太平御览 · 李昉 · Chapter 152 of 1000

皇亲部·卷十八

PinyinModern Translation
Size

gōng zhǔ shàng

这句话大意是:○公主上。

yì tài guà yuē dì yǐ guī mèi yǐ zhǐ yuán jí

这句话大意是:《易·泰卦》曰:帝乙归妹,以祉元吉。

fù rén wèi jià yuē guī

这句话大意是:(妇人谓嫁曰归。

tài zhě yīn yáng jiāo tài zhī shí nǚ suí zūn wèi lǚ zhōng

这句话大意是:泰者,阴阳交泰之时,女随尊位履中。

jū shùn dì yǐ guī mèi chéng hé sī yì

这句话大意是:居顺,帝乙归妹,诚合斯义。

shàng shū yáo diǎn yuē lí jiàng èr nǚ yú guī ruì pín yú yú

这句话大意是:《尚书·尧典》曰:厘降二女于妫汭,嫔于虞。

zhù yún jiàng xià yě

这句话大意是:注云:降,下也。

pín fù yě

这句话大意是:嫔,妇也。

chǔ cí yuē dì zǐ jiàng xī běi zhǔ mù miǎo miǎo xī chóu yǔ

这句话大意是:(《楚辞》曰:帝子降兮北渚,目渺渺兮愁予。

wáng yì zhù yuē dì zǐ yáo zi yě

这句话大意是:王逸注曰:帝子,尧子也。

máo shī yuē hé bǐ nóng yǐ měi wáng jī yě

现代白话:《毛诗》曰:《何彼秾了》,美王姬也。

suī zé wáng jī yì xià jià wū zhū hóu chē fú bù xì yú qí fu xià

这句话大意是:虽则王姬亦下嫁于诸侯,车服不系于其夫下。

wáng hòu yī děng yóu zhí fù dào yǐ chéng sù yōng zhī dé yě

这句话大意是:王后一等,犹执妇道,以成肃雍之德也。

hé bǐ nóng yǐ

现代白话:"何彼秾了?

táng dì zhī huá

这句话大意是:棠棣之华。

hé bù sù yōng

这句话大意是:曷不肃雝?

wáng jī zhī chē

这句话大意是:王姬之车。

hé bǐ nóng yǐ

现代白话:何彼秾了?

huá rú táo lǐ

这句话大意是:华如桃李。

píng wáng zhī sūn qí hóu zhī zǐ

这句话大意是:平王之孙,齐侯之子。

chūn qiū zuǒ zhuàn yuē xiāng èr shí wǔ nián yuē xī yú è fù wèi zhōu táo zhèng yǐ fú shì wǒ xiān wáng

这句话大意是:《春秋左传》曰:襄二十五年曰:"昔虞阏父为周陶正,以服事我先王。

è fù shùn zhī hòu dāng zhōu zhī xìng è fù wèi wǔ wáng táo zhèng

这句话大意是:(阏父,舜之后,当周之兴,阏父为武王陶正。

wǒ xiān wáng lài qí lì qì yòng yě yǔ qí shén míng zhī hòu yě shùn shèng gù wèi zhī shén míng

这句话大意是:)我先王赖其利器用也,与其神明之后也,(舜,圣,故谓之神明。

yōng yǐ yuán nǚ dà jī pèi hú gōng yōng yòng yě

这句话大意是:)庸以元女大姬配胡公,(庸,用也。

yuán nǚ wǔ wáng zhī cháng nǚ

这句话大意是:元女,武王之长女。

hú gōng è fù zhī zǐ mǎn yě

这句话大意是:胡公,阏父之子满也。

ér fēng zhū chén yǐ bèi sān kè

这句话大意是:)而封诸陈,以备三恪。

zhōu dé tiān xià fēng xià yīn èr wáng hòu yòu fēng shùn hòu wèi zhī kè bìng èr wáng hòu wèi sān guó

这句话大意是:"(周得天下,封夏、殷二王,后又封舜后,谓之恪,并二王,后为三国。

qí lǐ zhuǎn jiàng shì jìng ér sì gù yuē sān kè

这句话大意是:其礼转降,示敬而巳,故曰三恪。

yòu zhuāng yuán nián yuē dān bó sòng wáng jī wáng jiāng jià nǚ yú qí mìng lǔ wéi zhǔ gù dān bó sòng tiān zǐ jià nǚ yú zhū hóu shǐ tóng xìng zhū hóu zhǔ zhī

这句话大意是:又《庄元年》曰:单伯送王姬,(王将嫁女于齐,命鲁为主,故单伯送天子嫁女于诸侯,使同姓诸侯主之。

bù qīn hūn zūn bēi bù dí

这句话大意是:不亲昏,尊卑不敌。

zhù wáng jī zhī guǎn yú wài

这句话大意是:)筑王姬之馆于外。

gōng yáng zhuàn yuē tiān zǐ jià nǚ wū zhū hóu tiān zǐ zhì zūn bù zì zhǔ hūn bì shǐ zhū hóu tóng xìng zhě zhǔ zhī

这句话大意是:《公羊传》曰:天子嫁女于诸侯,天子至尊,不自主婚,必使诸侯同姓者主之。

shǐ jì yuē wù nǚ tiān sūn yě

这句话大意是:《史记》曰:婺女,天孙也。

yòu yuē gōng shū xiāng wèi shàng wèi gōng zhǔ ér hài wú qǐ

这句话大意是:又曰:公叔相魏,尚魏公主,而害吴起。

gōng shū zhī pū yuē qǐ yì qù yě

这句话大意是:公叔之仆曰:"起易去也。

wèi xiāng yuē nài hé

这句话大意是:"魏相曰:"奈何?

qí pū yuē wú qǐ wéi rén jié lián ér zì xǐ míng yě

这句话大意是:"其仆曰:"吴起为人节廉而自喜名也。

jūn yīn xiān yǔ wǔ hòu yán yuē fu wú qǐ xián rén yě ér hóu zhī guó xiǎo yòu yǔ qiáng qín rǎng jiè qiè kǒng wú qǐ zhī wú liú xīn yě

这句话大意是:君因先与武侯言曰:夫吴起贤人也,而侯之国小,又与强秦壤界,窃恐吴起之无留心也。

hóu jí yuē nài hé

这句话大意是:侯即曰:奈何!

yīn wèi hóu yuē kǒng shì yán yǐ gōng zhǔ qǐ yǒu liú xīn zé bì shòu wú liú xīn zé bì cí hóu yǐ cǐ bo zhī

这句话大意是:因谓侯曰:恐试延以公主,起有留心则必受,无留心则必辞侯,以此卜之。

jūn yīn zhào wú qǐ ér yǔ guī jí lìng gōng zhǔ nù ér qīng jūn

这句话大意是:君因召吴起而与归,即令公主怒而轻君。

qǐ jiàn gōng zhǔ zhī qīng jūn yě zé bì cí

这句话大意是:起见公主之轻君也,则必辞。

yú shì wú qǐ jiàn gōng zhǔ zhī jiàn wèi xiāng guǒ cí wèi wǔ hòu

这句话大意是:"于是吴起见公主之贱魏相,果辞魏武侯。

wèi wǔ hòu yí zhī ér bù xìn yě

这句话大意是:魏武侯疑之而不信也。

yòu yuē lǐ sī cháng nán yóu wèi sān chuān shǒu

这句话大意是:又曰:李斯长男由为三川守。

zhū nán jiē shàng qín gōng zhǔ zhū nǚ xī jià zhū gōng zi

这句话大意是:诸男皆尚秦公主,诸女悉嫁诸公子。

yóu gào guī xián yáng sī zhì jiǔ yú jiā bǎi guān zhǎng jiē qián wéi shòu mén tíng chē qí yǐ qiān shù

这句话大意是:由告归咸阳,斯置酒于家,百官长皆前为寿,门庭车骑以千数。

hàn shū yuē chán yú bīng qiáng shù kǔ běi biān

这句话大意是:《汉书》曰:单于兵强,数苦北边。

shàng wèn lóu jìng jìng yuē bì xià chéng néng yǐ dí gōng zhǔ qī chán yú hòu fèng yí zhī bǐ zhī hàn nǚ sòng hòu mán yí bì mù yǐ wéi yān zhī shēng zǐ bì wèi tài zǐ

这句话大意是:上问娄敬,敬曰:"陛下诚能以嫡公主妻单于,厚奉遗之,彼知汉女送厚,蛮夷必慕,以为阏氏,生子必为太子。

qǐ wén wài sūn yǔ dà fù kàng lǐ zāi

现代白话:岂闻外孙与大父抗礼啊?

yòu yuē zhōu bó xià tíng wèi lì qīn rǔ zhī

这句话大意是:又曰:周勃下廷尉,吏侵辱之。

bó yǐ qiān jīn yǔ yù lì yù lì nǎi shū dú bèi shì zhī yuē yǐ gōng zhǔ wèi zhèng

这句话大意是:勃以千金与狱吏,狱吏乃书牍背示之曰:"以公主为证。

gōng zhǔ xiào wén nǚ yě bó zi shèng shàng zhī gù yù lì jiào yǐn wèi zhèng

这句话大意是:"公主,孝文女也,勃子胜尚之,故狱吏教引为证。

yòu yuē xuān píng hóu zhāng áo shàng huì dì zǐ lǔ yuán gōng zhǔ yǒu nǚ

这句话大意是:又曰:宣平侯张敖尚惠帝姊鲁元公主,有女。

huì dì jí wèi lǚ tài hòu yù wéi zhòng qīn yǐ gōng zhǔ nǚ pèi dì

这句话大意是:惠帝即位,吕太后欲为重亲,以公主女配帝。

yòu yuē xiào wǔ wèi huáng hòu zì zi fu

这句话大意是:又曰:孝武卫皇后,字子夫。

wèi píng yáng zhǔ ōu zhě

这句话大意是:为平阳主讴者。

wǔ dì jí wèi shù nián wú zi

这句话大意是:武帝即位,数年无子。

guò píng yáng zhǔ jì yǐn ōu zhě jìn dì dú shuō zi fu

这句话大意是:过平阳主,既饮,讴者进,帝独说子夫。

dì qǐ gēng yī zi fu shì shàng yī xuān zhōng de xìng

这句话大意是:帝起更衣,子夫侍尚衣轩中,得幸。

hái zuò shén xīn cì píng yáng zhǔ jīn qiān jīn

这句话大意是:还坐甚忻,赐平阳主金千斤。

zi fu shàng chē zhǔ fù qí bèi yuē xíng yǐ

现代白话:子夫上车,主附其背曰:"行了!

qiáng fàn miǎn zhī

这句话大意是:强饭勉之。

jí guì yuàn wú xiāng wàng

这句话大意是:即贵,愿无相忘。

yòu yuē wū sūn yǐ mǎ qiān pǐ pìn nǚ hàn

这句话大意是:又曰:乌孙以马千匹娉女汉。

yuán fēng zhōng qiǎn jiāng dū wáng jiàn nǚ xì jūn wèi gōng zhǔ yǐ qī yān

现代白话:元封中,遣江都王建女细君为公主以妻呢。

cì shèng yú fú yù wù wèi bèi guān shǔ shì yù shù bǎi rén zèng sòng shén shèng

这句话大意是:赐乘舆服御物,为备官属、侍御数百人,赠送甚盛。

wū sūn kūn mò yǐ wéi yòu fū rén

这句话大意是:乌孙昆莫以为右夫人。

gōng zhǔ zhì qí guó zì zhì gōng shì

这句话大意是:公主至其国,自治宫室。

kūn mò nián lǎo yán yǔ bù tōng gōng zhǔ bēi chóu zì wèi zuò gē

这句话大意是:昆莫年老,言语不通,公主悲愁,自为作歌。

tiān zǐ wén ér lián zhī qiǎn shǐ chí wéi zhàng jǐn xiù gěi yí yān

现代白话:天子闻而怜之,遣使持帷帐锦绣给遗呢。

yòu yuē lín lǜ gōng zhǔ zi zhāo píng jūn shàng wǔ dì nǚ yí ān gōng zhǔ

这句话大意是:又曰:林虑公主子昭平君尚武帝女夷安公主。

lín lǜ bìng kùn yǐ jīn qiān jīn qián qiān wàn wèi zhāo píng jūn yù shú sǐ zuì dì xǔ zhī

这句话大意是:林虑病困,以金千斤、钱千万为昭平君豫赎死罪,帝许之。

lín lǜ gōng zhǔ zú zhāo píng rì jiāo zuì shā zhǔ fù mǔ xì yù

这句话大意是:林虑公主卒,昭平日骄,醉杀主傅母,系狱。

tíng wèi shàng qǐng zuǒ yòu wéi yán qián rù shú bì xià xǔ zhī

这句话大意是:廷尉上请,左右为言:"前入赎,陛下许之。

dì yuē wú dì lǎo yǒu shì yī zi sǐ yǐ zhǔ wǒ

现代白话:"帝曰:"我弟老,有是一子,死以嘱我。

gù wū shì wèi zhī chuí tì liáng jiǔ yuē fǎ lìng xiān dì suǒ zào yīn dì gù ér wū xiān dì zhī fǎ wú hé miàn mù rù gāo miào hu

现代白话:"故于是为之垂涕良久,曰:"法令,先帝所造,因弟故而诬先帝之法,我何面目入高庙乎!

suì kě qí zòu

这句话大意是:"遂可其奏。

yòu yuē zhāo dì shǐ lì nián bā suì dì zhǎng zǐ è yì gài cháng gōng zhǔ jū jìn zhōng gòng yǎng dì

这句话大意是:又曰:昭帝始立,年八岁,帝长姊鄂邑盖长公主居禁中共养帝。

gài gōng zhǔ sī tōng kè hé jiān dīng wài rén

这句话大意是:盖公主私通客河间丁外人。

shàng yǔ dà jiàng jūn wén zhī bù jué zhǔ huan yǒu zhào wài rén shì cháng gōng zhǔ

这句话大意是:上与大将军闻之,不绝主欢,有诏外人侍长公主。

yòu yuē chū dì gū guǎn táo gōng zhǔ hào dòu dà zhǔ táng yì hóu chén wǔ shàng zhī

这句话大意是:又曰:初,帝姑馆陶公主号窦大主,堂邑侯陈午尚之。

wǔ sǐ zhǔ guǎ jū nián wǔ shí yú yǐ

现代白话:午死,主寡居,年五十馀了。

dǒng yǎn shǐ yǔ mǔ yǐ mài zhū wéi shì nián shí sān suí mǔ chū rù zhǔ jiā

这句话大意是:董偃始与母以卖珠为事,年十三,随母出入主家。

zuǒ yòu yán qí jiāo hǎo zhào jiàn yuē wú wèi mǔ yǎng zhī

现代白话:左右言其姣好,召见曰:"我为母养之。

yīn liú dì zhōng jiāo shū jì xiāng mǎ yù shè pō dú zhuàn jì

这句话大意是:"因留第中,教书计相马御射,颇读传记。

zhì nián shí bā guān chū zé zhí pèi rù zé shì nèi

这句话大意是:至年十八冠,出则执辔,入则侍内。

wéi rén wēn róu ài rén yǐ gù zhū gōng jiē zhī míng chēng chéng zhōng hào yuē dǒng jūn

这句话大意是:为人温柔爱人,以故诸公接之,名称城中,号曰董君。

yòu yuē liáng wáng yǐ zhì qīn gù de zì zhì xiāng èr qiān dàn chū rù yóu xì tiě wū tiān zǐ

这句话大意是:又曰:梁王以至亲故,得自置相、二千石,出入游戏,僣于天子。

tiān zǐ wén zhī xīn bù shàn

这句话大意是:天子闻之,心不善。

tài hòu zhī dì fú shàn nǎi nù liáng shǐ zhě fú jiàn àn zé wáng suǒ wèi

这句话大意是:太后知帝弗善,乃怒梁使者,弗见,按责王所为。

liáng shǐ jiàn tài cháng gōng zhǔ rú chún yuē jǐng dì zǐ yě

这句话大意是:梁使见太长公主(如淳曰:景帝姊也。

ér qì yuē hé liáng wáng wéi rén zi zhī xiào wéi rén chén zhī zhōng tài hòu céng bù xǐng yě

这句话大意是:)而泣曰:"何梁王为人子之孝,为人臣之忠,太后曾不省也。

cháng gōng zhǔ jù yǐ gào tài hòu tài hòu xǐ wèi dì yán zhī dì xīn nǎi jiě

这句话大意是:"长公主具以告太后,太后喜,为帝言之,帝心乃解。

yòu yuē wū sūn gōng zhǔ qiǎn nǚ lái zhì jīng shī xué gǔ qín

这句话大意是:又曰:乌孙公主遣女来,至京师学鼓琴。

hàn qiǎn shì láng lè fèng sòng zhǔ nǚ guò qiū cí

这句话大意是:汉遣侍郎乐奉送主女过龟兹。

qiū cí qián qiǎn rén zhì wū sūn qiú gōng zhǔ nǚ wèi hái huì nǚ guò qiū cí qiū cí wáng liú bù qiǎn fù shǐ shǐ bào gōng zhǔ

这句话大意是:龟兹前遣人至乌孙求公主女未还,会女过龟兹,龟兹王留不遣,复使使报公主。

gōng zhǔ xǔ zhī

这句话大意是:公主许之。

hòu gōng zhǔ shàng shū yuàn lìng nǚ běi zōng shì rù cháo

这句话大意是:后公主上书,愿令女北宗室入朝。

qiū cí wáng jiàng bīn yì ài qí fū rén shàng shū yán de shàng hàn wài sūn wèi kūn dì yuàn yǔ gōng zhǔ nǚ jù rù cháo

这句话大意是:龟兹王降宾亦爱其夫人,上书言得尚汉外孙为昆弟,愿与公主女俱入朝。

hòu shù qiú cháo hè lè hàn yī fú zhì dù

这句话大意是:后数求朝贺,乐汉衣服制度。

guī qí guó zhì gōng shì zuò jiǎo dào zhōu wèi chū rù chuán hū rú hàn jiā yí

这句话大意是:归其国,治宫室,作徼道周卫,出入传呼如汉家仪。

wài guó hú rén jiē yuē lǘ fēi lǘ mǎ fēi mǎ

这句话大意是:外国胡人皆曰:"驴非驴,马非马。

ruò qiū cí wáng suǒ wèi luó yě

这句话大意是:"若龟兹王所谓骡也。

yòu yuē xuē xuān fēng wèi hóu shí qī sǐ ér jìng wǔ mǎ gōng zhǔ guǎ jū shàng lìng xuān shàng yān

现代白话:又曰:薛宣封为侯时,妻死,而敬武马公主寡居,上令宣尚呢。

jí xuān miǎn guī gù jùn gōng zhǔ liú jīng shī

这句话大意是:及宣免归故郡,公主留京师。

hòu xuān zú gōng zhǔ shàng shū yuàn hái xuān zàng yán líng zòu kě

这句话大意是:后宣卒,公主上书,愿还宣葬延陵,奏可。

qí zi kuàng sī cóng tún huáng guī cháng ān huì shè yīn liú yǔ zhǔ sī luàn

这句话大意是:其子况私从炖煌归长安,会赦,因留与主私乱。

hòu hàn shū yuē hàn zhì huáng nǚ jiē fēng xiàn gōng zhǔ yí fú tóng liè hóu

这句话大意是:《后汉书》曰:汉制,皇女皆封县公主,仪服同列侯。

qí zūn chóng zhě jiā hào cháng gōng zhǔ yí fú tóng fān wáng

这句话大意是:其尊崇者,加号长公主,仪服同蕃王。

zhū wáng nǚ jiē fēng xiàn tíng gōng zhǔ yí fú tóng xiāng tíng hòu

这句话大意是:诸王女皆封县、亭公主,仪服同乡、亭侯。

sù zōng wéi tè fēng dōng píng xiàn wáng cāng láng yá xiào wáng jīng nǚ wèi xiàn gōng zhǔ

这句话大意是:肃宗唯特封东平宪王苍、琅琊孝王京女为县公主。

qí hòu ān dì huán dì mèi yì fēng cháng gōng zhǔ tóng zhī huáng nǚ

这句话大意是:其后安帝、桓帝妹亦封长公主,同之皇女。

huáng nǚ fēng gōng zhǔ zhě suǒ shēng zhī zǐ xí mǔ fēng wèi liè hóu jiē chuán guó yú hòu

这句话大意是:皇女封公主者,所生之子袭母封为列侯,皆传国于后。

xiāng tíng zhī fēng zé bù chuán xí

这句话大意是:乡、亭之封则不传袭。

yòu yuē guāng wǔ zǐ hú yáng gōng zhǔ xīn guǎ dì yǔ gòng lùn cháo chén wēi guān qí yì

这句话大意是:又曰:光武姊湖阳公主新寡,帝与共论朝臣,微观其意。

zhǔ yuē sòng gōng wēi yí dé qì qún chén mò jí

这句话大意是:主曰:"宋公威仪德器,群臣莫及。

dì yuē fāng qiě tú zhī

这句话大意是:"帝曰:"方且图之。

hòu sòng hóng bèi yǐn jiàn dì lìng zhǔ zuò píng fēng hòu yīn wèi hóng yuē yàn yán guì yì jiāo fù yì qī rén qíng hu

这句话大意是:"后宋弘被引见,帝令主坐屏风后,因谓弘曰:"喭言贵易交,富易妻,人情吗?

hóng yuē chén wén pín jiàn zhī jiāo bù kě wàng zāo kāng zhī qī bù xià táng

这句话大意是:"弘曰:"臣闻贫贱之交不可忘,糟糠之妻不下堂。

dì gù zhǔ yuē shì bù xié yǐ

现代白话:"帝顾主曰:"事不谐了。

yòu yuē dǒng xuān wèi luò yáng lìng shí hú yáng gōng zhǔ cāng tóu bái rì shā rén yīn nì zhǔ jiā lì bù néng de

这句话大意是:又曰:董宣为洛阳令,时湖阳公主苍头白日杀人,因匿主家,吏不能得。

jí zhǔ chū xíng ér yǐ nú cān chéng xuān wū xià mén hòu zhī nǎi zhù chē kòu mǎ yǐ dāo huà dì dà yán shù zhǔ zhī shī chì nú xià chē yīn zhàng shā zhī

这句话大意是:及主出行,而以奴骖乘,宣于夏门候之,乃驻车叩马,以刀画地,大言数主之失,叱奴下车,因杖杀之。

zhǔ jí hái gōng su dì dì dà nù zhào xuān yù chuí shā zhī

这句话大意是:主即还宫诉帝,帝大怒,诏宣,欲棰杀之。

xuān kòu tóu yuē yuàn qǐ yī yán ér sǐ

这句话大意是:宣叩头曰:"愿乞一言而死。

dì yuē yù hé yán

这句话大意是:"帝曰:"欲何言?

xuān yuē bì xià shèng dé zhōng xīng ér zòng nú shā liáng mín jiāng hé yǐ zhì tiān xià hu

现代白话:"宣曰:"陛下圣德中兴,而纵奴杀良民,将凭什么治天下吗?

chén bù xū chuí qǐng de zì shā

这句话大意是:臣不须棰,请得自杀。

jí yǐ tóu jī yíng xuè bèi miàn

这句话大意是:"即以头击楹,血被面。

dì lìng xiǎo huáng mén chí zhī shǐ xuān kòu tóu xiè zhǔ xuān bù cóng

这句话大意是:帝令小黄门持之,使宣叩头谢主,宣不从。

dì qiáng shǐ dùn zhī xuān liǎng shǒu jù dì zhōng bù kěn fǔ

这句话大意是:帝强使顿之,宣两手据地,终不肯俯。

zhǔ yuē wén shū wèi bái yī shí cáng wáng nì sǐ lì bù gǎn zhì mén

这句话大意是:主曰:"文叔为白衣时,藏亡匿死,吏不敢至门。

jīn wèi tiān zǐ wēi bù néng xíng yī lìng hu

这句话大意是:今为天子,威不能行一令吗?

dì xiào yuē tiān zǐ bù yǔ bái yī tóng

这句话大意是:"帝笑曰:"天子不与白衣同。

yòu yuē shān chen chū qǔ shì zǔ zǐ yuán

这句话大意是:又曰:邓晨初娶世祖姊元。

jí hàn bīng qǐ chen jiāng bīn kè huì jí yáng bīng bài

这句话大意是:及汉兵起,晨将宾客会棘阳,兵败。

shì zǔ jí wèi fēng chen fáng zi hóu

这句话大意是:世祖即位,封晨房子侯。

dì yòu gǎn dào zǐ méi wū luàn bīng zhuī fēng shì yuán wèi xīn yě jié yì cháng gōng zhǔ lì miào yú xiàn xi

这句话大意是:帝又感悼姊没于乱兵,追封谥元为新野节义长公主,立庙于县西。

fēng chen zhǎng zǐ fàn wèi wú fáng hóu yǐ fèng gōng zhǔ zhī sì

这句话大意是:封晨长子泛为吴房侯,以奉公主之祀。

yòu yuē dòu xiàn zì bó dù

这句话大意是:又曰:窦宪,字伯度。

nǚ dì lì wèi huáng hòu

这句话大意是:女弟立为皇后。

xiàn shì gōng yè shēng shì suì yǐ jiàn zhí qǐng duó qìn shuǐ gōng zhǔ yuán tián zhǔ bī wèi bù gǎn jì

这句话大意是:宪恃宫掖声势,遂以贱直请夺沁水公主园田,主逼畏,不敢计。

hòu sù zōng jià chū guò yuán zhǐ yǐ wèn xiàn xiàn yīn wū bù néng duì

这句话大意是:后肃宗驾出过园,指以问宪,宪喑呜不能对。

yòu yuē bān shǐ shàng qīng hé xiào wáng nǚ yīn chéng gōng zhǔ shùn dì zhī gū guì jiāo yín luàn yǔ suǒ bì rén jū wéi zhōng zhào shǐ rù shǐ fú chuáng xià shǐ jī nù

这句话大意是:又曰:班始尚清河孝王女阴城公主,顺帝之姑,贵骄淫乱,与所嬖人居帷中,召始入,使伏床下,始积怒。

yǒng jiàn wǔ nián suì bá dāo shā zhǔ

这句话大意是:永建五年,遂拔刀杀主。

dì dà nù yāo zhǎn shǐ tóng chǎn jiē qì shì

这句话大意是:帝大怒,腰斩始,同产皆弃市。

yòu yuē dòu róng zhǎng zǐ mù shàng nèi huáng gōng zhǔ

这句话大意是:又曰:窦融长子穆尚内黄公主。

mù zi xūn shàng dōng hǎi gōng wáng qiáng nǚ bǐ yáng gōng zhǔ

这句话大意是:穆子勋,尚东海恭王强女比阳公主。

you zi gù yì shàng shì zǔ nǚ niè yáng gōng zhǔ

这句话大意是:友子固,亦尚世祖女涅阳公主。

dòu shì yī gōng liǎng hóu sān zhǔ qīn qī gōng chén zhōng mò yǔ wéi bǐ

这句话大意是:窦氏一公,两侯三主,亲戚、功臣中莫与为比。

yòu yuē huáng nǚ yì wáng jiàn wǔ shí wǔ nián fēng wǔ yáng gōng zhǔ shì yán líng xiāng hòu tài pú liáng sōng

这句话大意是:又曰:皇女义王,建武十五年封舞阳公主,适延陵乡侯太仆梁松。

wǔ yáng xiàn shǔ yǐng chuān jùn

这句话大意是:(舞阳县属颍川郡。

sōng liáng tǒng zhī zǐ

这句话大意是:松,梁统之子。

qí chuán yún shàng guāng wǔ nǚ wǔ yáng gōng zhǔ

这句话大意是:其传云:尚光武女舞阳公主。

yòu shān xùn chuán wǔ yīn gōng zhǔ zi liáng hù yǒu zuì yǔ jiāo tōng cǐ yún wǔ yáng wù

这句话大意是:又邓训传,舞阴公主子梁扈有罪,与交通,此云舞阳,误。

sōng zuò fěi bàng zhū

这句话大意是:)松坐诽谤诛。

yòu yuē huáng nǚ zhōng lǐ shí wǔ nián fēng niè yáng gōng zhǔ shì xiǎn qīn hóu dà hóng lú dòu gù niè yáng shǔ nán yáng jùn

这句话大意是:又曰:皇女中礼,十五年封涅阳公主,适显亲侯大鸿胪窦固,(涅阳属南阳郡。

xiǎn qīn xiàn shǔ hàn yáng jùn

这句话大意是:显亲县属汉阳郡。

gù dòu róng zi

这句话大意是:固,窦融子。

sù zōng zūn wèi cháng gōng zhǔ

这句话大意是:)肃宗尊为长公主。

huáng nǚ hóng fu shí wǔ nián fēng guǎn táo gōng zhǔ shì fù mǎ dū wèi hán guāng

这句话大意是:皇女红夫,十五年封馆陶公主,适驸马都尉韩光。

guāng zuò yǔ huái yáng wáng yán móu fǎn zhū

这句话大意是:光坐与淮阳王延谋反诛。

yòu yuē guǎn táo gōng zhǔ wèi zi qiú láng

这句话大意是:又曰:馆陶公主为子求郎。

míng dì bù xǔ ér cì qián qiān wàn wèi qún chén yuē láng guān shàng yīng liè sù chū zǎi bǎi lǐ yǒu fēi qí rén zé mín shòu qí yāng

这句话大意是:明帝不许,而赐钱千万,谓群臣曰:"郎官,上应列宿,出宰百里,有非其人,则民受其殃。

shì yǐ nán zhī yě

这句话大意是:是以难之也。

yòu yuē míng dì yǒng píng èr nián shào fǔ yīn jiù zi fēng shā qī lì yì gōng zhǔ jiù zuò zì shā

这句话大意是:又曰:明帝永平二年,少府阴就子丰杀妻郦邑公主,就坐自杀。

xù hàn shū yuē yìn xǐ shòu wáng gōng yù xiá yín lǚ fū rén guì rén cháng gōng zhǔ tóng lǚ

这句话大意是:《续汉书》曰:印玺绶,王公玉匣银缕,夫人、贵人、长公主铜缕。

xiè chéng hòu hàn shū yuē yáng qiáo wèi shàng shū róng yí wěi lì shù shàng shū yán zhèng shì

这句话大意是:谢承《后汉书》曰:杨乔为尚书,容仪伟丽,数上书言政事。

huán dì ài qí cái mào zhào qī yǐ gōng zhǔ

这句话大意是:桓帝爱其才貌,诏妻以公主。

qiáo gù ràng bù tīng suì bì kǒu bù shí qī rì ér sǐ

这句话大意是:乔固让,不听,遂闭口,不食,七日而死。

wèi zhì yuē míng dì ài nǚ shū hōng zhuī fēng shì shū wèi píng yuán gōng zhǔ wèi zhī lì miào

这句话大意是:《魏志》曰:明帝爱女淑薨,追封谥淑为平原公主,为之立庙。

wèi lüè yuē chū dōng ē wáng zhí wèi dào guān zì niàn yǒu guò yí dāng xiè dì

这句话大意是:《魏略》曰:初,东阿王植未到关,自念有过,宜当谢帝。

nǎi liú qí cóng guān zhe guān dōng jiāng liǎng sān rén wēi xíng jiàn qīng hé gōng zhǔ yù yīn zhǔ yǐ xiè

这句话大意是:乃留其从官着关东,将两三人微行,见清河公主,欲因主以谢。

ér guān lì yǐ wén dì shǐ rén nì zhī bù dé

这句话大意是:而关吏以闻,帝使人逆之,不得。

tài hòu yǐ wéi zì shā yě duì dì qì xià

这句话大意是:太后以为自杀也,对帝泣下。

wèi mò chuán yuē hé yàn fù jīn xiāng gōng zhǔ jí yàn tóng mǔ mèi

这句话大意是:《魏末传》曰:何晏妇金乡公主,即晏同母妹。

gōng zhǔ xián míng wèi qí mǔ pèi wáng tài fēi yuē yàn wèi è rì shén jiāng bù bǎo shēn

这句话大意是:公主贤明,谓其母沛王太妃曰:"晏为恶日甚,将不保身。

mǔ xiào yuē rǔ dé wú dù yàn yé

现代白话:"母笑曰:"你得无妒晏耶!

é ér yàn sǐ yǒu yī nán nián wǔ liù suì xuān wáng qiǎn rén lù zhī

这句话大意是:"俄而晏死,有一男,年五六岁,宣王遣人录之。

yàn fù cáng qí zi wáng gōng zhōng xiàng shǐ zhě bó jiá qǐ zhī shǐ zhě jù yǐ bái xuān wáng

这句话大意是:晏妇藏其子王宫中,向使者搏颊,乞之,使者具以白宣王。

xuān wáng yì wén yàn fù yǒu xiān jiàn zhī yán xīn cháng jiā zhī qiě wèi pèi wáng gù tè yuán bù shā

这句话大意是:宣王亦闻晏妇有先见之言,心常嘉之,且为沛王故,特原不杀。

wú zhì yuē zhū jù zì zi fàn wú jùn rén

这句话大意是:《吴志》曰:朱据,字子范,吴郡人。

yǒu zī mào

这句话大意是:有姿貌。

nǎi shàng gōng zhǔ bài zuǒ jiāng jūn fēng yún yáng hóu

这句话大意是:乃尚公主,拜左将军,封云阳侯。

qiān xū jiē shì qīng cái hǎo shī

这句话大意是:谦虚接士,轻财好施。

jìn shū yuē wáng jì zì wǔ zi

这句话大意是:《晋书》曰:王济,字武子。

shǎo zhī míng shàng wǔ dì mèi cháng shān gōng zhǔ

这句话大意是:少知名,尚武帝妹常山公主。

gōng zhǔ dù jì liǎng mù shī míng zhōng wú zi

这句话大意是:公主妒忌,两目失明,终无子。

yòu yuē wǔ dì chì wèi guàn dì sì zǐ xuān shàng fán chāng gōng zhǔ guàn zì yǐ zhū shēng zhī gù zhòu hūn duì wēi sù kàng biǎo gù cí bù xǔ

这句话大意是:又曰:武帝敕卫瓘第四子宣尚繁昌公主,瓘自以诸生之故胄,婚对微素,抗表固辞,不许。

yòu yuē sūn xiù zi huì nián èr shí wèi shè shēng xiào wèi

这句话大意是:又曰:孙秀子会,年二十为射声校尉。

shàng dì nǚ hé dōng gōng zhǔ

这句话大意是:尚帝女河东公主。

gōng zhǔ mǔ sāng wèi qī biàn nà pìn lǐ

这句话大意是:公主母丧未期,便纳娉礼。

huì xíng mào duǎn lòu nú pú zhī xià zhě chū shí yǔ fù shì ér wū chéng xi fàn mǎ

这句话大意是:会形貌短陋,奴仆之下者,初时与富室儿于城西贩马。

bǎi xìng hū wén qí shàng zhǔ mò bù hài è

这句话大意是:百姓忽闻其尚主,莫不骇愕。

yòu yuē huán wēn shàng nán kāng gōng zhǔ

这句话大意是:又曰:桓温尚南康公主。

wēn yǔ yǔ yì yǒu shàn héng xiāng qī yǐ níng jì zhī shì

这句话大意是:温与庾翼友善,恒相期以宁济之事。

yì cháng jiàn wēn wū míng dì yuē huán wēn shǎo yǒu xióng lüè yuàn bì xià wù yǐ cháng xù chù zhī yi wěi yǐ fāng jùn zhī rèn tuō qí hóng jì jiān nán

这句话大意是:翼尝荐温于明帝,曰:"桓温少有雄略,愿陛下勿以常婿畜之,宜委以方郡之任,托其弘济艰难。

yì zú yǐ wēn wèi dū du jīng liáng sì zhōu jūn shì

这句话大意是:"翼卒,以温为都督荆梁四州军事。

yòu yuē wǔ dì wèi jìn líng zhǔ qiú hūn wáng xún yuē xiè hùn suī bù jí liú zhēn zhǎng bù jiǎn wáng zǐ jìng

这句话大意是:又曰:武帝为晋陵主求婚,王珣曰:"谢混虽不及刘真长,不减王子敬。

dì yuē rú cǐ biàn zú

这句话大意是:"帝曰:"如此便足。

huì dì bēng yuán sōng yù yǐ nǚ qī zhī xún yuē qīng mò jìn jìn luán

这句话大意是:"会帝崩,袁松欲以女妻之,珣曰:"卿莫近禁脔。

zāng róng xù jìn shū yuē gǔ hòu èr nǚ xuān huá nǚ yàn

这句话大意是:臧荣绪《晋书》曰:贾后二女,宣华,女彦。

fēng xuān huá hóng nóng jùn gōng zhǔ

这句话大意是:封宣华弘农郡公主。

nǚ yàn nián bā suì cōng míng qí nì biàn néng shū xué fěng sòng shī lùn

这句话大意是:女彦年八岁,聪明岐嶷,便能书学,讽诵《诗》、《论》。

bìng kùn gǔ hòu yù yì fēng nǚ yàn yǔ hòu yuē wǒ shàng xiǎo wèi jí chéng rén lǐ bù yòng gōng zhǔ

这句话大意是:病困,贾后欲议封,女彦语后曰:"我尚小,未及成人,礼不用公主。

jí hōng shì āi xiàn huáng nǚ yǐ cháng gōng zhǔ lǐ sòng zàng

这句话大意是:"及薨,谥哀献皇女,以长公主礼送葬。

yòu yuē xiào huái zhān shì péi shào xi yóu shàng xíng yáng cháng gōng zhǔ

这句话大意是:又曰:孝怀詹事裴绍息猷尚荥阳长公主。

shào zì chéng bó xiù cóng xiōng zi

这句话大意是:绍字承伯,秀从兄子。

yóu bù yuàn hūn wén zhào zài zhōng shū jí pìn wēn jiào mèi

这句话大意是:猷不愿婚,闻诏在中书,即娉温峤妹。

zhōng chéng fu xuān zòu yóu dà bù jìng

这句话大意是:中丞傅宣奏猷大不敬。

yòu yuē dì zhī gū zǐ mèi jiē wèi cháng gōng zhǔ jiā lǜ shòu

这句话大意是:又曰:帝之姑、姊、妹皆为长公主,加绿绶。

jìn zhōng xìng shū yuē wáng dūn zì chù zhòng

这句话大意是:《晋中兴书》曰:王敦,字处仲。

shàng wǔ dì nǚ xiāng chéng gōng zhǔ

这句话大意是:尚武帝女襄城公主。

tiān xià dà luàn dūn jiāng hái tái xī yǐ zhǔ jià shí shì bì bǎi yú rén pèi jǐ jiàng shì jīn bǎo yī shí qì juān

这句话大意是:天下大乱,敦将还台,悉以主嫁时侍婢百馀人配给将士,金宝一时弃捐。

yòu yuē lín hǎi gōng zhǔ huì dì dì sì nǚ yáng huáng hòu suǒ shēng

这句话大意是:又曰:临海公主,惠帝第四女,羊皇后所生。

chū fēng qīng hé gōng zhǔ wèi chū shì zhí yǒng jiā luàn chuán mài cháng chéng mín qián wēn

这句话大意是:初封清河公主,未出,适值永嘉乱,传卖长城民钱温。

wēn yǐ sòng nǚ nǚ yù zhǔ shén kù

这句话大意是:温以送女,女遇主甚酷。

zhǔ zì gào wú xīng tài shǒu zhōu lǐ yǐ wén wū shì shā wēn

这句话大意是:主自告吴兴太守周礼以闻,于是杀温。

jí nǚ shì qiáo guó cáo tǒng

这句话大意是:及女适谯国曹统。

yòu yuē nán kāng xuān gōng zhǔ xìng nán míng dì cháng nǚ yǔ hòu suǒ shēng

这句话大意是:又曰:南康宣公主兴男,明帝长女,庾后所生。

chū fēng suì ān xiàn zhǔ shì huán wēn

这句话大意是:初封遂安县主,适桓温。

yòu yuē xīn ān mǐn gōng zhǔ dào fú jiǎn wén dì sān nǚ xú shū yuàn suǒ shēng

这句话大意是:又曰:新安愍公主道福,简文第三女,徐淑媛所生。

shì huán jì zhòng shì wáng xiàn zhī

这句话大意是:适桓济,重适王献之。

jìn zàn yuē chū wèi guàn zi xuān shàng shì zǔ nǚ fán chāng gōng zhǔ xuān yù huáng mén bù hòu zhì yǒu chán gòu

这句话大意是:《晋赞》曰:初,卫瓘子宣尚世祖女繁昌公主,宣遇黄门不厚,致有谗构。

yáng jùn yù zhuān cháo zhèng fěng nèi wài duó xuān gōng zhǔ guàn yóu cǐ qù wèi

这句话大意是:杨骏欲专朝政,讽内外夺宣公主,瓘由此去位。

shàng xuán zhū fēi zhǔ yì wèn zhǔ xuān dài rǔ báo jīn yù lí rǔ yì yún hé

现代白话:上玄诸妃主议,问主:"宣待你薄,今欲离,你意云何?

zhǔ sù nè bù néng zì shēn dàn qì qì shì bù yù lí

这句话大意是:"主素讷,不能自申,但泣,泣是不欲离。

zhū zhǔ yīn yán qì shì fù rén zhòng wū zài chū gù qì ěr

这句话大意是:诸主因言:"泣是妇人重于再出,故泣耳。

wū shì suì lí

这句话大意是:"于是遂离。

yǔ gū mèi shū chēng gù xīn fù

这句话大意是:与姑妹书称故新妇。

sòng shū yuē gōng zhǔ nà zhēng hǔ bào pí gè yī

这句话大意是:《宋书》曰:公主纳征,虎、豹皮各一。

yòu yuē wáng yǎn zì zi yóu

这句话大意是:又曰:王偃,字子游。

mǔ jìn xiào wǔ dì nǚ dì pó yáng gōng zhǔ sòng shòu shàn fēng yǒng chéng jūn

这句话大意是:母晋孝武帝女弟鄱阳公主,宋受禅,封永成君。

shàng sòng wǔ dì dì èr nǚ wú xīng cháng gōng zhǔ huì róng nán

这句话大意是:尚宋武帝第二女吴兴长公主讳荣男。

cháng luǒ yǎn fù zhū tíng shù shí tiān yè xuě jìn dòng jiǔ zhī yǎn xiōng huī pái gé gòu zhǔ nǎi miǎn

这句话大意是:常倮偃,缚诸庭树,时天夜雪,噤冻久之,偃兄恢排阁诟主,乃免。

yǎn qiān xū gōng jǐn bù yǐ shì shì guān huái

这句话大意是:偃谦虚恭谨,不以世事关怀。

wèi yòu guāng lù dài fu zèng kāi fǔ yí tóng sān sī

这句话大意是:位右光禄大夫,赠开府仪同三司。

zi zǎo wèi dōng yáng tài shǒu

这句话大意是:子藻,位东阳太守。

shàng wén dì dì liù nǚ lín chuān cháng gōng zhǔ huì yīng yuàn

这句话大意是:尚文帝第六女临川长公主讳英媛。

gōng zhǔ xìng dù ér zǎo bié ài zuǒ yòu rén wú chóng zǔ

这句话大意是:公主性妒,而藻别爱左右人吴崇祖。

jǐng hé zhōng zhǔ chán zhī wū fèi dì zǎo xià yù sǐ zhǔ yǔ wáng shì lí hūn

这句话大意是:景和中,主谗之于废帝,藻下狱死,主与王氏离婚。

yòu yuē hé yǔ shàng wǔ dì shào nǚ yù zhāng kāng cháng gōng zhǔ huì cì nán

这句话大意是:又曰:何瑀尚武帝少女豫章康长公主讳次男。

gōng zhǔ xiān shì xú qiáo měi róng sè cōng mǐn yǒu zhì shù tài zǔ shì lǐ dài tè lóng

这句话大意是:公主先适徐乔,美容色,聪敏有智数,太祖世,礼待特隆。

yǔ háo jìng wū shí yǔ píng chāng mèng líng xiū dōng hǎi hé xù děng bìng yǐ yú mǎ xiāng shàng

这句话大意是:瑀豪竞于时,与平昌孟灵休、东海何勖等,并以舆马相尚。

gōng zhǔ yǔ yǔ qíng ài lóng mì hé shì shū qi mò bù zhān bèi ēn jì

这句话大意是:公主与瑀情爱隆密,何氏疏戚,莫不沾被恩纪。

yòu yuē zhào qiàn shàng wén dì dì sì nǚ hǎi yán gōng zhǔ

这句话大意是:又曰:赵倩尚文帝第四女海盐公主。

shén ài zhòng qiàn cháng yīn yán xì yǐ shǒu jī zhǔ shì shàng wén wén dì lí hūn

这句话大意是:甚爱重,倩尝因言戏以手击主,事上闻文帝,离婚。

yòu yuē zhě chén zhī zì xiū xuán xiù zhī zǐ yě

这句话大意是:又曰:褚湛之,字休玄,秀之子也。

shàng sòng wǔ dì qī nǚ zhì ān gōng zhǔ bài fù mǎ dū wèi zhù zuò zuǒ láng

这句话大意是:尚宋武第七女治安公主,拜驸马都尉、著作佐郎。

gōng zhǔ hōng fù shàng wǔ dì dì wǔ nǚ wú jùn xuān gōng zhǔ

这句话大意是:公主薨,复尚武帝第五女吴郡宣公主。

zhū shàng zhǔ zhě bìng yīn shì zhòu bù bì jiē yǒu cái néng

这句话大意是:诸尚主者,并因世胄,不必皆有才能。

chén zhī jǐn shí yǒu yì gàn gù wéi wén dì suǒ zhī lì xiǎn wèi

这句话大意是:湛之谨实有意干,故为文帝所知,历显位。

✦ You read 皇亲部·卷十八

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.