针灸大成 · 杨继洲 · Chapter 47 of 196

卷三·杂病十一穴歌

PinyinModern Translation

zǎn zhú sī kōng zhǔ tóu téng piān zhèng jiē yi xiàng cǐ zhēn

攒竹丝空主头疼,偏正皆宜向此针。

这句话大意是:攒竹丝空主头疼,偏正皆宜向此针。

gèng qù dà dū chú xiè dòng fēng chí zhēn cì sān fēn shēn

更去大都除泻动,风池针刺三分深。

这句话大意是:更去大都除泻动,风池针刺三分深。

qǔ chí hé gǔ xiān zhēn xiè yǒng yǔ chú kē bìng bù qīn

曲池合谷先针泻,永与除疴病不侵。

这句话大意是:曲池合谷先针泻,永与除疴病不侵。

yī cǐ xià zhēn wú bù yīng guǎn jiào suí shǒu biàn ān níng

依此下针无不应,管教随手便安宁。

这句话大意是:依此下针无不应,管教随手便安宁。

tóu fēng tóu tòng yǔ yá téng hé gǔ sān jiān liǎng xué xún

头风头痛与牙疼,合谷三间两穴寻。

这句话大意是:头风头痛与牙疼,合谷三间两穴寻。

gèng xiàng dà dū zhēn yǎn tòng tài yuān xué nèi yòng zhēn xíng

更向大都针眼痛,太渊穴内用针行。

这句话大意是:更向大都针眼痛,太渊穴内用针行。

yá téng sān fēn zhēn lǚ xì chǐ tòng yī qián zhǐ shàng míng

牙疼三分针吕细,齿痛依前指上明。

这句话大意是:牙疼三分针吕细,齿痛依前指上明。

gèng tuī dà dū zuǒ zhī yòu jiāo hù xiāng yíng zǐ xì qióng

更推大都左之右,交互相迎仔细穷。

这句话大意是:更推大都左之右,交互相迎仔细穷。

tīng huì jiān zhī yǔ tīng gōng qī fēn zhēn xiè ěr zhōng lóng

听会兼之与听宫,七分针泻耳中聋。

这句话大意是:听会兼之与听宫,七分针泻耳中聋。

ěr mén yòu xiè sān fēn xǔ gèng jiā qī zhuàng jiǔ tīng gōng

耳门又泻三分许,更加七壮灸听宫。

这句话大意是:耳门又泻三分许,更加七壮灸听宫。

dà cháng jīng nèi jiāng zhēn xiè qǔ chí hé gǔ qī fēn zhōng

大肠经内将针泻,曲池合谷七分中。

这句话大意是:大肠经内将针泻,曲池合谷七分中。

yī zhě ruò néng míng cǐ lǐ zhēn xià wáng shí biàn jiàn gōng

医者若能明此理,针下亡时便见功。

这句话大意是:医者若能明此理,针下亡时便见功。

jiān bèi bìng hé jiān nào tòng qǔ chí hé gǔ qī fēn shēn

肩背并和肩臑痛,曲池合谷七分深。

这句话大意是:肩背并和肩臑痛,曲池合谷七分深。

wèi yù chǐ zé jiā yī cùn gèng yú sān jiān cì dì xíng

未愈尺泽加一寸,更于三间次第行。

这句话大意是:未愈尺泽加一寸,更于三间次第行。

gè rù qī fēn yú xué nèi shǎo fēng èr fǔ cì xīn jīng

各入七分于穴内,少风二府刺心经。

这句话大意是:各入七分于穴内,少风二府刺心经。

xué nèi qiǎn shēn yī fǎ yòng dāng shí juān jí liǎng zhī qīng

穴内浅深依法用,当时蠲疾两之轻。

这句话大意是:穴内浅深依法用,当时蠲疾两之轻。

yān hóu yǐ xià zhì yú qí wèi wǎn zhī zhōng bǎi bìng wēi

咽喉以下至于脐,胃脘之中百病危。

这句话大意是:咽喉以下至于脐,胃脘之中百病危。

xīn qì tòng shí xiōng jié yìng shāng hán ǒu yuě mèn xián suí

心气痛时胸结硬,伤寒呕哕闷涎随。

这句话大意是:心气痛时胸结硬,伤寒呕哕闷涎随。

liè quē xià zhēn sān fēn xǔ sān fēn zhēn xiè dào fēng chí

列缺下针三分许,三分针泻到风池。

这句话大意是:列缺下针三分许,三分针泻到风池。

èr zhǐ sān jiān bìng sān lǐ zhōng chōng hái cì wǔ fēn yī

二指三间并三里,中冲还刺五分依。

这句话大意是:二指三间并三里,中冲还刺五分依。

hàn chū nán lái dào wàn gǔ wǔ fēn zhēn xiè yào jūn zhī

汗出难来到腕骨,五分针泻要君知。

这句话大意是:汗出难来到腕骨,五分针泻要君知。

yú jì jīng qú bìng tōng lǐ yī fēn zhēn xiè hàn lín lí

鱼际经渠并通里,一分针泻汗淋漓。

这句话大意是:鱼际经渠并通里,一分针泻汗淋漓。

èr zhǐ sān jiān jí sān lǐ dà zhǐ gè cì wǔ fēn yi

二指三间及三里,大指各刺五分宜。

这句话大意是:二指三间及三里,大指各刺五分宜。

hàn zhì rú ruò tōng biàn tǐ yǒu rén míng cǐ shì liáng yī

汗至如若通遍体,有人明此是良医。

这句话大意是:汗至如若通遍体,有人明此是良医。

sì zhī wú lì zhòng xié fēng yǎn sè nán kāi bǎi bìng gōng

四肢无力中邪风,眼涩难开百病攻。

这句话大意是:四肢无力中邪风,眼涩难开百病攻。

jīng shén hūn juàn duō bù yǔ fēng chí hé gǔ yòng zhēn tōng

精神昏倦多不语,风池合谷用针通。

这句话大意是:精神昏倦多不语,风池合谷用针通。

liǎng shǒu sān jiān suí hòu xiè sān lǐ jiān zhī yǔ tài chòng

两手三间随后泻,三里兼之与太冲。

这句话大意是:两手三间随后泻,三里兼之与太冲。

gè rù wǔ fēn yú xué nèi yíng suí dé fǎ yǒu jī gōng

各入五分于穴内,迎随得法有奇功。

这句话大意是:各入五分于穴内,迎随得法有奇功。

fēng chí shǒu zú zhǐ zhū jiān yòu huàn piān fēng zuǒ yuē tān

风池手足指诸间,右痪偏风左曰瘫。

这句话大意是:风池手足指诸间,右痪偏风左曰瘫。

gè cì wǔ fēn suí hòu xiè gèng jiǔ qī zhuàng biàn shēn ān

各刺五分随后泻,更灸七壮便身安。

这句话大意是:各刺五分随后泻,更灸七壮便身安。

sān lǐ yīn jiāo xíng qì xiè yī cùn sān fēn liàng bìng kàn

三里阴交行气泻,一寸三分量病看。

这句话大意是:三里阴交行气泻,一寸三分量病看。

měi xué yòu jiā sān qī zhuàng zì rán tān huàn shí shí ān

每穴又加三七壮,自然瘫痪实时安。

这句话大意是:每穴又加三七壮,自然瘫痪实时安。

zhǒu tòng jiāng zhēn cì qǔ chí jīng qú hé gǔ gòng xiāng yi

肘痛将针刺曲池,经渠合谷共相宜。

这句话大意是:肘痛将针刺曲池,经渠合谷共相宜。

wǔ fēn zhēn cì yú èr xué nüè bìng chán shēn biàn de lí

五分针刺于二穴,疟病缠身便得离。

这句话大意是:五分针刺于二穴,疟病缠身便得离。

wèi yù gēng jiā sān jiān cì wǔ fēn shēn cì mò yōu yí

未愈更加三间刺,五分深刺莫忧疑。

这句话大意是:未愈更加三间刺,五分深刺莫忧疑。

yòu jiān qì tòng zēng hán rè jiàn shǐ xíng zhēn mò yòng chí

又兼气痛憎寒热,间使行针莫用迟。

这句话大意是:又兼气痛憎寒热,间使行针莫用迟。

tuǐ kuà yāo téng pǐ qì gōng kuān gǔ xué nèi qī fēn qióng

腿胯腰疼痞气攻,髋骨穴内七分穷。

这句话大意是:腿胯腰疼痞气攻,髋骨穴内七分穷。

gèng zhēn fēng shì jiān sān lǐ yī cùn sān fēn bǔ xiè tóng

更针风市兼三里,一寸三分补泻同。

这句话大意是:更针风市兼三里,一寸三分补泻同。

yòu qù yīn jiāo xiè yī cùn háng jiān réng cì wǔ fēn zhōng

又去阴交泻一寸,行间仍刺五分中。

这句话大意是:又去阴交泻一寸,行间仍刺五分中。

gāng róu jìn tuì suí hū xī qù jí chú bìng niān zhǐ gōng

刚柔进退随呼吸,去疾除病拈指功。

这句话大意是:刚柔进退随呼吸,去疾除病拈指功。

zhǒu xī téng shí cì qǔ chí jìn zhēn yī cùn shì xiāng yí

肘膝疼时刺曲池,进针一寸是相宜。

这句话大意是:肘膝疼时刺曲池,进针一寸是相宜。

zuǒ bìng zhēn yòu yòu zhēn zuǒ yī cǐ sān fēn xiè qì qí

左病针右右针左,依此三分泻气奇。

这句话大意是:左病针右右针左,依此三分泻气奇。

xī tòng èr cùn zhēn dú bí sān lǐ yīn jiāo yào qī cì

膝痛二寸针犊鼻,三里阴交要七次。

这句话大意是:膝痛二寸针犊鼻,三里阴交要七次。

dàn néng zǐ xì xún qí lǐ jié bìng zhī gōng zài piàn shí

但能仔细寻其理,劫病之功在片时。

这句话大意是:但能仔细寻其理,劫病之功在片时。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →