楞严经 · 般剌密谛 · Chapter 3 of 10

卷三

PinyinModern Translation
Size

fù cì

复次。

ā nán

阿难。

yún hé liù rù

云何六入。

běn rú lái cáng

本如来藏。

miào zhēn rú xìng

妙真如性。

ā nán

阿难。

jí bǐ mù jīng dèng fā láo zhě

即彼目精瞪发劳者。

jiān mù yǔ láo

兼目与劳。

tóng shì pú tí dèng fā láo xiāng

同是菩提瞪发劳相。

yīn yú míng àn èr zhǒng wàng chén

因于明暗二种妄尘。

fā jiàn jū zhōng

发见居中。

xī cǐ chén xiàng

吸此尘象。

míng wéi jiàn xìng

名为见性。

cǐ jiàn lí bǐ míng àn èr chén

此见离彼明暗二尘。

bì jìng wú tǐ

毕竟无体。

rú shì

如是。

ā nán

阿难。

dāng zhī shì jiàn

当知是见。

fēi míng àn lái

非明暗来。

fēi yú gēn chū

非于根出。

bù yú kōng shēng

不于空生。

hé yǐ gù

何以故。

ruò cóng míng lái

若从明来。

àn jí suí miè

暗即随灭。

yīng fēi jiàn àn

应非见暗。

ruò cóng àn lái

若从暗来。

míng jí suí miè

明即随灭。

yīng wú jiàn míng

应无见明。

ruò cóng gēn shēng

若从根生。

bì wú míng àn

必无明暗。

rú shì jiàn jīng

如是见精。

běn wú zì xìng

本无自性。

ruò yú kòng chū

若于空出。

qián zhǔ chén xiàng

前瞩尘象。

guī dāng jiàn gēn

归当见根。

yòu kōng zì guān

又空自观。

hé guān rǔ rù

何关汝入。

shì gù

是故。

dāng zhī yǎn rù xū wàng

当知眼入虚妄。

běn fēi yīn yuán

本非因缘。

fēi zì rán xìng

非自然性。

ā nán

阿难。

pì rú yǒu rén

譬如有人。

yǐ liǎng shǒu zhǐ jí sāi qí ěr

以两手指急塞其耳。

ěr gēn láo gù

耳根劳故。

tóu zhōng zuò shēng

头中作声。

jiān ěr yǔ láo

兼耳与劳。

tóng shì pú tí dèng fā láo xiāng

同是菩提瞪发劳相。

yīn yú dòng jìng èr zhǒng wàng chén

因于动静二种妄尘。

fā wén jū zhōng

发闻居中。

xī cǐ chén xiàng

吸此尘象。

míng tīng wén xìng

名听闻性。

cǐ wén lí bǐ dòng jìng èr chén

此闻离彼动静二尘。

bì jìng wú tǐ

毕竟无体。

rú shì

如是。

ā nán

阿难。

dāng zhī shì wén

当知是闻。

fēi dòng jìng lái

非动静来。

fēi yú gēn chū

非于根出。

bù yú kōng shēng

不于空生。

hé yǐ gù

何以故。

ruò cóng jìng lái

若从静来。

dòng jí suí miè

动即随灭。

yīng fēi wén dòng

应非闻动。

ruò cóng dòng lái

若从动来。

jìng jí suí miè

静即随灭。

yīng wú jué jìng

应无觉静。

ruò cóng gēn shēng

若从根生。

bì wú dòng jìng

必无动静。

rú shì wén tǐ

如是闻体。

běn wú zì xìng

本无自性。

ruò yú kòng chū

若于空出。

yǒu wén chéng xìng

有闻成性。

jí fēi xū kōng

即非虚空。

yòu kōng zì wén

又空自闻。

hé guān rǔ rù

何关汝入。

shì gù

是故。

dāng zhī ěr rù xū wàng

当知耳入虚妄。

běn fēi yīn yuán

本非因缘。

fēi zì rán xìng

非自然性。

ā nán

阿难。

pì rú yǒu rén

譬如有人。

jí chù qí bí

急畜其鼻。

chù jiǔ chéng láo

畜久成劳。

zé yú bí zhōng

则于鼻中。

wén yǒu lěng chù

闻有冷触。

yīn chù fēn bié

因触分别。

tōng sāi xū shí

通塞虚实。

rú shì nǎi zhì zhū xiāng chòu qì

如是乃至诸香臭气。

jiān bí yǔ láo

兼鼻与劳。

tóng shì pú tí dèng fā láo xiāng

同是菩提瞪发劳相。

yīn yú tōng sāi èr zhǒng wàng chén

因于通塞二种妄尘。

fā wén jū zhōng

发闻居中。

xī cǐ chén xiàng

吸此尘象。

míng xiù wén xìng

名嗅闻性。

cǐ wén lí bǐ tōng sāi èr chén

此闻离彼通塞二尘。

bì jìng wú tǐ

毕竟无体。

dāng zhī shì wén

当知是闻。

fēi tōng sāi lái

非通塞来。

fēi yú gēn chū

非于根出。

bù yú kōng shēng

不于空生。

hé yǐ gù

何以故。

ruò cóng tōng lái

若从通来。

sāi zì suí miè

塞自随灭。

yún hé zhī sāi

云何知塞。

rú yīn sāi yǒu

如因塞有。

tōng zé wú wén

通则无闻。

yún hé fā míng xiāng chòu děng chù

云何发明香臭等触。

ruò cóng gēn shēng

若从根生。

bì wú tōng sāi

必无通塞。

rú shì wén tǐ

如是闻体。

běn wú zì xìng

本无自性。

ruò cóng kòng chū

若从空出。

shì wén zì dāng huí xiù rǔ bí

是闻自当回嗅汝鼻。

kōng zì yǒu wén

空自有闻。

hé guān rǔ rù

何关汝入。

shì gù

是故。

dāng zhī bí rù xū wàng

当知鼻入虚妄。

běn fēi yīn yuán

本非因缘。

fēi zì rán xìng

非自然性。

ā nán

阿难。

pì rú yǒu rén

譬如有人。

yǐ shé shì wěn

以舌舐吻。

shú shì lìng láo

熟舐令劳。

qí rén ruò bìng

其人若病。

zé yǒu kǔ wèi

则有苦味。

wú bìng zhī rén

无病之人。

wēi yǒu tián chù

微有甜触。

yóu tián yǔ kǔ

由甜与苦。

xiǎn cǐ shé gēn

显此舌根。

bù dòng zhī shí

不动之时。

dàn xìng cháng zài

淡性常在。

jiān shé yǔ láo

兼舌与劳。

tóng shì pú tí dèng fā láo xiāng

同是菩提瞪发劳相。

yīn tián kǔ dàn èr zhǒng wàng chén

因甜苦淡二种妄尘。

fā zhī jū zhōng

发知居中。

xī cǐ chén xiàng

吸此尘象。

míng zhī wèi xìng

名知味性。

cǐ zhī wèi xìng

此知味性。

lí bǐ tián kǔ

离彼甜苦。

jí dàn èr chén

及淡二尘。

bì jìng wú tǐ

毕竟无体。

rú shì

如是。

ā nán

阿难。

dāng zhī rú shì cháng kǔ dàn zhī

当知如是尝苦淡知。

fēi tián kǔ lái

非甜苦来。

fēi yīn dàn yǒu

非因淡有。

yòu fēi gēn chū

又非根出。

bù yú kōng shēng

不于空生。

hé yǐ gù

何以故。

ruò tián kǔ lái

若甜苦来。

dàn jí zhī miè

淡即知灭。

yún hé zhī dàn

云何知淡。

ruò cóng dàn chū

若从淡出。

tián jí zhī wáng

甜即知亡。

fù yún hé zhī tián kǔ èr xiāng

复云何知甜苦二相。

ruò cóng shé shēng

若从舌生。

bì wú tián dàn

必无甜淡。

jí yǔ kǔ chén

及与苦尘。

sī zhī wèi gēn

斯知味根。

běn wú zì xìng

本无自性。

ruò yú kòng chū

若于空出。

xū kōng zì wèi

虚空自味。

fēi rǔ kǒu zhī

非汝口知。

yòu kōng zì zhī

又空自知。

hé guān rǔ rù

何关汝入。

shì gù

是故。

dāng zhī shé rù xū wàng

当知舌入虚妄。

běn fēi yīn yuán

本非因缘。

fēi zì rán xìng

非自然性。

ā nán

阿难。

pì rú yǒu rén

譬如有人。

yǐ yī lěng shǒu

以一冷手。

chù yú rè shǒu

触于热手。

ruò lěng shì duō

若冷势多。

rè zhě cóng lěng

热者从冷。

ruò rè gōng shèng

若热功胜。

lěng zhě chéng rè

冷者成热。

rú shì yǐ cǐ hé jué zhī chù

如是以此合觉之触。

xiǎn yú lí zhī

显于离知。

shè shì ruò chéng

涉势若成。

yīn yú láo chù

因于劳触。

jiān shēn yǔ láo

兼身与劳。

tóng shì pú tí dèng fā láo xiāng

同是菩提瞪发劳相。

yīn yú lí hé èr zhǒng wàng chén

因于离合二种妄尘。

fā jué jū zhōng

发觉居中。

xī cǐ chén xiàng

吸此尘象。

míng zhī jué xìng

名知觉性。

cǐ zhī jué tǐ

此知觉体。

lí bǐ lí hé wéi shùn èr chén

离彼离合违顺二尘。

bì jìng wú tǐ

毕竟无体。

rú shì

如是。

ā nán

阿难。

dāng zhī shì jué

当知是觉。

fēi lí hé lái

非离合来。

fēi wéi shùn yǒu

非违顺有。

bù yú gēn chū

不于根出。

yòu fēi kōng shēng

又非空生。

hé yǐ gù

何以故。

ruò hé shí lái

若合时来。

lí dāng yǐ miè

离当已灭。

yún hé jué lí

云何觉离。

wéi shùn èr xiāng

违顺二相。

yì fù rú shì

亦复如是。

ruò cóng gēn chū

若从根出。

bì wú lí hé wéi shùn sì xiāng

必无离合违顺四相。

zé rǔ shēn zhī

则汝身知。

yuán wú zì xìng

元无自性。

bì yú kòng chū

必于空出。

kōng zì zhī jué

空自知觉。

hé guān rǔ rù

何关汝入。

shì gù

是故。

dāng zhī shēn rù xū wàng

当知身入虚妄。

běn fēi yīn yuán

本非因缘。

fēi zì rán xìng

非自然性。

ā nán

阿难。

pì rú yǒu rén

譬如有人。

láo juàn zé mián

劳倦则眠。

shuì shú biàn wù

睡熟便寤。

lǎn chén sī yì

览尘斯忆。

shī yì wèi wàng

失忆为妄。

shì qí diān dǎo shēng zhù yì miè

是其颠倒生住异灭。

xī xí zhōng guī

吸习中归。

bù xiāng yú yuè

不相逾越。

chēng yì zhī gēn

称意知根。

jiān yì yǔ láo

兼意与劳。

tóng shì pú tí dèng fā láo xiāng

同是菩提瞪发劳相。

yīn yú shēng miè èr zhǒng wàng chén

因于生灭二种妄尘。

jí zhī jū zhōng

集知居中。

xī cuō nèi chén

吸撮内尘。

jiàn wén nì liú

见闻逆流。

liú bù jí de

流不及地。

míng jué zhī xìng

名觉知性。

cǐ jué zhī xìng

此觉知性。

lí bǐ wù mèi shēng miè èr chén

离彼寤寐生灭二尘。

bì jìng wú tǐ

毕竟无体。

rú shì

如是。

ā nán

阿难。

dāng zhī rú shì jué zhī zhī gēn

当知如是觉知之根。

fēi wù mèi lái

非寤寐来。

fēi shēng miè yǒu

非生灭有。

bù yú gēn chū

不于根出。

yì fēi kōng shēng

亦非空生。

hé yǐ gù

何以故。

ruò cóng wù lái

若从寤来。

mèi jí suí miè

寐即随灭。

jiāng hé wéi mèi

将何为寐。

bì shēng shí yǒu

必生时有。

miè jí tóng wú

灭即同无。

lìng shuí shòu miè

令谁受灭。

ruò cóng miè yǒu

若从灭有。

shēng jí miè wú

生即灭无。

shú zhī shēng zhě

孰知生者。

ruò cóng gēn chū

若从根出。

wù mèi èr xiāng suí shēn kāi hé

寤寐二相随身开合。

lí sī èr tǐ

离斯二体。

cǐ jué zhī zhě

此觉知者。

tóng yú kōng huā

同于空花。

bì jìng wú xìng

毕竟无性。

ruò cóng kōng shēng

若从空生。

zì shì kōng zhī

自是空知。

hé guān rǔ rù

何关汝入。

shì gù

是故。

dāng zhī yì rù xū wàng

当知意入虚妄。

běn fēi yīn yuán

本非因缘。

fēi zì rán xìng

非自然性。

fù cì

复次。

ā nán

阿难。

yún hé shí èr chǔ

云何十二处。

běn rú lái cáng

本如来藏。

miào zhēn rú xìng

妙真如性。

ā nán

阿难。

rǔ qiě guān cǐ qí tuó shù lín

汝且观此祇陀树林。

jí zhū quán chí

及诸泉池。

yú yì yún hé

于意云何。

cǐ děng wéi shì sè shēng yǎn jiàn

此等为是色生眼见。

yǎn shēng sè xiàng

眼生色相。

ā nán

阿难。

ruò fù yǎn gēn

若复眼根。

shēng sè xiāng zhě

生色相者。

jiàn kōng fēi sè

见空非色。

sè xìng yīng xiāo

色性应销。

xiāo zé xiǎn fā yī qiè dōu wú

销则显发一切都无。

sè xiàng jì wú

色相既无。

shuí míng kōng zhì

谁明空质。

kōng yì rú shì

空亦如是。

ruò fù sè chén

若复色尘。

shēng yǎn jiàn zhě

生眼见者。

guān kōng fēi sè

观空非色。

jiàn jí xiāo wáng

见即销亡。

wáng zé dōu wú

亡则都无。

shuí míng kōng sè

谁明空色。

shì gù

是故。

dāng zhī jiàn yǔ sè kōng

当知见与色空。

jù wú chǔ suǒ

俱无处所。

jí sè yǔ jiàn

即色与见。

èr chù xū wàng

二处虚妄。

běn fēi yīn yuán

本非因缘。

fēi zì rán xìng

非自然性。

ā nán

阿难。

rǔ gèng tīng cǐ qí tuó yuán zhōng

汝更听此祇陀园中。

shí bàn jī gǔ

食办击鼓。

zhòng jí zhuàng zhōng

众集撞钟。

zhōng gǔ yīn shēng

钟鼓音声。

qián hòu xiāng xù

前后相续。

yú yì yún hé

于意云何。

cǐ děng wéi shì shēng lái ěr biān

此等为是声来耳边。

ěr wǎng shēng chù

耳往声处。

ā nán

阿难。

ruò fù cǐ shēng

若复此声。

lái yú ěr biān

来于耳边。

rú wǒ qǐ shí shì luō fá chéng

如我乞食室罗筏城。

zài qí tuó lín

在祇陀林。

zé wú yǒu wǒ

则无有我。

cǐ shēng bì lái ā nán ěr chù

此声必来阿难耳处。

mù lián jiā yè

目连迦叶。

yīng bù jù wén

应不俱闻。

hé kuàng qí zhōng yī qiān èr bǎi wǔ shí shā mén

何况其中一千二百五十沙门。

yī wén zhōng shēng

一闻钟声。

tóng lái shí chù

同来食处。

ruò fù rǔ ěr

若复汝耳。

wǎng bǐ shēng biān

往彼声边。

rú wǒ guī zhù qí tuó lín zhōng

如我归住祇陀林中。

zài shì luó chéng

在室罗城。

zé wú yǒu wǒ

则无有我。

rǔ wén gǔ shēng

汝闻鼓声。

qí ěr yǐ wǎng jī gǔ zhī chù

其耳已往击鼓之处。

zhōng shēng qí chū

钟声齐出。

yīng bù jù wén

应不俱闻。

hé kuàng qí zhōng xiàng mǎ niú yáng

何况其中象马牛羊。

zhǒng zhǒng yīn xiǎng

种种音响。

ruò wú lái wǎng

若无来往。

yì fù wú wén

亦复无闻。

shì gù

是故。

dāng zhī tīng yǔ yīn shēng

当知听与音声。

jù wú chǔ suǒ

俱无处所。

jí tīng yǔ shēng

即听与声。

èr chù xū wàng

二处虚妄。

běn fēi yīn yuán

本非因缘。

fēi zì rán xìng

非自然性。

ā nán

阿难。

rǔ yòu xiù cǐ lú zhōng zhān tán

汝又嗅此炉中栴檀。

cǐ xiāng ruò fù rán yú yī zhū

此香若复燃于一铢。

shì luō fá chéng sì shí lǐ nèi

室罗筏城四十里内。

tóng shí wén qì

同时闻气。

yú yì yún hé

于意云何。

cǐ xiāng wéi fù shēng zhān tán mù

此香为复生栴檀木。

shēng yú rǔ bí

生于汝鼻。

wéi shēng yú kōng

为生于空。

ā nán

阿难。

ruò fù cǐ xiāng shēng yú rǔ bí

若复此香生于汝鼻。

chēng bí suǒ shēng

称鼻所生。

dāng cóng bí chū

当从鼻出。

bí fēi zhān tán

鼻非栴檀。

yún hé bí zhōng yǒu zhān tán qì

云何鼻中有栴檀气。

chēng rǔ wén xiāng

称汝闻香。

dāng yú bí rù

当于鼻入。

bí zhōng chū xiāng

鼻中出香。

shuō wén fēi yì

说闻非义。

ruò shēng yú kōng

若生于空。

kōng xìng cháng héng

空性常恒。

xiāng yīng cháng zài

香应常在。

hé jiè lú zhōng

何藉炉中。

ruò cǐ kū mù

𦶟此枯木。

ruò shēng yú mù

若生于木。

zé cǐ xiāng zhì

则此香质。

yīn ruò chéng yān

因𦶟成烟。

ruò bí de wén

若鼻得闻。

hé méng yān qì

合蒙烟气。

qí yān téng kōng

其烟腾空。

wèi jí yáo yuǎn

未及遥远。

sì shí lǐ nèi

四十里内。

yún hé yǐ wén

云何已闻。

shì gù

是故。

dāng zhī xiāng bí yù wén

当知香鼻与闻。

jù wú chǔ suǒ

俱无处所。

jí xiù yǔ xiāng

即嗅与香。

èr chù xū wàng

二处虚妄。

běn fēi yīn yuán

本非因缘。

fēi zì rán xìng

非自然性。

ā nán

阿难。

rǔ cháng èr shí

汝常二时。

zhòng zhōng chí bō

众中持钵。

qí jiān huò yù sū lào tí hú

其间或遇酥酪醍醐。

míng wéi shàng wèi

名为上味。

yú yì yún hé

于意云何。

cǐ wèi wéi fù shēng yú kōng zhōng

此味为复生于空中。

shēng yú shé zhōng

生于舌中。

wéi shēng shí zhōng

为生食中。

ā nán

阿难。

ruò fù cǐ wèi

若复此味。

shēng yú rǔ shé

生于汝舌。

zài rǔ kǒu zhōng

在汝口中。

zhǐ yǒu yī shé

只有一舌。

qí shé ěr shí yǐ chéng sū wèi

其舌尔时已成酥味。

yù hēi shí mì

遇黑石蜜。

yīng bù tuī yí

应不推移。

ruò bù biàn yí

若不变移。

bù míng zhī wèi

不名知味。

ruò biàn yí zhě

若变移者。

shé fēi duō tǐ

舌非多体。

yún hé duō wèi

云何多味。

yī shé zhī zhī

一舌之知。

ruò shēng yú shí

若生于食。

shí fēi yǒu shí yún hé zì zhī

食非有识云何自知。

yòu shí zì zhī

又食自知。

jí tóng tā shí

即同他食。

hé yù yú rǔ

何预于汝。

míng wèi zhī zhī

名味之知。

ruò shēng yú kōng

若生于空。

rǔ dàn xū kōng

汝啖虚空。

dàng zuò hé wèi

当作何味。

bì qí xū kōng

必其虚空。

ruò zuò xián wèi

若作咸味。

jì xián rǔ shé

既咸汝舌。

yì xián rǔ miàn

亦咸汝面。

zé cǐ jiè rén

则此界人。

tóng yú hǎi yú

同于海鱼。

jì cháng shòu xián

既常受咸。

liǎo bù zhī dàn

了不知淡。

ruò bù shi dàn

若不识淡。

yì bù jué xián

亦不觉咸。

bì wú suǒ zhī

必无所知。

yún hé míng wèi

云何名味。

shì gù

是故。

dāng zhī wèi shé yǔ cháng

当知味舌与尝。

jù wú chǔ suǒ

俱无处所。

jí cháng yǔ wèi

即尝与味。

èr jù xū wàng

二俱虚妄。

běn fēi yīn yuán

本非因缘。

fēi zì rán xìng

非自然性。

ā nán

阿难。

rǔ cháng chén cháo yǐ shǒu mó tóu

汝常晨朝以手摩头。

yú yì yún hé

于意云何。

cǐ mó suǒ zhī

此摩所知。

shuí wèi néng chù

谁为能触。

néng wéi zài shǒu

能为在手。

wéi fù zài tóu

为复在头。

ruò zài yú shǒu

若在于手。

tóu zé wú zhī

头则无知。

yún hé chéng chù

云何成触。

ruò zài yú tóu

若在于头。

shǒu zé wú yòng

手则无用。

yún hé míng chù

云何名触。

ruò gè gè yǒu

若各各有。

zé rǔ ā nán

则汝阿难。

yīng yǒu èr shēn

应有二身。

ruò tóu yǔ shǒu yī chù suǒ shēng

若头与手一触所生。

zé shǒu yǔ tóu

则手与头。

dāng wèi yī tǐ

当为一体。

ruò yī tǐ zhě

若一体者。

chù zé wú chéng

触则无成。

ruò èr tǐ zhě

若二体者。

chù shuí wèi zài

触谁为在。

zài néng fēi suǒ

在能非所。

zài suǒ fēi néng

在所非能。

bù yīng xū kōng

不应虚空。

yǔ rǔ chéng chù

与汝成触。

shì gù

是故。

dāng zhī jué chù yǔ shēn

当知觉触与身。

jù wú chǔ suǒ

俱无处所。

jí shēn yǔ chù

即身与触。

èr jù xū wàng

二俱虚妄。

běn fēi yīn yuán

本非因缘。

fēi zì rán xìng

非自然性。

ā nán

阿难。

rǔ cháng yì zhōng

汝常意中。

suǒ yuán shàn è wú jì sān xìng

所缘善恶无记三性。

shēng chéng fǎ zé

生成法则。

cǐ fǎ wéi fù jí xīn suǒ shēng

此法为复即心所生。

wéi dāng lí xīn

为当离心。

bié yǒu fāng suǒ

别有方所。

ā nán

阿难。

ruò jí xīn zhě

若即心者。

fǎ zé fēi chén

法则非尘。

fēi xīn suǒ yuán

非心所缘。

yún hé chéng chù

云何成处。

ruò lí yú xīn

若离于心。

bié yǒu fāng suǒ

别有方所。

zé fǎ zì xìng

则法自性。

wèi zhī fēi zhī

为知非知。

zhī zé míng xīn

知则名心。

yì rǔ fēi chén

异汝非尘。

tóng tā xīn liàng

同他心量。

jí rǔ jí xīn

即汝即心。

yún hé rǔ xīn

云何汝心。

gèng èr yú rǔ

更二于汝。

ruò fēi zhī zhě

若非知者。

cǐ chén jì fēi sè shēng xiāng wèi

此尘既非色声香味。

lí hé lěng nuǎn

离合冷暖。

jí xū kōng xiāng

及虚空相。

dāng yú hé zài

当于何在。

jīn yú sè kōng

今于色空。

dōu wú biǎo shì

都无表示。

bù yīng rén jiān

不应人间。

gèng yǒu kòng wài

更有空外。

xīn fēi suǒ yuán

心非所缘。

chù cóng shuí lì

处从谁立。

shì gù

是故。

dāng zhī fǎ zé yǔ xīn

当知法则与心。

jù wú chǔ suǒ

俱无处所。

zé yì yǔ fǎ

则意与法。

èr jù xū wàng

二俱虚妄。

běn fēi yīn yuán

本非因缘。

fēi zì rán xìng

非自然性。

fù cì

复次。

ā nán

阿难。

yún hé shí bā jiè

云何十八界。

běn rú lái cáng

本如来藏。

miào zhēn rú xìng

妙真如性。

ā nán

阿难。

rú rǔ suǒ míng

如汝所明。

yǎn sè wèi yuán

眼色为缘。

shēng yú yǎn shí

生于眼识。

cǐ shi wéi fù yīn yǎn suǒ shēng

此识为复因眼所生。

yǐ yǎn wèi jiè

以眼为界。

yīn sè suǒ shēng

因色所生。

yǐ sè wèi jiè

以色为界。

ā nán

阿难。

ruò yīn yǎn shēng

若因眼生。

jì wú sè kōng

既无色空。

wú kě fēn bié

无可分别。

zòng yǒu rǔ shi

纵有汝识。

yù jiāng hé yòng

欲将何用。

rǔ jiàn yòu fēi qīng huáng chì bái

汝见又非青黄赤白。

wú suǒ biǎo shì

无所表示。

cóng hé lì jiè

从何立界。

ruò yīn sè shēng

若因色生。

kōng wú sè shí

空无色时。

rǔ shi yīng miè

汝识应灭。

yún hé shí zhī shì xū kōng xìng

云何识知是虚空性。

ruò sè biàn shí

若色变时。

rǔ yì shi qí sè xiàng qiān biàn

汝亦识其色相迁变。

rǔ shi bù qiān

汝识不迁。

jiè cóng hé lì

界从何立。

cóng biàn zé biàn

从变则变。

jiè xiāng zì wú

界相自无。

bù biàn zé héng

不变则恒。

jì cóng sè shēng

既从色生。

yīng bù shí zhī xū kōng suǒ zài

应不识知虚空所在。

ruò jiān èr zhǒng

若兼二种。

yǎn sè gòng shēng

眼色共生。

hé zé zhōng lí

合则中离。

lí zé liǎng hé

离则两合。

tǐ xìng zá luàn

体性杂乱。

yún hé chéng jiè

云何成界。

shì gù

是故。

dāng zhī yǎn sè wèi yuán

当知眼色为缘。

shēng yǎn shi jiè

生眼识界。

sān chù dōu wú

三处都无。

zé yǎn yǔ sè

则眼与色。

jí sè jiè sān

及色界三。

běn fēi yīn yuán

本非因缘。

fēi zì rán xìng

非自然性。

ā nán

阿难。

yòu rǔ suǒ míng

又汝所明。

ěr shēng wèi yuán

耳声为缘。

shēng yú ěr shí

生于耳识。

cǐ shi wéi fù yīn ěr suǒ shēng

此识为复因耳所生。

yǐ ěr wèi jiè

以耳为界。

yīn shēng suǒ shēng

因声所生。

yǐ shēng wèi jiè

以声为界。

ā nán

阿难。

ruò yīn ěr shēng

若因耳生。

dòng jìng èr xiāng jì bù xiàn qián

动静二相既不现前。

gēn bù chéng zhī

根不成知。

bì wú suǒ zhī

必无所知。

zhī shàng wú chéng

知尚无成。

shi hé xíng mào

识何形貌。

ruò qǔ ěr wén

若取耳闻。

wú dòng jìng gù

无动静故。

wén wú suǒ chéng

闻无所成。

yún hé ěr xíng

云何耳形。

zá sè chù chén

杂色触尘。

míng wéi shi jiè

名为识界。

zé ěr shí jiè

则耳识界。

fù cóng shuí lì

复从谁立。

ruò shēng yú shēng

若生于声。

shi yīn shēng yǒu

识因声有。

zé bù guān wén

则不关闻。

wú wén zé wáng shēng xiāng suǒ zài

无闻则亡声相所在。

shi cóng shēng shēng

识从声生。

xǔ shēng yīn wén ér yǒu shēng xiāng

许声因闻而有声相。

wén yīng wén shí

闻应闻识。

bù wén fēi jiè

不闻非界。

wén zé tóng shēng

闻则同声。

shi yǐ bèi wén

识已被闻。

shéi zhī wén shí

谁知闻识。

ruò wú zhī zhě

若无知者。

zhōng rú cǎo mù

终如草木。

bù yīng shēng wén zá chéng zhōng jiè

不应声闻杂成中界。

jiè wú zhōng wèi

界无中位。

zé nèi wài xiāng

则内外相。

fù cóng hé chéng

复从何成。

shì gù

是故。

dāng zhī ěr shēng wèi yuán

当知耳声为缘。

shēng ěr shí jiè

生耳识界。

sān chù dōu wú

三处都无。

zé ěr yǔ shēng

则耳与声。

jí shēng jiè sān

及声界三。

běn fēi yīn yuán

本非因缘。

fēi zì rán xìng

非自然性。

ā nán

阿难。

yòu rǔ suǒ míng

又汝所明。

bí xiāng wèi yuán

鼻香为缘。

shēng yú bí shi

生于鼻识。

cǐ shi wéi fù yīn bí suǒ shēng

此识为复因鼻所生。

yǐ bí wèi jiè

以鼻为界。

yīn xiāng suǒ shēng

因香所生。

yǐ xiāng wèi jiè

以香为界。

ā nán

阿难。

ruò yīn bí shēng

若因鼻生。

zé rǔ xīn zhōng

则汝心中。

yǐ hé wéi bí

以何为鼻。

wèi qǔ ròu xíng shuāng zhǎo zhī xiāng

为取肉形双爪之相。

wèi qǔ xiù zhī dòng yáo zhī xìng

为取嗅知动摇之性。

ruò qǔ ròu xíng

若取肉形。

ròu zhì nǎi shēn

肉质乃身。

shēn zhī jí chù

身知即触。

míng shēn fēi bí

名身非鼻。

míng chù jí chén

名触即尘。

bí shàng wú míng

鼻尚无名。

yún hé lì jiè

云何立界。

ruò qǔ xiù zhī

若取嗅知。

yòu rǔ xīn zhōng yǐ hé wéi zhī

又汝心中以何为知。

yǐ ròu wèi zhī

以肉为知。

zé ròu zhī zhī

则肉之知。

yuán chù fēi bí

元触非鼻。

yǐ kōng wèi zhī

以空为知。

kōng zé zì zhī

空则自知。

ròu yīng fēi jué

肉应非觉。

rú shì zé yīng xū kōng shì rǔ

如是则应虚空是汝。

rǔ shēn fēi zhī

汝身非知。

jīn rì ā nán

今日阿难。

yīng wú suǒ zài

应无所在。

yǐ xiāng wèi zhī

以香为知。

zhī zì shǔ xiāng

知自属香。

hé yù yú rǔ

何预于汝。

ruò xiāng chòu qì

若香臭气。

bì shēng rǔ bí

必生汝鼻。

zé bǐ xiāng chòu èr zhǒng liú qì

则彼香臭二种流气。

bù shēng yī lán

不生伊兰。

jí zhān tán mù

及栴檀木。

èr wù bù lái

二物不来。

rǔ zì xiù bí

汝自嗅鼻。

wèi xiāng wèi chòu

为香为臭。

chòu zé fēi xiāng

臭则非香。

xiāng yīng fēi chòu

香应非臭。

ruò xiāng chòu èr jù néng wén zhě

若香臭二俱能闻者。

zé rǔ yī rén

则汝一人。

yīng yǒu liǎng bí

应有两鼻。

duì wǒ wèn dào

对我问道。

yǒu èr ā nán

有二阿难。

shuí wèi rǔ tǐ

谁为汝体。

ruò bí shì yī

若鼻是一。

xiāng chòu wú èr

香臭无二。

chòu jì wèi xiāng

臭既为香。

xiāng fù chéng chòu

香复成臭。

èr xìng bù yǒu

二性不有。

jiè cóng shuí lì

界从谁立。

ruò yīn xiāng shēng

若因香生。

shi yīn xiāng yǒu

识因香有。

rú yǎn yǒu jiàn

如眼有见。

bù néng guān yǎn

不能观眼。

yīn xiāng yǒu gù

因香有故。

yīng bù zhī xiāng

应不知香。

zhī zé fēi shēng

知则非生。

bù zhī fēi shi

不知非识。

xiāng fēi zhī yǒu

香非知有。

xiāng jiè bù chéng

香界不成。

shi bù zhī xiāng

识不知香。

yīn jiè zé fēi cóng xiāng jiàn lì

因界则非从香建立。

jì wú zhōng jiān

既无中间。

bù chéng nèi wài

不成内外。

bǐ zhū wén xìng

彼诸闻性。

bì jìng xū wàng

毕竟虚妄。

shì gù

是故。

dāng zhī bí xiāng wèi yuán

当知鼻香为缘。

shēng bí shi jiè

生鼻识界。

sān chù dōu wú

三处都无。

zé bí yǔ xiāng

则鼻与香。

jí xiāng jiè sān

及香界三。

běn fēi yīn yuán

本非因缘。

fēi zì rán xìng

非自然性。

ā nán

阿难。

yòu rǔ suǒ míng

又汝所明。

shé wèi wèi yuán

舌味为缘。

shēng yú shé shi

生于舌识。

cǐ shi wéi fù yīn shé suǒ shēng

此识为复因舌所生。

yǐ shé wèi jiè

以舌为界。

yīn wèi suǒ shēng

因味所生。

yǐ wèi wèi jiè

以味为界。

ā nán

阿难。

ruò yīn shé shēng

若因舌生。

zé zhū shì jiān gān zhè wū méi

则诸世间甘蔗乌梅。

huáng lián shí yán

黄莲石盐。

xì xīn jiāng guì

细辛姜桂。

dōu wú yǒu wèi

都无有味。

rǔ zì cháng shé

汝自尝舌。

wèi tián wèi kǔ

为甜为苦。

ruò shé xìng kǔ

若舌性苦。

shuí lái cháng shé

谁来尝舌。

shé bù zì cháng

舌不自尝。

shú wèi zhī jué

孰为知觉。

shé xìng fēi kǔ

舌性非苦。

wèi zì bù shēng

味自不生。

yún hé lì jiè

云何立界。

ruò yīn wèi shēng

若因味生。

shi zì wèi wèi

识自为味。

tóng yú shé gēn

同于舌根。

yīng bù zì cháng

应不自尝。

yún hé shí zhī shì wèi fēi wèi

云何识知是味非味。

yòu yī qiè wèi

又一切味。

fēi yī wù shēng

非一物生。

wèi jì duō shēng

味既多生。

shi yīng duō tǐ

识应多体。

shí tǐ ruò yī

识体若一。

tǐ bì wèi shēng

体必味生。

xián dàn gān xīn

咸淡甘辛。

hé hé jù shēng

和合俱生。

zhū biàn yì xiāng

诸变异相。

tóng wèi yī wèi

同为一味。

yīng wú fēn bié

应无分别。

fēn bié jì wú

分别既无。

zé bù míng shí

则不名识。

yún hé fù míng shé wèi shi jiè

云何复名舌味识界。

bù yīng xū kōng

不应虚空。

shēng rǔ xīn shí

生汝心识。

shé wèi hé hé

舌味和合。

jí yú shì zhōng

即于是中。

yuán wú zì xìng

元无自性。

yún hé jiè shēng

云何界生。

shì gù

是故。

dāng zhī shé wèi wèi yuán

当知舌味为缘。

shēng shé shi jiè

生舌识界。

sān chù dōu wú

三处都无。

zé shé yǔ wèi

则舌与味。

jí shé jiè sān

及舌界三。

běn fēi yīn yuán

本非因缘。

fēi zì rán xìng

非自然性。

ā nán

阿难。

yòu rǔ suǒ míng

又汝所明。

shēn chù wèi yuán

身触为缘。

shēng yú shēn shí

生于身识。

cǐ shi wéi fù yīn shēn suǒ shēng

此识为复因身所生。

yǐ shēn wéi jiè

以身为界。

yīn chù suǒ shēng

因触所生。

yǐ chù wèi jiè

以触为界。

ā nán

阿难。

ruò yīn shēn shēng

若因身生。

bì wú hé lí

必无合离。

èr jué guān yuán

二觉观缘。

shēn hé suǒ shi

身何所识。

ruò yīn chù shēng

若因触生。

bì wú rǔ shēn

必无汝身。

shuí yǒu fēi shēn zhī hé lí zhě

谁有非身知合离者。

ā nán

阿难。

wù bù chù zhī

物不触知。

shēn zhī yǒu chù

身知有触。

zhī shēn jí chù

知身即触。

zhī chù jí shēn

知触即身。

jí chù fēi shēn

即触非身。

jí shēn fēi chù

即身非触。

shēn chù èr xiāng

身触二相。

yuán wú chǔ suǒ

元无处所。

hé shēn jí wéi shēn zì tǐ xìng

合身即为身自体性。

lí shēn jí shì xū kōng děng xiāng

离身即是虚空等相。

nèi wài bù chéng

内外不成。

zhōng yún hé lì

中云何立。

zhōng bù fù lì

中不复立。

nèi wài xìng kōng

内外性空。

jí rǔ shi shēng

即汝识生。

cóng shuí lì jiè

从谁立界。

shì gù

是故。

dāng zhī shēn chù wèi yuán

当知身触为缘。

shēng shēn shi jiè

生身识界。

sān chù dōu wú

三处都无。

zé shēn yǔ chù

则身与触。

jí shēn jiè sān

及身界三。

běn fēi yīn yuán

本非因缘。

fēi zì rán xìng

非自然性。

ā nán

阿难。

yòu rǔ suǒ míng

又汝所明。

yì fǎ wèi yuán

意法为缘。

shēng yú yì shí

生于意识。

cǐ shi wéi fù yīn yì suǒ shēng

此识为复因意所生。

yǐ yì wèi jiè

以意为界。

yīn fǎ suǒ shēng

因法所生。

yǐ fǎ wèi jiè

以法为界。

ā nán

阿难。

ruò yīn yì shēng

若因意生。

yú rǔ yì zhōng

于汝意中。

bì yǒu suǒ sī

必有所思。

fā míng rǔ yì

发明汝意。

ruò wú qián fǎ

若无前法。

yì wú suǒ shēng

意无所生。

lí yuán wú xíng

离缘无形。

shi jiāng hé yòng

识将何用。

yòu rǔ shí xīn

又汝识心。

yǔ zhū sī liang

与诸思量。

jiān le bié xìng

兼了别性。

wèi tóng wèi yì

为同为异。

tóng yì jí yì

同意即意。

yún hé suǒ shēng

云何所生。

yì yì bù tóng

异意不同。

yīng wú suǒ shi

应无所识。

ruò wú suǒ shi

若无所识。

yún hé yì shēng

云何意生。

ruò yǒu suǒ shi

若有所识。

yún hé shi yì

云何识意。

wéi tóng yǔ yì

惟同与异。

èr xìng wú chéng

二性无成。

jiè yún hé lì

界云何立。

ruò yīn fǎ shēng

若因法生。

shì jiān zhū fǎ

世间诸法。

bù lí wǔ chén

不离五尘。

rǔ guān sè fǎ

汝观色法。

jí zhū shēng fǎ

及诸声法。

xiāng fǎ wèi fǎ

香法味法。

jí yǔ chù fǎ

及与触法。

xiāng zhuàng fēn míng

相状分明。

yǐ duì wǔ gēn

以对五根。

fēi yì suǒ shè

非意所摄。

rǔ shi jué dìng yī yú fǎ shēng

汝识决定依于法生。

rǔ jīn dì guān

汝今谛观。

fǎ fǎ hé zhuàng

法法何状。

ruò lí sè kōng

若离色空。

dòng jìng tōng sāi

动静通塞。

hé lí shēng miè

合离生灭。

yuè cǐ zhū xiāng

越此诸相。

zhōng wú suǒ de

终无所得。

shēng zé sè kōng zhū fǎ děng shēng

生则色空诸法等生。

miè zé sè kōng zhū fǎ děng miè

灭则色空诸法等灭。

suǒ yīn jì wú

所因既无。

yīn shēng yǒu shí

因生有识。

zuò hé xíng xiāng

作何形相。

xiāng zhuàng bù yǒu

相状不有。

jiè yún hé shēng

界云何生。

shì gù

是故。

dāng zhī yì fǎ wèi yuán

当知意法为缘。

shēng yì shi jiè

生意识界。

sān chù dōu wú

三处都无。

zé yì yǔ fǎ

则意与法。

jí yì jiè sān

及意界三。

běn fēi yīn yuán

本非因缘。

fēi zì rán xìng

非自然性。

ā nán bái fó yán

阿难白佛言。

shì zūn

世尊。

rú lái cháng shuō hé hé yīn yuán

如来常说和合因缘。

yī qiè shì jiān

一切世间。

zhǒng zhǒng biàn huà

种种变化。

jiē yīn sì dà hé hé fā míng

皆因四大和合发明。

yún hé rú lái

云何如来。

yīn yuán zì rán

因缘自然。

èr jù pái bìn

二俱排摈。

wǒ jīn bù zhī

我今不知。

sī yì suǒ shǔ

斯义所属。

wéi chuí āi mǐn

惟垂哀愍。

kāi shì zhòng shēng

开示众生。

zhōng dào le yì

中道了义。

wú xì lùn fǎ

无戏论法。

ěr shí

尔时。

shì zūn gào ā nán yán

世尊告阿难言。

rǔ xiān yàn lí shēng wén yuán jué

汝先厌离声闻缘觉。

zhū xiǎo chéng fǎ

诸小乘法。

fā xīn qín qiú wú shàng pú tí

发心勤求无上菩提。

gù wǒ jīn shí

故我今时。

wèi rǔ kāi shì dì yī yì dì

为汝开示第一义谛。

rú hé fù jiāng shì jiān xì lùn

如何复将世间戏论。

wàng xiǎng yīn yuán

妄想因缘。

ér zì chán rào

而自缠绕。

rǔ suī duō wén

汝虽多闻。

rú shuō yào rén

如说药人。

zhēn yào xiàn qián

真药现前。

bù néng fēn bié

不能分别。

rú lái shuō wéi zhēn kě lián mǐn

如来说为真可怜愍。

rǔ jīn dì tīng

汝今谛听。

wú dāng wèi rǔ

吾当为汝。

fēn bié kāi shì

分别开示。

yì lìng dāng lái xiū dà chéng zhě

亦令当来修大乘者。

tōng dá shí xiàng

通达实相。

ā nán mò rán

阿难默然。

chéng fú shèng zhǐ

承佛圣旨。

ā nán

阿难。

rú rǔ suǒ yán

如汝所言。

sì dà hé hé

四大和合。

fā míng shì jiān zhǒng zhǒng biàn huà

发明世间种种变化。

ā nán

阿难。

ruò bǐ dà xìng

若彼大性。

tǐ fēi hé hé

体非和合。

zé bù néng yǔ zhū dà zá hé

则不能与诸大杂和。

yóu rú xū kōng

犹如虚空。

bù hé zhū sè

不和诸色。

ruò hé hé zhě

若和合者。

tóng yú biàn huà

同于变化。

shǐ zhōng xiāng chéng

始终相成。

shēng miè xiāng xù

生灭相续。

shēng sǐ sǐ shēng

生死死生。

shēng shēng sǐ sǐ

生生死死。

rú xuán huǒ lún

如旋火轮。

wèi yǒu xiū xī

未有休息。

ā nán

阿难。

rú shuǐ chéng bīng

如水成冰。

bīng hái chéng shuǐ

冰还成水。

rǔ guān de xìng

汝观地性。

cū wèi dà dì

粗为大地。

xì wèi wēi chén

细为微尘。

zhì lín xū chén

至邻虚尘。

xī bǐ jí wēi sè biān jì xiāng

析彼极微色边际相。

qī fēn suǒ chéng

七分所成。

gèng xī lín xū

更析邻虚。

jí shí kōng xìng

即实空性。

ā nán

阿难。

ruò cǐ lín xū

若此邻虚。

xī chéng xū kōng

析成虚空。

dāng zhī xū kōng chū shēng sè xiàng

当知虚空出生色相。

rǔ jīn wèn yán

汝今问言。

yóu hé hé gù

由和合故。

chū shēng shì jiān zhū biàn huà xiāng

出生世间诸变化相。

rǔ qiě guān cǐ yī lín xū chén

汝且观此一邻虚尘。

yòng jǐ xū kōng

用几虚空。

hé hé ér yǒu

和合而有。

bù yīng lín xū

不应邻虚。

hé chéng lín xū

合成邻虚。

yòu lín xū chén

又邻虚尘。

xī rù kōng zhě

析入空者。

yòng jǐ sè xiàng

用几色相。

hé chéng xū kōng

合成虚空。

ruò sè hé shí

若色合时。

hé sè fēi kōng

合色非空。

ruò kōng hé shí

若空合时。

hé kōng fēi sè

合空非色。

sè yóu kě xī

色犹可析。

kōng yún hé hé

空云何合。

rǔ yuán bù zhī rú lái cáng zhōng

汝元不知如来藏中。

xìng sè zhēn kōng

性色真空。

xìng kōng zhēn sè

性空真色。

qīng jìng běn rán

清净本然。

zhōu biàn fǎ jiè

周遍法界。

suí zhòng shēng xīn

随众生心。

yīng suǒ zhī liàng

应所知量。

xún yè fā xiàn

循业发现。

shì jiān wú zhī

世间无知。

huò wéi yīn yuán

惑为因缘。

jí zì rán xìng

及自然性。

jiē shì shí xīn

皆是识心。

fēn bié jì dù

分别计度。

dàn yǒu yán shuō

但有言说。

dōu wú shí yì

都无实义。

ā nán

阿难。

huǒ xìng wú wǒ

火性无我。

jì yú zhū yuán

寄于诸缘。

rǔ guān chéng zhōng wèi shí zhī jiā

汝观城中未食之家。

yù chuī cuàn shí

欲炊爨时。

shǒu zhí yáng suì

手执阳燧。

rì qián qiú huǒ

日前求火。

ā nán

阿难。

míng hé hé zhě

名和合者。

rú wǒ yǔ rǔ

如我与汝。

yī qiān èr bǎi wǔ shí bǐ qiū

一千二百五十比丘。

jīn wèi yī zhòng

今为一众。

zhòng suī wèi yī

众虽为一。

jí qí gēn běn

诘其根本。

gè gè yǒu shēn

各各有身。

jiē yǒu suǒ shēng shì zú míng zì

皆有所生氏族名字。

rú shè lì fú

如舍利弗。

pó luó mén zhǒng

婆罗门种。

yōu lú pín luó

优卢频螺。

jiā yè bō zhǒng

迦叶波种。

nǎi zhì ā nán

乃至阿难。

qú tán zhǒng xìng

瞿昙种姓。

ā nán

阿难。

ruò cǐ huǒ xìng

若此火性。

yīn hé hé yǒu

因和合有。

bǐ shǒu zhí jìng yú rì qiú huǒ

彼手执镜于日求火。

cǐ huǒ wéi cóng jìng zhōng ér chū

此火为从镜中而出。

wéi cóng ài chū

为从艾出。

wèi yú rì lái

为于日来。

ā nán

阿难。

ruò rì lái zhě

若日来者。

zì néng shāo rǔ shǒu zhōng zhī ài

自能烧汝手中之艾。

lái chù lín mù

来处林木。

jiē yīng shòu fén

皆应受焚。

ruò jìng zhōng chū

若镜中出。

zì néng yú jìng

自能于镜。

chū rán yú ài

出燃于艾。

jìng hé bù róng

镜何不熔。

yū rǔ shǒu zhí

纡汝手执。

shàng wú rè xiāng

尚无热相。

yún hé róng pàn

云何融泮。

ruò shēng yú ài

若生于艾。

hé jiè rì jìng guāng míng xiāng jiē

何藉日镜光明相接。

rán hòu huǒ shēng

然后火生。

rǔ yòu dì guān

汝又谛观。

jìng yīn shǒu zhí

镜因手执。

rì cóng tiān lái

日从天来。

ài běn dì shēng

艾本地生。

huǒ cóng hé fāng yóu lì yú cǐ

火从何方游历于此。

rì jìng xiāng yuǎn

日镜相远。

fēi hé fēi hé

非和非合。

bù yīng huǒ guāng wú cóng zì yǒu

不应火光无从自有。

rǔ yóu bù zhī rú lái cáng zhōng

汝犹不知如来藏中。

xìng huǒ zhēn kōng

性火真空。

xìng kōng zhēn huǒ

性空真火。

qīng jìng běn rán

清净本然。

zhōu biàn fǎ jiè

周遍法界。

suí zhòng shēng xīn

随众生心。

yīng suǒ zhī liàng

应所知量。

ā nán

阿难。

dāng zhī

当知。

shì rén yī chù zhí jìng

世人一处执镜。

yī chù huǒ shēng

一处火生。

biàn fǎ jiè zhí

遍法界执。

mǎn shì jiān qǐ

满世间起。

qǐ biàn shì jiān

起遍世间。

níng yǒu fāng suǒ

宁有方所。

xún yè fā xiàn

循业发现。

shì jiān wú zhī

世间无知。

huò wéi yīn yuán

惑为因缘。

jí zì rán xìng

及自然性。

jiē shì shí xīn

皆是识心。

fēn bié jì dù

分别计度。

dàn yǒu yán shuō

但有言说。

dōu wú shí yì

都无实义。

ā nán

阿难。

shuǐ xìng bù dìng

水性不定。

liú xi wú héng

流息无恒。

rú shì luó chéng

如室罗城。

jiā pí luō xian

迦毗罗仙。

zhuó jiā luó xian

斫迦罗仙。

jí bō tóu mó hē sà duō děng

及钵头摩诃萨多等。

zhū dà huàn shī

诸大幻师。

qiú tài yīn jīng

求太阴精。

yòng hé huàn yào

用和幻药。

shì zhū shī děng

是诸师等。

yú bái yuè zhòu

于白月昼。

shǒu zhí fāng zhū

手执方诸。

chéng yuè zhōng shuǐ

承月中水。

cǐ shuǐ wéi fù cóng zhū zhōng chū

此水为复从珠中出。

kōng zhōng zì yǒu

空中自有。

wéi cóng yuè lái

为从月来。

ā nán

阿难。

ruò cóng yuè lái

若从月来。

shàng néng yuǎn fāng lìng zhū chū shuǐ

尚能远方令珠出水。

suǒ jīng lín mù

所经林木。

jiē yīng tǔ liú

皆应吐流。

liú zé hé dài fāng zhū suǒ chū

流则何待方珠所出。

bù liú

不流。

míng shuǐ fēi cóng yuè jiàng

明水非从月降。

ruò cóng zhū chū

若从珠出。

zé cǐ zhū zhōng

则此珠中。

cháng yīng liú shuǐ

常应流水。

hé dài zhōng xiāo chéng bái yuè zhòu

何待中宵承白月昼。

ruò cóng kōng shēng

若从空生。

kōng xìng wú biān

空性无边。

shuǐ dāng wú jì

水当无际。

cóng rén jì tiān

从人洎天。

jiē tóng xiàn nì

皆同陷溺。

yún hé fù yǒu shuǐ lù kōng xíng

云何复有水陆空行。

rǔ gèng dì guān

汝更谛观。

yuè cóng tiān zhì

月从天陟。

zhū yīn shǒu chí

珠因手持。

chéng zhū shuǐ pán

承珠水盘。

běn rén fū shè

本人敷设。

shuǐ cóng hé fāng liú zhù yú cǐ

水从何方流注于此。

yuè zhū xiāng yuǎn

月珠相远。

fēi hé fēi hé

非和非合。

bù yīng shuǐ jīng wú cóng zì yǒu

不应水精无从自有。

rǔ shàng bù zhī rú lái cáng zhōng

汝尚不知如来藏中。

xìng shuǐ zhēn kōng

性水真空。

xìng kōng zhēn shuǐ

性空真水。

qīng jìng běn rán

清净本然。

zhōu biàn fǎ jiè

周遍法界。

suí zhòng shēng xīn

随众生心。

yīng suǒ zhī liàng

应所知量。

yī chù zhí zhū

一处执珠。

yī chù shuǐ chū

一处水出。

biàn fǎ jiè zhí

遍法界执。

mǎn fǎ jiè shēng

满法界生。

shēng mǎn shì jiān

生满世间。

níng yǒu fāng suǒ

宁有方所。

xún yè fā xiàn

循业发现。

shì jiān wú zhī

世间无知。

huò wéi yīn yuán

惑为因缘。

jí zì rán xìng

及自然性。

jiē shì shí xīn

皆是识心。

fēn bié jì dù

分别计度。

dàn yǒu yán shuō

但有言说。

dōu wú shí yì

都无实义。

ā nán

阿难。

fēng xìng wú tǐ

风性无体。

dòng jìng bù cháng

动静不常。

rǔ cháng zhěng yī rù yú dà zhòng

汝常整衣入于大众。

sēng qié lí jiǎo

僧伽梨角。

dòng jí bàng rén

动及傍人。

zé yǒu wēi fēng fú bǐ rén miàn

则有微风拂彼人面。

cǐ fēng wéi fù chū jiā shā jiǎo

此风为复出袈裟角。

fā yú xū kōng

发于虚空。

shēng bǐ rén miàn

生彼人面。

ā nán

阿难。

cǐ fēng ruò fù chū jiā shā jiǎo

此风若复出袈裟角。

rǔ nǎi pī fēng

汝乃披风。

qí yī fēi yáo

其衣飞摇。

yīng lí rǔ tǐ

应离汝体。

wǒ jīn shuō fǎ

我今说法。

huì zhōng chuí yī

会中垂衣。

rǔ kàn wǒ yī

汝看我衣。

fēng hé suǒ zài

风何所在。

bù yīng yī zhōng yǒu cáng fēng de

不应衣中有藏风地。

ruò shēng xū kōng

若生虚空。

rǔ yī bù dòng

汝衣不动。

hé yīn wú fú

何因无拂。

kōng xìng cháng zhù

空性常住。

fēng yīng cháng shēng

风应常生。

ruò wú fēng shí

若无风时。

xū kōng dāng miè

虚空当灭。

miè fēng kě jiàn

灭风可见。

miè kōng hé zhuàng

灭空何状。

ruò yǒu shēng miè

若有生灭。

bù míng xū kōng

不名虚空。

míng wéi xū kōng

名为虚空。

yún hé fēng chū

云何风出。

ruò fēng zì shēng bǐ fú zhī miàn

若风自生彼拂之面。

cóng bǐ miàn shēng

从彼面生。

dāng yìng fú rǔ

当应拂汝。

zì rǔ zhěng yī

自汝整衣。

yún hé dào fú

云何倒拂。

rǔ shěn dì guān

汝审谛观。

zhěng yī zài rǔ

整衣在汝。

miàn shǔ bǐ rén

面属彼人。

xū kōng jì rán

虚空寂然。

bù cān liú dòng

不参流动。

fēng zì shuí fāng gǔ dòng lái cǐ

风自谁方鼓动来此。

fēng kōng xìng gé

风空性隔。

fēi hé fēi hé

非和非合。

bù yīng fēng xìng

不应风性。

wú cóng zì yǒu

无从自有。

rǔ wǎn bù zhī rú lái cáng zhōng

汝宛不知如来藏中。

xìng fēng zhēn kōng

性风真空。

xìng kōng zhēn fēng

性空真风。

qīng jìng běn rán

清净本然。

zhōu biàn fǎ jiè

周遍法界。

suí zhòng shēng xīn

随众生心。

yīng suǒ zhī liàng

应所知量。

ā nán

阿难。

rú rǔ yī rén

如汝一人。

wēi dòng fú yī

微动服衣。

yǒu wēi fēng chū

有微风出。

biàn fǎ jiè fú

遍法界拂。

mǎn guó tǔ shēng

满国土生。

zhōu biàn shì jiān

周遍世间。

níng yǒu fāng suǒ

宁有方所。

xún yè fā xiàn

循业发现。

shì jiān wú zhī

世间无知。

huò wéi yīn yuán

惑为因缘。

jí zì rán xìng

及自然性。

jiē shì shí xīn

皆是识心。

fēn bié jì dù

分别计度。

dàn yǒu yán shuō

但有言说。

dōu wú shí yì

都无实义。

ā nán

阿难。

kōng xìng wú xíng

空性无形。

yīn sè xiǎn fā

因色显发。

rú shì luó chéng

如室罗城。

qù hé yáo chù

去河遥处。

zhū shā lì zhǒng

诸刹利种。

jí pó luó mén

及婆罗门。

pí shè shǒu tuó

毗舍首陀。

jiān pō luó duò

兼颇罗堕。

zhān tuó luó děng

旃陀罗等。

xīn lì ān jū

新立安居。

záo jǐng qiú shuǐ

凿井求水。

chū tǔ yī chǐ

出土一尺。

yú zhōng zé yǒu yī chǐ xū kōng

于中则有一尺虚空。

rú shì nǎi zhì chū tǔ yī zhàng

如是乃至出土一丈。

zhōng jiān hái dé yī zhàng xū kōng

中间还得一丈虚空。

kōng xū qiǎn shēn

空虚浅深。

suí chū duō shǎo

随出多少。

cǐ kōng wéi dāng yīn tǔ suǒ chū

此空为当因土所出。

yīn záo suǒ yǒu

因凿所有。

wú yīn zì shēng

无因自生。

ā nán

阿难。

ruò fù cǐ kōng

若复此空。

wú yīn zì shēng

无因自生。

wèi záo tǔ qián

未凿土前。

hé bù wú ài

何不无碍。

wéi jiàn dà dì

惟见大地。

jiǒng wú tōng dá

迥无通达。

ruò yīn tǔ chū

若因土出。

zé tǔ chū shí

则土出时。

yīng jiàn kōng rù

应见空入。

ruò tǔ xiān chū

若土先出。

wú kōng rù zhě

无空入者。

yún hé xū kōng yīn tǔ ér chū

云何虚空因土而出。

ruò wú chū rù

若无出入。

zé yīng kōng tǔ

则应空土。

yuán wú yì yīn

元无异因。

wú yì zé tóng

无异则同。

zé tǔ chū shí

则土出时。

kōng hé bù chū

空何不出。

ruò yīn záo chū

若因凿出。

zé záo chū kōng

则凿出空。

yīng fēi chū tǔ

应非出土。

bù yīn záo chū

不因凿出。

záo zì chū tǔ

凿自出土。

yún hé jiàn kōng

云何见空。

rǔ gèng shěn dì

汝更审谛。

dì shěn dì guān

谛审谛观。

záo cóng rén shǒu

凿从人手。

suí fāng yùn zhuàn

随方运转。

tǔ yīn dì yí

土因地移。

rú shì xū kōng

如是虚空。

yīn hé suǒ chū

因何所出。

záo kōng xū shí

凿空虚实。

bù xiāng wéi yòng

不相为用。

fēi hé fēi hé

非和非合。

bù yīng xū kōng

不应虚空。

wú cóng zì chū

无从自出。

ruò cǐ xū kōng

若此虚空。

xìng yuán zhōu biàn

性圆周遍。

běn bù dòng yáo

本不动摇。

dāng zhī xiàn qián de shuǐ huǒ fēng

当知现前地水火风。

jūn míng wǔ dà

均名五大。

xìng zhēn yuán róng

性真圆融。

jiē rú lái cáng

皆如来藏。

běn wú shēng miè

本无生灭。

ā nán

阿难。

rǔ xīn hūn mí

汝心昏迷。

bù wù sì dà yuán rú lái cáng

不悟四大元如来藏。

dāng guān xū kōng

当观虚空。

wèi chū wèi rù wèi fēi chū rù

为出为入,为非出入。

rǔ quán bù zhī rú lái cáng zhōng

汝全不知如来藏中。

xìng jué zhēn kōng

性觉真空。

xìng kōng zhēn jué

性空真觉。

qīng jìng běn rán

清净本然。

zhōu biàn fǎ jiè

周遍法界。

suí zhòng shēng xīn

随众生心。

yīng suǒ zhī liàng

应所知量。

ā nán

阿难。

rú yī jǐng kōng

如一井空。

kōng shēng yī jǐng

空生一井。

shí fāng xū kōng

十方虚空。

yì fù rú shì

亦复如是。

yuán mǎn shí fāng

圆满十方。

níng yǒu fāng suǒ

宁有方所。

xún yè fā xiàn

循业发现。

shì jiān wú zhī

世间无知。

huò wéi yīn yuán

惑为因缘。

jí zì rán xìng

及自然性。

jiē shì shí xīn

皆是识心。

fēn bié jì dù

分别计度。

dàn yǒu yán shuō

但有言说。

dōu wú shí yì

都无实义。

ā nán

阿难。

jiàn jué wú zhī

见觉无知。

yīn sè kōng yǒu

因色空有。

rú rǔ jīn zhě zài qí tuó lín

如汝今者在祇陀林。

cháo míng xī hūn

朝明夕昏。

shè jū zhōng xiāo

设居中宵。

bái yuè zé guāng

白月则光。

hēi yuè biàn àn

黑月便暗。

zé míng àn děng

则明暗等。

yīn jiàn fēn xī

因见分析。

cǐ jiàn wéi fù yǔ míng àn xiāng

此见为复与明暗相。

bìng tài xū kōng

并太虚空。

wèi tóng yī tǐ

为同一体。

wèi fēi yī tǐ

为非一体。

huò tóng fēi tóng

或同非同。

huò yì fēi yì

或异非异。

ā nán

阿难。

cǐ jiàn ruò fù yǔ míng yǔ àn

此见若复与明与暗。

jí yǔ xū kōng

及与虚空。

yuán yī tǐ zhě

元一体者。

zé míng yǔ àn

则明与暗。

èr tǐ xiāng wáng

二体相亡。

àn shí wú míng

暗时无明。

míng shí fēi àn

明时非暗。

ruò yǔ àn yī

若与暗一。

míng zé jiàn wáng

明则见亡。

bì yī yú míng

必一于明。

àn shí dāng miè

暗时当灭。

miè zé yún hé jiàn míng jiàn àn

灭则云何见明见暗。

ruò àn míng shū

若暗明殊。

jiàn wú shēng miè

见无生灭。

yī yún hé chéng

一云何成。

ruò cǐ jiàn jīng

若此见精。

yǔ àn yǔ míng

与暗与明。

fēi yī tǐ zhě

非一体者。

rǔ lí míng àn

汝离明暗。

jí yǔ xū kōng

及与虚空。

fēn xī jiàn yuán

分析见元。

zuò hé xíng xiāng

作何形相。

lí míng lí àn

离明离暗。

jí lí xū kōng

及离虚空。

shì jiàn yuán tóng

是见元同。

guī máo tù jiǎo

龟毛兔角。

míng àn xū kōng

明暗虚空。

sān shì jù yì

三事俱异。

cóng hé lì jiàn

从何立见。

míng àn xiāng bèi

明暗相背。

yún hé huò tóng

云何或同。

lí sān yuán wú

离三元无。

yún hé huò yì

云何或异。

fēn kōng fēn jiàn

分空分见。

běn wú biān pàn

本无边畔。

yún hé fēi tóng

云何非同。

jiàn àn jiàn míng

见暗见明。

xìng fēi qiān gǎi

性非迁改。

yún hé fēi yì

云何非异。

rǔ gèng xì shěn

汝更细审。

wēi xì shěn xiáng

微细审详。

shěn dì shěn guān

审谛审观。

míng cóng tài yáng

明从太阳。

àn suí hēi yuè

暗随黑月。

tōng shǔ xū kōng

通属虚空。

yōng guī dà dì

拥归大地。

rú shì jiàn jīng

如是见精。

yīn hé suǒ chū

因何所出。

jiàn jué kōng wán

见觉空顽。

fēi hé fēi hé

非和非合。

bù yīng jiàn jīng

不应见精。

wú cóng zì chū

无从自出。

ruò jiàn wén zhī

若见闻知。

xìng yuán zhōu biàn

性圆周遍。

běn bù dòng yáo

本不动摇。

dāng zhī wú biān

当知无边。

bù dòng xū kōng

不动虚空。

bìng qí dòng yáo

并其动摇。

de shuǐ huǒ fēng

地水火风。

jūn míng liù dà

均名六大。

xìng zhēn yuán róng

性真圆融。

jiē rú lái cáng

皆如来藏。

běn wú shēng miè

本无生灭。

ā nán

阿难。

rǔ xìng chén lún

汝性沉沦。

bù wù rǔ zhī jiàn wén jué zhī

不悟汝之见闻觉知。

běn rú lái cáng

本如来藏。

rǔ dāng guān cǐ jiàn wén jué zhī

汝当观此见闻觉知。

wéi shēng wèi miè

为生为灭。

wèi tóng wèi yì

为同为异。

wèi fēi shēng miè

为非生灭。

wèi fēi tóng yì

为非同异。

rǔ céng bù zhī rú lái cáng zhōng

汝曾不知如来藏中。

xìng jiàn jué míng

性见觉明。

jué jīng míng jiàn

觉精明见。

qīng jìng běn rán

清净本然。

zhōu biàn fǎ jiè

周遍法界。

suí zhòng shēng xīn

随众生心。

yīng suǒ zhī liàng

应所知量。

rú yī jiàn gēn

如一见根。

jiàn zhōu fǎ jiè

见周法界。

tīng xiù cháng chù

听嗅尝触。

jué chù jué zhī

觉触觉知。

miào dé yíng rán

妙德莹然。

biàn zhōu fǎ jiè

遍周法界。

yuán mǎn shí xū

圆满十虚。

níng yǒu fāng suǒ

宁有方所。

xún yè fā xiàn

循业发现。

shì jiān wú zhī

世间无知。

huò wéi yīn yuán

惑为因缘。

jí zì rán xìng

及自然性。

jiē shì shí xīn

皆是识心。

fēn bié jì dù

分别计度。

dàn yǒu yán shuō

但有言说。

dōu wú shí yì

都无实义。

ā nán

阿难。

shí xìng wú yuán

识性无源。

yīn yú liù zhǒng gēn chén wàng chū

因于六种根尘妄出。

rǔ jīn biàn guān cǐ huì shèng zhòng

汝今遍观此会圣众。

yòng mù xún lì

用目循历。

qí mù zhōu shì

其目周视。

dàn rú jìng zhōng

但如镜中。

wú bié fēn xī

无别分析。

rǔ shi yú zhōng cì dì biāo zhǐ

汝识于中次第标指。

cǐ shì wén shū

此是文殊。

cǐ fù lóu nà

此富楼那。

cǐ mù jiān lián

此目犍连。

cǐ xū pú tí

此须菩提。

cǐ shè lì fú

此舍利弗。

cǐ shi le zhī

此识了知。

wéi shēng yú jiàn

为生于见。

wéi shēng yú xiāng

为生于相。

wéi shēng xū kōng

为生虚空。

wèi wú suǒ yīn

为无所因。

tū rán ér chū

突然而出。

ā nán

阿难。

ruò rǔ shí xìng

若汝识性。

shēng yú jiàn zhōng

生于见中。

rú wú míng àn

如无明暗。

jí yǔ sè kōng

及与色空。

sì zhǒng bì wú

四种必无。

yuán wú rǔ jiàn

元无汝见。

jiàn xìng shàng wú

见性尚无。

cóng hé fā shi

从何发识。

ruò rǔ shí xìng

若汝识性。

shēng yú xiāng zhòng

生于相中。

bù cóng jiàn shēng

不从见生。

jì bú jiàn míng

既不见明。

yì bú jiàn àn

亦不见暗。

míng àn bù zhǔ

明暗不瞩。

jí wú sè kōng

即无色空。

bǐ xiāng shàng wú

彼相尚无。

shi cóng hé fā

识从何发。

ruò shēng yú kōng

若生于空。

fēi xiāng fēi jiàn

非相非见。

fēi jiàn wú biàn

非见无辨。

zì bù néng zhī

自不能知。

míng àn sè kōng

明暗色空。

fēi xiāng miè yuán

非相灭缘。

jiàn wén jué zhī

见闻觉知。

wú chǔ ān lì

无处安立。

chù cǐ èr fēi

处此二非。

kōng fēi tóng wú

空非同无。

yǒu fēi tóng wù

有非同物。

zòng fā rǔ shi

纵发汝识。

yù hé fēn bié

欲何分别。

ruò wú suǒ yīn

若无所因。

tū rán ér chū

突然而出。

hé bù rì zhōng

何不日中。

bié shí míng yuè

别识明月。

rǔ gèng xì xiáng

汝更细详。

wēi xì xiáng shěn

微细详审。

jiàn tuō rǔ jing

见托汝睛。

xiāng chuí qián jìng

相椎前境。

kě zhuàng chéng yǒu

可状成有。

bù xiāng chéng wú

不相成无。

rú shì shi yuán

如是识缘。

yīn hé suǒ chū

因何所出。

shi dòng jiàn chéng

识动见澄。

fēi hé fēi hé

非和非合。

wén tīng jué zhī

闻听觉知。

yì fù rú shì

亦复如是。

bù yīng shi yuán

不应识缘。

wú cóng zì chū

无从自出。

ruò cǐ shí xīn

若此识心。

běn wú suǒ cóng

本无所从。

dāng zhī liǎo bié jiàn wén jué zhī

当知了别见闻觉知。

yuán mǎn chén rán

圆满湛然。

xìng fēi cóng suǒ

性非从所。

jiān bǐ xū kōng de shuǐ huǒ fēng

兼彼虚空地水火风。

jūn míng qī dà

均名七大。

xìng zhēn yuán róng

性真圆融。

jiē rú lái cáng

皆如来藏。

běn wú shēng miè

本无生灭。

ā nán

阿难。

rǔ xīn cū fú

汝心粗浮。

bù wù jiàn wén

不悟见闻。

fā míng le zhī

发明了知。

běn rú lái cáng

本如来藏。

rǔ yīng guān cǐ liù chù shí xīn

汝应观此六处识心。

wèi tóng wèi yì

为同为异。

wèi kōng wèi yǒu

为空为有。

wèi fēi tóng yì

为非同异。

wèi fēi kōng yǒu

为非空有。

rǔ yuán bù zhī

汝元不知。

rú lái cáng zhōng

如来藏中。

xìng shí míng zhī

性识明知。

jué míng zhēn shi

觉明真识。

miào jué chén rán

妙觉湛然。

biàn zhōu fǎ jiè

遍周法界。

hán tǔ shí xū

含吐十虚。

níng yǒu fāng suǒ

宁有方所。

xún yè fā xiàn

循业发现。

shì jiān wú zhī

世间无知。

huò wéi yīn yuán

惑为因缘。

jí zì rán xìng

及自然性。

jiē shì shí xīn

皆是识心。

fēn bié jì dù

分别计度。

dàn yǒu yán shuō

但有言说。

dōu wú shí yì

都无实义。

ěr shí

尔时。

ā nán jí zhū dà zhòng

阿难及诸大众。

méng fú rú lái wēi miào kāi shì

蒙佛如来微妙开示。

shēn xīn dàng rán

身心荡然。

dé wú guà ài

得无挂碍。

shì zhū dà zhòng

是诸大众。

gè gè zì zhī

各各自知。

xīn biàn shí fāng

心遍十方。

jiàn shí fāng kōng

见十方空。

rú guān zhǎng zhōng suǒ chí yè wù

如观掌中所持叶物。

yī qiè shì jiān

一切世间。

zhū suǒ yǒu wù

诸所有物。

jiē jí pú tí miào míng yuán xīn

皆即菩提妙明元心。

xīn jīng biàn yuán

心精遍圆。

hán guǒ shí fāng

含裹十方。

fǎn guān fù mǔ suǒ shēng zhī shēn

反观父母所生之身。

yóu bǐ shí fāng xū kōng zhī zhōng

犹彼十方虚空之中。

chuī yī wēi chén

吹一微尘。

ruò cún ruò wáng

若存若亡。

rú chén jù hǎi liú yī fú ōu

如湛巨海流一浮沤。

qǐ miè wú cóng

起灭无从。

liǎo rán zì zhī

了然自知。

huò běn miào xīn

获本妙心。

cháng zhù bù miè

常住不灭。

lǐ fó hé zhǎng

礼佛合掌。

dé wèi céng yǒu

得未曾有。

yú rú lái qián

于如来前。

shuō jié zàn fó

说偈赞佛。

miào chén zǒng chí bù dòng zūn shǒu léng yán wáng shì xī yǒu

妙湛总持不动尊首楞严王世希有

xiāo wǒ yì jié diān dǎo xiǎng bù lì sēng qí huò fǎ shēn

销我亿劫颠倒想不历僧祇获法身

yuàn jīn de guǒ chéng bǎo wáng hái dù rú shì héng shā zhòng

愿今得果成宝王还度如是恒沙众

jiāng cǐ shēn xīn fèng chén shā shì zé míng wéi bào fó ēn

将此深心奉尘刹是则名为报佛恩

fú qǐng shì zūn wèi zhèng míng wǔ zhuó è shì shì xiān rù

伏请世尊为证明五浊恶世誓先入

rú yī zhòng shēng wèi chéng fú zhōng bù yú cǐ qǔ ní huán

如一众生未成佛终不于此取泥洹

dà xióng dà lì dà cí bēi xī gèng shěn chú wēi xì huò

大雄大力大慈悲希更审除微细惑

lìng wǒ zǎo dēng wú shàng jué yú shí fāng jiè zuò dào chǎng

令我早登无上觉于十方界坐道场

shùn ruò duō xìng kě xiāo wáng shuò jiā luō xīn wú dòng zhuǎn

舜若多性可销亡烁迦啰心无动转

✦ You read 卷三

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.