国语 · 左丘明 · Chapter 165 of 243

晋语·阳平教平公灭栾氏

PinyinModern Translation
Size

píng gōng liù nián jī yí jí huáng yuān jiā fù zuò luàn bù kè ér sǐ

平公六年,箕遗及黄渊、嘉父作乱,不克而死。

gōng suì zhú qún zéi wèi yáng bì yuē zì mù hóu yǐ zhì yú jīn luàn bīng bù chuò mín zhì bù yàn huò bài wú yǐ

公遂逐群贼,谓阳毕曰:“自穆侯以至于今,乱兵不辍,民志不厌,祸败无已。

lí mín qiě sù kòu kǒng jí wú shēn ruò zhī hé

离民且速寇,恐及吾身,若之何?

yáng bì duì yuē běn gēn yóu shù zhī yè yì zhǎng běn gēn yì mào shì yǐ nán yǐ yě

”阳毕对曰:“本根犹树,枝叶益长,本根益茂,是以难已也。

jīn ruò dà qí kē qù qí zhī yè jué qí běn gēn kě yǐ shǎo xián

今若大其柯,去其枝叶,绝其本根,可以少闲。

gōng yuē zǐ shí tú zhī

公曰:“子实图之。

duì yuē tú zài míng xùn míng xùn zài wēi quán wēi quán zài jūn

”对曰:“图在明训,明训在威权,威权在君。

jūn lūn xián rén zhī hòu yǒu cháng wèi yú guó zhě ér lì zhī yì lūn chěng zhì kuī jūn yǐ luàn guó zhě zhī hòu ér qù zhī shì suì wēi ér yuǎn quán

君抡贤人之后有常位于国者而立之,亦抡逞志亏君以乱国者之后而去之,是遂威而远权。

mín wèi qí wēi ér huái qí dé mò néng wù cóng

民畏其威,而怀其德,莫能勿从。

ruò cóng zé mín xīn jiē kě chù

若从,则民心皆可畜。

chù qí xīn ér zhī qí yù è rén shú tōu shēng

畜其心而知其欲恶,人孰偷生?

ruò bù tōu shēng zé mò sī luàn yǐ

如果不苟且偷生,那民心就不会思乱了。

qiě fú luán shì zhī wū jìn guó jiǔ yě luán shū shí fù zōng shì lì gōng yǐ hòu qí jiā ruò miè luán shì zé mín wēi yǐ jīn wú ruò qǐ xiá yuán hán wèi zhī hòu ér shǎng lì zhī zé mín huái yǐ

且夫栾氏之诬晋国久也,栾书实复宗,弑厉公以厚其家,若灭栾氏,则民威矣,今吾若起瑕、原、韩、魏之后而赏立之,则民怀矣。

wēi yǔ huái gè dāng qí suǒ zé guó ān yǐ jūn zhì ér guó ān yù zuò luàn zhě shuí yǔ

威与怀各当其所,则国安矣,君治而国安,欲作乱者谁与?

jūn yuē luán shū lì wú xiān jūn luán yíng bù huò zuì rú hé

君曰:“栾书立吾先君,栾盈不获罪,如何?

yáng bì yuē fu zhèng guó zhě bù kě yǐ nì yú quán xíng quán bù kě yǐ yǐn yú sī

”阳毕曰:“夫正国者,不可以暱于权,行权不可以隐于私。

nì yú quán zé mín bù dǎo

暱于权,则民不导;

xíng quán yǐn yú sī zé zhèng bù xíng

行权隐于私,则政不行。

zhèng bù xíng hé yǐ dǎo mín

政不行,何以导民?

mín zhī bù dǎo yì wú jūn yě zé qí wèi nì yǔ yǐn yě fù hài yǐ qiě qín shēn

民之不导,亦无君也,则其为暱与隐也,复害矣,且勤身。

jūn qí tú zhī

请您再考虑一下。

ruò ài luán yíng zé míng zhú qún zéi ér yǐ guó lún shù ér qiǎn zhī hòu zhēn jiè tú yǐ dài zhī

若爱栾盈,则明逐群贼,而以国伦数而遣之,厚箴戒图以待之。

bǐ ruò qiú chěng zhì ér bào yú jūn zuì shú dà yān miè zhī yóu shǎo

彼若求逞志而报于君,罪孰大焉,灭之犹少。

bǐ ruò bù gǎn ér yuǎn táo nǎi hòu qí wài jiāo ér miǎn zhī yǐ bào qí dé bù yì kě hu

彼若不敢而远逃,乃厚其外交而勉之,以报其德,不亦可乎?

gōng xǔ nuò jǐn zhú qún zéi ér shǐ qí wǔ jí yáng bì shì qǔ wò zhú luán yíng luán yíng chū bēn chu

公许诺,尽逐群贼而使祁午及阳毕适曲沃逐栾盈,栾盈出奔楚。

suì lìng yú guó rén yuē zì wén gōng yǐ lái yǒu lì yú xiān jūn ér zǐ sūn bù lì zhě jiāng shòu lì zhī de zhī zhě shǎng

遂令于国人曰:“自文公以来有力于先君而子孙不立者,将授立之,得之者赏。

jū sān nián luán yíng zhòu rù wèi zéi yú jiàng

”居三年,栾盈昼入,为贼于绛。

fàn xuān zi yǐ gōng rù yú xiāng gōng zhī gōng luán yíng bù kè chū bēn qǔ wò suì cì luán yíng miè luán shì

范宣子以公入于襄公之宫,栾盈不克,出奔曲沃,遂刺栾盈,灭栾氏。

shì yǐ méi píng gōng zhī shēn wú nèi luàn yě

是以没平公之身无内乱也。

✦ You read 晋语·阳平教平公灭栾氏

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.