太平广记 · 吕文仲 · Chapter 476 of 501

卷四百七十五·昆虫三

PinyinModern Translation
Size

chún yú fén

淳于棼

chún yú fén

淳于棼

dōng píng chún yú fén wú chǔ yóu xiá zhī shì shì jiǔ shǐ qì bù shǒu xì xíng lèi jù chǎn yǎng háo kè

东平淳于棼,吴楚游侠之士,嗜酒使气,不守细行,累巨产,养豪客。

céng yǐ wǔ yì bǔ huái nán jūn pí jiàng yīn shǐ jiǔ wǔ shuài chì zhú luò tuò zòng dàn yǐn jiǔ wéi shì

曾以武艺补淮南军裨将,因使酒忤帅,斥逐落魄,纵诞饮酒为事。

jiā zhù guǎng líng jùn dōng shí lǐ suǒ jū zhái nán yǒu dà gǔ huái yī zhū zhī gàn xiū mì qīng yīn shù mǔ chún yú shēng rì yǔ qún háo dà yǐn qí xià

家住广陵郡东十里,所居宅南有大古槐一株,枝干修密,清阴数亩,淳于生日与群豪大饮其下。

táng zhēn yuán qī nián jiǔ yuè yīn shěn zuì zhì jí shí èr yǒu rén yú zuò fú shēng guī jiā wò yú táng dōng wǔ zhī xià

唐贞元七年九月,因沈醉致疾,时二友人于坐扶生归家,卧于堂东庑之下。

èr you wèi shēng yuē zi qí qǐn yǐ yú jiāng mò mǎ zhuó zú sì zi xiǎo yù ér qù

二友谓生曰:“子其寝矣,余将秣马濯足,俟子小愈而去。

shēng jiě jīn jiù zhěn hūn rán hū hū fǎng fú ruò mèng

”生解巾就枕,昏然忽忽,仿佛若梦。

jiàn èr zǐ yī shǐ zhě guì bài shēng yuē huái ān guó wáng qiǎn xiǎo chén zhì mìng fèng yāo

见二紫衣使者,跪拜生曰:“槐安国王遣小臣致命奉邀。

shēng bù jué xià tà zhěng yī suí èr shǐ zhì mén

”生不觉下榻整衣,随二使至门。

jiàn qīng yóu xiǎo chē jià yǐ sì mǔ zuǒ yòu cóng zhě qī bā fú shēng shàng chē chū dà hù zhǐ gǔ huái xué ér qù shǐ zhě jí qū rù xué zhōng

见青油小车,驾以四牡,左右从者七八,扶生上车,出大户,指古槐穴而去,使者即驱入穴中。

shēng yì pō shèn yì zhī bù gǎn zhì wèn

生意颇甚异之,不敢致问。

hū jiàn shān chuān fēng hòu cǎo mù dào lù yú rén shì shén shū

忽见山川风候,草木道路,与人世甚殊。

qián xíng shù shí lǐ yǒu fú guō chéng dié chē yú rén wù bù jué yú lù

前行数十里,有郛郭城堞,车舆人物,不绝于路。

shēng zuǒ yòu chuán chē zhě chuán hū shén yán xíng zhě yì zhēng pì yú zuǒ yòu

生左右传车者传呼甚严,行者亦争辟于左右。

yòu rù dà chéng zhū mén chóng lóu lóu shàng yǒu jīn shū tí yuē dà huái ān guó

又入大城,朱门重楼,楼上有金书,题曰《大槐安国》。

zhí mén zhě qū bài bēn zǒu xuán yǒu yī qí chuán hū yuē wáng yǐ fù mǎ yuǎn jiàng lìng qiě xi dōng huá guǎn

执门者趋拜奔走,旋有一骑传呼曰:“王以驸马远降,令且息东华馆。

yīn qián dǎo ér qù

”因前导而去。

é jiàn yī mén dòng kāi shēng jiàng chē ér rù

俄见一门洞开,生降车而入。

cǎi kǎn diāo yíng huá mù zhēn guǒ liè zhí yú tíng xià

彩槛雕楹,华木珍果,列植于庭下;

jī àn yīn rù lián wéi yáo shàn chén shè yú tíng shàng

几案茵褥,帘帏肴膳,陈设于庭上。

shēng xīn shén zì yuè

生心甚自悦。

fù yǒu hū yuē yòu xiāng qiě zhì

复有呼曰:“右相且至。

shēng jiàng jiē zhī fèng

”生降阶祗奉。

yǒu yī rén zǐ yī xiàng jiǎn qián qū bīn zhǔ zhī yí jìng jǐn yān

有一人紫衣象简前趋,宾主之仪敬尽焉。

yòu xiāng yuē guǎ jūn bù yǐ bì guó yuǎn pì fèng yíng jūn zǐ tuō yǐ yīn qīn

右相曰:“寡君不以弊国远僻,奉迎君子,托以姻亲。

shēng yuē mǒu yǐ jiàn liè zhī qū qǐ gǎn shì wàng

”生曰:“某以贱劣之躯,岂敢是望。

yòu xiāng yīn qǐng shēng tóng yì qí suǒ

”右相因请生同诣其所。

xíng kě bǎi bù rù zhū mén máo jǐ fǔ yuè bù liè zuǒ yòu jūn lì shù bǎi pì yì dào cè

行可百步,入朱门,矛戟斧钺,布列左右,军吏数百,辟易道侧。

shēng yǒu píng shēng jiǔ tú zhōu biàn zhě yì qū qí zhōng shēng sī xīn yuè zhī bù gǎn qián wèn

生有平生酒徒周弁者,亦趋其中,生私心悦之,不敢前问。

yòu xiāng yǐn shēng shēng guǎng diàn yù wèi yán sù ruò zhì zūn zhī suǒ

右相引生升广殿,御卫严肃,若至尊之所。

jiàn yī rén zhǎng dà duān yán jū zhèng wèi yī sù liàn fú zān zhū huá guān

见一人长大端严,居正位,衣素练服,簪朱华冠。

shēng zhàn lì bù gǎn yǎng shì

生战栗,不敢仰视。

zuǒ yòu shì zhě lìng shēng bài wáng yuē qián fèng xián zūn mìng bù qì xiǎo guó xǔ lìng cì nǚ yáo fāng fèng shì jūn zǐ

左右侍者令生拜,王曰:“前奉贤尊命,不弃小国,许令次女瑶芳奉事君子。

shēng dàn fǔ fú ér yǐ bù gǎn zhì cí

”生但俯伏而已,不敢致词。

wáng yuē qiě jiù bīn yǔ xù zào yí shì

王曰:“且就宾宇,续造仪式。

yǒu zhǐ yòu xiāng yì yǔ shēng xié hái guǎn shè

”有旨,右相亦与生偕还馆舍。

shēng sī niàn zhī yì yǐ wéi fù zài biān jiāng yīn méi méi yuán zuò mò jù míng chāo běn gǎi

生思念之,意以为父在边将,因没(“没”原作“殁”,据明抄本改。

lǔ zhōng bù zhī cún wáng

)虏中,不知存亡。

jiāng wèi fù běi fān jiāo tōng tōng yuán zuò xùn jù míng chāo běn gǎi

将谓父北蕃交通,(“通”原作“逊”,据明抄本改。

ér zhì cí shì xīn shén mí huò bù zhī qí yóu

)而致兹事,心甚迷惑,不知其由。

shì xī gāo yàn bì bó wēi róng yí dù jì lè sī zhú yáo shàn dēng zhú chē qí lǐ wù zhī yòng wú bù xián bèi

是夕,羔雁币帛,威容仪度,妓乐丝竹,肴膳灯烛,车骑礼物之用,无不咸备。

yǒu qún nǚ huò chēng huá yáng gū huò chēng qīng xī gū huò chēng shàng xiān zi huò chēng xià xiān zǐ ruò shì zhě shù bèi jiē shì cóng shù qiān guān cuì fèng guān yī jīn xiá pèi cǎi bì jīn diàn mù bù kě shì

有群女,或称华阳姑,或称青溪姑,或称上仙子,或称下仙子,若是者数辈,皆侍从数千,冠翠凤冠,衣金霞帔,采碧金钿,目不可视。

áo yóu xì yuè wǎng lái qí mén zhēng yǐ chún yú láng wèi xì nòng

遨游戏乐,往来其门,争以淳于郎为戏弄。

fēng tài yāo lì yán cí qiǎo yàn shēng mò néng duì

风态妖丽,言词巧艳,生莫能对。

fù yǒu yī nǚ wèi shēng yuē zuó shàng sì rì wú cóng líng zhī fū rén guò chán zhì sì yú tiān zhú yuàn guān yòu míng chāo běn yòu zuò shí

复有一女谓生曰:“昨上巳日,吾从灵芝夫人过禅智寺,于天竹院观右(明抄本“右”作“石”。

yán wǔ pó luó mén wú yǔ zhū nǚ zuò běi yǒu shí tà shàng

)延舞婆罗门,吾与诸女坐北牖石榻上。

shí jūn shào nián yì jiě qí lái kàn jūn dú qiáng lái qīn qià yán diào xiào xuè

时君少年,亦解骑来看,君独强来亲洽,言调笑谑。

wú yǔ qióng yīng mèi jié jiàng jīn guà yú zhú zhī shàng jūn dú bù yì niàn zhī hu

吾与穷英妹结绛巾,挂于竹枝上,君独不忆念之乎?

yòu qī yuè shí liù rì wú yú xiào gǎn sì shì shì yuán zuò wù jù míng chāo běn gǎi

又七月十六日,吾于孝感寺侍(“侍”原作“悟”,据明抄本改。

shàng zhēn zi tīng qì xuán fǎ shī jiǎng guān yīn jīng

)上真子,听契玄法师讲观音经。

wú yú jiǎng xià shě jīn fèng chāi liǎng zhǐ shàng zhēn zǐ shè shuǐ xī hé zǐ yī méi shí jūn yì jiǎng yán zhōng yú shī chù qǐng chāi hé shì zhī shǎng tàn zài sān jiē yì liáng jiǔ

吾于讲下舍金凤钗两只,上真子舍水犀合子一枚,时君亦讲筵中,于师处请钗合视之,赏叹再三,嗟异良久。

gù yú bèi yuē rén zhī yǔ wù jiē fēi shì jiān suǒ yǒu

顾余辈曰:‘人之与物,皆非世间所有。

huò wèn wú mín huò fǎng wú lǐ wú yì bù dá

’或问吾民,或访吾里,吾亦不答。

qíng yì liàn liàn zhǔ pàn bù shě jūn qǐ bù sī niàn zhī hu

情意恋恋,瞩盼不舍,君岂不思念之乎?

shēng yuē zhōng xīn cáng zhī hé rì wàng zhī

”生曰:“中心藏之,何日忘之。

qún nǚ yuē bù yì jīn rì yǔ jūn wèi juàn shǔ

”群女曰:“不意今日与君为眷属。

fù yǒu sān rén guàn dài shén wěi qián bài shēng yuē fèng mìng wèi fù mǎ xiāng zhě

”复有三人,冠带甚伟,前拜生曰:“奉命为驸马相者。

zhōng yī rén yǔ shēng qiě gù shēng zhǐ yuē zi fēi féng yì tián zǐ huá hu

”中一人,与生且故,生指曰:“子非冯翊田子华乎?

tián yuē rán

”田曰:“然。

shēng qián zhí shǒu xù jiù jiǔ zhī

”生前,执手叙旧久之。

shēng wèi yuē zi hé yǐ jū cǐ

生谓曰:“子何以居此?

zi huá yuē wú fàng yóu huò shòu zhī yú yòu xiāng wǔ chéng hóu duàn gōng yīn yǐ qī tuō

”子华曰:“吾放游,获受知于右相武成侯段公,因以栖托。

shēng fù wèn yuē zhōu biàn zài cǐ zhī zhī hu

”生复问曰:“周弁在此,知之乎?

zi huá yuē zhōu shēng guì rén yě zhí wèi sī lì quán shì shén shèng wú shù méng bì hù

”子华曰:“周生贵人也,职为司隶,权势甚盛,吾数蒙庇护。

yán xiào shén huan é chuán shēng yuē fù mǎ kě jìn yǐ

”言笑甚欢,俄传声曰:“驸马可进矣。

sān zi qǔ jiàn pèi miǎn fú gēng yī zhī

”三子取剑佩冕服更衣之。

zi huá yuē bù yì jīn rì huò dǔ shèng lǐ wú yǐ xiāng wàng yě

子华曰:“不意今日获睹盛礼,无以相忘也。

yǒu xiān jī shù shí zòu zhū yì lè wǎn zhuǎn qīng liàng qǔ diào qī bēi fēi rén jiān zhī suǒ wén tīng

”有仙姬数十,奏诸异乐,婉转清亮,曲调凄悲,非人间之所闻听。

yǒu zhí zhú yǐn dǎo zhě yì shù shí zuǒ yòu jiàn jīn cuì bù zhàng cǎi bì líng lóng bù duàn shù lǐ

有执烛引导者亦数十,左右见金翠步障,彩碧玲珑,不断数里。

shēng duān zuò chē zhōng xīn yì huǎng hū shén bù zì ān tián zǐ huá shù yán xiào yǐ jiě zhī

生端坐车中,心意恍惚,甚不自安,田子华数言笑以解之。

xiàng zhě qún nǚ gū dì gè chéng fèng yì niǎn yì wǎng lái qí jiān

向者群女姑娣,各乘凤翼辇,亦往来其间。

zhì yī mén hào xiū yí gōng qún xiān gū zǐ yì fēn rán zài cè

至一门,号修仪宫,群仙姑姊,亦纷然在侧。

lìng shēng jiàng chē niǎn bài yī ràng shēng jiàng yī rú rén jiān

令生降车辇拜,揖让升降,一如人间。

chè zhàng qù shàn jiàn yī nǚ zǐ yún hào jīn zhī gōng zhǔ nián kě shí sì wǔ yǎn ruò shén xiān

撤障去扇,见一女子,云号金枝公主,年可十四五,俨若神仙。

jiāo huān zhī lǐ pō yì míng xiǎn

交欢之礼,颇亦明显。

shēng zì ěr qíng yì rì qià róng yào rì shèng chū rù chē fú yóu yàn bīn yù cì yú wáng zhě

生自尔情义日洽,荣曜日盛,出入车服,游宴宾御,次于王者。

wáng mìng shēng yǔ qún liáo bèi wǔ wèi dà liè yú guó xī líng guī shān

王命生与群寮备武卫,大猎于国西灵龟山。

shān fù jùn xiù chuān zé guǎng yuǎn lín shù fēng mào fēi qín zǒu shòu wú bù xù zhī

山阜峻秀,川泽广远,林树丰茂,飞禽走兽,无不蓄之。

shī tú dà huò jìng xī ér hái

师徒大获,竟夕而还。

shēng yīn tā rì qǐ wáng yuē chén qǐng jié hǎo zhī rì dài wáng yún fèng chén fù zhī mìng

生因他日启王曰:“臣顷结好之日,大王云奉臣父之命。

chén fù qǐng zuǒ biān jiāng yòng bīng shī lì xiàn méi hú zhōng ěr lái jué shū xìn shí qī bā suì yǐ

臣父顷佐边将,用兵失利,陷没胡中,尔来绝书信十七八岁矣。

wáng jì zhī suǒ zài chén qǐng yī wǎng bài jìn

王既知所在,臣请一往拜觐。

jìn yuán zuò guān jù míng chāo běn gǎi

”(“觐”原作“观”,据明抄本改。

wáng jù wèi yuē qìng jiā wēng zhí shǒu běi tǔ xìn wèn bù jué qīng dàn jù shū zhuàng zhī wén wèi yòng biàn qù

)王遽谓曰:“亲家翁职守北土,信问不绝,卿但具书状知闻,未用便去。

suì mìng qī zhì kuì hè zhī lǐ yī yǐ qiǎn zhī

”遂命妻致馈贺之礼,一以遣之。

shù xī hái dá shēng yàn shū běn yì jiē fù píng shēng zhī jī shū zhōng yì niàn jiào huì qíng yì wěi qū jiē rú xī nián

数夕还答,生验书本意,皆父平生之迹,书中忆念教诲,情意委屈,皆如昔年。

fù wèn shēng qīn qī cún wáng lǘ lǐ xīng fèi

复问生亲戚存亡,闾里兴废。

fù yán lù dào guāi yuǎn fēng yān zǔ jué cí yì bēi kǔ yán yǔ āi shāng yòu bù lìng shēng lái jìn

复言路道乖远,风烟阻绝,词意悲苦,言语哀伤,又不令生来觐。

yún suì zài dīng chǒu dāng yǔ nǚ xiàng jiàn

云岁在丁丑,当与女相见。

shēng pěng shū bēi yān qíng bù zì kān

生捧书悲咽,情不自堪。

tā rì qī wèi shēng yuē zi qǐ bù sī wéi zhèng hu

他日,妻谓生曰:“子岂不思为政乎?

shēng yuē wǒ fàng dàng bù xí zhèng shì

”生曰:“我放荡,不习政事。

qī yuē qīng dàn wèi zhī yú dāng fèng zàn

”妻曰:“卿但为之,余当奉赞。

qī suì bái yú wáng

”妻遂白于王。

lěi rì wèi shēng yuē wú nán kē zhèng shì bù lǐ tài shǒu chù fèi yù jiè qīng cái kě qǔ qū zhī biàn yǔ xiǎo nǚ tóng háng

累日,谓生曰:“吾南柯政事不理,太守黜废,欲藉卿才,可曲屈之,便与小女同行。

shēng dūn shòu jiào mìng

”生敦受教命。

wáng suì chì yǒu sī bèi tài shǒu xíng lǐ yīn chū jīn yù jǐn xiù xiāng lián pú qiè chē mǎ liè yú guǎng qú yǐ jiàn gōng zhǔ zhī xíng

王遂敕有司备太守行李,因出金玉锦绣,箱奁仆妾车马列于广衢,以饯公主之行。

shēng shǎo yóu xiá céng bù gǎn yǒu wàng zhì shì shèn yuè

生少游侠,曾不敢有望,至是甚悦。

yīn shàng biǎo yuē chén jiàng mén yú zǐ sù wú yì shù

因上表曰:“臣将门余子,素无艺术。

wěi dāng dà rèn bì bài cháo zhāng

猥当大任,必败朝章。

zì bēi fù chéng zuò zhì fù sù

自悲负乘,坐致覆𫗧。

sù yuán zuò jí jù míng chāo běn gǎi

(“𫗧”原作“棘”,据明抄本改。

jīn yù guǎng qiú xián zhé yǐ zàn bù dǎi

)今欲广求贤哲,以赞不逮。

fú jiàn sī lì yǐng chuān zhōu biàn zhōng liàng gāng zhí shǒu fǎ bù huí yǒu pí zuǒ zhī qì

伏见司隶颍川周弁忠亮刚直,守法不回,有毗佐之器。

chǔ shì féng yì tián zǐ huá qīng shèn tōng biàn dá zhèng huà zhī yuán

处士冯翊田子华清慎通变,达政化之源。

èr rén yǔ chén yǒu shí nián zhī jiù bèi zhī cái yòng kě tuō zhèng shì

二人与臣有十年之旧,备知才用,可托政事。

zhōu qǐng shǔ nán kē sī xiàn tián qǐng shǔ sī nóng zhù shǐ chén zhèng jì yǒu wén xiàn zhāng bù wěn yě

周请署南柯司宪,田请署司农,庶使臣政绩有闻,宪章不紊也。

wáng bìng yī biǎo yǐ qiǎn zhī

”王并依表以遣之。

qí xī wáng yǔ fū rén jiàn yú guó nán

其夕,王与夫人饯于国南。

wáng wèi shēng yuē nán kē guó zhī dà jùn tǔ dì fēng rǎng rén wù háo shèng fēi huì zhèng bù néng yǐ zhì zhī kuàng yǒu zhōu tián èr zàn qīng qí miǎn zhī yǐ fù guó niàn

王谓生曰:“南柯国之大郡,土地丰壤,人物豪盛,非惠政不能以治之,况有周田二赞,卿其勉之,以副国念。

fū rén jiè gōng zhǔ yuē chún yú láng xìng gāng hǎo jiǔ jiā zhī shào nián wèi fù zhī dào guì hu róu shùn ěr shàn shì zhī wú wú yōu yǐ

”夫人戒公主曰:“淳于郎性刚好酒,加之少年,为妇之道,贵乎柔顺,尔善事之,吾无忧矣。

nán kē suī fēng jìng bù yáo chén hūn yǒu jiàn jīn rì kuí bié níng bù zhān jīn

”南柯虽封境不遥,晨昏有间,今日暌别,宁不沾巾。

shēng yǔ qī bài shǒu nán qù dēng chē yōng qí yán xiào shén huan lèi xī dá jùn

生与妻拜首南去,登车拥骑,言笑甚欢,累夕达郡。

jùn yǒu guān lì sēng dào qí lǎo yīn yuè chē yú wǔ wèi luán líng zhēng lái yíng fèng

郡有官吏僧道耆老,音乐车舆,武卫銮铃,争来迎奉。

rén wù tián yàn zhōng gǔ xuān huá bù jué

人物阗咽,钟鼓喧哗不绝。

shí shù lǐ jiàn zhì dié tái guān jiā qì yù yù

十数里,见雉堞台观,佳气郁郁。

rù dà chéng mén

入大城门。

mén yì yǒu dà bǎng tí yǐ jīn zì yuē nán kē jùn chéng

门亦有大榜,题以金字,曰“南柯郡城”。

shì zhū xuān qǐ hù sēn rán shēn suì

是朱轩棨户,森然深邃。

shēng xià chē shěng fēng sú liáo bìng kǔ zhèng shì wěi yǐ zhōu tián jùn zhōng dà lǐ

生下车,省风俗,疗病苦,政事委以周田,郡中大理。

zì shǒu jùn èr shí zài fēng huà guǎng bèi bǎi xìng gē yáo jiàn gōng dé bēi lì shēng cí yǔ

自守郡二十载,风化广被,百姓歌谣,建功德碑,立生祠宇。

wáng shén zhòng zhī cì shí yì xī jué wèi jū tái fǔ

王甚重之,赐食邑锡爵,位居台辅。

zhōu tián jiē yǐ zhèng zhì zhe wén dì qiān dà wèi

周田皆以政治著闻,递迁大位。

shēng yǒu wǔ nán èr nǚ nán yǐ mén yīn shòu guān nǚ yì pìn yú wáng zú róng yào xiǎn hè yī shí zhī shèng dài mò bǐ zhī

生有五男二女,男以门荫授官,女亦娉于王族,荣耀显赫,一时之盛,代莫比之。

shì suì yǒu tán luó guó zhě lái fá shì jùn

是岁,有檀萝国者,来伐是郡。

wáng mìng shēng liàn jiāng xùn shī yǐ zhēng zhī nǎi biǎo zhōu biàn jiàng bīng sān wàn yǐ jù zéi zhī zhòng yú yáo tái chéng

王命生练将训师以征之,乃表周弁将兵三万,以拒贼之众于瑶台城。

biàn gāng yǒng qīng jìn jìn yuán zuò shì jù míng chāo běn gǎi

弁刚勇轻进,(“进”原作“适”,据明抄本改。

shī tú bài jì biàn dān qí luǒ shēn qián dùn yè guī chéng

)师徒败绩,弁单骑裸身潜遁,夜归城。

zéi yì shōu zī zhòng kǎi jiǎ ér hái

贼亦收辎重铠甲而还。

shēng yīn qiú biàn yǐ qǐng zuì wáng bìng shè zhī

生因囚弁以请罪,王并舍之。

shì yuè sī xiàn zhōu biàn jū fā bèi zú

是月,司宪周弁疽发背卒。

shēng qī gōng zhǔ gòu jí xún rì yòu hōng

生妻公主遘疾,旬日又薨。

shēng yīn qǐng ba jùn hù sàng fù guó wáng xǔ zhī biàn yǐ sī nóng tián zǐ huá xíng nán kē tài shǒu shì

生因请罢郡,护丧赴国,王许之,便以司农田子华行南柯太守事。

shēng āi tòng fā yǐn wēi yí zài tú nán nǚ jiào hào rén lì diàn zhuàn pān yuán zhē dào zhě bù kě shèng shǔ suì dá yú guó

生哀恸发引,威仪在途,男女叫号,人吏奠馔,攀辕遮道者,不可胜数,遂达于国。

wáng yǔ fū rén sù yī kū yú jiāo hou líng yú zhī zhì

王与夫人素衣哭于郊,候灵舆之至。

shì gōng zhǔ yuē shùn yí gōng zhǔ bèi yí zhàng yǔ bǎo gǔ chuī zàng yú guó dōng shí lǐ pán lóng gāng

谥公主曰顺仪公主,备仪仗羽葆鼓吹,葬于国东十里盘龙冈。

shì yuè gù sī xiàn zi róng xìn yì hù sàng fù guó

是月,故司宪子荣信亦护丧赴国。

shēng jiǔ zhèn wài fān jié hǎo zhōng guó guì mén háo zú mǐ bú shì qià

生久镇外藩,结好中国,贵门豪族,靡不是洽。

zì ba jùn hái guó chū rù wú héng jiāo yóu bīn cóng wēi fú rì shèng wáng yì yí dàn zhī

自罢郡还国,出入无恒,交游宾从,威福日盛,王意疑惮之。

shí yǒu guó rén shàng biǎo yún xuán xiàng zhé jiàn guó yǒu dà kǒng dū yì qiān xǐ zōng miào bēng huài

时有国人上表云,玄象谪见,国有大恐,都邑迁徙,宗庙崩坏。

xìn qǐ tā zú shì zài xiāo qiáng

衅起他族,事在萧墙。

shí yì yǐ shēng chǐ jiàn zhī yīng yě suì duó shēng shì wèi jìn shēng yóu cóng chù zhī sī dì

时议以生侈僭之应也,遂夺生侍卫,禁生游从,处之私第。

shēng zì shì shǒu jùn duō nián céng wú bài zhèng liú yán yuàn bèi yù yù bù lè

生自恃守郡多年,曾无败政,流言怨悖,郁郁不乐。

wáng yì zhī zhī yīn mìng shēng yuē yīn qīn èr shí yú nián bù xìng xiǎo nǚ yāo wǎng bù dé yǔ jūn zǐ xié lǎo liáng yòng tòng shāng

王亦知之,因命生曰:“姻亲二十余年,不幸小女夭枉,不得与君子偕老,良用痛伤。

fū rén yīn liú sūn zì jū yù zhī

夫人因留孙自鞠育之。

yòu wèi shēng yuē qīng lí jiā duō shí kě zàn guī běn lǐ yī jiàn qīn zú zhū sūn liú cǐ wú yǐ wéi niàn

”又谓生曰:“卿离家多时,可暂归本里,一见亲族,诸孙留此,无以为念。

hòu sān nián dāng lìng yíng shēng

后三年,当令迎生。

shēng yuē cǐ nǎi jiā yǐ hé gèng guī yān

”生曰:“此乃家矣,何更归焉?

wáng xiào yuē qīng běn rén jiān jiā fēi zài cǐ

”王笑曰:“卿本人间,家非在此。

shēng hū ruò hūn shuì méng rán jiǔ zhī fāng nǎi fā wù qián shì suì liú tì qǐng hái

”生忽若惛睡,瞢然久之,方乃发悟前事,遂流涕请还。

wáng gù zuǒ yòu yǐ sòng shēng shēng zài bài ér qù

王顾左右以送生,生再拜而去。

fù jiàn qián èr zǐ yī shǐ zhě cóng yān zhì dà hù wài jiàn suǒ chéng chē shén liè zuǒ yòu qīn shǐ yù pú suì wú yī rén xīn shén tàn yì

复见前二紫衣使者从焉,至大户外,见所乘车甚劣,左右亲使御仆,遂无一人,心甚叹异。

shēng shàng chē xíng kě shù lǐ fù chū dà chéng wǎn shì xī nián dōng lái zhī tú shān chuān yuán yě yī rán rú jiù

淳于棼上车走了大约几里地,又走出一个大城门,很象是从前向东走,来大槐安国时的道路,山川和原野,仍然象从前一样。

suǒ sòng èr shǐ zhě shén wú wēi shì shēng yú yàng yàng

所送二使者,甚无威势,生逾怏怏。

shēng wèn shǐ zhě yuē guǎng líng jùn hé shí kě dào

生问使者曰:“广陵郡何时可到?

èr shǐ ōu gē zì ruò

”二使讴歌自若。

jiǔ zhī yuán kōng yī gé jù míng chāo běn bǔ jiǔ zhī èr zì

久之(原空一格,据明抄本补“久之”二字。

nǎi dá yuē shǎo qǐng jí zhì

)乃答曰:“少顷即至。

é chū yī xué jiàn běn lǐ lǘ xiàng bù gǎi wǎng rì

”俄出一穴,见本里闾巷,不改往日。

shān rán zì bēi bù jué liú tì

潸然自悲,不觉流涕。

èr shǐ zhě yǐn shēng xià chē rù qí mén shēng zì jiē jǐ shēn wò yú táng dōng wǔ zhī xià

二使者引生下车,入其门,升自阶,己身卧于堂东庑之下。

shēng shén jīng wèi bù gǎn qián jìn

生甚惊畏,不敢前近。

èr shǐ yīn dà hū shēng zhī xìng míng shù shēng shēng suì fā wù rú chū jiàn jiā zhī tóng pú yōng huì yú tíng èr kè zhuó zú yú tà xié rì wèi yǐn yú xī yuán yú zūn shàng chén yú dōng yǒu

二使因大呼生之姓名数声,生遂发寤如初,见家之僮仆,拥篲于庭,二客濯足于榻,斜日未隐于西垣,余樽尚湛于东牖。

mèng zhōng shū hū ruò dù yī shì yǐ shēng gǎn niàn jiē tàn suì hū èr kè ér yǔ zhī jīng hài yīn yǔ shēng chū wài xún huái xià xué

梦中倏忽,若度一世矣,生感念嗟叹,遂呼二客而语之,惊骇,因与生出外,寻槐下穴。

shēng zhǐ yuē cǐ jí mèng zhōng suǒ jīng rù chù

生指曰:“此即梦中所惊入处。

èr kè jiāng wèi hú lí mù mèi zhī suǒ wéi suì suì mìng pú fū hé jīn fǔ duàn yōng zhǒng zhé zhā niè xún xué jiū yuán

”二客将谓狐狸木媚之所为祟,遂命仆夫荷斤斧,断拥肿,折查枿,寻穴究源。

páng kě mào zhàng yǒu dà xué gēn dòng rán míng lǎng kě róng yī tà shàng yǒu jī tǔ rǎng yǐ wéi chéng guō tái diàn zhī zhuàng yǒu yǐ shù hú yǐn jù qí zhōng

旁可袤丈,有大穴,根洞然明朗,可容一榻,上有积土壤,以为城郭台殿之状,有蚁数斛,隐聚其中。

zhōng yǒu xiǎo tái qí sè ruò dān èr dà yǐ chù zhī sù yì zhū shǒu zhǎng kě sān cùn zuǒ yòu dà yǐ shù shí fǔ zhī zhū yǐ bù gǎn jìn cǐ qí wáng yǐ jí huái ān guó dōu yě

中有小台,其色若丹,二大蚁处之,素翼朱首,长可三寸,左右大蚁数十辅之,诸蚁不敢近,此其王矣,即槐安国都也。

yòu qióng yī xué zhí shàng nán zhī kě sì zhàng wǎn zhuǎn fāng zhōng yì yǒu tǔ chéng xiǎo lóu qún yǐ yì chù qí zhōng jí shēng suǒ lǐng nán kē jùn yě

又穷一穴,直上南枝可四丈,宛转方中,亦有土城小楼,群蚁亦处其中,即生所领南柯郡也。

yòu yī xué xi qù èr zhàng páng bó kōng xiǔ qiàn dàn yì zhuàng zhōng yǒu yī fǔ guī ké dà rú dòu jī yǔ jìn rùn xiǎo cǎo cóng shēng fán mào yì huì yǎn yìng zhèn ké jí shēng suǒ liè líng guī shān yě

又一穴,西去二丈,磅礴空朽,嵌窞异状,中有一腐龟壳,大如斗,积雨浸润,小草丛生,繁茂翳荟,掩映振壳,即生所猎灵龟山也。

yòu qióng yī xué dōng qù zhàng yú gǔ gēn pán qū ruò lóng huǐ zhī zhuàng zhōng yǒu xiǎo tǔ rǎng gāo chǐ yú jí shēng suǒ zàng qī pán lóng gāng zhī mù yě

又穷一穴,东去丈余,古根盘屈,若龙虺之状,中有小土壤,高尺余,即生所葬妻盘龙冈之墓也。

zhuī xiǎng qián shì gǎn tàn yú huái pī yuè qióng jì jiē fú suǒ mèng

追想前事,感叹于怀,披阅穷迹,皆符所梦。

bù yù èr kè huài zhī jù lìng yǎn sāi rú jiù

不欲二客坏之,遽令掩塞如旧。

shì xī fēng yǔ bào fā

是夕,风雨暴发。

dàn shì qí xué suì shī qún yǐ mò zhī suǒ qù

旦视其穴,遂失群蚁,莫知所去。

gù xiān yán guó yǒu dà kǒng dū yì qiān xǐ cǐ qí yàn yǐ

故先言国有大恐,都邑迁徙,此其验矣。

fù niàn tán luó zhēng fá zhī shì yòu qǐng èr kè fǎng jī yú wài

复念檀萝征伐之事,又请二客访迹于外。

zhái dōng yī lǐ yǒu gǔ hé jiàn cè yǒu dà tán shù yī zhū téng luó yōng zhī shàng bú jiàn rì páng yǒu xiǎo xué yì yǒu qún yǐ yǐn jù qí jiān tán luó zhī guó qǐ fēi cǐ yé

宅东一里,有古涸涧,侧有大檀树一株,藤萝拥织,上不见日,旁有小穴,亦有群蚁隐聚其间,檀萝之国,岂非此耶!

jiē hū

唉!

yǐ zhī líng yì yóu bù kě qióng kuàng shān cáng mù fú zhī dà zhě suǒ biàn huà hu

蚁之灵异,犹不可穷,况山藏木伏之大者所变化乎?

shí shēng jiǔ tú zhōu biàn tián zǐ huá bìng jū liù hé xiàn bù yǔ shēng guò cóng xún rì yǐ shēng jù qiǎn jiā tóng jí wǎng hou zhī

时生酒徒周弁、田子华,并居六合县,不与生过从旬日矣,生遽遣家僮疾往候之。

zhōu shēng bào jí yǐ shì tián zǐ huá yì qǐn jí yú chuáng

周生暴疾已逝,田子华亦寝疾于床。

shēng gǎn nán kē zhī fú xū wù rén shì zhī shū hū suì qī xīn dào mén jué qì jiǔ sè

生感南柯之浮虚,悟人世之倏忽,遂栖心道门,绝弃酒色。

hòu sān nián suì zài dīng chǒu yì zhōng yú jiā shí nián sì shí qī jiāng fú sù qì zhī xiàn yǐ

后三年,岁在丁丑,亦终于家,时年四十七,将符宿契之限矣。

gōng zuǒ zhēn yuán shí bā nián qiū bā yuè zì wú zhī luò zàn pō huái pǔ ǒu dí chún yú shēng fén xún fǎng yí jì

公佐贞元十八年秋八月,自吴之洛,暂泊淮浦,偶觌淳于生棼,询访遗迹。

fān fù zài sān shì jiē zhí shí zhé biān lù chéng chuán yǐ zī hǎo shì

翻复再三,事皆摭实,辄编录成传,以资好事。

suī jī shén yǔ guài shì shè fēi jīng ér qiè wèi zhe shēng jì jiāng wèi jiè

虽稽神语怪,事涉非经,而窃位著生,冀将为戒。

hòu zhī jūn zǐ xìng yǐ nán kē wèi ǒu rán wú yǐ míng wèi jiāo yú tiān rǎng jiān yún

后之君子,幸以南柯为偶然,无以名位骄于天壤间云。

qián huá zhōu cān jūn lǐ zhào zàn yuē guì jí lù wèi quán qīng guó dōu

前华州参军李肇赞曰:“贵极禄位,权倾国都。

dá rén shì cǐ yǐ jù hé shū

达人视此,蚁聚何殊。

chū yì wén lù

”(出《异闻录》)

✦ You read 卷四百七十五·昆虫三

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.