楞严经 · 般剌密谛 · Chapter 2 of 10

卷二

PinyinModern Translation
Size

ěr shí

尔时。

ā nán jí zhū dà zhòng

阿难及诸大众。

wén fú shì huì

闻佛示诲。

shēn xīn tài rán

身心泰然。

niàn wú shǐ lái

念无始来。

shī què běn xīn

失却本心。

wàng rèn yuán chén

妄认缘尘。

fēn bié yǐng shì

分别影事。

jīn rì kāi wù

今日开悟。

rú shī rǔ ér

如失乳儿。

hū yù cí mǔ

忽遇慈母。

hé zhǎng lǐ fó

合掌礼佛。

yuàn wén rú lái

愿闻如来。

xiǎn chū shēn xīn

显出身心。

zhēn wàng xū shí

真妄虚实。

xiàn qián shēng miè

现前生灭。

yǔ bù shēng miè

与不生灭。

èr fā míng xìng

二发明性。

shí

时。

bō sī nì wáng

波斯匿王。

qǐ lì bái fó

起立白佛。

wǒ xī wèi chéng zhū fú huì chì

我昔未承诸佛诲敕。

jiàn jiā zhān yán

见迦旃延。

pí luō zhī zi

毗罗胝子。

xián yán

咸言。

cǐ shēn sǐ hòu duàn miè

此身死后断灭。

míng wéi niè pán

名为涅槃。

wǒ suī zhí fú

我虽值佛。

jīn yóu hú yí

今犹狐疑。

yún hé fā huī

云何发挥。

zhèng zhī cǐ xīn

证知此心。

bù shēng miè de

不生灭地。

lìng cǐ dà zhòng

令此大众。

zhū yǒu lòu zhě

诸有漏者。

xián jiē yuàn wén

咸皆愿闻。

fú gào dài wáng

佛告大王。

rǔ shēn xiàn cún

汝身现存。

jīn fù wèn rǔ

今复问汝。

rǔ cǐ ròu shēn

汝此肉身。

wèi tóng jīn gāng cháng zhù bù xiǔ

为同金刚常住不朽。

wéi fù biàn huài

为复变坏。

shì zūn

世尊。

wǒ jīn cǐ shēn

我今此身。

zhōng cóng biàn miè

终从变灭。

fú yán

佛言。

dài wáng

大王。

rǔ wèi zēng miè

汝未曾灭。

yún hé zhī miè

云何知灭。

shì zūn

世尊。

wǒ cǐ wú cháng biàn huài zhī shēn

我此无常变坏之身。

suī wèi zēng miè

虽未曾灭。

wǒ guān xiàn qián

我观现前。

niàn niàn qiān xiè

念念迁谢。

xīn xīn bú zhù

新新不住。

rú huǒ chéng huī

如火成灰。

jiàn jiàn xiāo yǔn

渐渐销殒。

yǔn wáng bù xī

殒亡不息。

jué zhī cǐ shēn

决知此身。

dāng cóng miè jǐn

当从灭尽。

fú yán

佛言。

rú shì

如是。

dài wáng

大王。

rǔ jīn shēng líng

汝今生龄。

yǐ cóng shuāi lǎo

已从衰老。

yán mào hé rú tóng zǐ zhī shí

颜貌何如童子之时。

shì zūn

世尊。

wǒ xī hái rú

我昔孩孺。

fū còu rùn zé

肤腠润泽。

nián zhì cháng chéng

年至长成。

xuè qì chōng mǎn

血气充满。

ér jīn tuí líng

而今颓龄。

pò yú shuāi mào

迫于衰耄。

xíng sè kū cuì

形色枯悴。

jīng shén hūn mèi

精神昏昧。

fā bái miàn zhòu

发白面皱。

dǎi jiāng bù jiǔ

逮将不久。

rú hé jiàn bǐ chōng shèng zhī shí

如何见比充盛之时。

fú yán

佛言。

dài wáng

大王。

rǔ zhī xíng róng

汝之形容。

yīng bù dùn xiǔ

应不顿朽。

wáng yán

王言。

shì zūn

世尊。

biàn huà mì yí

变化密移。

wǒ chéng bù jué

我诚不觉。

hán shǔ qiān liú

寒暑迁流。

jiàn zhì yú cǐ

渐至于此。

hé yǐ gù

何以故。

wǒ nián èr shí

我年二十。

suī hào nián shào

虽号年少。

yán mào yǐ lǎo chū shí nián shí

颜貌已老初十年时。

sān shí zhī nián yòu shuāi èr shí

三十之年又衰二十。

yú jīn liù shí yòu guò yú èr

于今六十又过于二。

guān wǔ shí shí

观五十时。

wǎn rán qiáng zhuàng

宛然强壮。

shì zūn

世尊。

wǒ jiàn mì yí

我见密移。

suī cǐ cú luò

虽此殂落。

qí jiān liú yì

其间流易。

qiě xiàn shí nián

且限十年。

ruò fù lìng wǒ wēi xì sī wéi

若复令我微细思惟。

qí biàn níng wéi yī jì èr jì

其变宁惟一纪二纪。

shí wèi nián biàn

实为年变。

qǐ wéi nián biàn

岂惟年变。

yì jiān yuè huà

亦兼月化。

hé zhí yuè huà

何直月化。

jiān yòu rì qiān

兼又日迁。

chén sī dì guān

沉思谛观。

chà nà chà nà

刹那刹那。

niàn niàn zhī jiān

念念之间。

bù dé tíng zhù

不得停住。

gù zhī wǒ shēn

故知我身。

zhōng cóng biàn miè

终从变灭。

fú yán

佛言。

dài wáng

大王。

rǔ jiàn biàn huà

汝见变化。

qiān gǎi bù tíng

迁改不停。

wù zhī rǔ miè

悟知汝灭。

yì yú miè shí

亦于灭时。

zhī rǔ shēn zhōng yǒu bù miè yé

知汝身中有不灭耶。

bō sī nì wáng

波斯匿王。

hé zhǎng bái fó

合掌白佛。

wǒ shí bù zhī

我实不知。

fú yán

佛言。

wǒ jīn shì rǔ bù shēng miè xìng

我今示汝不生灭性。

dài wáng

大王。

rǔ nián jǐ shí

汝年几时。

jiàn héng hé shuǐ

见恒河水。

wáng yán

王言。

wǒ shēng sān suì

我生三岁。

cí mǔ xié wǒ

慈母携我。

yè qí pó tiān

谒耆婆天。

jīng guò cǐ liú

经过此流。

ěr shí jí zhī shì héng hé shuǐ

尔时即知是恒河水。

fú yán

佛言。

dài wáng

大王。

rú rǔ suǒ shuō

如汝所说。

èr shí zhī shí shuāi yú shí suì

二十之时衰于十岁。

nǎi zhì liù shí

乃至六十。

rì yuè suì shí

日月岁时。

niàn niàn qiān biàn

念念迁变。

zé rǔ sān suì jiàn cǐ hé shí

则汝三岁见此河时。

zhì nián shí sān

至年十三。

qí shuǐ yún hé

其水云何。

wáng yán

王言。

rú sān suì shí

如三岁时。

wǎn rán wú yì

宛然无异。

nǎi zhì yú jīn

乃至于今。

nián liù shí èr

年六十二。

yì wú yǒu yì

亦无有异。

fú yán

佛言。

rǔ jīn zì shāng fā bái miàn zhòu

汝今自伤发白面皱。

qí miàn bì dìng zhòu yú tóng nián

其面必定皱于童年。

zé rǔ jīn shí

则汝今时。

guān cǐ héng hé

观此恒河。

yǔ xī tóng shí

与昔童时。

guān hé zhī jiàn

观河之见。

yǒu tóng mào fǒu

有童耄否。

wáng yán

王言。

fǒu yě

否也。

shì zūn

世尊。

fú yán

佛言。

dài wáng

大王。

rǔ miàn suī zhòu

汝面虽皱。

ér cǐ jiàn jīng

而此见精。

xìng wèi zēng zhòu

性未曾皱。

zhòu zhě wèi biàn

皱者为变。

bù zhòu fēi biàn

不皱非变。

biàn zhě shòu miè

变者受灭。

bǐ bù biàn zhě

彼不变者。

yuán wú shēng miè

元无生灭。

yún hé yú zhōng shòu rǔ shēng sǐ

云何于中受汝生死。

ér yóu yǐn bǐ mò jiā lí děng

而犹引彼末伽黎等。

dōu yán cǐ shēn sǐ hòu quán miè

都言此身死后全灭。

wáng wén shì yán

王闻是言。

xìn zhī shēn hòu

信知身后。

shě shēng qù shēng

舍生趣生。

yǔ zhū dà zhòng

与诸大众。

yǒng yuè huān xǐ

踊跃欢喜。

dé wèi céng yǒu

得未曾有。

ā nán jí cóng zuò qǐ

阿难即从座起。

lǐ fó hé zhǎng

礼佛合掌。

cháng guì bái fó

长跪白佛。

shì zūn

世尊。

ruò cǐ jiàn wén

若此见闻。

bì bù shēng miè

必不生灭。

yún hé shì zūn

云何世尊。

míng wǒ děng bèi

名我等辈。

yí shī zhēn xìng

遗失真性。

diān dǎo xíng shì

颠倒行事。

yuàn xìng cí bēi

愿兴慈悲。

xǐ wǒ chén gòu

洗我尘垢。

jí shí

即时。

rú lái chuí jīn sè bì

如来垂金色臂。

lún shǒu xià zhǐ

轮手下指。

shì ā nán yán

示阿难言。

rǔ jīn jiàn wǒ mǔ tuó luó shǒu

汝今见我母陀罗手。

wèi zhèng wèi dào

为正为倒。

ā nán yán

阿难言。

shì jiān zhòng shēng

世间众生。

yǐ cǐ wéi dào

以此为倒。

ér wǒ bù zhī shuí zhèng shuí dào

而我不知谁正谁倒。

fú gào ā nán

佛告阿难。

ruò shì jiān rén

若世间人。

yǐ cǐ wéi dào

以此为倒。

jí shì jiān rén

即世间人。

jiāng hé wéi zhèng

将何为正。

ā nán yán

阿难言。

rú lái shù bì

如来竖臂。

dōu luó mián shǒu

兜罗绵手。

shàng zhǐ yú kōng

上指于空。

zé míng wéi zhèng

则名为正。

fú jí shù bì

佛即竖臂。

gào ā nán yán

告阿难言。

ruò cǐ diān dǎo

若此颠倒。

shǒu wěi xiāng huàn

首尾相换。

zhū shì jiān rén

诸世间人。

yí bèi zhān shì

一倍瞻视。

zé zhī rǔ shēn

则知汝身。

yǔ zhū rú lái

与诸如来。

qīng jìng fǎ shēn

清净法身。

bǐ lèi fā míng

比类发明。

rú lái zhī shēn

如来之身。

míng zhèng biàn zhī

名正遍知。

rǔ děng zhī shēn

汝等之身。

hào xìng diān dǎo

号性颠倒。

suí rǔ dì guān

随汝谛观。

rǔ shēn fú shēn

汝身佛身。

chēng diān dǎo zhě

称颠倒者。

míng zì hé chǔ

名字何处。

hào wèi diān dǎo

号为颠倒。

yú shí

于时。

ā nán yǔ zhū dà zhòng

阿难与诸大众。

dèng méng zhān fú

瞪瞢瞻佛。

mù jīng bù shùn

目精不瞬。

bù zhī shēn xīn

不知身心。

diān dǎo suǒ zài

颠倒所在。

fú xìng cí bēi

佛兴慈悲。

āi mǐn ā nán

哀愍阿难。

jí zhū dà zhòng

及诸大众。

fā hǎi cháo yīn

发海潮音。

biàn gào tóng huì

遍告同会。

zhū shàn nán zǐ

诸善男子。

wǒ cháng shuō yán

我常说言。

sè xīn zhū yuán

色心诸缘。

jí xīn suǒ shǐ

及心所使。

zhū suǒ yuán fǎ

诸所缘法。

wéi xīn suǒ xiàn

惟心所现。

rǔ shēn rǔ xīn

汝身汝心。

jiē shì miào míng zhēn jīng miào xīn zhōng suǒ xiàn wù

皆是妙明真精妙心中所现物。

yún hé rǔ děng

云何汝等。

yí shī běn miào

遗失本妙。

yuán miào míng xīn

圆妙明心。

bǎo míng miào xìng

宝明妙性。

rèn wù zhōng mí

认悟中迷。

huì mèi wèi kōng

晦昧为空。

kōng huì àn zhōng

空晦暗中。

jié àn wèi sè

结暗为色。

sè zá wàng xiǎng

色杂妄想。

xiǎng xiāng wéi shēn

想相为身。

jù yuán nèi yáo

聚缘内摇。

qù wài bēn yì

趣外奔逸。

hūn rǎo rǎo xiāng

昏扰扰相。

yǐ wéi xīn xìng

以为心性。

yī mí wèi xīn

一迷为心。

jué dìng huò wèi sè shēn zhī nèi

决定惑为色身之内。

bù zhī sè shēn

不知色身。

wài jì shān hé xū kōng dà dì

外洎山河虚空大地。

xián shì miào míng zhēn xīn zhōng wù

咸是妙明真心中物。

pì rú chéng qīng bǎi qiān dà hǎi

譬如澄清百千大海。

qì zhī

弃之。

wéi rèn yī fú ōu tǐ

惟认一浮沤体。

mù wéi quán cháo

目为全潮。

qióng jìn yíng bó

穷尽瀛渤。

rǔ děng jí shì mí zhōng bèi rén

汝等即是迷中倍人。

rú wǒ chuí shǒu

如我垂手。

děng wú chà bié

等无差别。

rú lái shuō wèi kě lián mǐn zhě

如来说为可怜愍者。

ā nán chéng fú bēi jiù shēn huì

阿难承佛悲救深诲。

chuí qì chā shǒu

垂泣叉手。

ér bái fó yán

而白佛言。

wǒ suī chéng fú rú shì miào yīn

我虽承佛如是妙音。

wù miào míng xīn

悟妙明心。

yuán suǒ yuán mǎn

元所圆满。

cháng zhù xīn dì

常住心地。

ér wǒ wù fó xiàn shuō fǎ yīn

而我悟佛现说法音。

xiàn yǐ yuán xīn

现以缘心。

yǔn suǒ zhān yǎng

允所瞻仰。

tú huò cǐ xīn

徒获此心。

wèi gǎn rèn wéi běn yuán xīn dì

未敢认为本元心地。

yuàn fú āi mǐn

愿佛哀愍。

xuān shì yuán yīn

宣示圆音。

bá wǒ yí gēn

拔我疑根。

guī wú shàng dào

归无上道。

fú gào ā nán

佛告阿难。

rǔ děng shàng yǐ yuán xīn tīng fǎ

汝等尚以缘心听法。

cǐ fǎ yì yuán

此法亦缘。

fēi děi fǎ xìng

非得法性。

rú rén yǐ shǒu

如人以手。

zhǐ yuè shì rén

指月示人。

bǐ rén yīn zhǐ

彼人因指。

dāng yìng kàn yuè

当应看月。

ruò fù guān zhǐ

若复观指。

yǐ wéi yuè tǐ

以为月体。

cǐ rén qǐ wéi wáng shī yuè lún

此人岂惟亡失月轮。

yì wáng qí zhǐ

亦亡其指。

hé yǐ gù

何以故。

yǐ suǒ biāo zhǐ

以所标指。

wèi míng yuè gù

为明月故。

qǐ wéi wáng zhǐ

岂惟亡指。

yì fù bù shí míng zhī yǔ àn

亦复不识明之与暗。

hé yǐ gù

何以故。

jí yǐ zhǐ tǐ

即以指体。

wèi yuè míng xìng

为月明性。

míng àn èr xìng

明暗二性。

wú suǒ le gù

无所了故。

rǔ yì rú shì

汝亦如是。

ruò yǐ fēn bié wǒ shuō fǎ yīn

若以分别我说法音。

wèi rǔ xīn zhě

为汝心者。

cǐ xīn zì yīng lí fēn bié yīn

此心自应离分别音。

yǒu fèn bié xìng

有分别性。

pì rú yǒu kè

譬如有客。

jì sù lǚ tíng

寄宿旅亭。

zàn zhǐ biàn qù

暂止便去。

zhōng bù cháng zhù

终不常住。

ér zhǎng tíng rén

而掌亭人。

dōu wú suǒ qù

都无所去。

míng wéi tíng zhǔ

名为亭主。

cǐ yì rú shì

此亦如是。

ruò zhēn rǔ xīn

若真汝心。

zé wú suǒ qù

则无所去。

yún hé lí shēng

云何离声。

wú fēn bié xìng

无分别性。

sī zé qǐ wéi shēng fēn bié xīn

斯则岂惟声分别心。

fēn bié wǒ róng

分别我容。

lí zhū sè xiāng

离诸色相。

wú fēn bié xìng

无分别性。

rú shì nǎi zhì fēn bié dōu wú

如是乃至分别都无。

fēi sè fēi kōng

非色非空。

jū shè lí děng

拘舍离等。

mèi wèi míng dì

昧为冥谛。

lí zhū fǎ yuán

离诸法缘。

wú fēn bié xìng

无分别性。

zé rǔ xīn xìng

则汝心性。

gè yǒu suǒ hái

各有所还。

yún hé wéi zhǔ

云何为主。

ā nán yán

阿难言。

ruò wǒ xīn xìng

若我心性。

gè yǒu suǒ hái

各有所还。

zé rú lái shuō

则如来说。

miào míng yuán xīn

妙明元心。

yún hé wú hái

云何无还。

wéi chuí āi mǐn

惟垂哀愍。

wèi wǒ xuān shuō

为我宣说。

fú gào ā nán

佛告阿难。

qiě rǔ jiàn wǒ

且汝见我。

jiàn jīng míng yuán

见精明元。

cǐ jiàn suī fēi miào jīng míng xīn

此见虽非妙精明心。

rú dì èr yuè

如第二月。

fēi shì yuè yǐng

非是月影。

rǔ yīng dì tīng

汝应谛听。

jīn dāng shì rǔ wú suǒ hái de

今当示汝无所还地。

ā nán

阿难。

cǐ dà jiǎng táng

此大讲堂。

dòng kāi dōng fāng

洞开东方。

rì lún shēng tiān

日轮升天。

zé yǒu míng yào

则有明耀。

zhōng yè hēi yuè

中夜黑月。

yún wù huì míng

云雾晦暝。

zé fù hūn àn

则复昏暗。

hù yǒu zhī xì

户牖之隙。

zé fù jiàn tōng

则复见通。

qiáng yǔ zhī jiān

墙宇之间。

zé fù guān yōng

则复观壅。

fēn bié zhī chù

分别之处。

zé fù jiàn yuán

则复见缘。

wán xū zhī zhōng

顽虚之中。

biàn shì kōng xìng

遍是空性。

yù bèi zhī xiàng

郁孛之象。

zé yū hūn chén

则纡昏尘。

chéng jì liǎn fēn

澄霁敛氛。

yòu guān qīng jìng

又观清净。

ā nán

阿难。

rǔ xián kàn cǐ zhū biàn huà xiāng

汝咸看此诸变化相。

wú jīn gè huán běn suǒ yīn chù

吾今各还本所因处。

yún hé běn yīn

云何本因。

ā nán

阿难。

cǐ zhū biàn huà

此诸变化。

míng hái rì lún

明还日轮。

hé yǐ gù

何以故。

wú rì bù míng

无日不明。

míng yīn shǔ rì

明因属日。

shì gù hái rì

是故还日。

àn hái hēi yuè

暗还黑月。

tōng hái hù yǒu

通还户牖。

yōng hái qiáng yǔ

壅还墙宇。

yuán hái fēn bié

缘还分别。

wán xū hái kōng

顽虚还空。

yù bèi hái chén

郁孛还尘。

qīng míng hái jì

清明还霁。

zé zhū shì jiān yī qiè suǒ yǒu

则诸世间一切所有。

bù chū sī lèi

不出斯类。

rǔ jiàn bā zhǒng jiàn jīng míng xìng

汝见八种见精明性。

dāng yù shuí hái

当欲谁还。

hé yǐ gù

何以故。

ruò hái yú míng

若还于明。

zé bù míng shí

则不明时。

wú fù jiàn àn

无复见暗。

suī míng àn děng

虽明暗等。

zhǒng zhǒng chā bié

种种差别。

jiàn wú chà bié

见无差别。

zhū kě hái zhě

诸可还者。

zì rán fēi rǔ

自然非汝。

bù rǔ hái zhě

不汝还者。

fēi rǔ ér shuí

非汝而谁。

zé zhī rǔ xīn

则知汝心。

běn miào míng jìng

本妙明净。

rǔ zì mí mèn

汝自迷闷。

sàng běn shòu lún

丧本受轮。

yú shēng sǐ zhōng

于生死中。

cháng bèi piào ruò

常被漂溺。

shì gù

是故。

rú lái míng kě lián mǐn

如来名可怜愍。

ā nán yán

阿难言。

wǒ suī shi cǐ jiàn xìng wú hái

我虽识此见性无还。

yún hé dé zhī shì wǒ zhēn xìng

云何得知是我真性。

fú gào ā nán

佛告阿难。

wú jīn wèn rǔ

吾今问汝。

jīn rǔ wèi dé wú lòu qīng jìng

今汝未得无漏清净。

chéng fú shén lì

承佛神力。

jiàn yú chū chán

见于初禅。

dé wú zhàng ài

得无障碍。

ér ā nà lǜ

而阿那律。

jiàn yán fú tí

见阎浮提。

rú guān zhǎng zhōng ān mó luó guǒ

如观掌中庵摩罗果。

zhū pú sà děng

诸菩萨等。

jiàn bǎi qiān jiè

见百千界。

shí fāng rú lái

十方如来。

qióng jìn wēi chén qīng jìng guó tǔ

穷尽微尘清净国土。

wú suǒ bù zhǔ

无所不瞩。

zhòng shēng dòng shì

众生洞视。

bù guò fēn cùn

不过分寸。

ā nán

阿难。

qiě wú yǔ rǔ

且吾与汝。

guān sì tiān wáng suǒ zhù gōng diàn

观四天王所住宫殿。

zhōng jiān biàn lǎn shuǐ lù kōng xíng

中间遍览水陆空行。

suī yǒu hūn míng

虽有昏明。

zhǒng zhǒng xíng xiàng

种种形像。

wú fēi qián chén

无非前尘。

fēn bié liú ài

分别留碍。

rǔ yīng yú cǐ

汝应于此。

fēn bié zì tā

分别自他。

jīn wú jiāng rǔ zé yú jiàn zhōng

今吾将汝择于见中。

shuí shì wǒ tǐ

谁是我体。

shuí wèi wù xiàng

谁为物象。

ā nán

阿难。

jí rǔ jiàn yuán

极汝见源。

cóng rì yuè gōng

从日月宫。

shì wù fēi rǔ

是物非汝。

zhì qī jīn shān

至七金山。

zhōu biàn dì guān

周遍谛观。

suī zhǒng zhǒng guāng

虽种种光。

yì wù fēi rǔ

亦物非汝。

jiàn jiàn gèng guān

渐渐更观。

yún téng niǎo fēi

云腾鸟飞。

fēng dòng chén qǐ

风动尘起。

shù mù shān chuān

树木山川。

cǎo jiè rén chù

草芥人畜。

xián wù fēi rǔ

咸物非汝。

ā nán

阿难。

shì zhū jìn yuǎn zhū yǒu wù xìng

是诸近远诸有物性。

suī fù chà shū

虽复差殊。

tóng rǔ jiàn jīng

同汝见精。

qīng jìng suǒ zhǔ

清净所瞩。

zé zhū wù lèi

则诸物类。

zì yǒu chā bié

自有差别。

jiàn xìng wú shū

见性无殊。

cǐ jīng miào míng

此精妙明。

chéng rǔ jiàn xìng

诚汝见性。

ruò jiàn shì wù

若见是物。

zé rǔ yì kě jiàn wú zhī jiàn

则汝亦可见吾之见。

ruò tóng jiàn zhě

若同见者。

míng wéi jiàn wú

名为见吾。

wú bú jiàn shí

吾不见时。

hé bù jiàn wú bú jiàn zhī chù

何不见吾不见之处。

ruò jiàn bú jiàn

若见不见。

zì rán fēi bǐ bú jiàn zhī xiāng

自然非彼不见之相。

ruò bù jiàn wú bú jiàn zhī de

若不见吾不见之地。

zì rán fēi wù

自然非物。

yún hé fēi rǔ

云何非汝。

yòu zé rǔ jīn jiàn wù zhī shí

又则汝今见物之时。

rǔ jì jiàn wù

汝既见物。

wù yì jiàn rǔ

物亦见汝。

tǐ xìng fēn zá

体性纷杂。

zé rǔ yǔ wǒ

则汝与我。

bìng zhū shì jiān

并诸世间。

bù chéng ān lì

不成安立。

ā nán

阿难。

ruò rǔ jiàn shí

若汝见时。

shì rǔ fēi wǒ

是汝非我。

jiàn xìng zhōu biàn

见性周遍。

fēi rǔ ér shuí

非汝而谁。

yún hé zì yí rǔ zhī zhēn xìng

云何自疑汝之真性。

xìng rǔ bù zhēn

性汝不真。

qǔ wǒ qiú shí

取我求实。

ā nán bái fó yán

阿难白佛言。

shì zūn

世尊。

ruò cǐ jiàn xìng

若此见性。

bì wǒ fēi yú

必我非余。

wǒ yǔ rú lái

我与如来。

guān sì tiān wáng shèng cáng bǎo diàn

观四天王胜藏宝殿。

jū rì yuè gōng

居日月宫。

cǐ jiàn zhōu yuán

此见周圆。

biàn suō pó guó

遍娑婆国。

tuì guī jīng shè

退归精舍。

zhī jiàn qié lán

只见伽蓝。

qīng xīn hù táng

清心户堂。

dàn zhān yán wǔ

但瞻檐庑。

shì zūn

世尊。

cǐ jiàn rú shì

此见如是。

qí tǐ běn lái zhōu biàn yī jiè

其体本来周遍一界。

jīn zài shì zhōng

今在室中。

wéi mǎn yī shì

惟满一室。

wéi fù cǐ jiàn suō dà wéi xiǎo

为复此见缩大为小。

wéi dāng qiáng yǔ jiā lìng duàn jué

为当墙宇夹令断绝。

wǒ jīn bù zhī sī yì suǒ zài

我今不知斯义所在。

yuàn chuí hóng cí

愿垂弘慈。

wèi wǒ fū yǎn

为我敷演。

fú gào ā nán

佛告阿难。

yī qiè shì jiān

一切世间。

dà xiǎo nèi wài

大小内外。

zhū suǒ shì yè

诸所事业。

gè shǔ qián chén

各属前尘。

bù yīng shuō yán jiàn yǒu shū suō

不应说言见有舒缩。

pì rú fāng qì

譬如方器。

zhōng jiàn fāng kōng

中见方空。

wú fù wèn rǔ

吾复问汝。

cǐ fāng qì zhōng suǒ jiàn fāng kōng

此方器中所见方空。

wéi fù dìng fāng

为复定方。

wèi bù dìng fāng

为不定方。

ruò dìng fāng zhě

若定方者。

bié ān yuán qì

别安圆器。

kōng yīng bù yuán

空应不圆。

ruò bù dìng zhě

若不定者。

zài fāng qì zhōng

在方器中。

yīng wú fāng kōng

应无方空。

rǔ yán bù zhī sī yì suǒ zài

汝言不知斯义所在。

yì xìng rú shì

义性如是。

yún hé wèi zài

云何为在。

ā nán

阿难。

ruò fù yù lìng rù wú fāng yuán

若复欲令入无方圆。

dàn chú qì fāng

但除器方。

kōng tǐ wú fāng

空体无方。

bù yīng shuō yán

不应说言。

gèng chú xū kōng fāng xiāng suǒ zài

更除虚空方相所在。

ruò rú rǔ wèn

若如汝问。

rù shì zhī shí

入室之时。

suō jiàn lìng xiǎo

缩见令小。

yǎng guān rì shí

仰观日时。

rǔ qǐ wǎn jiàn qí yú rì miàn

汝岂挽见齐于日面。

ruò zhù qiáng yǔ

若筑墙宇。

néng jiā jiàn duàn

能夹见断。

chuān wèi xiǎo dòu

穿为小窦。

níng wú dòu jī

宁无窦迹。

shì yì bù rán

是义不然。

yī qiè zhòng shēng

一切众生。

cóng wú shǐ lái

从无始来。

mí jǐ wèi wù

迷己为物。

shī yú běn xīn

失于本心。

wèi wù suǒ zhuǎn

为物所转。

gù yú shì zhōng

故于是中。

guān dà guān xiǎo

观大观小。

ruò néng zhuǎn wù

若能转物。

zé tóng rú lái

则同如来。

shēn xīn yuán míng

身心圆明。

bù dòng dào chǎng

不动道场。

yú yī máo duān

于一毛端。

biàn néng hán shòu shí fāng guó tǔ

遍能含受十方国土。

ā nán bái fó yán

阿难白佛言。

shì zūn

世尊。

ruò cǐ jiàn jīng

若此见精。

bì wǒ miào xìng

必我妙性。

lìng cǐ miào xìng

令此妙性。

xiàn zài wǒ qián

现在我前。

jiàn bì wǒ zhēn

见必我真。

wǒ jīn shēn xīn

我今身心。

fù shì hé wù

复是何物。

ér jīn shēn xīn fēn bié yǒu shí

而今身心分别有实。

bǐ jiàn wú bié fēn biàn wǒ shēn

彼见无别分辨我身。

ruò shí wǒ xīn

若实我心。

lìng wǒ jīn jiàn

令我今见。

jiàn xìng shí wǒ

见性实我。

ér shēn fēi wǒ

而身非我。

hé shū rú lái xiān suǒ nán yán

何殊如来先所难言。

wù néng jiàn wǒ

物能见我。

wéi chuí dà cí

惟垂大慈。

kāi fā wèi wù

开发未悟。

fú gào ā nán

佛告阿难。

jīn rǔ suǒ yán

今汝所言。

jiàn zài rǔ qián

见在汝前。

shì yì fēi shí

是义非实。

ruò shí rǔ qián

若实汝前。

rǔ shí jiàn zhě

汝实见者。

zé cǐ jiàn jīng

则此见精。

jì yǒu fāng suǒ

既有方所。

fēi wú zhǐ shì

非无指示。

qiě jīn yǔ rǔ

且今与汝。

zuò qí tuó lín

坐祇陀林。

biàn guān lín qú

遍观林渠。

jí yǔ diàn táng

及与殿堂。

shàng zhì rì yuè

上至日月。

qián duì héng hé

前对恒河。

rǔ jīn yú wǒ shī zi zuò qián

汝今于我狮子座前。

jǔ shǒu zhǐ chén

举手指陈。

shì zhǒng zhǒng xiāng

是种种相。

yīn zhě shì lín

阴者是林。

míng zhě shì rì

明者是日。

ài zhě shì bì

碍者是壁。

tōng zhě shì kōng

通者是空。

rú shì nǎi zhì cǎo shù xiān háo

如是乃至草树纤毫。

dà xiǎo suī shū

大小虽殊。

dàn kě yǒu xíng

但可有形。

wú bù zhǐ zhe

无不指着。

ruò bì yǒu jiàn

若必有见。

xiàn zài rǔ qián

现在汝前。

rǔ yīng yǐ shǒu què shí zhǐ chén

汝应以手确实指陈。

hé zhě shì jiàn

何者是见。

ā nán

阿难。

dāng zhī ruò kōng shì jiàn

当知若空是见。

jì yǐ chéng jiàn

既已成见。

hé zhě shì kōng

何者是空。

ruò wù shì jiàn

若物是见。

jì yǐ shì jiàn

既已是见。

hé zhě wèi wù

何者为物。

rǔ kě wēi xì pī bō wàn xiàng

汝可微细披剥万象。

xī chū jīng míng jìng miào jiàn yuán

析出精明净妙见元。

zhǐ chén shì wǒ

指陈示我。

tóng bǐ zhū wù

同彼诸物。

fēn míng wú huò

分明无惑。

ā nán yán

阿难言。

wǒ jīn yú cǐ zhòng gé jiǎng táng

我今于此重阁讲堂。

yuǎn jì héng hé

远洎恒河。

shàng guān rì yuè

上观日月。

jǔ shǒu suǒ zhǐ

举手所指。

zòng mù suǒ guān

纵目所观。

zhǐ jiē shì wù

指皆是物。

wú shì jiàn zhě

无是见者。

shì zūn

世尊。

rú fú suǒ shuō

如佛所说。

kuàng wǒ yǒu lòu chū xué shēng wén

况我有漏初学声闻。

nǎi zhì pú sà

乃至菩萨。

yì bù néng yú wàn wù xiàng qián

亦不能于万物象前。

pōu chū jīng jiàn

剖出精见。

lí yī qiè wù

离一切物。

bié yǒu zì xìng

别有自性。

fú yán

佛言。

rú shì rú shì

如是如是。

fú fù gào ā nán

佛复告阿难。

rú rǔ suǒ yán

如汝所言。

wú yǒu jīng jiàn

无有精见。

lí yī qiè wù

离一切物。

bié yǒu zì xìng

别有自性。

zé rǔ suǒ zhǐ shì wù zhī zhōng

则汝所指是物之中。

wú shì jiàn zhě

无是见者。

jīn fù gào rǔ

今复告汝。

rǔ yǔ rú lái

汝与如来。

zuò qí tuó lín

坐祇陀林。

gèng guān lín yuàn

更观林苑。

nǎi zhì rì yuè

乃至日月。

zhǒng zhǒng xiàng shū

种种象殊。

bì wú jiàn jīng

必无见精。

shòu rǔ suǒ zhǐ

受汝所指。

rǔ yòu fā míng cǐ zhū wù zhōng

汝又发明此诸物中。

hé zhě fēi jiàn

何者非见。

ā nán yán

阿难言。

wǒ shí biàn jiàn cǐ qí tuó lín

我实遍见此祇陀林。

bù zhī shì zhōng

不知是中。

hé zhě fēi jiàn

何者非见。

hé yǐ gù

何以故。

ruò shù fēi jiàn

若树非见。

yún hé jiàn shù

云何见树。

ruò shù jí jiàn

若树即见。

fù yún hé shù

复云何树。

rú shì nǎi zhì ruò kōng fēi jiàn

如是乃至若空非见。

yún hé wèi kōng

云何为空。

ruò kōng jí jiàn

若空即见。

fù yún hé kōng

复云何空。

wǒ yòu sī wéi

我又思惟。

shì wàn xiàng zhōng

是万象中。

wēi xì fā míng

微细发明。

wú fēi jiàn zhě

无非见者。

fú yán

佛言。

rú shì rú shì

如是如是。

yú shì dà zhòng

于是大众。

fēi wú xué zhě

非无学者。

wén fú cǐ yán

闻佛此言。

máng rán bù zhī shì yì zhōng shǐ

茫然不知是义终始。

yī shí huáng sǒng

一时惶悚。

shī qí suǒ shǒu

失其所守。

rú lái zhī qí hún lǜ biàn shè

如来知其魂虑变慑。

xīn shēng lián mǐn

心生怜愍。

ān wèi ā nán

安慰阿难。

jí zhū dà zhòng

及诸大众。

zhū shàn nán zǐ

诸善男子。

wú shàng fǎ wáng

无上法王。

shì zhēn shí yǔ

是真实语。

rú suǒ rú shuō

如所如说。

bù kuáng bù wàng

不诳不妄。

fēi mò jiā lí

非末伽黎。

sì zhǒng bù sǐ jiáo luàn lùn yì

四种不死矫乱论议。

rǔ dì sī wéi

汝谛思惟。

wú tiǎn āi mù

无忝哀慕。

shì shí

是时。

wén shū shī lì fǎ wáng zi

文殊师利法王子。

mǐn zhū sì zhòng

愍诸四众。

zài dà zhòng zhōng

在大众中。

jí cóng zuò qǐ

即从座起。

dǐng lǐ fú zú

顶礼佛足。

hé zhǎng gōng jìng

合掌恭敬。

ér bái fó yán

而白佛言。

shì zūn

世尊。

cǐ zhū dà zhòng

此诸大众。

bù wù rú lái fā míng èr zhǒng jīng jiàn sè kōng

不悟如来发明二种精见色空。

shì fēi shì yì

是非是义。

shì zūn

世尊。

ruò cǐ qián yuán

若此前缘。

sè kōng děng xiàng

色空等象。

ruò shì jiàn zhě

若是见者。

yīng yǒu suǒ zhǐ

应有所指。

ruò fēi jiàn zhě

若非见者。

yīng wú suǒ zhǔ

应无所瞩。

ér jīn bù zhī shì yì suǒ guī

而今不知是义所归。

gù yǒu jīng bù

故有惊怖。

fēi shì chóu xī shàn gēn qīng xiān

非是畴昔善根轻鲜。

wéi yuàn rú lái

惟愿如来。

dà cí fā míng

大慈发明。

cǐ zhū wù xiàng

此诸物象。

yǔ cǐ jiàn jīng

与此见精。

yuán shì hé wù

元是何物。

yú qí zhōng jiān

于其中间。

wú shì fēi shì

无是非是。

fú gào wén shū

佛告文殊。

jí zhū dà zhòng

及诸大众。

shí fāng rú lái

十方如来。

jí dà pú sà

及大菩萨。

yú qí zì zhù sān mó dì zhōng

于其自住三摩地中。

jiàn yǔ jiàn yuán

见与见缘。

bìng suǒ xiǎng xiāng

并所想相。

rú xū kōng huā

如虚空花。

běn wú suǒ yǒu

本无所有。

cǐ jiàn jí yuán

此见及缘。

yuán shì pú tí miào jìng míng tǐ

元是菩提妙净明体。

yún hé yú zhōng yǒu shì fēi shì

云何于中有是非是。

wén shū

文殊。

wú jīn wèn rǔ

吾今问汝。

rú rǔ wén shū

如汝文殊。

gèng yǒu wén shū

更有文殊。

shì wén shū zhě

是文殊者。

wèi wú wén shū

为无文殊。

rú shì

如是。

shì zūn

世尊。

wǒ zhēn wén shū

我真文殊。

wú shì wén shū

无是文殊。

hé yǐ gù

何以故。

ruò yǒu shì zhě

若有是者。

zé èr wén shū

则二文殊。

rán wǒ jīn rì

然我今日。

fēi wú wén shū

非无文殊。

yú zhōng shí wú shì fēi èr xiāng

于中实无是非二相。

fú yán

佛言。

cǐ jiàn miào míng

此见妙明。

yǔ zhū kōng chén

与诸空尘。

yì fù rú shì

亦复如是。

běn shì miào míng

本是妙明。

wú shàng pú tí jìng yuán zhēn xīn

无上菩提净圆真心。

wàng wéi sè kōng

妄为色空。

jí yù wén jiàn

及与闻见。

rú dì èr yuè

如第二月。

shuí wéi shì yuè

谁为是月。

yòu shuí fēi yuè

又谁非月。

wén shū

文殊。

dàn yī yuè zhēn

但一月真。

zhōng jiān zì wú shì yuè fēi yuè

中间自无是月非月。

shì yǐ rǔ jīn guān jiàn yǔ chén

是以汝今观见与尘。

zhǒng zhǒng fā míng

种种发明。

míng wéi wàng xiǎng

名为妄想。

bù néng yú zhōng chū shì fēi shì

不能于中出是非是。

yóu shì jīng zhēn miào jué míng xìng

由是精真妙觉明性。

gù néng lìng rǔ chū zhǐ fēi zhǐ

故能令汝出指非指。

ā nán bái fó yán

阿难白佛言。

shì zūn

世尊。

chéng rú fǎ wáng suǒ shuō

诚如法王所说。

jué yuán biàn shí fāng jiè

觉缘遍十方界。

chén rán cháng zhù

湛然常住。

xìng fēi shēng miè

性非生灭。

yǔ xiān fàn zhì

与先梵志。

suō pí jiā luó

娑毗迦罗。

suǒ tán míng dì

所谈冥谛。

jí tóu huī děng

及投灰等。

zhū wài dào zhǒng

诸外道种。

shuō yǒu zhēn wǒ

说有真我。

biàn mǎn shí fāng

遍满十方。

yǒu hé chā bié

有何差别。

shì zūn yì céng yú léng jiā shān

世尊亦曾于楞伽山。

wèi dà huì děng

为大慧等。

fū yǎn sī yì

敷演斯义。

bǐ wài dào děng

彼外道等。

cháng shuō zì rán

常说自然。

wǒ shuō yīn yuán

我说因缘。

fēi bǐ jìng jiè

非彼境界。

wǒ jīn guān cǐ jué xìng zì rán

我今观此觉性自然。

fēi shēng fēi miè

非生非灭。

yuǎn lí yī qiè xū wàng diān dǎo

远离一切虚妄颠倒。

shì fēi yīn yuán

似非因缘。

yǔ bǐ zì rán

与彼自然。

yún hé kāi shì

云何开示。

bù rù qún yá

不入群邪。

huò zhēn shí xīn

获真实心。

miào jué míng xìng

妙觉明性。

fú gào ā nán

佛告阿难。

wǒ jīn rú shì kāi shì fāng biàn

我今如是开示方便。

zhēn shí gào rǔ

真实告汝。

rǔ yóu wèi wù

汝犹未悟。

huò wèi zì rán

惑为自然。

ā nán

阿难。

ruò bì zì rán

若必自然。

zì xū zhēn míng yǒu zì rán tǐ

自须甄明有自然体。

rǔ qiě guān cǐ miào míng jiàn zhōng

汝且观此妙明见中。

yǐ hé wéi zì

以何为自。

cǐ jiàn wéi fù yǐ míng wèi zì

此见为复以明为自。

yǐ àn wèi zì

以暗为自。

yǐ kōng wèi zì

以空为自。

yǐ sāi wèi zì

以塞为自。

ā nán

阿难。

ruò míng wèi zì

若明为自。

yīng bú jiàn àn

应不见暗。

ruò fù yǐ kōng wèi zì tǐ zhě

若复以空为自体者。

yīng bú jiàn sāi

应不见塞。

rú shì nǎi zhì zhū àn děng xiāng

如是乃至诸暗等相。

yǐ wéi zì zhě

以为自者。

zé yú míng shí

则于明时。

jiàn xìng duàn miè

见性断灭。

yún hé jiàn míng

云何见明。

ā nán yán

阿难言。

bì cǐ miào jiàn

必此妙见。

xìng fēi zì rán

性非自然。

wǒ jīn fā míng shì yīn yuán xìng

我今发明是因缘性。

xīn yóu wèi míng

心犹未明。

zī xún rú lái

咨询如来。

shì yì yún hé

是义云何。

hé yīn yuán xìng

合因缘性。

fú yán

佛言。

rǔ yán yīn yuán

汝言因缘。

wú fù wèn rǔ

吾复问汝。

rǔ jīn tóng jiàn

汝今同见。

jiàn xìng xiàn qián

见性现前。

cǐ jiàn wéi fù yīn míng yǒu jiàn

此见为复因明有见。

yīn àn yǒu jiàn

因暗有见。

yīn kōng yǒu jiàn

因空有见。

yīn sāi yǒu jiàn

因塞有见。

ā nán

阿难。

ruò yīn míng yǒu

若因明有。

yīng bú jiàn àn

应不见暗。

rú yīn àn yǒu

如因暗有。

yīng bú jiàn míng

应不见明。

rú shì nǎi zhì yīn kōng yīn sāi

如是乃至因空因塞。

tóng yú míng àn

同于明暗。

fù cì

复次。

ā nán

阿难。

cǐ jiàn yòu fù yuán míng yǒu jiàn

此见又复缘明有见。

yuán àn yǒu jiàn

缘暗有见。

yuán kōng yǒu jiàn

缘空有见。

yuán sāi yǒu jiàn

缘塞有见。

ā nán

阿难。

ruò yuán kōng yǒu

若缘空有。

yīng bú jiàn sāi

应不见塞。

ruò yuán sāi yǒu

若缘塞有。

yīng bú jiàn kōng

应不见空。

rú shì nǎi zhì yuán míng yuán àn

如是乃至缘明缘暗。

tóng yú kōng sāi

同于空塞。

dāng zhī rú shì jīng jué miào míng

当知如是精觉妙明。

fēi yīn fēi yuán

非因非缘。

yì fēi zì rán

亦非自然。

fēi bù zì rán

非不自然。

wú fēi bù fēi

无非不非。

wú shì fēi shì

无是非是。

lí yī qiè xiāng

离一切相。

jí yī qiè fǎ

即一切法。

rǔ jīn yún hé yú zhōng cuò xīn

汝今云何于中措心。

yǐ zhū shì jiān xì lùn míng xiāng

以诸世间戏论名相。

ér dé fēn bié

而得分别。

rú yǐ shǒu zhǎng

如以手掌。

cuō mó xū kōng

撮摩虚空。

zhǐ yì zì láo

只益自劳。

xū kōng yún hé suí rǔ zhí zhuō

虚空云何随汝执捉。

ā nán bái fó yán

阿难白佛言。

shì zūn

世尊。

bì miào jué xìng

必妙觉性。

fēi yīn fēi yuán

非因非缘。

shì zūn

世尊。

yún hé cháng yǔ bǐ qiū

云何常与比丘。

xuān shuō jiàn xìng jù sì zhǒng yuán

宣说见性具四种缘。

suǒ wèi

所谓。

yīn kōng yīn míng

因空因明。

yīn xīn yīn yǎn

因心因眼。

shì yì yún hé

是义云何。

fú yán

佛言。

ā nán

阿难。

wǒ shuō shì jiān zhū yīn yuán xiāng

我说世间诸因缘相。

fēi dì yī yì

非第一义。

ā nán

阿难。

wú fù wèn rǔ

吾复问汝。

zhū shì jiān rén

诸世间人。

shuō wǒ néng jiàn

说我能见。

yún hé míng jiàn

云何名见。

yún hé bú jiàn

云何不见。

ā nán yán

阿难言。

shì rén yīn yú rì yuè dēng guāng

世人因于日月灯光。

jiàn zhǒng zhǒng xiāng

见种种相。

míng zhī wèi jiàn

名之为见。

ruò fù wú cǐ sān zhǒng guāng míng

若复无此三种光明。

zé bù néng jiàn

则不能见。

ā nán

阿难。

ruò wú míng shí

若无明时。

míng bú jiàn zhě

名不见者。

yīng bú jiàn àn

应不见暗。

ruò bì jiàn àn

若必见暗。

cǐ dàn wú míng

此但无明。

yún hé wú jiàn

云何无见。

ā nán

阿难。

ruò zài àn shí

若在暗时。

bú jiàn míng gù

不见明故。

míng wéi bú jiàn

名为不见。

jīn zài míng shí

今在明时。

bú jiàn àn xiāng

不见暗相。

hái míng bú jiàn

还名不见。

rú shì èr xiāng

如是二相。

jù míng bù jiàn

俱名不见。

ruò fù èr xiāng zì xiāng líng duó

若复二相自相陵夺。

fēi rǔ jiàn xìng yú zhōng zàn wú

非汝见性于中暂无。

rú shì zé zhī èr jù míng jiàn

如是则知二俱名见。

yún hé bú jiàn

云何不见。

shì gù

是故。

ā nán

阿难。

rǔ jīn dāng zhī

汝今当知。

jiàn míng zhī shí

见明之时。

jiàn fēi shì míng

见非是明。

jiàn àn zhī shí

见暗之时。

jiàn fēi shì àn

见非是暗。

jiàn kōng zhī shí

见空之时。

jiàn fēi shì kōng

见非是空。

jiàn sāi zhī shí

见塞之时。

jiàn fēi shì sāi

见非是塞。

sì yì chéng jiù

四义成就。

rǔ fù yīng zhī

汝复应知。

jiàn jiàn zhī shí

见见之时。

jiàn fēi shì jiàn

见非是见。

jiàn yóu lí jiàn

见犹离见。

jiàn bù néng jí

见不能及。

yún hé fù shuō yīn yuán zì rán

云何复说因缘自然。

jí hé hé xiāng

及和合相。

rǔ děng shēng wén

汝等声闻。

xiá liè wú shí

狭劣无识。

bù néng tōng dá qīng jìng shí xiàng

不能通达清净实相。

wú jīn huì rǔ

吾今诲汝。

dāng shàn sī wéi

当善思惟。

wú de pí dài

无得疲怠。

miào pú tí lù

妙菩提路。

ā nán bái fó yán

阿难白佛言。

shì zūn

世尊。

rú fú shì zūn

如佛世尊。

wèi wǒ děng bèi

为我等辈。

xuān shuō yīn yuán

宣说因缘。

jí yǔ zì rán

及与自然。

zhū hé hé xiāng

诸和合相。

yǔ bù hé hé

与不和合。

xīn yóu wèi kāi

心犹未开。

ér jīn gèng wén jiàn jiàn fēi jiàn

而今更闻见见非见。

zhòng zēng mí mèn

重增迷闷。

fú yuàn hóng cí

伏愿弘慈。

shī dà huì mù

施大慧目。

kāi shì wǒ děng jué xīn míng jìng

开示我等觉心明净。

zuò shì yǔ yǐ

作是语已。

bēi lèi dǐng lǐ

悲泪顶礼。

chéng shòu shèng zhǐ

承受圣旨。

ěr shí

尔时。

shì zūn lián mǐn ā nán

世尊怜愍阿难。

jí zhū dà zhòng

及诸大众。

jiāng yù fū yǎn dà tuó luó ní

将欲敷演大陀罗尼。

zhū sān mó tí

诸三摩提。

miào xiū xíng lù

妙修行路。

gào ā nán yán

告阿难言。

rǔ suī qiáng jì

汝虽强记。

dàn yì duō wén

但益多闻。

yú shē mó tā

于奢摩他。

wēi mì guān zhào

微密观照。

xīn yóu wèi liǎo

心犹未了。

rǔ jīn dì tīng

汝今谛听。

wú jīn wèi rǔ fēn bié kāi shì

吾今为汝分别开示。

yì lìng jiāng lái

亦令将来。

zhū yǒu lòu zhě

诸有漏者。

huò pú tí guǒ

获菩提果。

ā nán

阿难。

yī qiè zhòng shēng

一切众生。

lún huí shì jiān

轮回世间。

yóu èr diān dǎo fēn bié jiàn wàng

由二颠倒分别见妄。

dāng chǔ fā shēng

当处发生。

dāng yè lún zhuàn

当业轮转。

yún hé èr jiàn

云何二见。

yī zhě

一者。

zhòng shēng bié yè wàng jiàn

众生别业妄见。

èr zhě

二者。

zhòng shēng tóng fēn wàng jiàn

众生同分妄见。

yún hé míng wéi bié yè wàng jiàn

云何名为别业妄见。

ā nán

阿难。

rú shì jiān rén

如世间人。

mù yǒu chì shěng

目有赤眚。

yè jiàn dēng guāng

夜见灯光。

bié yǒu yuán yǐng

别有圆影。

wǔ sè chóng dié

五色重叠。

yú yì yún hé

于意云何。

cǐ yè dēng míng suǒ xiàn yuán guāng

此夜灯明所现圆光。

wéi shì dēng sè

为是灯色。

wéi dāng jiàn sè

为当见色。

ā nán

阿难。

cǐ ruò dēng sè

此若灯色。

zé fēi shěng rén hé bù tóng jiàn

则非眚人何不同见。

ér cǐ yuán yǐng

而此圆影。

wéi shěng zhī guān

惟眚之观。

ruò shì jiàn sè

若是见色。

jiàn yǐ chéng sè

见已成色。

zé bǐ shěng rén jiàn yuán yǐng zhě

则彼眚人见圆影者。

míng wéi hé děng

名为何等。

fù cì

复次。

ā nán

阿难。

ruò cǐ yuán yǐng lí dēng bié yǒu

若此圆影离灯别有。

zé hé bàng guān píng zhàng jǐ yán

则合傍观屏帐几筵。

yǒu yuán yǐng chū

有圆影出。

lí jiàn bié yǒu

离见别有。

yīng fēi yǎn zhǔ

应非眼瞩。

yún hé shěng rén mù jiàn yuán yǐng

云何眚人目见圆影。

shì gù

是故。

dāng zhī sè shí zài dēng

当知色实在灯。

jiàn bìng wèi yǐng

见病为影。

yǐng jiàn jù shěng

影见俱眚。

jiàn shěng fēi bìng

见眚非病。

zhōng bù yīng yán shì dēng shì jiàn

终不应言是灯是见。

yú shì zhōng yǒu fēi dēng fēi jiàn

于是中有非灯非见。

rú dì èr yuè

如第二月。

fēi tǐ fēi yǐng

非体非影。

hé yǐ gù

何以故。

dì èr zhī guān

第二之观。

niē suǒ chéng gù

捏所成故。

zhū yǒu zhì zhě

诸有智者。

bù yīng shuō yán

不应说言。

cǐ niē gēn yuán

此捏根元。

shì xíng fēi xíng

是形非形。

lí jiàn fēi jiàn

离见非见。

cǐ yì rú shì

此亦如是。

mù shěng suǒ chéng

目眚所成。

jīn yù míng shuí shì dēng shì jiàn

今欲名谁是灯是见。

hé kuàng fēn bié fēi dēng fēi jiàn

何况分别非灯非见。

yún hé míng wéi tóng fēn wàng jiàn

云何名为同分妄见。

ā nán

阿难。

cǐ yán fú tí

此阎浮提。

chú dà hǎi shuǐ

除大海水。

zhōng jiān píng lù

中间平陆。

yǒu sān qiān zhōu

有三千洲。

zhèng zhōng dà zhōu

正中大洲。

dōng xī kuò liàng

东西括量。

dà guó fán yǒu èr qiān sān bǎi

大国凡有二千三百。

qí yú xiǎo zhōu zài zhū hǎi zhōng

其余小洲在诸海中。

qí jiān huò yǒu sān liǎng bǎi guó

其间或有三两百国。

huò yī huò èr

或一或二。

zhì yú sān shí sì shí wǔ shí

至于三十四十五十。

ā nán

阿难。

ruò fù cǐ zhōng

若复此中。

yǒu yī xiǎo zhōu

有一小洲。

zhǐ yǒu liǎng guó

只有两国。

wéi yī guó rén

惟一国人。

tóng gǎn è yuán

同感恶缘。

zé bǐ xiǎo zhōu

则彼小洲。

dāng tǔ zhòng shēng

当土众生。

dǔ zhū yī qiè bù xiáng jìng jiè

睹诸一切不祥境界。

huò jiàn èr rì

或见二日。

huò jiàn liǎng yuè

或见两月。

qí zhōng nǎi zhì yūn shí pèi jué

其中乃至晕蚀佩玦。

huì bó fēi liú

彗孛飞流。

fù ěr hóng ní

负耳虹霓。

zhǒng zhǒng è xiàng

种种恶相。

dàn cǐ guó jiàn

但此国见。

bǐ guó zhòng shēng

彼国众生。

běn suǒ bú jiàn

本所不见。

yì fù bù wén

亦复不闻。

ā nán

阿难。

wú jīn wèi rǔ

吾今为汝。

yǐ cǐ èr shì

以此二事。

jìn tuì hé míng

进退合明。

ā nán

阿难。

rú bǐ zhòng shēng

如彼众生。

bié yè wàng jiàn

别业妄见。

zhǔ dēng guāng zhōng suǒ xiàn yuán yǐng

瞩灯光中所现圆影。

suī xiàn shì jìng

虽现似境。

zhōng bǐ jiàn zhě

终彼见者。

mù shěng suǒ chéng

目眚所成。

shěng jí jiàn láo

眚即见劳。

fēi sè suǒ zào

非色所造。

rán jiàn shěng zhě

然见眚者。

zhōng wú jiàn jiù

终无见咎。

lì rǔ jīn rì

例汝今日。

yǐ mù guān jiàn shān hé guó tǔ

以目观见山河国土。

jí zhū zhòng shēng

及诸众生。

jiē shì wú shǐ jiàn bìng suǒ chéng

皆是无始见病所成。

jiàn yǔ jiàn yuán

见与见缘。

shì xiàn qián jìng

似现前境。

yuán wǒ jué míng jiàn suǒ yuán shěng

元我觉明见所缘眚。

jué jiàn jí shěng

觉见即眚。

běn jué míng xīn

本觉明心。

jué yuán fēi shěng

觉缘非眚。

jué suǒ jué shěng

觉所觉眚。

jué fēi shěng zhōng

觉非眚中。

cǐ shí jiàn jiàn

此实见见。

yún hé fù míng jué wén zhī jiàn

云何复名觉闻知见。

shì gù

是故。

rǔ jīn jiàn wǒ jí rǔ

汝今见我及汝。

bìng zhū shì jiān shí lèi zhòng shēng

并诸世间十类众生。

jiē jí jiàn shěng

皆即见眚。

fēi jiàn shěng zhě

非见眚者。

bǐ jiàn zhēn jīng

彼见真精。

xìng fēi shěng zhě

性非眚者。

gù bù míng jiàn

故不名见。

ā nán

阿难。

rú bǐ zhòng shēng tóng fēn wàng jiàn

如彼众生同分妄见。

lì bǐ wàng jiàn bié yè yī rén

例彼妄见别业一人。

yī bìng mù rén

一病目人。

tóng bǐ yī guó

同彼一国。

bǐ jiàn yuán yǐng

彼见圆影。

shěng wàng suǒ shēng

眚妄所生。

cǐ zhòng tóng fēn suǒ xiàn bù xiáng

此众同分所现不祥。

tóng jiàn yè zhōng

同见业中。

zhàng è suǒ qǐ

瘴恶所起。

jù shì wú shǐ jiàn wàng suǒ shēng

俱是无始见妄所生。

lì yán fú tí

例阎浮提。

sān qiān zhōu zhōng

三千洲中。

jiān sì dà hǎi

兼四大海。

suō pó shì jiè

娑婆世界。

bìng jì shí fāng

并洎十方。

zhū yǒu lòu guó

诸有漏国。

jí zhū zhòng shēng

及诸众生。

tóng shì jué míng wú lòu miào xīn

同是觉明无漏妙心。

jiàn wén jué zhī xū wàng bìng yuán

见闻觉知虚妄病缘。

hé hé wàng shēng

和合妄生。

hé hé wàng sǐ

和合妄死。

ruò néng yuǎn lí zhū hé hé yuán

若能远离诸和合缘。

jí bù hé hé

及不和合。

zé fù miè chú zhū shēng sǐ yīn

则复灭除诸生死因。

yuán mǎn pú tí

圆满菩提。

bù shēng miè xìng

不生灭性。

qīng jìng běn xīn

清净本心。

běn jué cháng zhù

本觉常住。

ā nán

阿难。

rǔ suī xiān wù běn jué miào míng

汝虽先悟本觉妙明。

xìng fēi yīn yuán

性非因缘。

fēi zì rán xìng

非自然性。

ér yóu wèi míng rú shì jué yuán

而犹未明如是觉元。

fēi hé hé shēng

非和合生。

jí bù hé hé

及不和合。

ā nán

阿难。

wú jīn fù yǐ qián chén wèn rǔ

吾今复以前尘问汝。

rǔ jīn yóu yǐ

汝今犹以。

yī qiè shì jiān

一切世间。

wàng xiǎng hé hé

妄想和合。

zhū yīn yuán xìng

诸因缘性。

ér zì yí huò

而自疑惑。

zhèng pú tí xīn hé hé qǐ zhě

证菩提心和合起者。

zé rǔ jīn zhě miào jìng jiàn jīng

则汝今者妙净见精。

wèi yǔ míng hé

为与明和。

wèi yǔ àn hé

为与暗和。

wèi yǔ tōng hé

为与通和。

wèi yǔ sāi hé

为与塞和。

ruò míng hé zhě

若明和者。

qiě rǔ guān míng

且汝观明。

dāng míng xiàn qián

当明现前。

hé chǔ zá jiàn

何处杂见。

jiàn xiāng kě biàn

见相可辨。

zá hé xíng xiàng

杂何形像。

ruò fēi jiàn zhě

若非见者。

yún hé jiàn míng

云何见明。

ruò jí jiàn zhě

若即见者。

yún hé jiàn jiàn

云何见见。

bì jiàn yuán mǎn

必见圆满。

hé chǔ hé míng

何处和明。

ruò míng yuán mǎn

若明圆满。

bù hé jiàn hé

不合见和。

jiàn bì yì míng

见必异明。

zá zé shī bǐ xìng míng míng zì

杂则失彼性明名字。

zá shī míng xìng

杂失明性。

hé míng fēi yì

和明非义。

bǐ àn yǔ tōng

彼暗与通。

jí zhū qún sāi

及诸群塞。

yì fù rú shì

亦复如是。

fù cì

复次。

ā nán

阿难。

yòu rǔ jīn zhě miào jìng jiàn jīng

又汝今者妙净见精。

wèi yǔ míng hé

为与明合。

wèi yǔ àn hé

为与暗合。

wèi yǔ tōng hé

为与通合。

wèi yǔ sāi hé

为与塞合。

ruò míng hé zhě

若明合者。

zhì yú àn shí

至于暗时。

míng xiāng yǐ miè

明相已灭。

cǐ jiàn jí bù yǔ zhū àn hé

此见即不与诸暗合。

yún hé jiàn àn

云何见暗。

ruò jiàn àn shí

若见暗时。

bù yǔ àn hé

不与暗合。

yǔ míng hé zhě

与明合者。

yīng fēi jiàn míng

应非见明。

jì bú jiàn míng

既不见明。

yún hé míng hé

云何明合。

le míng fēi àn

了明非暗。

bǐ àn yǔ tōng

彼暗与通。

jí zhū qún sāi

及诸群塞。

yì fù rú shì

亦复如是。

ā nán bái fó yán

阿难白佛言。

shì zūn

世尊。

rú wǒ sī wéi

如我思惟。

cǐ miào jué yuán

此妙觉元。

yǔ zhū yuán chén

与诸缘尘。

jí xīn niàn lǜ

及心念虑。

fēi hé hé yé

非和合耶。

fú yán

佛言。

rǔ jīn yòu yán jué fēi hé hé

汝今又言觉非和合。

wú fù wèn rǔ

吾复问汝。

cǐ miào jiàn jīng

此妙见精。

fēi hé hé zhě

非和合者。

wèi fēi míng hé

为非明和。

wèi fēi àn hé

为非暗和。

wèi fēi tōng hé

为非通和。

wèi fēi sāi hé

为非塞和。

ruò fēi míng hé

若非明和。

zé jiàn yǔ míng

则见与明。

bì yǒu biān pàn

必有边畔。

rǔ qiě dì guān

汝且谛观。

hé chǔ shì míng

何处是明。

hé chǔ shì jiàn

何处是见。

zài jiàn zài míng

在见在明。

zì hé wéi pàn

自何为畔。

ā nán

阿难。

ruò míng jì zhōng bì wú jiàn zhě

若明际中必无见者。

zé bù xiāng jí

则不相及。

zì bù zhī qí míng xiāng suǒ zài

自不知其明相所在。

pàn yún hé chéng

畔云何成。

bǐ àn yǔ tōng

彼暗与通。

jí zhū qún sāi

及诸群塞。

yì fù rú shì

亦复如是。

yòu miào jiàn jīng

又妙见精。

fēi hé hé zhě

非和合者。

wèi fēi míng hé

为非明合。

wèi fēi àn hé

为非暗合。

wèi fēi tōng hé

为非通合。

wèi fēi sāi hé

为非塞合。

ruò fēi míng hé

若非明合。

zé jiàn yǔ míng

则见与明。

xìng xiāng guāi jiǎo

性相乖角。

rú ěr yǔ míng

如耳与明。

liǎo bù xiāng chù

了不相触。

jiàn qiě bù zhī míng xiāng suǒ zài

见且不知明相所在。

yún hé zhēn míng hé fēi hé lǐ

云何甄明合非合理。

bǐ àn yǔ tōng

彼暗与通。

jí zhū qún sāi

及诸群塞。

yì fù rú shì

亦复如是。

ā nán

阿难。

rǔ yóu wèi míng yī qiè fú chén

汝犹未明一切浮尘。

zhū huàn huà xiāng

诸幻化相。

dāng chǔ chū shēng

当处出生。

suí chù miè jǐn

随处灭尽。

huàn wàng chēng xiāng

幻妄称相。

qí xìng zhēn wèi miào jué míng tǐ

其性真为妙觉明体。

rú shì nǎi zhì wǔ yīn liù rù

如是乃至五阴六入。

cóng shí èr chǔ

从十二处。

zhì shí bā jiè

至十八界。

yīn yuán hé hé

因缘和合。

xū wàng yǒu shēng

虚妄有生。

yīn yuán bié lí

因缘别离。

xū wàng míng miè

虚妄名灭。

shū bù néng zhī

殊不能知。

shēng miè qù lái

生灭去来。

běn rú lái cáng

本如来藏。

cháng zhù miào míng

常住妙明。

bù dòng zhōu yuán

不动周圆。

miào zhēn rú xìng

妙真如性。

xìng zhēn cháng zhōng

性真常中。

qiú yú qù lái

求于去来。

mí wù sǐ shēng

迷悟死生。

liǎo wú suǒ de

了无所得。

ā nán

阿难。

yún hé wǔ yīn

云何五阴。

běn rú lái cáng

本如来藏。

miào zhēn rú xìng

妙真如性。

ā nán

阿难。

pì rú yǒu rén

譬如有人。

yǐ qīng jìng mù

以清净目。

guān qíng míng kōng

观晴明空。

wéi yī jīng xū

惟一精虚。

jiǒng wú suǒ yǒu

迥无所有。

qí rén wú gù

其人无故。

bù dòng mù jīng

不动目睛。

dèng yǐ fā láo

瞪以发劳。

zé yú xū kōng

则于虚空。

bié jiàn kuáng huā

别见狂花。

fù yǒu yī qiè kuáng luàn fēi xiāng

复有一切狂乱非相。

sè yīn dāng zhī

色阴当知。

yì fù rú shì

亦复如是。

ā nán

阿难。

shì zhū kuáng huā

是诸狂花。

fēi cóng kōng lái

非从空来。

fēi cóng mù chū

非从目出。

rú shì

如是。

ā nán

阿难。

ruò kōng lái zhě

若空来者。

jì cóng kōng lái

既从空来。

hái cóng kōng rù

还从空入。

ruò yǒu chū rù

若有出入。

jí fēi xū kōng

即非虚空。

kōng ruò fēi kōng

空若非空。

zì bù róng qí huā xiāng qǐ miè

自不容其花相起灭。

rú ā nán tǐ

如阿难体。

bù róng ā nán

不容阿难。

ruò mù chū zhě

若目出者。

jì cóng mù chū

既从目出。

hái cóng mù rù

还从目入。

jí cǐ huā xìng cóng mù chū gù

即此花性从目出故。

dāng hé yǒu jiàn

当合有见。

ruò yǒu jiàn zhě

若有见者。

qù jì huā kōng

去既花空。

xuán hé jiàn yǎn

旋合见眼。

ruò wú jiàn zhě

若无见者。

chū jì yì kōng

出既翳空。

xuán dāng yì yǎn

旋当翳眼。

yòu jiàn huā shí

又见花时。

mù yīng wú yì

目应无翳。

yún hé qíng kōng

云何晴空。

hào qīng míng yǎn

号清明眼。

shì gù

是故。

dāng zhī sè yīn xū wàng

当知色阴虚妄。

běn fēi yīn yuán

本非因缘。

fēi zì rán xìng

非自然性。

ā nán

阿难。

pì rú yǒu rén

譬如有人。

shǒu zú yàn ān

手足宴安。

bǎi hái tiáo shì

百骸调适。

hū rú wàng shēng

忽如忘生。

xìng wú wéi shùn

性无违顺。

qí rén wú gù

其人无故。

yǐ èr shǒu zhǎng

以二手掌。

yú kōng xiāng mó

于空相摩。

yú èr shǒu zhōng

于二手中。

wàng shēng sè huá lěng rè zhū xiāng

妄生涩滑冷热诸相。

shòu yīn dāng zhī

受阴当知。

yì fù rú shì

亦复如是。

ā nán

阿难。

shì zhū huàn chù

是诸幻触。

bù cóng kōng lái

不从空来。

bù cóng zhǎng chū

不从掌出。

rú shì

如是。

ā nán

阿难。

ruò kōng lái zhě

若空来者。

jì néng chù zhǎng

既能触掌。

hé bù chù shēn

何不触身。

bù yīng xū kōng

不应虚空。

xuǎn zé lái chù

选择来触。

ruò cóng zhǎng chū

若从掌出。

yīng fēi dài hé

应非待合。

yòu zhǎng chū gù

又掌出故。

hé zé zhǎng zhī

合则掌知。

lí jí chù rù

离即触入。

bì wàn gǔ suǐ

臂腕骨髓。

yīng yì jué zhī rù shí zōng jì

应亦觉知入时踪迹。

bì yǒu jué xīn

必有觉心。

zhī chū zhī rù

知出知入。

zì yǒu yī wù

自有一物。

shēn zhōng wǎng lái

身中往来。

hé dài hé zhī

何待合知。

yào míng wéi chù

要名为触。

shì gù

是故。

dāng zhī shòu yīn xū wàng

当知受阴虚妄。

běn fēi yīn yuán

本非因缘。

fēi zì rán xìng

非自然性。

ā nán

阿难。

pì rú yǒu rén

譬如有人。

tán shuō cù méi

谈说醋梅。

kǒu zhōng shuǐ chū

口中水出。

sī tà xuán yá

思踏悬崖。

zú xīn suān sè

足心酸涩。

xiǎng yīn dāng zhī

想阴当知。

yì fù rú shì

亦复如是。

ā nán

阿难。

rú shì cù shuō

如是醋说。

bù cóng méi shēng

不从梅生。

fēi cóng kǒu rù

非从口入。

rú shì

如是。

ā nán

阿难。

ruò méi shēng zhě

若梅生者。

méi hé zì tán

梅合自谈。

hé dài rén shuō

何待人说。

ruò cóng kǒu rù

若从口入。

zì hé kǒu wén

自合口闻。

hé xū dài ěr

何须待耳。

ruò dú ěr wén

若独耳闻。

cǐ shuǐ hé bù ěr zhōng ér chū

此水何不耳中而出。

xiǎng tà xuán yá

想踏悬崖。

yǔ shuō xiāng lèi

与说相类。

shì gù

是故。

dāng zhī xiǎng yīn xū wàng

当知想阴虚妄。

běn fēi yīn yuán

本非因缘。

fēi zì rán xìng

非自然性。

ā nán

阿难。

pì rú bào liú

譬如暴流。

bō làng xiāng xù

波浪相续。

qián jì hòu jì

前际后际。

bù xiāng yú yuè

不相逾越。

xíng yīn dāng zhī

行阴当知。

yì fù rú shì

亦复如是。

ā nán

阿难。

rú shì liú xìng

如是流性。

bù yīn kōng shēng

不因空生。

bù yīn shuǐ yǒu

不因水有。

yì fēi shuǐ xìng

亦非水性。

fēi lí kōng shuǐ

非离空水。

rú shì

如是。

ā nán

阿难。

ruò yīn kōng shēng

若因空生。

zé zhū shí fāng wú jìn xū kōng

则诸十方无尽虚空。

chéng wú jìn liú

成无尽流。

shì jiè zì rán jù shòu lún nì

世界自然俱受沦溺。

ruò yīn shuǐ yǒu

若因水有。

zé cǐ bào liú xìng yīng fēi shuǐ

则此暴流性应非水。

yǒu suǒ yǒu xiāng

有所有相。

jīn yìng xiàn zài

今应现在。

ruò jí shuǐ xìng

若即水性。

zé chéng qīng shí

则澄清时。

yīng fēi shuǐ tǐ

应非水体。

ruò lí kōng shuǐ

若离空水。

kōng fēi yǒu wài

空非有外。

shuǐ wài wú liú

水外无流。

shì gù

是故。

dāng zhī xíng yīn xū wàng

当知行阴虚妄。

běn fēi yīn yuán

本非因缘。

fēi zì rán xìng

非自然性。

ā nán

阿难。

pì rú yǒu rén qǔ pín jiā píng

譬如有人取频伽瓶。

sāi qí liǎng kǒng

塞其两孔。

mǎn zhōng qíng kōng

满中擎空。

qiān lǐ yuǎn xíng

千里远行。

yòng xiǎng tā guó

用饷他国。

shi yīn dāng zhī

识阴当知。

yì fù rú shì

亦复如是。

ā nán

阿难。

rú shì xū kōng

如是虚空。

fēi bǐ fāng lái

非彼方来。

fēi cǐ fāng rù

非此方入。

rú shì

如是。

ā nán

阿难。

ruò bǐ fāng lái

若彼方来。

zé běn píng zhōng jì zhù kōng qù

则本瓶中既贮空去。

yú běn píng de

于本瓶地。

yīng shǎo xū kōng

应少虚空。

ruò cǐ fāng rù

若此方入。

kāi kǒng dào píng

开孔倒瓶。

yīng jiàn kòng chū

应见空出。

shì gù

是故。

dāng zhī shí yīn xū wàng

当知识阴虚妄。

běn fēi yīn yuán

本非因缘。

fēi zì rán xìng

非自然性。

✦ You read 卷二

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.