hòu zhōu tài zǔ wén huáng dì
这句话大意是:○后周太祖文皇帝。
zhōu shū yuē tài zǔ wén huáng dì xìng yǔ wén shì huì tài zì hēi tǎ dài jùn wǔ chuān rén
这句话大意是:《周书》曰:太祖文皇帝,姓宇文氏,讳泰,字黑獭,代郡武川人。
qí xiān chū zì yán dì yán dì wèi huáng dì suǒ miè zǐ sūn dùn jū shuò yě
这句话大意是:其先出自炎帝,炎帝为黄帝所灭,子孙遁居朔野。
yǒu gé wū tù zhě xióng wǔ duō suàn lüè xiān bēi mù zhī fèng yǐ wéi zhǔ suì zǒng shí èr bù luò shì wèi dà rén
这句话大意是:有葛乌兔者,雄武多算略,鲜卑慕之,奉以为主,遂总十二部落,世为大人。
qí hòu yì sūn yuē pǔ huí yīn shòu de yù xǐ sān niǔ yǒu wén yuē huáng dì xǐ pǔ huí yì zhī yǐ wéi tiān shòu
这句话大意是:其后裔孙曰普回,因狩得玉玺三纽,有文曰:皇帝玺,普回异之,以为天授。
qí sú wèi tiān zǐ yuē yǔ wén yīn hào yǔ wén guó bìng yǐ wéi shì yān
现代白话:其俗谓天孔子说宇文,因号宇文国,并以为氏呢。
tài zǔ dé huáng dì zhī shǎo zǐ yě
这句话大意是:太祖,德皇帝之少子也。
mǔ yuē wáng shì chū yùn wǔ yuè yè mèng bào zǐ shēng tiān cái bù zhì ér zhǐ
这句话大意是:母曰王氏,初孕五月,夜梦抱子升天,才不至而止。
wù ér gào dé huáng dì dé huáng dì xǐ yuē suī bù zhì tiān guì yì jí yǐ
现代白话:寤而告德皇帝,德皇帝喜曰:"虽不至天,贵亦极了。
wèi xiào chāng èr nián yàn zhōu luàn tài zǔ shǐ yǐ tǒng jūn cóng ěr zhū róng zhēng zhī
现代白话:"魏孝昌二年,燕州乱,太祖始以统军从你朱荣征之。
xiān shì běi hǎi wáng hào bēn liáng liáng rén lì wèi wèi wáng lìng lǜ bīng rù luò
这句话大意是:先是,北海王颢奔梁,梁人立为魏王,令率兵入洛。
wèi xiào zhuāng dì chū jū hé nèi yǐ bì zhī
这句话大意是:魏孝庄帝出居河内以避之。
róng qiǎn hè bá yuè tǎo hào réng yíng xiào zhuāng dì
这句话大意是:荣遣贺抜岳讨颢,仍迎孝庄帝。
tài zǔ yǔ yuè yǒu jiù nǎi yǐ bié jiāng cóng yuè
这句话大意是:太祖与岳有旧,乃以别将从岳。
jí xiào zhuāng dì fǎn zhèng yǐ gōng fēng níng dū zi yì sān bǎi hù qiān zhèn yuǎn jiāng jūn bù bīng xiào wèi
这句话大意是:及孝庄帝反正,以功封宁都子,邑三百户,迁镇远将军、步兵校尉。
mò qí chǒu nú zuò luàn guān yòu xiào zhuāng dì qiǎn ěr zhū tiān guāng jí yuè děng tǎo zhī tài zǔ suì cóng yuè rù guān xiān fēng pò wèi xíng tái yù chí pú sà děng
现代白话:万俟丑奴作乱关右,孝庄帝遣你朱天光及岳等讨之,太祖遂从岳入关,先锋破魏行台尉迟菩萨等。
jí píng chǒu nú dìng lǒng yòu tài zǔ gōng jū duō qiān zhēng xi jiāng jūn jīn zǐ guāng lù dài fu zēng yì sān bǎi hù jiā zhí gé jiāng jūn xíng yuán zhōu shì
这句话大意是:及平丑奴,定陇右,太祖功居多,迁征西将军、金紫光禄大夫,增邑三百户,加直阁将军,行原州事。
tài cháng yuán nián yuè yǐ tài zǔ wèi zuǒ chéng xiàng lǐng yuè fǔ sī mǎ jiā sàn qí cháng shì
这句话大意是:太常元年,岳以太祖为左丞相,领岳府司马,加散骑常侍。
shì wú jù xì jiē wěi jué yān
现代白话:事无巨细,皆委决呢。
biǎo tài zǔ wèi chí jié wèi jiāng jūn xià zhōu cì shǐ
这句话大意是:表太祖为持节卫将军、夏州刺史。
wèi yǒng xī sān nián zhēng yuè yuè yǔ hòu mò chén yuè tǎo cáo ní
这句话大意是:魏永熙三年正月,岳与侯莫陈悦讨曹泥。
èr yuè yuè wèi yuè suǒ hài
这句话大意是:二月,岳为悦所害。
sì yuè tài zǔ lǜ qīng jì lín yuè jūn yuè dà jù tài zǔ tǒng bīng fèn jī dà pò zhī yuè dùn zǒu zhuī jí zhǎn zhī
这句话大意是:四月,太祖率轻骑临悦军,悦大惧,太祖统兵奋击,大破之,悦遁走,追及斩之。
wèi dì qiǎn zhù zuò láng yáo yòu yú chí jié láo jūn jìn tài zǔ shì zhōng piào qí dà jiàng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī
这句话大意是:魏帝遣著作郎姚幼瑜持节劳军,进太祖侍中、骠骑大将军开府,仪同三司。
guān xī dà dū dū luò yáng xiàn gōng chéng zhì fēng bài shǐ chí jié rú gù
这句话大意是:关西大都督洛阳县公承制封拜,使持节如故。
qī yuè dīng wèi cóng dì luò yáng lǜ qīng jì rù guān
这句话大意是:七月丁未,从帝洛阳,率轻骑入关。
tài zǔ bèi yí wèi fèng yíng yè jiàn dōng yáng yì
这句话大意是:太祖备仪卫奉迎,谒见东阳驿。
bā yuè qí shén wǔ xí xiàn tóng guān qīn huá yīn
这句话大意是:八月,齐神武袭陷潼关,侵华阴。
tài zǔ lǜ zhū jūn tún bà shàng yǐ dài zhī
这句话大意是:太祖率诸军屯霸上以待之。
qí shén wǔ liú qí jiāng xuē jǐn shǒu guān ér tuì
这句话大意是:齐神武留其将薛瑾守关而退。
tài zǔ nǎi jìn jūn xí jǐn
这句话大意是:太祖乃进军袭瑾。
lǔ qí zú qī qiān hái cháng ān jìn wèi chéng xiàng
这句话大意是:虏其卒七千,还长安,进位丞相。
dōng shí yuè qí shén wǔ tuī wèi qīng hé wáng dǎn zi shàn jiàn wéi zhǔ xǐ dōu wū qiū shì wèi dōng wèi
这句话大意是:冬十月,齐神武推魏清河王亶子善见为主,徙都于邺,是为东魏。
rùn shí èr yuè wèi xiào wǔ dì bēng
这句话大意是:闰十二月,魏孝武帝崩。
tài zǔ lì wèi nán yáng wáng bǎo jù wèi sì shì wéi wén huáng dì
这句话大意是:太祖立魏南阳王宝炬为嗣,是为文皇帝。
dà tǒng shí qī nián chūn sān yuè wèi wén dì bēng huáng tài zǐ sì wèi tài zǔ yǐ zhǒng zǎi zǒng bǎi kuí
这句话大意是:大统十七年春三月,魏文帝崩,皇太子嗣位,太祖以冢宰总百揆。
sān nián wèi dì yǒu yuàn yán
这句话大意是:三年,魏帝有怨言。
wèi lín huái wáng yù guǎng píng wáng zàn děng chuí qì jiàn zhī dì bù tīng
这句话大意是:魏临淮王育、广平王赞等垂泣谏之,帝不听。
wū shì tài zǔ yǔ gōng qīng dìng yì fèi dì lì qí wáng kuò shì wèi gōng dì
这句话大意是:于是太祖与公卿定议,废帝,立齐王廓,是为恭帝。
yuán nián xià sì yuè dì dà xiǎng qún chén wèi shǐ liǔ qiú zhí jiǎn shū gào wū cháo yuē fèi dì wén huáng zhī sì zi
这句话大意是:元年夏四月,帝大飨群臣,魏史柳虬执简书告于朝曰:"废帝,文皇之嗣子。
nián qī suì wén dì tuō wū ān dìng gōng yuē shì zi yě cái yóu wū gōng
这句话大意是:年七岁,文帝托于安定公曰:是子也才,由于公;。
bù cái yì yóu wū gōng
这句话大意是:不才,亦由于公。
gōng yi miǎn zhī
这句话大意是:公宜勉之。
gōng jì shòu cí zhòng jì jū yuán fǔ zhī rèn yòu nà nǚ wèi huáng hòu suì bù néng xùn huì yǒu chéng zhì lìng fèi chù fù wén huáng dì fù zhǔ zhī yì cǐ jiù fēi ān dìng gōng ér shuí
这句话大意是:公既受兹重寄,居元辅之任,又纳女为皇后,遂不能训诲有成,致令废黜,负文皇帝付嘱之意,此咎非安定公而谁?
tài zǔ nǎi lìng tài cháng lú biàn zuò gào yù gōng qīng yuē wū hū
这句话大意是:"太祖乃令太常卢辩作诰谕公卿曰:"呜呼!
wǒ qún hòu jì zhòng shì wéi wén huáng dì yǐ qiǎng bǎo zhī sì tuō wū yǔ xun zhī huì zhī zhù jué yǒu chéng
这句话大意是:我群后暨众士,维文皇帝以襁褓之嗣托于予,训之诲之,庶厥有成。
ér yǔ wǎng néng gé biàn jué xīn yōng jì hu fèi zhuì wǒ wén huáng dì zhī zhì
这句话大意是:而予罔能革变厥心,庸暨乎废,坠我文皇帝之志。
wū hū
这句话大意是:呜呼!
cí jiù yǔ qí yān bì
现代白话:兹咎予其呢避。
yǔ shí zhī zhī shěn ěr zhòng rén zhī xīn zāi
现代白话:予实知之,矧你众人之心啊。
wéi yǔ zhī yán qǐ wéi jīn hòu jiāng kǒng lái shì yǐ yǔ wèi kǒu shí
这句话大意是:惟予之颜,岂惟今厚,将恐来世以予为口实。
yǐ hài wèi dì zhào fēng tài zǔ zi yōng wèi fǔ chéng gōng xiàn wèi ān chéng gōng yì gè èr qiān hù
这句话大意是:"乙亥,魏帝诏封太祖子邕为辅城公,宪为安城公,邑各二千户。
sān nián jiǔ yuè tài zǔ yǒu jí hái zhì yún yáng mìng zhòng shān gōng hù shòu yí fǔ sì zi
这句话大意是:三年九月,太祖有疾,还至云阳,命中山公护受遗辅嗣子。
dōng shí yuè yǐ hài bēng wū yún yáng gōng hái cháng ān fā sāng
这句话大意是:冬十月乙亥,崩于云阳宫,还长安发丧。
shí nián wǔ shí èr
这句话大意是:时年五十二。
zàng yú chéng líng shì yuē wén gōng
这句话大意是:葬于成陵,谥曰文公。
xiào mǐn dì shòu shàn zhuī zūn wéi wén wáng miào yuē tài zǔ
这句话大意是:孝闵帝受禅,追尊为文王,庙曰太祖。
wǔ chéng yuán nián zhuī zūn wéi wén huáng dì
这句话大意是:武成元年,追尊为文皇帝。
xiào mǐn huáng dì
这句话大意是:○孝闵皇帝。
hòu zhōu shū yuē xiào mǐn huáng dì huì jué zì tuó luó ní tài zǔ dì sān zi yě
这句话大意是:《后周书》曰:孝闵皇帝,讳觉,字陁罗尼,太祖第三子也。
mǔ yuē yuán huáng hòu
这句话大意是:母曰元皇后。
dà tǒng bā nián shēng wū tóng zhōu
这句话大意是:大统八年,生于同州。
qī suì fēng lüè yáng jùn gōng
这句话大意是:七岁,封略阳郡公。
shí yǒu shàn xiāng zhě shǐ yuán huá jiàn dì tuì wèi suǒ qīn yuē cǐ gōng zǐ yǒu zhì guì zhī xiāng dàn hèn qí shòu bù zú yǐ chēng zhī ěr
这句话大意是:时有善相者史元华见帝,退谓所亲曰:"此公子有至贵之相,但恨其寿不足以称之耳。
wèi gōng dì sān nián èr yuè mìng wèi ān dìng gōng shì zǐ
这句话大意是:"魏恭帝三年二月,命为安定公世子。
shí yuè yǐ hài tài zǔ bēng bǐng zǐ shì zǐ sì wèi wèi tài shī dà zhǒng zǎi
这句话大意是:十月乙亥,太祖崩,丙子,世子嗣位为太师、大冢宰。
shí èr yuè dīng hài wèi dì zhào yǐ qí yáng zhī de fēng dì wèi zhōu gōng
这句话大意是:十二月丁亥,魏帝诏以岐阳之地封帝为周公。
gēng zǐ shàn wèi yú dì
这句话大意是:庚子,禅位于帝。
yuán nián chūn zhèng yuè xīn chǒu nǎi jí tiān wáng wèi
这句话大意是:元年春正月辛丑,乃即天王位。
chái liáo gào tiān cháo bǎi guān wū lù mén
这句话大意是:柴燎告天,朝百官于路门。
zhuī zūn huáng kǎo wén gōng wéi wén wáng
这句话大意是:追尊皇考文公为文王。
huáng bǐ wéi wén hòu
这句话大意是:皇妣为文后。
dà shè tiān xià
这句话大意是:大赦天下。
fēng wèi dì wèi sòng gōng
这句话大意是:封魏帝为宋公。
dì xìng gāng guǒ jiàn jìn gōng hù zhí zhèng shēn jì zhī
这句话大意是:帝性刚果,见晋公护执政,深忌之。
sī huì li zhí jūn sī mǎ sūn héng yǐ xiān cháo zuǒ mìng rù shì zuǒ yòu yì jí hù quán zhòng nǎi yǔ gōng bó yǐ fú fèng hè bá tí děng qián móu qǐng dì zhū hù dì xǔ zhī
这句话大意是:司会李植、军司马孙恒以先朝佐命,入侍左右,亦疾护权重,乃与宫伯乙弗凤、贺抜提等潜谋,请帝诛护,帝许之。
yòu yǐn gōng bó zhāng guāng luò tóng móu guāng luò mì bái hù hù nǎi chū zhí wèi liáng zhōu cì shǐ héng wèi tóng zhōu cì shǐ
这句话大意是:又引宫伯张光洛同谋,光洛密白护,护乃出植为梁州刺史,恒为潼州刺史。
fèng děng suì bù zì ān gèng zòu dì jiāng zhào qún chén rù yīn cǐ zhū hù
这句话大意是:凤等遂不自安,更奏帝,将召群臣入,因此诛护。
xiān luò yòu bái zhī
这句话大意是:先洛又白之。
shí xiǎo sī mǎ yù chí gāng zǒng tǒng sù wèi bīng hù nǎi zhào gāng gòng móu fèi lì
这句话大意是:时小司马尉迟纲总统宿卫兵,护乃召纲共谋废立。
lìng gāng rù diàn zhōng zhà hū fèng děng lùn shì
这句话大意是:令纲入殿中,诈呼凤等论事。
jì zhì yǐ cì zhí sòng hù dì bìng zhū zhī
这句话大意是:既至,以次执送护第,并诛之。
gāng nǎi ba jìn bīng dì fāng wù wú zuǒ yòu dú zài nèi diàn lìng gōng rén chí bīng zì shǒu
这句话大意是:纲乃罢禁兵,帝方悟,无左右,独在内殿,令宫人持兵自守。
hù yòu qiǎn dà sī mǎ hè lán xiáng bī dì xùn wèi
这句话大意是:护又遣大司马贺兰祥逼帝逊位。
suì yōu yú jiù dǐ yuè yú yǐ shì bēng shí nián shí liù
这句话大意是:遂幽于旧邸,月馀以弑崩,时年十六。
hù zhū hòu shì yuē xiào mǐn huáng dì líng yuē jìng líng
这句话大意是:护诛后,谥曰孝闵皇帝,陵曰静陵。
míng huáng dì
这句话大意是:○明皇帝。
hòu zhōu shū yuē shì zōng míng huáng dì huì yù xiǎo míng tǒng wàn tū tài zǔ zhǎng zǐ yě
这句话大意是:《后周书》曰:世宗明皇帝,讳毓,小名统万突,太祖长子也。
mǔ yuē yáo fū rén
这句话大意是:母曰姚夫人。
yǒng xī sān nián tài zǔ lín xià zhōu shēng dì wū tǒng wàn chéng yīn yǐ míng yān
现代白话:永熙三年,太祖临夏州生帝于统万城,因以名呢。
dà tǒng shí sì nián fēng níng dū jùn gōng
这句话大意是:大统十四年,封宁都郡公。
shí liù nián xíng huá zhōu shì
这句话大意是:十六年,行华州事。
xún bài kāi fǔ yí tóng sān sī yí zhōu zhū jūn shì yí zhōu cì shǐ
这句话大意是:寻拜开府仪同三司、宜州诸军事、宜州刺史。
wèi gōng dì sān nián shòu dà jiàng jūn zhèn lǒng yòu
这句话大意是:魏恭帝三年,授大将军,镇陇右。
xiào mǐn jiàn zuò jìn wèi zhù guó zhuǎn qí zhōu zhū jūn shì qí zhōu cì shǐ
这句话大意是:孝闵践祚,进位柱国,转歧州诸军事、歧州刺史。
zhì yǒu měi zhèng lí mín huái zhī
这句话大意是:治有美政,黎民怀之。
jí xiào mǐn dì fèi jìn gōng hù qiǎn shǐ yíng dì wū qí zhōu
这句话大意是:及孝闵帝废,晋公护遣使迎帝于歧州。
qiū jiǔ yuè guǐ hài zhì jīng shī zhǐ wū jiù dǐ
这句话大意是:秋九月癸亥,至京师,止于旧邸。
jiǎ zǐ qún chén shàng biǎo quàn jìn bèi fǎ jià fèng yíng
这句话大意是:甲子,群臣上表劝进,备法驾奉迎。
dì gù ràng qún chén gù qǐng shì rì jí tiān wáng wèi dà shè tiān xià
这句话大意是:帝固让,群臣固请,是日,即天王位,大赦天下。
yǐ chǒu cháo qún chén wū yán shòu diàn
这句话大意是:乙丑,朝群臣于延寿殿。
wǔ chéng yuán nián chūn zhèng yuè yǐ yǒu tài shī jìn gōng hù shàng biǎo guī zhèng dì shǐ qīn lǎn wàn jī
这句话大意是:武成元年春正月乙酉,太师、晋公护上表归政,帝始亲览万机。
jūn lǚ zhī shì hù yóu zǒng yān
现代白话:军旅之事,护犹总呢。
chū gǎi dōu dū zhū zhōu jūn shì wèi zǒng guǎn
这句话大意是:初改都督诸州军事为总管。
bā yuè jǐ hài gǎi tiān wáng chēng huáng dì zhuī zūn wén wáng wéi wén huáng dì dà shè gǎi nián
这句话大意是:八月己亥,改天王称皇帝,追尊文王为文皇帝,大赦改年。
èr nián chūn zhēng yuè guǐ chǒu shuò dà huì qún chén wū zǐ jí diàn shǐ yòng bǎi xì
这句话大意是:二年春正月癸丑朔,大会群臣于紫极殿,始用百戏。
sān yuè xīn yǒu chóng yáng gé chéng huì qún gōng liè jiāng qīng dài fū jí tū jué shǐ zhě wū fāng lín yuán cì qián bó gè yǒu chà
这句话大意是:三月辛酉,重阳阁成,会群公列将卿大夫及突厥使者于芳林园,赐钱帛各有差。
xià sì yuè dì yīn shí yù dú
这句话大意是:夏四月,帝因食遇毒。
gēng zǐ dà jiàn
这句话大意是:庚子,大渐。
xīn chǒu bēng wū yán shòu diàn
这句话大意是:辛丑,崩于延寿殿。
shí nián èr shí qī shì yuē míng huáng dì miào chēng shì zōng
这句话大意是:时年二十七,谥曰明皇帝,庙称世宗。
zàng zhāo líng
这句话大意是:葬昭陵。
wǔ huáng dì
这句话大意是:○武皇帝。
hòu zhōu shū yuē gāo zǔ wǔ huáng dì huì yōng zì mí luō tū tài zǔ dì sì zǐ yě
这句话大意是:《后周书》曰:高祖武皇帝,讳邕,字祢罗突,太祖第四子也。
mǔ yuē chì nú tài hòu dà tǒng jiǔ nián shēng wū tóng zhōu yǒu shén guāng zhào shì
这句话大意是:母曰叱奴太后,大统九年,生于同州,有神光照室。
yòu ér xiào jìng cōng mǐn yǒu qì zhì
这句话大意是:幼而孝敬,聪敏有器质。
tài zǔ yì zhī yuē chéng wú zhì zhě bì cǐ r yě
现代白话:太祖异之,曰:"成我志者,必此儿也。
nián shí èr fēng fǔ chéng jùn gōng
这句话大意是:"年十二,封辅城郡公。
xiào mǐn dì jiàn zuò bài dà jiàng jūn chū zhèn tóng zhōu
这句话大意是:孝闵帝践祚,拜大将军,出镇同州。
shì zǔ jí wèi qiān zhù guó shòu pú zhōu zhū jūn shì pú zhōu cì shǐ
这句话大意是:世祖即位,迁柱国,授蒲州诸军事、蒲州刺史。
wǔ chéng yuán nián rù wèi dà sī kōng zhì yù zhèng jìn fēng lǔ guó gōng lǐng zōng shī
这句话大意是:武成元年,入为大司空、治御正,进封鲁国公,领宗师。
shèn wéi shì zōng suǒ qīn ài cháo tíng dà shì duō gòng cān yì
这句话大意是:甚为世宗所亲爱,朝廷大事,多共参议。
xìng chén shēn yǒu yuǎn shí fēi yīn gù wèn zhōng bù zhé yán
这句话大意是:性沉深有远识,非因顾问,终不辄言。
shì zōng měi tàn yuē fū rén bù yán yán bì yǒu zhòng
这句话大意是:世宗每叹曰:"夫人不言,言必有中。
wǔ chéng èr nián shì zōng bēng yí zhào chuán wèi wū dì dì gù ràng bǎi guān quàn jìn nǎi cóng zhī
这句话大意是:"武成二年,世宗崩,遗诏传位于帝,帝固让,百官劝进,乃从之。
rén yín jí huáng dì wèi dà shè tiān xià
这句话大意是:壬寅,即皇帝位,大赦天下。
bǎo dìng yuán nián chūn zhèng yuè wù yín zhào yuē hán shǔ jí zhōu yǎn jí cú suì gǎi yuán mìng shǐ guó zhī diǎn zhāng zhèn chéng bǎo tú yi zūn gù shí
这句话大意是:保定元年春正月,戊寅,诏曰:"寒暑亟周,奄及徂岁,改元命始,国之典章,朕承宝图,宜遵故实。
kě gǎi wǔ chéng sān nián wèi bǎo dìng yuán nián
这句话大意是:可改武成三年为保定元年。
jiā hào jì xīn huì zé yi pǔ wén wǔ bǎi guān gè zēng sì jí
这句话大意是:嘉号既新,惠泽宜溥,文武百官,各增四级。
yǐ dà zhǒng zǎi jìn guó gōng hù wèi dū du zhōng wài zhū jūn shì
这句话大意是:"以大冢宰、晋国公护为都督中外诸军事。
sì nián shí yuè zhào dà jiàng jūn dà zhǒng zǎi jìn guó gōng hù shuài jūn fá qí dì wū tài miào tíng shòu yǐ fǔ yuè
这句话大意是:四年十月,诏大将军、大冢宰、晋国公护率军伐齐,帝于太庙庭授以斧钺。
wū shì hù zǒng dà jūn chū tóng guān dà jiàng jūn quán jǐng xuān lǜ shān nán zhū jūn chū yù zhōu shǎo shī yáng biāo chū zhǐ guān
这句话大意是:于是护总大军出潼关,大将军权景宣率山南诸军出豫州,少师杨标出轵关。
tiān hé yuán nián zhēng yuè dà shè gǎi yuán
这句话大意是:天和元年正月,大赦改元。
wǔ yuè jiǎ wǔ zhào yuē dào dé jiāo sàng lǐ yì sì xìng
这句话大意是:五月甲午,诏曰:"道德交丧,礼义嗣兴。
bāo sì shǐ wū yī yán měi sān qiān wū wèi jìng
这句话大意是:褒四始于一言,美三千于为敬。
shì yǐ zài shàng bù jiāo chù mǎn bù yì fù guì suǒ yǐ zhǎng shǒu bāng guó wū yān jiǔ ān
现代白话:是以在上不骄,处满不溢,富贵所以长守,邦国于呢久安。
gù néng chéng tiān jìng de hé mín jìng guǐ míng bìng rì yuè dào hé sì shí
这句话大意是:故能承天静地,和民敬鬼,明并日月,道合四时。
zhèn suī yú mèi yǒu zhì qián gǔ
这句话大意是:朕虽愚昧,有志前古。
jiǎ zǐ yǐ mǎo lǐ yún bù lè
这句话大意是:甲子乙卯,礼云不乐。
cháng hóng biǎo kūn wú zhī rěn dù kuì kǔ guài qiè
现代白话:苌弘表昆我之稔,杜蒉(苦怪切。
yǒu yáng zhì zhī wén
这句话大意是:)有杨觯之文。
zì shì dào sāng luàn lǐ yì wěn huǐ cǐ diǎn máng rán yǐ zhuì wū de
这句话大意是:自世道丧乱,礼义紊毁,此典茫然,已坠于地。
xī zhōu wáng shòu mìng qǐng wén zhuān xū
这句话大意是:昔周王受命,请闻颛顼。
miào yǒu jiè yíng zhī qì shì wéi fù lǐ zhī míng
这句话大意是:庙有戒盈之器,室为复礼之铭。
shěn yī wèi xué ér néng wàng cǐ
这句话大意是:矧伊未学,而能忘此。
yi yī shì rì shěng shì tíng lè
这句话大意是:宜依是日,省事停乐。
zhù zhī wèi jūn zhī nán wéi chén bù yì
这句话大意是:庶知为君之难,为臣不易。
yí zhī hòu kūn yīn jiàn sī zài
这句话大意是:贻之后昆,殷鉴斯在。
sì nián chūn zhēng yuè xīn mǎo shuò fèi cháo yǐ qí wǔ chéng hōng gù yě
这句话大意是:"四年春正月辛卯朔,废朝,以齐武成薨故也。
qiǎn sī huì hé yáng gōng li lún děng huì zàng wū qí réng diào fù yān
现代白话:遣司会、河阳公李纶等会葬于齐,仍吊赙呢。
jiàn dé yuán nián sān yuè guǐ mǎo shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:建德元年三月癸卯朔,日有食之。
qí qiǎn shǐ lái pìn
这句话大意是:齐遣使来聘。
bǐng chén zhū dà zhǒng zǎi jìn guó gōng hù qí zi zhù guó tán guó gōng huì huì dì dà jiàng jūn jǔ guó gōng zhì chóng yè gōng jìng bìng zhù guó hòu fú hòu lóng ēn lóng ēn dì dà jiàng jūn wàn shòu dà jiàng jūn liú yǒng děng
这句话大意是:丙辰,诛大冢宰晋国公护、其子柱国谭国公会、会弟大将军莒国公至、崇业公静,并柱国侯伏侯龙恩、龙恩弟大将军万寿、大将军刘勇等。
dà shè gǎi yuán
这句话大意是:大赦,改元。
ba zhōng wài fǔ
这句话大意是:罢中外府。
èr nián qiū qī yuè jǐ sì cí tài miào
这句话大意是:二年秋七月己巳,祠太庙。
zì chūn mò bù yǔ zhì wū shì yuè
这句话大意是:自春末不雨,至于是月。
rén chén jí bǎi liáo wū wén dé diàn dì zé gōng zuì jǐ wèn yǐ zhì zhèng dé shī
这句话大意是:壬辰,集百寮于文德殿,帝责躬罪己,问以治政得失。
wǔ nián shí yuè yǐ yǒu dì zǒng róng dōng fá
这句话大意是:五年十月乙酉,帝总戎东伐。
yǐ yuè wáng shèng wèi yòu yī jūn zǒng guǎn qǐ guó gōng liàng wèi yòu èr jūn zǒng guǎn duò guó gōng yáng jiān wèi yòu sān jūn zǒng guǎn qiáo wáng jiǎn wèi zuǒ yī jūn zǒng guǎn dà jiàng jūn dòu gōng wèi zuǒ èr jūn zǒng guǎn guǎng huà gōng qiū chóng wèi zuǒ sān jūn zǒng guǎn qí wáng xiàn chén wáng chún wèi qián jūn
这句话大意是:以越王盛为右一军总管,杞国公亮为右二军总管,隋国公杨坚为右三军总管,谯王俭为左一军总管,大将军窦恭为左二军总管,广化公丘崇为左三军总管,齐王宪、陈王纯为前军。
liù nián chūn zhēng yuè yù chí lēi qín qí wáng jí qí tài zǐ héng wū qīng zhōu
这句话大意是:六年春正月,尉迟勒擒齐王及其太子恒于青州。
sì yuè yǐ sì zhì zì dōng fá
这句话大意是:四月乙巳,至自东伐。
liè qí zhǔ wū qián qí wáng gōng děng bìng cóng chē yú qí zhì jí qì wù yǐ cì chén wū qí hòu
这句话大意是:列齐主于前,其王公等并从,车舆旗帜及器物以次陈于其后。
dà jià bù liù jūn bèi kǎi lè xiàn fú wū tài miào
这句话大意是:大驾布六军,备凯乐,献俘于太庙。
jīng yì guān zhě jiē chēng wàn suì
这句话大意是:京邑观者皆称万岁。
wù shēn fēng qí wáng wèi wēn guó gōng
这句话大意是:戊申,封齐王为温国公。
xuān zhèng yuán nián sān yuè wū pú zhōu zhì gōng
这句话大意是:宣政元年三月,于蒲州置宫。
fèi tóng zhōu jí cháng chūn gōng
这句话大意是:废同州及长春宫。
jiǎ xū chū fú cháng guān yǐ zào shā wèi zhī jiā zān ér bù shī yīng dào qí zhì ruò jīn zhī zhé jiǎo jīn yě
这句话大意是:甲戌,初服常冠,以皂纱为之,加簪而不施缨道,其制若今之折角巾也。
shàng dà jiàng jūn tán guó gōng wáng guǐ pò chén shī wū lǚ liáng qín qí jiāng wú míng chè děng fú zhǎn sān wàn yú rén
这句话大意是:上大将军、郯国公王轨破陈师于吕梁,擒其将吴明彻等,俘斩三万馀人。
wǔ yuè jǐ chǒu dì zǒng róng běi fá
这句话大意是:五月己丑,帝总戎北伐。
qiǎn zhù guó píng yuán gōng jī yuàn dōng píng gōng yǔ wén shēn jǔ děng shuài jūn wǔ dào jù rù
这句话大意是:遣柱国平原公姬愿、东平公宇文绅举等率军五道俱入。
fā guān zhōng gōng sī mǎ lǘ xī cóng jūn
这句话大意是:发关中公私马驴,悉从军。
guǐ sì dì bù yù zhǐ wū yún yáng gōng
这句话大意是:癸巳,帝不豫,止于云阳宫。
bǐng shēn zhào tíng zhū jūn shì
这句话大意是:丙申,诏停诸军事。
liù yuè dīng yǒu dì jí shèn hái jīng
这句话大意是:六月丁酉,帝疾甚,还京。
qí yè bēng wū shèng yú
这句话大意是:其夜,崩于乘舆。
shí nián sān shí liù
这句话大意是:时年三十六。
shì yuē wǔ huáng dì miào chēng gāo zǔ
这句话大意是:谥曰武皇帝,庙称高祖。
zàng xiào líng
这句话大意是:葬孝陵。
xuān huáng dì
这句话大意是:○宣皇帝。
hòu zhōu shū yuē xuān huáng dì huì yūn zì qián bó gāo zǔ zhǎng zǐ yě
这句话大意是:《后周书》曰:宣皇帝,讳赟,字干伯,高祖长子也。
mǔ yuē li tài hòu
这句话大意是:母曰李太后。
wǔ chéng yuán nián shēng wū tóng zhōu
这句话大意是:武成元年,生于同州。
bǎo dìng yuán nián wǔ yuè bǐng wǔ fēng lǔ guó gōng
这句话大意是:保定元年五月丙午,封鲁国公。
jiàn dé yuán nián sì yuè guǐ sì gāo zǔ qīn gào miào guān wū zuò jiē lì wèi huáng tài zǐ
这句话大意是:建德元年四月癸巳,高祖亲告庙,冠于阼阶,立为皇太子。
zhào huáng tài zǐ xún fǔ xī tǔ
这句话大意是:诏皇太子巡抚西土。
wén xuān huáng hòu bēng gāo zǔ liàng àn zhào tài zǐ zǒng cháo zhèng wǔ xún ér ba
这句话大意是:文宣皇后崩,高祖谅暗,诏太子总朝政,五旬而罢。
gāo zǔ měi xún xìng sì fāng tài zǐ cháng liú jiān guó
这句话大意是:高祖每巡幸四方,太子常留监国。
wǔ nián èr yuè yòu zhào huáng tài zǐ xún xī tǔ yīn tǎo tǔ yù hún
这句话大意是:五年二月,又诏皇太子巡西土,因讨吐谷浑。
xuān zhèng yuán nián liù yuè dīng yǒu gāo zǔ bēng
这句话大意是:宣政元年六月丁酉,高祖崩。
wù xū tài zǐ jí huáng dì wèi
这句话大意是:戊戌,太子即皇帝位。
zūn huáng hòu wèi huáng tài hòu
这句话大意是:尊皇后为皇太后。
dà xiàng yuán nián chūn zhèng yuè guǐ yǒu shòu cháo wū lù mén dì fú tōng tiān guān jiàng shā páo qún chén jiē fú hàn wèi yì guān
这句话大意是:大象元年春正月癸酉,受朝于露门,帝服通天冠、绛纱袍,群臣皆服汉魏衣冠。
dà shè gǎi nián dà chéng
这句话大意是:大赦,改年大成。
chū zhì sì fǔ guān yǐ shàng zhù guó dà zhǒng zǎi yuè wáng shèng wèi dà qián yí xiāng zhōu zǒng guǎn shǔ guó gōng yù chí jiǒng wèi dà yòu bì shēn guó gōng li mù wèi dà zuǒ fǔ dà sī mǎ duò guó gōng yáng jiān wèi dà hòu chéng
这句话大意是:初置四辅官,以上柱国大冢宰越王盛为大前疑,相州总管蜀国公尉迟迥为大右弼,申国公李穆为大左辅,大司马隋国公杨坚为大后丞。
èr yuè xīn sì zhào yuē huáng tài zǐ yǎn de jū shàng sì zhèng tǒng suǒ guī
这句话大意是:二月辛巳,诏曰:"皇太子衍,地居上嗣,正统所归。
yuǎn píng jī dé zhī xiū yǔn xié wú jiāng zhī zuò
这句话大意是:远凭积德之休,允协无疆之祚。
dì wáng zhī liàng bù sù ér chéng
这句话大意是:帝王之量,不肃而成;。
tiān lù zhī qī bù qī yǐ zhì
这句话大意是:天禄之期,不期已至。
zhèn jīn chuán wèi wū yǎn nǎi juàn sì hǎi shēn hé ōu gē zhī wàng
这句话大意是:朕今传位于衍,乃睠四海,深合讴歌之望;。
bǐ yú yī rén gāo dǎo fēng chén zhī biǎo
这句话大意是:俾予一人,高蹈风尘之表。
wàn fāng zhào shù zhī zhèn yì yān
现代白话:万方兆庶,知朕意呢。
kě dà shè tiān xià gǎi dà chéng yuán nián wèi dà xiàng yuán nián
这句话大意是:可大赦天下,改大成元年为大象元年。
dì wū shì zì chēng tiān yuán huáng dì suǒ jū chēng tiān tāi miǎn èr shí yǒu sì liú chē fú qí gǔ jiē yǐ èr shí sì wèi jié
这句话大意是:"帝于是自称天元皇帝,所居称天台,冕二十有四旒,车服旗鼓,皆以二十四为节。
nèi shǐ yù zhèng jiē zhì shàng dài fū
这句话大意是:内史、御正皆置上大夫。
huáng dì yǎn chēng zhèng yáng gōng zhì nà yán yù zhèng zhū wèi děng guān jiē zhǔn tiān tāi
这句话大意是:皇帝衍称正阳宫,置纳言、御正、诸卫等官,皆准天台。
zūn huáng tài hòu wèi tiān yuán huáng tài hòu
这句话大意是:尊皇太后为天元皇太后。
èr nián wǔ yuè jiǎ wǔ yè dì bèi fǎ jià xìng tiān xìng gōng
这句话大意是:二年五月甲午夜,帝备法驾幸天兴宫。
yǐ wèi dì bù yù hái gōng
这句话大意是:乙未,帝不豫,还宫。
zhào duò guó gōng jiān rù shì jí
这句话大意是:诏隋国公坚入侍疾。
jǐ yǒu dà jiàn
这句话大意是:己酉,大渐。
yù zhèng xià dài fū liú fǎng yǔ nèi shǐ shàng dài fū zhèng yì jiǎo zhì yǐ duò guó gōng jiān shòu yí fǔ zhèng
这句话大意是:御正下大夫刘昉,与内史上大夫郑译矫制,以隋国公坚受遗辅政。
shì rì dì bēng wū tiān dé diàn
这句话大意是:是日,帝崩于天德殿。
shí nián èr shí èr shì yuē xuān huáng dì
这句话大意是:时年二十二,谥曰宣皇帝。
zàng dìng líng
这句话大意是:葬定陵。
jìng huáng dì
这句话大意是:○静皇帝。
hòu zhōu shū yuē jìng huáng dì huì yǎn hòu gǎi wéi chǎn xuān dì zhǎng zǐ yě
这句话大意是:《后周书》曰:静皇帝,讳衍,后改为阐,宣帝长子也。
mǔ yuē zhū huáng hòu
这句话大意是:母曰朱皇后。
jiàn dé èr nián liù yuè shēng wū dōng gōng
这句话大意是:建德二年六月,生于东宫。
dà xiàng yuán nián zhēng yuè guǐ mǎo fēng lǔ wáng
这句话大意是:大象元年正月癸卯,封鲁王。
wù wǔ lì wèi huáng tài zǐ
这句话大意是:戊午,立为皇太子。
èr yuè xīn sì xuān dì wū yè gōng chuán wèi shòu dì jū zhèng yáng gōng
这句话大意是:二月辛巳,宣帝于邺宫传位授帝,居正阳宫。
èr nián xià wǔ yuè yǐ wèi xuān dì qǐn jí zhào dì rù sù wū lù mén xué
这句话大意是:二年夏五月乙未,宣帝寝疾,诏帝入宿于露门学。
jǐ yǒu xuān dì bēng dì rù jū tiān tāi fèi zhèng yáng gōng
这句话大意是:己酉,宣帝崩,帝入居天台,废正阳宫。
dà shè tiān xià tíng luò yáng gōng zuò
这句话大意是:大赦天下,停洛阳宫作。
dà dìng yuán nián chūn zhèng yuè rén wǔ zhào yuē zhèn yǐ bù tiān sù zāo jí fá
这句话大意是:大定元年春正月壬午,诏曰:"朕以不天,夙遭极罚。
guāng yīn chuán sù jù jí cǐ chén
这句话大意是:光阴遄速,遽及此辰。
qióng mù chán mián yán zēng hào jué
这句话大意是:穷慕缠绵,言增号绝。
yú sì gé hào xiàn zhāng qián diǎn kě gǎi dà xiàng sān nián wèi dà dìng yuán nián
这句话大意是:逾祀革号,宪章前典,可改大象三年为大定元年。
èr yuè gēng shēn dà chéng xiàng duò wáng yáng jiān wèi xiàng guó zǒng bǎi kuí bèi jiǔ cì zhī lǐ
这句话大意是:"二月庚申,大丞相、隋王杨坚为相国,总百揆,备九锡之礼。
yòu jiā miǎn shí yǒu èr liú jiàn tiān zǐ jīng qí chū jǐng rù bì bìng yī wèi jìn gù shì
这句话大意是:又加冕十有二旒,建天子旌旗,出警入跸,并依魏晋故事。
jiǎ zǐ duò wáng yáng jiān chēng zūn hào dì xùn wū bié gōng
这句话大意是:甲子,隋王杨坚称尊号,帝逊于别宫。
duò shì fèng dì wèi jiè guó gōng yì wàn hù chē fú lǐ yuè yī rú zhōu zhì shàng shū bù wéi biǎo dá bù chēng zhào
这句话大意是:隋氏奉帝为介国公,邑万户,车服礼乐一如周制,上书不为表,答不称诏。
yǒu qí wén shì jìng bù xíng
这句话大意是:有其文,事竟不行。
kāi huáng yuán nián wǔ yuè rén shēn bēng shí nián jiǔ suì shì yuē jìng huáng dì zàng gōng líng
这句话大意是:开皇元年五月壬申,崩,时年九岁,谥曰静皇帝,葬恭陵。