì yǔ hé jiǔ ye yóu lì bù láng zhōng hé jī é jiāng tián yuán xī shǔ huàn yǔ hé jiǔ ye dài juān zhī fǔ

日与和九爷游，吏部郎中和积额将田园悉数换与和九爷，代捐知府。

cì nián xuǎn de guǎng dōng zhī fǔ ér jiā pín yǐ

次年，选得广东知府，而家贫矣。

xíng zhì yáng zhōu kè sǐ

行至扬州，客死。

shì huái ān yǒu zhī fǔ wáng shēn hàn móu shā li yù chāng zhī àn dì fāng guān bù gǎn chéng dān suì zhì yàn shī tíng jiù bàn nián shǐ de guī

适淮安有知府王伸汉谋杀李毓昌之案，地方官不敢承担，遂至验尸，停柩半年，始得归。

cǐ yì zì qǔ kǔ yě

此亦自取苦也。

jiàn shī huà juǎn qī dì bā èr tiáo

(见《诗话》卷七第八二条)

zhōng chéng ā gōng zhě ā sī hā yě

中丞阿公者，阿思哈也。

ā guān guǎng dōng rì cháng mǎi yī qiè

阿官广东日，尝买一妾。

qiè xié nǚ nián fāng sì wǔ suì shén měi suì liú yǎng zhī

妾携女年方四五岁，甚美，遂留养之。

hòu shí yú nián ér hé shēn yǒu nǚ chǒu qiě miǎo yī mù yù hūn yú dé dìng pǔ zhī zǐ yīng hé

后十余年，而和绅有女，丑，且眇一目，欲婚于德定圃之子英和。

kǒng qí bù yuàn qiú shàng wéi zhǔ hūn

恐其不愿，求上为主婚。

dé yīn chí fù ā gōng qiú cǐ yǎng nǚ wèi yǔ fù

德因驰赴阿公，求此养女为予妇。

míng rì shàng guǒ zhào jiàn wèn jí hūn shì

明日，上果召见，问及婚事。

zòu yún yǐ yǔ ā sī hā yǒu chéng yì yǐ

奏云：已与阿思哈有成议矣。

nǎi yǐ

乃已。

qí hòu dìng pǔ guān lǐ bù shàng shū yīn jì tiān tán tiān dēng bù qǐ gé zhí gài hé kūn zhī xiū yuàn yě

其后定圃官礼部尚书，因祭天坛，天灯不起，革职，盖和坤之修怨也。

jiàn shī huà juǎn bā dì yī èr tiáo

(见《诗话，卷八第一二条)

zǒng xiàn shào zì chāng zhī fù yě

总宪邵自昌之父也。

jiàn shī huà juǎn bā dì sān èr tiáo

(见《诗话，卷八第三二条)

chūn tái yī qióng hàn lín

春台一穷翰林，

jí rèn shì chà

即任试差，

bù guò dé yī èr qiān jīn

不过得一二千金，

jù mǎi nán qiè yī rén

遽买南妾一人，

rì rì shí xiān yú huó xiā

日日食鲜鱼活虾，

wǎ yā huǒ tuǐ

瓦鸭火腿，

shào xīng jiǔ

绍兴酒，

lóng jǐng chá

龙井茶，

hé yǐ yǎng zhī yú jiàn hàn jūn jiǎng yōu gǔ

何以养之?余见汉军蒋攸钴，

běn jí bǎo dǐ

本籍宝坻，

qí xiān rén yīn tián wén jìng tí bá

其先人因田文镜提拔，

suì dēng shì bǎn

遂登仕版。

yóu jiǎ chén hàn lín qǐ jiā zhì zǒng dū

由甲辰翰林起家，至总督。

qí jiā fù nǚ chán zú yǐn shí rì yòng xī fǎng nán rén

其家妇女缠足，饮食日用，悉仿南人。

diào rèn zhí lì yǐ yuán jí bǎo dǐ cí

调任直隶，以原籍宝坻辞。

nèi yòng shàng shū lì jiān dū tǒng yǐ bù shi qīng wén cí

内用尚书，例兼都统，以不识清文辞。

cǐ yóu zòng yù sàng xīn zhě yě

此尤纵欲丧心者也。

jiàn shī huà juǎn bā dì sān wǔ tiáo

(见《诗话，卷八第三五条)

bǔ shān bēn zǒu hé kūn fú kāng ān liǎng jiā zhī mén suì zhì fù guì

补山奔走和坤、福康安两家之门，遂至富贵。

èr rén shì bài rén zōng yù jí lì jí chāo jiā gé jué zhú chū qí jí

二人势败，仁宗御极，立即抄家革爵，逐出旗籍。

yī zi pín wú suǒ guī

一子贫无所归。

jiàn shī huà juǎn bā dì sān liù tiáo

(见《诗话，卷八第三六条)

dà jiàng jūn zhě zhào huì yě

大将军者，兆惠也。

jiàn shī huà juǎn bā dì sān bā tiáo

(见《诗话，卷八第三八条)

yǐn gōng zhū zǐ qìng sān ye shí wèi tōng cái

尹公诸子，庆三爷实为通才。

qí zi wén hè chōng luán yí shì wèi pín jí ér wáng

其子文鹤充銮仪侍卫，贫极而亡。

jiàn shī huà juǎn bā dì sì tiáo

(见《诗话，卷八第四O条)

yǒng gōng guān tái wān dào shén pín

永公官台湾道，甚贫。

qián lóng bǐng wǔ lín shuǎng wén zhī luàn yīn gōng fú fǎ

乾隆丙午林爽文之乱，因公伏法。

shí tái wān fǔ yáng tíng lǐ yǐ wàn jīn kuì fú kāng ān jìng de xiāo yáo shì wài

时台湾府杨廷理以万金馈福康安，竟得逍遥事外。

jiàn shī huà juǎn bā dì liù wǔ tiáo

(见《诗话》卷八第六五条)

qí hòu cì shǐ jiàn zi cái suǒ xuǎn zǐ bù yǔ yǒu lǐ xiāng jūn jiàn juàn yī duàn bǐ cǐ kǒu jué kě xiào

其后刺史见子才所选《子不语》，有《李香君荐卷》一段，彼此口角可笑。

jiàn shī huà juǎn bā dì qī qī tiáo

(见《诗话，卷八第七七条)

tián wén jìng bǎo dǐ rén shì zōng fān dǐ zhuāng tóu yě

田文镜，宝坻人，世宗藩邸庄头也。

jiàn shī huà juǎn bā dì bā wǔ tiáo

(见《诗话，卷八第八五条)

nán táng jū shì xiāng chéng rén

南塘居士，相城人。

jiàn shī huà juǎn rù dì jiǔ tiáo

(见《诗话》卷入第九O条)

guī yú shòu zhī jiē yīn è zhōng táng zhī nán bāng lí xiàn jí

归愚受知，皆因鄂中堂之《南邦黎献集》。

jiàn shī huà juǎn jiǔ dì yī qī tiáo

(见《诗话，卷九第一七条)

suǒ shēng zi míng wéi diān

所生子名维甸。

jiàn shī huà juǎn jiǔ dì sān yī tiáo

(见《诗话，卷九第三一条)

fu wén zhōng běn bù shí zì hé yóu zhī shī yú cái shī huà zhōng zhī yǔ è wén duān fu wén zhōng lùn jiāo jiē jiè yǐ xià piàn jiāng zhè suān dīng hán shì yǐ zì zhòng shēng qì ěr

傅文忠本不识字，何由知诗?于才《诗话》中之与鄂文端、傅文忠论交，皆借以吓骗江浙酸丁寒士，以自重声气耳。

zhèng bǎn qiáo zhào xuě sōng àn dāng wèi zhào yún sōng zhī wù

郑板桥、赵雪松(按：当为“赵云松”之误。

zuò wén jiàn zhī

)作文贱之。

bù zú qǔ yě

不足取也。

jiàn shī huà juǎn jiǔ dì sì tiáo

(见《诗话，卷九第四O条)

yí chéng méi shēng qiū wéi xià dì yǐ yuán tíng míng yàn jí chéng qīn wáng lù zhēng zuò wèi lùn yī cè shòu èr shí jīn yú yú

宜城梅生秋闱下第，以阮亭铭砚及成亲王《D陆争坐位论》一册，售二十金于余。

yú zú rén guì xiāng dōng xié yǐ shì wáng

余族人桂香东携以示王。

wáng dà jīng wèi bá yú hòu fán qiān yú yán

王大惊，为跋于后，凡千余言。

yǒu yún cǐ cè zhī miào shèng wǒ shí bèi

有云：“此册之妙，胜我十倍。

shǐ wǒ zài xiě shí nián

使我再写十年。

wèi bì néng jí

未必能及。

nǎi réng jiǎ wǒ míng cán bù kě rěn

乃仍假我名，惭不可忍。

xiāng dōng lái gào qiě yún chéng wáng yǒu liú zhī yì

”香东来告，且云成王有留之意。

suì yīn xiāng dōng yǔ zhī

遂因香东与之。

cǐ yì jiǎ míng zhī qí yù yě

此亦假名之奇遇也。

jiàn shī huà juǎn jiǔ dì liù liù tiáo

(见(诗话，卷九第六六条)

bǎn qiáo shí wén xīn qí huà bìng bù jiā shī què zài yú cái zhī shàng

板桥时文新奇，画并不佳，诗却在于才之上。

wéi hǎo nán fēng shì qí liè jì

惟好男风，是其劣迹。

jiàn shī huà juǎn jiǔ dì qī sì tiáo

(见《诗话，卷九第七四条)

yú jì shí yī suì shí jiā jūn fāng rèn jiāng níng fān sī

余记十一岁时，家君方任江宁藩司。

yī rì suí yè shī huáng wàng tíng xiān shēng wǎng yǐn xian ān shàng chī guì huā lì zi

一日，随业师黄望庭先生往隐仙庵上，吃桂花栗子。

dào shì shàn yì xiān shēng yǔ duì jú

道士善弈，先生与对局。

yì jìng tóng dào suí yuán

弈竟，同到随园。

zi cái chū yíng kuǎn dài shén zhōu

子才出迎，款待甚周。

shí nián liù shí yú kāng jiàn rú shào zhuàng

时年六十余，康健如少壮。

miàn má ér zhǎng wēi xū yǐ bàn bái shēn gāo wǔ chǐ yú

面麻而长，微须已半白，身高五尺余。

yuán zhōng chuāng qiàn bō li jiē zǐ lán gè sè

园中窗嵌玻璃，皆紫蓝各色。

yáo zhuàn jīng yǎ chī miàn sì wǎn ér sàn

肴馔精雅，吃面四碗而散。

qián lóng xīn hài yú nián èr shí suì yǐ sān děng shì wèi qǐ jiǎ shěng jiā jūn yú mǐn dū rèn zài guò suí yuán

乾隆辛亥，余年二十岁，以三等侍卫乞假省家君于闽督任，再过随园。

zi cái shí wǎng sū zhōu bǐ dào sū zhōu xiāng jiàn yú cái yǐ qī shí liù suì

子才时往苏州，比到苏州相见，于才已七十六岁。

xiàng yú suǒ shī

向余索诗。

dá yǐ bù huì zuò shī shēn wéi wǎn xī

答以不会作诗，深为惋惜。

lìng yī nǚ dì zǐ zuò diǎn xīn liǎng pán jiàng cōng zhēng yā yī pán chēng gàn làn ròu yī pán wèi zèng

令伊女弟子作点心两盘，酱葱蒸鸭一盘，蛏干烂肉一盘为赠。

yú kuì yǐ sì shí jīn ér bié

余馈以四十金而别。

bǐ jiā qìng jǐ mǎo sān guò suí yuán zé huāng wèi chá sì yǐ

比嘉庆己卯，三过随园，则荒为茶肆矣。

shān zhī chéng pī yún jǐ mǎo wèi èr shí sì nián jù zi cái zhī mò èr shí èr nián

邓之诚批云：己卯为二十四年，距子才之殁二十二年。

jiàn shī huà juǎn jiǔ dì qī bā tiáo

(见《诗话，卷九第七八条)

yú zì luò tuò yǐ lái luò zhí yuǎn zhé yán tú shòu ēn zhě rú yi sì zhì jūn shū liù zhōng táng yǒng liù zhì jūn guǎng jiǔ zhōng chéng jiē niàn jiù yǔ

余自落魄以来，落职远谪，沿途受恩者，如宜四制军，书六中堂、永六制军、广九中丞，皆念旧雨。

zhì ruò bǎo sān zhōng táng zé gèng ruò cí mǔ zhī hù xī yīng ér shǐ wàn lǐ shēng huán gǔ ròu wán jù měi yī niàn jí wàng kōng bài kòu bù yǐ

至若保三中堂，则更若慈母之护惜婴儿，使万里生还，骨肉完聚，每一念及，望空拜叩不已。

jiàn shī huà juǎn jiǔ dì yī tiáo

(见《诗话，卷九第一OO条)

qián lóng wǔ shí liù nián yú yǐn yú gāo miào zhèng zhí jú huā shèng kāi

乾隆五十六年，余饮于高庙，正值菊花盛开。

jù yún dāng nián néng yuè yuè jiàn huā

据云：“当年能月月见花。

zì liàng yī qù shì zhǐ zì bā yuè zhì là yuè yǒu huā tā yuè bù néng yǐ

自亮一去世，止自八月至腊月有花，他月不能矣。

jiàn shī huà juǎn yī dì sān tiáo

”(见《诗话，卷一O第三条)

zhào sǔn zhī zhī zǐ bǐng chōng guān hù bù shì láng zài nán shū fáng duō nián

赵损之之子秉冲，官户部侍郎，在南书房多年。

shēng èr zi zhǎng zhào róng guān biān xiū cì zhào lín juān zhī xiàn

生二子：长赵荣，官编修，次赵林，捐知县。

qí hòu bǐng chōng yǔ róng xiāng jì mò lín de kuáng bìng yī pín rú xǐ sì chù yī rén jìng bù zhī liú luò hé suǒ yě

其后秉冲与荣相继殁，林得狂病，一贫如洗，四处依人，竟不知流落何所也。

yòu bǐng chōng yǒu zhí bǐng guān yù shǐ xún shì dōng chéng

又，秉冲有侄炳，官御史，巡视东城。

chéng wài mǒu miào zhōng zhù qí rén mǒu jiá fù zǐ qí yú shì fù jí xiào

城外某庙中，住旗人某甲父子，其于事父极孝。

huì xià rì fù bìng sǐ zi gào sēng yuē wǒ jiāng rù chéng lǐng ēn shǎng yín bìng xiàng duì fāng dài qián yǐ bàn sāng shì

会夏日父病死，子告僧曰，我将入城领恩赏银，并向碓坊贷钱，以办丧事。

yòu yǐ tiān qì yán rè tíng shī miào zhōng wú rén kān shǒu suì yú jǐng páng qiǎn tǔ mái zhī

又以天气炎热，停尸庙中，无人看守，遂于井旁浅土埋之。

shì wéi bǐng wén jìng yǐ mǒu jiá huó mái qí fù rù zòu líng chí chǔ sǐ

事为炳闻，竟以某甲活埋其父入奏，凌迟处死。

bǐng xuán shēng jǐ shì zhōng

炳旋升给事中。

cì nián diǎn shì fú jiàn guī fu rù hù zì pī qí jiá kǒu chēng mǒu jiá suǒ mìng yè bàn ér zú

次年，典试福建归，甫入户，自批其颊，口称某甲索命，夜半而卒。

jiàn shī huà juǎn yī dì sān sān tiáo

(见《诗话，卷一O第三三条)

chéng ēn sì píng r là cài jí jiā luó bo xiǎng yóu miào

承恩寺瓶儿辣菜极佳，萝卜鲞尤妙。

jiàn shī huà juǎn yī dì sì qī tiáo

(见《诗话9卷一O第四七条)

yú mén rén pǐn zhòng jiào jiāng hóng wāng bào zhū shāng yǒu zhǔ pū zhī fēn

鱼门人品重，较江、洪、汪、鲍诸商，有主仆之分。

jiàn shī huà juǎn yī dì qī sì tiáo

(见《诗话，卷一O第七四条)

yǐ wèi yú tóng pǔ qián liǎng jiā xiōng dì gòng jiǔ rén zì sài wài guī zhì luò yáng pán huán wǔ rì

已未，余同浦、钱两家兄弟共九人，自塞外归，至洛阳，盘桓五日。

pǔ qián liǎng jiā yóu kāi fēng huí nán yú xiōng dì dù mèng jīn běi guī jīng shī

浦、钱两家，由开封回南，余兄弟渡孟津北归京师。

shí shí yuè xī fēi mǔ dān shí ěr

时十月，惜非牡丹时耳。

jiàn shī huà juǎn yī dì jiǔ yī tiáo

(见《诗话，卷一O第九一条)

cǐ děng shī huà zhí shì fù guì rén jiā zuò quǎn mǎ ěr

此等诗话，直是富贵人家作犬马耳。

bì qiū fān jiā běn mián huā jù shāng yǐ qián lóng nián zhōng tōng bǎng zhòng jǔ yóu zhōng shū zhí jūn jī chù jì zhì dà kuí jiē yú mǐn zhōng děng zhī lì

毕秋帆家本棉花巨商，以乾隆年中通榜，中举，由中书值军机处，继至大魁，皆于敏中等之力。

tōng bǎng zhī bì zhì jiā qìng zhōng zhū guī wāng yán zhēn zhǔ shì shǐ jiǎn

(通榜之弊，至嘉庆中朱硅、汪延珍主试始减。

bì tài fū rén shī jì bù jiā shì wú kě jì xuǎn zhī hé wéi suǒ yǐ zhèng bǎn qiáo zhào sōng xuě àn jù qián nǎi zhào xuě sōng shí wèi zhào yún sōng zhī wù

)毕太夫人诗既不佳，事无可记，选之何为?所以郑板桥、赵松雪(按：据前乃“赵雪松”，实为赵云松之误。

chì yuán zi cái wèi sī wén zǒu gǒu zuò jì mà zhī bù miù yě

)斥袁子才为斯文走狗，作记骂之，不谬也。

jiàn shī huà juǎn yī yī dì yī tiáo

(见《诗话，卷一一第一条)

bì qiū fān gāo shēn cháng miàn lèi shān dōng rén

毕秋帆高身长面，类山东人。

zuì ài yǎn jù shǔ zhōng pú cóng guān qīn jí xì bān jué sè ér xiǎo dàn yóu duō jiē qí jī qiè zhī qi yě

最爱演剧，暑中仆从官亲，即戏班脚色，而小旦尤多，皆其姬妾之戚也。

qiū fān wéi rén què hún hòu shàn yú yìng chóu fēng liú zé yǒu zhī gōng xūn zé bù gǎn xǔ yě

秋帆为人却浑厚，善于应酬，风流则有之，功勋则不敢许也。

qí xiān shì yǐ mián huā mài mǎi qǐ jiā chū yú xiàng guó mǐn zhōng mén xià

其先世以棉花卖买起家，出于相国敏中门下。

hòu yòu jì hé xiàng guó kūn mén xià suì zhì dū fǔ

后又寄和相国坤门下，遂至督抚。

hé kūn bài hòu chāo jiā duó shì yī bài tú dì hòu rén yì wú jì qǐ

和坤败后，抄家夺谥，一败涂地，后人亦无继起。

zi cái chēng qí shī bǐ méi cūn fèng cheng tài guò qiū fān yì bì bù gǎn dāng

子才称其诗比梅村，奉承太过，秋帆亦必不敢当。

jiàn shī huà juǎn yī yī dì sān tiáo

(见《诗话》卷一一第三条)

jīng zhōu shuǐ huàn xì qián lóng jǐ yǒu nián shì

荆州水患，系乾隆己酉年事。

qiū fān jīng zhōu shù shì shī bù xù shuǐ huàn zhī yóu

秋帆《荆州述事》诗，不叙水患之由。

qí yú méi tiáo yuán zhī yuān yù wèi zhī ruò hé yě

其于梅调元之冤狱，未知若何也。

jiàn shī huà juǎn yī yī dì sì tiáo

(见{诗话)卷一一第四条)

hú yún pō yuán bù néng shī

胡云坡原不能诗。

jiàn shī huà juǎn yī yī dì yī sān tiáo

(见(诗话，卷一一第一三条)

fǎ shí fān xì měng gǔ rén fēi mǎn zhōu rén

法时帆系蒙古人，非满洲人。

qián lóng gēng zǐ jìn shì

乾隆庚子进士。

chū míng yùn chāng yīn yòng guó shū shū zhī yǔ yún zhǎng tóng fèng zhǐ gǎi jīn míng

初名运昌，因用国书书之，与“云长”同，奉旨改今名。

qí rén shī xué shén jiā ér rén pǐn què bù jiā

其人诗学甚佳，而人品却不佳。

tiě yě tíng ji bā qí rén shī wèi xī cháo yǎ sòng jí shǐ shí fān dǒng qí shì

铁冶亭辑八旗人诗为《熙朝雅颂集》，使时帆董其事。

qí qián bàn bù quán shì bái shān shī xuǎn hòu bàn bù zé jìng dàng zuò mài mǎi zuò

其前半部，全是白山诗选，后半部则竟当作卖买做。

fán wǒ qí zhōng rén yǒu shì lì zhě qí zǐ sūn wèi qí zǔ fù yāo qiú huò wèi gǎi zuò huò wèi dài zuò jiē de rù xuǎn

凡我旗中人有势力者，其子孙为其祖父要求，或为改作，或为代作，皆得入选。

jìng yǒu mù bù shí dīng yǐ jí xiǎo ér nǚ zi mò bù làn cè qí jiān

竟有目不识丁，以及小儿女子，莫不滥厕其间。

jiàn shī huà juǎn yī yī dì yī wǔ tiáo

(见《诗话，卷一一第一五条)

è wén duān yún xué wèn yuè lì jiē néng zhì shì wéi cóng xué wèn zhōng lái zhě xì cóng yuè lì zhōng lái zhě cū

鄂文端云：“学问阅历，皆能治世，惟从学问中来者细，从阅历中来者粗。

cǐ yǔ měi měi yǐ zhī rù zòu

”此语每每以之入奏。

jiàn shī huà juǎn yī yī dì yī qī tiáo

(见《诗话》卷一一第一七条)

yú shí èr suì suí jiā mǔ dào suí yuán sān cì

余十二岁随家母到随园三次。

fàn hòu jiàn qí tài fū rén bìng qí qiè sì rén jiē bù měi

饭后，见其太夫人，并其妾四人，皆不美。

tóng shēng bào yuàn cǐ chù bù hǎo sì miàn wú qiáng nào guǐ nào zéi rén jiā yòu yuǎn

同声报怨“此处不好，四面无墙，闹鬼闹贼，人家又远。

mǎi shí wù jiē bù fāng biàn

买食物皆不方便。

chī è chái láng chè yè jiào huàn bù néng ān shuì yún yún

鸱鹗豺狼，彻夜叫唤，不能安睡”云云。

yì kě xiào diàn

亦可笑电。

jiàn shī huà juǎn yī yī dì sān tiáo

(见《诗话，卷一一第三O条)

wú qīn yǒu zhōng rú è èr yé xiáng nǎi zǔ nǎi fù jí qí běn shēn jiē sī hù bù yín kù jiā zī bǎi wàn wéi zhī yǎng yīng yǎng mǎ yǐn shí xī yóu cóng bù gù xù qīn yǒu

吾亲友中如鄂二爷祥，乃祖乃父及其本身，皆司户部银库，家资百万，惟知养鹰养马，饮食嬉游，从不顾恤亲友。

wèi jí shí nián chǎn yè yī kōng

未及十年，产业一空。

yǔ yú táng xiōng zhì shū xíng wéi xiāng sì

与余堂兄志书行为相似。

zhì shū nián wèi wǔ shí yǐ pín sǐ

志书年未五十，以贫死。

yǒu zi liù rén wú suǒ de shí wéi zuò zéi ér yǐ

有子六人，无所得食，惟作贼而已。

jiàn shī huà juǎn yī èr dì liù tiáo

(见《诗话，卷一二第六条)

jǐ mǎo yú guò gāo yóu céng zhì wén yóu tái jí qín jiā huā yuán

己卯，余过高邮，曾至文游台及秦家花园。

jiàn shī huà juǎn yī èr dì èr bā tiáo

(见《诗话，卷一二第二八条)

yā yǔ wéi rén mù kōng yī qiè jiāng nán cái sǒu qí xǔ kě zhě liáo liáo

雅雨为人，目空一切，江南才薮，其许可者寥寥。

yǐn zhì jūn shēn jì zhī

尹制军深忌之。

qí hòu de huò yì yǐn zhī lì yě

其后得祸，亦尹之力也。

yú cháng zài jì xiǎo lán jiā jiàn qí quán jí yòng bǐ líng dòng xué lì jí shēn

余尝在纪晓岚家见其全集，用笔灵动，学力极深。

yā yǔ shēn bǐ zǐ cái gù zi cái yì hèn zhī

雅雨深鄙子才，故子才亦恨之。

jiàn shī huà juǎn yī èr dì zǎo liù tiáo

(见《诗话，卷一二第早六条)

zǒng xiàn yòu shí céng zài xī hú wèi sēng

总宪幼时，曾在西湖为僧。

jiàn shī huà juǎn yī èr dì sì yī tiáo

(见《诗话，卷一二第四一条)

chūn pǔ míng jiàn

春圃名鉴。

jiàn shī huà juǎn yī èr dì sì jiǔ tiáo

(见《诗话，卷一二第四九条)

jǐ mǎo yú xún wēn zhōu tài shǒu liú gōng zuò yán zhī fēng yǐ jìn èr shí yú nián yǐ

己卯，余询温州太守刘公，坐筵之风，已禁二十余年矣。

shān zhī chéng pī yún zuò yán zhī fēng jīn shān xī dà tóng yǒu zhī

邓之诚批云：坐筵之风，今山西大同有之。

yǔ yú dà tóng shǔ kǒu quán zhèn yī rì ér chuǎng sān xí

予于大同属口泉镇，一日而闯三席。

jiàn shī huà juǎn yī èr dì jiǔ sān tiáo

(见《诗话，卷一二第九三条)

li shì yáo hàn jūn rén qián míng zuì chū yíng jiàng zǒng bīng li shuǐ fāng zhī hòu yóu xiāo qí xiào shēng zhì dū fǔ

李侍尧汉军人，前明最初迎降总兵李水芳之后，由骁骑校升至督抚。

shēn bù mǎn wǔ chǐ yǒng gǎn yǒu wéi dào chù tān lán fàn zhǎn zuì zhě sān cì

身不满五尺，勇敢有为，到处贪婪，犯斩罪者三次。

yǐ bèi chuāng fā zhōng yú mǐn dū nián qī shí yú

以背疮发，终于闽督，年七十余。

jiàn shī huà juǎn yī èr dì jiǔ liù tiáo

(见《诗话，卷一二第九六条)

liǎng zhǔ shì zhě lǐ bù shì láng shān zhōng yuè shān dōng dōng chāng rén xīn chǒu zhuàng yuán zhān shì fǔ zhān shì yè yī liàn jiāng xī xīn jiàn rén bǐng chén jìn shì

两主试者：礼部侍郎邓钟岳，山东东昌人，辛丑状元，詹事府詹事叶一楝，江西新建人，丙辰进士。

jiàn shī huà juǎn yī sān dì jiǔ tiáo

(见《诗话，卷一三第九条)

shì cūn zhí bú huì zuò shī jiào qìng sān ye yǒu tiān yuān zhī gé

似村直不会作诗，较庆三爷有天渊之隔。

jiàn shī huà juǎn yī sān dì sān sì tiáo

(见《诗话》卷一三第三四条)

é yuán fāng zhèng rén qí zi zhí wàng nǎi yī wán kuà zú xiàn dà huò

峨园，方正人，其子直望，乃一纨挎，卒陷大祸。

jiàn shī huà juǎn yī sān dì sān jiǔ tiáo

(见《诗话，卷一三第三九条)

fán shí zhōng yǒu shuǐ zhě jiē wèi zhī kōng qīng yú jiàn zhī shén duō

凡石中有水者，皆谓之空青，余见之甚多。

jiù cáng shuǐ jīng kōng qīng nèi yǒu yú xíng wèi qìng shí ye chí qù sòng huáng bā zǐ yí qīn wáng

旧藏水晶空青，内有鱼形，为庆十爷持去，送皇八子仪亲王。

qìng shí ye wèi yǐn wén duān gōng dì shí yú

庆十爷为尹文端公第十于。

jiàn shī huà juǎn yī sān dì wǔ tiáo

(见《诗话，卷一三第五O条)

qián qiān qiū jí sū bān zhōng suǒ yǎn zuàn gǒu dòng zhě yě

钱千秋，即苏班中所演钻狗洞者也。

qiān qiū wèi mù zhāi dì zǐ

千秋为牧斋弟子。

jiàn shī huà juǎn yī sān dì wǔ yī tiáo

(见《诗话》卷一三第五一条)

sān tóu jiǔ zhě jí jīn měng gǔ suǒ wèi bō ěr dǎ lā sū shì yě

三投酒者，即今蒙古所谓波尔打拉酥是也。

chū tóu zhě wèi zhī ā ěr zhàn

初投者，谓之阿尔占。

zài tóu zhě wèi zhī kuò ěr zhàn

再投者，谓之廓尔占。

sān tóu zhě wèi zhī bō ěr dǎ lā sū

三投者，谓之波尔打拉酥。

qí fǎ yǐ yáng tāi hé gāo liáng zào zhě jīn yì bù yì yě

其法以羊胎和高梁造者，今亦不易也。

jiàn kā ěr kā wáng chéng āi zhá bo suǒ jìn yuán shǐ yuán liú

见喀尔喀王成哀札卜所进《元史源流》。

zhāng ěr tián pī yún tǎ cì sūn měng gǔ yǔ jiǔ yě

张尔田批云：塔刺孙，蒙古语，酒也。

dǎ lā sū jí tǎ cì sūn yì yīn

打拉酥即塔刺孙译音。

bō ěr dǎ lā sū jīn měng gǔ yuán liú wú cǐ yǔ

波尔打拉酥，今{蒙古源流》无此语。

jiàn shī huà juǎn yī sān dì wǔ èr tiáo

(见《诗话，卷一三第五二条)

jiāng hè tíng míng chūn wèi yáng zhōu yán shāng pái hào guǎng dá

江鹤亭名春，为扬州盐商，牌号“广达”。

yǐ shàng sì cì nán xún bào xiào shǎng bù zhèng sī xián

以上四次南巡报效，赏布政司衔。

jiàn shī huà juǎn yī sān dì wǔ wǔ tiáo

(见《诗话，卷一三第五五条)

máo míng yuán míng dān tú rén rén chén jìn shì

茅名元铭，丹徒人，壬辰进士。

jiàn shī huà juǎn yī sān dì liù liù tiáo

(见《诗话，卷一三第六六条)

guó chū zhèng qīn wáng píng jiāng nán xié lái nǚ zǐ yǐ bǎi jì jiē fú zhǔ gōng rén jí jiào fāng zhōng rén fēi mín jiān fù nǚ yě

国初郑亲王平江南，携来女子以百计，皆福主宫人及教坊中人，非民间妇女也。

jiàn shī huà juǎn yī sān dì qī wǔ tiáo

(见《诗话，卷一三第七五条)

jiǎng èr yé dòu fǔ yú yì chī guò

蒋二爷豆腐，余亦吃过。

qí zhōng huǒ tuǐ zá wù bù bì yán yǐ ér yǐ yóu zhá guǐ chǎo zhě wèi zuì qí

其中火腿杂物，不必言矣，而以油炸鬼炒者为最奇。

jiàn shī huà juǎn yī sān dì qī jiǔ tiáo

(见《诗话，卷一三第七九条)

rén xū yú dé yī yàn bèi yǒu xiǎo zì zhēn shū yún hǎo wù jiān liú qī bǎi zài mò mó rén qù yòu mó lái

壬戌，余得一砚，背有小字真书云：“好物坚留七百载，墨磨人去又磨来。

kuǎn shǔ běi sòng yàn wèi xiāng guāng zōng bó suǒ zèng

”款署：“北宋砚，为香光宗伯所赠。

chóng zhēn rén shēn sì yuè quán zhāi shi

崇祯壬申四月，权斋识。

jiàn shī huà juǎn yī sì dì bā tiáo

”(见《诗话，卷一四第八条)

gōng zī jiè xiū yī rèn sān shí wàn bǎo zé yuǎn yáng hé bì zài chū jiàn shī huà juǎn yī sì dì yī sì tiáo

公滋介休一任三十万，饱则远扬，何必再出?(见《诗话，卷一四第一四条)

dōng you xiān shēng yǔ yú cháng huì yú biàn fǔ bì qiū fān zuò shàng miàn chì shēn bù gāo xū fà quán bái shuō yán shuǎng kuài

冬友先生与余尝会于汴抚毕秋帆座上，面赤身不高，须发全白，说言爽快。

cháng wèn yú ài tīng xì fǒu yú dá yǐ ài tīng fǔ tái bān xì

尝问余：“爱听戏否?”余答以：“爱听抚台班戏。

xiān shēng fú rán yuē zhè dōu tīng de sú jí le

”先生怫然曰：“这都听得俗极了。

qiū fān suí yún wǒ xīn pái shì cháng shēng diàn xì zhōng qiū jié jiē ěr lái tīng

”秋帆随云：“我新排噬长生殿》戏，中秋节接尔来听。

shí yú nián shí èr suì jiā jūn fāng guān biàn fān

”时余年十二岁，家君方官汴藩。

jiàn shī huà juǎn yī sì dì sān qī tiáo

(见《诗话》卷一四第三七条)

zi cái cǐ yǔ tài jué huāng táng gāo shī rú hé jià xīn chéng ér shàng jiàn shī huà juǎn yī sì dì liù yī tiáo

子才此语太觉荒唐，高诗如何驾新城而上?(见《诗话》卷一四第六一条)

qìng sì ye yī shēng hú tú wéi jiàn rén chī lián zǐ yǒu gǎn yī yǔ shàng qù

庆四爷一生糊涂，惟“见人吃莲子有感”一语尚趣。

jiàn shī huà juǎn yī sì dì liù bā tiáo

(见《诗话》卷一四第六八条)

zhào jiǎng èr rén xiōng jīn xué lì jūn bù jí wáng mèng lóu

赵、蒋二人，胸襟学力，均不及王梦楼。

ér zhào yòu bù rú jiǎng

而赵又不如蒋。

jiàn shī huà juǎn yī sì dì qī sì tiáo

(见《诗话》卷一四第七四条)

shí sì gōng zǐ míng qìng xǐ qìng bǎo xì shí sān gōng zǐ

十四公子名庆禧，庆保系十三公子。

qìng xǐ guān zhì zǒng bīng yǔ yú tóng suì

庆禧官至总兵，与余同岁。

jiàn shī huà juǎn yī sì dì bā wǔ tiáo

(见《诗话》卷一四第八五条)．

měng gǔ fēng sú měi chén áo chá bì jiāng yī sháo chū hù xiàng dōng nán diàn zhī guì sòng jīng yǔ yī jù wèi zhī hā lā hā wū dūn yì yán tiān mén xīng yě jí líng xīng

蒙古风俗，每辰熬茶毕．，将一勺出户，向东南奠之，跪诵经语一句，谓之哈拉哈乌敦，译言天门星也，即灵星。

jiàn shī huà juǎn yī wǔ dì yī qī tiáo

(见《诗话，卷一五第一七条)

jīng shī jī máo kàng zhuān wèi qǐ gài ér shè dōng yè wú huǒ yǐ jī máo wéi shēn xiāng yǐ ér shuì

京师鸡毛炕，专为乞丐而设，冬夜无火，以鸡毛围身，相倚而睡。

jī máo měi kuāng zhí yī èr wén diàn qián zé sì wén ér yǐ

鸡毛每筐值一二文，店钱则四文而已。

jiàn shī huà juǎn yī wǔ dì sān jiǔ tiáo

(见(诗话》卷一五第三九条)

yú wén gāo wén liáng suān sú yì cháng

余闻高文良酸俗异常。

jiàn shī huà juǎn yī wǔ dì liù sān tiáo

(见《诗话9卷一五第六三条)

qián lóng bǐng wǔ tái wān zhī yì zhào yún sōng zài li shì láng mù bìng wèi dào tái

乾隆丙午，台湾之役，赵云松在李侍郎幕，并未到台。

jiàn shī huà juǎn yī wǔ dì qī èr tiáo

(见《诗话卷一五第七二条)

wáng dà sī nóng míng jì huá

王大司农名际华。

jiàn shī huà juǎn yī wǔ dì qī sān tiáo

(见《诗话，卷一五第七三条)

jiā qìng chū chú zǐ chén dé chéng shàng rù gōng chí dāo zhí bèn yù jiào qián yì dà qí shì

嘉庆初，厨子陈德乘上入宫，持刀直奔御轿前，亦大奇事。

jiàn shī huà juǎn yī liù dì èr tiáo

(见《诗话，卷一六第二条)

běn cháo rù guān qí yíng jiàng zhě qǐ dú zhī lù yī rén qiě dāng lǐ zì chéng pò běi jīng shí féng quán lǐng bān yǐ xiān kòu jiàng chuǎng zéi yú wǔ yīng diàn yǐ

本朝入关，其迎降者，岂独芝麓一人?且当李自成破北京时，冯铨领班，已先叩降闯贼于武英殿矣。

jiàn shī huà juǎn yī liù dì yī tiáo

(见《诗话，卷一六第一O条)

zi wèi shān dōng dé zhōu rén

子未，山东德州人。

jiàn shī huà juǎn yī liù dì èr jiǔ tiáo

(见(诗话，卷一六第二九条)

chéng zhōng chéng hé nán shàng cài xiàn rén kāng xī xīn chǒu tàn huā

程中丞，河南上蔡县人，康熙辛丑探花。

jiàn shī huà juǎn yī liù dì sān èr tiáo

(见《诗话，卷一六第三二条)

zhū kǎo tíng míng shì

朱考亭，名拭。

dōng kǎn àn pī yǔ wù sòng lǐ xué jiā zhū xī rén chēng kǎo shì xiān shēng

(东坎按：批语误，宋理学家朱熹，人称考事先生。

yuán wén wèi zhù shū yǔ zhū yú bù hé kě zhèng jiàn shī huà juǎn yī liù dì sān sān tiáo

原文谓“注书与朱于不合”，可证o)(见《诗话，卷一六第三三条)

wáng wǔ táng míng jí hàn jūn zhèng hóng qí rén bìng wú shì xí

王午堂名集，汉军正红旗人，并无世袭。

qiě shì zhí zhōng yì wú guàn jūn zhī guān

且世职中，亦无“冠军”之官。

wǔ táng wéi rén jí suān sú

午堂为人极酸俗。

jiàn shī huà juǎn yī liù dì sān bā tiáo

(见《诗话，卷一六第三八条)

yú wǔ dì xiān huàn lèi xià yī jiē yuè yú qí kě yǐn shuǐ shù shí jìng yú shí yī yuè shí wǔ rì zú

余五弟先患肋下一疖，月余，奇渴，饮水数石，竟于十一月十五日卒。

jiàn shī huà juǎn yī liù dì sì èr tiáo

(见《诗话，卷一六第四二条)

kūn míng hú huó yú huó xiā jiào jiāng nán yóu měi

昆明湖活鱼活虾，较江南尤美。

yè yè yǒu rén qiè qǔ xū wǔ gēng wǎng mǎi jiā zhōng xiān yī rì yù bèi jī zhī

夜夜有人窃取，须五更往买，家中先一日预备鸡汁。

yú zhù bān xī yuàn bǎo cháng cǐ wèi

余住班西苑，饱尝此味。

hú páng yǒu qīng lóng qiáo shàng yǒu chá sì jīn zé bù xǔ xián rén dào yǐ

湖旁有青龙桥，上有茶肆，今则不许闲人到矣。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn yī dì yī tiáo

(见《诗话补遗，卷一第一O条)

huáng bā zǐ yí qīn wáng zhèng fēi jí zhāng shì suǒ shēng nǚ

皇八子仪亲王正妃，即张氏所生女。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn yī dì yī yī tiáo

(见《诗话补遗》卷一第一一条)

yú wǔ suì suí xiān dà rén rèn jiāng níng yán dào xiān hòu bā nián

余五岁，随先大人任江宁盐道，先后八年。

qí hòu xiān jūn zài sū zhōu ān qìng shǔ lǐ fān niè yú rì suí lǎo pú mǎ wǔ chū yóu jīn líng míng shèng wú chǔ bú dào

其后，先君在苏州、安庆署理藩臬，余日随老仆马五出游，金陵名胜，无处不到。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn yī dì yī bā tiáo

(见《诗话补遗，卷一第一八条)

cǐ gài yán shāng zuò yǒng

此盖盐商作俑。

jìn rì dōu zhōng wéi nèi wù fǔ zhōng rén duō xiào zhī

近日都中，惟内务府中人多效之。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn yī dì èr èr tiáo

(见《诗话补遗，卷一第二二条)

wàng zhī zhōng chéng shàn qì yíng rén tiān zhēn làn màn zhé yī lí sì nián jiā qìng dēng jí zhào hái

望之中丞善气迎人，天真烂漫，谪伊犁四年，嘉庆登极召还。

qí dì sì yú yì běn jiān guān suí shì rén yì tōng tuō

其第四于懿本间关随侍，人亦通脱。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn yī dì èr sān tiáo

(见《诗话补遗，卷一第二三条)

tuò shí zài jīng yǒu qián lǎo xiàng gōng zhī chēng

箨石在京，有“钱老相公”之称。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn yī dì èr sì tiáo

(见《诗话补遗，卷一第二四条)

táng nèi wù fǔ rén

唐，内务府人。

rén jí wú wèi shī yì bù hǎo

人极无味，诗亦不好。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn yī dì sān sān tiáo

(见《诗话补遗，卷一第三三条)

jǐ mǎo yú dào wú hú céng guò hú shì rú yuán huā zhú xī shū tíng tái yì bù dà

己卯，余到芜湖，曾过胡氏如园，花竹稀疏，亭台亦不大。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn yī dì sì tiáo

(见《诗话补遗9卷一第四O条)

lán quán cháng yǔ jué luó jí qìng wǎng shān dōng chá bàn shì jiàn

兰泉尝与觉罗吉庆往山东查办事件。

qí qǐng xùn shí jí zài qián wáng zài hòu cǐ mǎn hàn zhào duì jiù lì

其请训时，吉在前，王在后，此满汉召对旧例。

shàng lìng wáng qián jí hòu

上令王前吉后。

shí jí guān gé xué nián sān shí yú wáng nián zé liù xún yǐ

时吉官阁学，年三十余，王年则六旬矣。

shàng gù jí yǔ wáng yuē lìng tā suí ěr yí lù xué xí

上顾吉语王曰：“令他随尔一路学习。

jí chà xuán wáng shǐ rén kuì jí jīn wǔ wàn yuē shōu zhī kě yě bù bì pà

”及差旋，王使人馈吉金五万，曰：“收之可也，不必怕。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn yī dì sì wǔ tiáo

”(见《诗话补遗，卷一第四五条)

tóng èr shù méi jiàn zhī duō yǐ yī fú bù guò sān liǎng zhī wú pán gēn dà gàn wàn duo chá yā kàn

童二树梅，见之多矣，一幅不过三两枝，无盘根大干、万朵槎丫看。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn yī dì wǔ yī tiáo

(见《诗话补遗，卷一第五一条)

suí yuán zhī xiān gù shǔ wú xìng

随园之先，故属吴姓。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn yī dì wǔ liù tiáo

(见《诗话补遗，卷一第五六条)

qián lóng jiān yǒu jiāng xī zhī xiàn biān xué hǎi zhě qí yá shǔ zhī qián yǒu mín rén shè xiān guǒ dì tān jiàn guān bù qǐ lì yì ā zhī bù fú

乾隆间，有江西知县边学海者，其衙署之前，有民人设鲜果地摊，见官不起，吏役呵之不服。

biān zì yǐ lǐ yù zhī réng bù fú

边自以理谕之，仍不服。

biān nù lì bì cǐ mín yú zhàng xià

边怒，立毙此民于杖下。

xún fǔ hǎi wēi dà jīng jù shū hé zhī

巡抚海威大惊，具疏劾之。

shàng guān chēng shǎng wèi mín zhī suǒ fú zhě guān yě mín bù fú guān jiāng hé wéi zhèng suì jiāng biān jiāo jūn jī chù jì míng

上官称赏，谓民之所服者官也，民不服官，将何为政?遂将边交军机处记名。

wèi yī nián zhuó dào yuán

未一年，擢道员。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn yī dì wǔ jiǔ tiáo

(见《诗话补遗，卷一第五九条)

kāng fāng bó míng jī tián shān xī rén shēn cái shòu cháng lián bìn xū sān lǚ shū ér zhǎng

康方伯名基田，山西人，身材瘦长，连鬓须三缕，疏而长。

xiān jūn guān yù niè shí kāng wèi hé běi dào cháng zèng yú sòng bǎn sì shū yī bù

先君官豫臬时，康为河北道，尝赠余宋版“四书”一部。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn yī dì liù tiáo

(见《诗话补遗，卷一第六O条)

shí jiāng gān èr xiàn yǒu èr tú zhī chēng yī áo tú yī mào tú yě

时江甘二县，有“二图”之称，一鳌图、一懋图也。

áo tú ài wén mào tú ài qián jiē bù qià yú qíng

鳌图爱文，懋图爱钱，皆不洽舆情。

zhì yáng zhōu tài shǒu héng yù wéi zhī zuò yuè ér yǐ

至扬州太守恒豫，惟知作乐而已。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn yī dì liù yī tiáo

(见《诗话补遗，卷一第六一条)

dīng mǎo zhè jiāng zhèng zhǔ kǎo xióng cì zàn fù zhǔ kǎo liú dí yī hú běi rén yī sì chuān rén

丁卯，浙江正主考熊赐瓒，副主考刘迪，一湖北人，一四川人。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn yī dì liù sān tiáo

(见《诗话补遗》卷一第六三条)

qián nán yuán wèi yù shǐ shí hǎo tán hé rén jǐ wèi hé kūn zhì sǐ

钱南园为御史时，好弹劾人，几为和坤治死。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn èr dì yī qī tiáo

(见《诗话补遗，卷二第一七条)

yǐn wén duān gōng bù ài qián ér shàn yòng rén shí shì hǎo guān

尹文端公不爱钱，而善用人，实是好官。

wéi yú shàng zhī nán xún yǒu yì yíng hé shāng hào sān wú yuán qì cǐ tōng rén zhī yī bì

惟于上之南巡，有意迎合，伤耗三吴元气，此通人之一蔽。

rán fēi cǐ yǐn bù dé sì dū jiāng nán

然非此尹，不得四督江南。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn èr dì wǔ tiáo

(见《诗话补遗，卷二第五O条)

xiǎo lán fù céng guān tài shǒu

晓岚父曾官太守。

shào nián wán kuà wú è bù zuò cháng kǎo sì děng wèi nǎi fù suǒ zhú chū

少年纨挎，无恶不作，尝考四等，为乃父所逐出。

zhōng nián jiǎo huá wèi hé kūn wén zì zǒu gǒu

中年狡猾，为和坤文字走狗。

suǒ zhe yuè wēi cǎo táng zhū zhǒng dà dǐ chàn huǐ píng shēng jù yǒu bào yìng

所著《阅微草堂》诸种，大抵忏悔平生，惧有报应。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn èr dì wǔ sān tiáo

(见《诗话补遗》卷二第五三条)

jiàn pán yī duàn chǒu shì hé kǔ biān rù shī huà yīn yì cháng shú guī fāng bó yún nǎi wēng sǐ rì yǒu lín fù lái diào kū shén tòng jǔ jiā è rán xún zhī nǎi yún céng yú zūn rén yǒu jiān

健磐一段丑事，何苦编入《诗话》?因忆常熟归方伯云：乃翁死日，有邻妇来吊，哭甚痛，举家愕然，询之，乃云：曾于尊人有奸。

mǎn zuò dà xiào ér fāng bó jìng tián rán

满座大笑，而方伯竟恬然。

ruò fēi yú qīn ěr suǒ wén jué bù xìn yě

若非余亲耳所闻，绝不信也。

fāng bó fù wèi shǎo zōng bó

方伯父为少宗伯。

fāng bó yóu zuǒ èr qǐ jiā wéi rén hān zhí yǐ shì shù yī lí

方伯由佐贰起家，为人憨直，以事戍伊犁。

yǔ tóng jū yī lí zhě sì zài hòu shè guī

与同居伊犁者四载，后赦归。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn èr dì qī sān tiáo

(见《诗话补遗，卷二第七三条)

yú zì jiā yù guān wài zhì wū lǔ mù qí jiàn suǒ shǔ zhōu xiàn jiē qīng jìng wú shì

余自嘉峪关外，至乌鲁木齐，见所属州县，皆清净无事；

cāng bù zhù liáng kù bù zhù yín jiān yù wú zuì fàn zhēn shì wài xiān yuán yě

仓不贮粮，库不贮银，监狱无罪犯，真世外仙源也。

ruò zhào yún sōng guān zhèn ān tài shǒu rì xián qí jì

若赵云松官镇安太守，日嫌其寂。

jí diào guǎng zhōu tài shǒu yòu rì xián qí fán zé yòu cún hū qí rén yǐ

及调广州太守，又日嫌其烦，则又存乎其人矣。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn sān dì yī tiáo

(见《诗话补遗，卷三第一条)

yàn lán xiǎo pǔ zuò yú qián lóng sān sì shí nián jiān

《燕兰小谱》作于乾隆三四十年间。

dài zhì wǔ shí wǔ nián jǔ xíng wàn shòu zhè jiāng yán wù chéng bàn huáng huì xiān dà rén mìng dài sān qìng bān rù jīng

迨至五十五年，举行万寿，浙江盐务承办皇会，先大人命带三庆班入京。

zì cǐ jì lái zhě yòu yǒu sì xǐ qǐ xiù ní cuì hé chūn chūn tái děng bān

自此继来者，又有四喜、启秀、霓翠、和春、春台等班。

gè bān xiǎo dàn bù xià bǎi rén dà bàn jiàn zhū shì fū gē yǒng

各班小旦不下百人，大半见诸士夫歌咏。

ruò chūn tái bān xiǎo dàn lù jiàn qiáo sū zhōu rén wéi guǎng shí èr ye shōu shī yī shì yóu wéi nán de

若春台班小旦陆健桥苏州人为广十二爷收尸一事，尤为难得。

guǎng míng xìng guān shì láng yǔ lù zuì nì

广名兴，官侍郎，与陆最昵。

shì láng zāo shì qì shì qīn zú zhōng wú gǎn shōu qí shī zhě

侍郎遭事弃市，亲族中无敢收其尸者。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn sān dì èr tiáo

(见《诗话补遗，卷三第二条)

huáng wén xiāng míng tíng guì

黄文襄名廷桂。

tú mǐn xì nèi wù fǔ rén qián lóng rén chén jìn shì cháng chōng yǐ yǒu kē shùn tiān xiāng shì fù zhǔ kǎo

图敏，系内务府人，乾隆壬辰进士，尝充已酉科顺天乡试副主考。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn sān dì wǔ tiáo

(见《诗话补遗，卷三第五条)

shān zhōu shū fǎ zài dǒng mǐ zhī jiān

山舟书法在董、米之间。

qián lóng guǐ chǒu yú fèng fù mìng sòng shān zhōu xìn wù shān zhōu yǐ shǒu shū yíng tiè zhí fú gè yī wèi bào

乾隆癸丑，余奉父命送山舟信物，山舟以手书楹帖直幅各一为报。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn sān dì èr tiáo

(见《诗话补遗，卷三第二O条)

qián lóng bǐng wǔ yú zài fú zhōu huà shī yáo gēn yún zèng yàn yī fāng kè qī jué yī shǒu yún xiù chū duān zhōu shí yī fāng xiān xiān yù zhǐ nài chūn liáng

乾隆丙午，余在福州，画师姚根云赠砚一方，刻七绝一首，云：“绣出端州石一方，纤纤玉指耐春凉。

mó suō xì nì líng lóng chù duō xiè wú mén gù èr niang

摩娑细腻玲珑处，多谢吴门顾二娘。

yú suǒ cáng zhì yàn shàng yǒu liù fāng qí tuō míng gù zhì zhě yǒu èr shí yī fāng

”余所藏制砚，尚有六方，其托名顾制者，有二十一方。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn sān dì sān sì tiáo

(见《诗话补遗》卷三第三四条)

ā lín bǎo yì hé lín zhī liú bù tōng zhī zhì

阿林保亦和琳之流，不通之至。

yī qún gǒu fèi rǔ mò yuán chàng duō yǐ

一群狗吠，辱没原唱多矣。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn sān dì sān qī tiáo

(见《诗话补遗，卷三第三七条)

yǐn wén duān shào nián fēng jiāng yǐ guān wèi jiā qīng lián zì ài chú shī shū yǐ wài bié wú shì hào

尹文端少年封疆，以官为家，清廉自爱，除诗书以外，别无嗜好。

jié qīn huáng zǐ yǐ zhì yìng chóu hào dà shēn hòu xiāo tiáo

结亲皇子，以致应酬浩大，身后萧条。

gōng yǔ shí rén suǒ fēn jiā chǎn wú jǐ

公予十人，所分家产无几。

qí zhōng zuì guì zhě wèi qìng shù zhāi lì rèn dū tǒng jiāng jūn jūn zài kǒu wài

其中最贵者为庆树斋，历任都统将军，均在口外。

jí rèn jūn jī dà chén jiān bīng bù shàng shū yī rán bù shì shēng chǎn

及任军机大臣兼兵部尚书，依然不事生产。

qìng shí ye yǔ yú tóng chōng luán yí wèi zhī zhí jiā wú yìng mén zhī pū

庆十爷与余同充銮仪卫之职，家无应门之仆。

cháng yīn yì guān bù zhōu bù néng dāng chāi

常因衣冠不周，不能当差。

qí tā gōng zǐ jiē kě zhī yǐ

其他公子皆可知矣。

bù èr shí nián shì wēi yǐ shèn dǔ zhī qī rán

不二十年，式微已甚，睹之凄然。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn sì dì bā tiáo

(见《诗话补遗，卷四第八条)

xiāng lín míng hàn hàn jūn zhèng lán qí rén yuán rèn hé shuài li hóng zhī zǐ

香林名瀚，汉军正蓝旗人，原任河帅李宏之子。

qí zi lǐ hēng tè jiā qìng jiān yì rèn hé shuài

其子李亨特，嘉庆间亦任河帅。

xiāng lín shì ài zuò shī ér bù tōng zhě

香林是爱作诗而不通者。

yù shì bù tōng zhī rén yù ài zuò shī qí jí

愈是不通之人，愈爱作诗，奇极。

shān zhī chéng pī yún qián yún míng fèng hàn cǐ yún míng hàn

邓之诚批云：前云名奉翰，此云名瀚。

qián yún qí zūn rén míng hóng cǐ yún li hóng zhī zǐ

前云其尊人名洪，此云李宏之子。

cǐ yún qí zi lǐ hēng tè hòu yòu yún hēng tè li lún zhī zǐ

此云其子李亨特，后又云亨特李轮之子。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn sì dì yī wǔ tiáo

(见《诗话补遗，卷四第一五条)

qín hàn yìn rú hé néng dòng zhé bǎi fāng qí yàn kě zhī

秦汉印如何能动辄百方?其赝可知。

qián lóng sān sì shí nián chún huáng dì yuán àn jí qián lóng hóng lì yòu chēng chún miào gāo zōng

乾隆三四十年，纯皇帝(原按，即乾隆弘历，又称纯庙、高宗。

sōu luó gǔ dǒng tài shèn jiǎ zhě jí duō hòu shǐ shāo shāo jiàn bié

)搜罗骨董太甚，假者极多，后始稍稍鉴别。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn sì dì sān qī tiáo

(见《诗话补遗，卷四第三七条)

tóng gǔ jīn chuān zì gǔ duō yě dāng jūn yuè yě dāng guō

“铜鼓金川自古多，也当军乐也当锅。

ǒu chéng pù bù yí bīng xiǎng xià dǎo mán bīng tuì tài ē

偶承瀑布疑兵响，吓倒蛮兵退太阿。

cǐ shī zài wáng yáng míng zhēng nán rì jì yú cóng ā guǎng tíng zhōng táng chù jiè yuè shì jiān gū běn yě

”此诗载王阳明{征南日记》，余从阿广廷中堂处借阅，世间孤本也。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn sì dì sān bā tiáo

(见《诗话补遗，卷四第三八条)

chén dà yòng gān sù níng xià rén

陈大用，甘肃宁夏人。

qí zǔ chén fú nǎi pàn chén wáng fǔ chén jiù jiāng yǐ tóu chéng fēng zǐ jué

其祖陈孚，乃叛臣王辅臣旧将，以投诚封子爵。

fú sǐ dà yòng xí fēng

孚死，大用袭封。

dà yòng wéi rén jí suān sú

大用为人极酸俗。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn sì dì sì èr tiáo

(见(诗话补遗，卷四第四二条)

yī bù shī huà zhù kè zī zhě qǐ dàn bì qiū fān sūn lǚ tián èr rén yǒu tì rén qiú rù xuǎn zhě huò shí jīn huò sān wǔ jīn bù děng suī mén shēng hán shì yì bù miǎn yǒu yǐn shí xì wēi zhī jìng

一部《诗话》，助刻资者，岂但毕秋帆、孙稆田二人?有替人求入选者，或十金或三五金不等，虽门生寒士，亦不免有饮食细微之敬。

huáng huáng jù zhì kě zé ér cún zhě shí bù jí yī rán zi cái yǐ zhì fù yǐ

皇皇巨帙，可择而存者，十不及一，然子才已致富矣。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn sì dì wǔ liù tiáo

(见《诗话补遗》卷四第五六条)

jīng shī bìng bù zhī yǒu shí jiā xiāng zhī míng

京师并不知有“十家香”之名。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn sì dì wǔ bā tiáo

(见《诗话补遗，卷四第五八条)

zhū yú yǐng yún yī shuǐ zhǎng xuān rén yǔ wài wàn shān qīng dào mǎ tí qián

朱于颖云：“一水涨喧人语外，万山青到马蹄前。

zhí cóng cǐ shī zuò zéi qiě shāng shì zhǔ

”直从此诗作贼，且伤事主。

ér wáng mèng lóu jì xiǎo lán yīn yùn shǐ ér jiān mén shēng suì yǐ wéi qí chuàng

而王梦楼、纪晓岚因运使而兼门生，遂以为奇创。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn sì dì liù yī tiáo

(见《诗话补遗，卷四第六一条)

jiǎng sān yǔ yú tóng suì yāo zhī xì ruǎn méi mù rú huà yǒu yǒng huā yún dié fēng bù jiě huā xiāng sè tú cǎi huā xīn wèi zì gān

蒋三与余同岁，腰肢细软，眉目如画，有《咏花》云：“蝶蜂不解花香色，徒采花心为自甘。

yú xì yún fēng lái bù cǎi xián huā cǎo duō zài sān chūn táo li chǎng

”余戏云：“蜂来不采闲花草，多在三春桃李场。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn sì dì liù sān tiáo

”(见《诗话补遗，卷四第六三条)

gāo lí shū jiǎ lái jīng fán yù chǎng sì xīn chū shī wén xiǎo shuō wú bù gòu guī bù lùn měi è běn wú míng dòng wài guó zhī zú yán

高丽书贾来京，凡遇厂肆新出诗文小说，无不购归，不论美恶，本无名动外国之足言。

jí liú qiú ān nán guó rén lái gòu shū zhě wú bù rú shì

即琉球，安南国人，来购书者，无不如是。

suí yuán zhī shī huò shàng zhǐ míng gòu qǔ zhì yún yǐ zhòng jià gòu liú xiá shang shī bù dé yàng yàng ér qù zé zhēn yì shuō yě

随园之诗，或尚指名购取，至云以重价购刘霞裳诗不得，怏怏而去，则真臆说也。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn sì dì liù bā tiáo

(见《诗话补遗，卷四第六八条)

shēng píng zuì pà shòu xū míng ér yǒu shí hài míng yuē zuò guān ér háo wú míng lì

生平最怕受虚名而有实害，名曰作官，而毫无名利。

rú shì wèi děng guān jiē shì

如侍卫等官皆是。

míng yuē fù xí ér wàn nán xià yàn

名曰赴席，而万难下咽。

míng yuē kàn huā ér guài zhuàng yù ǒu

名曰看花，而怪状欲呕。

míng yuē tīng xì ér èr huáng gāo qiāng xuān guō bù rù ěr

名曰听戏，而二簧高腔，喧聒不入耳。

yù liú bù kě yù qù bù néng

欲留不可，欲去不能。

měi měi guī lái bìng dǎo shù rì huò bàn yuè xiōng cì yóu zuò è yě

每每归来，病倒数日或半月，胸次犹作恶也。

yú yǒu yǒng gāo qiāng shī yún

余有{咏高腔》诗云；

liǎn zhǎng jīn hóng chàng wèi quán hòu chǎng luó gǔ nào xuān tiān

“脸涨筋红唱未全，后场锣鼓闹喧天。

zhǔ rén qīng ěr yáo tóu zàn jīn rì lái tīng xì yǒu yuán

主人倾耳摇头赞，今日来听戏有缘。

xiǎo dàn jù guò qiáng shì nián zōng zōng hēi yǐng mǎn sāi biān

”小旦俱过强仕年，鬃鬃黑影满腮边。

yī rán dǎ bàn xíng yán pàn shān qì tōng shēn jìng bí yān

依然打扮行筵畔，膻气通身敬鼻烟。

yòu fù jì xí yún zuò yì nóng zhuāng jìng jiǔ bēi jiào rén yǎn jiàn yǐ xīn huī

”又{赴妓席》云：“作意浓妆敬酒杯，教人眼见已心灰。

zōu shēng qǐ dàn xīn wú jì zhǐ hèn niǎo rén zǒu bù kāi

鲰生岂但心无妓，只恨嬲人走不开。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn wǔ dì liù tiáo

”(见《诗话补遗，卷五第六条)

kuí lín xì xiào xián chún huáng hòu zhī zhí zhōng yǒng gōng fu héng cóng zǐ

魁林系孝贤纯皇后之侄，忠勇公傅恒从子。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn wǔ dì yī èr tiáo

(见《诗话补遗，卷五第一二条)

shī tiě rú guān sì chuān zhī fǔ yīn gōng qiǎn shù qí yù suǒ yuē xǐng yuán chí guǎn pō yā

施铁如官四川知府，因公遣戍，其寓所曰“醒园池馆”，颇雅。

kuí xù zhě míng zhū zhī zǐ yě

揆叙者，明珠之子也。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn wǔ dì èr yī tiáo

(见《诗话补遗9卷五第二一条)

chén fāng bó míng fèng zī jiāng xī jìn shì chén péng jí fāng bó zhī zhí

陈方伯名奉滋，江西进士，陈鹏即方伯之侄。

zi cái yǐ péng wèi wǔ chāng rén gài huì zhī yě

子才以鹏为武昌人，盖讳之也。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn wǔ dì èr sì tiáo

(见《诗话补遗，卷五第二四条)

xiè shān míng mèng lín

谢山名梦麟。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn wǔ dì èr bā tiáo

(见《诗话补遗，卷五第二八条)

cáo jiàn tíng míng xī bǎo

曹剑亭名锡宝。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn wǔ dì sān liù tiáo

(见《诗话补遗，卷五第三六条)

míng tài shǒu zhě míng bǎo yě

明太守者，明保也。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn wǔ dì sì sān tiáo

(见《诗话补遗，卷五第四三条)

míng bǎo xì hé kūn jì mǔ zhī táng dì yuán xì cáo dū jiā mó zhī zǐ mǎn zhōu zhèng hóng qí rén

明保系和坤继母之堂弟，原系漕督嘉谟之子，满洲正红旗人。

shàn yú móu lì jiāng nán jí kǒu wài jiē yǒu qí mǎi mài

善于谋利，江南及口外，皆有其买卖。

zài háng zhōu tài shǒu rèn nèi yǎng měi jī shí shù rén zhuān wèi yìng chóu quán guì zhī yòng

在杭州太守任内，养美姬十数人，专为应酬权贵之用。

yǔ zhāng cháo jìn jiǎng cì qī tóng

与张朝缙，蒋赐柒同。

rán wéi rén què tōng tuō fēng yǎ yǐ shì luò zhí jiā jū yuán tíng gē wǔ wú yī bù jīng jué

然为人却通脱风雅，以事落职家居，园亭歌舞，无一不精绝。

suǒ xù sū zhōu xì bān míng yíng fú mò hòu shù nián jīn yì yī bài tú dì yǐ

所蓄苏州戏班名“迎福”，殁后数年，今亦一败涂地矣。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn wǔ dì sì sì tiáo

(见《诗话补遗，卷五第四四条)

jīng shī xi sì pái lóu běi yǒu yuán shí hù guó lóng shàn sì

京师西四牌楼北，有元时护国隆善寺。

sì hòu yǒu èr bēi yī wèi wēi sù suǒ shū yī wèi zhào mèng fǔ suǒ shū jīng miào wú bǐ

寺后有二碑：一为危素所书，一为赵孟頫所书，精妙无比。

寺后有二碑：一为危素所书，一为赵孟𫖯所书，精妙无比。

jiā qìng jiān chén wàng zhī zhōng chéng lái jīng yuē yú wǎng fǎng tàn shǎng bù zhì

嘉庆间，陈望之中丞来京，约余往访，叹赏不置。

yú wèi tuō lǐ fān bù jǐng gōng tà yìn shù běn huì zhōng chéng bìng guī bù guǒ

余为托理藩部景公拓印数本，会中丞病归，不果。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn wǔ dì wǔ jiǔ tiáo

(见《诗话补遗，卷五第五九条)

lǚ guāng lù hé nán xīn ān rén sòng lǚ wén mù gōng zhī yì

吕光禄河南新安人，宋吕文穆公之裔。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn wǔ dì liù qī tiáo

(见《诗话补遗，卷五第六七条)

dìng pǔ xì bǔ tíng cóng táng dì jí yīng hé zhī fù nèi wù fǔ rén xìng shí yì yī hú tú rén yě

定圃系补亭从堂弟，即英和之父，内务府人，姓石，亦一糊涂人也。

qián lóng wǔ shí sì nián dōng sì tiān tán tán nèi tiān dēng yòng shù shí rén chě zhī bù qǐ

乾隆五十四年冬，祀天坛，坛内天灯，用数十人扯之不起。

cǎo cǎo sì bì shàng fāng chū tán mén sì rén chě zhī qǐ yǐ

草草祀毕，上方出坛门，四人扯之起矣。

dìng pǔ shí guān lǐ bù shàng shū yīn cǐ gé zhí yù yù ér sǐ

定圃时官礼部尚书，因此革职，郁郁而死。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn wǔ dì liù jiǔ tiáo

(见《诗话补遗，卷五第六九条)

yáo huá dào rén míng hóng pì zì shù zhāi shèng zǔ dì èr shí sì zi chéng qīn wáng zhī cì zǐ yǒu rú yǎ zhī fēng xī qí wéi rén pǐn bù shèn gāo

瑶华道人名弘睥，字恕斋，圣祖第二十四子诚亲王之次子，有儒雅之风，惜其为人，品不甚高。

rén yán jí jí wǎn nián yóu shén shì wéi gāo zōng suǒ wén bà zhí xián jū

人言藉藉，晚年尤甚，事为高宗所闻，罢职闲居。

qí suǒ zuò huà pō xué shí tián rán yì wú shén zú qǔ

其所作画，颇学石田，然亦无甚足取。

shī zé jiào lǐ yù liǎng wáng wèi jiā

诗则较礼、豫两王为佳。

qí xiōng hóng hǎn xià liú wú bǐ

其兄弘喊，下流无比。

yǐ yáo huá shì zhī yòu shèng shí bèi yǐ

以瑶华视之，又胜十倍矣。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn wǔ dì qī wǔ tiáo

(见《诗话补遗，卷五第七五条)

jiàn táng mǎn zhōu zhèng huáng qí rén xún fǔ cháng jūn zhī zǐ lèi guān zhì níng shào tái dào hé kūn mén xià

鉴堂，满洲正黄旗人，巡抚常钧之子，累官至宁绍台道，和坤门下。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn liù dì èr tiáo

(见《诗话补遗》卷六第二条)

yún lín fù zǐ jiē shàn zhuàn lì

云林父子皆善篆隶。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn liù dì wǔ tiáo

(见《诗话补遗，卷六第五条)

xiào lián míng sōng líng shǎo shí mào jí měi

孝廉名嵩龄，少时貌极美。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn liù dì yī èr tiáo

(见《诗话补遗，卷六第一二条)

sūn xiàng guó bìng wèi lǐng bīng fù tái wān dàng shì ān nán zhī wù

孙相国并未领兵赴台湾，当是安南之误。

ān nán zhī yì lí wéi qí céng lǐng bīng guò jiāng tǎo yuán guāng píng

安南之役，黎维祁曾领兵过江讨阮光平。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn liù dì sān yī tiáo

(见《诗话补遗，卷六第三一条)

liú chóng rú míng yōng yǒu liú tuó zǐ zhī míng

刘崇如名墉，有“刘驼子”之名。

chéng qí zūn rén wén zhèng gōng zhī hòu yì sī miǎn wèi jūn zǐ

承其尊人文正公之后，亦思勉为君子。

ér xīn dì bù chún suì chéng wèi jiǎ dào xué

而心地不纯，遂成为假道学。

hé kūn bǐng zhèng liú yì wěi shēn mén xià

和坤秉政，刘亦委身门下。

hé kūn shì bài yòu cóng ér pái jǐ zhī zhēn xiǎo rén zhī yóu yě

和坤事败，又从而排挤之，真小人之尤也。

qí guān jiāng níng tài shǒu rì lǚ lǚ yù zhú zi cái lài yǐn wén duān zhī lì ér zhǐ

其官江宁太守日，屡屡欲逐子才，赖尹文端之力而止。

rán qí zhōng dǐ huǐ zi cái yǐ bù yí yú lì

然其中诋毁子才，已不遗余力。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn liù dì sān wǔ tiáo

(见《诗话补遗》卷六第三五条)

chuán shān wèi sì chuān fān sī lín guī zhī xù mào bú jiàn měi wéi shī cái chāo jùn jìn jīn suǒ wú

船山为四川藩司林傀之婿，貌不见美，惟诗才超隽，近今所无。

lín guī jí fú kāng ān zhī shì pú yě

林傀即福康安之世仆也。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn liù dì sì sì tiáo

(见《诗话补遗，卷六第四四条)

shí fān shī cái wèi jìn lái qí rén zhōng dì yī

时帆诗才，为近来旗人中第一。

cháng yǐ jīng chá yǐn jiàn gāo zōng è qí zhān rǎn hàn rén xí qì bù jì míng

尝以京察引见，高宗恶其沾染汉人习气，不记名。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn liù dì sì liù tiáo

(见《诗话补遗，卷六第四六条)

xī zhāi míng hé lín hé kūn zhī dì yě

希斋名和琳，和坤之弟也。

hé kūn cōng ming jué dǐng kǒu cái biàn lì ér mù kōng tiān xià bù shòu sī háo lǒng luò

和坤聪明绝顶，口才便利，而目空天下，不受丝毫笼络。

suī yǐ zi cái zhī tōng tiān shén hú bù zài yǎn xià

虽以子才之通天神狐，不在眼下。

hé lín zé qiān qiān zì chí gū míng diào yù jiào nǎi xiōng jí fú kāng ān wèi qiáng

和琳则谦谦自持，沽名钓誉，较乃兄及福康安为强。

rán hé kūn suī shì xiǎo rén què yǒu běn lǐng

然和坤虽是小人，却有本领。

fú kāng ān zé gāo liáng wán kuà yī wú suǒ yòng zhī tóng dāi

福康安则膏梁纨挎，一无所用之童呆。

suǒ zuò shī wén jiē sūn shì yì dài bǐ fú kāng ān bìng bù duō shí zì yě

所作诗文，皆孙士毅代笔，福康安并不多识字也。

fú kāng ān wéi fǎ hé shàng hòu shēn

福康安为法和尚后身。

fǎ hé shàng zhě qián lóng chū nián è sēng yě yǐ dì jiào cáng jì nǚ jiāo tōng guì jiā juàn shǔ wèi tí dū ā lǐ gǔn zòu qǐng zhǎn jué

法和尚者，乾隆初年恶僧也，以地窖藏妓女，交通贵家眷属，为提督阿里衮奏请斩决。

fú fǎ zhī rì fú kāng ān zhī mǔ bái zhòu jiàn yī hè shàng rù nèi suì shēng fú kāng ān

伏法之日，福康安之母，白昼见一和尚入内，遂生福康安。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn liù dì sì qī tiáo

(见《诗话补遗》卷六第四七条)

qiān ān xiàn shǔ guǎng píng fǔ wén fēng shàng hǎo sòng shí li ruò shuǐ jí qí xiàn rén

迁安县属广平府，文风尚好，宋时李若水即其县人。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn qī dì qī tiáo

(见《诗话补遗，卷七第七条)

xián cūn rù dōu bù jiǔ zú

贤村入都，不久卒。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn qī dì bā tiáo

(见《诗话补遗，卷七第八条)

yú mén xiōng huái sǎ luò yǒu mèng cháng xìn líng zhī fēng hào xué ér bù yū hǎo yǒu ér bù luàn yǔ yú jiā yǒu shì yì yú zì yòu jiàn zhī

鱼门胸怀洒落，有孟尝、信陵之风，好学而不迂，好友而不乱，与余家有世谊，余自幼见之。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn qī dì jiǔ tiáo

(见《诗话补遗9卷七第九条)

zhì wēi gǔ wén shén jiā

稚威古文甚佳。

cǐ shī jí xù jiē fēi qí zhì zhě

此诗及序，皆非其至者。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn qī dì yī sān tiáo

(见《诗话补遗，卷七第一三条)

yī bù shī huà jiāng fú kāng ān sūn shì yì hé lín huì líng zhū rén shuō lái shuō qù duō zhì shí cì bā cì zhēn kě wèi sú zhēn kě wèi pín

一部《诗话》，将福康安、孙士毅、和琳、惠龄诸人，说来说去，多至十次八次，真可谓俗，真可谓频。

fú kāng ān sǐ fēng jùn wáng

福康安死，封郡王。

qí zi dé lín xí fēng bèi lè chī shí yā piàn rì zài nán chéng chāng jiā zhù sù

其子德麟，袭封贝勒，吃食鸦片，日在南城娼家住宿。

bái zhòu tān shuì lǚ wù chā shǐ

白昼贪睡，屡误差使。

ruì miào mìng nèi shì zài qián qīng mén wài tòng dǎ bā shí duì tóu bǎn zhú chū nèi tíng zhōng yú yín dàng ér sǐ

睿庙命内侍在乾清门外，痛打八十对头板，逐出内庭，终于淫荡而死。

睿庙命内侍在干清门外，痛打八十对头板，逐出内庭，终于淫荡而死。

qí zi qìng mǐn xí fēng bèi zǐ yī rán yóu dàng chī shí yā piàn fèng zhǐ gé qù zhí rèn

其子庆敏，袭封贝子，依然游荡，吃食鸦片，奉旨革去职任。

cǐ jiē fú kāng ān zhì yín jí è zuò niè tài zhòng liú dú zǐ sūn kě yǐ jiè yǐ

此皆福康安至淫极恶，作孽太重，流毒子孙，可以戒矣！

jiàn shī huà bǔ yí juǎn qī dì yī qī tiáo

(见《诗话补遗，卷七第一七条)

kuí lún hòu zài sì chuān sàng shī wèi jiāng jūn lēi bǎo zòu qǐng fú fǎ zǐ sūn qióng kùn wú bǐ

魁伦后在四川丧师，为将军勒保奏请伏法，子孙穷困无比。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn qī dì yī bā tiáo

(见《诗话补遗，卷七第一八条)

jiā qìng sì nián yú xiōng dì sì rén shè guī shí qiǎn shù yǐ sì zài mǔ zǐ fū qī xiāng jiàn bēi xǐ yú nián èr shí bā suì

嘉庆四年，余兄弟四人赦归，时遣戍已四载，母子夫妻，相见悲喜，余年二十八岁。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn qī dì èr tiáo

(见《诗话补遗，卷七第二O条)

li xiǎo yuán míng hēng tè jí li hàn zhī zǐ yǔ yú wèi zhì qī

李晓园名亨特，即李翰之子，与余为至戚。

zì qiě bù duō shí hé yǒu yú shī cǐ yì yóu huì zhǔ ér lái zhě

字且不多识，何有于诗?此亦由贿嘱而来者。

kě xiào

可笑！

jiàn shī huà bǔ yí juǎn qī dì èr sān tiáo

(见《诗话补遗，卷七第二三条)

xíng tài shǒu shǎn xī rén rén pō fēng yǎ zài jiā xīng rèn nèi yǐ zhòng jià gòu sū zhōu jì wèi qiè chǒng ài yì cháng

邢太守陕西人，人颇风雅，在嘉兴任内，以重价购苏州妓为妾，宠爱异常。

tài shǒu sǐ yú rèn suǒ jǐn yí dí zǐ fāng jiǔ suì tóng guān móu guī tài shǒu gǔ yú qín zhōng ér qiǎn qí qiè

太守死于任所，仅遗嫡子，方九岁，同官谋归太守骨于秦中，而遣其妾。

qí qiè nǎi má yī jiàn kè qì sù píng shēng wèi zhǔ rén dài wǒ hòu wǒ suī chū shēn wēi jiàn pō shi dà yì

其妾乃麻衣见客，泣诉平生，谓主人待我厚，我虽出身微贱，颇识大义。

zhū jūn néng róng wǒ fǔ gū zé shēng bù róng zé sǐ

诸君能容我抚孤，则生，不容则死。

wén zhě dòng róng

闻者动容。

hòu wén qí xié gōng zǐ xī guī yán shī kè dú

后闻其携公子西归，延师课读。

ér zì gòu yī lóu yǐ jū zhōng qí shēn wèi xià lóu yě

而自构一楼以居，终其身未下楼也。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn qī dì èr liù tiáo

(见《诗话补遗，卷七第二六条)

hòu ān dà xīng jí kāi shè yín hào dōu zhōng hū wèi shào xíng

厚庵，大兴籍，开设银号，都中呼为“邵行”。

qí gōng zǐ shào zì chāng yóu jìn shì guān zhì bīng bù shàng shū

其公子邵自昌，由进士官至兵部尚书。

bǎo qí gài qí shǎo zǐ

葆祺，盖其少子。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn qī dì èr qī tiáo

(见《诗话补遗，卷七第二七条)

gāo lí gòng shǐ yī suì liǎng cì dào jīng xīn jiù shū huà kǔn zài huí guó bìng bù wèn wèi shuí hé zhī zuò yě

高丽贡使，一岁两次到京，新旧书画，捆载回国，并不问为谁何之作也。

yú zài chǎng sì céng kāi zì huà diàn gù zhī zhī shén shēn

余在厂肆，曾开字画店，故知之甚深。

ruò wèi zhǐ míng gòu yuán liú zhī shī zé qī shì yǔ

若谓指名购袁、刘之诗，则欺世语。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn qī dì sān sì tiáo

(见《诗话补遗，卷七第三四条)

zhì jūn wù tīng biān jiāng zhī yán qīng shì miǎn rén yù jiàn qí gōng suì zhì jī biàn

制军误听边将之言，轻视缅人，欲建奇功，遂至激变。

lǐng bīng jiāng shuài yòu bù zhī dì lǐ shēn rù zhòng dì tiān yù bù zhǐ

领兵将帅，又不知地理，深入重地，天雨不止；

rén mǎ rì zài ní lǎo zhōng yùn liáng yǐ niú niú jiē è sǐ suì zhì quán jūn fù mò

人马日在泥潦中，运粮以牛，牛皆饿死，遂至全军覆没。

fu zhōng yǒng gōng èr cì chū shī yì bù néng huò shèng suì cǎo cǎo jiǎng hé liǎo shì

傅忠勇公二次出师，亦不能获胜，遂草草讲和了事。

shān zhāi zài miǎn diàn èr shí nián yǐ shàng gōng zhǔ yú qián lóng wǔ shí jiǔ nián guī guó xíng dǐ yún nán shěng chéng wú jí ér sǐ

山斋在缅甸二十年，已尚公主，于乾隆五十九年归国，行抵云南省城，无疾而死。

qí zi hè pǔ cóng yù zhōng chū shǎng gěi shì wèi wèi jǐ yì zú

其子鹤圃从狱中出·，赏给侍卫，未几亦卒。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn qī dì sān qī tiáo

(见《诗话补遗，卷七第三七条)

yú jiā qīng yī xiè róng jiāng xī rén chén xiáng guān jiāng sū rén jiē mào měi néng shī

余家青衣谢荣，江西人，沈祥官，江苏人：皆貌美能诗。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn qī dì sì bā tiáo

(见《诗话补遗，卷七第四八条)

zhèng héng wèi hé nán xíng yáng rén cuī yīng yīng wèi zhí lì shēn zhōu rén

郑恒为河南荥阳人，崔莺莺为直隶深州人。

héng guān zhì liǎng bù shàng shū yǔ fū rén cuī shì hé zàng yú xíng yáng

恒官至两部尚书，与夫人崔氏合葬于荥阳。

yú biǎo xiōng zhōng qìng wèi xíng yáng lìng céng jiāng qí mù zhì zhí jì

余表兄钟庆为荥阳令，曾将其墓志拓寄。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn qī dì wǔ sì tiáo

(见《诗话补遗，卷七第五四条)

cāng lái hàn jūn xiāng hóng qí rén yú wén qīng shān zhī chéng yú cǐ xià pī yún xiāng qín

沧来，汉军厢红旗人，于文清(邓之诚于此下批云：襄勤。

zhī hòu yóu jǔ rén guān zhī xiàn rén shén hé ǎi shī zé píng píng

)之后，由举人官知县，人甚和蔼，诗则平平。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn rù dì yī tiáo

(见《诗话补遗》卷入第一条)

chéng yuán zhāng hé nán rén

程元章，河南人。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn rù dì èr tiáo

(见《诗话补遗，卷入第二条)

è xī lín shī xué jiā chuán

鄂西林诗学家传。

gōng zǐ è róng ān zì xiū rú

公子鄂容安，字修如。

è róng ān zhī dì shí èr gōng zi è pǔ shī yóu jiā yǐ ěr lóng zhōng yú bǐ tiē shì

鄂容安之弟十二公子鄂溥，诗尤佳，以耳聋终于笔帖式。

suī yǒu shì xí sān děng bó ér zǐ dì jiē qióng suān ào màn è shì suì shì wēi yǐ

虽有世袭三等伯，而子弟皆穷酸傲慢，鄂氏遂式微矣。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn rù dì bā tiáo

(见《诗话补遗，卷入第八条)

zi cái yú shēng píng shòu ēn zhī jǐ niàn niàn bù wàng gù qí juàn juàn yú jīn zhèn fāng zhōng chéng yì yú yán biǎo

子才于生平受恩知己，念念不忘，故其倦倦于金震方中丞，溢于言表。

jí yú qí fáng shī shān xùn zhāi yì rán cǐ shì zi cái xìng qíng hòu chù

即于其房师邓逊斋亦然，此是子才性情厚处。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn bā dì yī sì tiáo

(见《诗话补遗，卷八第一四条)

tán zūn zhǔ rén míng zhāo lián zì jí xiū

檀樽主人，名昭连，字汲修。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn rù dì sān sān tiáo

(见《诗话补遗》卷入第三三条)

è gōng liú zǐ cái fàn duàn wú zhī shì

鄂公留子才饭，断无之事。

qián lóng èr nián yǐ hòu shàng lìng è gōng zhuān zài yù yuán jìng yǎng rì cì rén shēn sān qián chú jì huà dà shì wài cóng bù yǔ wài rén jiāo jié

乾隆二年以后，上令鄂公专在御园静养，日赐人参三钱，除计划大事外，从不与外人交结。

suī nèi wài dà chén qiě bù néng yī miàn zi cái yī wài yòng zhī xiàn hé cóng liú fàn gèng hé cóng yǒu cǐ shēn tán zào yán qī rén yī hé kě xiào jiàn shī huà bǔ yí juǎn bā dì sān wǔ tiáo

虽内外大臣，且不能一面，子才一外用知县，何从留饭?更何从有此深谈?造言欺人，一何可笑1(见《诗话补遗，卷八第三五条)

jì chāng hòu guān fān sī qí fù míng yáng ān

继昌后官藩司，其父名阳安。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn rù dì sān bā tiáo

(见《诗话补遗，卷入第三八条)

shǐ wén jìng gōng míng yí zhí yǐ fù nián gēng yáo dǎng mén xià jiàn yòng

史文靖公名贻直，以附年羹尧党门下见用。

nián bài ér shǐ bù rù dǎng huò yì cái rén yě

年败，而史不入党祸，亦才人也。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn rù dì sì sì tiáo

(见《诗话补遗，卷入第四四条)

wú yí yǒng wèi lǐ wáng fǔ shū jì lǐ wáng zhī yǔ zi cái dìng jiāo wú wèi cuō hé

吴贻咏为礼王府书记，礼王之与子才订交，吴为撮合。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn bā dì liù tiáo

(见《诗话补遗9卷八第六O条)

sī yuán zhǔ rén míng yù xìng wéi rén zhōng hòu bù miǎn tóng dāi qì

思元主人名裕兴，为人忠厚，不免童呆气。

ài xí quán yǒng jiǔ liàng jí hóng qí yǔ kè yǐn zhé yè yǐ jì rì zuì hòu wǎng wǎng yǎo rén yóu wéi qí jué

爱习拳勇，酒量极宏，其与客饮，辄夜以继日，醉后往往咬人，尤为奇绝。

hòu yǔ yáo huá jí xiū jiē yǐ shì gé wèi shù rén

后与瑶华、汲修，皆以事革为庶人。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn jiǔ dì yī tiáo

(见《诗话补遗，卷九第一条)

tán zūn zhǔ rén yù xià cán rěn dài wú rén lǐ

檀樽主人御下残忍，殆无人理。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn jiǔ dì sān tiáo

(见《诗话补遗，卷九第三条)

sōng yuán shì rú gāo rén zi cái yǐ wéi tóng xiāng kě xiào

松园是如皋人，子才以为同乡，可笑。

zhāng duǎn ér duō rán chuò hào zhāng sān máo zhuān wèi dá guān zhì bàn jī qiè hé kūn qiè ruǐ xiāng jí zhāng tuō liú èr tū suǒ jìn

张短而多髯，绰号“张三毛”，专为达官置办姬妾，和坤妾蕊香，即张托刘二秃所进。

liú èr tū míng quán r shì hé kūn wèi guì shí jiù pū

刘二秃名全儿，是和坤未贵时旧仆。

hòu hé kūn zi fēng shēn yīn dé shàng shí gōng zhǔ wèi fù mǎ liú èr tū wèi guǎn jiā sān pǐn líng dǐng yǔ hé kūn mén xià mǎ bā jiē shēng shì hè yì

后和坤子丰绅殷德尚十公主为驸马，刘二秃为管家，三品翎顶，与和坤门下马八，皆声势赫弈。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn jiǔ dì qī tiáo

(见《诗话补遗，卷九第七条)

yè jī céng sòng zhì fú kāng ān jiā

叶姬曾送至福康安家。

fú kāng ān yún sè bìng bù jiā wǒ wù tīng rén yán yǐ

福康安云：“色并不佳，我误听人言矣。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn jiǔ dì qī tiáo

”(见《诗话补遗，卷九第七条)

liú bǎo mǎn zhōu xiāng huáng qí rén

留保，满洲厢黄旗人。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn jiǔ dì yī tiáo

(见《诗话补遗，卷九第一O条)

hé xī zhāi dà sī kōng hé kūn shì mǎn zhōu zhèng hóng qí rén niǔ gǔ lǔ shì

和希斋大司空和坤，是满洲正红旗人，钮古鲁氏。

cǐ shì yǐ xiāng huáng qí ài dōu bā tú lǔ kāi guó yuán xūn wèi dà zú

此氏以厢黄旗爱都巴图鲁开国元勋为大族。

qí zhèng hóng xiāng hóng liǎng qí zhī niǔ gǔ lǔ shì jiē xiǎo hù bù tóng zōng zhě yě

其正红厢红两旗之钮古鲁氏，皆小户不同宗者也。

hé kūn qǐ zì hán wēi qí jiā suī yǒu qīng chē dū wèi shì zhí qí fù zhǎng bǎo céng wèi fú jiàn fù dū tǒng lěi shì wǔ zhì jiē wú xù chǎn

和坤起自寒微，其家虽有轻车都尉世职，其父长保，曾为福建副都统，累世武秩，皆无蓄产。

hé kūn xí zhí hòu chōng dāng shàng yú bèi yòng chù shì wèi

和坤袭职后，充当上虞备用处侍卫。

jiā pín ér mào měi xìng yín wèi tóng rén suǒ bù chǐ

家贫而貌美，性淫，为同人所不齿。

shì wèi lì yǒu bāng yù jiào zuǒ hàn zhī chà

侍卫例有帮御轿左捍之差。

yī rì chún huáng dì yīn guān shì zì sòng lún yǔ yún hǔ sì chū yú xiá guī yù huǐ yú dú zhōng shì shuí zhī guò yú wèn zhī suí cóng dà chén jiē bù néng duì

一日，纯皇帝因官事，自诵《论语》云：“虎兕出于柙，龟玉毁于椟中，是谁之过欤?”问之随从大臣，皆不能对。

hé kūn lǜ ěr ér zòu yuē diǎn shǒu zhě bù dé cí qí zé

和坤率尔而奏曰：“典守者不得辞其责。

shàng dà yuè lì tiāo rù yù qián shì wèi

”上大悦，立挑入御前侍卫。

cǐ qián lóng sì shí sān nián shì yě

此乾隆四十三年事也。

wèi bàn zǎi jí yòng wèi yù qián dà chén hù bù shì láng jiǔ mén tí dū

未半载，即用为御前大臣、户部侍郎、九门提督。

wǔ nián zhī nèi cì bó jué guān zhì dà xué shì zhǎng hàn lín yuàn

五年之内，赐伯爵，官至大学士，掌翰林院。

qí zi fēng shēn yīn dé qiě shàng zhǔ yǐ qí shēng shì zhī dà suī fú kāng ān bù néng guò yě

其子丰绅殷德，且尚主矣：其声势之大，虽福康安不能过也。

ruì huáng bǐng zhèng wǔ rì ér hé kūn cì sǐ jiā chǎn jí mò zǐ sūn jué sì yī bài tú dì

睿皇柄政五日，而和坤赐死，家产籍没，子孙绝嗣，一败涂地。

hé kūn wéi rén shēn cái tíng tuǒ fěn miàn zhū chún shēng yīn guǐ liàng bù jīn wēi yí xǐ huī xié nèi wài rú yī wú yī háo zhuāng mó zuò yàng zhī chù

和坤为人，身材停妥，粉面朱唇，声音诡亮，不矜威仪，喜诙谐，内外如一，无一毫妆模作样之处。

qí shì shàng zuǒ yòu jì xìng jí hǎo yìng duì rú liú suī zài tiān wēi zhǐ chǐ zhī qián ér jǔ zhǐ zì zài shàng shì zhī yì rú yīng ér bù shèn jū shù zhī yě

其侍上左右，记性极好，应对如流，虽在天威咫尺之前，而举止自在，上视之亦如婴儿，不甚拘束之也。

fú kāng ān zé shēn cái xì cháng bái miàn wēi má xīn shù jiào hé kūn wèi shāo chún ér cái jù yuǎn xùn

福康安则身材细长，白面微麻，心术较和坤为稍纯，而才具远逊。

shí bā suì jí wéi chuān dū tiān xià zǒng dū chú zhí lì liǎng jiāng wài jiē zuò biàn

十八岁即为川督，天下总督除直隶两江外，皆作遍。

fú kāng ān wéi rén qióng shē jí yù huī jīn rú tǔ yǐ bīng táng hé huī duī jiǎ shān yǐ bái là hé huī tu yuàn qiáng yǐ bái líng duàn biǎo hú qiáng bì

福康安为人，穷奢极欲，挥金如土，以冰糖和灰堆假山，以白蜡和灰涂院墙，以白绫缎裱糊墙壁。

qí chū bīng yě sī dài shì nǚ jiē wèi nán zhuāng

其出兵也，私带侍女，皆为男妆。

měi rì suǒ shí yòng yín zhì èr bǎi

每日所食，用银至二百。

měi zhàn suǒ shǎng jiào fū yín zhì èr qiān

每站所赏轿夫银至二千。

shēng mín tú tàn

生民涂炭。

qī shěng jiào fěi zhī luàn jiē fú kāng ān niàng chéng

七省教匪之乱，皆福康安酿成。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn jiǔ dì èr sì tiáo

(见《诗话补遗，卷九第二四条)

cǐ ling mào jí jiā ér háo wú wēn róu jìng yǎ zhī tài

此伶貌极佳，而毫无温柔静雅之态。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn jiǔ dì sān sān tiáo

(见《诗话补遗，卷九第三三条)

liú yún fáng míng quán zhī hú nán rén guān zhì dà xué shì

刘云房名权之，湖南人，官至大学士。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn jiǔ dì sì sān tiáo

(见《诗话补遗，卷九第四三条)

zi cái zhuàng nián suǒ jiāo zhě zhǐ yǐn wén duān yī rén

子才壮年所交者，止尹文端一人。

qí yú rú qí lì chuān sūn bǔ shān zé xiāng jiāo jiē zài liù qī shí suì hòu bù néng shí fēn dé lì

其余如奇丽川、孙补山，则相交皆在六、七十岁后，不能十分得力。

ruò fú jìng zhāi hé xī zhāi zé gèng hòu zhī hòu zhě

若福敬斋、和希斋，则更后之后者。

bù jí bàn nián fú hé jūn sǐ jūn zhōng

不及半年，福、和均死军中。

ruò zǎo shí nián zi cái zì yǒu wú xiàn hǎo jī huì yě

若早十年，子才自有无限好机会也。

fú kāng ān zhī jié jiāo zi cái shì sūn bǔ shān wéi zuò zǒu gǒu hé lín zé huáng xiǎo sōng wéi zuò zǒu gǒu

福康安之结交子才，是孙补山为作走狗，和琳则黄小松为作走狗。

kū fú kāng ān shī wú wèi yìng chóu

哭福康安诗，无味应酬。

yī shēng jiāo shē yín yì wú cái wú néng qī shěng jiào fěi zhī luàn tú dú tiān xià èr shí yú nián kě hèn jí yǐ

一生骄奢淫佚，无才无能，七省教匪之乱，荼毒天下二十余年，可恨极矣。

xìng ér zǎo sǐ bù rán yì yǔ hé kūn zhī huò zuì wú yì

幸而早死，不然，亦与和坤之获罪无异。

fú zhī lì rèn zǒng dū bǐ zhòu zuò yè měi rì sì gǔ tóng dào jí wén wǔ gè yuán shàng yuàn bǐng jiàn hou zhì xià wǔ zé xún bǔ chuán yǔ yún zhōng táng fēn fù gè guān jiē sàn míng rì zài jiàn

福之历任总督，俾昼作夜，每日四鼓，同道及文武各员上院禀见，候至下午，则巡捕传语云：“中堂分付，各官皆散，明日再见。

yú shì shǐ shàng xún fǔ yá mén

”于是始上巡抚衙门。

qí zhōu xiàn děng guān zì xún fǔ yá mén sàn hòu shàng xū yǐ cì yè jiàn fān niè dào fǔ zé yǐ rán zhú qǐ gēng yǐ

其州县等官，自巡抚衙门散后，尚须以次谒见藩、臬、道、府，则已燃烛起更矣。

yǐ cǐ wéi héng yǒu jīng yuè bù dé jiàn zhōng táng yī miàn zhě

以此为恒，有经月不得见中堂一面者。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn yī dì yī jiǔ tiáo

(见《诗话补遗，卷一O第一九条)

lǐ yù liǎng wáng xué wèn bù jí yáo huá ér hǎo míng yǔ zhī tóng

礼、豫两王，学问不及瑶华，而好名与之同。

yáo huá pǐn xíng bù duān suǒ yǐ zhōng bù miǎn yú huò

瑶华品行不端，所以终不免于祸。

lǐ dǐ jì xìng jí hǎo hǎo kūn qiāng gé rèn hòu qiān jū xī zhí mén dà jiē lù běi suǒ yǒu shǐ yì nán nǚ jiē sū zhōu rén

礼邸记性极好，好昆腔，革任后，迁居西直门大街路北，所有使役男女，皆苏州人。

rì rì chū nán chéng fēi xì guǎn jí xì bān xià chǔ

日日出南城，非戏馆，即戏班下处。

zhōng yú zōng rén fǔ zhǔ shì

终于宗人府主事。

nǎo hòu shēng yī chuāng fu sì yuè ér zú

脑后生一疮，甫四月而卒。

wéi rén què wú jiān zhà qǔ qiǎo è xí dàn yī wèi wán kuà qí zuì qǔ huò zé zuò shǐ jiāo qiě lìn sì zì ěr

为人却无奸诈取巧恶习，但一味纨挎，其最取祸，则坐“使骄且吝”四字耳。

lǐ dǐ yǔ yú pō qì nián sì shí yī ér gé rèn wǔ shí sì ér zú kě xī yě

礼邸与余颇契，年四十一而革任，五十四而卒，可惜也。

tiān xià zhī shì guò yóu bù jí

天下之事，过犹不及。

lǐ wáng shī yú yù xià guò yán yù wáng shī yú yù xià guò kuān

礼王失于驭下过严，豫王失于驭下过宽。

rán lǐ wáng yì bìng wèi zhì sǐ jiā nú yě bù guò líng rǔ shāo shén suì gé wáng jué

然礼王亦并未治死家奴也，不过凌辱稍甚，遂革王爵。

yù wáng zé yīn jiā rén sī cáng nì fěi háo wú zhī jué yì suì gé wáng jué

豫王则因家人私藏逆匪，毫无知觉，亦遂革王爵。

yù wáng bǐ zhī lǐ wáng zhōng hòu hé píng yì wú jiāo lìn zhī qì wéi xìng xǐ jiǔ jiǔ hòu yǎo rén wán kuà qí shì

豫王比之礼王，忠厚和平，亦无骄吝之气，惟性喜酒，酒后咬人，纨挎奇事。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn yī dì sān tiáo

(见(诗话补遗，卷一O第三O条)

yún tái jí hǎo míng míng shān bǎo chà dào chù lì bēi jí zhù zhōng dǐng zhī shǔ yǐ liú xìng shì yòu ài sōu luó gǔ qián

芸台极好名，名山宝刹，到处立碑，及铸钟鼎之属，以留姓氏，又爱搜罗古钱。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn yī dì sān sān tiáo

(见《诗话补遗，卷一O第三三条)

cǐ jiāng níng zhù fáng yě

此江宁驻防也。

jiàn shī huà bǔ yí juǎn yī dì sì tiáo

(见《诗话补遗，卷一O第四O条)

shí gōng míng qǐ zūn jiàn shī huà bǔ yí juǎn yī dì sì wǔ tiáo

石公名启樽，(见《诗话补遗，卷一O第四五条)

mào guǎng shēng pī běn suí yuán shī huà bá

冒广生《批本随园诗话》跋

wǎng nián jiàn mǎn zhōu mǒu shì láng jiā yǒu pī běn suí yuán shī huà yī bù bù zhī chū hé rén shǒu

往年见满洲某侍郎家有《批本随园诗话》一部，不知出何人手。

qí dì shí liù juǎn hòu yǒu bá yǔ

其第十六卷后，有跋语。

yǐn chóng ěr líng ēn wèi qí fù suǒ zuò mù zhì zhèng wéi wǔ lā nà zhī zǐ dàn bù zhī wèi shū mǒu yún yún

引崇尔龄恩为其父所作墓志，证为伍拉纳之子，但不知为舒某云云。

yú àn wu lā nà guān mǐn dū yǐ shì fú fǎ zhū zǐ zhào wáng zhí wàng lì xī shù yī lí

余按伍拉纳官闽督，以事伏法，诸子照王直望例，悉戍伊犁。

wu lā nà jí wáng xuān wàng zhī yù yú bié yǒu jì

伍拉纳及王宣望之狱，余别有记。

jīn pī yǔ zhōng yán qí fù céng wèi mǐn dū yòu lǚ yán qí zài yī lí yòu yán jǐ wèi shí yuè yǔ pǔ qián liǎng jiā xiōng dì zì sài wài guī

今批语中，言其父曾为闽督，又屡言其在伊犁，又言己未十月，与浦、钱两家兄弟，自塞外归。

pǔ qián xiōng dì jí pǔ lín qián shòu chūn zhī zǐ yǔ wu lā nà tóng àn huò zuì zé qí wéi wǔ lā nà zhī zǐ dāng kě xìn

浦、钱兄弟，即浦霖、钱受椿之子，与伍拉纳同案获罪，则其为伍拉纳之子，当可信。

wu zhū zài qián lóng liù shí nián shí yuè

伍诛在乾隆六十年十月。

hé kūn fāng dāng guó yǔ wu lā nà wèi qī wǎn

和坤方当国，与伍拉纳为戚畹。

dāng kǎn jiě rù jīng shí gù huǎn qí xíng yǐ jiě shàng nù

当槛解入京时，故缓其行，以解上怒。

shàng jì bù zhì zé mìng qián qīng mén shì wèi mǒu fēi qí zhào rù yú fēng zé yuán tíng xùn

上计不至，则命乾清门侍卫某，飞骑召入，于丰泽园庭讯。

上计不至，则命干清门侍卫某，飞骑召入，于丰泽园庭讯。

fú fǎ zhī rì tiān qì hé nuǎn rén yǐ wéi xíng zhōng yún

伏法之日，天气和暖，人以为刑中云。

jīn pī yǔ zhōng yú hé kūn nǎi duō chǒu cí bù kě jiě

今批语中于和坤乃多丑词，不可解。

qí rén bǐ xià yì bù shèn tōng shùn qiě mǎn zhǐ bié zì

其人笔下亦不甚通顺，且满纸别字。

yǐ qí suǒ shū duō yí wén yì shì wèi shān rùn zhī rù wú cǎo jiān jì

以其所书多遗闻轶事，为删润之，入吾《草间记》。

jiù zhāi mào guǎng shēng

疚斋冒广生。

shān zhī chéng pī yún míng míng xíng shù ér yuē mù zhì zi yǒu zhì qí fù zhī lǐ hu

邓之诚批云：明明行述，而曰墓志，子有志其父之理乎?

yòu yún

又云；

àn wu lā nà zi shū shí fǎng suǒ zhe shì zhāi jū shì jí chēng qí xiōng mèng tíng qìn xiāng yòu chēng qìn xiāng wèi zhòng shān

按伍拉纳子舒石舫所著《适斋居士集》，称其兄梦亭、沁香，又称沁香为仲山。

cǐ pī bù zhī chū mèng tíng yì qìn xiāng yě wéi xíng shù yǒu yún

此批不知出梦亭抑沁香也?唯行述有云；

shēng bǐ suǒ jiā shì yǐ bó fù zhòng shān gōng guān shì wèi bān lǐng gào fēng tài gōng rén

生妣索佳氏，以伯父仲山公官侍卫班领，诰封太恭人。

pī zhōng zì yán wèi sān děng shì wèi huò zhě jí wéi zhòng shān yì wèi kě zhī

批中自言为三等侍卫，或者即为仲山，亦未可知。

yòu yún yī jīng shān rùn biàn shī zhēn yǐ

又云：一经删润便失真矣！

mào shī kě shěn

冒失可哂。

zhāng ěr tián pī běn suí yuán shī huà bá

张尔田《批本随园诗话》跋

yǒu qīng sān bǎi nián lián yú fēng jì zhì qián lóng zhōng yè jí shèng ér chí

有清三百年廉隅风纪，至乾隆中叶极盛而弛。

gāo zōng mù nián dà yù lǚ xìng guǒ yú shā lù ér tān lán jié nà zhī fēng zhōng bù kě zhǐ

高宗暮年，大狱屡兴，果于杀戮，而贪婪结纳之风，终不可止。

cǐ shū suǒ zài yī yǔ yī yán ǒu ěr shè bǐ ér shàng zì tiān huáng xià zhì shì fū yōng suǒ wú chǐ wǎn rán rú huì suī fù shèng míng zhě bù miǎn kě yǐ guān jiàn qián lóng yī zhāo fēng huì

此书所载，一语一言，偶尔涉笔，而上自天潢，下至士夫，庸琐无耻，宛然如绘，虽负盛名者不免，可以观见乾隆一朝风会。

pī zhě běn zuì nú yì qí zhōng zhī yī liú ěr rǔ mù rǎn gù néng yán zhī záo záo

批者本罪孥，亦其中之一流，耳濡目染，故能言之凿凿。

suī jiān báo zhī bǐ yǒu shāng zhōng hòu yào wèi shǐ fēi shí lù yě

虽尖薄之笔，有伤忠厚，要未始非实录也。

wén rú jū shì chū yǐ jiàn shì gǎn kǎi shū zhī

文如居士出以见示，感慨书之。

yòu yuē yuán zi cái běn wú xíng wén rén suí yuán shī huà yì fēi shàng pǐn shū cǐ pī qióng xíng jìn xiàng kě chēng sān jué

又曰：袁子才本无行文人，《随园诗话》亦非上品书，此批穷形尽相，可称三绝。