liú xiǎo guān cí xióng xiōng dì
刘小官雌雄兄弟
yì guān wèi bì jiē nán zǐ jīn guó rú hé dìng fù rén
衣冠未必皆男子，巾帼如何定妇人？
lì shǔ gǔ jīn duō guài shì gāo shān wèi gǔ hǎi shēng chén
历数古今多怪事，高山为谷海生尘。
qiě shuō guó cháo chéng huà nián jiān shān dōng yǒu yī nán zǐ xìng sāng míng mào shì gè xiǎo jiā zhī zǐ
且说国朝成化年间，山东有一男子，姓桑，名茂，是个小家之子。
chuí jì shí shēng de hóng bái xì nèn
垂髻时，生得红白细嫩。
yī rì fù mǔ jiào tā wǎng cūn zhōng yí gè qīn qī rén jiā qù zhōng tú yù le dà yǔ shǎn zài lěng miào zhōng duǒ bì
一日，父母教他往村中一个亲戚人家去，中途遇了大雨，闪在冷庙中躲避。
nà miào zhōng xiān yǒu yī lǎo jī yě zài nèi duǒ yǔ liǎng gè zuò yī duī r zuò dì
那庙中先有一老姬也在内躲雨，两个做一堆儿坐地。
nà yǔ yuè xià yuè dà le chū tóu bù dé
那雨越下越大了，出头不得。
lǎo jī kàn jiàn sāng mào biāo zhì jiāng yán yǔ diào tā
老姬看见桑茂标致，将言语调他。
sāng mào yě lüè tōng xiē qíng qiào zhī dào lǎo jī yào tā gàn shì
桑茂也略通些情窍，只道老姬要他干事。
lín shàng jiāo shí yuán lái lǎo qū yāo jiān dào yǒu běn qián bǎ sāng mào hòu tíng nòng jiāng qǐ lái
临上交时，原来老躯腰间到有本钱，把桑茂后庭弄将起来。
shì bì yǔ hái wèi zhǐ
事毕，雨还未止。
sāng mào zhōng shì hái zi jiā biàn wèn dào nǐ shì fù dào rú hé yǒu nà huà ér
桑茂终是孩子家，便问道：“你是妇道，如何有那话儿？
lǎo jī dào xiǎo guān wǒ shí duì nǐ shuō mò yào xiè lòu yú tā rén
”老姬道：“小官，我实对你说，莫要泄漏于他人。
wǒ bú shì fù rén yuán shì gè nán zǐ
我不是妇人，原是个男子。
cóng xiǎo fù zuò xiǎo jiǎo xué nà fù dào zhuāng bàn xí chéng dī shēng yǎ qì zuò yī shǒu hǎo zhēn xiàn qián wǎng tā xiāng jiǎ chēng guǎ fù yāng rén yǐn jìn háo mén jù shì xíng jiào
从小缚做小脚，学那妇道妆扮，习成低声哑气，做一手好针线，潜往他乡，假称寡妇，央人引进豪门巨室行教。
nǚ juàn men ài wǒ shǒu yì biàn liú zài jiā zhōng chū rù fáng kuò duō yǔ fù nǚ tóng mián zì yì xíng lè
女眷们爱我手艺，便留在家中，出入房阔，多与妇女同眠，恣意行乐。
nà fù nǚ xiāng chǔ qíng hòu zhěng yuè liú sù bù fàng chū mén
那妇女相处情厚，整月留宿，不放出门。
yě yǒu guī nǚ zhēn niáng bù kěn hú luàn de wǒ lìng yǒu mèi yào r dài tā shuì qù yòng shuǐ pēn zài miàn shàng tā biàn hūn mí bù xǐng rèn wǒ xíng shì
也有闺女贞娘，不肯胡乱的，我另有媚药儿，待他睡去，用水喷在面上，他便昏迷不醒，任我行事。
jí zhì xǐng lái wǒ yǐ dé shǒu
及至醒来，我已得手。
tā zì pà xiū rǔ bù gǎn shēng zhāng hái yào duō zèng jīn bó sòng wǒ chū mén zhǔ fù wǒ mò shuō
他自怕羞辱，不敢声张，还要多赠金帛送我出门，嘱付我莫说。
wǒ jīn nián sì shí qī suì le zǒu de liǎng jīng jiǔ shěng dào chù jiāo niáng měi fù tóng mián tóng wò suí shēn shí yòng bìng wú quē fá cóng bù céng bèi rén shí pò
我今年四十七岁了，走得两京九省，到处娇娘美妇，同眠同卧，随身食用，并无缺乏，从不曾被人识破！
sāng mào dào zhè děng kuài huó hǎo shì bù zhī wǒ kě xué de me
”桑茂道：“这等快活好事，不知我可学得么？
lǎo yù dào shì xiǎo guān nèn bān biāo zhì ban fù nǚ jí xiàng yàng le
”老妪道：“似小官恁般标致，扮妇女极像样了。
nǐ ruò kěn tóu wǒ wèi shī suí wǒ yí lù qù wǒ jiù yǔ nǐ chán jiǎo jiào dǎo nǐ zuò zhēn xiàn yǐn nǐ dào rén jiā qù zhǐ shuō shì wǒ wài shēng nǚ r dé biàn jiù yǒu liáng yù
你若肯投我为师，随我一路去，我就与你缠脚，教导你做针线，引你到人家去，只说是我外甥女儿，得便就有良遇。
wǒ yī fà bǎ mèi yào fāng ér chuán shòu yǔ nǐ bāo nǐ yī shì shòu yòng bù jìn
我一发把媚药方儿传授与你，包你一世受用不尽！
sāng mào bèi tā shuō de xīn yǎng jiù zài lěng miào zhōng sì bài tóu lǎo yù wèi shī
”桑茂被他说得心痒，就在冷庙中四拜，投老妪为师。
yě bù qù fǎng qīn fǎng juàn yě bù qù wèn diē wèn niang děng dài yǔ zhǐ gēn zhe lǎo jī biàn zǒu
也不去访亲访眷，也不去问爹问娘，等待雨止，跟着老姬便走。
nà lǎo yù yí lù yǔ sāng mào tóng háng sù
那老妪一路与桑茂同行宿。
chū le shān dōng jìng wài jiù yǔ sāng mào sān liǔ shū tóu bāo guǒ zhōng qǔ chū nǚ shān huàn le jiǎo tóu chán jǐn tào shàng yī shuāng zhǎi zhǎi de jiān tóu xié r kàn lái jiù xiàng gè nǚ zǐ gǎi míng zhèng èr jie
出了山东境外，就与桑茂三绺梳头，包裹中取出女衫换了，脚头缠紧，套上一双窄窄的尖头鞋儿，看来就像个女子，改名郑二姐。
hòu lái nián zhǎng dào èr shí èr suì shàng sāng mào yào cí le shī fu zì qù xíng dòng
后来年长到二十二岁上，桑茂要辞了师父，自去行动。
shī fu fēn fù dào nǐ shào nián lǎo chéng dìng yǒu hǎo rén xiāng yù
师父分付道：“你少年老成，定有好人相遇。
zhǐ yī jiàn fán dé yì zhī chù bù kě jiǔ wèi
只一件，凡得意之处，不可久位。
duō zé bàn yuè shǎo zé wǔ rì jiù yào huàn tāng miǎn lù xíng jī
多则半月，少则五日，就要换汤，免露形迹。
hái yī jiàn zuò zhè dào er duō jiàn fù rén shǎo jiàn nán zǐ qiè jì yǔ nán zǐ xiāng jìn jiāo tán
还一件，做这道儿，多见妇人，少见男子，切忌与男子相近交谈。
ruò yǒu nán zǐ rén jiā yù xiān shè fǎ duǒ bì
若有男子人家，预先设法躲避。
tǎng huò bèi tā kàn chū pò zhàn xìng mìng bù bǎo
倘或被他看出破绽，性命不保。
qiè jì qiè jì
切记，切记！
sāng mào lǐng jiào liǎng xià fēn bié
”桑茂领教，两下分别。
hòu lái sāng mào zì chēng zhèng èr niang gè chù xíng yóu hǒng piàn
后来桑茂自称郑二娘，各处行游哄骗。
yě zǒu guò yī jīng sì shěng suǒ jiān fù nǚ bù jì qí shù
也走过一京四省，所奸妇女，不计其数。
dào sān shí èr suì shàng yóu dào jiāng xī yí gè cūn zhèn yǒu gè dà hù rén jiā nǚ juàn liú zhù chuán tā zhēn xiàn
到三十二岁上，游到江西一个村镇，有个大户人家女眷留住，传他针线。
nà dà hù jiā fù nǚ zuì duō sāng mào mí liàn bù shě zhù le èr shí yú rì bù qù
那大户家妇女最多，桑茂迷恋不舍，住了二十余日不去。
dà hù yǒu gè nǚ xù xìng zhào shì gè nà sù jiàn shēng
大户有个女婿，姓赵，是个纳粟监生。
yī rì zhào jiàn shēng dào yuè mǔ fáng zhōng zuō yī ǒu rán zhuàng jiàn le zhèng èr niang ài qí qiào lì zhǔ fù qī zǐ jiē tā lái jiā
一日，赵监生到岳母房中作揖，偶然撞见了郑二娘，爱其俏丽，嘱咐妻子接他来家。
zhèng èr niang bù zhī jiù lǐ xīn rán ér wǎng
郑二娘不知就里，欣然而往。
bèi zhào jiàn shēng yāo rén shū fáng lán yāo bào wèi dìng yāo qiú huan
被赵监生邀人书房，拦腰抱位，定要求欢。
zhèng èr niang dǐ sǐ bù kěn jiào hǎn qǐ lái
郑二娘抵死不肯，叫喊起来。
zhào jiàn shēng běn shì gè cū rén rě de xìng qǐ bù guǎn sān qī èr shí yī jìng àn dào zài chuáng shǎng qù jiě tā kù dǎng
赵监生本是个粗人，惹得性起，不管三七二十一，竞按倒在床上去解他裤挡。
zhèng èr niang dǎng dǐ bù kāi bèi zhào jiàn shēng yī shǒu chā jìn mō zhe nà huà ér fāng zhī shì gè nán rén nǚ ban
郑二娘挡抵不开，被赵监生一手插进，摸着那话儿，方知是个男人女扮。
dāng xià jiào qǐ jiā rén yī suǒ kǔn fān jiě dào guān fǔ
当下叫起家人，一索捆翻，解到官府。
yòng xíng yán xùn zhāo chēng zhēn xìng zhēn míng jí xiàng lái xíng jiān zhī shì wū huì bù kān
用刑严讯，招称真姓真名，及向来行奸之事，污秽不堪。
fǔ xiàn shēn bào shàng sī dōu dào shì cóng lái wèi yǒu zhī biàn
府县申报上司，都道是从来未有之变。
jù shū zòu wén xíng bù yǐ wéi rén yāo bài sú lǜ suǒ bù zài nǐ chéng líng chí zhòng pì jué bù dài shí
具疏奏闻，刑部以为人妖败俗，律所不载，拟成凌迟重辟，决不待时。
kě lián sāng mào jiǎ chōng le bàn shì fù rén tǎo le ruò gān pián yí dào tóu lái sǐ yú zhào jiàn shēng zhī shǒu
可怜桑茂假充了半世妇人，讨了若干便宜，到头来死于赵监生之手。
zhèng shì
正是：
fú shàn huò yín tiān yǒu lǐ lǜ qīng qíng zhòng fǎ wú sī
福善祸淫天有理，律轻情重法无私。
fāng cái shuō de shì nán rén zhuāng nǚ bài huài fēng huà de
方才说的是男人妆女败坏风化的。
rú jīn shuō gè nǚ rén zhuāng nán jié xiào jiān quán de lái zhèng běn qià sì xūn yóu bù gòng qì
如今说个女人妆男，节孝兼全的来正本，恰似：薰莸不共器；
yáo shùn hǎo xiāng xíng
尧舜好相形。
háo lí qiān lǐ miù rèn qǔ dìng pán xīng
毫厘千里谬，认取定盘星。
zhè huà běn yě chū zài běn cháo xuān dé nián jiān yǒu yī lǎo zhě xìng liú míng dé jiā zuǒ hé xī wu zhèn shàng
这话本也出在本朝宣德年间，有一老者，姓刘，名德，家佐河西务镇上。
zhè zhèn zài yùn hé zhī páng lí běi jīng yǒu èr bǎi lǐ tián dì nǎi gè shěng chū rù jīng dū de yào lù
这镇在运河之旁，离北京有二百里田地，乃各省出入京都的要路。
zhōu yī jù pō rú mǎ yǐ yì bān
舟揖聚泊，如蚂蚁一般；
chē yīn mǎ jī rì yè luò yì bù jué
车音马迹，日夜络绎不绝。
shàng yǒu jū mín shù bǎi xú jiā biān hé wéi shì hǎo bù fù shù
上有居民数百徐家，边河为市，好不富庶。
nà liú dé fū qī liǎng kǒu nián jì liù shí yǒu xú bìng wú dì xiōng zǐ nǚ
那刘德夫妻两口，年纪六十有徐，并无弟兄子女。
zì jǐ yǒu jǐ jiān fáng wū shù shí mǔ tián dì mén shǒu yòu kāi yí gè xiǎo jiǔ diàn r
自己有几间房屋，数十亩田地，门首又开一个小酒店儿。
liú gōng píng xī hào shàn jí kěn zhōu jì rén de huǎn jí
刘公平昔好善，极肯周济人的缓急。
fán lái chī jiǔ de ǒu rán shēn biān yín qián quē shǎo tā yě bù shí fēn jì jiào
凡来吃酒的，偶然身边银钱缺少，他也不十分计较。
huò yǒu rén duō bǎ yǔ tā tā biàn gōu le zì jǐ jià yín xú xià de dìng rán tuì huán fēn háo bù kěn táo qǔ
或有人多把与他，他便勾了自己价银，徐下的定然退还，分毫不肯萄取。
yǒu xiǎo de de wèn dào zhè rén cuò yǔ nǐ de luò de jiāng lái shòu yòng rú hé fǎn bǎ lái tuì huán shǎo liú gōng shuō wǒ shēn méi yǒu zǐ sì duō yīn qián shēng bù céng xiū de shàn guǒ suǒ yǐ jīn shì fá zuò wú bǎ zhī guǐ qǐ kě yòu wèi nèn yàng qī xīn de shì
有晓得的，问道：“这人错与你的，落得将来受用，如何反把来退还少刘公说：“我身没有子嗣，多因前生不曾修得善果，所以今世罚做无把之鬼，岂可又为恁样欺心的事！
tǎng rán mìng lǐ bù gāi shí cuò dé le yī fēn dào shǒu huò shì biàn chū xiē shì duān huò shì rǎn huàn xiē jí bìng fǎn yòng qù jǐ qián què bú dào shé biàn yí
倘然命里不该时，错得了一分到手，或是变出些事端，或是染患些疾病，反用去几钱，却不到折便宜？
bù ruò tuì huán le hé děng ān yì
不若退还了，何等安逸。
yīn tā zuò rén gōng píng yī zhèn de rén wú bù jìng fú dōu chēng wéi liú zhǎng zhě
”因他做人公平，一镇的人无不敬服，都称为刘长者。
yī rì zhèng zhí lóng dōng tiān qì shuò fēng lǐn cè tóng yún mì bù jiàng xià yì tiān dà xuě
一日，正值隆冬天气，朔风凛测，彤云密布，降下一天大雪。
yuán lái nà xuě néng chuān wéi mù shàn dù lián lǒng
原来那雪：能穿帏幕，善度帘拢。
zhà piāo shǔ diǎn é jīng liǔ xù fēi yáng
乍飘数点，俄惊柳絮飞扬；
kuáng wǔ yī xiāng cuò rèn lí huā luàn zhuì
狂舞一香，错认梨花乱坠。
shēng cóng zhú yè chuán lái xiāng zì méi xiào dì zhì
声从竹叶传来，香自梅校递至。
sài wài zhēng rén chuān dòng jiǎ shān zhōng yǐn shì yōng hán shang
塞外征人穿冻甲，山中隐士拥寒裳。
wáng sūn jī xí dào jīn zūn měi nǚ hóng lú tiān shòu tàn
王孙绩席倒金尊，美女红炉添兽炭。
liú gōng yīn tiān qì hán lěng nuǎn qǐ yī hú rè jiǔ fū qī liǎng gè xiàng huǒ duì yǐn
刘公因天气寒冷，暖起一壶热酒，夫妻两个向火对饮。
chī le yī huí qǐ shēn zǒu dào mén shǒu kàn xuě
吃了一回，起身走到门首看雪。
zhī jiàn yuǎn yuǎn yī rén bēi zhe bāo guǒ tóng gè xiǎo sī yíng fēng mào xuě ér lái
只见远远一人背着包裹，同个小厮迎风冒雪而来。
kàn kàn zhì jìn nà rén pū de yī jiāo diē zài xuě lǐ zhēng zhá bù qǐ
看看至近，那人扑的一交，跌在雪里，挣扎不起。
xiǎo cháng biàn xiàng qián qù chān fú
小肠便向前去搀扶。
nián xiǎo lì huī liǎng gè yī tuō fǎn xiàng xià biān diē qù dōu gǔn zuò yí gè ròu jiǎo r
年小力徽，两个一拖、反向下边跌去，都滚做一个肉饺儿。
zhuā le hǎo yī huí fāng cái de qǐ
抓了好一回，方才得起。
liú gōng cā mó lǎo yǎn kàn shí què shì liù shí lái suì de lǎo ér xíng chán jiǎo jiǎo bā dā má xié shēn shàng yī fú shèn shì kǎn lóu
刘公擦摩老眼看时，却是六十来岁的老儿，行缠绞脚，八搭麻鞋，身上衣服甚是槛楼。
zhè xiǎo cháng dào yě shēng de qīng xiù jiǎo xià chuān yī shuāng xiǎo bù héng xuē nà lǎo ér bǎ shēn shàng xuě piàn dǒu jìng xiàng xiǎo cháng dào r fēng xuě shén dà shēn shàng hán lěng xíng zǒu bù dòng
这小肠到也生得清秀，脚下穿一双小布横靴：那老儿把身上雪片抖净，向小肠道：“儿，风雪甚大，身上寒冷，行走不动。
zhè lǐ yǒu jiǔ zài cǐ qiě mǎi yī hú lái dàng dàng hán zài xíng
这里有酒在此，且买一壶来荡荡寒再行。
biàn zǒu rén diàn lái xiàng yī fù zuò tóu zuò xia bǎ bāo guǒ fàng zài zhuō shàng xiǎo sī zuò yú páng biān
”便走人店来，向一副座头坐下，把包裹放在桌上，小厮坐于旁边。
liú gōng qù nuǎn yī hú rè jiǔ qiè yī pán niú ròu liǎng dié xiǎo cài liǎng fù bēi zhù zuò yī pán ér tuō guò lái bǎi zài zhuō shàng
刘公去暖一壶热酒，切一盘牛肉，两碟小菜，两副杯箸，做一盘儿托过来摆在桌上。
xiǎo sī pěng guò hú lái zhēn shàng yī bēi shuāng shǒu dì yǔ fù qīn rán hòu shāi yǔ zì jǐ
小厮捧过壶来，斟上一杯，双手递与父亲，然后筛与自己。
liú gōng jiàn tā nián yòu yǒu xiē lǐ shù biàn wèn dào zhè wèi shì lìng láng me
刘公见他年幼，有些礼数，便问道：“这位是令郎么？
nà lǎo ér dào zhèng shì xiǎo quǎn
”那老儿道：“正是小犬。
liú gōng dào
”刘公道；
jīn nián jǐ suì le
“今年几岁了？
dá dào rǔ míng shēn r shí èr suì le
”答道：“乳名申儿，十二岁了。
yòu wèn dào
”又问道；
kè guān zūn xìng
“客官尊姓？
shì wǎng nǎ lǐ qù de
是往哪里去的？
nèn bān fēng xuě zhōng xíng zǒu
恁般风雪中行走。
nà lǎo ér dá dào lǎo hàn fāng yǒng shì jīng shī lóng hǔ wèi jūn shì yuán jí shān dōng jǐ níng
”那老儿答道：“老汉方勇，是京师龙虎卫军士，原籍山东济宁。
jīn yào huí qù qǔ tǎo jūn zhuāng pán chán
今要回去取讨军庄盘缠；
bù xiǎng xià qǐ xuě lái
不想下起雪来。
wèn zhǔ rén jiā zūn xìng liú gōng dào zài xià xìng liú zhāo pái shàng jìn hé biàn shì jiàn hào
”问主人家尊姓，刘公道：“在下姓刘，招牌上近河，便是贱号。
yòu dào jǐ níng lí cǐ shàng yuǎn rú hé bù xún gè jiǎo lì què shòu zhè bān xīn kǔ
”又道：“济宁离此尚远，如何不寻个脚力，却受这般辛苦？
dá dào lǎo hàn shì gè qióng jūn nà lǐ gù de qǐ jiǎo lì
”答道：“老汉是个穷军，那里雇得起脚力！
zhǐ de màn màn de ái qù bà le
只得慢慢的挨去罢了。
liú gōng jǔ mù kàn shí zhī jiàn tā dān bǎ xiǎo cài xià jiǔ nà pán niú ròu quán rán bù dòng
”刘公举目看时，只见他单把小菜下酒：那盘牛肉，全然不动。
wèn dào zhǎng guān fù zǐ xiǎng dōu shì fèng zhāi me
问道：“长官父子想都是奉斋么？
dá dào wǒ men dāng jūn de rén chī shén me zhāi
”答道：“我们当军的人，吃什么斋！
liú gōng dào jì bù fèng zhāi rú hé bù chī xiē ròu r
”刘公道：“既不奉斋，如何不吃些肉儿？
dá dào shí bù xiāng mán shēn biān pán chán duǎn shǎo chī xiǎo cài fàn r hái kǒng zǒu bú dào jiā
”答道：“实不相瞒，身边盘缠短少，吃小菜饭儿，还恐走不到家。
ruò yòng le zhè dà cài biàn qù le jǐ rì de kǒu liáng zěn shēng dé dào jiā lǐ
若用了这大菜，便去了几日的口粮，怎生得到家里？
liú gōng jiàn tā shuō nèn yàng qióng fá gōng zhōng cǎn rán biàn dào zhè bān dà xuě fù nèi de xiē jiǔ ròu hái kě dǎng de fēng hán nǐ zhǐ guǎn yòng wǒ zhè lǐ bù suàn zhàng bà le
”刘公见他说恁样穷乏，公中惨然，便道:“这般大雪，腹内得些酒肉，还可挡得风寒，你只管用，我这里不算账罢了。
lǎo jūn dào zhǔ rén jiā xiū de qǔ xiào
”老军道：“主人家休得取笑！
nà yǒu chī le dōng xī bù suàn zhàng zhī lǐ
那有吃了东西，不算账之理？
liú gōng dào bù mán zhǎng guān shuō
”刘公道：“不瞒长官说；
zài xià zhè lǐ bǐ bié jiā bù tóng
在下这里，比别家不同。
ruò guò wǎng kè guān ǒu rán yín zi quē shǎo zài xià jiù kěn fèng cheng
若过往客官，偶然银子缺少，在下就肯奉承。
zhǎng guān jì méi yǒu pán chán zhǐ suàn wǒ qǐng nǐ bà le
长官既没有盘缠，只算我请你罢了。
lǎo jūn jiàn tā dàng zhēn
“老军见他当真；
biàn dào duō xiè hòu qíng zhǐ shì wú gōng shòu lù bù dāng rén zǐ
便道：“多谢厚情，只是无功受禄，不当人子。
lǎo hàn zhuàn lái dìng dàng fèng chóu
老汉转来，定当奉酬。
liú gōng dào sì hǎi zhī nèi jiē xiōng dì yě
”刘公道：“四海之内，皆兄弟也。
zhèi xiē xiǎo dōng xī zhí de jǐ hé zěn shuō zhè fèng chóu de huà
这些小东西，值得几何，怎说这奉酬的话！
lǎo hàn fāng cái jǔ zhe
”老汉方才举著。
liú gōng yòu shèng guò liǎng wǎn fàn lái dào yī fà chī bǎo le hǎo xíng lù
刘公又盛过两碗饭来，道：“一发吃饱了好行路。
lǎo jūn dào tè guò fèn le
”老军道：“忒过分了！
fù zǐ èr rén zhèng zài jī něi zhī shí ná qǐ fàn lái láng cān hǔ yàn jìn qíng yī bǎo
”父子二人正在饥馁之时，拿起饭来，狼餐虎咽，尽情一饱。
zhè cái shì jiù rén xū jiù jí shī rén xū dāng ě
这才是：救人须救急，施人须当厄。
kě zhě yì wéi yǐn jī zhě yì wéi shí
渴者易为饮，饥者易为食。
dāng xià chī wán fàn liú gōng yòu jiào mā ma diǎn liǎng bēi rè chá lái chī le
当下吃完饭，刘公又叫妈妈点两杯热茶来吃了。
lǎo jūn biàn yāo jiān qǔ chū yín zi lái huán qián
老军便腰间取出银子来还钱。
liú gōng lián máng tuī zhù dào gāng cái shuō guò shì wǒ qǐng nǐ de rú hé yòu yào yín zi
刘公连忙推住道：“刚才说过，是我请你的，如何又要银子？
nèn yàng shí dào xiàng xià shuō fǎ mài zhè pán ròu le
恁样时，到像下说法卖这盘肉了。
nǐ qiě liú xià dào qián tú qù pán chán
你且留下，到前途去盘缠。
lǎo jūn biàn zhù le shǒu qiān ēn wàn shàng le bāo lǐ zuò cí qǐ shēn
”老军便住了手，千恩万上了包里，作辞起身。
zǒu chū mén wài zhī jiàn nà xuě yuè fā dà le
走出门外，只见那雪越发大了。
duì miàn kàn bu chū rén ér
对面看不出人儿。
bèi hán fēng yī chuī dào tuì xià jǐ bù
被寒风一吹，倒退下几步。
xiǎo sī dào diē zhè bān dà xuě rú hé xíng zǒu
小厮道：“爹，这般大雪，如何行走？
lǎo jūn dào biàn shì mò nài hé qiě ái dào qián tú mì gè sù diàn xiē ba
”老军道：“便是没奈何，且挨到前途，觅个宿店歇罢。
xiǎo sī yǎn zhōng biàn liú xià lèi lái
”小厮眼中便流下泪来。
liú gōng xīn zhōng bù rěn shuō dào zhǎng guān zhè bān fēng hán dà xuě zhe shén yào jǐn shòu cǐ kǔ chǔ
刘公心中不忍，说道：“长官，这般风寒大雪，著甚要紧，受此苦楚！
wǒ jiā kōng fáng chuáng pù jǐn yǒu hé bù jiù cǐ ān xiē děng tiān qíng le zǒu yě wèi chí
我家空房床铺尽有，何不就此安歇，等天晴了走，也未迟。
lǎo jūn dào ruò de rú cǐ shén hǎo zhǐ shì dǎ jiǎo bù dàng
”老军道：“若得如此，甚好，只是打搅不当。
liú gōng dào shuō nà lǐ huà tí
”刘公道：“说那里话题！
shuí rén shì dǐng zhe fáng zi zǒu de
谁人是顶著房子走的？
kuài kuài jìn lái bú yào dǎ shī le shēn shàng
快快进来，不要打湿了身上。
lǎo jūn yǐn zhe xiǎo sī chóng xīn jìn mén
”老军引著小厮，重新进门。
liú gōng lǐng qù yī jiān fáng lǐ bǎ bāo lǐ fàng xià
刘公领去一间房里，把包里放下。
kàn chuáng shàng shí xí zi cǎo jiàn dōu yǒu
看床上时，席子草荐都有。
liú gōng hái pà tā hán lěng yòu qǔ chū xiē dào cǎo lái fàng zài shàng miàn
刘公还怕他寒冷，又取出些稻草来，放在上面。
lǎo jūn dǎ kāi bāo lǐ jiāng chū bèi wō pù xià
老军打开包里，将出被窝铺下。
cǐ shí tiān qì shàng zǎo zhǔn dùn hǎo le tóng xiǎo sī zǒu fáng lái
此时天气尚早，准顿好了，同小厮走房来。
liú gōng yǐ jiāng diàn miàn guān hǎo tóng mā ma xiàng huǒ kàn jiàn lǎo jūn chū fáng biàn jiào dào fāng zhǎng guān nǐ ruò lěng shí yǒu huǒ zài cǐ hōng yī hōng nuǎn huó yě hǎo
刘公已将店面关好，同妈妈向火，看见老军出房，便叫道：“方长官，你若冷时，有火在此，烘一烘暖活也好。
lǎo jūn dào hǎo dào hǎo zhǐ shì nǎi nai zài nà lǐ kǒng bù wěn biàn
”老军道：“好到好，只是奶奶在那里，恐不稳便。
liú gōng dào dōu shì lǎo rén jiā le bù fáng de
”刘公道：“都是老人家了，不妨得。
lǎo hàn fāng cái tóng xiǎo sī zǒu guò lái zuò yú huǒ biān
”老汉方才同小厮走过来，坐于火边。
nà shí bǐ qián yòu jiā shí shú biàn chēng hào lái shuō jìn hé zěn me zhǐ yǒu lǎo fū qī liǎng wèi
那时比前又加识熟，便称号来，说：“近河，怎么只有老夫妻两位？
xiǎng shì lìng láng men lìng jū me
想是令郎们另居么？
liú gōng dào bù mán nǐ shuō lǎo zhuō fū qī jīn nián liù shí sì suì cóng lái bù céng shēng yù nà lǐ de yǒu ér zi
”刘公道：“不瞒你说，老拙夫妻今年六十四岁，从来不曾生育，那里得有儿子？
lǎo jūn dào hé bù chéng jì yí gè fú shì nǐ lǎo nián yě hǎo
”老军道：“何不承继一个，服侍你老年也好？
liú gōng dá dào wǒ xīn lǐ chū shí jiàn rén jiā chéng jì lái de bù dé tā dāng jiā tì shì fǎn rě xián qì bù rú méi yǒu de dào de qīng jìng
”刘公答道：“我心里初时见人家承继来的，不得他当家替事，反惹闲气，不如没有的到得清净。
zǒng yào shí jí qiè bù néng yǒu gè zhōng yì de gù cǐ xiū le zhè niàn tou
总要时，急切不能有个中意的，故此休了这念头。
ruò de nǐ lìng láng zhè yàng yí gè què biàn hǎo le zhǐ shì rú hé de néng gòu
若得你令郎这样一个，却便好了，只是如何得能够？
liǎng gè xián huà yī huí kàn kàn yǐ wǎn lǎo jūn tǎo le gè dēng huǒ jiào shēng ān zhì tóng ér zi dào kè fáng zhōng lái ān xiē
”两个闲话一回，看看已晚，老军讨了个灯火，叫声安置，同儿子到客房中来安歇。
duì ér zi shuō r jīn rì tiān xìng de zhè yàng hǎo rén
对儿子说：“儿，今日天幸得这样好人。
ruò méi yǒu tā shí yě yào dòng sǐ le
若没有他时，也要冻死了。
míng rì mò guǎn tiān qíng xià xuě zǎo xiē zǒu ba
明日莫管天晴下雪，蚤些走罢。
dǎ jiǎo tā xīn shàng bù ān
打搅他，心上不安。
xiǎo sī dào diē shuō de shì
”小厮道：“爹说得是！
fù zǐ shàng chuáng ān xī
”父子上床安息。
bù xiǎng lǎo jūn shòu le xiē fēng hán dào xià bàn yè huǒ yì bān áo qǐ lái kǒu nèi zhǐ shì qì chuǎn tǎo tāng shuǐ chī
不想老军受了些风寒，到下半夜，火一般熬起来，口内只是气喘，讨汤水吃。
zhè xiǎo sī jiā yè wǎn jiān yòu zài kè diàn lǐ nà chù qù qǔ
这小厮家夜晚间，又在客店里，那处去取？
bā dào tiān míng qǐ lái kāi fáng mén kàn shí nà liú gōng fū qī hái wèi zēng qǐ shēn
巴到天明，起来开房门看时，那刘公夫妻还未曾起身。
tā yòu bù gǎn jīng dòng yuán bǎ mén r yǎn shàng shǒu zài chuáng qián
他又不敢惊动，原把门儿掩上，守在床前。
shǎo qǐng tīng de wài miàn liú gōng ké sòu shēng xiǎng biàn kāi mén zǒu jiāng chū lái
少顷，听得外面刘公咳嗽声响，便开门走将出来。
liú gōng yī jiàn biàn dào xiǎo guān r rú hé qǐ de zǎo rèn zǎo
刘公一见，便道：“小官儿，如何起得早恁早？
xiǎo sī dào gào gōng gōng dé zhī bù xiǎng diē diē zuó yè hū rán fā qǐ rè lái kǒu zhōng bú zhù xū chuǎn yào tǎo kǒu shuǐ chī gù cǐ qǐ de zǎo xiē
”小厮道：“告公公得知，不想爹爹昨夜忽然发起热来，口中不住吁喘，要讨口水吃，故此起得早些。
liú gōng dào āi ya
”刘公道：“嗳呀！
xiǎng shì tā zuó rì shòu xiē hán le
想是他昨日受些寒了。
zhè lěng shuǐ zěn me chī de
这冷水怎么吃得？
dài wǒ shāo tāng yǔ nǐ
待我烧汤与你。
xiǎo sī dào zěn hǎo yòu láo gōng gōng
”小厮道：“怎好又劳公公？
liú gōng biàn jiào tā mā ma shāo qǐ yī dà hú gǔn tāng
”刘公便教他妈妈烧起一大壶滚汤。
liú gōng sòng dào fáng lǐ xiǎo sī fú qǐ lái chī le liǎng wǎn
刘公送到房里，小厮扶起来吃了两碗。
lǎo jūn zhēng zhe yǎn guān kàn jiàn liú gōng zài páng xiè dào
老军睁著眼观看，见刘公在旁，谢道；
nán wéi nǐ lǎo rén jiā
“难为你老人家！
zěn shēng bào dá
怎生报答？
liú gōng zǒu jìn qián dào
”刘公走近前道；
xiū nèn bān shuō
“休恁般说。
nǐ qiě ān xīn zì zài gài rè le fā chū xiē hàn biàn hǎo le
你且安心自在，盖热了发出些汗便好了。
xiǎo sī fàng dǎo xià yǔ tā gài hǎo jiàn nà bèi r dān bó shuō dào kě zhī dào zhe le hán
”小厮放倒下与他盖好，见那被儿单薄，说道：“可知道著了寒！
rú hé zhè bèi rèn báo
如何这被恁薄？
zěn néng fā de hàn chū
怎能发的汗出？
mā ma zài mén wài tīng jiàn jí qù qǔ chū yī tiáo bèi xù lái dào lǎo guān ér yǒu bèi zài cǐ nǐ yǔ tā gài hǎo le
”妈妈在门外听见，即去取出一条被絮来道：“老官儿，有被在此，你与他盖好了。
zhè bān lěng tiān qì bú shì dāng yào de
这般冷天气，不是当要的。
xiǎo sī biàn lái jiē qù
”小厮便来接去。
liú gōng yǔ tā gài de tíng dāng fāng cái zǒu chū
刘公与他盖得停当，方才走出。
shǎo qǐng shū xǐ guò yòu zǒu jìn lái wèn kě yǒu hàn me
少顷，梳洗过，又走进来，问：“可有汗么？
xiǎo sī dào wǒ cái mō shí bìng wú yī xiē hàn qì
”小厮道：“我才摸时，并无一些汗气。
liú gōng dào ruò méi hàn shí zhè hán qì shì gǎn de zhòng de le xū qǐng gè tài yī lái yòng yào biǎo tā de hàn chū lái fāng hǎo
”刘公道：“若没汗时，这寒气是感的重的了，须请个太医来用药，表他的汗出来方好。
bù rán zhè fēng hán zěn néng gōu fā xiè
不然，这风寒怎能勾发泄？
xiǎo sī dào gōng gōng shēn bàn wú qián jiāng hé qǐng yī fú yào
”小厮道：“公公，身伴无钱，将何请医服药？
liú gōng dào bù xiāo nǐ fèi xīn yǒu wǒ zài cǐ
”刘公道：“不消你费心，有我在此。
xiǎo sī tīng shuō jí biàn kòu tóu dào duō méng gōng gōng hòu ēn jiù wǒ fù qīn
”小厮听说，即便叩头道：“多蒙公公厚恩，救我父亲。
jīn shēng ruò bù néng bǔ bào sǐ dàng wèi quǎn mǎ cháng ēn
今生若不能补报，死当为犬马偿恩！
liú gōng lián máng fú qǐ dào kuài bú yào rú cǐ jì zài cǐ ān xiù wǒ biàn shì qīn rén le qǐ rěn zuò shì
”刘公连忙扶起道：“快不要如此，既在此安宿，我便是亲人了，起忍坐视！
nǐ zì qù fáng zhōng fú shì lǎo hàn yǔ nǐ yíng yī
你自去房中服侍，老汉与你迎医。
qí rì xuě zhǐ tiān qí jiē shàng de jī xuě bèi chē mǎ jiàn tà jǐn wèi ní nìng yǒu yī chǐ duō shēn
其日雪止天齐，街上的积雪被车马践踏，尽为泥泞，有一尺多深。
liú gōng chuān gè mù jī chū jiē wàng le yī wàng fù shēn jìn mén
刘公穿个木屐，出街望了一望，复身进门。
xiǎo sī kàn liú gōng zhuàn lái zhī dào bù qù le qín zhe liǎng xíng lèi zhū fāng yù shàng qián kòu wèn zhī jiàn liú gōng cóng hòu wū qiān chū gè lǘ r qí le chū mén ér qù
小厮看刘公转来，只道不去了，噙著两行泪珠，方欲上前叩问，只见刘公从后屋牵出个驴儿骑了，出门而去。
xiǎo sī fāng cái fàng xīn
小厮方才放心。
qiě xǐ tài yī zhù de hái jìn bù duō shí biàn dào le
且喜太医住得还近，不多时便到了。
nà tài yī yě lǘ r jiā rén bèi zhe yào xiāng suí zài hòu miàn dào mén shǒu xià le
那太医也驴儿，家人背著药箱，随在后面，到门首下了。
liú gōng qǐng jìn táng zhōng chī guò chá rán hòu yǐn zhì fáng lǐ
刘公请进堂中，吃过茶，然后引至房里。
cǐ shí lǎo jūn yǐ shì shén sī hūn mí yī háo rén shì bù xǐng
此时老军已是神思昏迷，一毫人事不省。
tài yī zhěn le mài shuō dào zhè shì gè shuāng gǎn shāng hán fēng xié yǐ rù yú zòu lǐ
太医诊了脉，说道：“这是个双感伤寒，风邪以入于奏理。
shāng hán shū shàng yǒu liǎng jù gē yún liǎng gǎn shāng hán bù xū zhì yīn yáng dú guò qī cháo qī
伤寒书上有两句歌云：‘两感伤寒不需治，阴阳毒过七朝期。
cǐ nǎi bù zhì zhī zhèng
’此乃不治之症。
bié gè yī jiā biàn yào shuō hái kě yǐ jiù de
别个医家，便要说还可以救得。
xué shēng shì lǎo shí de bù gǎn xiāng qī
学生是老实的不敢相欺。
rú xià bài dǎo zài dì shàng kū shuō dào xiān shēng kě lián wǒ fù zǐ shì gè yì xiāng zhī rén zěn shēng yòng tiè yào jiù de xìng mìng jué bù wàng ēn
如下，败倒在地上，哭说道：“先生可怜我父子是个异乡之人，怎生用帖药救得性命，决不忘恩！
tài yī fú qǐ dào bú shì wǒ zuò nán qí shí bìng yǐ fàn shí jiào wǒ yě wú nài
”太医扶起道：“不是我做难，其实病已犯实，教我也无奈。
liú gōng dào xiān shēng cháng yán dào yào yī bù sǐ bìng fú dù yǒu yuán rén
”刘公道：“先生，常言道：‘药医不死病，佛度有缘人。
nǐ qiě bú yào jū nì gǔ fǎ jǐn zhe zì jiā yì sī dà le dǎn yī qù huò zhě tā mìng bù gāi jué jiù hǎo le yě wèi kě zhī
’你且不要拘泥古法，尽著自家意思，大了胆医去，或者他命不该绝，就好了也未可知。
wàn yī bù hǎo jué wú guī yuàn nǐ zhī lǐ
万一不好，决无归怨你之理。
xiān shēng dào jì shì zhǎng zhě nèn bān shuō qiě yòng yī tiē yào kàn
”先生道：“既是长者恁般说，且用一帖药看。
ruò chī le fā de hàn chū biàn yǒu kě shēng zhī jī sù lái bào wǒ zài jiāng yào yǔ tā chī
若吃了发得汗出，便有可生之机，速来报我，再将药与他吃。
ruò méi hàn shí zhè bìng jiù wú jiù le bù xiāo lái fù wǒ
若没汗时，这病就无救了，不消来覆我。
jiào jiā rén kāi le yào xiāng r cuō le yī tiē yào jì dì yǔ liú gōng dào yòng shēng jiāng wèi yǐn kuài jiān yǔ tā chī
”教家人开了药箱儿，撮了一帖药剂递与刘公道：“用生姜为引，快煎与他吃。
zhè yě shì wàn fēn zhī yī mò zuò zhǐ wàng
这也是万分之一，莫做指望。
liú gōng jiē le yào biàn qù fēng chū yī bǎi wén qián dì yǔ tài yī dào xiē shǎo yào zī quán wèi lì shì
”刘公接了药，便去封出一百文钱，递与太医道：“些少药资，全为利市。
tài yī bì bù kěn shòu ér qù
”太医必不肯受而去。
liú gōng fū qī liǎng kǒu qīn zì bǎ yào jiān hǎo jiāng dào fáng zhōng yǔ xiǎo sī xiāng bāng fú qǐ chī le jiāng bèi méi tóu méi nǎo de gài xià
刘公夫妻两口，亲自把药煎好，将到房中与小厮相帮，扶起吃了，将被没头没脑的盖下。
xiǎo sī zài páng shǒu hòu
小厮在旁守候。
liú gōng yīn cǐ shì máng luàn yī zhāo bǎ diàn zhōng shēng yì dōu dān gē le lián fàn yě méi gōng fū qù zhǔ
刘公因此事忙乱一朝，把店中生意都耽搁了，连饭也没功夫去煮。
zhí dào wǔ shàng fāng chī zǎo shàn
直到午上，方吃早膳。
liú gōng qù huàn xiǎo sī chī fàn
刘公去唤小厮吃饭。
nà xiǎo sī jiàn fù qīn bìng zhòng xīn zhōng huāng jí nǎ lǐ yào chī
那小厮见父亲病重，心中荒急，哪里要吃。
zài sān quàn wèi cái chī le bàn wǎn
在三劝慰，才吃了半碗。
kàn kàn dào wǎn mō nà lǎo jūn shēn shàng bìng wú yī xiē hàn lì
看看到碗，摸那老军身上，病无一些汗粒。
nà shí lián liú gōng yě huāng zhāng qǐ lái
那时连刘公也慌张起来。
yòu qù qǐng tài yī shí bù kěn lái le
又去请太医时，不肯来了。
zhǔn zhǔn dào qī rì wū hū āi zāi
准准到七日，呜呼哀哉。
zhèng shì sān cùn qì zài qiān bān yòng yī rì wú cháng wàn shì xiū
正是：三寸气在千般用，一日无常万事休。
kě lián nà xiǎo sī shēn ér kū dào zài de
可怜那小厮申而哭倒在地。
liú gōng fū fù jiàn tā kū de bēi qiè yě tì lèi jiāo liú fú qǐ quàn dào fāng xiǎo guān sǐ zhě bù kě fù shēng kū zhī wú yì
刘公夫妇见他哭的悲切，也涕泪交流，扶起劝道：“方小官，死者不可覆生，哭之无益。
nǐ qiě jiāng xiǎo sī shuāng xī guì xià kū gào dào r bù xìng qián nián sàng mǔ wèi néng rù tǔ gù yǔ fù móu guī yuán jí qiú qǔ xiē yín liǎng lái bìn zàng
你且将小厮双膝跪下哭告道：“儿不幸，前年丧母，未能入土，故与父谋归原籍，求取些银两来殡葬。
bù xiǎng féng cǐ dà xuě lù tú jiān chǔ
不想逢此大雪，路途艰楚。
de yù ēn rén cì yǐ jiǔ fàn liú sù zài jiā yǐ wéi wàn qiān zhī xìng
得遇恩人，赐以酒饭，留宿在家，以为万千之幸。
shuí liào huáng tiān bù yòu fù hū jù bìng
谁料皇天不佑，父忽聚病。
yòu méng ēn rén yán yī fú yào rì yè kàn shì shèng rú gǔ ròu
又蒙恩人延医服药，日夜看视，胜如骨肉。
zhǐ zhǐ wàng quán yù zhī rì tú bào dà ēn nǎ zhī jìng bù néng qǐ yǒu fù shèng yì
只指望痊愈之日，图报大恩，那知竟不能起，有负盛意！
cǐ jiān jǔ mù wú qīn náng fá qián chāo yī guān zhī lèi liào bù néng bàn yù qiú ēn rén jiè shù chǐ zhī tǔ bǎ fù hái yǎn gài r qíng yuàn zhōng shēn wèi nú pú yǐ cháng dà ēn bù shí ēn rén kěn jiàn yǔn fǒu
此间举目无亲，囊乏钱钞，衣棺之类，料不能办，欲求恩人借数尺之土，把父骸掩盖，儿情愿终身为奴仆，以偿大恩，不识恩人肯见允否？
shuō ba bài fú zài dì
”说罢，拜伏在地。
liú gōng fú qǐ dào xiǎo guān rén xiū lǜ
刘公扶起道：“小官人修虑！
zhè sòng zhōng zhī shì dōu zài yú wǒ qǐ kě bǎ lái wō zàng
这送终之事，都在于我，岂可把来窝葬？
xiǎo sī yòu kū bài dào de qiú xì dì mái gǔ yǐ chū wàng wài qǐ gǎn fù lèi ēn rén fèi xīn huài chāo
”小厮又哭拜道：“得求隙地埋骨，以出望外，岂敢复累恩人费心坏钞！
cǐ ēn cǐ dé jiào r jiāng hé bǔ bào
此恩此德，教儿将何补报？
liú gōng dào zhè shì wǒ píng xī zì yuàn nà wàng nǐ de bào cháng
”刘公道：“这是我平昔自愿，那望你的报偿！
dāng xià máng máng de qǔ le yín zi biàn qù mǎi bàn yī niǎn guān mù huàn liǎng gè tǔ gōng lái shōu shí rù liàn guò le
”当下忙忙的取了银子，便去买办衣捻棺木，唤两个土工来，收拾入殓过了。
yòu bèi gèng fàn jì zhèng fén huà zhǐ qián nà xiǎo sī bēi tòng zì bù bì shuō
又备更饭祭郑，焚化纸钱，那小厮悲恸，自不必说。
jiù tái dào wū hòu kòng dì mái zàng hǎo le
就抬到屋后空地埋葬好了。
yòu lì yí gè bēi é shàng xiě lóng hǔ wèi jūn shì fāng yǒng zhī mù
又立一个碑额，上写“龙虎卫军士方勇之墓”。
zhū shì tíng dāng xiǎo sī xiàng liú gōng fū fù bài xiè
诸事停当，小厮向刘公夫妇拜谢。
guò le liǎng rì liú gōng duì xiǎo sī dào wǒ yù yào jiào nǐ huí qù fǎng wèn qīn zú lái bān sàng huí xiāng yòu kǒng pà nǐ nián jì yòu xiǎo bù rèn de lù tú
过了两日，刘公对小厮道：“我欲要教你回去，访问亲族，来搬丧回乡，又恐怕你年纪幼小，不认得路途。
nǐ qiě zàn zhù wǒ jiā sì yǒu shí shú de zài cǐ jīng guò tuō tā dài huí gù xiāng rán hòu xú tú yùn jiù huí qù
你且暂住我家，俟有识熟的在此经过，托他带回故乡，然后徐图运柩回去。
bù zhī nǐ de yì xià hé rú
不知你的意下何如？
xiǎo sī guì xià qì gào dào r shòu gōng gōng rú cǐ dà ēn de hòu tiān gāo wèi zēng bào de qǐ gǎn yán guī
”小厮跪下泣告道：“儿受公公如此大恩，地厚天高，未曾报得，岂敢言归！
qiě ēn rén yòu wú zǐ sì r suī bù cái tǎng méng bù qì shōu chōng nú pú zhāo xī fú shì shǎo xiào yì diǎn xiào xīn
且恩人又无子嗣，儿虽不才，倘蒙不弃，收充奴仆，朝夕服侍，少效一点孝心。
wàn yī ēn rén bǎi nián zhī hòu yì kān wèi fén qián bài sǎo zhī rén
万一恩人百年之后，亦堪为坟前拜扫之人。
nà shí dào jīng qǔ huí xiān mǔ yí gǔ tóng fù hái zàng yú ēn rén mù dào zhī cè yǒng shǒu yú cǐ zhè biàn shì r zhī xīn yuàn
那时到京取回先母遗骨，同父骸葬于恩人墓道之侧，永守于此，这便是儿之心愿。
liú gōng fū fù dà xǐ dào ruò de nǐ kěn rú cǐ nǎi tiān cì yǔ wǒ wèi sì
”刘公夫妇大喜道：“若得你肯如此，乃天赐与我为嗣！
qǐ yǒu wéi nú pú zhī lǐ
岂有为奴仆之理！
jīn hòu dāng yǐ fù zǐ xiāng chèn
今后当以父子相称。
xiǎo sī dào jí méng shōu liú jí jīn rì jiù bài diē mā
”小厮道：“即蒙收留，即今日就拜爹妈。
biàn liǎng yǐ r jū zhōng fàng xià qǐng lǎo fū fù zuò le
”便两椅儿居中放下，请老夫妇坐了。
sì shuāng bā bài rèn wéi fù zǐ suì gǎi xìng wèi liú
四双八拜，认为父子，遂改姓为刘。
liú gōng yòu bù rěn méi qí běn xìng jiù jiāng fāng zì wèi míng huàn zuò liú fāng
刘公又不忍没其本姓，就将方字为名，唤做刘方。
zì cǐ rì yè xīn qín bāng jiā guò huó fèng shì liú gōng fū fù jí qí jìn lǐ xiào jìng
自此日夜辛勤，帮家过活，奉侍刘公夫妇，极其尽礼孝敬。
lǎo fū fù yě bǎ tā rú qīn shēng yī shēng yì bān kàn dài
老夫妇也把他如亲生一生一般看待。
yǒu shī wèi zhèng liú fāng fēi qīn shì qīn liú dé wú zi yǒu zi
有诗为证：刘方非亲是亲，刘德无子有子。
xiǎo sī shì sǐ shì shēng lǎo jūn suī sǐ bù sǐ
小厮事死事生，老军虽死不死。
shí guāng shì jiàn bù jué liú fāng zài liú gōng jiā lǐ jǐ guò le liǎng gè nián tóu
时光似箭，不觉刘方在刘公家里己过了两个年头。
shí zhí shēn qiū dà fēng dà yǔ xià le bàn yuè yǒu yú
时值深秋，大风大雨，下了半月有余。
nà yùn hé nèi de shuǐ bào zhǎng yǒu shí lái zhàng gāo xià yóu rú bǎi fèi tāng yì bān yòu jǐn yòu jí
那运河内的水，暴涨有十来丈高下，犹如百沸汤一般，又紧又急。
wǎng lái de chuán zhī huài le wú shù
往来的船只坏了无数。
yī rì shén hòu liú fāng zài diàn zhōng shōu shí zhǐ tīng dé rén shēng dǐng fèi
一日什后，刘方在店中收拾，只听得人声鼎沸。
tā zhī dào shèn me huǒ fā máng lái guān kàn jiàn àn shàng rén ái jǐ bù kāi dōu wàng zhe hé zhōng
他只道甚么火发，忙来观看，见岸上人挨挤不开，都望著河中。
jí zǒu shàng qián lái kàn shí què shì shàng liú tóu yī zhī dà kè chuán bèi fēng dǎ huài tǎng jiāng xià lái
急走上前来看时，却是上流头一只大客船，被风打坏，淌将下来。
chuán zhī rén piāo nì jǐ qù dà bàn yú xià de bào wéi pān duò hū háo āi qì zhǐ jiào jiù rén
船之人，飘溺己去大半，余下的抱桅攀舵，呼号哀泣，只叫‘救人’！
nà àn shàng kàn de rén suī rán yǒu jiù lāo zhī niàn zhǐ shì fēng shuǐ lì hài shuí kěn cóng jǐng jiù rén
那岸上看的人，虽然有救捞之念，只是风水利害，谁肯从井救人。
yǎn kàn tā yī gè gè luò shuǐ kǒu zhōng zhǐ hǎo jiào jù kě lián ér yǐ
眼看他一个个落水，口中只好叫句‘可怜’而已。
hū rán yī zhèn dà fēng bǎ nà chuán chuī jìn àn páng
忽然一阵大风，把那船吹近岸旁。
àn shàng rén yī qí hǎn shēng hǎo le
岸上人一齐喊声‘好了’！
qǐng kè wǎn náo diào zi èr shí duō zhāng yī qí dū xià dā zhù nà chuán jiù qǐ shí shù duō rén gè zì fēn tóu tóu diàn nèi
顷刻挽挠钓子二十多张，一齐都下，搭住那船，救起十数多人，各自分头投店内。
yǒu yí gè shào nián nián jì bù shàng èr shí shēn shàng bèi wǎn diào zhāi shāng jǐ chù xíng zǒu bù dòng dào zài dì xià qì xī jiāng jué shàng jǐn jǐn bào zhù yī zhī zhú xiāng bù kěn fàng shě
有一个少年，年纪不上二十，身上被挽钓摘伤几处，行走不动，倒在地下，气息将绝，尚紧紧抱住一只竹箱，不肯放舍。
liú fāng zài páng dǔ jǐng qíng chù dòng le zì jǐ wǎng nián dōng jiān zhī shì bù jué liú xià lèi lái xiǎng dào cǐ rén zhī kǔ zhèng yǔ wǒ yì bān
刘方在旁睹景情，触动了自己往年冬间之事，不觉流下泪来，想道：‘此人之苦，正与我一般。
wǒ dāng shí ruò méi yǒu liú gōng shí fù zǐ shī hái bù yòu guī yú hé chǔ yǐ
我当时若没有刘公时，父子尸骸不佑归于何处矣。
zhè rén jīn rì què biàn méi rén lián jiù le qiě huí qù yǔ diē mā shuō zhī jiù qí xìng mìng
这人今日却便没人怜救了，且回去与爹妈说知，救其性命。
jí jí zhuǎn jiā bǎ shàng xiàng shì bào zhī liú gōng fū fù yì yù fú tā huí jiā tiáo yǎng
’急急转家，把上项事报知刘公夫妇，意欲扶他回家调养。
liú gōng dào cǐ shì yīn dé měi shì wéi rén zhèng gāi rú cǐ
刘公道：‘此是阴德美事，为人正该如此。
liú mā ma dào hé bù jiù tóng tā lái jiā
’刘妈妈道：‘何不就同他来家？
liú fāng dào wèi zēng bǐng guò diē mā zěn gǎn shàn biàn
’刘方道：‘未曾禀过爹妈，怎敢擅便？
liú gōng dào shuō nà lǐ huà
’刘公道：‘说那里话！
wǒ yǔ nǐ tóng qù
我与你同去。
fù zǐ èr rén xíng zhì àn kǒu zhī jiàn zhòng rén zhèng wéi zhe nà shào nián guān kàn
’父子二人，行至岸口，只见众人正围著那少年观看。
liú gōng fēn kāi zhòng rén ái shēn ér rù jiào dào xiǎo guān rén nǐ zhēng zhá zhe wǒ fú nǐ dào jiā qù jiāng xī
刘公分开众人，挨身而入，叫道：‘小官人，你挣扎著，我扶你到家去将息。
nà shào nián zhēng yǎn kàn le yī kàn diǎn diǎn tou er
’那少年睁眼看了一看，点点头儿。
liú gōng tóng liú fāng xiàng qián chān fú
刘公同刘方向前搀扶。
yí gè nián yòu lì ruò yí gè nián lǎo lì shuāi quán bù jì shì
一个年幼力弱，一个年老力衰，全不济事。
páng biān zhuǎn guò yí gè xuān cì de hòu shēng dào lǎo rén jiā shǎn kāi dài wǒ lái
旁边转过一个轩刺的后生道：‘老人家闪开，待我来。
xiàng qián yī bào qīng qīng de jiù fú le qǐ lái
’向前一抱，轻轻的就扶了起来。
nà hòu shēng zài yòu liú gōng zài zuǒ liǎng páng xié zhù bo biàn zǒu
那后生在右，刘公在左，两旁挟住膊便走。
zhú nián suī rán shuō huà bù chū xīn xià què shén míng bái bǎ zuǐ nǔ zhe zhú xiāng
竹年虽然说话不出，心下却甚明白，把嘴弩著竹箱。
liú fāng dào zhè xiāng zi dài wǒ yǔ nǐ tuó le
刘方道：‘这箱子待我与你驮了。
bǎ lái bèi zài jiān shàng zài qián kāi lù
’把来背在肩上，在前开路。
zhòng rén shǎn zài liǎng biān ràng tā men qián xíng suí hòu biàn dōu gēn lái kàn
众人闪在两边，让他们前行，随后便都跟来看。
nèi zhōng rèn de liú gōng de biàn dào hái shì liú zhǎng zhě yǒu xiē yì qì
内中认得刘公的，便道：‘还是刘长者有些义气。
zhè gè yì xiāng luò nàn zhī rén zài cǐ zhè yī huí bìng méi yǒu gè cí bēi de kěn shōu liú qù piān tā yī xiǎo de le biàn chān fú huí jiā
这个异乡落难之人，在此这一回，并没有个慈悲的，肯收留去，偏他一晓得了便搀扶回家。
zhè yàng rén zhēn gè shì jiān shǎo yǒu
这样人，真个世间少有！
zhǐ kě xī wú gè ér zi zhè yě shì tiān gōng méi fēn xiǎo
只可惜无个儿子，这也是天公没分晓。
yòu yǒu dào tā suī méi yǒu qīn r rú jīn chéng jì zhè liú fāng shèn shì xiào shùn bǐ dí qīn de yóu shèng zhè yě suàn shì tiān bào tā le
’又有道：‘他虽没有亲儿，如今承继这刘方，甚是孝顺，比嫡亲的尤胜，这也算是天报他了。
nà bù rèn de de jiàn tā lǎo fū lǎo qī zì lái chān fú yí gè xiǎo sī yǔ tā tuó le zhú xiāng jiù rèn zuò nà shào nián de qīn zú
’那不认得的，见他老夫老妻自来搀扶，一个小厮与他驮了竹箱，就认做那少年的亲族。
yǐ hòu jiàn tǔ rén fēn fēn chuán shuō fāng cái xiǎo de wú bù zàn tàn qí yì
以后见土人纷纷传说，方才晓得，无不赞叹其义。
hái yǒu méi dǔ zi de rén chēng liáng tā nà zhú xiāng nèi yǒu wù wú wù cái duō cái shǎo
还有没肚子的人，称量他那竹箱内有物无物，财多财少。
cǐ nǎi shì rén miàn xiāng sì rén xīn bù tóng bù zài huà xià
此乃是人面相似，人心不同，不在话下。
qiě shuō liú gōng tóng nà hòu shēng fú shǎo dào jiā xiàng yī jiān kè fáng lǐ fàng xià
且说刘公同那后生扶少到家，向一间客房里放下。
liú gōng jiào shēng láo dòng hòu shēng zì qù
刘公叫声‘劳动’，后生自去。
liú fāng bǎ zhú xiāng jiù fàng zài shào nián zhī páng
刘方把竹箱就放在少年之旁。
liú mā ma lián máng qù qǔ qián yī yǔ tā huàn xià shī yī rán hòu fú zài pù shàng
刘妈妈连忙去取干衣，与他换下湿衣，然后扶在铺上。
yuán lái luò shuǐ rén chī bù dé rè jiǔ liú gōng xiǎo de zhè dào shù jiào mā ma qǔ yàn jiǔ lüè wēn yī xià jǐn zhe shào nián tòng yǐn jiù qǔ liú fāng de wò bèi yǔ tā gài le yè jiān jiù jiào liú fāng bàn tā tóng wò
原来落水人吃不得热酒，刘公晓得这道数，教妈妈取酽酒略温一下，尽著少年痛饮，就取刘方的卧被，与他盖了，夜间就教刘方伴他同卧。
dào cì zǎo liú gōng jìn fáng lái tàn wèn
到次早，刘公进房来探问。
nà shào nián jǐ jué jiàn wàng lián máng zhēng zhá qǐ lái yào xià chuáng chēng xiè
那少年己觉健旺，连忙挣扎起来，要下床称谢。
liú gōng jí zhǐ zhù dào mò yào láo dòng tiáo yǎng shēn zi yào jǐn
刘公急止住道：‘莫要劳动调养身子要紧！
nà shào nián biàn xiàng zhěn shàng kòu tóu dào xiǎo zi nǎi chuí sǐ zhī rén de méng gōng gōng jiù bá shí zài shēng zhī gōng mǔ
’那少年便向枕上叩头道：‘小子乃垂死之人，得蒙公公救拔，实再生之公母。
dàn bù zhī gōng zūn xìng
但不知公尊姓？
liú gōng dào lǎo zhuō xìng liú
’刘公道：‘老拙姓刘。
shào nián dào yuán lái yǔ xiǎo zi tóng xìng
’少年道：‘原来与小子同姓。
liú gōng dào guān rén nà lǐ rén shì
’刘公道：‘官人那里人氏？
shào nián dá dào xiǎo zi liú qí shān dōng zhāng qiū rén shì
’少年答道：‘小子刘奇，山东张秋人氏。
èr nián qián suí gōng sān kǎo zài jīng
二年前，随公三考在京。
bù xìng yù le shí yì shù rì zhī nèi gōng mǔ jù sàng wú lì fú jiù huán xiāng zhǐ de jiāng lái huǒ huà
不幸遇了时疫，数日之内，公母俱丧，无力扶柩还乡，只得将来火化。
zhǐ zhe zhú xiāng dào fèng cǐ hái gǔ guī zàng bù xiǎng yòu zāo cǐ dà nàn
’指著竹箱道：‘奉此骸骨归葬，不想又遭此大难。
zì fēn bì sǐ tiān xìng de yù ēn rén jiù wǒ zhī mìng
自分必死，天幸得遇恩人，救我之命。
zhǐ shì xíng lǐ jù shī yī wú suǒ yǒu jiāng hé bào dá dà ēn
只是行李俱失，一无所有，将何报答大恩？
liú gōng dào guān rén chà yǐ
’刘公道：‘官人差矣！
bù rěn zhī xīn rén jiē yǒu zhī
不忍之心，人皆有之。
jiù rén yī mìng shèng zào qī jí fú tú
救人一命，胜造七级浮屠。
ruò shuō bào dá jiù shì wèi lì le qǐ shì lǎo hàn de běn niàn
若说报答，就是为利了，岂是老汉的本念！
liú qí jiàn shuō yù jiā gǎn jī
’刘奇见说，愈加感激。
jiāng xī le liǎng rì biàn néng qǐ shēn xiàng liú gōng fū fù kòu tóu qì xiè
将息了两日，便能起身，向刘公夫妇叩头泣谢。
nà liú qí wéi rén wēn róu jùn yǎ lǐ mào shén gōng
那刘奇为人温柔俊雅，礼貌甚恭。
liú gōng fū fù shí fēn ài tā
刘公夫妇十分爱他。
zǎo wǎn hǎo jiǔ hǎo shí guǎn dài
早晚好酒好食管待。
liú qí jiàn rú cǐ yīn xīn shàng hǎo shēng bù ān
刘奇见如此殷，心上好生不安。
yù yào cí guī zěn nài diào shāng zhī chù kuì làn chéng chuāng bù lǚ bù biàn shēn biān yòu wú pán fèi bù néng xíng dòng zhǐ de quán qiě zhù xià
欲要辞归，怎奈钓伤之处溃烂成疮，步履不便，身边又无盘费，不能行动，只得权且住下。
zhèng shì bù liàn gù xiāng shēng chù hǎo shòu ēn shēn chù biàn wèi jiā
正是：不恋故乡生处好，受恩深处便为家。
què shuō liú fāng yǔ liú qí nián mào xiāng fǎng qíng tóu qì hé gè bǎ shēng píng huàn nàn xì shuō
却说刘方与刘奇年貌相仿，情投契合，各把生平患难细说。
èr rén yīn niàn chū chù xiāng tóng suì jié bài wèi xiōng dì yǒu ài rú dí qīn yì bān
二人因念出处相同，遂结拜为兄，弟友爱如嫡亲一般。
yī rì liú qí duì liú fāng dào xián dì rú cǐ měi zhì hé bù xí xiē shū shǐ
一日，刘奇对刘方道：‘贤弟如此美质，何不习些书史？
liú fāng dá dào xiǎo dì shén yǒu cǐ zhì zhǐ shì wú rén jiào dǎo
’刘方答道：‘小弟甚有此志，只是无人教导。
liú qí dào bù mán xián dì shuō wǒ zì yòu gōng shū bó tōng jīn gǔ zhǐ wàng zhì shēn qīng yún
’刘奇道：‘不瞒贤弟说，我自幼攻书，博通今古，指望致身青云。
bù xìng xiān rén qì hòu
不幸先人弃后。
wú xīn yú cǐ
无心于此。
xián dì kěn dú shū shí xún xiē shū běn lái dài wǒ zhǐ yǐn biàn liǎo
贤弟肯读书时，寻些书本来，待我指引便了。
liú fāng dào ruò de rú cǐ jí dì zhī xìng yě
’刘方道：‘若得如此，及弟之幸也。
lián máng duì liú gōng shuō zhī
’连忙对刘公说知。
liú gōng jiàn shuō shì gè bǎo xué zhī shì kěn jiào liú fāng dú shū fèn wài huān xǐ jí biàn qù mǎi xǔ duō shū jí
刘公见说是个饱学之士，肯教刘方读书，分外欢喜，即便去买许多书籍。
liú qí qìng xīn zhǐ jiào nà liú fāng yǐng wù guò rén yī sòng jí jiě
刘奇罄心指教，那刘方颖悟过人，一诵即解。
rì lǐ zài diàn zhōng kàn guǎn yè jiān tiǎo dēng ér dú
日里在店中看管，夜间挑灯而读。
bù guò shù yuè jīng shū cí hàn wú bù jīng tōng
不过数月，经书词翰，无不精通。
qiě shuō liú qí zài liú gōng jiā zhōng zhù yǒu bàn nián bǐ cǐ xiāng jìng xiāng ài shèng rú gǔ ròu
且说刘奇在刘公家中住有半年，彼此相敬相爱，胜如骨肉。
suī rán yī bàng de suǒ zhǐ shì zhōng rì zuò shí xīn yǒu bù ān
虽然依傍得所，只是终日坐食，心有不安。
cǐ shí chuāng kǒu jiǔ yù sī xiǎng yào huí gù tǔ lái duì liú gōng dào duō méng gōng gōng fū fù hòu ēn jiù huó cán chuǎn yòu jiǎo rǎo bàn nián dà ēn dà dé fēi kǒu shé kě xiè
此时疮口久愈，思想要回故土，来对刘公道：‘多蒙公公夫妇厚恩，救活残喘，又搅扰半年，大恩大德，非口舌可谢。
jīn què zàn cí gōng gōng fù xiān rén hái gǔ zàng
今却暂辞公公，负先人骸骨葬。
fú què zhī hòu dāng tú bào xiào
服阕之后，当图报效。
liú gōng dào cǐ nǎi guān rén de xiào xīn zěn hǎo zǔ dāng dàn bù zhī jǐ shí qǐ xíng
’刘公道：‘此乃官人的孝心，怎好阻当，但不知几时起行？
liú qí dào jīn rì gào guò gōng gōng míng zǎo jiù xíng
’刘奇道：‘今日告过公公，明早就行。
liú gōng dào jì rú cǐ dài wǒ qù mì gè biàn chuán yǔ nǐ
’刘公道：‘既如此，待我去觅个便船与你。
liú qí dào shuǐ lù fēng bō xiǎn è qiě fá pán chán hái cóng líng lù xíng ba
’刘奇道：‘水路风波险恶，且乏盘缠，还从陵路行罢。
liú gōng dào lù lù jiǎo lì zhī fèi shù bèi yú zhōu qiě yòu láo lù
’刘公道：‘陆路脚力之费，数倍于舟，且又劳碌。
liú qí dào xiǎo zi bù yòng jiǎo lì zhǐ shì bù xíng
’刘奇道：‘小子不用脚力，只是步行。
liú gōng dào nǐ shēn zi qiè ruò zhǐ hé zǒu de yuǎn lù
’刘公道：‘你身子怯弱，只何走得远路？
liú qí dào zhè yě yì chù
’刘奇道：‘这也易处。
biàn jiào mā ma zhěng bèi jiǔ yáo yǔ liú qí sòng xíng
’便教妈妈整备酒肴，与刘奇送行。
yǐn zhì zhōng jiān liú gōng qì dào lǎo zhuō yǔ guān rén píng shuǐ xiāng féng jù shǒu bàn nián ēn tóng gǔ ròu shí shì bù rěn fēn lí
饮至中间，刘公泣道：‘老拙与官人萍水相逢，聚首半年，恩同骨肉，实是不忍分离。
dàn guān rén sòng zūn rén rù tǔ nǎi rén zǐ dà shì gù bù hǎo qiǎng liú
但官人送尊人入土，乃人子大事，故不好强留。
zhǐ shì zì jīn yī bié bù yòu hòu rì kě néng de zài jiàn fǒu
只是自今一别，不佑后日可能得再见否？
shuō ba xī bù shèng
’说罢，欷不胜。
liú mā ma yǔ liú fāng jìn jiē lèi xià
刘妈妈与刘方尽皆泪下。
liú qí yě qì dào xiǎo zi cǐ xíng shí fēi děi jǐ
刘奇也泣道：‘小子此行，实非得己。
sì fú yī mǎn jí xīng yè chí lái hou xìng wù guò bēi
俟服一满，即星夜驰来候，幸勿过悲。
liú gōng dào lǎo zhuō fū fù nián jìn qī xún rú fēng zhōng zhī zhú zǎo mù nán bǎo
’刘公道：‘老拙夫妇年近七旬，如风中之烛，早暮难保。
kǒng jūn fú mǎn lái shí zài fǒu bù kě yòu yǐ
恐君服满来时，在否不可佑矣。
tǎng ruò bù qì sòng zūn rén rù tǔ zhī hòu jí lái kàn wǒ yě shì yī fān xiāng zhī zhī qíng
倘若不弃，送尊人入土之后，即来看我，也是一番相知之情。
liú qí dào jì méng fēn fù gǎn bù rú mìng
’刘奇道：‘既蒙吩咐，敢不如命。
yī xiǔ wǎn jǐng bù tí
’一宿晚景不题。
dào le cì zǎo qīng chén liú mā ma yòu zhěng dùn jiǔ fàn yǔ tā chī le
到了次早清晨，刘妈妈又整顿酒饭与他吃了。
liú gōng qǔ chū yí gè bāo lǐ fàng zài zhuō shàng yòu jiào liú fāng dào hòu biān qiān chū nà xiǎo lǘ r lái duì liú qí dào cǐ lǘ xù yǎng jǐ jiǔ lǎo hàn yòu wú yuǎn xíng shǎo yǒu yòng chǔ nǐ jiù chéng tā qù ba shěng de lù shàng gù qiàn
刘公取出一个包里，放在桌上，又叫刘方到后边牵出那小驴儿来，对刘奇道：‘此驴畜养己久，老汉又无远行，少有用处，你就乘他去罢，省得路上雇倩。
zhè bāo lǐ nèi shì yī chuáng bèi wō jǐ jiàn cū bù yī shang yǐ fáng lù shàng fēng hán
这包里内是一床被窝，几件粗布衣裳，以防路上风寒。
yòu zài xiù zhōng mō yī bāo yín zi jiāo yǔ dào zhè sān liǎng yín zi jiāng jiù pán chán yì kě dào de jiā le
’又在袖中摸一包银子交与道：‘这三两银子，将就盘缠，亦可到得家了。
dàn shì wán zhī hòu jí lái zǒu zǒu wàn wù shuǎng xìn
但事完之后，即来走走，万勿爽信。
liú qí jiàn le xǔ duō hòu zèng qì bài dào xiǎo zi shòu gōng gōng rú cǐ hòu ēn jīn shēng liào bù néng bào sì lái shì wèi quǎn mǎ yǐ chou wàn yī
’刘奇见了许多厚赠，泣拜道：‘小子受公公如此厚恩，今生料不能报，俟来世为犬马以酬万一。
liú gōng dào hé chū cǐ yán
’刘公道：‘何出此言！
dāng xià jiāng bāo lǐ zhú xiāng dōu zhuāng zài shēng kǒu shēn shàng zuò bié qǐ shēn
’当下将包里竹箱都装在生口身上，作别起身。
liú gōng fū fù sòng chū mén shǒu sǎ lèi ér bié
刘公夫妇送出门首，洒泪而别。
liú fāng bù rěn fēn shě yòu sòng shí lǐ zhī wài fāng cái fēn shǒu
刘方不忍分舍，又送十里之外，方才分手。
zhèng shì píng shuǐ xiāng féng gǔ ròu qíng yī zhāo fēn mèi lèi jù qīng
正是：萍水相逢骨肉情，一朝分袂泪俱倾。
lí jū chàng bà láo hún mèng rén zài cháng tíng gòng duǎn tíng
骊驹唱罢劳魂梦，人在长亭共短亭。
qiě shuō liú qí yí lù yè zhù xiǎo xíng jī cān kě yǐn bù yī rì lái dào shān dōng gù xiāng
且说刘奇一路夜住晓行，饥餐渴饮，不一日来到山东故乡。
nǎ zhī qù nián zhè chǎng dà fēng dà yǔ huáng hé fàn yì zhāng qiū cūn zhèn jìn jiē piào ruò rén chù lú shè dàng jǐn wú yí
那知去年这场大风大雨，黄河泛溢，张秋村镇尽皆漂溺，人畜庐舍荡尽无遗。
jǔ mù yáo wàng shí jǐ shí lǐ tián dì jué wú rén yān
举目遥望时，几十里田地，绝无人烟。
liú qí wú chǔ tóu bèn zhǐ de jì shí lǚ diàn
刘奇无处投奔，只得寄食旅店。
sī xiǎng chuī jiāng hái gǔ mái zàng yú cǐ què yòu wú chǔ yī qī hé yǐ yíng shēng xū xún le gè zhe luò zhī chù rán hòu jǔ shì
思想吹将骸骨埋葬于此，却又无处依栖，何以营生，须寻了个著落之处，然后举事。
suì wǎng gè chù zhèn xiāng cūn fǎng wèn qīn jiù yī wú suǒ yǒu
遂往各处镇乡村访问亲旧，一无所有。
zhù le yuè yú zhè sān liǎng yín zi pán fèi jiāng jǐn xīn xià zhe máng ruò yòng wán le zhè yín zi jiù nán xíng dòng le
住了月余，这三两银子盘费将尽，心下著忙：‘若用完了这银子，就难行动了。
bù rú yuán wǎng hé xī wu qù qiú ēn rén yī dā kòng dì mái le gǔ shi yǐ bàng zài bǐ chù hái shì gè cháng cè
不如原往河西务去求恩人一搭空地，埋了骨殖，倚傍在彼处，还是个长策。
suàn hái diàn qián shàng le shēng kǒu xīng yè gǎn lái
’算还店钱，上了生口，星夜赶来。
dào le liú gōng mén shǒu xià le shēng kǒu kàn shí zhī jiàn liú fāng zhèng zài diàn zhōng shǒu lǐ hé zhù yī běn shū r zài nà lǐ guān kàn
到了刘公门首，下了生口看时，只见刘方正在店中，手里合著一本书儿在那里观看。
liú qí jiào shēng xián dì gōng gōng mā ma yī xiàng hǎo me
刘奇叫声：‘贤弟，公公妈妈一向好么？
liú fāng tái tóu kàn shí què shì liú qí bǎ shū piē xia máng lái jiē zhù shēng kǒu qiān rù jiā zhōng xiè le xíng lǐ zuō yī dào diē mā rì yè zài cǐ niàn xiōng lái de zhèng hǎo
’刘方抬头看时，却是刘奇，把书撇下，忙来接住生口，牵入家中，卸了行李，作揖道：‘爹妈日夜在此念兄，来得正好！
yī qí zǒu rù táng zhōng
’一齐走入堂中。
liú gōng fū fù kàn jiàn xǐ cóng tiān jiàng biàn dào guān rén xiǎng shā wǒ yě
刘公夫妇看见，喜从天降，便道：‘官人，想杀我也！
liú qí shàng qián dǎo shēn xià bài
’刘奇上前倒身下拜。
liú gōng huán lǐ bù dié
刘公还礼不迭。
jiàn ba wèn dào zūn rén zhī shì xiǎng jǐ bì le
见罢，问道：‘尊人之事，想己毕了？
liú qí xì xì qì sù qián yīn yòu dào mǒu gù xiāng jǐ wú chù róng shēn jīn fù xié hái gǔ ér lái yù qiú yī dā yú dì zàng mái jiù bài gōng gōng wèi yī bàng yú cǐ zhāo xī fèng shì bù zhī zūn yì yǔn fǒu
’刘奇细细泣诉前因，又道：‘某故乡己无处容身，今复携骸骨而来，欲求一搭余地葬埋，就拜公公为，依傍于此，朝夕奉侍，不知尊意允否？
liú gōng dào kòng dì jǐn yǒu rèn píng qǔ zé
’刘公道：‘空地尽有，任凭取择。
dàn wèi fù zǐ kǒng bù gǎn dāng
但为父子，恐不敢当。
liú qí dào ruò gōng gōng bù xiè yǐ mǒu wèi zi biàn shì bù yǔn zhī yì le
’刘奇道：‘若公公不屑以某为子，便是不允之意了。
jí biàn qǐng liú gōng fū fù shàng zuò bài wèi fù zǐ jiāng hái gǔ yě zàng yú wū hòu dì shàng
’即便请刘公夫妇上坐，拜为父子，将骸骨也葬于屋后地上。
zì cǐ xiōng dì èr rén bìng lì tóng xīn quàn kǔ jīng yíng jiā yè jiàn jiàn xīng lóng
自此兄弟二人，并力同心，劝苦经营，家业渐渐兴隆。
fú shì gōng mǔ bèi jìn rén zǐ zhī lǐ
服侍公母，备尽人子之礼。
hé zhèn de rén méi yī gè bù xīn xiàn liú gōng wú zi ér yǒu zi jiē shì yīn dé zhī bào
合镇的人，没一个不欣羡刘公无子而有子，皆是阴德之报。
shí guāng xùn sù shū hū yòu jīng nián yú
时光迅速，倏忽又经年余。
jīn zi zhèng ān jū lè yè bù xiǎng liú gōng fū fù nián jì lǎo le jīn lì shuāi juàn huàn qǐ bìng lái
金子正安居乐业，不想刘公夫妇，年纪老了，筋力衰倦，患起病来。
èr zi rì yè fú shì yī bù jiě dài qiú shén wǎng xiào yī yào wú gōng kàn kàn dài jìn
二子日夜服侍，衣不解带，求神罔效，医药无功，看看待尽。
èr zi xīn zhōng shí fēn bēi qiè yòu kǒng shāng le gōng mǔ zhī xīn wéi bǎ yán yǔ ān wèi bèi dì tūn shēng ér qì
二子心中十分悲切，又恐伤了公母之心，惟把言语安慰，背地吞声而泣。
liú gōng zì zhī bù qǐ hū èr zi zhì chuáng qián fēn fù dào wǒ fū fù lǎo nián gū gōng zì wèi bì zuò wú sì zhī guǐ bù yì tiān dì lián niàn cì rǔ èr rén yǔ wǒ wèi sì
刘公自知不起，呼二子至床前吩咐道：‘我夫妇老年孤弓，自谓必作无祀之鬼，不意天地怜念，赐汝二人与我为嗣。
míng suī yì zǐ qíng shèng dí xuè
名虽义子，情胜嫡血。
wǒ sǐ wú yí hèn yǐ
我死无遗恨矣！
dàn wǒ qù shì zhī hòu rǔ èr rén wù yào tóng xīn jīng yè gòng shǒu cǐ bó chǎn wǒ yú jiǔ quán yì de míng mù
但我去世之后，汝二人务要同心经业，共守此薄产，我于九泉亦得瞑目。
èr zi kū bài shòu mìng
’二子哭拜受命。
yòu yán liǎng rì fū qī xiàng jì ér wáng
又延两日，夫妻相继而亡。
èr zi chuàng dì hū tiān hào táo tòng kū hèn bù dé yǐ shēn dài tì
二子怆地呼天，号淘痛哭，恨不得以身代替。
zhì bàn yī qīn guān guǒ jí qí cóng hòu yòu qǐng sēng rén zuò jiǔ zhòu yè gōng guǒ chāo jiàn
置办衣衾棺椁，极其从厚，又请僧人做九昼夜功果超荐。
rù liàn zhī hòu xiōng dì shāng yì zhù qǐ yí gè dà fén yào jiāng sān jiā fù mǔ hé zàng yī chù
入殓之后，兄弟商议筑起一个大坟，要将三家父母合葬一处。
liú fāng suì zhì jīng zhōng jiāng mǔ jiù yíng lái zé le jí rì yǐ liú gōng fū fù zàng yú jū zhōng liú qí qiān fù mǔ hái gǔ zàng yú zuǒ biān liú fāng fù mǔ zàng yú yòu biān sān fén gǒng liè rú lián zhū xiāng sì
刘方遂至京中，将母柩迎来，择了吉日，以刘公夫妇葬于居中，刘奇迁父母骸骨葬于左边，刘方父母葬于右边，三坟拱列，如连珠相似。
nà hé zhèn de rén yī lái mù liú gōng xiàng rì zhōng hòu zhī dé èr lái jìng tā dì xiōng zhī xiào jǐn lái xiāng sòng
那合镇的人，一来慕刘公向日忠厚之德，二来敬他弟兄之孝，尽来相送。
huà xiū xù fán
话休絮烦。
qiě shuō liú qí èr rén zì cóng liú gōng wáng hòu tóng mián tóng shí qíng hǎo yù dǔ bǎ jiǔ diàn shōu le kāi qǐ yí gè bù diàn lái
且说刘奇二人自从刘公亡后，同眠同食，情好愈笃，把酒店收了，开起一个布店来。
sì fāng wǎng kè shāng lái mǎi huò de jiàn èr rén shào nián zhì chéng wù jià gōng dào chuán bō kāi qù mù míng lái mǎi zhě ái jǐ bù kāi
四方往客商来买货的，见二人少年志诚，物价公道，传播开去，慕名来买者，挨挤不开。
yī èr nián jiān zhēng xià yī ge lǎo dà jiā yè bǐ liú gōng shí jǐ duō shù bèi
一二年间，挣下一个老大家业，比刘公时己多数倍。
tǎo le liǎng fáng jiā rén liǎng gè xiǎo sī dòng yòng jiā huo qì mǐn shèn shì cì dì
讨了两房家人，两个小厮，动用家伙器皿，甚是次第。
nà zhèn shàng yǒu jǐ gè fù jiā jiàn èr zi jiā yè rì yù shào nián wèi qǔ dōu yāng méi lái yǔ zhī yì yīn
那镇上有几个富家，见二子家业日裕，少年未娶，都央媒来与之议姻。
liú qí xīn shàng jǐ shì yù de zhǐ shì liú fāng què zhí yì bù yuàn
刘奇心上己是欲得，只是刘方却执意不愿。
liú qí quàn dào xián dì jīn nián yī shí yǒu jiǔ wǒ jǐ èr shí yǒu èr zhèng gāi jí shí qiú pèi yǐ tú shēng yù jiē xù sān jiā zōng sì bù zhī xián dì wèi hé bù yuàn
刘奇劝道：‘贤弟今年一十有九，我己二十有二，正该及时求配，以图生育，接续三家宗祀，不知贤弟为何不愿？
liú fāng dá dào
’刘方答道；
wǒ yǔ xiōng fāng zài zhuàng nián zhèng hǎo jīng yíng shēng lǐ hé xiá qù móu cǐ shì
‘我与兄方在壮年，正好经营生理，何暇去谋此事！
kuàng wǒ dì xiōng xiàng lái yǒu ài hé děng ān lè wàn yī qǔ le yí gè bù hǎo de fǎn shì yī lèi bù rú bù qǔ wéi shàng
况我弟兄向来友爱，何等安乐，万一娶了一个不好的，反是一累，不如不娶为上。
liú qí dào bù rán cháng yán shuō de hǎo wú fù bù chéng jiā
’刘奇道：‘不然，常言说得好：‘无妇不成家。
nǐ wǒ jù zài diàn zhōng shí chí le shēng yì shí lǐ miàn jué rán wú rén zhào guǎn
’你我俱在店中十持了生意时，里面绝然无人照管。
kuàng qiě jiāo yóu jiàn guǎng shè yǒu gè kè rén dào lái zhōng kuì wú rén zhǔ chí chéng hé tǐ miàn
况且交游渐广，设有个客人到来，中馈无人主持，成何体面？
cǐ hái shì xiǎo shì
此还是小事。
dāng chū yì fù yǐ wǒ èr rén wéi zǐ shí zhǐ wàng zǐ sūn yán tā zōng sì shì shǒu cǐ fén
当初义父以我二人为子时，指望子孙延他宗祀，世守此坟。
jīn ruò bù qǔ bì rán yīn jué qǐ bù fù qí chū niàn hé yán jiàn zhī quán xià
今若不娶，必然湮绝，岂不负其初念，何颜见之泉下！
zài sān chén shuō liú fāng zhǐ bǎ yán zhī wú zhōng bù kěn yìng chéng
’再三陈说，刘方只把言支吾，终不肯应承。
liú qí jiàn xiōng dì bù yǔn zì jǐ yòu bù hǎo dú qǔ
刘奇见兄弟不允，自己又不好独娶。
yī rì ǒu rán dào yī xiāng hòu péng yǒu qīn dà láng jiā zhōng qù tàn wàng
一日，偶然到一相厚朋友钦大郎家中去探望。
liǎng gè ǒu rán yán yòu yīn shì liú qí nǎi bǎ liú fāng bù kěn zhī shì xì xì xiāng gào yòu dào bù zhī shè dì shì shèn zhǔ yì
两个偶然言又姻事，刘奇乃把刘方不肯之事，细细相告，又道：‘不知舍弟是甚主意？
qīn dà láng xiào dào cǐ shì qiǎn ér yì jiàn
’钦大郎笑道：‘此事浅而易见。
tā yǔ xiōng gòng chuàng jiā yè kuàng tā shì xiān dào xiōng shì hòu lái bù fèn de xiōng xiān qǔ gù cǐ jiǎ yì tuī tuō
他与兄共创家业，况他是先到，兄是后来，不忿得兄先娶，故此假意推托。
liú qí dào shè dì nǎi rén yì duān zhí zhī shì jué wú cǐ yì
’刘奇道：‘舍弟乃仁义端直之士，决无此意。
qīn dà láng dào lìng dì shào nián yīng jùn qǐ bù xiǎo de fū fù zhī lè nèn bān tuī zǔ
’钦大郎道：‘令弟少年英俊，岂不晓得夫妇之乐，恁般推阻？
xiōng ruò bù xìn qiě jiào gè rén sī xià qù jiàn tā xiān yǔ zhī wèi méi bāo nǐ yī shuō jiù shì
兄若不信，且教个人私下去见，他先与之为媒，包你一说就是。
liú qí bèi rén yán suǒ huò jiāng xìn jiāng yí zuò bié ér huí
’刘奇被人言所惑，将信将疑，作别而回。
qià hǎo lù shàng yù jiàn liǎng gè méi pó zhèng yào dào liú qí jiā shuō qīn suǒ shuō de shì běn zhèn gǔ guài rén miàn qián jiù hài xiū
恰好路上遇见两个媒婆，正要到刘奇家说亲，所说的是本镇古怪，人面前就害羞。
nǐ zhǐ qiāo dì qù duì tā shuō
你只悄地去对他说。
ruò shuō de chéng shí zì dāng hòu chou
若说得成时，自当厚酬。
wǒ qiě bù guī qù zuò zài xiàng kǒu yóu diàn lǐ děng nǐ huí shí tā hóu jí qǐ lái hǎo jiào xí fù men lǎo dà méi qù
我且不归去，坐在巷口油店里等你回时，他喉急起来，好教媳妇们老大没趣。
liú qí fāng cái xìn liú fāng bù kěn shì gè zhēn xīn
刘奇方才信刘方不肯是个真心。
dàn bù zhī shèn me yì gù
但不知甚么意故。
yī rì jiàn liáng shàng yàn ér yíng cháo
一日，见梁上燕儿营巢。
liú qí suì tí yī cí yú bì shàng yǐ tàn liú fāng zhī yì cí yún yíng cháo yàn shuāng shuāng xióng zhāo mù xián ní xīn kǔ tóng
刘奇遂题一词于壁上，以探刘方之意，词云：营巢燕，双双雄，朝暮衔泥辛苦同。
ruò bù xún cí jì ké luǎn cháo chéng bì jìng cháo hái kōng
若不寻雌继壳卵，巢成毕竟巢还空。
liú fāng kàn jiàn xiào sòng shù cì yì yuán bǐ hé yī shǒu yú hòu cí yuē yíng cháo yàn shuāng shuāng fēi tiān shè cí xióng shì jiǔ qī
刘方看见，笑诵数次，亦援笔和一首于后，词曰：营巢燕，双双飞，天设雌雄事久期。
cí xī de xióng yuàn jǐ zú xióng xī jiāng cí hú bù zhī
雌兮得雄愿己足，雄兮将雌胡不知？
liú qí jiàn le cǐ cí dà jīng dào jù zhè cí zhōng zhī yì wú dì nǎi shì gè nǚ zǐ le
刘奇见了此词，大惊道：‘据这词中之意，吾弟乃是个女子了。
guài dào tā nèn bān jiāo ruò yǔ yīn xiān lì yè jiān shuì wò bù tuō nèi yī lián wà zi yě bù kěn qù kù shǔ zhōng hái chuān zhe liǎng céng yī fú
怪道他恁般娇弱，语音纤丽，夜间睡卧，不脱内衣，连袜子也不肯去，酷暑中还穿著两层衣服。
yuán lái tā què xué dà lán suǒ wéi
原来他却学大兰所为。
suī rán rú cǐ yě hái yí huò bù gǎn qù qīng yì fā yán
’虽然如此，也还疑惑，不敢去轻易发言。
yòu dào qīn dà láng jiā zhōng jiāng cí niàn yǔ tā tīng
又到钦大郎家中，将词念与他听。
qīn dà láng dào zhè cí yì míng bái lìng dì què rán bú shì nán zǐ
钦大郎道：‘这词意明白，令弟确然不是男子。
dàn yǔ xiōng shù nián tóng tà nán dào kàn tā bù chū
但与兄数年同榻，难道看他不出？
liú qí xù tā xiàng lái bìng wèi zēng tuō yī zhī shì
’刘奇叙他向来并未曾脱衣之事。
qīn dà láng dào nèn bān yī fà shì le
钦大郎道：‘恁般一发是了！
rú jīn xiōng dāng yǐ shí wèn zhī kàn tā rú hé huí dá
如今兄当以实问之，看他如何回答。
liú qí dào wǒ yǔ tā ēn yì shén zhòng qíng rú tóng bāo ān rěn qǐ kǒu
’刘奇道：‘我与他恩义甚重，情如同胞，安忍启口。
qīn dà láng dào tā ruò guǒ shì gè nǚ zǐ yǔ xiōng chéng pèi ēn yì liǎng quán yǒu hé bù kě
’钦大郎道：‘他若果是个女子，与兄成配，恩义两全，有何不可。
tán lùn jǐ jiǔ qīn dà láng jiàng chū jiǔ yáo kuǎn dài
’谈论己久，钦大郎将出酒肴款待。
liǎng rén duì zhuó jìng bù jué zhì wǎn
两人对酌，竟不觉至晚。
liú qí huí zhì jiā shí jǐ shì huáng hūn shí hòu
刘奇回至家时，己是黄昏时候。
liú fāng kàn jiàn jiàn tā jǐ zuì fú jìn fáng zhōng wèn dào xiōng cóng hé chù yǐn jiǔ zhè shí fāng guī
刘方看见，见他己醉，扶进房中问道：‘兄从何处饮酒，这时方归？
liú qí dá dào ǒu zài qīn xiōng jiā xiǎo yǐn bù jué huà cháng zuò jiǔ
’刘奇答道：‘偶在钦兄家小饮，不觉话长坐久。
kǒu zhōng suī shuō xì xì bǎ tā xiáng shì
’口中虽说，细细把他详视。
dāng chū wú xīn shí quán rán bù jué shì nǚ cǐ shí jǐ shì yǒu xīn biàn tā zhēn jiǎ yuè kàn yuè xiàng gè nǚ zǐ le
当初无心时，全然不觉是女，此时己是有心辨他真假，越看越像个女子了。
liú qí suī wú xié niàn xīn shàng què yào jiàn gè míng bái yòu bù hǎo zhí yán nǎi dào jīn rì jiàn xián dì suǒ hé yàn zi cí shén jiā fēi yú xiōng suǒ néng jí
刘奇虽无邪念，心上却要见个明白，又不好直言，乃道：‘今日见贤弟所和燕子词，甚佳，非愚兄所能及。
dàn bù zhī xián dì kě néng zài hé yī shǒu fǒu
但不知贤弟可能再和一首否？
liú fāng xiào ér bù dá jū guò zhǐ bǐ lái yī huī jiù chéng
’刘方笑而不答，居过纸笔来，一挥就成。
cí yuē yíng cháo yàn shēng shēng jiào mò shǐ qīng rén kōng suì yuè
词曰：营巢燕，声声叫，莫使青人空岁月。
hé lián hé shì bì wú xiá hé shì chu jūn zhōng bù nà
何怜和氏璧无瑕，何事楚君终不纳？
liú qí jiē lái kàn le biàn dào yuán lái xián dì kùn shì nǚ zǐ
刘奇接来看了，便道：‘原来贤弟困是女子。
liú fāng wén yán xiū de mǎn liǎn tòng hóng wèi jí dá yán
’刘方闻言，羞得满脸通红，未及答言。
liú qí yòu dào nǐ wǒ qíng tóng gǔ ròu hé bì bì huì
刘奇又道：‘你我情同骨肉，何必避讳。
dàn bù shí xián dì xī nián yīn shén rú cǐ zhuāng shù
但不识贤弟昔年因甚如此妆束？
liú fāng dào qiè chū yīn mǔ sàng suí fù huán xiāng kǒng tú zhōng bù biàn gù wèi nán ban
’刘方道：‘妾初因母丧，随父还乡，恐途中不便，故为男扮。
hòu yīn fù mò shàng mái qiǎn tǔ wèi de yǔ mǔ tóng zàng qiè gù bù gǎn gǎi xíng yù qiú yī ān shēn zhī dì yǐ cuò xiān líng
后因父殁，尚埋浅土，未得与母同葬，妾故不敢改形，欲求一安身之地，以厝先灵。
xìng de yì fù yí cǐ chǎn yè fù mǔ hái gǔ dé yǐ guī tǔ
幸得义父遗此产业，父母骸骨得以归土。
qiè shì shí yì yù shuō míng yīn sī jiā shì shàng wēi kǒng xiōng dú lì nán chéng gù fù chí yán
妾是时意欲说明，因思家事尚微，恐兄独力难成，故复迟延。
jīn jiàn xiōng lǚ quàn qiè hūn pèi gù bù dé bù zì míng ěr
今见兄屡劝妾婚配，故不得不自明耳。
liú qí dào yuán lái xián dì yòng cǐ yī duàn kǔ xīn chéng quán dà shì
’刘奇道：‘原来贤弟用此一段苦心，成全大事。
kuàng wǒ yǔ nǐ tóng tà shù nián bù lù yī háo guī jiǎo zhēn nǎi jié xiào jiān quán nǚ rén zhàng fū kě jìng kě xiàn
况我与你同榻数年，不露一毫圭角，真乃节孝兼全，女人丈夫，可敬可羡！
dàn dì cí rén jǐ yǒu fǔ jiù zhī yì wǒ yì jué wú tā qǔ zhī lǐ
但弟词人己有俯就之意，我亦决无他娶之理。
píng shuǐ xiāng féng zhōu xuán shù zài xī wèi xiōng dì jīn wèi fū fù cǐ qǐ rén móu shí yóu tiān hé
萍水相逢，周旋数载，昔为兄弟，今为夫妇，此岂人谋，实由天合。
tǎng méng yī nuò biàn dìng bǎi nián
倘蒙一诺，便订百年。
bù yòu xián dì yì xià rú hé
不佑贤弟意下如何？
liú fāng dào cǐ shì qiè yì chóu zhī shú yǐ
’刘方道：‘此事妾亦筹之熟矣。
sān zōng fén mù jù zài yú cǐ qiè ruò shì tā rén gōng mǔ sān chǐ zhī tǔ zhāo xī bù biàn xǐng shì
三宗坟墓，俱在于此，妾若适他人，公母三尺之土，朝夕不便省视。
kuàng yì fù yì mǔ kàn dài nǐ wǒ yóu rú qīn shēng qì cǐ ér qù yì nán jiá rán
况义父义母，看待你我犹如亲生，弃此而去，亦难恝然。
xiōng ruò bù qì lòu zhì shǐ qiè de shì jī zhǒu gòng fèng sān xìng xiāng huǒ qiè zhī yuàn yě
兄若不弃陋质，使妾得侍箕帚，供奉三姓香火，妾之愿也。
dàn wú méi sī hé yú lǐ yǒu kuī
但无媒私合，于礼有亏。
wéi xiōng cái zhuó ér xíng miǎn shòu bàng rén tán yì zé quán měi yǐ
惟兄裁酌而行，免受傍人谈议，则全美矣。
liú qí dào dì gāo jiàn jí dāng chǔ fēn
’刘奇道：‘弟高见，即当处分。
shì wǎn liǎng rén biàn fēn fáng ér wò
’是晚两人便分房而卧。
cì zǎo liú qí yǔ qīn dà láng shuō le qǐng tā dà niang wèi méi yǔ liú fāng shuō hé
次早，刘奇与钦大郎说了，请他大娘为媒，与刘方说合。
liú fāng jǐ zì huàn le nǚ zhuāng
刘方己自换了女妆。
liú qí bèi bàn yī shì zé le jí rì xiān wǎng sān gè fén mù shàng jì gào guò le rán hòu huā zhú chéng qīn dà pái yán xí guǎng qǐng lín lǐ
刘奇备办衣饰，择了吉日，先往三个坟墓上祭告过了，然后花烛成亲，大排筵席，广请邻里。
nà shí hōng dòng le hé xī wu yī zhèn wú bù chēng wéi yì shì zàn tàn liú jiā rén mén xiào yì zhēn liè
那时哄动了河西务一镇，无不称为异事，赞叹刘家人门孝义贞烈。
liú qí chéng qīn zhī hòu rén fù xiāng jìng rú bīn zhēng qǐ dà dà jiā shì shēng xià wǔ nán èr nǚ
刘奇成亲之后，人妇相敬如宾，挣起大大家事，生下五男二女。
zhì jīn zǐ sūn fán shèng suì wèi jù zú
至今子孙蕃盛，遂为巨族。
rén jiē chēng wéi liú fāng sān yì cūn yún
人皆称为刘方三义村云。
yǒu shī wèi zhèng
有诗为证：
wú qíng gǔ ròu chéng wú yuè yǒu yì tiān yá zuò zhì qīn
无情骨肉成吴越，有义天涯作至亲。
sān yì cūn zhōng chuán měi yù hé xī qiān zǎi xiǎng qí rén
三义村中传美誉，河西千载想奇人。