shǒu jiǎn tú yuē fèi wèi wǔ zàng huá gài shàng yǐ yìng tiān jiě lǐ wàn wù zhǔ xíng jīng qì
手检图曰∶肺为五脏华盖∶上以应天,解理万物,主行精气;
fǎ wǔ xíng yīng sì shí zhī wǔ wèi
法五行,应四时,知五味;
qì kǒu zhī zhōng yīn yáng jiāo huì zhōng yǒu wǔ bù
气口之中,阴阳交会,中有五部;
qián hòu zuǒ yòu gè yǒu suǒ zhǔ shàng xià zhōng yāng fēn wéi jiǔ dào
前后左右,各有所主,上下中央,分为九道。
zhěn zhī zé zhī bìng xié suǒ zài yě
诊之则知病邪所在也。
li bīn hú yuē qì kǒu yī mài fēn wéi jiǔ dào zǒng tǒng shí èr jīng bìng qí jīng bā mài
李濒湖曰∶气口一脉,分为九道,总统十二经并奇经八脉。
gè chū zhěn fǎ nǎi qí bó mì shòu huáng dì zhī jué yě biǎn què tuī zhī dú qǔ cùn kǒu yǐ jué sǐ shēng
各出诊法,乃岐伯秘授黄帝之诀也,扁鹊推之,独取寸口以决死生。
gài qì kǒu wèi bǎi mài liú zhù cháo huì zhī shǐ gù yě
盖气口为百脉流注朝会之始故也。
sān bù suī chuán ér jiǔ dào lún yǐn gù qí jīng zhī mài shì wú rén zhī
三部虽传,而九道沦隐,故奇经之脉,世无人知。
jīn zhuàn wèi tú bìng fù qí shuō yú hòu yǐ xiè qiān gǔ zhī mì zàng yún
今撰为图,并附其说于后,以泄千古之秘脏云。
tú quē
(图缺)
zhěn yòu shǒu nèi wài fǎn cǐ qí bó yuē qián bù rú wài zhě zú tài yáng páng guāng yě dòng kǔ mù xuàn tóu xiàng yāo bèi qiáng tòng nán zǐ yīn xià shī yǎng nǚ zǐ shǎo fù tòng yǐn mìng mén yīn zhōng tòng zi zàng bì yuè shuǐ bù lì
诊右手内外反此岐伯曰∶前部如外者,足太阳膀胱也,动苦目眩,头、项、腰、背强痛,男子阴下湿痒,女子少腹痛引命门,阴中痛,子脏闭,月水不利。
fú wèi fēng sè wèi hán huá wèi láo rè jǐn wèi sù shí
浮为风,涩为寒,滑为劳热,紧为宿食。
zhōng bù rú wài zhě zú yáng míng wèi yě dòng kǔ tóu tòng miàn chì
中部如外者,足阳明胃也,动苦头痛,面赤。
huá wèi yǐn fú wèi dà biàn bù lì sè wèi shì wò cháng míng bù néng shí zú jìng bì
滑为饮,浮为大便不利,涩为嗜卧,肠鸣,不能食,足胫痹。
hòu bù rú wài zhě zú shǎo yáng dǎn yě dòng kǔ yāo bèi gǔ zhī jié tòng
后部如外者,足少阳胆也,动苦腰、背、、股、肢节痛。
fú wéi qì sè wèi fēng jí wèi zhuàn jīn wèi láo
浮为气,涩为风,急为转筋、为劳。
qián bù rú nèi zhě zú jué yīn gān yě dòng kǔ shǎo fù tòng yǐn yāo dà biàn bù lì nán zǐ jīng zhōng tòng xiǎo biàn nán shàn qì liǎng wán shàng rù
前部如内者,足厥阴肝也,动苦少腹痛引腰,大便不利,男子茎中痛,小便难,疝气两丸上入。
nǚ zǐ yuè shuǐ bù lì yīn zhōng hán zǐ hù bì shǎo fù jí
女子月水不利,阴中寒,子户闭,少腹急。
zhōng bù rú nèi zhě zú tài yīn pí yě dòng kǔ fù mǎn wèi zhōng tòng shàng guǎn yǒu hán shí bù xià yāo shàng zhuàng rú jū shuǐ zhōng
中部如内者,足太阴脾也,动苦腹满,胃中痛,上管有寒,食不下,腰上状如居水中。
chén sè wéi shēn zhòng zú jìng hán tòng fán mǎn bù néng wò shí ké tuò yǒu xuè xiè lì shí bù huà
沉涩,为身重,足胫寒痛,烦满不能卧,时咳唾有血,泄利食不化。
hòu bù rú nèi zhě zú shǎo yīn shèn yě
后部如内者,足少阴肾也。
dòng kǔ shǎo fù tòng yǔ xīn xiāng yǐn bèi tòng xiǎo biàn lín nǚ rén yuè shuǐ lái shàng qiǎng xīn xiōng xié mǎn gǔ lǐ jū jí
动苦少腹痛,与心相引,背痛,小便淋,女人月水来,上抢心胸,胁满,股里拘急。
qián bù zhōng yāng zhí zhě shǒu shǎo yīn xīn shǒu tài yáng xiǎo cháng yě dòng kǔ xīn xià jiān tòng fù xié jí
前部中央直者,手少阴心、手太阳小肠也,动苦心下坚痛,腹胁急。
shí jí zhě wèi gǎn wǔ xū zhě wéi xià lì cháng míng nǚ zǐ yīn zhōng yǎng tòng huá wèi yǒu shēn
实急者为感忤,虚者为下利肠鸣,女子阴中痒痛,滑为有娠。
zhōng bù zhōng yāng zhí zhōng zhě shǒu jué yīn xīn zhǔ yě dòng kǔ xīn tòng miàn chì duō xǐ nù shí kǔ yàn
中部中央直中者,手厥阴心主也,动苦心痛,面赤多喜怒,食苦咽。
wēi fú kǔ bēi shāng huǎng hū sè wèi xīn xià hán chén wèi kǒng bù rú rén jiāng bǔ zhī zhuàng shí hán rè yǒu xuè qì
微浮苦悲伤恍惚,涩为心下寒,沉为恐怖,如人将捕之状,时寒热,有血气。
hòu bù zhōng yāng zhí zhě shǒu tài yīn fèi shǒu yáng míng dà cháng yě dòng kǔ hāi nì qì bù dé xi fú wèi fēng chén wèi rè jǐn wèi xiōng zhōng jī rè sè wéi shí ké xuè
后部中央直者,手太阴肺、手阳明大肠也,动苦咳,逆气不得息,浮为风,沉为热,紧为胸中积热,涩为时咳血。
qián bù héng yú cùn kǒu wán wán zhě rèn mài yě dòng kǔ shǎo fù tòng nì qì qiǎng xīn xiōng jū jí bù dé fǔ yǎng
前部横于寸口丸丸者,任脉也,动苦少腹痛,逆气抢心,胸拘急不得俯仰。
mài jīng yún cùn kǒu mài jǐn xì shí zhǎng xià zhì guān zhě rèn mài yě dòng kǔ shǎo fù rào qí tòng nán zǐ qī shàn nǚ zǐ jiǎ jù
脉经云∶寸口脉紧细实长,下至关者,任脉也,动苦少腹绕脐痛,男子七疝,女子瘕聚。
sān bù jù fú zhí shàng zhí xià zhě dū mài yě dòng kǔ yāo jí qiáng tòng bù dé fǔ yǎng dà rén diān xiǎo ér xián
三部俱浮直上直下者,督脉也,动苦腰脊强痛,不得俯仰,大人癫,小儿痫。
sān bù jù láo zhí shàng zhí xià zhě chōng mài yě kǔ xiōng zhōng yǒu hán shàn
三部俱牢,直上直下者,冲脉也,苦胸中有寒疝。
mài jīng yuē mài lái zhōng yāng jiān shí jìng zhì guān zhě chōng mài yě dòng kǔ shǎo fù tòng shàng qiǎng xīn yǒu jiǎ shàn yí nì nǚ zǐ jué yùn
脉经曰∶脉来中央坚实,径至关者,冲脉也,动苦少腹痛,上抢心,有瘕疝遗溺,女子绝孕。
qián bù zuǒ yòu dàn zhě yáng qiāo yě dòng kǔ yāo bèi tòng diān xián jiāng pū yáng míng piān kū bì shēn tǐ qiáng
前部左右弹者,阳跷也,动苦腰背痛,癫痫僵仆羊鸣,偏枯、 痹,身体强。
zhōng bù zuǒ yòu dàn zhě dài mài yě dòng kǔ shǎo fù tòng yǐn mìng mén nǚ zǐ yuè shì bù lái jué jì fù xià lìng rén wú zi nán zǐ shǎo fù jū jí huò shī jīng yě
中部左右弹者,带脉也,动苦少腹痛引命门,女子月事不来,绝继复下,令人无子,男子少腹拘急,或失精也。
hòu bù zuǒ yòu dàn zhě yīn qiāo yě dòng kǔ diān xián hán rè pí fū qiáng bì shǎo fù tòng lǐ jí yāo kuà xiāng lián tòng nán zǐ yīn shàn nǚ zǐ lòu xià bù zhǐ
后部左右弹者,阴跷也,动苦癫痫寒热,皮肤强痹,少腹痛,里急,腰胯相连痛,男子阴疝,女子漏下不止。
cóng shǎo yīn xié zhì tài yáng zhě yáng wéi yě dòng kǔ diān pú yáng míng shǒu zú xiāng yǐn shèn zhě shī yīn bù néng yán jī ròu bì yǎng
从少阴斜至太阳者,阳维也,动苦颠仆羊鸣,手足相引,甚者失音不能言,肌肉痹痒。
cóng shǎo yáng xié zhì jué yīn zhě yīn wéi yě dòng kǔ diān xián jiāng pū yáng míng shī yīn jī ròu bì yǎng hàn chū è fēng
从少阳斜至厥阴者,阴维也,动苦癫痫僵仆羊鸣,失音,肌肉痹痒,汗出恶风。