闲情偶寄 · 李渔 · Chapter 7 of 36

演习部·选剧第一

PinyinModern Translation
Size

tián cí zhī shè zhuān wèi dēng chǎng

这句话大意是:填词之设,专为登场;。

dēng chǎng zhī dào gài yì nán yán zhī yǐ

现代白话:登场之道,盖亦难言之了。

cí qǔ jiā ér bān yǎn bù dé qí rén gē tóng hǎo ér jiào lǜ bù dé qí fǎ jiē shì bào tiǎn tiān wù cǐ děng zuì guò yǔ liè zēng huǐ bì děng yě

这句话大意是:词曲佳而搬演不得其人,歌童好而教率不得其法,皆是暴殄天物,此等罪过,与裂缯毁璧等也。

fāng jīn guì qī tōng hóu è tán zá jì dān zhòng shēng yīn kě wèi yǎ rén shēn zhì chóng shàng dé yí zhě yǐ

现代白话:方今贵戚通侯,恶谈杂技,单重声音,可谓雅人深致,崇尚得宜者了。

suǒ kě xī zhě yǎn jù zhī rén měi ér suǒ yǎn zhī jù nán chēng jìn měi

这句话大意是:所可惜者:演剧之人美,而所演之剧难称尽美;。

chóng yā zhī niàn zhēn ér suǒ chóng zhī yā wèi bì guǒ zhēn

这句话大意是:崇雅之念真,而所崇之雅未必果真。

yóu kě guài zhě zuì yǒu shí jiàn zhī kè yì zuò ǎi rén guān cháng rén yán cǐ běn zuì jiā ér zhé suí shēng fù hè jiàn dān jí diǎn bù wèn qíng lǐ zhī yǒu wú yǐ zhì niú guǐ shé shén sāi mǎn qú shū zhī shàng

这句话大意是:尤可怪者:最有识见之客,亦作矮人观场,人言此本最佳,而辄随声附和,见单即点,不问情理之有无,以致牛鬼蛇神塞满氍毹之上。

jí cháng cí fù zhī rén piān yǔ wén zhāng wéi nán míng zhī cǐ jù zuì hǎo dàn kǒng ǒu wéi shí hǎo hū míng jí bì bù gù cái shì zhī qū shēn suì shǐ jǐn piān xiù zhì chén mái bù wèng zhī jiān

这句话大意是:极长词赋之人,偏与文章为难,明知此剧最好,但恐偶违时好,呼名即避,不顾才士之屈伸,遂使锦篇绣帙,沉埋瓿瓮之间。

tāng ruò shì zhī mǔ dan tíng hán dān mèng dé yǐ shèng chuán yú shì wú shí qú zhī lǜ mǔ dān huà zhōng rén dé yǐ ǒu dēng yú chǎng zhě jiē cái rén jiǎo xìng zhī shì fēi wén zhì bì chuán zhī cháng lǐ yě

这句话大意是:汤若士之《牡丹亭》、《邯郸梦》得以盛传于世,吴石渠之《绿牡丹》、《画中人》得以偶登于场者,皆才人侥幸之事,非文至必传之常理也。

ruò jù shí yōu běn niàn zé yuàn qín huáng fù chū jǐn huǒ wén rén yǐ kè zhī shū zhǐ cún yōu líng suǒ zhuàn zhū chāo běn yǐ bèi jiā xián hù sòng ér hòu yǐ

这句话大意是:若据时优本念,则愿秦皇复出,尽火文人已刻之书,止存优伶所撰诸抄本,以备家弦户诵而后已。

shāng zāi wén zì shēng yīn zhī ě suì zhì cǐ hu

现代白话:伤啊,文字声音之厄,遂至此乎!

wú wèi chūn qiū zhī fǎ zé bèi xián zhě dāng jīn wǎ fǒu léi míng jīn shí jué xiǎng fēi gē zhě tóu tāi zhī wù yōu shī zhǐ lù zhī mí jiē gù qǔ zhōu láng zhī guò yě

现代白话:我谓《春秋》之法,责备贤者,当今瓦缶雷鸣,金石绝响,非歌者投胎之误,优师指路之迷,皆顾曲周郎之过也。

shǐ yào jīn zhī shàng dé yī èr zhǔ chí fēng yǎ zhī rén fán jiàn cǐ děng wú qíng zhī jù huò qì ér bù diǎn huò yǎn bù zhōng piān ér chì zhī shǐ ba shàng yǒu zēng zhě xià bì yǒu shèn yān zhě yǐ

现代白话:使要津之上,得一二主持风雅之人,凡见此等无情之剧,或弃而不点,或演不终篇而斥之使罢,上有憎者,下必有甚呢者了。

guān zhě qiú jīng zé yǎn zhě bù gǎn làng xí huáng juàn sè sī zhī qū wài sūn jī jiù zhī cí bù qiú ér zì zhì yǐ

现代白话:观者求精,则演者不敢浪习,黄绢色丝之曲,外孙齑臼之词,不求而自至了。

wú lùn yǎn xí zhī gōng ér shǒu zhòng xuǎn jù zhě chéng kǒng jù běn bù jiā zé zhǔ rén zhī xīn xuè gē zhě zhī jīng shén jiē shī yú wú yòng zhī de

现代白话:我论演习之工而首重选剧者,诚恐剧本不佳,则主人之心血,歌者之精神,皆施于无用之地。

shǐ guān zhě kǒu suī zàn tàn xīn shí zī jiē hé rú zé shù wu jīng shǐ rén xīn kǒu jiē xiàn zhī wèi de yě

现代白话:使观者口虽赞叹,心实咨嗟,怎么样择术务精,使人心口皆羡之为得也。

bié gǔ jīn

这句话大意是:○别古今。

xuǎn jù shòu gē tóng dāng zì gǔ běn shǐ

这句话大意是:选剧授歌童,当自古本始。

gǔ běn jì shú rán hòu jiān yǐ xīn cí qiē wù xiān jīn ér hòu gǔ

这句话大意是:古本既熟,然后间以新词,切勿先今而后古。

hé yě

这句话大意是:何也?

yōu shī jiào qū měi jiā gōng yú jiù ér cǎo cǎo yú xīn

这句话大意是:优师教曲,每加工于旧,而草草于新。

yǐ jiù běn rén rén jiē xí shāo yǒu miù wù jí xíng chū duǎn cháng

这句话大意是:以旧本人人皆习,稍有谬误,即形出短长;。

xīn běn ǒu ěr yī jiàn jí yǒu pò zhàn guān zhě tīng zhě wèi bì jǐn xiǎo qí zhuō jǐn yǒu kě cáng

现代白话:新本偶你一见,即有破绽,观者听者未必尽晓,其拙尽有可藏。

qiě gǔ běn xiāng chuán zhì jīn lì guò jǐ xǔ míng shī chuán yǒu yī bō wèi dāng ér bì guī yú dāng yǐ jīng ér yì qiú qí jīng yóu shí wén zhōng dà xué zhī dào xué ér shí xí zhī zhū piān míng zuò rú lín fēi gǎn cǎo cǎo dòng bǐ zhě yě

现代白话:且古本相传至今,历过几许名师,传有衣钵,未当而必归于当,已精而益求其精,犹时文中“大学之道”、“学习并且按时温习”诸篇,名作如林,非敢草草动笔者也。

xīn jù zé rú qiǎo dā xīn tí ǒu yǒu wēi zhǎng zé dòng zhǔ sī zhī mù yǐ

现代白话:新剧则如巧搭新题,偶有微长,则动主司之目了。

gù kāi shǒu xué xì bì zōng gǔ běn

这句话大意是:故开手学戏,必宗古本。

ér gǔ běn yòu bì cóng pí pá jīng chāi yōu guī xún qīn děng qū chàng qǐ gài qiāng bǎn zhī zhèng wèi yǒu zhèng yú cǐ zhě

这句话大意是:而古本又必从《琵琶》、《荆钗》、《幽闺》、《寻亲》等曲唱起,盖腔板之正,未有正于此者。

cǐ qū shàn chàng zé yǐ hòu suǒ chàng zhī qū qiāng bǎn jiē bù miù yǐ

现代白话:此曲善唱,则以后所唱之曲,腔板皆不谬了。

jiù qǔ jì shú bì xū jiān yǐ xīn cí

这句话大意是:旧曲既熟,必须间以新词。

qiē wù tīng jū shì fǔ rú zhī yán wèi xīn jù bù rú jiù jù yī gài qì ér bù xí

这句话大意是:切勿听拘士腐儒之言,谓新剧不如旧剧,一概弃而不习。

gài yǎn gǔ xì rú chàng qīng qū zhǐ kě yuè zhī yīn shù rén zhī ěr bù néng yú mǎn zuò bīn péng zhī mù

这句话大意是:盖演古戏,如唱清曲,只可悦知音数人之耳,不能娱满座宾朋之目。

tīng gǔ lè ér sī wò tīng xīn lè ér wàng juàn

这句话大意是:听古乐而思卧,听新乐而忘倦。

gǔ lè bù bì xiāo sháo pí pá yōu guī děng qū jí jīn zhī gǔ lè yě

这句话大意是:古乐不必《箫》、《韶》、《琵琶》、《幽闺》等曲,即今之古乐也。

dàn xuǎn jiù jù yì xuǎn xīn jù nán

这句话大意是:但选旧剧易,选新剧难。

jiào gē xí wǔ zhī jiā zhǔ rén bì duō rǒng shì qiě kǒng wèi bì zhī yīn shì bì wěi zhū mén kè xún zhī yōu shī

这句话大意是:教歌习舞之家,主人必多冗事,且恐未必知音,势必委诸门客,询之优师。

mén kè qǐ jǐn zhōu láng dà bàn yǐ yōu shī zhī ěr mù wèi ěr mù

这句话大意是:门客岂尽周郎,大半以优师之耳目为耳目。

ér yōu shī zhī zhōng yān tōng wén mò zhě shǎo měi jiàn cái rén suǒ zuò zhé sī bì zhī yǐ záo ruì bù xiāng rù yě

这句话大意是:而优师之中,淹通文墨者少,每见才人所作,辄思避之,以凿枘不相入也。

gù yán yōu shī zhě bì zé wén lǐ shāo tōng zhī rén shǐ yuè xīn cí fāng néng dìng qí měi è

这句话大意是:故延优师者,必择文理稍通之人,使阅新词,方能定其美恶。

yòu bì jiè wén rén mò kè cān zhuó qí jiān liǎng yì qiān tóng fāng kě shòu zhī shǐ xí

这句话大意是:又必藉文人墨客参酌其间,两议佥同,方可授之使习。

cǐ wéi zhǔ rén duō rǒng bù ān yīn yuè zhě ér yán

这句话大意是:此为主人多冗,不谙音乐者而言。

ruò xì fēng yā zhǔ méng cí tán lǐng xiù zé dú duàn yǒu yú hé bì zhī ér gù xún

这句话大意是:若系风雅主盟,词坛领袖,则独断有余,何必知而故询。

ǎi yù shǐ lí yuán fēng qì pī biàn wéi xīn bì děi yī èr jìn shēn zhǎng zhě zhǔ chí gōng dào bǐ cí zhī jiā yīn bì chuán jù zhī lòu zhě bì chù zé qiān gǔ cái rén xīn sǐ xiàn zài míng liú yǒu bù xīn chén xiāng kè mù ér sì zhī zhě hu

这句话大意是:噫,欲使梨园风气丕变维新,必得一二缙绅长者主持公道,俾词之佳音必传,剧之陋者必黜,则千古才人心死,现在名流,有不心沉香刻木而祀之者吗?

jì lěng rè

这句话大意是:○剂冷热。

jīn rén zhī suǒ shàng shí yōu zhī suǒ xí jiē zài rè nào èr zì

这句话大意是:今人之所尚,时优之所习,皆在热闹二字;。

lěng jìng zhī cí wén yǎ zhī qū jiē qí shēn è ér tòng jué zhě yě

这句话大意是:冷静之词,文雅之曲,皆其深恶而痛绝者也。

rán xì wén tài lěng cí qǔ tài yā yuán zú lìng rén shēng juàn cǐ zuò zhě zì qǔ yàn qì fēi rén yǒu xīn zhì zhī yě

这句话大意是:然戏文太冷,词曲太雅,原足令人生倦,此作者自取厌弃,非人有心置之也。

rán jǐn yǒu wài mào shì lěng ér zhōng cáng jí rè wén zhāng jí yā ér qíng shì jìn sú zhě hé nán shāo jiā rùn sè bō rù guǎn xián

这句话大意是:然尽有外貌似冷而中藏极热,文章极雅而情事近俗者,何难稍加润色,播入管弦?

nǎi bù wèn duǎn cháng yī gài yǐ lěng luò qì zhī zé nán fú cái rén zhī xīn yǐ

现代白话:乃不问短长,一概以冷落弃之,则难服才人之心了。

yǔ wèi chuán qí wú lěng rè zhǐ pà bù hé rén qíng

这句话大意是:予谓传奇无冷热,只怕不合人情。

rú qí lí hé bēi huān jiē wéi rén qíng suǒ bì zhì néng shǐ rén kū néng shǐ rén xiào néng shǐ rén nù fà chōng guān néng shǐ rén jīng hún yù jué jí shǐ gǔ bǎn bù dòng chǎng shàng jì rán ér guān zhě jiào jué zhī shēng fǎn néng zhèn tiān dòng dì

这句话大意是:如其离合悲欢,皆为人情所必至,能使人哭,能使人笑,能使人怒发冲冠,能使人惊魂欲绝,即使鼓板不动,场上寂然,而观者叫绝之声,反能震天动地。

shì yǐ rén kǒu dài gǔ yuè zàn tàn wèi zhàn zhēng jiào zhī mǎn chǎng shā fá zhēng gǔ léi míng ér rén xīn bù dòng fǎn yù yǎn ěr bì xuān zhě wèi hé rú

现代白话:是以人口代鼓乐,赞叹为战争,较之满场杀伐,钲鼓雷鸣而人心不动,反欲掩耳避喧者为怎么样?

qǐ fēi lěng zhōng zhī rè shèng yú rè zhōng zhī lěng

这句话大意是:岂非冷中之热,胜于热中之冷;。

sú zhōng zhī yā xùn yú yā zhōng zhī sú hū zāi

现代白话:俗中之雅,逊于雅中之俗乎啊?

✦ You read 演习部·选剧第一

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.