濒湖脉学 · 李时珍 · Chapter 28 of 29

代(阴)

PinyinModern Translation
Size

dài mài dòng ér zhōng zhǐ

代脉:动而中止。

bù néng zì hái

不能自还。

yīn ér fù dòng

因而复动。

zhòng jǐng

仲景。

mài zhì hái rù chǐ

脉至还入尺。

liáng jiǔ fāng lái

良久方来。

wú shì

吴氏。

mài yī xī wǔ zhì

脉一息五至。

fèi xīn pí gān shèn wǔ zàng zhī qì jiē zú

肺心脾肝肾五脏之气皆足。

wǔ shí dòng ér yī xī

五十动而一息。

hé dà yǎn zhī shù

合大衍之数。

wèi zhī píng mài

谓之平脉。

fǎn cǐ zé zhǐ nǎi jiàn yān

反此则止乃见焉。

shèn qì bù néng zhì

肾气不能至。

zé sì shí dòng yī zhǐ

则四十动一止。

gān qì bù néng zhì zé sān shí dòng yī zhǐ

肝气不能至,则三十动一止。

gài yī méng zhī qì shuāi ér tā zàng zhī qì dài zhì yě

盖一朦之气衰,而他脏之气代至也。

jīng yuē dài zé qì shuāi

经曰:代则气衰。

huá bó rén yuē ruò wú bìng yíng shòu

滑伯仁曰:若无病赢瘦。

mài dài zhě

脉代者。

wēi mài yě

危脉也。

yǒu bìng ér qì xuè zhà sǔn

有病而气血乍损。

qì bù néng xù zhě

气不能续者。

zhǐ wèi bìng mài

只为病脉。

shāng hán xīn jì mài

伤寒心悸脉。

dài zhě fù mài tāng zhǔ zhī

代者复脉汤主之。

rèn shēn mài dài zhě

妊娠脉代者。

qí tāi bǎi rì dài zhī shēng sǐ bù kě bù biàn

其胎百日代之,生死不可不辩。

tǐ zhuàng shī

【体状诗】

dòng zhōng ér zhǐ bù néng hái fù dòng yīn ér zuò dài kàn bìng zhě de zhī yóu kě liáo

动中而止不能还,复动因而作代看,病者得之犹可疗。

píng rén què yǔ shòu xiāng guān

平人却与寿相关。

xiāng lèi shī

【相类诗】

shù ér shí zhǐ míng wéi cù huǎn zhǐ xū jiāng jié mài hū zhǐ bù néng huí fāng shì dài jié shēng dài sǐ zì shū tú

数而时止名为促,缓止须将结脉呼,止不能回方是代,结生代死自殊途。

cù jié zhī zhǐ wú cháng shù

促结之止无常数。

huò èr dòng sān dòng

或二动三动。

yī zhǐ jí lái

一止即来。

dài mài zhī zhǐ yǒu cháng shù

代脉之止有常数。

bì yī shù ér zhǐ

必依数而止。

hái rù chǐ zhōng

还入尺中。

liáng jiǔ fāng lái yě

良久方来也。

zhǔ bìng shī

【主病诗】

dài mài yuán yīn zàng qì shuāi fù téng yì lì xià yuán kuī huò wèi tù xiè zhōng gōng bìng nǚ zǐ huái tāi sān yuè xī

代脉元因脏气衰,腹疼泄痢下元亏,或为吐泻中宫病,女子怀胎三月兮。

mài jīng yuē dài mài sàn zhě sǐ

《脉经》曰:代脉散者死。

zhǔ yì jí biàn nóng xuè

主泄及便脓血。

wǔ shí bù zhǐ shēn wú bìng shù nèi yǒu zhǐ jiē zhī dìng sì shí yī zhǐ yī zàng jué sì nián zhī hòu duō wáng mìng

五十不止身无病,数内有止皆知定,四十一止一脏绝,四年之后多亡命。

sān shí yī zhǐ jí sān nián èr shí yī zhǐ èr nián yīng shí dòng yī zhǐ yī nián cú gèng guān qì sè jiān xíng zhèng

三十一止即三年,二十一止二年应,十动一止一年殂,更观气色兼形证。

liǎng dòng yī zhǐ sān sì rì sān sì dòng zhǐ yīng liù qī wǔ liù yī zhǐ qī bā cháo cì dì tuī zhī zì wú shī

两动一止三四日,三四动止应六七,五六一止七八朝,次第推之自无失。

dài tóng fù yuē mài bì mǎn wǔ shí dòng

戴同父曰:脉必满五十动。

chū zì nàn jīng

出自《难经》。

ér mài jué wǔ zàng gē xī yǐ sì shí wǔ dòng wéi zhǔn

而《脉诀》五脏歌,昔以四十五动为准。

guāi yú jīng zhǐ

乖于经旨。

liǔ dōng yáng yuē gǔ yǐ dòng shù hòu mài

柳东阳曰:古以动数候脉。

shì chī jǐn yǔ

是吃紧语。

xū hou wǔ shí dòng nǎi zhī wǔ zàng quē shī

须候五十动,乃知五脏缺失。

jīn rén zhǐ dào wàn bì

今人指到腕臂。

jí yún jiàn le

即云见了。

fu wǔ shí dòng

夫五十动。

qǐ tán zhǐ jiān shì yé

岂弹指间事耶。

gù xué zhě dāng zhěn mài wèn zhèng tīng shēng guān sè

故学者当诊脉、问证、听声、观色。

sī bèi sì zhěn ér wú shī

斯备四诊而无失。

✦ You read 代(阴)

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.