chuán qí gé jú yǒu yí dìng ér bù kě yí zhě yǒu kě réng kě gǎi tīng rén zì wéi zhèng zhě
这句话大意是：传奇格局，有一定而不可移者，有可仍可改，听人自为政者。
kāi chǎng yòng mò chōng chǎng yòng shēng
这句话大意是：开场用末，冲场用生；。
kāi chǎng shù yǔ bāo kuò tōng piān chōng chǎng yī chū yùn niàng quán bù cǐ yí dìng bù kě yí zhě
这句话大意是：开场数语，包括通篇，冲场一出，蕴酿全部，此一定不可移者。
kāi shǒu yi jìng bù yí xuān zhōng chǎng jì lěng bù jì rè shēng dàn hé wéi fū fù wài yǔ lǎo dàn fēi chōng fù mǔ jí zuò wēng gū cǐ cháng gé yě
这句话大意是：开手宜静不宜喧，终场忌冷不忌热，生旦合为夫妇，外与老旦非充父母即作翁姑，此常格也。
rán yù qíng shì biàn gēng shì nán réng jiù bù dé bù tōng róng duì huàn ér yòng zhī zhū rú cǐ lèi jiē qí kě réng kě gǎi tīng rén wéi zhèng zhě yě
这句话大意是：然遇情事变更，势难仍旧，不得不通融兑换而用之，诸如此类，皆其可仍可改，听人为政者也。
jìn rì chuán qí yī wèi qū xīn wú lùn kě biàn zhě biàn jí duàn duàn dāng réng zhě yì rú gǎi cuàn yǐ shì xīn qí
这句话大意是：近日传奇，一味趋新，无论可变者变，即断断当仍者，亦如改窜，以示新奇。
yǔ wèi wén zì zhī xīn qí zài zhōng cáng bù zài wài mào zài jīng yè bù zài zhā zǐ yóu zhī shī fù gǔ wén yǐ jí shí yì qí zhōng rén cái bèi yě yī rén shèng sì yī rén yī zuò qí yú yī bó rán zhǐ bié qí cí huá wèi wén yì qí zī gé
这句话大意是：予谓文字之新奇，在中藏，不在外貌，在精液，不在渣滓，犹之诗赋古文以及时艺，其中人才辈也，一人胜似一人，一作奇于一伯，然止别其词华，未闻异其资格。
yǒu yǐ gǔ fēng zhī jú ér wèi jìn lǜ zhě hu
这句话大意是：有以古风之局而为近律者吗？
yǒu yǐ shí yì zhī tǐ ér zuò gǔ wén zhě hu
这句话大意是：有以时艺之体而作古文者吗？
shéng mò bù gǎi fǔ jīn zì ruò ér gōng shī zhī qí qiǎo chū yān
现代白话：绳墨不改，斧斤自若，而工师之奇巧出呢。
xíng wén zhī dào yì ruò shì yān
现代白话：行文之道，亦若是呢。
jiā mén
这句话大意是：○家门。
kāi chǎng shù yǔ wèi zhī jiā mén
这句话大意是：开场数语，谓之“家门”。
suī yún wéi zì bù duō rán fēi jié gòu yǐ wán xiōng yǒu chéng zhú zhě bù néng cuò shǒu
这句话大意是：虽云为字不多，然非结构已完、胸有成竹者，不能措手。
jí shǐ guī mó yǐ dìng yóu lǜ zuò dào qí jiān shì yǒu zǔ náo bù dé shùn liú ér xià wèi miǎn xiǎo yǒu gēng zhāng shì yǐ cǐ zhé zuì nán xià bǐ
这句话大意是：即使规模已定，犹虑做到其间，势有阻挠，不得顺流而下，未免小有更张，是以此折最难下笔。
rú jī fēng ruì lì yī wǎng ér qián suǒ wèi xìn shǒu niān yè tóu tóu shì dào zé cóng cǐ zhé zuò qǐ bù zé gū quē shǒu piān yǐ sì zhōng chǎng bǔ rù
这句话大意是：如机锋锐利，一往而前，所谓信手拈业，头头是道，则从此折做起，不则姑缺首篇，以俟终场补入。
yóu sù fú zhě bù jí kāi guāng huà lóng zhě diǎn jīng yǒu dài fēi gù chí zhī yù sì quán xiàng gào chéng qí shēn xiàng zuǒ zé mù yi zuǒ shì qí shēn xiàng yòu zé mù yi yòu guān fǔ yǎng dī huí jiē cóng shēn zhuǎn fēi kě yù wèi jì yě
这句话大意是：犹塑佛者不即开光，画龙者点睛有待，非故迟之，欲俟全像告成，其身向左则目宜左视，其身向右则目宜右观，俯仰低徊，皆从身转，非可预为计也。
cǐ shì cí jiā tǎo pián yí fǎ kāi shǒu jí yǐ gào rén shǐ hòu lái zuò zhě wèi jīng zhuō bǐ xiān shěng yī fān wú yì zhī láo zhī lì wēng wèi cǐ dào gōng chén fán qí suǒ yán jiē zhēn qiè kě xíng zhī shì fēi dà yán qī shì zhě bǐ yě
这句话大意是：此是词家讨便宜法，开手即以告人，使后来作者未经捉笔，先省一番无益之劳，知笠翁为此道功臣，凡其所言，皆真切可行之事，非大言欺世者比也。
wèi shuō jiā mén xiān yǒu yī shàng chǎng xiǎo qǔ rú xī jiāng yuè dié liàn huā zhī lèi zǒng wú chéng gé tīng rén niān qǔ
这句话大意是：未说家门，先有一上场小曲，如《西江月》、《蝶恋花》之类，总无成格，听人拈取。
cǐ qū xiàng lái bù qiè běn zhǐ shì quàn rén duì jiǔ wàng yōu féng chǎng zuò xì zhū tào yǔ
这句话大意是：此曲向来不切本，止是劝人对酒忘忧、逢场作戏诸套语。
yǔ wèi cí qǔ zhōng kāi chǎng yī zhé jí gǔ wén zhī mào tóu shí wén zhī pò tí wù shǐ kāi mén jiàn shān bù dàng jiè mào fù dǐng
这句话大意是：予谓词曲中开场一折，即古文之冒头，时文之破题，务使开门见山，不当借帽覆顶。
jí jiāng běn chuán zhōng lì yán dà yì bāo kuò chéng wén yǔ hòu suǒ shuō jiā mén yī cí xiāng wéi biǎo lǐ
这句话大意是：即将本传中立言大意，包括成文，与后所说家门一词相为表里。
qián shì àn shuō hòu shì míng shuō àn shuō shì pò tí míng shuō shì chéng tí rú cǐ lì gé shǐ wèi yǒu gēn yǒu jù zhī wén
这句话大意是：前是暗说，后是明说，暗说似破题，明说似承题，如此立格，始为有根有据之文。
chǎng zhōng yuè juàn kàn zhì dì èr sān xíng ér shǐ jué qí hǎo zhě jí shì kě qǔ kě qì zhī wén
这句话大意是：场中阅卷，看至第二三行而始觉其好者，即是可取可弃之文；。
kāi juàn zhī chū néng jiāng shì guān yǎn jīng yī bǎ ná xìn bù fàng zhuǎn yí shǐ wèi bì shòu zhī jì
这句话大意是：开卷之初，能将试官眼睛一把拿信，不放转移，始为必售之技。
wú yuàn cái rén jǔ bǐ jǐn zuò shì guān bù zhǐ tián cí ér yǐ yě
现代白话：我愿才人举笔，尽作是观，不止填词而已也。
yuán cí kāi chǎng zhǐ yǒu mào tóu shù yǔ wèi zhī zhèng míng yòu yuē xiē zi duō zé sì jù shǎo zé èr jù shì wèi jiǎn jié
这句话大意是：元词开场，止有冒头数语，谓之“正名”，又曰“楔子”，多则四句，少则二句，似为简捷。
rán bù dēng chǎng zé yǐ jì yòng fù mò shàng chǎng jiǎo cái diǎn dì suì ěr chōu shēn yì jué zhāng huáng shī cì
现代白话：然不登场则已，既用副末上场，脚才点地，遂你抽身，亦觉张皇失次。
zēng chū jiā mén yī duàn shèn wéi yǒu lǐ
这句话大意是：增出家门一段，甚为有理。
rán jiā mén zhī qián lìng yǒu yī cí jīn zhī lí yuán jiē lüè qù qián cí zhǐ jiù jiā mén shuō qǐ zhǐ tú shěng lì mái mò zuò zhě yī duàn shēn xīn
这句话大意是：然家门之前，另有一词，今之梨园皆略去前词，只就家门说起，止图省力，埋没作者一段深心。
dà fán shuō huà zuò wén tóng shì yī lǐ rù shǒu zhī chū bù yí tài yuǎn yì zhèng bù yí tài jìn
这句话大意是：大凡说话作文，同是一理，入手之初，不宜太远，亦正不宜太近。
wén zhāng suǒ jì zhě kāi kǒu mà tí biàn shuō jǐ jù xián wén cái guī zhèng chuán yì wèi cháng bù kě hú jù xī zì rú jīn ér zuò cǐ lǔ mǎng miè liè zhī zhuàng yě
这句话大意是：文章所忌者，开口骂题，便说几句闲文，才归正传，亦未尝不可，胡遽惜字如金，而作此卤莽灭裂之状也？
zuò zhě wàn wù yīn qí bù dú ér zuò shěng wén
这句话大意是：作者万勿因其不读而作省文。
zhì yú mò hòu sì jù fēi zhǐ quán gāi yòu yi bié sú
这句话大意是：至于末后四句，非止全该，又宜别俗。
yuán rén xiē zi tài jìn lǎo shí bù zú fǎ yě
这句话大意是：元人楔子，太近老实，不足法也。
chōng chǎng
这句话大意是：○冲场。
kāi chǎng dì èr zhé wèi zhī chōng chǎng
这句话大意是：开场第二折，谓之“冲场”。
chōng chǎng zhě rén wèi shàng ér wǒ xiān shàng yě
这句话大意是：冲场者，人未上而我先上也。
bì yòng yī yōu cháng yǐn zǐ
这句话大意是：必用一悠长引子。
yǐn zǐ chàng wán jì yǐ shī cí jí sì liù pái yǔ wèi zhī dìng chǎng bái yán qí wèi shuō zhī xiān rén bù zhī suǒ yǎn hé jù ěr mù yáo yáo de cǐ shù yǔ fāng zhī xià luò shǐ wèi dìng ér jīn fāng dìng yě
这句话大意是：引子唱完，继以诗词及四六排语，谓之“定场白”，言其未说之先，人不知所演何剧，耳目摇摇，得此数语，方知下落，始未定而今方定也。
cǐ zhé zhī yī zhé yī cí jiào zhī qián zhé jiā mén yī qǔ yóu nán cuò shǒu
这句话大意是：此折之一折一词，较之前折家门一曲，犹难措手。
wu yǐ liáo liáo shù yán dào jǐn běn rén yī qiāng xīn shì yòu qiě yùn niàng quán bù jīng shén yóu jiā mén zhī kuò jǐn wú yí yě
这句话大意是：务以寥寥数言，道尽本人一腔心事，又且蕴酿全部精神，犹家门之括尽无遗也。
tóng shǔ bāo kuò zhī cí zé fēn nán yì yú qí jiān zhě yǐ jiā mén kě yǐ míng shuō ér chōng chǎng yǐn zǐ jí dìng chǎng shī cí quán yòng àn shè wú yī zì kě yǐ míng yán gù yě
现代白话：同属包括之词，则分难易于其间者，以家门能够明说，而冲场引子及定场诗词全用暗射，无一字能够明言故也。
fēi tè yī běn xì wén zhī jié mù quán yú cǐ chǔ lǐ gēn ér zuò cǐ yī běn xì wén zhī hǎo dǎi yì jí yú cǐ shí dìng jià
这句话大意是：非特一本戏文之节目全于此处理根，而作此一本戏文之好歹，亦即于此时定价。
hé yě
这句话大意是：何也？
kāi shǒu bǐ jī fēi wǔ mò shì lín lí yǒu zì yóu zì de zhī miào zé bǎ wò zài shǒu pò zhú zhī shì yǐ chéng bù yōu cǐ hòu bù chéng wán bì
这句话大意是：开手笔机飞舞，墨势淋漓，有自由自得之妙，则把握在手，破竹之势已成，不忧此后不成完璧。
rú cǐ shí cǐ jì wén qíng jiān sè miǎn qiǎng zhī wú zé zhāo qì hūn hūn dào wǎn zhōng wú qíng sè bù zhī bù zuò zhī wèi yù yě
现代白话：如此时此际文情艰涩，勉强支我，则朝气昏昏，到晚终无晴色，不知不作之为愈也。
rán zé kāi shǒu ruì lì zhě níng yǒu jǐ rén
这句话大意是：然则开手锐利者宁有几人？
bù jǐ zǔ yì hòu bèi ér sāi tián cí zhī lù hu
这句话大意是：不几阻抑后辈，而塞填词之路吗？
yuē bù rán
这句话大意是：曰：不然。
yǒu yǎng jī shǐ dòng zhī fǎ zài rú rù shǒu jiān sè gū zhì wù tián yǐ bì fán kǔ zhī shì
这句话大意是：有养机使动之法在：如入手艰涩，姑置勿填，以避烦苦之势；。
zì xún lè jìng yǎng dòng shēng jī sì jīn huái lüè zhǎn zhī hòu réng fù niān háo yǒu xīng jí tián fǒu zé yòu zhì rú shì zhě shù sì wèi yǒu bù hū zhuàng tiān jī zhě
这句话大意是：自寻乐境，养动生机，俟襟怀略展之后，仍复拈毫，有兴即填，否则又置，如是者数四，未有不忽撞天机者。
ruò yīn hǎo jù bù lái suì yǐ lǐ cí sè zé zé zǒu rù huāng wú yí lù qiú pì cǎo mèi ér zhì wén míng bù kě de yǐ
现代白话：若因好句不来，遂以俚词塞责，则走入荒芜一路，求辟草昧而致文明，不可得了。
chū jiǎo sè
这句话大意是：○出脚色。
běn chuán zhōng yǒu míng jué sè bù yí chū zhī tài chí
这句话大意是：本传中有名脚色，不宜出之太迟。
rú shēng wèi yī jiā dàn wèi yī jiā shēng zhī fù mǔ suí shēng ér chū dàn zhī fù mǔ suí dàn ér chū yǐ qí yī bù zhī zhǔ yú jiē kè yě
这句话大意是：如生为一家，旦为一家，生之父母随生而出，旦之父母随旦而出，以其一部之主，余皆客也。
suī bù dìng zài yī chū èr chū rán bù dé chū sì wǔ zhé zhī hòu
这句话大意是：虽不定在一出二出，然不得出四五折之后。
tài chí zé xiān yǒu tā jué sè shàng chǎng guān zhě fǎn rèn wéi zhǔ jí jiàn hòu lái rén shì bì fǎn rèn wéi kè yǐ
现代白话：太迟则先有他脚色上场，观者反认为主，及见后来人，势必反认为客了。
jí jìng chǒu jiǎo sè zhī guān hū quán bù zhě yì bù yí chū zhī tài chí
这句话大意是：即净丑脚色之关乎全部者，亦不宜出之太迟。
shàn guān chǎng zhě zhǐ yú qián shù chū suǒ jì jì qí rén xìng míng
这句话大意是：善观场者，止于前数出所记，记其人姓名；。
shí chū yǐ hòu jiē shì zhī wài shēng zhī jié zhōng cháng jié rú yù xíng lù zhī rén fēi zhǐ bù wèn xìng zì bìng xíng tǐ miàn mù jiē kě bù bì rèn yǐ
现代白话：十出以后，皆是枝外生枝，节中长节，如遇行路之人，非止不问姓字，并形体面目皆可不必认了。
xiǎo shōu shā
这句话大意是：○小收煞。
shàng bàn bù zhī mò chū zàn shè qíng xíng lüè shōu luó gǔ míng wéi xiǎo shōu shā
这句话大意是：上半部之末出，暂摄情形，略收锣鼓，名为“小收煞”。
yi jǐn jì kuān yi rè jì rè yi zuò zhèng wǔ xiē hòu lìng rén chuǎi mó xià wén bù zhī cǐ shì rú hé jié guǒ
这句话大意是：宜紧忌宽，宜热忌热，宜作郑五歇后，令人揣摩下文，不知此事如何结果。
rú zuò bǎ xì zhě àn cáng yī wù yú pén àng yī xiù zhī zhōng zuò dìng ér lìng rén shè fù cǐ zhèng zuò dìng zhī jì zhòng rén shè fù zhī shí yě
这句话大意是：如做把戏者，暗藏一物于盆盎衣袖之中，做定而令人射复，此正做定之际，众人射复之时也。
xì fǎ wú zhēn jiǎ xì wén wú gōng zhuō zhǐ shì shǐ rén xiǎng bú dào cāi bù zháo biàn shì hǎo xì fǎ hǎo xì wén
这句话大意是：戏法无真假，戏文无工拙，只是使人想不到、猜不着，便是好戏法、好戏文。
cāi pò ér hòu chū zhī zé guān zhě suǒ rán zuò zhě nǎn rán bù rú cáng zhuō zhī wèi miào yǐ
现代白话：猜破而后出之，则观者索然，作者赧然，不如藏拙之为妙了。
dà shōu shā
这句话大意是：○大收煞。
quán běn shōu chǎng míng wéi dà shōu shā
这句话大意是：全本收场，名为“大收煞”。
cǐ zhé zhī nán zài wú bāo kuò zhī hén ér yǒu tuán yuán zhī qù
这句话大意是：此折之难，在无包括之痕，而有团圆之趣。
rú yī bù zhī nèi yào jǐn jué sè gòng yǒu wǔ rén qí xiān dōng xī nán běi gè zì fēn kāi zhì cǐ bì xū huì hé
这句话大意是：如一部之内，要紧脚色共有五人，其先东西南北各自分开，至此必须会合。
cǐ lǐ shuí bù zhī zhī
这句话大意是：此理谁不知之？
dàn qí huì hé zhī gù xū yào zì rán ér rán shuǐ dào qú chéng fēi yóu chē hù
这句话大意是：但其会合之故，须要自然而然，水到渠成，非由车戽。
zuì jì wú yīn ér zhì tū rú qí lái yǔ miǎn qiǎng shēng qíng lā chéng yī chù lìng guān zhě shi qí yǒu xīn rú cǐ yǔ shù qí wú kě nài hé zhě jiē fēi cǐ dào zhōng jué jì yīn yǒu bāo kuò zhī hén yě
这句话大意是：最忌无因而至，突如其来，与勉强生情，拉成一处，令观者识其有心如此，与恕其无可奈何者，皆非此道中绝技，因有包括之痕也。
gǔ ròu tuán jù bù guò huān xiào yī chǎng yǐ cǐ shōu luó bà gǔ yǒu hé qù wèi
这句话大意是：骨肉团聚，不过欢笑一场，以此收锣罢鼓，有何趣味？
shuǐ qióng shān jìn zhī chù piān yí tū qǐ bō lán huò xiān jīng ér hòu xǐ huò shǐ yí ér zhōng xìn huò xǐ jí xìn jí ér fǎn zhì jīng yí wù shǐ yī zhé zhī zhōng qī qíng jù bèi shǐ wèi dào dǐ bù xiè zhī bǐ yù yuǎn yù dà zhī cái suǒ wèi yǒu tuán yuán zhī qù zhě yě
这句话大意是：水穷山尽之处，偏宜突起波澜，或先惊而后喜，或始疑而终信，或喜极信极而反致惊疑，务使一折之中，七情俱备，始为到底不懈之笔，愈远愈大之才，所谓有团圆之趣者也。
yǔ xun ér bèi cháng yún chǎng zhōng zuò wén yǒu dào piàn zhǔ sī rù gòu zhī fǎ kāi juàn zhī chū dāng yǐ qí jù duó mù shǐ zhī yī jiàn ér jīng bù gǎn qì qù cǐ yī fǎ yě
这句话大意是：予训儿辈尝云：“场中作文，有倒骗主司入彀之法：开卷之初，当以奇句夺目，使之一见而惊，不敢弃去，此一法也；。
zhōng piān zhī jì dāng yǐ mèi yǔ shè hún shǐ zhī zhí juǎn liú lián ruò nán jù bié cǐ yī fǎ yě
这句话大意是：终篇之际，当以媚语摄魂，使之执卷留连，若难遽别，此一法也。
shōu chǎng yī chū jí gōu hún shè pò zhī jù shǐ rén kàn guò shù rì ér yóu jué shēng yīn zài ěr qíng xíng zài mù zhě quán kuī cǐ chū sā jiāo zuò lín qù qiū bō nà yī zhuǎn yě
这句话大意是：”收场一出，即勾魂摄魄之具，使人看过数日，而犹觉声音在耳、情形在目者，全亏此出撒娇，作“临去秋波那一转”也。
tián cí yú lùn
这句话大意是：○填词余论。
dú jīn shèng tàn suǒ píng xī xiāng jì néng lìng qiān gǔ cái rén xīn sǐ
这句话大意是：读金圣叹所评《西厢记》，能令千古才人心死。
fū rén zuò wén chuán shì yù tiān xià hòu dài zhī zhī yě qiě yù tiān xià hòu dài chēng xǔ ér zàn tàn zhī yě
这句话大意是：夫人作文传世，欲天下后代知之也，且欲天下后代称许而赞叹之也。
dài qí wén chéng yǐ qí shū chuán yǐ tiān xià hòu dài jì qún rán zhī zhī fù qún rán chēng xǔ ér zàn tàn zhī yǐ zuò zhě zhī kǔ xīn bù jǐ dà wèi hū zāi
现代白话：殆其文成了，其书传了，天下后代既群然知之，复群然称许而赞叹之了，作者之苦心，不几大慰乎啊？
yǔ yuē wèi shén wèi yě
这句话大意是：予曰：未甚慰也。
yù rén ér bù dé qí shí qí qù huǐ yě jī xī
这句话大意是：誉人而不得其实，其去毁也几希。
dàn yún qiān gǔ chuán qí dāng tuī xi xiāng dì yī ér bù míng yán qí suǒ yǐ wéi dì yī zhī gù shì xī shī zhī měi bù tè yǒu mù zhě zàn zhī huāng rén yì néng zàn zhī yǐ
现代白话：但云千古传奇当推《西厢》第一，而不明言其所以为第一之故，是西施之美，不特有目者赞之，肓人亦能赞之了。
zì yǒu xi xiāng yǐ qì yú jīn sì bǎi yú zài tuī xi xiāng wèi tián cí dì yī zhě bù zhī jǐ qiān wàn rén ér néng lì zhǐ qí suǒ yǐ wéi dì yī zhī gù zhě dú chū yī jīn shèng tàn
这句话大意是：自有《西厢》以迄于今，四百余载，推《西厢》为填词第一者，不知几千万人，而能历指其所以为第一之故者，独出一金圣叹。
shì zuò xi xiāng zhě zhī xīn sì bǎi yú nián wèi sǐ ér jīn sǐ yǐ
现代白话：是作《西厢》者之心，四百余年未死，而今死了。
bù tè zuò xi xiāng zhě xīn sǐ fán qiān gǔ shàng xià cāo gū lì yán zhě zhī xīn wú bù sǐ yǐ
现代白话：不特作《西厢》者心死，凡千古上下操觚立言者之心，无不死了。
rén huàn bù wéi wáng shí fǔ ěr yān zhī shù bǎi nián hòu bù fù yǒu jīn shèng tàn qí rén zāi
现代白话：人患不为王实甫耳，呢知数百年后，不复有金圣叹其人啊！
shèng tàn zhī píng xi xiāng kě wèi xī máo biàn fà qióng yōu jí wēi wú fù yǒu yí yì yú qí jiān yǐ
现代白话：圣叹之评《西厢》，可谓晰毛辨发，穷幽极微，无复有遗议于其间了。
rán yǐ yǔ lùn wén shèng tàn suǒ píng nǎi wén rén bǎ wán zhī xi xiāng fēi yōu rén bān nòng zhī xi xiāng yě
这句话大意是：然以予论文，圣叹所评，乃文人把玩之《西厢》，非优人搬弄之《西厢》也。
wén zì zhī sān mèi shèng tàn yǐ de zhī
这句话大意是：文字之三昧，圣叹已得之；。
yōu rén bān nòng zhī sān mèi shèng tàn yóu yǒu dài yān
现代白话：优人搬弄之三昧，圣叹犹有待呢。
rú qí zhì jīn bù sǐ zì zhuàn xīn cí jǐ bù yóu qiǎn jí shēn zì shēng ér shú zé yòu dāng zì huǒ qí shū ér bié chū yī fān quán jiě
这句话大意是：如其至今不死，自撰新词几部，由浅及深，自生而熟，则又当自火其书，而别出一番诠解。
shén yǐ cǐ dào zhī nán yán yě
现代白话：甚了，此道之难言也。
shèng tàn zhī píng xi xiāng qí zhǎng zài mì qí duǎn zài jū jū jí mì zhī yǐ shèn zhě yě
这句话大意是：圣叹之评《西厢》，其长在密，其短在拘，拘即密之已甚者也。
wú yī jù yī zì bù nì sù qí yuán ér qiú mìng yì zhī suǒ zài shì zé mì yǐ rán yì zhī zuò zhě yú cǐ yǒu chū yú yǒu xīn yǒu bù bì jǐn chū yú yǒu xīn zhě hu
现代白话：无一句一字不逆溯其源，而求命意之所在，是则密了，然亦知作者于此，有出于有心，有不必尽出于有心者吗？
xīn zhī suǒ zhì bǐ yì zhì yān shì rén zhī suǒ néng wèi yě
现代白话：心之所至，笔亦至呢，是人之所能为也；。
ruò fú bǐ zhī suǒ zhì xīn yì zhì yān zé rén bù néng jǐn zhǔ zhī yǐ
现代白话：若夫笔之所至，心亦至呢，则人不能尽主之了。
qiě yǒu xīn bù yù rán ér bǐ shǐ zhī rán ruò yǒu guǐ wù zhǔ chí qí jiān zhě cǐ děng wén zì shàng kě wèi zhī yǒu yì hū zāi
现代白话：且有心不欲然，而笔使之然，若有鬼物主持其间者，此等文字，尚可谓之有意乎啊？
wén zhāng yī dào shí shí tōng shén fēi qī rén yǔ
这句话大意是：文章一道，实实通神，非欺人语。
qiān gǔ qí wén fēi rén wèi zhī shén wèi zhī guǐ wèi zhī yě rén zé guǐ shén suǒ fù zhě ěr
这句话大意是：千古奇文，非人为之，神为之、鬼为之也，人则鬼神所附者耳。