国语 · 左丘明 · Chapter 6 of 243

周语·虢文公谏宣王不籍千亩

PinyinModern Translation
Size

xuān wáng jí wèi bù jí qiān mǔ

宣王即位,不籍千亩。

guó wén gōng jiàn yuē bù kě

虢文公谏曰:“不可。

fu mín zhī dà shì zài nóng shàng dì zhī zī chéng yú shì hū chū mín zhī fán zhù yú shì hū shēng shì zhī gōng jǐ yú shì hū zài hé xié jí mù yú shì hū xìng cái yòng fán zhí yú shì hū shǐ dūn máng chún gù yú shì hū chéng shì gù jì wèi dà guān

夫民之大事在农,上帝之粢盛于是乎出,民之蕃庶于是乎生,事之供给于是乎在,和协辑睦于是乎兴,财用蕃殖于是乎始,敦厖纯固于是乎成,是故稷为大官。

gǔ zhě tài shǐ shùn shí mì tǔ yáng dān fèn yíng tǔ qì zhèn fā nóng xiáng chén zhèng rì yuè dǐ yú tiān miào tǔ nǎi mài fā

古者,太史顺时𫌪土,阳瘅愤盈,土气震发,农祥晨正,日月底于天庙, 土乃脉发。

xiān shí jiǔ rì tài shǐ gào jì yuē zì jīn zhì yú chū jí yáng qì jù zhēng tǔ gāo qí dòng

先时九日,太史告稷曰:‘自今至于初吉,阳气俱蒸,土膏其动。

fú zhèn fú yū mài qí mǎn shěng gǔ nǎi bù zhí

弗震弗渝,脉其满眚,谷乃不殖。

jì yǐ gào wáng yuē shǐ shuài yáng guān yǐ mìng wǒ sī shì yuē jù jīn jiǔ rì tǔ qí jù dòng wáng qí zhī fú jiān nóng bù yì

’稷以告王曰:‘史帅阳官以命我司事曰:“距今九日,土其俱动,王其祗祓,监农不易。

wáng nǎi shǐ sī tú xián jiè gōng qīng bǎi lì shù mín sī kōng chú tán yú jí mìng nóng dài fū xián jiè nóng yòng

” ’王乃使司徒咸戒公卿、百吏、庶民,司空除坛于籍,命农大夫咸戒农用。

xiān shí wǔ rì gǔ gào yǒu xié fēng zhì wáng jí zhāi gōng bǎi guān yù shì gè jí qí zhāi sān rì

先时五日,瞽告有协风至,王即斋宫,百官御事,各即其斋三日。

wáng nǎi chún zhuó xiǎng lǐ jí qī yù rén jiàn chàng xī rén jiàn lǐ wáng guàn chàng xiǎng lǐ nǎi xíng bǎi lì shù mín bì cóng

王乃淳濯飨醴,及期,郁人荐鬯,牺人荐醴,王祼鬯,飨醴乃行,百吏、庶民毕从。

jí jí hòu jì jiān zhī shàn fū nóng zhèng chén jí lǐ tài shǐ zàn wáng wáng jìng cóng zhī

及籍,后稷监之,膳夫、农正陈籍礼,太史赞王,王敬从之。

wáng gēng yī chā tú bān sān zhī shù mín zhōng yú qiān mǔ

王耕一[插图],班三之,庶民终于千亩。

qí hòu jì shěng gōng tài shǐ jiān zhī

其后稷省功,太史监之。

sī tú shěng mín tài shī jiān zhī

司徒省民,太师监之。

bì zǎi fū chén xiǎng shàn zǎi jiān zhī

毕,宰夫陈飨,膳宰监之。

shàn fū zàn wáng wáng xīn dà láo bān cháng zhī shù rén zhōng shí

膳夫赞王,王歆大牢,班尝之,庶人终食。

shì rì yě gǔ shuài yīn guān yǐ fēng tǔ

“是日也,瞽帅、音官以风土。

lǐn yú jí dōng nán zhōng ér cáng zhī ér shí bù zhī yú nóng

廪于籍东南,钟而藏之,而时布之于农。

jì zé biàn jiè bǎi xìng jì nóng xié gōng yuē yīn yáng fēn bù zhèn léi chū zhì

稷则遍诫百姓,纪农协功,曰:‘阴阳分布,震雷出滞。

tǔ bù bèi kěn pì zài sī kòu

’ 土不备垦,辟在司寇。

nǎi mìng qí lǚ yuē xùn nóng shī yī zhī nóng zhèng zài zhī hòu jì sān zhī sī kōng sì zhī sī tú wǔ zhī tài bǎo liù zhī tài shī qī zhī tài shǐ bā zhī zōng bó jiǔ zhī wáng zé dà xùn

乃命其旅曰:‘徇,农师一之,农正再之,后稷三之,司空四之,司徒五之,太保六之,太师七之,太史八之,宗伯九之,王则大徇。

nòu huò yì rú zhī

耨获亦如之。

mín yòng mò bù zhèn dòng kè gōng yú nóng xiū qí jiāng pàn rì fú qí bó bù jiě yú shí cái yòng bù fá mín yòng hé tóng

’民用莫不震动,恪恭于农,修其疆畔,日服其镈,不解于时,财用不乏,民用和同。

shì shí yě wáng shì wéi nóng shì wu wú yǒu qiú lì yú qí guān yǐ gàn nóng gōng sān shí wù nóng ér yī shí jiǎng wǔ gù zhēng zé yǒu wēi shǒu zé yǒu cái

是时也,王事唯农是务,无有求利于其官,以干农功,三时务农而一时讲武,故征则有威,守则有财。

ruò shì nǎi néng mèi yú shén ér hé yú mín yǐ zé xiǎng sì shí zhì ér bù shī yōu yù yě

若是,乃能媚于神而和于民矣,则享祀时至而布施优裕也。

jīn tiān zi yù xiū xiān wáng zhī xù ér qì qí dà gōng kuì shén fá sì ér kùn mín zhī cái jiāng hé yǐ qiú fù yòng mín

今天子欲修先王之绪而弃其大功,匮神乏祀而困民之财,将何以求福用民?

wáng bù tīng

王不听。

sān shí jiǔ nián zhàn yú qiān mǔ wáng shī bài jì yú jiāng shì zhī róng

三十九年,在千亩交战,周王的军队被姜氏之戎击败。

✦ You read 周语·虢文公谏宣王不籍千亩

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.