国语 · 左丘明 · Chapter 208 of 243

楚语·申叔时论傅太子之道

PinyinModern Translation
Size

zhuāng wáng shǐ shì wěi fu tài zǐ zhēn cí yuē chén bù cái wú néng yì yān

庄王使士亹傅太子箴,辞曰:“臣不才,无能益焉。

wáng yuē lài zǐ zhī shàn shàn zhī yě

”王曰:“赖子之善善之也。

duì yuē fu shàn zài tài zǐ tài zǐ yù shàn shàn rén jiāng zhì

”对曰:“夫善在太子,太子欲善,善人将至;

ruò bù yù shàn shàn zé bù yòng

若不欲善,善则不用。

gù yáo yǒu dān zhū shùn yǒu shāng jūn qǐ yǒu wǔ guān tāng yǒu tài jiǎ wén wáng yǒu guǎn cài

故尧有丹朱,舜有商均,启有五观,汤有太甲,文王有管、蔡。

shì wǔ wáng zhě jiē yǒu yuán dé yě ér yǒu jiān zi

是五王者,皆有元德也,而有奸子。

fu qǐ bù yù qí shàn bù néng gù yě

夫岂不欲其善,不能故也。

ruò mín fán kě jiào xùn

若民烦,可教训。

mán yí róng dí qí bù bīn yě jiǔ yǐ zhōng guó suǒ bù néng yòng yě

蛮、夷、戎、狄,其不宾也久矣,中国所不能用也。

wáng zú shǐ fu zhī

”王卒使傅之。

wèn yú shēn shū shí shū shí yuē jiào zhī chūn qiū ér wèi zhī sǒng shàn ér yì è yān yǐ jiè quàn qí xīn

问于申叔时,叔时曰:“教之春秋,而为之耸善而抑恶焉,以戒劝其心;

jiào zhī shì ér wèi zhī zhāo míng dé ér fèi yōu hūn yān yǐ xiū jù qí dòng

教之世,而为之昭明德而废幽昏焉,以休惧其动;

jiào zhī shī ér wèi zhī dǎo guǎng xiǎn dé yǐ yào míng qí zhì

教之诗,而为之导广显德,以耀明其志;

jiào zhī lǐ shǐ zhī shàng xià zhī zé

教之礼,使知上下之则;

jiào zhī lè yǐ shū qí huì ér zhèn qí fú

教之乐,以疏其秽而镇其浮;

jiào zhī lìng shǐ fǎng wù guān

教之令,使访物官;

jiào zhī yǔ shǐ míng qí dé ér zhī xiān wáng zhī wu yòng míng dé yú mín yě

教之语,使明其德,而知先王之务用明德于民也;

jiào zhī gù zhì shǐ zhī fèi xīng zhě ér jiè jù yān

教之故志,使知废兴者而戒惧焉;

jiào zhī xùn diǎn shǐ zhī zú lèi xíng bǐ yì yān

教之训典,使知族类,行比义焉。

ruò shì ér bù cóng dòng ér bù quān zé wén yǒng wù yǐ xíng zhī qiú xián liáng yǐ yì zhī

“若是而不从,动而不悛,则文咏物以行之,求贤良以翼之。

quān ér bù shè zé shēn qín zhī duō xùn diǎn xíng yǐ nà zhī wu shèn dūn dǔ yǐ gù zhī

悛而不摄,则身勤之,多训典刑以纳之,务慎惇笃以固之。

shè ér bù chè

摄而不彻,

zé míng shī shě yǐ dǎo zhī zhōng

则明施舍以导之忠,

míng jiǔ cháng yǐ dǎo zhī xìn

明久长以导之信,

míng dù liàng yǐ dǎo zhī yì

明度量以导之义,

míng děng jí yǐ dǎo zhī lǐ

明等级以导之礼,

míng gōng jiǎn yǐ dǎo zhī xiào

明恭俭以导之孝,

míng jìng jiè yǐ dǎo zhī shì

明敬戒以导之事,

míng cí ài yǐ dǎo zhī rén

明慈爱以导之仁,

míng zhāo lì yǐ dǎo zhī wén

明昭利以导之文,

míng chú hài yǐ dǎo zhī wǔ

明除害以导之武,

míng jīng yì yǐ dǎo zhī fá

明精意以导之罚,

míng zhèng dé yǐ dǎo zhī shǎng

明正德以导之赏,

míng qí sù yǐ yào zhī lín

明齐肃以耀之临。

ruò shì ér bù jì bù kě wèi yě

若是而不济,不可为也。

qiě fú sòng shī yǐ fǔ xiāng zhī

“且夫诵诗以辅相之,

wēi yí yǐ xiān hòu zhī

威仪以先后之,

tǐ mào yǐ zuǒ yòu zhī

体貌以左右之,

míng xíng yǐ xuān yì zhī

明行以宣翼之,

zhì jié yì yǐ dòng xíng zhī

制节义以动行之,

gōng jìng yǐ lín jiān zhī

恭敬以临监之,

qín miǎn yǐ quàn zhī

勤勉以劝之,

xiào shùn yǐ nà zhī

孝顺以纳之,

zhōng xìn yǐ fā zhī

忠信以发之,

dé yīn yǐ yáng zhī

德音以扬之,

jiào bèi ér bù cóng zhě

教备而不从者,

fēi rén yě

非人也。

qí kě xìng hu

其可兴乎!

fū zǐ jiàn wèi zé tuì zì tuì zé jìng fǒu zé nǎn

夫子践位则退,自退则敬,否则赧。

✦ You read 楚语·申叔时论傅太子之道

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.