尉缭子 · 尉缭 · Chapter 11 of 24

治本

PinyinModern Translation
Size

fán zhì rén zhě hé

这句话大意是:凡治人者何?

yuē fēi wǔ gǔ wú yǐ chōng fù fēi sī má wú yǐ gài xíng

这句话大意是:曰:非五谷无以充腹,非丝麻无以盖形。

gù chōng fù yǒu lì gài xíng yǒu lǚ

这句话大意是:故充腹有粒,盖形有缕。

fu zài yún nòu qī zài jī zhù mín wú èr shì zé yǒu jī xù

这句话大意是:夫在芸耨,妻在机杼,民无二事,则有积蓄。

fu wú diāo wén kè lòu zhī shì nǚ wú xiù shì zuǎn zǔ zhī zuò

这句话大意是:夫无雕文刻镂之事,女无绣饰纂组之作。

mù qì yè jīn qì xīng

这句话大意是:木器液,金器腥。

shèng rén yǐn yú tǔ shí yú tǔ gù shān zhí yǐ wéi qì tiān xià wú fèi

这句话大意是:圣人饮于土,食于土,故埏埴以为器,天下无费。

jīn yě jīn mù zhī xìng bù hán ér yī xiù shì mǎ niú zhī xìng shí cǎo yǐn shuǐ ér gěi shū sù

这句话大意是:今也,金木之性不寒而衣绣饰,马牛之性食草饮水而给菽粟。

shì zhì shī qí běn ér yi shè zhī zhì yě

这句话大意是:是治失其本,而宜设之制也。

chūn xià fu chū yú nán mǔ qiū dōng nǚ liàn yú bù bó zé mín bù kùn

这句话大意是:春夏夫出于南亩,秋冬女练[于]布帛,则民不困。

jīn duǎn hè bù bì xíng zāo kāng bù chōng fù shī qí zhì yě

这句话大意是:今短褐不蔽形,糟糠不充腹,失其治也。

gǔ zhě tǔ wú féi qiāo rén wú qín duò gǔ rén hé de ér jīn rén hé shī yá

这句话大意是:古者,土无肥硗,人无勤惰,古人何得,而今人何失邪?

gēng yǒu bù zhōng mǔ zhī yǒu rì duàn jī ér nài hé hán jī

这句话大意是:耕有不终亩,织有日断机,而奈何寒饥!

gài gǔ zhì zhī xíng jīn zhì zhī zhǐ yě

这句话大意是:盖古治之行,今治之止也。

fu wèi zhì zhě shǐ mín wú sī yě

这句话大意是:夫谓治者,使民无私也。

mín wú sī zé tiān xià wèi yī jiā ér wú sī gēng sī zhī

这句话大意是:民无私,则天下为一家,而无私耕私织。

gòng hán qí hán gòng jī qí jī

这句话大意是:共寒其寒,共饥其饥。

gù rú yǒu zi shí rén bù jiā yī fàn

这句话大意是:故如有子十人,不加一饭;。

yǒu zi yī rén bù sǔn yī fàn

这句话大意是:有子一人,不损一饭。

yān yǒu xuān hū dān jiǔ yǐ bài shàn lèi hu

现代白话:呢有喧呼酖酒以败善类吗?

mín xiāng qīng tiāo zé yù xīn yǔ xìng zhēng duó zhī huàn qǐ yǐ

现代白话:民相轻佻,则欲心(与)[兴],争夺之患起了。

héng shēng yú yī fū zé mín sī fàn yǒu chǔ shí sī yòng yǒu chǔ cái

这句话大意是:横生于一夫,则民私饭有储食,私用有储财。

mín yī fàn jìn ér jū yǐ xíng zhì wū yǒu yǐ wéi rén shàng yě

这句话大意是:民一犯禁,而拘以刑治,乌有以为人上也。

shàn zhèng zhí qí zhì shǐ mín wú sī

这句话大意是:善政执其制,使民无私。

wéi xià bù gǎn sī zé wú wéi fēi zhě yǐ

现代白话:为下不敢私,则无为非者了。

fǎn běn yuán lǐ chū hū yī dào zé yù xīn qù zhēng duó zhǐ líng yǔ kōng yě chōng sù duō ān mín huái yuǎn wài wú tiān xià zhī nán nèi wú bào luàn zhī shì zhì zhī zhì yě

这句话大意是:反本缘理,出乎一道,则欲心去,争夺止,囹圄空,野充粟多,安民怀远,外无天下之难,内无暴乱之事,治之至也。

cāng cāng zhī tiān mò zhī qí jí

这句话大意是:苍苍之天,莫知其极。

dì wáng zhī jūn shuí wéi fǎ zé

这句话大意是:帝王之君,谁为法则?

wǎng shì bù kě jí lái shì bù kě dài qiú jǐ zhě yě

这句话大意是:往世不可及,来世不可待,求己者也。

suǒ wèi tiān zǐ zhě sì yān yī yuē shén míng èr yuē chuí guāng sān yuē hóng xù sì yuē wú dí

现代白话:所谓天子者四呢:一曰神明,二曰垂光,三曰洪叙,四曰无敌。

cǐ tiān zǐ zhī shì yě

这句话大意是:此天子之事也。

yě wù bù wéi xī shēng zá xué bù wéi tōng rú

这句话大意是:野物不为牺牲,杂学不为通儒。

jīn shuō zhě yuē bǎi lǐ zhī hǎi bù néng yǐn yī fū

这句话大意是:今说者曰:“百里之海,不能饮一夫;。

sān chǐ zhī quán zú zhǐ sān jūn kě

这句话大意是:三尺之泉,足止三军渴。

chén wèi yù shēng yú wú dù yá shēng yú wú jìn

这句话大意是:”臣谓:欲生于无度,邪生于无禁。

tài shàng shén huà qí cì yīn wù qí xià zài yú wú duó mín shí wú sǔn mín cái

这句话大意是:太上神化,其次因物,其下在于无夺民时,无损民财。

fu jìn bì yǐ wǔ ér chéng shǎng bì yǐ wén ér chéng

这句话大意是:夫禁必以武而成,赏必以文而成。

✦ You read 治本

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.