太平御览 · 李昉 · Chapter 291 of 1000

兵部·卷二十二

PinyinModern Translation
Size

liào dí xià

这句话大意是:○料敌下。

sòng shū yuē jìn yì xī wǔ nián èr yuè wěi yàn wáng mù róng chāo dà lüè huái běi

这句话大意是:《宋书》曰:晋义熙五年二月,伪燕王慕容超大掠淮北。

sān yuè dì kàng biǎo běi fá yǐ dān yáng yǐn mèng chǎng jiān zhōng jūn liú fǔ shì

这句话大意是:三月,帝抗表北伐,以丹阳尹孟昶监中军留府事。

nǎi fú huái rù sì

这句话大意是:乃浮淮入泗。

wǔ yuè zhì xià pī liú chuán bù jūn jìn láng yá

这句话大意是:五月至下邳,留船,步军进琅琊。

suǒ guò zhù chéng liú shǒu

这句话大意是:所过筑城留守。

chāo dà jiàng jūn gōng sūn wǔ lóu qǐng duàn dà xiàn jiān bì qīng yě yǐ dài

这句话大意是:超大将军公孙五楼请断大岘,坚壁清野以待。

chāo bù cóng

这句话大意是:超不从。

chū móu shì yì yì zhě yǐ wéi zéi ruò yán shǒu dà xiàn jūn wú suǒ zī hé néng zì fǎn

这句话大意是:初谋是役,议者以为贼若严守大岘,军无所资,何能自返。

dì yuē bù rán

这句话大意是:帝曰:"不然。

xiān bēi xìng tān lüè bù jí yuǎn jì xìng qí shèng qiě ài qí gǔ

这句话大意是:鲜卑性贪,略不及远,既幸其胜,且爱其谷。

bì jiāng yǐn wǒ qiě yì qīng zhàn shī yī rù xiàn wú hé huàn yān

现代白话:必将引我,且亦轻战,师一入岘,我何患呢!

jí rù xiàn dì jǔ shǒu zhǐ tiān yuē shì jì yǐ

现代白话:"及入岘,帝举手指天曰:"事济了!

zhòng wèn qí gù dì yuē shī jì guò xiǎn shì yǒu bì sǐ zhī zhì yú liáng qī mǔ jūn wú kuì fá zhī yōu shèng kě bì yǐ

现代白话:"众问其故,帝曰:"师既过险,士有必死之志,馀粮栖亩,军无匮乏之忧,胜可必了。

tōng diǎn yuē chén jiāng wú míng chè jìn bī shòu yáng běi qí jiāng wáng lín jù shǒu

这句话大意是:《通典》曰:陈将吴明彻进逼寿阳,北齐将王琳拒守。

yòu qiǎn dà jiàng pí jǐng hé lǜ bīng shù shí wàn lái yuán qù shòu chūn sān shí lǐ dùn jūn bù jìn

这句话大意是:又遣大将皮景和率兵数十万来援,去寿春三十里,顿军不进。

zhū jiāng xián yuē jiān chéng wèi bá dà yuán zài jìn bù shěn gōng jì jiāng ān chū

这句话大意是:诸将咸曰:"坚城未拔,大援在近,不审公计将安出?

míng chè yuē bīng guì zài sù ér bǐ jié yíng bù jìn zì cuò qí fēng wú zhī qí bù gǎn zhàn míng yǐ

现代白话:"明彻曰:"兵贵在速,而彼结营不进,自挫其锋,我知其不敢战明了。

wū shì gōng huàn jiǎ zhòu jí gōng yī gǔ ér kè shòu yáng

这句话大意是:"于是躬擐甲胄疾攻,一鼓而克寿阳。

yòu yuē xī wèi qiǎn jiàng yú jǐn tǎo liáng yuán dì wū jiāng líng zhǎng sūn jiǎn wèn jǐn yuē wèi xiāo yì zhī jì jiāng yù rú hé

这句话大意是:又曰:西魏遣将于谨讨梁元帝于江陵,长孙俭问谨曰:"为萧绎之计,将欲如何?

jǐn yuē yào bīng hàn miǎn xí juǎn dù jiāng zhí jù dān yáng shì qí shàng cè

这句话大意是:"谨曰:"耀兵汉、沔,席卷度江,直据丹阳,是其上策;。

yí guō nèi jū mín tuì bǎo zǐ chéng jùn qí pí dié yǐ dài yuán zhì shì qí zhōng cè

这句话大意是:移郭内居民,退保子城,峻其陴堞,以待援至,是其中策;。

ruò nán wū yí dòng jù shǒu luó guō shì qí xià cè

这句话大意是:若难于移动,据守罗郭,是其下策。

jiǎn yuē chuāi yì dìng chū hé cè

这句话大意是:"俭曰:"揣绎定出何策?

jǐn yuē bì yòng qí xià cè

这句话大意是:"谨曰:"必用其下策。

jiǎn yuē bǐ qì shàng ér yòng xià hé yě

这句话大意是:"俭曰:"彼弃上而用下,何也?

duì yuē xiāo shì bǎo jù jiāng nán mián lì shù jì

这句话大意是:"对曰:"萧氏保据江南,绵历数纪。

shǔ zhōng yuán duō gù wèi huáng wài lüè

这句话大意是:属中原多故,未遑外略。

yòu yǐ wǒ yǒu qí shì zhī huàn bì wèi lì bù néng fēn

这句话大意是:又以我有齐氏之患,必谓力不能分。

qiě yì nuò ér wú móu duō yí shǎo duàn rén nán lǜ shǐ jiē liàn yì jū jì è qiān yí dāng bǎo luó guō

这句话大意是:且绎懦而无谋,多疑少断,人难虑始,皆恋邑居,既恶迁移,当保罗郭。

suǒ yǐ yòng xià cè yě

这句话大意是:所以用下策也。

jǐn lìng lìng zhōng shān gōng hù jí yáng zhōng děng lǜ jīng qí xiān jù jiāng lǜ duàn qí zǒu lù

这句话大意是:"谨令令中山公护及杨忠等,率精骑先据江律,断其走路。

rǎn rén shù mù péng yú wài chéng guǎng shū liù shí lǐ

这句话大意是:染人竖木棚于外城,广输六十里。

xún ér móu zhì xī zhòng wéi zhī

这句话大意是:寻而谋至,悉众围之。

liáng zhǔ lǚ yí bīng yú chéng chū zhàn zhé wèi móu suǒ pò

这句话大意是:梁主屡遗兵于城出战,辄为谋所破。

xún liù rì wài chéng zì xiàn liáng zhǔ tuì bǎo zǐ chéng

这句话大意是:旬六日,外城自陷,梁主退保子城。

yì rì lǜ qí tài zǐ yǐ xià miàn fù chū jiàng xún shā zhī

这句话大意是:翌日,率其太子以下,面缚出降,寻杀之。

yòu yuē hòu wèi mò yuán zhōu mín dòu lú láng hài dū du dà yě shù r děng jù zhōu chéng fǎn zhōu rén li xián nǎi zhāo jí háo jié móu yuē zéi qǐ cāng cù biàn zhū èr jiāng qí shì suī shèng qí zhì yǐ jiāo

这句话大意是:又曰:后魏末,原州民豆卢狼害都督大野树儿等据州城反,州人李贤乃招集豪杰谋曰:"贼起仓卒,便诛二将,其势虽盛,其志已骄。

rán qí zhèng lìng mò shī wéi yǐ cán bāo wèi yè

这句话大意是:然其政令莫施,惟以残剥为业。

fu bà jù zhī zéi ér yù wū hé zhī zhòng shì zì lí jiě

这句话大意是:夫霸据之贼而驭乌合之众,势自离解。

jīn ruò cóng zhōng jī zhī zéi bì sàng dǎn

这句话大意是:今若从中击之,贼必丧胆。

rú wú jì zhě zhǐ rì qǔ zhī

现代白话:如我计者,指日取之。

zhòng jiē cóng xián nǎi lǜ gǎn sǐ shì sān bǎi rén fēn wéi liǎng dào chéng yè gǔ zào ér chū

这句话大意是:"众皆从,贤乃率敢死士三百人,分为两道,乘夜鼓噪而出。

qún zéi dà jīng yī zhàn ér bài

这句话大意是:群贼大惊,一战而败。

láng dùn zǒu zhuī zhǎn zhī

这句话大意是:狼遁走,追斩之。

hòu wèi shū yuē li shùn shǐ liáng zhōu hái shì zǔ wèn méng xùn zhèng jiào dé shī

这句话大意是:《后魏书》曰:李顺使凉州还,世祖问蒙逊政教得失。

shùn yuē méng xùn zhuān wēi hé yòu sān shí xǔ nián suī bù néng yí jué jiāng lái yóu zú yǐ zhōng qí yī shì

这句话大意是:顺曰:"蒙逊专威河右三十许年,虽不能贻厥将来,犹足以终其一世。

dàn qián suì biǎo xǔ shí yuè sòng yù yuán chèn jí chén wǎng yíng biàn guāi běn yì

这句话大意是:但前岁表许十月送昙元谶,及臣往迎,便乖本意。

bù zhōng bù xìn wū shì ér shén

这句话大意是:不忠不信,于是而甚。

yǐ chén guān zhī bù fù zhōu yǐ

现代白话:以臣观之,不复周了。

shì zǔ yuē ruò rú qīng yán zé xiào zài bù yuǎn qí zi bì fù xí shì xí

这句话大意是:世祖曰:"若如卿言,则效在不远,其子必复袭世袭。

yòu wèn yuē zǎo wǎn dāng miè

这句话大意是:"又问曰:"早晚当灭?

shùn yuē chén lüè jiàn qí zi bìng fēi jùn cái néng bǎo yī yú

这句话大意是:"顺曰:"臣略见其子,并非俊才,能保一隅。

rú dūn huáng tài shǒu mù jiān qì xìng cū lì ruò jì méng xùn zhě bì cǐ rén yě

这句话大意是:如敦煌太守牧犍,器性粗立,若继蒙逊者必此人也。

rán bǐ zhī wū fù qiān wèi bù dǎi

这句话大意是:然比之于父,佥谓不逮。

dài tiān suǒ yòng zī shèng míng yě

这句话大意是:殆天所用资圣明也。

jì ér méng xùn sǐ wèn zhì shì zǔ wèi shùn yuē qīng yán méng xùn sǐ jīn zé yàn yǐ yòu yán mù jiān lì hé qí miào zāi

现代白话:"既而蒙逊死问至,世祖谓顺曰:"卿言蒙逊死,今则验了,又言牧犍立,何其妙啊。

zhèn kè liáng zhōu yì dāng bù yuǎn

这句话大意是:朕克凉州,亦当不远。

wū shì cì juàn qiān pǐ jiù mǎ yì pǐ jìn hào ān xī jiāng jūn chǒng dài mí hòu

这句话大意是:"于是赐绢千匹,厩马一匹,进号安西将军,宠待弥厚。

táng shū yuē wǔ dé chū liú wǔ zhōu jù tài yuán shǐ qí jiāng sòng jīn gāng zhūn wū hé dōng

这句话大意是:《唐书》曰:武德初,刘武周据太原,使其将宋金刚屯于河东。

tài zōng wǎng zhēng zhī wèi zhū jiāng yuē jīn gāng xuán jūn qiān lǐ shēn rù wú de jīng bīng xiāo jiàng jiē zài yú cǐ

现代白话:太宗往征之,谓诸将曰:"金刚悬军千里,深入我地,精兵骁将皆在于此。

wǔ zhōu zì jù tài yuán zhuān yǐ jīn gāng yǐ wéi hàn bì

这句话大意是:武周自据太原,专倚金刚以为捍蔽。

jīn gāng suī zhòng nèi shí kōng xū lǔ lüě wèi zī yì zài sù zhàn

这句话大意是:金刚虽众,内实空虚,虏掠为资,意在速战。

wǒ jiān yíng xù ruì yǐ cuò qí fēng fēn bīng fén xí chōng qí xīn fù

这句话大意是:我坚营蓄锐以挫其锋,分兵汾隰,冲其心腹。

bǐ liáng jǐn jì qióng zì dāng dùn zǒu

这句话大意是:彼粮尽计穷,自当遁走。

dāng dài cǐ jī wèi yi sù zhàn

这句话大意是:当待此机,未宜速战。

wū shì qiǎn liú hóng děng jué qí liáng dào

这句话大意是:"于是遣刘弘等绝其粮道。

qí zhòng suì něi jīn gāng guǒ dùn

这句话大意是:其众遂馁,金刚果遁。

yòu yuē wǔ dé zhōng lǐ jìng suí hé jiān wáng xiào gōng tǎo xiāo xǐ shī zhì wū qīng jiāng kè xǐ jīng mén

这句话大意是:又曰:武德中,李靖随河间王孝公讨萧铣,师至于清江,克铣荆门。

qiǎn qí jiāng chéng shèng rù běi jiāng xǐ xī bīng yǐ jù zhī

这句话大意是:遣其将乘胜入北江,铣悉兵以拒之。

xiào gōng jiāng zhàn lǐ jìng zhǐ zhī yuē chu zhī qīng ruì nán yǔ zhēng fēng

这句话大意是:孝恭将战,李靖止之曰:"楚之轻锐,难与争锋。

jīn xīn shī jīng mén jǐn bīng chū zhàn cǐ jiù bài zhī shī yě fēi qí běn tú shì bù néng jiǔ

这句话大意是:今新失荆门,尽兵出战,此救败之师也,非其本图,势不能久。

yī rì bù zhàn zéi bì liǎng fēn liú qīng bīng yǐ kàng wǒ tuì léi shī yǐ zì shǒu cǐ jí shì kuī lì ruò jī zhī bì jié

这句话大意是:一日不战,贼必两分,留轻兵以抗我,退羸师以自守,此即势亏力弱,击之必捷。

xiào gōng bù cóng qiǎn jìng ān yíng zì yǐ ruì shī shuǐ zhàn

这句话大意是:"孝恭不从,遣靖安营,自以锐师水战。

xiào gōng guǒ bài wū nán àn

这句话大意是:孝公果败于南岸。

yòu yuē suí mò wáng shì chōng shā qí zhǔ yuè wáng tōng zì tiě wěi hào tài zōng lǜ shī tǎo zhī

这句话大意是:又曰:隋末王世充杀其主越王侗,自僣伪号,太宗率师讨之。

shì chōng qiú yuán wū hé běi dòu jiàn dé jiāng quán jūn fù zhī

这句话大意是:世充求援于河北窦建德,将全军赴之。

zhū jiāng yǐ èr zéi hé shì zhòng guǎ bù dí yi tuì shè yǐ bì zhī

这句话大意是:诸将以二贼合势,众寡不敌,宜退舍以避之。

xíng tái láng zhōng xuē shōu dú jìn jì yuē wáng shì chōng jù yǒu dōng dōu fǔ kù tián jī qí xià bīng shì jiē jiāng huái jīng shuì qí suǒ huàn zhě zài wū fá shí ěr

这句话大意是:行台郎中薛收独进计曰:"王世充据有东都,府库填积,其下兵士皆江淮精税,其所患者在于乏食耳。

shì yǐ wèi wǒ suǒ chí qiú zhàn bù kě

这句话大意是:是以为我所持,求战不可。

jiàn dé qīn zǒng jūn lǚ lái jù wǒ shī yì dāng jǐn bǐ xiāo xióng qī wū fèn jué

这句话大意是:建德亲总军旅,来拒我师,亦当尽彼骁雄,期于奋决。

ruò zòng qí zhì cǐ liǎng kòu xiāng lián zhuǎn hé běi zhī liáng yǐ xiāng zī gěi zé yī luò zhī jiān zhàn dòu bù yǐ

这句话大意是:若纵其至此,两寇相连,转河北之粮以相资给,则伊、洛之间战斗不已。

jīn yi fēn bīng shǒu yíng shēn qí gōu fáng jí shì chōng yù zhàn shèn wù chū bīng

这句话大意是:今宜分兵守营,深其沟防,即世充欲战,慎勿出兵。

dài wáng qīn xuǎn měng ruì xiān jù chéng gāo zhī xiǎn xùn bīng zuò jiǎ yǐ dài qí zhì

这句话大意是:大王亲选猛锐,先据成皋之险,训兵坐甲,以待其至。

bǐ yǐ pí bì zhī shī dāng wǒ táng táng zhī shì yī zhàn bì kè

这句话大意是:彼以疲弊之师,当我堂堂之势,一战必克。

jiàn dé jì pò zé shì chōng zì xià

这句话大意是:建德既破,则世充自下。

bù guò liǎng xún xià zhèng èr zhǔ kě miàn fù wū huī xià yǐ

现代白话:不过两旬,夏、郑二主可面缚于麾下了。

ruò tuì bīng zì shǒu jì zhī xià yě

这句话大意是:若退兵自守,计之下也。

qín wáng xǐ yuē hé wú yì

现代白话:"秦王喜曰:"合我意。

shì rì chū shī jù hǔ láo zú qín jiàn dé

这句话大意是:"是日出师据虎牢,卒擒建德。

yòu yuē suí yáng dì wèi tū jué suǒ wéi jùn xiàn jiē fā fù yuán

这句话大意是:又曰:隋炀帝为突厥所围,郡县皆发赴援。

shí tài zōng nián wèi ruò guàn zhào mù cóng jūn lì tún wèi jiāng jūn yún dìng xīng

这句话大意是:时太宗年未弱冠,召募从军,隶屯卫将军云定兴。

shī jiāng fā tài zōng quàn zhī duō jī qí gǔ shè yí bīng yǐ wēi tū jué

这句话大意是:师将发,太宗劝之多赍旗鼓,设疑兵,以威突厥。

dìng xīng chū bù nà tài zōng wèi zhī yuē shǐ bì sǎo qí jìng nèi gǎn wéi tiān zǐ běn yí guó jiā cāng cù wú yuán

这句话大意是:定兴初不纳,太宗谓之曰:"始毕扫其境内,敢围天子,本疑国家仓卒无援。

hū jiàn qí gǔ zhī shèng bì wèi jiù bīng yún jí

这句话大意是:忽见旗鼓之盛,必谓救兵云集。

jīn zhě shī jìn kě qián hòu xiāng cì lìng shù shí lǐ jiān lián gèn bù jué

这句话大意是:今者师进,可前后相次,令数十里间连亘不绝。

zhòu zé qí fān xiāng xù yè zé zhēng gǔ xiāng yìng yǐ zhāng xíng shì zéi jiàn bì jù wàng chén ér tuì

这句话大意是:昼则旗幡相续,夜则钲鼓相应,以张形势,贼见必惧,望尘而退。

cǐ jì zhī shàng yě

这句话大意是:此计之上也。

bù rán zé wèi suǒ qīng xī jūn lái zhàn gōng bì bù zhī yǐ

现代白话:不然则为所轻,悉军来战,公必不支了。

dìng xīng yuè ér cóng yān

现代白话:"定兴悦而从呢。

jiāng cì guō xiàn tū jué hòu jì chí gào shǐ bì yuē bīng dà zhì

这句话大意是:将次崞县,突厥候骑驰告始毕曰:"兵大至。

suì jiě wéi ér tuì guǒ rú suǒ chóu

这句话大意是:"遂解围而退,果如所筹。

yòu yuē tài zōng qiǎn lǐ jìng jīng lüè tū jué yǐ zhāng gōng jǐn fù

这句话大意是:又曰:太宗遣李靖经略突厥,以张公谨副。

gōng jǐn yīn yán tū jué kě qǔ zhī zhuàng yuē xié lì zòng yù sì qíng qióng xiōng jí bào zhū hài liáng shàn nì jìn xiǎo rén cǐ jí zhǔ hūn wū shàng qí kě qǔ yī yě

现代白话:公谨因言突厥可取之状,曰:"颉利纵欲肆情,穷凶极暴,诛害良善,昵近品行较差的人,此即主昏于上,其可取一也。

yòu qí bié bù tóng luó pú gǔ huí hé yán tuó zhī lèi bìng zì lì jūn zhǎng jiāng tú fǎn shì cǐ zé zhòng pàn wū xià qí kě qǔ èr yě

这句话大意是:又其别部同罗、仆骨、回纥、延佗之类,并自立君长,将图反噬,此则众叛于下,其可取二也。

xié lì bèi yí qīng jì zì miǎn

这句话大意是:颉利被疑,轻骑自免;。

zhè shè chū tǎo pǐ mǎ bù guī

这句话大意是:柘设出讨,匹马不归;。

yù gǔ sàng shī lì zú wú dì

这句话大意是:欲谷丧师,立足无地;。

zé bīng cuò jiāng bài qí kě qǔ sān yě

这句话大意是:则兵挫将败,其可取三也。

sài běi shuāng zǎo hóu liáng fá jué tiān jiàng zhī zāi yīn yǐ jī jǐn qí kě qǔ sì yě

这句话大意是:塞北霜早,糇粮乏绝,天降之灾,因以饥馑,其可取四也。

xié lì shū qí tū jué wěi zhū hú rén hú rén fān fù shì qí cháng xìng dà jūn yī lín nèi bì shēng biàn qí kě qǔ wǔ yě

这句话大意是:颉利疏其突厥,委诸胡人,胡人翻覆,是其常性,大军一临,内必生变,其可取五也。

huá rén rù běi qí lèi shí duō bǐ wén zì xiāng xiào jù bǎo jù shān xiǎn shī chū sài yuán zì rán yǒu yīng qí kě qǔ liù yě

这句话大意是:华人入北,其类实多,比闻自相啸聚,保据山险,师出塞垣,自然有应,其可取六也。

tài zōng shēn nà zhī

这句话大意是:"太宗深纳之。

jí pò dìng xiāng bài xié lì pō yù móu lüè jìn jué wèi guó gōng

这句话大意是:及破定襄,败颉利,颇预谋略,进爵为国公。

yòu yuē yuán hé shí nián wáng shī tǎo huái xi zhèn zhōu jié dù shǐ wáng chéng zōng zī qīng jié dù li shī dào móu náo wáng shī qiǎn cì kè wū jīng chéng shā zǎi xiàng wǔ yuán héng

这句话大意是:又曰:元和十年,王师讨淮西,镇州节度使王承宗、淄青节度李师道谋挠王师,遣刺客于京城,杀宰相武元衡。

xiàn zōng nù mìng yù shǐ zhōng chéng péi dù wèi zǎi xiàng zhuān zhǔ bīng jī yǐ zhū sān dào shí huái xi zhèn jì liǎng dào yòng jūn dù zhī chǔ yùn gòng xiǎng bù xiá fù yòu zhū jūn wán kòu yīn yǔ zéi tōng jì cháo tíng lì jié jí xíng shè xuě yì zhě huàn zhī

这句话大意是:宪宗怒,命御史中丞裴度为宰相,专主兵机,以诛三盗,时淮西镇冀两道用军,度支储运供饷不暇,复又诸军玩寇阴与贼通,冀朝廷力竭即行赦、雪,议者患之。

zǎi xiàng wéi guàn zhī zòu yuē bì xià qǐ bù zhī jiàn zhōng zhī shì hu

这句话大意是:宰相韦贯之奏曰:"陛下岂不知建中之事吗?

tiān xià zhī bīng shǐ wū cài jí wèi yīng qí zhào tóng wù

这句话大意是:天下之兵,始于蔡急魏应,齐赵同恶。

dé zōng lǜ tiān xià bīng lìng mǎ suì li bào zhēn jí jī zhī

这句话大意是:德宗率天下兵,令马燧、李抱真急击之。

wù lì jì qū

这句话大意是:物力既屈。

zhū cǐ chéng jiàn wéi luàn zhū tāo nán xiàng zhǐ quē zhì shǐ liáng hàn wèi fǔ fèng tiān yǒu xíng jiē bì xià qīn suǒ wén jiàn

这句话大意是:朱泚乘间为乱,朱滔南向指阙,致使梁、汉为府,奉天有行,皆陛下亲所闻见。

fēi tā yě bù néng rěn dài cì dì sù wū miè zéi gù yě

这句话大意是:非他也,不能忍待次第,速于灭贼故也。

bì xià dú bù néng kuān suì yuè zhī jì sì bá cài ér wéi zhèn yé

这句话大意是:陛下独不能宽岁月之计,俟拔蔡而围镇耶?

shàng shēn rán zhī ér yǐ xià zhào yǐ

现代白话:"上深然之,而已下诏了。

hòu qín yuán jì ér chéng zōng fú guǒ rú guàn zhī suǒ chóu

这句话大意是:后擒元济而承宗服,果如贯之所筹。

hàn jìn chūn qiū yuē liàng wéi qí shān zhāo xiān bēi kē bǐ néng děng zhì gù běi dì shí chéng yǐ yīng liàng

这句话大意是:《汉晋春秋》曰:亮围祁山,招鲜卑轲比能等,至故北地石城以应亮。

wū shì wèi dà sī mǎ cáo zhēn yǒu jí sī mǎ xuān wáng zì jīng zhōu rù cháo wèi míng dì yuē xī fāng shì zhòng fēi jūn mò kě fù zhě

这句话大意是:于是魏大司马曹真有疾,司马宣王自荆州入朝,魏明帝曰:"西方事重,非君莫可付者。

nǎi shǐ xi tún zhǎng ān dū zhāng hé fèi yào dài líng guō huái děng

这句话大意是:"乃使西屯长安,督张郃、费曜、戴陵、郭淮等。

xuān wáng shǐ yào líng liú jīng bīng sì qiān shǒu shàng guī yú zhòng xī chū xi jiù qí shān

这句话大意是:宣王使曜、陵留精兵四千守上邽,馀众悉出,西救祁山。

hé yù fēn zhù yōng méi xuān wáng yuē liào qián jūn dú néng dāng zhī zhě jiāng jūn yán shì yě

这句话大意是:郃欲分驻雍、郿,宣王曰:"料前军独能当之者,将军言是也。

bù néng dāng ér fēn wéi qián hòu cǐ chu zhī sān jūn suǒ yǐ wèi qíng bù qín yě

这句话大意是:不能当而分为前后,此楚之三军所以为黥布擒也。

suì jìn

这句话大意是:"遂进。

liàng fēn bīng liú gōng zì nì xuān wáng wū shàng guī

这句话大意是:亮分兵留攻,自逆宣王于上邽。

guō huái fèi yào yāo liàng liàng pò zhī yīn dà shān qí mài yǔ xuān wáng yù wū shàng guī zhī dōng liǎn bīng yī xiǎn jūn bù dé jiāo liàng yǐn bīng ér hái

这句话大意是:郭淮、费曜邀亮,亮破之,因大芟其麦,与宣王遇于上邽之东,敛兵依险,军不得交,亮引兵而还。

xuān wáng xún liàng zhì wū xī chéng

这句话大意是:宣王寻亮至于卤城。

zhāng hé yuē bǐ yuǎn lái nì wǒ qǐng zhàn bù dé wèi wǒ lì zài bù zhàn yù yǐ cháng jì zhì zhī yě

这句话大意是:张郃曰:"彼远来逆我,请战不得,谓我利在不战,欲以长计制之也。

qiě qí shān dà jūn yǐ jìn rén qíng zì gù

这句话大意是:且祁山大军以近,人情自固。

kě zhǐ zhūn wū cǐ fēn wéi qí bīng yì chū qí hòu bù yí jìn qián ér bù gǎn bī zuò shī mín wàng yě

这句话大意是:可止屯于此,分为奇兵,亦出其后,不宜进前而不敢逼,坐失民望也。

jīn liàng xuán jūn shí shǎo yì xíng qù yǐ

现代白话:今亮悬军食少,亦行去了。

xuān wáng bù cóng gù xún liàng

这句话大意是:"宣王不从,固寻亮。

jì zhì yòu dēng shān jué yíng bù kěn zhàn

这句话大意是:既至,又登山掘营,不肯战。

gǔ xǔ wèi píng shù qǐng zhàn qiě yuē gōng wèi shǔ rú wèi hǔ nài tiān xià xiào hé

这句话大意是:贾诩、魏平数请战,且曰:"公畏蜀如畏虎,柰天下笑何!

xuān wáng bìng zhī

这句话大意是:"宣王病之。

zhū jiāng xián qǐng zhàn

这句话大意是:诸将咸请战。

wǔ yuè xīn sì nǎi shǐ zhāng hé gōng wú dàng jiān hé píng wū nán guó zì àn zhōng dào xiàng liàng

这句话大意是:五月辛巳,乃使张郃攻无当监何平于南国,自案中道向亮。

liàng shǐ wèi yán gāo xiáng wú bān fù jù dà pò zhī huò jiá shǒu sān qiān jí kǎi wǔ qiān lǐng

这句话大意是:亮使魏延、高翔、吴班赴距,大破之,获甲首三千级,铠五千领。

xuān wáng hái bǎo yíng

这句话大意是:宣王还保营。

yuán xī zhī hàn biǎo chuán yuē chéng xiàng liàng chū jūn wéi qí lián shān shǐ yǐ mù niú yùn liáng

这句话大意是:袁希之《汉表传》曰:丞相亮出军围祁连山,始以木牛运粮。

wèi sī mǎ xuān wáng zhāng hé jiù qí lián shān

这句话大意是:魏司马宣王张郃救祁连山。

xià liù yuè liàng liáng jǐn jūn hái zhì wū qīng fēng mù mén hé zhuī zhī

这句话大意是:夏六月,亮粮尽,军还,至于青封木门,郃追之。

liàng zhù jūn xuē shù pí tí yuē zhāng hé sǐ cǐ shù xià

这句话大意是:亮驻军,削树皮题曰:"张郃死此树下。

yù lìng bīng jiā dào yǐ shù qiān qiáng nǔ bèi zhī

这句话大意是:"豫令兵夹道以数千强弩备之。

hé guǒ zì xiàn qiān nǔ jù fā shè hé ér sǐ

这句话大意是:郃果自见,千弩俱发,射郃而死。

hán zǐ yuē zhào zhǔ fù shǐ li cī shì zhōng shān kě gōng bù bào yuē kě gōng yě

这句话大意是:《韩子》曰:赵主父使李疵视中山可攻不,报曰:"可攻也。

zhǔ fù yuē hé gù kě gōng

现代白话:"主父曰:"为什么可攻?

duì yuē qí jiàn yán xué qióng yán ài xiàng zhī shì yǐ shí shù kàng lǐ xià bù yī zhī shì yǐ bǎi shù yǐ

现代白话:"对曰:"其见岩穴穷阎隘巷之士以十数,亢礼下布衣之士以百数了。

jūn yuē shì xián jūn yě ān kě gōng

这句话大意是:"君曰:"是贤君也,安可攻?

cī yuē rán yǐ

现代白话:"疵曰:"然了。

hǎo xiǎn yán xué zhī shì ér cháo zhī zé zhàn shì dài wū háng zhèn

这句话大意是:好显岩穴之士而朝之,则战士怠于行阵;。

shàng zūn zhě xià jū shì ér cháo zhī zé nóng fū duò wū lì tián

这句话大意是:上尊者下居士而朝之,则农夫惰于力田。

zhàn shì dài wū zhèn zhě bīng ruò yě

这句话大意是:战士怠于阵者,兵弱也;。

nóng fū duò wū tián zhě guó pín yě

这句话大意是:农夫惰于田者,国贫也。

wèi gōng bīng fǎ yuē fán yǔ dí xiāng féng chí jūn xiāng shǒu yù zhī bǐ suàn jiāng chuāi qí móu zé rú zhī hé

这句话大意是:《卫公兵法》曰:凡与敌相逢,持军相守,欲知彼算,将揣其谋,则如之何?

duì yuē shì mǎ xiāo xióng shì wǒ yǐ léi ruò

这句话大意是:"对曰:"士马骁雄,示我以羸弱;。

zhèn wǔ qí sù shì wǒ yǐ bù zhàn

这句话大意是:阵伍齐肃,示我以不战;。

jiàn xiǎo lì yáng wéi bù gǎn zhēng fú qí bīng gù yòu yǐ bēn běi

这句话大意是:见小利佯为不敢争,伏奇兵故诱以奔北;。

nèi shí yán jǐng wài wèi chí màn

这句话大意是:内实严警,外为弛慢;。

zì xíng jiàn dié tuō yǐ zhōng gào

这句话大意是:恣行间谍,托以忠告;。

huò zhí shǐ yǐ xiāng fèn huò hòu lù yǐ xiāng yuè

这句话大意是:或执使以相忿,或厚赂以相悦;。

yí shī zé jiǎn zào hé yíng zé yǎn qí

这句话大意是:移师则减灶,合营则偃旗;。

zhì zú yǐ jí móu yǒng zú yǐ jí nù fēi děi de ér bù shě fēi quán jūn ér bù qīn

这句话大意是:智足以及谋,勇足以及怒,非得地而不舍,非全军而不侵;。

yǐ duō jī shǎo bì qǔ wū chén cháo

这句话大意是:以多击少,必取于晨朝;。

yǐ guǎ jī zhòng bì hou wū rì mù

这句话大意是:以寡击众,必候于日暮。

rú cǐ zé bīng duō guǐ zhuàng jiāng yǒu shēn tú lǐ suī qū wèi fáng shèn bù kě rù qí guī huà

这句话大意是:如此则兵多诡状,将有深图,理虽曲为防慎,不可入其规画。

gù chuán yuē jiàn kě zé jìn zhī nán ér tuì jūn zhī shàn zhèng yě

这句话大意是:故传曰:见可则进,知难而退,军之善政也。

dàn dí gù wú xiǎo fēng chài yǒu dú

这句话大意是:但敌固无小,蜂虿有毒。

qiě niǎo qióng zé zhuó shòu qióng yóu chù zhě jiē zì wèi qí shēng mìng ér qiú miǎn wū huò nán yě

这句话大意是:且鸟穷则啄,兽穷犹触者,皆自卫其生命,而求免于祸难也。

ruò kùn ér bù dòu nǎi zhī bù dǎi wū niǎo shòu qí néng jiāng hu

这句话大意是:若困而不斗,乃知不逮于鸟兽,其能将吗?

bì xū liào dí zhì shèng jiè wū xiǎo lì rán hòu kě lì dà gōng yǐ

现代白话:必须料敌制胜,诫于小利,然后可立大功了。

huò yòu wèn yuē suǒ wèi liào dí zhě hé

这句话大意是:"或又问曰:"所谓料敌者何?

duì yuē fán liào dí zhě liào qí bǐ wǒ zhī xíng dìng hu dé shī zhī jì shǐ kě chū bīng ér jué wū shèng fù yǐ

现代白话:"对曰:"凡料敌者,料其彼我之形,定乎得失之计,始可出兵而决于胜负了。

dāng liào bǐ jiāng lì shú yǔ jǐ hé

这句话大意是:当料彼将吏孰与己和,。

kè zhǔ shú yǔ jǐ yì

这句话大意是:客主孰与己逸,。

pái jiǎ shú yǔ jǐ jiān

这句话大意是:排甲孰与己坚,。

qì xiè shú yǔ jǐ lì

这句话大意是:器械孰与己利,。

jiào liàn shú yǔ jǐ míng

这句话大意是:教练孰与己明,。

dì xíng shú yǔ jǐ xiǎn

这句话大意是:地形孰与己险,。

chéng chí shú yǔ gù jǐ

这句话大意是:城池孰与固己,。

qí chù shú yǔ jǐ duō

这句话大意是:骑畜孰与己多,。

liáng chǔ shú yǔ jǐ guǎng

这句话大意是:粮储孰与己广,。

gōng qiǎo shú yǔ jǐ néng

这句话大意是:工巧孰与己能,。

mò sì shú yǔ jǐ fēng

这句话大意是:秣饲孰与己丰,。

zī huò shú yǔ jǐ fù

这句话大意是:资货孰与己富;。

yǐ cǐ chuāi ér liào zhī yān yǒu bù bǎo qí shèng zāi

现代白话:以此揣而料之,呢有不保其胜啊!

fu jūn wú xiǎo tīng tīng bì shěn yě

这句话大意是:夫军无小听,听必审也;。

zhàn wú xiǎo lì lì bì dà yě

这句话大意是:战无小利,利必大也。

shěn tīng zhī dào zhà yì shòu zhī shí yì shòu zhī gōng yì shòu zhī zhuō yì shòu zhī qí zhà ér shì shí yì shòu zhī qí shí ér shì zhà shòu zhī

这句话大意是:审听之道,诈亦受之,实亦受之,工亦受之,拙亦受之,其诈而似实亦受之,其实而似诈受之。

dàn dāng míng tīng qí shí cān huì zhòng qíng xú sī qí yàn duàn liàn ér shǐ

这句话大意是:但当明听其实,参会众情,徐思其验,锻炼而使。

bù dé nì zhà zì cōng cuò zhé yú rén zhī cí

这句话大意是:不得逆诈自聪,挫折愚人之词;。

yòu bù dé tīng yōng rén zhī shuō chēng dí guǎ ruò qīng wǔ zhòng xīn ér bù liào qí xū shí

这句话大意是:又不得听庸人之说,称敌寡弱,轻侮众心,而不料其虚实;。

yòu bù dé shòu dí rén yǐ xiǎo lì ěr wǒ yǒng shì zhé lüè qí chù huò qí shǒu jí jiāng àn bù duàn ér zhòng shǎng zhī

这句话大意是:又不得受敌人以小利饵我勇士,辄掠骑畜,获其首级,将暗不断,而重赏之。

hū dí wú bèi bì wèi suǒ bài

这句话大意是:忽敌无备,必为所败。

chuāi dí zhī shù yì yì zhī yǐ

现代白话:揣敌之术,亦易知了。

ruò cí nù ér bù zhàn zhě dài qí yuán yě

这句话大意是:若辞怒而不战者,待其援也;。

zhàng ér lì jí ér xiān yǐn zhě bèi chéng pò sù kě zhī jiān yě

这句话大意是:杖而立汲而先饮者,倍程迫速渴之兼也。

fu yù xíng wú qióng zhī shì tú bù cè zhī lì qí shì fán duō lüè chén gěng gài ér yǐ

这句话大意是:夫欲行无穷之势,图不测之利,其事烦多,略陈梗概而已。

ruò yù xiǎo kòu ér yǒu bù kě jī zhě wèi qí jiāng zhì ér móu shēn shì yǒng ér jūn zhěng fēng jiǎ jiān ruì ér dì xiǎn qí chù féi yì ér lìng xíng

这句话大意是:若遇小寇而有不可击者,为其将智而谋深,士勇而军整,锋甲坚锐而地险,骑畜肥逸而令行。

rú cǐ zé shì chù bì sǐ zhī xīn jiāng huái qín dí zhī jì cǐ dāng gù ér dài zhī wèi de qīng ér fàn yě

这句话大意是:如此则士畜必死之心,将怀擒敌之计,此当固而待之,未得轻而犯也。

rú féng dà dí ér bì kě dòu yě bǐ jiāng yú mèi ér zhèng lìng bù xíng shì mǎ suī duō ér zhòng xīn bù yī fēng jiǎ suī guǎng ér bīng rèn bù jiān jū de wú gù ér liáng yùn bù jì zú wú jué zhàn zhī zhì bàng wú jūn mǎ zhī yuán

这句话大意是:如逢大敌而必可斗也,彼将愚昧而政令不行,士马虽多而众心不一,锋甲虽广而兵刃不坚,居地无固而粮运不继,卒无决战之志,傍无军马之援;。

cǐ kě xí ér qǔ zhī

这句话大意是:此可袭而取之。

yì yòu wén zhī tǒng róng xíng shī gōng chéng yě zhàn dāng xū liào dí rán hòu zòng bīng

这句话大意是:抑又闻之,统戎行师,攻城野战,当须料敌,然后纵兵。

fu wèi jiāng néng shi cǐ zhī jī biàn zhī bǐ zhī wù qíng yì hé lǜ gōng bù dǎi dòu bù shèng zāi

现代白话:夫为将能识此之机变,知彼之物情,亦何虑功不逮、斗不胜啊!

yòu yuē dí yǒu shí wǔ xíng kě jī xīn jí shǐ zhì háng zhèn wèi dìng

这句话大意是:又曰:敌有十五形可击:新集,(始至,行阵未定。

wèi shí suī yǐ jié zhèn xū kuì shí

这句话大意是:)未食,(虽已结阵,须馈食。

bù shùn nì fēng xiàng jiàn

这句话大意是:)不顺,(逆风向腱。

hòu zhì dí hòu lái bù dé shān chuān dì shì lì

这句话大意是:)后至,(敌后来,不得山川地势利。

bēn zǒu háng zhèn shī cì yòng lì bù qí zhèn bù bù jūn

这句话大意是:)奔走,(行阵失次,用力不齐,阵布不均。

bù jiè wǒ yì ruò yòu dí zhī bù shè bèi

这句话大意是:)不戒,(我亦弱,诱敌之不设备。

qín láo wèi dào jiān xíng rén mǎ wèi xi yī jiǎ chí lù suī zhèn bù zhěng

这句话大意是:)勤劳,(位道兼行,人马未息,衣甲驰路,虽阵不整。

jiāng lí dà jiàng yǐ qù dú rèn xiǎo lì sù bù wēi fú

这句话大意是:)将离,(大将已去,独任小吏,素不威服。

cháng lù qū zhàn zhēng lì zhòu mù bù xī

这句话大意是:)长路,(趋战争利,昼幕不息。

hou jì bàn dù jí jī

这句话大意是:)候济,(半渡疾击。

bù xiá tān lì qiú shèng bù xiá jǐn zhèn

这句话大意是:)不暇,(贪利求胜,不暇尽阵。

xiǎn lù ní nìng yīn xiá chē mǎ dān xíng zuǒ yòu nán jiù

这句话大意是:)险路,(泥泞阴狭,车马单行,左右难救。

rǎo luàn háng liè shī xù jìn tuì bù qí zòng bù xiāng dài héng bù xiāng duì huò zuò huò lì

这句话大意是:)扰乱,(行列失序,进退不齐,纵不相戴,横不相对,或坐或立。

jīng bù zú è xiāng féng dōu wú bèi yù gǔ zào yǎn jī sān jūn zhèn shè

这句话大意是:)惊怖,(卒阨相逢,都无备预,鼓噪掩击,三军震慑。

bù dìng

这句话大意是:)不定。

zhèn shù yí dòng rén mǎ shù gù

这句话大意是:(阵数移动,人马数顾。

shī yǒu shí guò yǒng ér qīng sǐ

这句话大意是:)师有十过:勇而轻死。

kě bào

这句话大意是:(可暴。

tān ér hào lì kě yí

这句话大意是:)贪而好利,(可遗。

rén ér bù rěn kě láo

这句话大意是:)仁而不忍,(可劳。

zhī ér bù qiè kě jiǒng

这句话大意是:)知而不怯,(可窘。

xìn ér xǐ xìn rén kě kuáng

这句话大意是:)信而喜信人,(可诳。

lián jié ér ài rén kě wǔ

这句话大意是:)廉洁而爱人,(可侮。

màn ér xīn huǎn kě xí

这句话大意是:)慢而心缓,(可袭。

gāng ér zì yòng kě yòu

这句话大意是:)刚而自用,(可诱。

nuò zhì duō yí kě huò

这句话大意是:)懦志多疑,(可惑。

jí ér xīn sù

这句话大意是:)急而心速。

kě jiǔ

这句话大意是:(可久)。

sūn zi yuē jūn páng yǒu xiǎn zǔ jiǎng huáng jǐng shēng jiā wěi shān lín yì huì zhě bì jǐn fù suǒ zhī cǐ fú jiān zhī suǒ cáng chù yě

这句话大意是:《孙子》曰:军旁有险阻、蒋潢井、生葭苇、山林翳荟者,必谨覆索之,此伏奸之所藏处也。

xiǎn zhě yī gāo yī xià zhī de zǔ zhě cǎo jiǎng shuǐ cǎo zhī cóng huáng zhě chí yě jǐng zhě bù yě jiā wěi zhě zhòng mù suǒ jū yě yì huì zhě kě yǐ píng lóng bì chù yě

现代白话:(险者一高一下之地,阻者草蒋水草之藂,潢者池也,井者不也,葭苇者众木所居也,翳荟者能够屏笼蔽处也。

cǐ yǐ shàng xiàng dì xíng cǐ yǐ xià chá dí qíng yě

这句话大意是:此以上相地形,此以下察敌情也。

yì huì cǎo mù zhī xiāng méng bì kě yǐ cáng bīng chù fǎn fù suǒ zhī yě

现代白话:翳荟草木之相蒙蔽能够藏兵处,反复索之也。

dí jìn ér jìng zhě shì qí xiǎn yě

这句话大意是:)敌近而静者,恃其险也;。

dí yuǎn ér tiāo rén zhě yù rén zhī jìn yě qí suǒ chù zhě jū yì lì yě

这句话大意是:敌远而挑人者,欲人之进也,其所处者居易利也;。

suǒ jū lì yě yán dí qù wǒ jìn cù qiǎn qīng tiāo wǒ yù shǐ qián jiù zhī qí jiù chù zhě píng lì yě

这句话大意是:(所居利也,言敌去我近,促谴轻挑,我欲使前就之,其就处者平利也。

zhòng shù dòng zhě lái yě

这句话大意是:)众树动者,来也;。

zhǎn bá shù mù chú dào jìn lái gù dòng

这句话大意是:(斩拔树木除道进来,故动。

zhòng cǎo duō zhàng zhě yí yě

这句话大意是:)众草多障者,疑也;。

jié cǎo wèi zhèn yù shǐ wǒ dù chóu cǎo zhōng duō zhàng bì zhě dí bì táo qù kǒng zhuī jí duō zuò zhàng bì shǐ rén yí yǒu fú yě

这句话大意是:(结草为阵,欲使我度,稠草中多障蔽者,敌必逃去,恐追及多作障蔽,使人疑有伏也。

niǎo qǐ zhě fú yě

这句话大意是:)鸟起者,伏也;。

xià yǒu fú bīng zhù cáng chù niǎo ér jīng qǐ

这句话大意是:(下有伏兵住藏,触鸟而惊起。

shòu hài zhě fù yě

这句话大意是:)兽骇者,覆也;。

dí guǎng zhèn zhāng yì lái fù wǒ yě gù shòu jīng hài yǐ

现代白话:(敌广阵张翼来覆我也,故兽惊骇了。

chén gāo ér ruì zhě chē lái yě

这句话大意是:)尘高而锐者,车来也;。

chē mǎ xíng jí sù chén xiāng chōng gù gāo yě

这句话大意是:(车马行疾速,尘相冲,故高也。

bēi ér guǎng zhě tú lái yě

这句话大意是:)卑而广者,徒来也;。

sàn ér tiáo dá zhě xīn cǎi lái yě

这句话大意是:散而条达者,薪采来也;。

chén sàn ér tiáo dá gè xíng suǒ lái yě

这句话大意是:(尘散而条达,各行所来也。

shǎo ér wǎng lái zhě yíng jūn zhě yě

这句话大意是:)少而往来者,营军者也。

shǎo chén shǎo yě

这句话大意是:(少,尘少也。

cí bēi ér yì bèi zhě jìn yě

这句话大意是:)辞卑而益备者,进也;。

qí rén lái shǐ cí bēi shǐ bì jìn lái jiān shì zhī dí zēng bèi yě

这句话大意是:(其人来使辞卑,使必进来间视之,敌增备也。

cí qiáng ér jìn qū zhě tuì yě

这句话大意是:)辞强而进驱者,退也;。

guǐ zhà yě

这句话大意是:(诡诈也。

lái chí qū wú suǒ wèi shì yù tuì

这句话大意是:来驰驱,无所畏,是欲退。

qīng chē xiān chū jū qí cè zhě zhèn yě

这句话大意是:)轻车先出居其侧者,阵也;。

zhèn bīng yù zhàn yě

这句话大意是:(阵兵欲战也。

qīng chē chí chē zài zhèn cè

这句话大意是:轻车,驰车在阵侧。

wú yuē ér qǐng hé zhě móu yě

这句话大意是:)无约而请和者,谋也;。

wèi yǒu yào yuē ér shǐ lái qǐng hé zhě yǒu jiàn móu yě

这句话大意是:(未有要约而使来请和者,有间谋也。

bēn zǒu ér chén bīng zhě qī yě

这句话大意是:)奔走而陈兵者,期也;。

zì yǔ piān jiàng qī yě

这句话大意是:(自与偏将期也。

bàn jìn bàn tuì zhě yòu yě

这句话大意是:)半进半退者,诱也。

yǐ zhàng ér lì zhě jī yě

这句话大意是:倚仗而立者,饥也;。

yǐ zhàng máo jǐ ér lì zhě jī zhī yì

这句话大意是:(倚仗矛戟而立者,饥之意。

jí yì xiān yǐn zhě kě yě

这句话大意是:)汲役先饮者,渴也;。

xiàng rén jiàn lì ér bù jìn zhě láo yě

这句话大意是:向人见利而不进者,劳也;。

shì pí láo yě

这句话大意是:(士疲劳也。

dí rén lái jiàn wǒ lì ér bù néng jī jìn zhě pí láo

这句话大意是:敌人来,见我利而不能击进者,疲劳。

niǎo jí zhě xū yě

这句话大意是:)鸟集者,虚也;。

dí dà zuò yíng lěi shì wǒ zhòng ér niǎo jí qí shàng qí zhōng xū zhě yě

这句话大意是:(敌大作营垒示我众,而鸟集其上,其中虚者也。

yè hū zhě kǒng yě

这句话大意是:)夜呼者,恐也;。

jūn shì yè xuān zhēng jiāng bù yǒng xiāng jīng ér wú bèi zhě kǒng jù yě

这句话大意是:(军士夜喧争,将不勇相惊而无备者,恐惧也。

jūn rǎo zhě jiāng bù zhòng yě

这句话大意是:)军扰者,将不重也。

wú wēi zhòng

这句话大意是:(无威重。

qí dòng zhě luàn yě

这句话大意是:)旗动者,乱也;。

jīng qí miù dòng dōng xī qīng yǐ zhě luàn yě

这句话大意是:(旌旗谬动东西倾倚者,乱也。

lì nù zhě juàn yě

这句话大意是:)吏怒者,倦也。

jūn lì xī nù jiāng zhě pí juàn

这句话大意是:(军吏悉怒将者,疲倦。

sù mǎ shí ròu jūn wú xuán chuí bù jí qí shě zhě qióng kòu yě

这句话大意是:)粟马食肉,军无悬箠不及其舍者,穷寇也。

gǔ mǎ shí ròu bù fù xù jī wú xuán dān zhī shí yù sǐ zhàn cǐ qióng kòu yě

这句话大意是:(谷马食肉,不复畜积,无悬箪之食,欲死战,此穷寇也。

chuí jí dān zhī lèi yě

这句话大意是:箠,即箪之类也。

zhūn zhūn xī xī xú yán rù rù zhě shī zhòng yě

这句话大意是:)谆谆翕翕,徐言入入者,失众也;。

zhūn zhūn zhě yǔ mào yòu zú mào yě

这句话大意是:(谆谆者,语貌,又足貌也。

xī xī zhě bù zhí mào shàng shī zú zhī xīn shǎo qì zhī yì

这句话大意是:翕翕者,不直貌,上失卒之心,少气之意。

xú yán rù rù zhě yǔ zhī yán ān xú zhī mào cǐ jiāng shī qí zhòng yě

这句话大意是:徐言入入者,与之言安徐之貌,此将失其众也。

zhūn zhāng lún qiè

这句话大意是:谆,章沦切。

xī xǔ jí qiè

这句话大意是:翕,许及切。

shù shǎng zhě jiǒng yě

这句话大意是:)数赏者,窘也;。

jūn bù suǒ dí shù xíng shǎng yù shì zú zhī lì zhàn zhě cǐ kǒng jiǒng zhě yě

这句话大意是:(军不索敌,数行赏,欲士卒之力战者,此恐窘者也。

shù fá zhě kùn yě

这句话大意是:)数罚者,困也;。

shù xíng xíng fá zhě jiào lìng shī fèi shì kùn zhě yě

这句话大意是:(数行刑罚者教令施废,是困者也。

xiān bào ér hòu wèi qí zhòng zhě bù jīng zhī zhì yě

这句话大意是:)先暴而后畏其众者,不精之至也。

xiān xíng hàn bào wū shì zú ér hòu yù wèi jǐ zhě cǐ jiāng bù jīng zhī jí yě

这句话大意是:(先行悍暴于士卒,而后欲畏己者,此将不精之极也。

lái wěi xiè zhě yù xiū xī yě

这句话大意是:)来委谢者,欲休息也。

zhàn wèi xiāng fú ér xià qí yì qì xiāng wěi xiè zhě yù xiū xī yě

这句话大意是:(战未相伏而下其意气相委谢者,欲休息也。

bīng nù ér xiāng yíng jiǔ ér bù hé

这句话大意是:)兵怒而相迎,久而不合。

yòu bù xiāng qù bì jǐn chá zhī

这句话大意是:又不相去,必谨察之。

bèi qí fú yě

这句话大意是:(备其伏也。

cǐ bì yǒu jiàn dié yě

这句话大意是:此必有间谍也。

yòu yuē fán dí yǒu bù bo ér yǔ zhàn yǒu bù zhàn ér bì zhī

这句话大意是:又曰:凡敌有不卜而与战,有不占而避之。

jí fēng dà hán zǎo xìng míng qiān pōu bīng jì dù

这句话大意是:疾风大寒,早兴冥迁,剖冰济度。

shèng xià yán rè xìng yì wú jiàn

这句话大意是:盛夏炎热,兴役无间。

xíng jī qū kě wu qǔ wū yuǎn

这句话大意是:行饥驱渴,务取于远。

shī jiǔ wú liáng shì zhòng yuàn nù

这句话大意是:师久无粮,士众怨怒;。

yāo xiáng yí huò shàng bù néng zhǐ

这句话大意是:妖祥疑惑,上不能止。

jūn zī jì jié shí duō lín zhù yù lüè wú suǒ shī zhòng bù duō dì tǔ bù lì

这句话大意是:军资既竭,时多霖注,欲掠无所,师众不多,地土不利。

rén mǎ jí yì dào yuàn rì mù shì zú láo juàn jī wèi jí shí jiě jiǎ ér xi jiāng báo lì qīng shì zú bù gù sān jūn shù jīng shī tú wú zhù chén ér wèi dìng shě ér wèi bì xíng bǎn shè xiǎn bàn yǐn bàn chū

这句话大意是:人马疾疫,道远日暮,士卒劳倦,饥未及食,解甲而息,将薄吏轻,士卒不固,三军数惊,师徒无助,陈而未定,舍而未毕,行坂涉险,半隐半出。

zhū rú cǐ lèi jī ér wù yí

这句话大意是:诸如此类,击而勿疑。

ruò tǔ dì guǎng dà rén zhòng fù shèng shàng ài qí xià huì shī liú bù shǎng xìn xíng chá fā zhǐ de shí háng zhèn jū liè rèn xián shǐ néng shī tú xí jiào bīng jiǎ jīng ruì sì lín yǒu zhù dà guó yǒu yuán

这句话大意是:若土地广大,人众富盛,上爱其下,惠施流布,赏信刑察,发止得时,行阵居列,任贤使能,师徒习教,兵甲精锐,四邻有助,大国有援。

fán rú cǐ lèi dàn ér bì zhī

这句话大意是:凡如此类,惮而避之。

gù yuē jiàn kě ér jìn zhī nán ér tuì yě

这句话大意是:故曰:见可而进,知难而退也。

✦ You read 兵部·卷二十二

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.