太平御览 · 李昉 · Chapter 153 of 1000

皇亲部·卷十九

PinyinModern Translation
Size

gōng zhǔ zhōng

这句话大意是:○公主中。

shěn yuē sòng shū yuē shān yīn gōng zhǔ yín zì guò dù wèi dì yuē qiè yǔ bì xià nán nǚ suī yì jù tuō tǐ xiān dì bì xià liù gōng bǎi shù ér qiè wéi yī fù mǎ shì bù jūn píng nǎi rú cǐ

这句话大意是:沈约《宋书》曰:山阴公主淫恣过度,谓帝曰:"妾与陛下男女虽异,俱托体先帝,陛下六宫百数,而妾唯一驸马,事不均平乃如此。

dì wéi zhǔ zhì miàn shǒu zuǒ yòu sān shí rén jìn jué kuài jī jùn cháng gōng zhǔ zhì tóng jùn wáng shí tāng mù yì èr qiān hù gěi gǔ chuī yī bù jiā bān jiàn èr shí rén

这句话大意是:"帝为主置面首左右三十人,进爵会稽郡长公主,秩同郡王,食汤沐邑二千户,给鼓吹一部,加班剑二十人。

dì měi chū zhǔ yǔ cháo chén cháng gòng péi niǎn

这句话大意是:帝每出,主与朝臣常共陪辇。

zhǔ yǐ lì bù zhě yuān měi mào jiù dì qǐng yǐ zì shì dì xǔ zhī

这句话大意是:主以吏部褚渊美貌,就帝请以自侍,帝许之。

yuān shì zhǔ shí rì bèi jiàn bī pò shì sǐ bù huí suì de miǎn yě

这句话大意是:渊侍主十日,备见逼迫,誓死不回,遂得免也。

yòu yuē xú dá zhī shàng wǔ dì cháng nǚ kuài jī xuān gōng zhǔ wèi péng chéng pèi èr jùn tài shǒu

这句话大意是:又曰:徐达之尚武帝长女会稽宣公主,为彭城、沛二郡太守。

zi chén zhī zì xiào yuán

这句话大意是:子湛之,字孝源。

yòu gū wèi wǔ dì suǒ ài cháng yǔ jiāng xià wáng yì gōng qǐn shí bù lí dì cè

这句话大意是:幼孤,为武帝所爱,常与江夏王义恭寝食不离帝侧。

yǒng chū sān nián zhào yǐ gōng zhǔ yī mén dí cháng chén zhī zhì jié zhī yìn fēng zhī jiāng xiàn hòu

这句话大意是:永初三年,诏以"公主一门嫡长,湛之致节之胤,封枝江县侯。

shù suì yǔ dì chún zhī gòng chē xíng niú bēn chē huài zuǒ yòu rén chí lái fù zhī

这句话大意是:"数岁,与弟淳之共车行,牛奔车坏,左右人驰来赴之。

chén zhī xiān lìng qǔ dì zhòng xián tàn qí yòu ér yǒu shí

这句话大意是:湛之先令取弟,众咸叹其幼而有识。

jí zhǎng pō shè wén yì

这句话大意是:及长,颇涉文义。

shì zǔ fù mǔ jí mǔ yǐ xiào wén

这句话大意是:事祖父母及母,以孝闻。

yuán jiā zhōng wèi huáng mén shì láng

这句话大意是:元嘉中,为黄门侍郎。

zǔ mǔ nián lǎo cí qí cháo zhí bù bài

这句话大意是:祖母年老,辞其朝直,不拜。

hòu bài mì shū jiān

这句话大意是:后拜秘书监。

kuài jī gōng zhǔ shēn jū cháng dí wéi wén dì suǒ lǐ jiā shì dà xiǎo bì zī ér hòu xíng

这句话大意是:会稽公主身居长嫡,为文帝所礼,家事大小,必谘而后行。

xī zhēng xiè huì shǐ gōng zhǔ liú zhǐ tái nèi zǒng shè liù gōng

这句话大意是:西征谢晦,使公主留止台内,总摄六宫。

měi bù dé yì zhé hào kū shàng shén dàn zhī

这句话大意是:每不得意,辄号哭,上甚惮之。

chū wǔ dì wēi shí pín lòu guò shèn cháng wǎng xīn zhōu fá dí yǒu nà bù yī ǎo děng jiē shì jìng huáng hòu shǒu zì zuò wǔ dì jì guì yǐ cǐ yī fù gōng zhǔ yuē hòu shì ruò yǒu jiāo shē bù jié zhě kě yǐ cǐ yī shì zhī

现代白话:初,武帝微时,贫陋过甚,常往新洲伐荻,有衲布衣袄等,皆是敬皇后手自作,武帝既贵,以此衣付公主,曰:"后世若有骄奢不节者,能够此衣示之。

chén zhī wèi dà jiàng jūn péng chéng wáng yì kāng suǒ ài yǔ liú chén zhī děng pō xiāng fù

这句话大意是:"湛之为大将军彭城王义康所爱,与刘湛之等颇相附。

jí liú chén zhī dé zuì shì lián chén zhī wén dì dà nù jiāng zhì dà bì

这句话大意是:及刘湛之得罪,事连湛之,文帝大怒,将致大辟。

chén zhī yōu jù wú jì yǐ gào gōng zhǔ

这句话大意是:湛之忧惧无计,以告公主。

gōng zhǔ jí rì rù gōng jí jiàn wén dì yīn hào kū xià chuáng bù fù shī chén qiè zhī lǐ yǐ jǐn náng shèng wǔ dì nà yī zhì dì yǐ shì shàng yuē rǔ jiā běn pín jiàn cǐ shì wǒ mǔ wèi rǔ fù zuò cǐ nà yī jīn rì yǒu cháng nǚ dùn bǎo shí biàn cán hài wǒ ér zi

现代白话:公主即日入宫,及见文帝,因号哭下床,不复施臣妾之礼,以锦囊盛武帝纳衣,掷地以示上曰:"你家本贫贱,此是我母为你父作此衲衣,今日有长女顿饱食,便残害我儿子!

shàng yì hào kū chén zhī yóu cǐ de quán

这句话大意是:"上亦号哭,湛之由此得全。

yòu yuē wáng sēng chāo yòu yǒu dà chéng zhī dù zhòng biàn yǐ guó qì xǔ zhī

这句话大意是:又曰:王僧绰幼有大成之度,众便以国器许之。

hào xué liàn xī cháo diǎn

这句话大意是:好学,练悉朝典。

nián shí sān fù yù shǒu zú wén dì yǐn jiàn bài biàn liú tì gěng yè shàng yì bēi bù zì shèng

这句话大意是:年十三,父昙首卒,文帝引见,拜便流涕哽咽,上亦悲不自胜。

xí fēng yù níng xiàn hóu shàng wén dì dōng yáng xiàn gōng zhǔ

这句话大意是:袭封豫宁县侯,尚文帝东阳献公主。

chū wèi jiāng xià wáng yì gōng sī tú cān jūn lèi qiān shàng shū lì bù láng cān zhǎng dà xuǎn hóng shí liú pǐn rèn jǔ xián jǐn qí fēn

这句话大意是:初为江夏王义恭司徒参军,累迁尚书吏部郎,参掌大选,宏识流品,任举,咸尽其分。

yòu yuē sòng shì zhū gōng zhǔ mò bù yán dù míng dì měi jí zhī

这句话大意是:又曰:宋世诸公主,莫不严妒,明帝每疾之。

hú shú lìng yuán tāo qī yǐ dù cì sǐ shǐ jìn chén yú tōng zhī zhuàn dù fù jì

这句话大意是:湖熟令袁慆妻以妒赐死,使近臣虞通之撰《妒妇记》。

guāng lù dài fu jiāng chén sūn xiào shàng xiào wǔ dì nǚ shàng nǎi shǐ rén wèi xiào zuò biǎo ràng hūn yuē fú chéng zhào zhǐ dāng yǐ lín hǎi gōng zhǔ jiàng pín

这句话大意是:光禄大夫江湛孙𢽾尚孝武帝女,上乃使人为𢽾作表让婚,曰:"伏承诏旨,当以临海公主降嫔。

chén hán mén cuì zú rén fán zhì lòu lǘ yán yǒu duì běn gé tiān yīn

这句话大意是:臣寒门悴族,人凡质陋,闾阎有对,本隔天姻。

rú chén sù liú jiā pín yè guǎ nián jìn jiāng guān jiē yǐ yǒu shì jīng chāi bù qún zú de chéng lǐ

这句话大意是:如臣素流,家贫业寡,年近将冠,皆已有室,荆钗布裙,足得成礼。

zì jìn shì yǐ lái

这句话大意是:自晋氏已来,。

pèi shàng gōng zhǔ zhě

这句话大意是:配尚公主者,。

suī lèi jīng měi zhòu

这句话大意是:虽累经美胄,。

jí yǒu míng cái

这句话大意是:亟有名才,。

zhì rú wáng dūn shè qì

这句话大意是:至如王敦慑气,。

huán wēn liǎn wēi

这句话大意是:桓温敛威,。

zhēn zhǎng yáng yú yǐ gù cí

这句话大意是:真长佯愚以固辞,。

zi jìng zhì zú yǐ qiú miǎn

这句话大意是:子敬炙足以求免,。

wáng yǎn wú zhòng dōu zhī zhì

这句话大意是:王偃无仲都之质,。

ér luǒ xuě wū běi jiē

这句话大意是:而裸雪于北阶,。

hé yǔ quē lóng gōng zhī zī

这句话大意是:何瑀阙龙工之姿,。

ér chǎn tóu wū shēn jǐng

这句话大意是:而谄投于深井,。

xiè zhuāng dài zì hài wū méng shòu

这句话大意是:谢庄迨自害于朦膄,。

yīn chōng jǐ bù miǎn wū qiáng chú

这句话大意是:殷冲几不免于强鉏。

zhì lēi shén wū pú lì fáng xián guò wū bì qiè

这句话大意是:制勒甚于仆隶,防闲过于婢妾。

xíng lái chū rù rén lǐ zhī cháng dāng dài bīn kè péng cóng zhī yì

这句话大意是:行来出入,人理之常,当待宾客,朋从之意。

ér lìng sǎo zhé xī jià wú kuī mén zhī qī

这句话大意是:而令扫辙息驾,无窥门之期;。

fèi yán chōu xí jué jiē duì zhī lǐ

这句话大意是:废筵抽席,绝接对之理。

fēi wéi jiāo yǒu lí yì réng nǎi xiōng dì shū kuò

这句话大意是:非唯交友离异,仍乃兄弟疏阔。

mǔ nǎi zhēng mèi xiāng quàn yǐ yán nī ǎo jìng qián xiāng chǎn yǐ jí

这句话大意是:姆妳争媚,相劝以严,妮媪竞前,相谄以急。

qí jiān yòu yǒu yìng dá wèn xùn bǔ shì shī mǔ nǎi zhì cán yǐn yú shí jié biàn yǔ shuí yì pī gù bì bì zé tóu lǐng

这句话大意是:其间又有应答问讯,卜筮师母,乃至残饮馀食,诘辩与谁,衣被故弊,必责头领。

huò jìn bù huò qián huò rù bù tīng chū

这句话大意是:或进不获前,或入不听出。

bù rù zé xián wū yù shū qiú chū zé yí yǒu bié yì zhào bì yǐ sān bū wéi qī qiǎn bì yǐ rì chū wéi xiàn xī bú jiàn wǎn pò cháo bù shí shǔ xīng

这句话大意是:不入则嫌于欲疏,求出则疑有别意,召必以三晡为期,遣必以日出为限,夕不见晚魄,朝不识曙星。

zhì wū yè bù yuè ér nòng qín zhòu gǒng mèi ér pī juàn yī shēng zhī nèi yǔ cǐ cháng guāi

这句话大意是:至于夜步月而弄琴,昼拱袂而披卷,一生之内,与此长乖。

yòu shēng yǐng cái wén zé shǎo bì bēn bèng jū mèi xiàng xí zé chǒu lǎo cóng lái

这句话大意是:又声影才闻,则少婢奔迸,裾袂向席,则丑老丛来。

zuǒ yòu zhěng shuā yǐ yí chǒng jiàn xián

这句话大意是:左右整刷,以疑宠见嫌;。

bīn kè wèi guàn yǐ shǎo róng zhì chì

这句话大意是:宾客未冠,以少容致斥。

rú chén mén fēn dài hé shū róng zú dìng jiā shēng biàn yù tí fú qīng guān měi huàn huò yóu cái shēng yī tāo hūn qī xián chéng ēn jiǎ

这句话大意是:如臣门分,代荷殊荣,足定家声,便预提拂,清官美宦,或由才升,一叨婚戚,咸成恩假。

shì yǐ yǎng mào fēi yi pī lù dān zhì

这句话大意是:是以仰冒非宜,披露丹质。

fēi wéi shàng chén yī jǐ guī quán shēn zhī yuàn

这句话大意是:非唯上陈一己,规全身之愿;。

shí nǎi guǎng shēn zhū mén shòu huàn zhī qiè

这句话大意是:实乃广申诸门受患之切。

fú yuàn tiān cí zhào chá tè cì juān tíng

这句话大意是:伏愿天慈照察,特赐蠲停。

ruò ēn zhì bān jiàng pī qǐng bù shēn biàn dāng xíng fū jiǎn fà tóu shān cuàn hǎi

这句话大意是:若恩制颁降,披请不申,便当刑肤剪发,投山窜海。

dì yǐ cǐ biǎo biàn shì zhū zhǔ yǐ fěng qiē zhī bìng wèi xì xiào

这句话大意是:"帝以此表遍示诸主,以讽切之,并为戏笑。

liáng shū yuē wǔ dì zhū nǚ lín ān ān jí cháng chéng sān zhǔ bìng yǒu wén cái ér ān jí zuì de lìng chēng

这句话大意是:《梁书》曰:武帝诸女,临安、安吉、长城三主并有文才,而安吉最得令称。

yòu yuē wáng lín zì xiào zhāng

这句话大意是:又曰:王琳,字孝璋。

wèi sī tú zuǒ zhǎng shǐ

这句话大意是:位司徒左长史。

lín qí dài qǔ liáng wǔ dì mèi yì xīng zhāo cháng gōng zhǔ yǒu zi jiǔ rén bìng zhī míng

这句话大意是:琳齐代娶梁武帝妹义兴昭长公主,有子九人,并知名。

zhǎng zǐ quán zì gōng héng

这句话大意是:长子铨,字公衡。

měi fēng yí shàn zhàn tǔ shàng wǔ dì nǚ yǒng jiā gōng zhǔ bài fù mǎ dū wèi

这句话大意是:美风仪,善占吐,尚武帝女永嘉公主,拜附马都尉。

quán suī xué yè bù jí dì xī ér xiào xíng qí yān

现代白话:铨虽学业不及弟锡,而孝行齐呢。

shí rén yǐ wéi xī quán èr wáng kě wèi yù kūn jīn jì

这句话大意是:时人以为锡、铨二王,可谓玉昆金季。

mǔ cháng gōng zhǔ jí quán xíng mào jí biǎn rén bù fù shi

这句话大意是:母长公主疾,铨形貌瘠贬,人不复识。

jí jū sāng kū qì wú cháng yīn de qì jí

这句话大意是:及居丧,哭泣无常,因得气疾。

wèi shì zhōng dān yáng yǐn zú wū wèi wèi qīng

这句话大意是:位侍中丹阳尹,卒于卫尉卿。

yòu yuē liǔ yǎn zì yàn yóu

这句话大意是:又曰:柳偃,字彦游。

nián shí èr liáng wǔ dì yǐn jiàn zhào wèn dú hé shū

这句话大意是:年十二,梁武帝引见,诏问:"读何书?

duì yuē shàng shū

这句话大意是:"对曰:"《尚书》。

yòu wèn yǒu hé měi jù

这句话大意是:"又问:"有何美句?

duì yuē dé wéi shàn zhèng zhèng zài yǎng mín

这句话大意是:"对曰:"德唯善政,政在养民。

zhòng xián yì zhī

这句话大意是:"众咸异之。

zhào shàng wǔ dì nǚ cháng chéng gōng zhǔ bài fù mǎ dū wèi

这句话大意是:诏尚武帝女长城公主,拜驸马都尉。

yòu xiè lǎn zì jǐng dí

这句话大意是:又:谢览,字景涤。

shàng qí qián táng gōng zhǔ bài fù mǎ dū wèi

这句话大意是:尚齐钱塘公主,拜驸马都尉。

wǔ dì píng jiàn yè cháo shì jiē bài lǎn shí èr shí yú wèi tài zǐ shè rén cháng yī ér yǐ

这句话大意是:武帝平建业,朝士皆拜,览时二十馀,为太子舍人,长揖而已。

yì qì jiàn yā shì zhān cōng míng wǔ dì mù sòng liáng jiǔ wèi xú miǎn yuē jué cǐ shēng fāng lán jìng tǐ xiǎng xiè zhuāng zhèng dāng rú cǐ

这句话大意是:意气闲雅,视瞻聪明,武帝目送良久,谓徐勉曰:"觉此生芳兰竟体,想谢庄正当如此。

zì cǐ nǎi bèi shǎng wèi

这句话大意是:"自此乃被赏味。

yòu yuē xiè tiào jí yīn ruì sù yǔ liáng wǔ yǐ wén zhāng xiāng de

这句话大意是:又曰:谢眺及殷睿素与梁武以文章相得。

dì yǐ dà nǚ yǒng xīng gōng zhǔ shì ruì zi jūn dì èr nǚ yǒng shì gōng zhǔ shì tiào zi mó

这句话大意是:帝以大女永兴公主适睿子钧,第二女永世公主适眺子谟。

jí dì wèi yōng zhōu èr nǚ bìng zàn suí mǔ xiàng zhōu

这句话大意是:及帝为雍州,二女并暂随母向州。

jí dì jí wèi èr gōng zhǔ shǐ suí nèi hái

这句话大意是:及帝即位,二公主始随内还。

wǔ dì yì báo mó yòu yǐ mén dān yù gèng shì zhāng hóng cè zǐ hóng cè zú yòu yǐ yǔ wáng zhì zi yīn

这句话大意是:武帝意薄谟,又以门单,欲更适张弘策子,弘策卒,又以与王志子𬤇。

ér mó bù kān tàn hèn wéi shū zhuàng rú shī zèng gōng zhǔ

这句话大意是:而谟不堪叹恨,为书状如诗赠公主。

gōng zhǔ yǐ chéng dì shén jiā jīn tàn ér fù zhōng bù dé hái

这句话大意是:公主以呈帝,甚加矜叹,而妇终不得还。

xún yòng mó wèi xìn ān xiàn shāo qiān wáng fǔ zī yì

这句话大意是:寻用谟为信安县,稍迁王府谘议。

yòu yuē yīn ruì zi jūn shàng wǔ dì yǒng xīng gōng zhǔ

这句话大意是:又曰:殷睿子钧尚武帝永兴公主。

zì sòng qí yǐ lái gōng zhǔ duō jiāo yín wú xíng yǒng xīng gōng zhǔ jiā yǐ xiǎn nüè

这句话大意是:自宋、齐已来,公主多骄淫无行,永兴公主加以险虐。

jūn xíng mào duǎn xiǎo wèi gōng zhǔ suǒ zēng měi bèi zhào rù xiān mǎn bì wèi yīn ruì zì jūn zhé liú tì yǐ chū zhǔ mìng bì shù ér fǎn zhī

这句话大意是:钧形貌短小,为公主所憎,每被召入,先满壁为殷睿字,钧辄流涕以出,主命婢束而反之。

jūn bù shèng nù ér yán wū dì dì yǐ xī rú yì jī zhǔ suì wū bèi rán yóu hèn jūn

这句话大意是:钧不胜怒而言于帝,帝以犀如意击主,碎于背,然犹恨钧。

yòu yuē zhāng zuǎn zì bó xù

这句话大意是:又曰:张缵,字伯绪。

zuǎn nián shí yī shàng wǔ dì dì sì nǚ fù yáng gōng zhǔ bài fù mǎ dū wèi fēng lì háo tíng hòu

这句话大意是:缵年十一,尚武帝第四女富阳公主,拜驸马都尉,封利豪亭侯。

zhào bǔ guó zǐ shēng

这句话大意是:召补国子生。

qǐ jiā mì shū láng shí nián shí qī shēn cháng qī chǐ sì cùn méi mù shū lǎng shén cǎi shuǎng fā

这句话大意是:起家秘书郎,时年十七,身长七尺四寸,眉目疏朗,神采爽发。

wǔ dì yì zhī cháng yuē zhāng zhuàng wǔ yún hòu bā shì yǒu dǎi wú zhě qí cǐ zi hu

现代白话:武帝异之,尝曰:"张壮武云,后八世有逮我者,其此子乎!

hòu wèi shū yuē jīn gēn chē gōng zhǔ fēng jūn jiē chéng zhī dàn yǒu fēi ér yǐ

这句话大意是:《后魏书》曰:金根车,公主封君皆乘之,但有𬴂而已。

yòu yuē tài zǔ cháng yǐn cuī xuán bó jiǎng lùn hàn shū zhì lóu jìng shuō gāo zǔ yù yǐ lǔ yuán gōng zhǔ qī xiōng nú shàn zhī jiē tàn liáng jiǔ

这句话大意是:又曰:太祖尝引崔玄伯讲论《汉书》,至娄敬说高祖欲以鲁元公主妻匈奴,善之,嗟叹良久。

shì yǐ zhū gōng zhǔ jiē lí jiàng wū bīn fù zhī guó

这句话大意是:是以诸公主皆厘降于宾附之国。

yòu yuē lù xīn zhī fēng wàng duān yǎ shàng cháng shān gōng zhǔ bài fù mǎ dū wèi

这句话大意是:又曰:陆昕之风望端雅,尚常山公主,拜附马都尉。

gōng zhǔ fèng gū yǒu xiào chēng

这句话大意是:公主奉姑,有孝称。

chū yǔ mù shì láng yá cháng gōng zhǔ cí bìng wèi nǚ shì zhōng yòu xìng bù dù jì yǐ xīn zhī wú zi wèi nà qiè yìng ér jiē yù nǚ

这句话大意是:初与穆氏琅琊长公主兹并为女侍中,又性不妒忌,以昕之无子,为纳妾媵,而皆育女。

gōng zhǔ yǒu sān nǚ wú nán yǐ xīn zhī cóng xiōng xī dào dì sì zǐ zhāng wèi sì

这句话大意是:公主有三女,无男,以昕之从兄希道第四子彰为嗣。

yòu yuē xiāo bǎo yín shàng nán yáng cháng gōng zhǔ cì bó yī qiān pǐ bìng gěi lǐ jù

这句话大意是:又曰:萧宝寅尚南阳长公主,赐帛一千匹,并给礼具。

gōng zhǔ yǒu fù dé shì bǎo yín jǐn sù yōng zhī lǐ hǎo hé suī jī nián ér jìng shì bù tì

这句话大意是:公主有妇德,事宝寅尽肃雍之礼,好合虽积年,而敬事不替。

bǎo yín měi rù shì gōng zhǔ bì lì yǐ dài zhī xiāng yù rú bīn zì fēi tài fēi jí dǔ wèi zēng guī xiū

这句话大意是:宝寅每入室,公主必立以待之,相遇如宾,自非太妃疾笃,未曾归休。

bǎo yín qì xìng wēn shùn zì chǔ yǐ lǐ fèng jìng gōng zhǔ nèi wài xié mù

这句话大意是:宝寅器性温顺,自处以礼,奉敬公主,内外谐穆。

qīng hé wáng yì qīn ér zhòng zhī

这句话大意是:清河王怿亲而重之。

yòu yuē féng mù shàng shùn yáng gōng zhǔ

这句话大意是:又曰:冯穆尚顺阳公主。

sòng fān wèi hé yīn lìng

这句话大意是:宋翻为河阴令。

gōng zhǔ jiā nú wèi jié shè ér bù sòng

这句话大意是:公主家奴为劫,摄而不送。

fān jiàng bīng wéi zhǔ zhái zhí zhǔ xù féng mù bù qū xiàng xiàn

这句话大意是:翻将兵围主宅,执主婿冯穆,步驱向县。

shí zhèng yán shǔ lì zhī rì zhōng liú hàn zhān de

这句话大意是:时正炎暑,立之日中,流汗沾地。

yòu yuē chén liú gōng zhǔ guǎ jū tài zhōu cì shǐ zhāng yí yì yuàn shàng zhǔ zhǔ yì xǔ zhī

这句话大意是:又曰:陈留公主寡居,泰州刺史张彝意愿尚主,主亦许之。

pú yè gāo zhào yì wàng shàng zhǔ zhǔ yì bù kě

这句话大意是:仆射高肇亦望尚主,主意不可。

zhào nù zèn yí wū shì zōng

这句话大意是:肇怒,谮彝于世宗。

tíng fèi shù nián

这句话大意是:停废数年。

yòu yuē gāo dào mù wèi yù shǐ zhōng wèi

这句话大意是:又曰:高道穆为御史中尉。

zhuāng dì zǐ shòu yáng gōng zhǔ fàn xíng qīng lù zhí chì bàng zú ā zhī bù zhǐ mù lìng bàng pò qí chē

这句话大意是:庄帝姊寿阳公主犯行清路,执赤棒卒呵之不止,穆令棒破其车。

gōng zhǔ shēn yǐ wéi hèn qì yǐ su dì

这句话大意是:公主深以为恨,泣以诉帝。

dì wèi zhǔ yuē gāo zhōng wèi qīng zhēn zhī rén bǐ suǒ xíng zhě gōng shì qǐ kě yǐ sī zé zhī

现代白话:帝谓主曰:"高中尉清贞之人,彼所行者,公事,岂能够私责之!

yòu yuē sù shí yuán míng dì shí bài zhōng lěi jiāng jūn cháng cóng liè dì qīn yù shè hǔ shí kòu mǎ jiàn yǐn dì shàng gāo yuán shàng

这句话大意是:又曰:宿石,元明帝时拜中垒将军,尝从猎,帝亲欲射虎,石扣马谏,引帝上高原上。

hòu hǔ téng yuè shā rén

这句话大意是:后虎腾跃杀人。

zhào shí wèi zhōng chén qiē jiàn miǎn hǔ zhī hài

这句话大意是:诏:石为忠臣,切谏,免虎之害。

cì mǎ yì pǐ shàng shàng gǔ gōng zhǔ bài fù mǎ dū wèi

这句话大意是:赐马一匹,尚上谷公主,拜驸马都尉。

yòu yuē liú chǎng shàng wǔ yì gōng zhǔ zhǔ hōng gèng shàng jiàn xìng gōng zhǔ yòu shàng píng yáng cháng gōng zhǔ

这句话大意是:又曰:刘昶尚武邑公主,主薨,更尚建兴公主,又尚平阳长公主。

jí chǎng zhōng yǔ sān gōng zhǔ tóng yíng yì xué

这句话大意是:及昶终,与三公主同茔异穴。

yòu yuē liú huī zì zhòng mào

这句话大意是:又曰:刘辉,字重冒。

zhèng shǐ chū shàng lán líng cháng gōng zhǔ shì zōng dì sān zǐ yě

这句话大意是:正始初,尚兰陵长公主,世宗第三姊也。

gōng zhǔ pō yán dù huī cháng sī xìng zhǔ shì bì yǒu shēn zhǔ chī shā zhī gē qí yùn zi jié jiě yǐ cǎo zhuāng shí bì fù luǒ yǐ shì huī

这句话大意是:公主颇严妒,辉尝私幸主侍婢,有身,主笞杀之,割其孕子,节解以草装,实婢腹,裸以示辉。

huī suì fèn hàn shū gōng zhǔ

这句话大意是:辉遂忿憾,疏公主。

gōng zhǔ zǐ yīn rù tīng jiǎng yán qí gù líng tài hòu

这句话大意是:公主姊因入听讲,言其故灵太后。

tài hòu chū chì qīng hé wáng yì qióng qí shì yì yǔ gāo yáng wáng yōng guǎng píng wáng huái zòu qí bù zhī zhī zhuàng wú kě wèi fū fù zhī lǐ qǐng lí hūn xuē chú fēng wèi

这句话大意是:太后初敕清河王怿穷其事,怿与高阳王雍、广平王怀奏其不知之状,无可为夫妇之礼,请离婚,削除封位。

tài hòu cóng zhī

这句话大意是:太后从之。

yòu yuē jī bá shì wèi qì xī bù shuài qí fù gēn huáng shǐ chū lǜ zhòng guī wèi tài zǔ jiā zhī

这句话大意是:又曰:嵇拔世为讫奚部帅,其父根,皇始初率众归魏太祖,嘉之。

bá shàng huá yīn gōng zhǔ shēng zǐ jìng

这句话大意是:拔尚华阴公主,生子敬。

yuán shào zhī nì yě gōng zhǔ yǒu gōng chāo shòu jìng dà sī mǎ fēng cháng lè wáng

这句话大意是:元绍之逆也,公主有功,超授敬大司马,封长乐王。

yòu rú rú yuē tài chāng yuán nián liù yuè ā nà huán qiǎn shǐ cháo gòng bìng wèi zhǎng zǐ qǐng shàng gōng zhǔ

这句话大意是:又《蠕蠕》曰:太昌元年六月,阿那环遣使朝贡,并为长子请尚公主。

xiào wǔ zhào yǐ fàn yáng wáng huì zhī cháng nǚ láng yá gōng zhǔ xǔ zhī wèi jí chéng hūn dì rù guān dōng xī wèi jìng jié ā nà huán wèi hūn hǎo xī wèi wén dì nǎi yǐ xiào wǔ shí shè rén yuán yì zǐ nǚ chēng wéi huà zhèng gōng zhǔ qī nà huán xiōng dì tǎ hán

这句话大意是:孝武诏以范阳王诲之长女琅琊公主许之,未及成婚,帝入关东、西魏竞结阿那环为婚好,西魏文帝乃以孝武时舍人元翌子女称为化政公主,妻那环兄弟塔寒。

yòu yuē ā nà huán qiǎn shǐ cháo gòng fù yīn qiú hūn

这句话大意是:又曰:阿那环遣使朝贡,复因求婚。

zhào fā cháng shān wáng zhì lè ān gōng zhǔ xǔ zhī gǎi fēng wèi lán líng jùn cháng gōng zhǔ

这句话大意是:诏发常山王骘乐安公主许之,改封为兰陵郡长公主。

ā nà huán fèng mǎ qiān pǐ yǐ wéi pìn lǐ qǐng yíng gōng zhǔ

这句话大意是:阿那环奉马千匹以为娉礼,请迎公主。

zhào jiān zōng zhèng qīng yuán shòu jiān tài cháng qīng mèng sháo děng sòng gōng zhǔ

这句话大意是:诏兼宗正卿元寿、兼太常卿孟韶等送公主。

zì jìn yáng běi mài zī yòng qì wù xián chū fēng wò

这句话大意是:自晋阳北迈,资用器物,咸出丰渥。

ā nà huán qiǎn yíng gōng zhǔ wū xīn chéng zhī nán

这句话大意是:阿那环遣迎公主于新城之南。

chén shū chén jūn lǐ měi fēng yí bó shè yǒu shí lǎn

这句话大意是:《陈书》:沈君理美风仪,博涉,有识览。

chén wǔ dì zhèn nán xú zhōu shēn jiàn qì zhòng mìng shàng kuài jī cháng gōng zhǔ

这句话大意是:陈武帝镇南徐州,深见器重,命尚会稽长公主。

jí dì shòu shàn bài fù mǎ dū wèi fēng yǒng dìng tíng hòu

这句话大意是:及帝受禅,拜驸马都尉,封永定亭侯。

chū wèi wú jùn tài shǒu

这句话大意是:出为吴郡太守。

shí bīng gé wèi níng bǎi xìng huāng bì

这句话大意是:时兵革未宁,百姓荒弊。

jūn lǐ zǒng jí shì zú xiū chì qì xiè shēn yǐ gàn lǐ jiàn chēng

这句话大意是:君理总集士卒,修饬器械,深以干理见称。

yòu yuē cài níng zì zi jūn

这句话大意是:又曰:蔡凝,字子君。

měi róng zhǐ

这句话大意是:美容止。

jí zhǎng bó xué yǒu wén cí yóu gōng cǎo lì

这句话大意是:及长,博学,有文辞,尤工草隶。

lèi qiān tài zǐ zhōng shè rén

这句话大意是:累迁太子中舍人。

yǐ míng jiā zǐ xuǎn shàng xìn yì gōng zhǔ bài fù mǎ dū wèi zhōng shū shì láng qiān jìn líng tài shǒu

这句话大意是:以名家子选尚信义公主,拜驸马都尉、中书侍郎,迁晋陵太守。

jí jiāng zhī jùn gèng lìng zuǒ yòu xiū zhōng shū xiè yǔ wèi bīn yǒu yuē zhù lái zhě wú láo

这句话大意是:及将之郡,更令左右修中书廨宇,谓宾友曰:"庶来者无劳。

xún shòu lì bù shì láng

这句话大意是:"寻授吏部侍郎。

níng nián wèi wèi gāo ér cái dì wéi shí suǒ zhòng cháng duān zuò xī zhāi zì fēi sù guì míng liú hǎn suǒ jiāo jiē qū shí zhě duō jī yān

现代白话:凝年位未高,而才地为时所重,常端坐西斋,自非素贵名流,罕所交接,趋时者多讥呢。

xuān dì cháng wèi níng yuē wǒ yù yòng yì xīng zhǔ xù qián sù wèi huáng mén láng qīng yì hé rú

现代白话:宣帝常谓凝曰:"我欲用义兴主婿钱肃为黄门郎,卿意怎么样?

níng zhèng sè yuē dì qi ēn yóu shèng zhǐ zé wú suǒ fù wèn

这句话大意是:"凝正色曰:"帝戚恩由圣旨,则无所复问。

ruò gé yǐ qiān yì huáng sàn zhī zhí gù xū rén mén jiān měi

这句话大意是:若格以佥议,黄散之职,故须人门兼美。

dì mò rán ér zhǐ

这句话大意是:"帝默然而止。

sù wén ér bù píng yì xīng gōng zhǔ rì zèn zhī

这句话大意是:肃闻而不平,义兴公主日谮之。

xún miǎn guān qiān jiāo zhǐ

这句话大意是:寻免官,迁交阯。

hòu zhōu shū yù chí hóu dōu xìng hóng yù yǒu jiàn shí shàng tài zǔ zǐ chāng lè dà zhǎng gōng zhǔ shēng jiǒng

这句话大意是:《后周书》:尉迟侯兜,性弘裕,有鉴识,尚太祖姊昌乐大长公主,生迥。

jí hóu dōu bìng qiě zú hū èr zi fǔ qí shǒu yuē rǔ děng bìng yǒu guì xiāng dàn hèn wú bú jiàn ěr gè yi miǎn zhī

现代白话:及侯兜病且卒,呼二子,抚其首曰:"你等并有贵相,但恨我不见你,各宜勉之。

suí shū yuē wén dì shí lán líng gōng zhǔ guǎ shàng wèi qiú fu xuǎn qīn wèi liǔ shù jí xiāo chàng děng yǐ shì xiāng zhě sūn dǐng

这句话大意是:《隋书》曰:文帝时,兰陵公主寡,上为求夫,选亲卫柳述及萧玚等以示相者孙鼎。

dǐng yuē chàng dāng fēng hóu ér wú guì qī zhī xiāng

这句话大意是:鼎曰:"玚当封侯,而无贵妻之相;。

shù yì tōng xiǎn ér shǒu wèi bù zhōng

这句话大意是:述亦通显,而守位不终。

shàng yuē wèi yóu wǒ ěr

这句话大意是:"上曰:"位由我耳。

suì yǐ zhǔ jiàng shù

这句话大意是:"遂以主降述。

yòu yuē lán líng gōng zhǔ zì ā wǔ gāo zǔ dì wǔ nǚ yě

这句话大意是:又曰:兰陵公主,字阿五,高祖第五女也。

měi zī yí xìng wǎn shùn hào dú shū gāo zǔ wū zhū nǚ zhōng tè suǒ zhōng ài

这句话大意是:美姿仪,性婉顺,好读书,高祖于诸女中特所锺爱。

chū jià yí tóng wáng fèng xiào zú shì hé dōng liǔ shù shí nián shí bā

这句话大意是:初嫁仪同王奉孝,卒,适河东柳述,时年十八。

zhū zǐ bìng jiāo jù zhǔ dú zhé jié zūn wū fù dào shì jiù gū shén jǐn yù yǒu jí bìng bì qīn fèng tāng yào

这句话大意是:诸姊并骄踞,主独折节遵于妇道,事舅姑甚谨,遇有疾病,必亲奉汤药。

gāo zǔ wén zhī dà yuè

这句话大意是:高祖闻之大悦。

yóu shì shù jiàn jiàn chǒng yù

这句话大意是:由是述渐见宠遇。

chū jìn wáng guǎng yù yǐ zhǔ pèi qí fēi dì xiāo chàng gāo zǔ chū xǔ zhī hòu suì shì shù jìn wáng yīn bú yuè

这句话大意是:初,晋王广欲以主配其妃弟萧玚,高祖初许之,后遂适述,晋王因不悦。

jí shù yòng shì mí è zhī

这句话大意是:及述用事,弥恶之。

gāo zǔ jì bēng shù xǐ lǐng biǎo

这句话大意是:高祖既崩,述徙岭表。

yáng dì lìng zhǔ lí jué jiāng gǎi jià zhī

这句话大意是:炀帝令主离绝,将改嫁之。

gōng zhǔ yǐ sǐ zì shì bù fù cháo yè shàng biǎo qǐng miǎn zhǔ hào yǔ shù tóng xǐ

这句话大意是:公主以死自誓,不复朝谒,上表请免主号,与述同徙。

dì dà nù yuē tiān xià qǐ wú nán zǐ yù yǔ shù tóng xǐ yé

这句话大意是:帝大怒曰:"天下岂无男子,欲与述同徙耶?

zhǔ yuē xiān dì yǐ qiè shì wū liǔ jiā jīn yǒu zuì qiè dāng cóng zuò bù yuàn bì xià qū fǎ shēn ēn dì bù cóng zhǔ yōu ér zú

这句话大意是:"主曰:"先帝以妾适于柳家,今有罪,妾当从坐,不愿陛下屈法申恩,"帝不从,主忧而卒。

yòu yuē nán yáng gōng zhǔ yáng dì cháng nǚ yě

这句话大意是:又曰:南阳公主,炀帝长女也。

měi fēng yí yǒu zhì jié zào cì bì yǐ lǐ

这句话大意是:美风仪,有志节,造次必以礼。

nián shí sì jià xǔ guó gōng yǔ wén shù zi shì jí yǐ jǐn sù wén

这句话大意是:年十四,嫁许国公宇文述子士及,以谨肃闻。

jí shù bìng qiě zú zhǔ qīn diào yǐn shí shǒu zì fèng shàng shì yǐ cǐ chēng zhī

这句话大意是:及述病且卒,主亲调饮食,手自奉上,世以此称之。

jí yǔ wén huà jí nì shì zhǔ suí zhì liáo chéng ér huà jí wèi dòu jiàn dé suǒ bài shì jí zì jì běi xī guī dà táng

这句话大意是:及宇文化及逆弑,主随至聊城,而化及为窦建德所败,士及自济北西归大唐。

shí suí dài yì guān bìng zài qí suǒ jiàn dé yǐn jiàn zhī mò bù huáng jù shī cháng wéi zhǔ shén sè zì ruò

这句话大意是:时隋代衣冠并在其所,建德引见之,莫不惶惧失常,唯主神色自若。

jiàn dé yǔ yǔ zhǔ zì chén guó pò jiā wáng bù néng bào yuàn xuě chǐ lèi xià yíng jīn shēng cí bù chuò qíng lǐ qiē zhì

这句话大意是:建德与语,主自陈国破家亡,不能报怨雪耻,泪下盈襟,声辞不辍,情理切至。

jiàn dé jí guān tīng zhě mò bù wéi zhī dòng róng yǔn tì xián sù rán jìng yì yān

现代白话:建德及观听者莫不为之动容陨涕,咸肃然敬异呢。

jí jiàn dé zhū huà jí shí zhǔ yǒu yī zi míng chán shī nián qiě shí suì

这句话大意是:及建德诛化及,时主有一子,名禅师,年且十岁。

jiàn dé qiǎn wǔ bēn láng jiàng wū shì chéng wèi zhǔ yuē yǔ wén huà jí gōng xíng shì nì rén shén suǒ bù róng

这句话大意是:建德遣武贲郎将于士澄谓主曰:"宇文化及躬行弑逆,人神所不容。

jīn jiāng zú miè qí jiā gōng zhǔ zhī zǐ fǎ dāng cóng zuò ruò bù néng gē ài yì tīng liú zhī

这句话大意是:今将族灭其家,公主之子,法当从坐,若不能割爱,亦听留之。

zhǔ qì yuē wǔ bēn jì shì duò shì guì chén cǐ shì hé xū jiàn wèn

这句话大意是:"主泣曰:"武贲既是隋室贵臣,此事何须见问!

jiàn dé jìng shā zhī

这句话大意是:"建德竟杀之。

zhǔ xún qǐng jiàn dé xuē fà wèi ní

这句话大意是:主寻请建德削发为尼。

shì jí yòu wèi jiāng jūn shù zhī zǐ yě

这句话大意是:(士及,右卫将军述之子也。

yǐ fù xūn fēng xīn chéng xiàn gōng

这句话大意是:以父勋封新城县公。

suí wén dì cháng yǐn rù wò nèi yǔ yǔ qí zhī lìng shàng yáng dì nǚ nán yáng gōng zhǔ

这句话大意是:隋文帝常引入卧内与语,奇之,令尚炀帝女南阳公主。

✦ You read 皇亲部·卷十九

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.