gǔ nà yán
古纳言
táng xuán zōng yòng niú xiān kè wèi shàng shū zhāng jiǔ líng jiàn yuē shàng shū gǔ zhī nà yán duō yòng jiù xiāng jū zhī
唐玄宗用牛仙客为尚书,张九龄谏曰:尚书,古之纳言,多用旧相居之。
xiān kè běn hé huáng yī shǐ diǎn ěr bá shēng qīng liú chǐ bān cháng bó cǐ guān xié yě
仙客,本河、湟一使典耳,拔升清流,齿班常伯,此官邪也。
tiān zhī běi dǒu
天之北斗
li gù shū bì xià yǒu shàng shū yóu tiān zhī yǒu běi dòu
李固疏:陛下有尚书,犹天之有北斗。
běi dǒu wèi tiān zhī hóu shé shàng shū wèi bì xià zhī hóu shé
北斗为天之喉舌,尚书为陛下之喉舌。
liù qīng
六卿
suí wén dì shǐ dìng liù bù běn hàn guāng wǔ fēn shǔ liù cáo
隋文帝始定六部,本汉光武分署六曹。
lì cáo zhí qǐ fú xī
吏曹职起伏羲。
hàn guāng wǔ wèi xuǎn bù
汉光武为选部。
wèi shǐ míng lì bù shǐ jū zhū cáo yòu
魏始名吏部,始居诸曹右。
hù cáo zhí qǐ huáng dì
户曹职起黄帝。
wú shǐ wèi hù bù
吴始为户部。
táng wǔ hòu shǐ yǐ hù bù jū lǐ bù yòu
唐武后始以户部居礼部右。
lǐ cáo zhí qǐ zhuān xū zhī zhì zōng
礼曹职起颛顼之秩宗。
duò shǐ wèi lǐ bù
隋始为礼部。
bīng xíng cáo zhí qǐ huáng dì
兵刑曹职起黄帝。
duò shǐ wèi bīng bù xíng bù
隋始为兵部、刑部。
gōng cáo zhí qǐ shǎo hào
工曹职起少昊。
jìn qǐ bù
晋起部。
duò shǐ wèi gōng bù
隋始为工部。
sòng shén zōng fù táng gù shì yǐ lì hù lǐ bīng xíng gōng wèi cì xù
宋神宗复唐故事,以吏、户、礼、兵、刑、工为次序。
shàng shū
尚书
qín qiǎn lì zhì diàn zhōng wén shū shǐ hào shàng shū
秦遣吏至殿中文书,始号尚书。
hòu hàn shǐ zhuān xí
后汉始专席。
wèi sān pǐn chén jiā zhì yī pǐn
魏三品,陈加至一品。
shì láng
侍郎
suí yáng dì zhì liù cáo shì láng
隋炀帝置六曹侍郎。
fù shàng shū míng shǐ qín
副尚书名始秦。
láng zhōng
郎中
hàn zhì shàng shū láng fēn zhǎng shàng shū shì míng shǐ qín
汉置尚书郎,分掌尚书事,名始秦。
yuán wài
员外
suí wén dì mìng shàng shū liù cáo zēng zhì yuán wài láng míng shǐ hàn
隋文帝命尚书六曹增置员外郎,名始汉。
zhǔ shì
主事
suí yáng dì zhì zhǔ shì fù yuán wài láng míng shǐ hàn wǔ dì
隋炀帝置主事副员外郎,名始汉武帝。
sī wù
司务
sòng zhì liù bù sī wù
宋置六部司务。
jiǔ qīng
九卿
xià hòu shì shǐ zhì jiǔ qīng
夏后氏始置九卿。
hàn shè jiǔ qīng bù yǐ guān míng dàn chēng jiǔ sì
汉设九卿,不以官名,但称九寺。
liáng wǔ dì shǐ jiā qīng zì
梁武帝始加卿字。
hòu wèi shǐ zhì shǎo qīng yǐ qīng wèi zhèng qīng
后魏始置少卿,以卿为正卿。
dà lǐ sì
大理寺
huáng dì lì shì shī yǒu yú wèi shì shī
黄帝立士师,有虞为士师。
xià shǐ chēng dà lǐ
夏始称大理。
qín zhì dà lǐ zhèng jīn qīng
秦置大理正,今卿;
zhì tíng wèi zhèng jīn sì zhèng
置廷尉正,今寺正。
wèi zhì shǎo qīng
魏置少卿。
jìn wǔ dì zhì chéng
晋武帝置丞。
suí yáng dì zhì píng shì
隋炀帝置评事。
tài cháng sì
太常寺
běn zhōu guān chūn guān zhī zhí
本周官春官之职。
qín chēng fèng cháng
秦称奉常。
hàn gǎi tài cháng míng shǐ yǒu yú
汉改太常,名始有虞。
hòu hàn zhì qīng
后汉置卿。
qín zhì chéng
秦置丞。
wèi wén dì zhì bó shì
魏文帝置博士。
hàn wǔ dì zhì láng zhì sī lè zhì xié lǜ
汉武帝置郎,置司乐,置协律。
duò zhì jiāo shè shǔ jīn tiān dì tán cí jì shǔ
隋置郊社署,今天地坛祠祭署。
táng zhì bù
唐置簿。
tài pú sì yuàn mǎ sì zhí shǐ zhōu guān liáng zhì bù hàn zhì jiān
太仆寺、苑马寺,职始周官,梁置簿,汉置监。
guāng lù sì
光禄寺
běn qín zhì láng zhōng lìng zhǎng gōng yè
本秦置,郎中令掌宫掖。
hàn wèi guāng lù xūn
汉为光禄勋。
liáng shǐ gǎi guāng lù qīng
梁始改光禄卿。
běi qí jiān shàn xiū
北齐兼膳羞。
duò shǐ zhuān zhǎng
隋始专掌。
táng shǐ shǔ zhēn xiū guān yīn duò
唐始署珍羞官,因隋。
duò shǐ shǔ dà guān míng yīn qín shǐ shǔ liáng yùn jí hàn tāng guān zhǎng yùn běn zhōu guān jiǔ zhèng yǒu fú rù zhì
隋始署大官名,因秦始署良酝,即汉汤官,掌酝,本周官酒正(酉畐)入置。
hóng lú sì
鸿胪寺
hàn wǔ dì zhì dà hóng lú liáng wǔ dì chú dà zì běn qín diǎn kè zhōu dà háng rén
汉武帝置大鸿胪,梁武帝除“大”字,本秦典客、周大行人。
guó zǐ jiàn
国子监
zhōu yǐ shī shì bǎo shì jiào yǎng guó zǐ shǐ míng guó zǐ
周以师氏、保氏教养国子,始名国子。
jìn wǔ dì shǐ lì guó zǐ xué
晋武帝始立国子学。
suí yáng dì shǐ gǎi guó zǐ jiàn
隋炀帝始改国子监。
hàn shǐ dìng jì jiǔ xián míng běn zhōu
汉始定祭酒,衔名本周。
suí yáng dì zhì sī yè bìng zhōu zhí
隋炀帝置司业并周职。
hàn wǔ dì zhì bó shì míng shǐ qín
汉武帝置博士,名始秦。
jìn wǔ dì zhì jiào
晋武帝置教。
suí yáng dì zhì chéng
隋炀帝置丞。
běi qí gāo yáng zhì bù
北齐高洋置簿。
sòng shén zōng zhì lù
宋神宗置录。