太平御览 · 李昉 · Chapter 311 of 1000

兵部·卷四十二

PinyinModern Translation
Size

qǐng zhàn

这句话大意是:○请战。

zuǒ zhuàn yuē shuài shī yǐ lái gù dí shì qiú dí zhì bù jī jiāng hé sì yǐ

现代白话:《左传》曰:帅师以来,固敌是求,敌至不击,将何俟了。

yòu yuē jìn shī zhì yú mǐ jī zhī xià qí hóu shǐ qǐng zhàn

这句话大意是:又曰:晋师至于靡笄之下,齐侯使请战。

yòu yuē zi yù shǐ bó fén qǐng zhàn yuē fēi gǎn bì yǒu gōng yě

这句话大意是:又曰:子玉使伯棼请战,曰:"非敢必有功也。

yuàn yǐ jiān zhí chán tè zhī kǒu

这句话大意是:愿以间执谗慝之口。

yòu yuē jìn hóu nì qín shī shǐ hán jiǎn shì shī hán jiǎn jìn dài fū hán wàn zhī sūn

这句话大意是:又曰:晋侯逆秦师,使韩简视师,(韩简,晋大夫,韩万之孙。

fù yuē shī shǎo wū wǒ dòu shì bèi wū wǒ

这句话大意是:)复曰:"师少于我,斗士倍于我。

gōng yuē hé gù

现代白话:"公曰:"为什么?

duì yuē chū yīn qí zī wèi bēn liáng qiú qín yě

这句话大意是:"对曰:"出因其资,(谓奔梁求秦也。

rù yòng qí chǒng wèi qín suǒ nà

这句话大意是:)入用其宠,(为秦所纳。

jī shí qí sù sān shī ér wú bào shì yǐ lái yě

这句话大意是:)饥食其粟,三施而无报,是以来也。

jīn yòu jī zhī wǒ dài qín fèn bèi yóu wèi yě

这句话大意是:今又击之,我怠秦奋,倍犹未也。

gōng yuē yī fū bù kě niǔ kuàng guó hu

这句话大意是:"公曰:"一夫不可狃,况国吗?

niǔ tài yě

这句话大意是:"(狃,忲也。

yán pì qín zé shǐ tài lái

这句话大意是:言辟秦则使忲来。

suì shǐ qǐng zhàn yuē guǎ rén bù nìng néng hé qí zhòng ér bù néng lí yě

这句话大意是:)遂使请战,曰:"寡人不佞,能合其众而不能离也。

jūn ruò bù hái wú suǒ táo mìng

这句话大意是:君若不还,无所逃命。

qín bó shǐ gōng sūn zhī duì yuē jūn zhī wèi rù guǎ rén jù zhī

这句话大意是:"秦伯使公孙枝对曰:"君之未入,寡人惧之;。

rù ér wèi dìng liè yóu wú yōu yě

现代白话:入而未定列,犹我忧也;。

gǒu liè dìng yǐ gǎn bù chéng mìng

现代白话:苟列定了,敢不承命!

yòu yuē zi yù shǐ dòu bó qǐng zhàn yuē qǐng yǔ jūn zhī shì xì jūn píng shì ér guān zhī de chén yǔ yù mù yān

现代白话:又曰:子玉使斗勃请战,曰:"请与君之士戏,君凭轼而观之,得臣与寓目呢。

jìn hóu shǐ luán zhī duì yuē fán fū zǐ wèi èr sān zǐ jiè ěr chē chéng jìng ěr jūn shì jí cháo jiāng jiàn

现代白话:"晋侯使栾枝对曰:"烦孔子谓二三子,戒你车乘,敬你军事,诘朝将见。

gǔ liáng chuán yuē qǐng yī zhàn bù kè qǐng zài zài bù kè qǐng sān sān bù kè qǐng sì sì bù kè qǐng wǔ wǔ bù kè jǔ guó ér shòu wū shì ér yǔ zhī méng

这句话大意是:《谷梁传》曰:请一战,不克请再,再不克请三,三不克请四,四不克请五,五不克举国而授,于是而与之盟。

shǐ jì chu shì jiā yuē liù nián qín shǐ bái qǐ fá hán wū yī quē dà shèng zhǎn shǒu èr shí sì wàn

这句话大意是:《史记·楚世家》曰:六年,秦使白起伐韩于伊阙,大胜,斩首二十四万。

qín nǎi yǔ chǔ wáng shū yuē chu bèi qín qín qiě lǜ zhū hóu fá chu zhēng yī dàn zhī mìng

这句话大意是:秦乃与楚王书曰:"楚倍秦,秦且率诸侯伐楚,争一旦之命。

yuàn wáng zhī chì shì zú dé yī lè zhàn

这句话大意是:愿王之饬士卒,得一乐战。

chu qǐng xiāng wáng huàn zhī nǎi móu yǔ qín píng

这句话大意是:"楚顷襄王患之,乃谋与秦平。

hòu hàn shū wáng bà chuán yuē bà jūn zhōng zhuàng shì lù rùn děng shù shí rén duàn fà qǐng zhàn

这句话大意是:《后汉书·王霸传》曰:霸军中壮士路润等数十人,断发请战。

tiǎo zhàn

这句话大意是:○挑战。

sūn zi yuē fèn sù kě wǔ

这句话大意是:《孙子》曰:忿速可侮。

jí jí zhī rén kě fèn nù ér zhì sǐ

这句话大意是:(急疾之人可忿怒而致死。

fèn sù yì nù zhě yě

这句话大意是:忿速,易怒者也。

zhǔ bù kě yǐ nù ér xìng jūn jiāng bù kě yǐ yùn ér zhì zhàn

现代白话:)主不能够怒而兴军,将不能够愠而致战。

hé wū lì ér yòng bù hé wū lì ér zhǐ

这句话大意是:合于利而用,不合于利而止。

rén zhǔ jù zhòng xìng jūn yǐ dào lǐ shèng fù zhī jì bù kě yǐ jǐ zhī sī

现代白话:(人主聚众兴军,以道理胜负之计,不能够己之私。

jǔ bīng zé yǐ cè bù kě yǐ yùn huì zhī gù ér hé zhàn yě

现代白话:举兵则以策,不能够愠恚之故而合战也。

nù ér kě yǐ fù xǐ yùn ér kě yǐ fù yuè wáng guó bù kě yǐ fù cún sǐ zhě bù kě yǐ fù shēng

现代白话:)怒而能够复喜,愠而能够复悦,亡国不能够复存,死者不能够复生。

zhǔ nù xìng fá rén wú sù móu míng jì zé pò wáng yǐ

现代白话:(主怒兴伐,人无素谋明计,则破亡了。

jiāng yùn nù ér dòu cāng cù ér hé zhàn suǒ shā shāng bì duō

这句话大意是:将愠怒而斗,仓卒而合战,所杀伤必多。

nù fèn fù kě yǐ yuè xǐ yán wáng guó bù kě yǐ fù cún sǐ bù kě yǐ fù shēng yán dāng xū fèn zhī yě

现代白话:怒忿复能够悦喜,言亡国不能够复存,死不能够复生,言当须愤之也。

gù yuē míng wáng shèn zhī liáng jiàng jǐng zhī cǐ ān wēi zhī dào yě

这句话大意是:)故曰:明王慎之,良将儆之,此安危之道也。

jǐng jiè yě

这句话大意是:(儆,戒也。

zuǒ zhuàn yuē zhào zhān qiú qīng wèi de qiě nù wū shī chu zhī zhì shī zhě

这句话大意是:《左传》曰:赵旃求卿未得,且怒于失楚之致师者。

qǐng tiǎo zhàn fú xǔ

这句话大意是:请挑战,弗许。

qǐng zhào méng xǔ zhī

这句话大意是:请召盟,许之。

zuǒ zhuàn yuē chu xǔ bó yù lè bó shè shū wèi yòu yǐ zhì jìn shī

这句话大意是:《左传》曰:楚许伯御乐伯,摄叔为右,以致晋师。

xǔ bó yuē wú wén zhì shī zhě yù mǐ jīng mó lěi ér hái

现代白话:许伯曰:"我闻致师者,御靡旍摩垒而还。

mǐ jìn yě

这句话大意是:"(靡,近也。

mǐ yú chí yě

这句话大意是:靡于驰也。

lè bó yuē wú wén zhì shī zhě dài yù zhí pèi yù xià liǎng mǎ diào yāng ér hái

现代白话:)乐伯曰:"我闻致师者,代御执辔,御下两马,掉鞅而还。

shè shū yuē wú wén zhì shī zhě yòu rù lěi shé guó guó duàn ěr yě

现代白话:"摄叔曰:"我闻致师者,右入垒,折馘,(馘,断耳也。

zhí fú ér hái

这句话大意是:)执俘而还。

jiē xíng suǒ wén ér fù

这句话大意是:"皆行所闻而复。

jìn rén zhú zhī zuǒ yòu jiǎo zhī

这句话大意是:晋人逐之,左右角之。

lè bó zuǒ shè mǎ ér yòu shè rén jiǎo bù néng jìn shǐ yī ér yǐ

这句话大意是:乐伯左射马而右射人,角不能进,矢一而已。

mí xìng yú qián shè mí lì guī

这句话大意是:麋兴于前,射麋丽龟。

zhàn guó cè yuē wèi wǔ hòu wèn wú qǐ yuē liǎng jūn xiāng cháng bù zhī qí jiāng yù jī hé rú

现代白话:《战国策》曰:魏武侯问吴起曰:"两军相常,不知其将欲击,怎么样?

qǐ yuē lìng jiàn ér yǒng zhě jiāng ér jī ruì jiāo hé ér běi gào ér wù fá guān dí jìn qǔ yī lái yì qǐ qí zhèng yǐ lǐ bēn běi bù zhuī jiàn lì bù qǔ cǐ jiāng yǒu móu

这句话大意是:"起曰:"令贱而勇者,将而击锐,交和而北,告而勿罚,观敌进取,一来一起,其政以理,奔北不追,见利不取,此将有谋。

ruò qí zhòng zhuī běi qí zhì zá luàn zì zhǐ zì xíng huò zòng huò héng tān lì wu de fán ruò cǐ lèi

这句话大意是:若其众追北,旗帜杂乱,自止自行,或纵或横,贪利务得,凡若此类。

jiàng lìng bù xíng

这句话大意是:将令不行。

shǐ jì yuē wú shì jiā yuē xià wú fá yuè yuè wáng gōu jiàn yíng jī zhī zuì lǐ

这句话大意是:《史记》曰:《吴世家》曰:夏,吴伐越,越王勾践迎击之槜李。

gǔ kuǐ yuē yuè de yě

这句话大意是:(贾逵曰:越地也。

yuè shǐ sǐ shì tiǎo zhàn sān xíng zào wú shī zì jǐng

这句话大意是:)越使死士挑战,三行造吴师,自刭。

zuǒ zhuàn yuē shǐ zuì rén sān xíng shǔ jiàn wū jǐng

这句话大意是:(《左传》曰:使罪人三行属剑于颈。

wú shī guān zhī yuè yīn fá wú bài zhī gū sū

这句话大意是:)吴师观之,越因伐吴,败之姑苏。

yòu yuē hàn wáng xiàng yǔ xiāng yǔ lín guǎng wǔ jiān ér yǔ

这句话大意是:又曰:汉王项羽相与临广武间而语。

xiàng yǔ yù yǔ hàn wáng dú shēn tiǎo zhàn

这句话大意是:项羽欲与汉王独身挑战。

hàn wáng shù xiàng yǔ shí zuì xiàng yǔ dà nù fú nǔ shè zhòng wáng xiōng hàn wáng mén zú yuē lǔ zhōng wú zhǐ

现代白话:汉王数项羽十罪,项羽大怒,伏弩射中王胸,汉王扪足曰:"虏中我指!

yòu yuē wáng jiǎn dài li xìn jī jīng jīng bīng shù tiǎo zhàn zhōng bù chū

这句话大意是:又曰:王翦代李信击荆,荆兵数挑战,终不出。

jiǔ zhī jiǎn shǐ rén wèn jūn zhōng xì hu

这句话大意是:久之,翦使人问:"军中戏吗?

yuē fāng tóu shí chāo jù

这句话大意是:"曰:"方投石超距。

jiǎn yuē shì zú kě yòng yǐ

现代白话:"翦曰:"士卒可用了。

hàn shū yuē xiàng yǔ shǐ rén wèi hàn wáng yuē tiān xià xiōng xiōng yǐ wú liǎng rén

现代白话:《汉书》曰:项羽使人谓汉王曰:"天下匈匈,以我两人。

yuàn yǔ wáng tiǎo zhàn jué cí xióng wú tú ba tiān xià fù zǐ wèi

这句话大意是:愿与王挑战,决雌雄,无徒罢天下父子为。

hàn wáng xiào xiè yuē wú níng dòu zhì bù dòu lì

现代白话:"汉王笑谢曰:"我宁斗智,不斗力。

yǔ lìng zhuàng shì chū tiāo zhàn

这句话大意是:"羽令壮士出挑战。

sān hé lóu fán zhé shè shā zhī

这句话大意是:三合,楼烦辄射杀之。

yǔ dà nù zì bèi jiǎ tiǎo zhàn

这句话大意是:羽大怒,自被甲挑战。

lóu fán yù shè yǔ chēn mù huà zhī

这句话大意是:楼烦欲射,羽瞋目叱之。

lóu fán mù bù néng shì shǒu bù néng fā zǒu hái rù bì bù gǎn fù chū

这句话大意是:楼烦目不能视,手不能发,走还入壁,不敢复出。

hàn wáng shǐ wèn zhī nǎi yǔ

这句话大意是:汉王使问之,乃羽。

hàn wáng dà jīng

这句话大意是:汉王大惊。

yòu yuē chu hàn xiāng chí péng chéng shù jué chu liáng dào

这句话大意是:又曰:楚汉相持彭城,数绝楚粮道。

xiàng yǔ yù tǎo yuè wèi qí jiāng cáo jiù yuē jǐn shǒu gāo jí hàn yù tiǎo zhàn shèn wù yǔ zhàn wú lìng de dōng

这句话大意是:项羽欲讨越,谓其将曹咎曰:"谨守皋,即汉欲挑战,慎勿与战,无令得东。

wǒ shí wǔ rì bì zhū péng yuè dìng liáng de

这句话大意是:我十五日必诛彭越,定梁地。

hàn guǒ shù tiǎo zhàn chu jūn bù chū shǐ dà rǔ zhī

这句话大意是:"汉果数挑战,楚军不出,使大辱之。

wǔ liù rì cáo jiù nù dù bīng sì shuǐ hàn jī zhī dà pò chu jūn jǐn de chǔ guó huò lù

这句话大意是:五六日,曹咎怒,度兵汜水,汉击之,大破楚军,尽得楚国货赂。

cáo jiù zì wěn sì shuǐ shàng

这句话大意是:曹咎自刎汜水上。

hòu hàn shū yuē zhāng kān wèi yè zhě

这句话大意是:《后汉书》曰:张堪为谒者。

shǐ sòng wěi shū jiān bó bìng lǐng qí qī qiān pǐ yì dà sī mǎ wú hàn dài gōng sūn shù zài dào zhuī bài shǔ jùn tài shǒu

这句话大意是:使送委输缣帛,并领骑七千匹,诣大司马吴汉代公孙述,在道追拜蜀郡太守。

shí hàn jūn yú qī rì liáng yīn jù chuán yù dùn qù

这句话大意是:时汉军馀七日粮,阴具船欲遁去。

kān wén zhī chí wǎng jiàn hàn shuō shù bì bài bù yí tuì shī zhī cè

这句话大意是:堪闻之,驰往见汉,说述必败,不宜退师之策。

hàn cóng zhī nǎi shì ruò tiāo dí shù guǒ zì chū zhàn sǐ chéng xià

这句话大意是:汉从之,乃示弱挑敌,述果自出,战死城下。

yòu yuē wáng bà tǎo sū mào zéi jù zhòng tiǎo zhàn bà jiān bù chū fāng xiǎng shì zuò chàng lè

这句话大意是:又曰:王霸讨苏茂,贼聚众挑战,霸坚不出,方飨士作倡乐。

mào shǐ shè yíng zhōng zhōng bà qián jiǔ zūn bà ān zuò bù dòng

这句话大意是:茂矢射营中,中霸前酒樽,霸安坐不动。

jūn lì jiē yuē mào qián rì yǐ pò jīn yì jī yě

这句话大意是:军吏皆曰:"茂前日已破,今易击也。

bà yuē bù rán

这句话大意是:"霸曰:"不然。

sū mào kè bīng yuǎn lái liáng shí bù zú gù shù tiǎo zhàn yǐ jiào yī qiè zhī shèng

这句话大意是:苏茂客兵远来,粮食不足,故数挑战,以徼一切之胜。

jiào yào yě

这句话大意是:(徼,要也。

yī qiè yóu quán shí yě

这句话大意是:一切犹权时也。

jīn bì yíng xiū shì suǒ wèi bù zhàn ér qū rén zhī bīng shàn zhī shàn zhě yě

这句话大意是:)今闭营休士,所谓不战而屈人之兵,善之善者也。

mào jì bù dé zhàn nǎi yǐn hái yíng

这句话大意是:"茂既不得战,乃引还营。

yòu yuē li xiàn pàn mǎ chéng bài yáng wǔ jiàng jūn fā kuài jī dān yáng jiǔ jiāng lù ān sì jùn bīng jī li xiàn jìn wéi xiàn wū shū lìng zhū jūn gè shēn gōu gāo lěi

这句话大意是:又曰:李宪叛,马成拜扬武将军,发会稽、丹阳、九江、六安四郡兵击李宪,进围宪于舒,令诸军各深沟高垒。

xiàn shù tiǎo zhàn chéng jiān bì bù chū shǒu zhī suì yú zhì liù nián chūn chéng zhōng shí jǐn nǎi gōng zhī

这句话大意是:宪数挑战,成坚壁不出,守之岁馀,至六年春,城中食尽,乃攻之。

suì tú shū

这句话大意是:遂屠舒。

zhǎn xiàn

这句话大意是:斩宪。

wèi zhì yuē gōng xī zhēng mǎ chāo jìn jūn dù wèi

这句话大意是:《魏志》曰:公西征马超,进军度渭。

chāo děng shù tiǎo zhàn bù xǔ

这句话大意是:超等数挑战,不许。

gōng nǎi kè rì huì zhàn xiān yǐ qīng bīng tiāo zhī zhàn liáng jiǔ nǎi zòng hǔ qí jiā jī dà pò zhī

这句话大意是:公乃克日会战,先以轻兵挑之,战良久,乃纵虎骑夹击,大破之。

wèi shì chūn qiū yuē zhū gě liàng yù sī mǎ xuān wáng yīn tiǎo zhàn zhì jīn guó fù rén zhī shì yǐ nù xuān wáng

这句话大意是:《魏氏春秋》曰:诸葛亮遇司马宣王,因挑战,致巾帼妇人之饰,以怒宣王。

wèi lüè yuē tài zǔ zài hàn zhōng ér liú bèi qī wū shān lǐng shǐ liú fēng xià tiǎo zhàn tài zǔ mà yuē mài lǚ shè zhǎng shǐ jiǎ zi jù rǔ gōng hu

现代白话:《魏略》曰:太祖在汉中,而刘备栖于山领,使刘封下挑战,太祖骂曰:"卖履舍长,使假子拒你公吗?

hū wǒ huáng xū ér lái lìng jī zhī

这句话大意是:呼我黄须儿来,令击之。

nǎi zhào cáo zhāng chén yè jìn zhuī xi dào cháng ān ér tài zǔ yǐ hái

这句话大意是:"乃召曹彰晨夜进追,西到长安,而太祖已还。

cuī hóng shí liù guó chūn qiū yuē yáo xiāng jù huáng luò qián qín fú jiān qiǎn jiàng huáng méi shān qiāng děng lǜ bù qí tǎo zhī

这句话大意是:崔鸿《十六国春秋》曰:姚襄据黄落,前秦苻坚遣将黄眉、邓羌等率步骑讨之。

xiāng shēn gōu gāo lěi gù shǒu bù zhàn

这句话大意是:襄深沟高垒,固守不战。

shān qiāng shuō huáng méi yuē shāng gōng zhī niǎo luò wū xū fā

这句话大意是:邓羌说黄眉曰:"伤弓之鸟,落于虚发。

xiāng pín wèi jìn jiāng huán zhāng píng suǒ bài ruì qì sàng yǐ

现代白话:襄频为晋将桓张平所败,锐气丧了。

jīn gù lěi bù zhàn shì qióng kòu yě

这句话大意是:今固垒不战,是穷寇也。

xiāng xìng gāng hěn yì yǐ gāng dòng

这句话大意是:襄性刚狠,易以刚动。

ruò cháng qū gǔ xíng qiě yā qí lěi xiāng bì fèn ér chū shī kě yī zhàn qín yě

这句话大意是:若长驱鼓行,且压其垒,襄必忿而出师,可一战擒也。

huáng méi cóng zhī

这句话大意是:"黄眉从之。

qiǎn qiāng zhuī qí sān qiān jūn wū xiāng lěi

这句话大意是:遣羌追骑三千军于襄垒。

guǒ nù jǐn ruì chū zhàn

这句话大意是:果怒,尽锐出战。

qiāng wěi bù shèng yǐn qí ér tuì

这句话大意是:羌伪不胜,引骑而退。

xiāng zhuī zhì yú sān yuán qiāng huí qí jù xiāng

这句话大意是:襄追至于三原,羌回骑拒襄。

é ér huáng méi zhì dà zhàn zhǎn zhī jǐn fú qí zhòng

这句话大意是:俄而,黄眉至,大战,斩之,尽俘其众。

sòng shū yuē chén yōu zhī fǎn zì jiāng líng jǔ bīng dōng xià fēn bīng chū xià kǒu jù lǔ shān

这句话大意是:《宋书》曰:沈攸之反,自江陵举兵东下,分兵出夏口,据鲁山。

yōu zhī jì zhì yǐng yǐ yǐng chéng ruò xiǎo zú gōng sòng yǐng zhōu jīn jiāng xià jùn

这句话大意是:攸之既至郢,以郢城弱小足攻,(宋郢州,今江夏郡。

qiǎn rén gào yǐng zhōu shǒu jiāng liǔ shì chóng yuē bèi tài hòu lìng dāng zàn hái dōu qīng jì xiāng yǔ fèng guó xiǎng xíng cǐ yì

这句话大意是:)遣人告郢州守将柳世崇曰:"被太后令,当𫏐还都,卿既相与奉国,想行此意。

shì chóng dá yuē dōng xià zhī shī jiǔ chéng shēng wén yǐng chéng xiǎo zhèn zì shǒu ér yǐ

这句话大意是:"世崇答曰:"东下之师,久承声闻,郢城小镇,自守而已。

yōu zhī jiāng qù shì chóng qiǎn jūn wū xi zhǔ tiǎo zhàn

这句话大意是:"攸之将去,世崇遣军于西渚挑战。

yōu zhī guǒ nù lìng zhū jūn dēng àn shāo guō yì zhù cháng wéi gōng zhī

这句话大意是:攸之果怒,令诸军登岸烧郭邑,筑长围攻之。

shì chóng suí yí jù yīng zhòng jiē pī què yōu zhī jūn rì jiǔ bài kuì

这句话大意是:世崇随宜拒应,众皆披却,攸之军日久败溃。

suí shū yuē chén mào cóng gāo zǔ yǔ qí shī zhàn wū jìn zhōu

这句话大意是:《隋书》曰:陈茂从高祖与齐师战于晋州。

zéi shén shèng gāo zǔ jiāng tiǎo zhàn mào gù zhǐ bù dé yīn zhuō mǎ kòng

这句话大意是:贼甚盛,高祖将挑战,茂固止不得,因捉马鞚。

gāo zǔ fèn zhī bá dāo zhuó qí é liú xiě bèi miàn cí qì bù náo

这句话大意是:高祖忿之,拔刀斫其额,流血被面,词气不挠。

gāo zǔ gǎn ér xiè zhī hòu jiā lǐ jìng

这句话大意是:高祖感而谢之,厚加礼敬。

yòu yuē dòu róng dìng zhī jī tū jué yě shǐ wàn suì yì yuán mén qǐng zì xiào

这句话大意是:又曰:窦荣定之击突厥也,史万岁诣辕门请自效。

róng dìng sù wén qí míng jiàn ér dà yuè

这句话大意是:荣定素闻其名,见而大悦。

yīn qiǎn rén wèi tū jué yuē shì zú hé zuì guò lìng shā zhī

这句话大意是:因遣人谓突厥曰:"士卒何罪过,令杀之。

dàn dāng gè qiǎn yī zhuàng shì jué shèng fù ěr

这句话大意是:但当各遣一壮士决胜负耳。

tū jué xǔ nuò yīn qiǎn yī qí tiǎo zhàn

这句话大意是:"突厥许诺,因遣一骑挑战。

róng dìng qiǎn wàn suì chū yīng zhī wàn suì chí zhǎn qí shǒu ér hái

这句话大意是:荣定遣万岁出应之,万岁驰斩其首而还。

tū jué dà jīng bù gǎn fù zhàn suì yǐn jūn ér qù

这句话大意是:突厥大惊,不敢复战,遂引军而去。

táng shū yuē gāo zǔ chū qǐ shī cì huò yì duò jiāng sòng lǎo shēng jù zhī

这句话大意是:《唐书》曰:高祖初起,师次霍邑,隋将宋老生拒之。

shàng wèi zhū jiāng yuē lǎo shēng ruò yīng chéng zì shǒu dāng jí gōng zhī

这句话大意是:上谓诸将曰:"老生若婴城自守,当即攻之。

zhǔ kè shì xuán zú nán zhì lì qí jì ruò hé

这句话大意是:主客势悬,卒难致力,其计若何?

tài zōng jìn yuē lǎo shēng yǒng ér wú móu qǐng yǐ qīng bīng tiāo zhī

这句话大意是:"太宗进曰:"老生勇而无谋,请以轻兵挑之。

bì chū zhàn zé chéng qín yǐ

现代白话:必出战,则成擒了。

cóng zhī

这句话大意是:"从之。

tài zōng yǐ shù qí yì qí chéng xià jǔ biān zhǐ huī ruò jiāng wéi chéng zhě

这句话大意是:太宗以数骑诣其城下,举鞭指麾,若将围城者。

lǎo shēng guǒ nù kāi mén chū bīng

这句话大意是:老生果怒,开门出兵。

tài zōng chí bái gāo zǔ yuē shì xié yǐ

现代白话:太宗驰白高祖曰:"事谐了。

gāo zǔ yīn wèi lǒng xī gōng jiàn chéng yuē rǔ kàn liǎng zhèn jiāng jiāo yǐn zuǒ jūn zhí qū dōng mén

现代白话:"高祖因谓陇西公建成曰:"你看两阵将交,引左军直趋东门。

lìng tài zōng yǐn yòu jūn zhí qū nán mén yǐ duàn qí guī lù

这句话大意是:"令太宗引右军直趋南门,以断其归路。

lǎo shēng zhī jūn bèi chéng ér zhèn gāo zǔ yǐ zhōng jūn yǔ jiàn chéng hé zhèn yú chéng dōng tài zōng jí chái shào zhèn wū chéng nán

这句话大意是:老生之军背城而阵,高祖以中军与建成合阵于城东,太宗及柴绍阵于城南。

lǎo shēng huī bīng jí jìn xiān báo gāo zǔ ér jiàn chéng zhuì mǎ lǎo shēng chéng zhī zhōng jūn yǔ zuǒ jūn xián què

这句话大意是:老生麾兵疾进,先薄高祖,而建成坠马,老生乘之,中军与左军咸却。

tài zōng zì nán yuán yáo jiàn chén qǐ zhī yì shī tuì lǜ èr bǎi qí chí xià jùn bǎn shā yī zéi jiāng suì héng duàn qí jūn chū yú zhèn hòu biǎo lǐ qí zào xiǎng ruò bēng shān duò shī dà kuì gè shě zhàng ér zǒu

这句话大意是:太宗自南原遥见尘起,知义师退,率二百骑驰下峻坂,杀一贼将,遂横断其军,出于阵后,表里齐噪,响若崩山,隋师大溃,各舍杖而走。

xiàn mén fā lǎo shēng bù dé rù chéng nǎi qì mǎ tóu qiàn jiá shì zhǎn zhī zhì qí shǒu wū huī xià liú xiě shù lǐ jiāng sǐ shī xiāng zhěn sì miàn chéng shèng jìn báo qí chéng

这句话大意是:县门发,老生不得入城,乃弃马投堑,甲士斩之,致其首于麾下,流血数里,僵死尸相枕,四面乘胜进薄其城。

shí wú gōng jù shì zú yuán shuò ér shàng yī shí pān dié wú gǎn dāng zhě suì píng huò yì fǔ qí yú zhòng ér yòng zhī

这句话大意是:时无攻具,士卒缘槊而上,一时攀堞,无敢当者,遂平霍邑,抚其馀众而用之。

yòu yuē dù fú wēi jì bài duò shī yáng dì yòu qiǎn jiàng jūn chén léng tǎo zhī léng bù gǎn zhàn fú wēi zhī qí qiè nuò yīn yí léng fù rén zhī fú yǐ jī nù zhī léng guǒ dà nù huì lǜ zhòng ér zhì

这句话大意是:又曰:杜伏威既败隋师,炀帝又遣将军陈棱讨之,棱不敢战,伏威知其怯懦,因遗棱妇人之服以激怒之,棱果大怒恚,率众而至。

fú wēi nì jù shā shù qiān rén léng jǐn yǐ shēn miǎn

这句话大意是:伏威逆拒,杀数千人,棱仅以身免。

yòu yuē dòu jiàn dé zì xíng yáng xī shàng tài zōng yǐ shù bǎi qí chū wǔ láo guān èr shí yú lǐ yǐ tiāo zhī

这句话大意是:又曰:窦建德自荥阳西上,太宗以数百骑出武牢关二十馀里以挑之。

wǎng wǎng shè fú bǐ zhì zéi yíng cái sì qí ér yǐ wèi zuǒ yòu yuē zéi jiàn wǒ ér xuán shì qí shàng jì chéng xiǎn zhú wǒ shì qí xià cè zéi chū jiàn qí shǎo yí wéi chì hòu

这句话大意是:往往设伏,比至贼营才四骑而已,谓左右曰:"贼见我而旋是其上计,乘险逐我,是其下策,"贼初见骑少,疑为斥候。

tài zōng wèi yuē wǒ qín wáng yě

这句话大意是:太宗谓曰:"我秦王也。

yīn yǐn gōng shè zhī bì qí yī jiāng

这句话大意是:"因引弓射之,毙其一将。

zéi yǐ bīng liù shí qí bìng yuán qiāng ér zhì cóng zhě xián shī sè

这句话大意是:贼以兵六十骑并援枪而至,从者咸失色。

tài zōng wèi zhī yuē ěr dàn qián qù wǒ zì diàn hòu

现代白话:太宗谓之曰:"你但前去,我自殿后。

wū shì àn pèi xú xíng zéi zhì yǐn gōng shè zhī bì yī jiāng zéi jù ér zhǐ

这句话大意是:"于是按辔徐行,贼至,引弓射之,毙一将,贼惧而止。

zhǐ ér fù lái rú shì zài sān měi lái bì bì zéi nǎi bù gǎn fù bī

这句话大意是:止而复来,如是再三,每来必毙,贼乃不敢复逼。

tài zōng qiě tiāo qiě hái fú bīng xiāng cì ér fā hé jī pò zhī huò qí dà jiàng yīn qiū shí zàn zhǎn shǒu shù bǎi jí

这句话大意是:太宗且挑且还,伏兵相次而发,合击破之,获其大将殷秋、石瓒,斩首数百级。

jué zhàn shàng

这句话大意是:○决战上。

liù tāo yuē zhōu wǔ wáng jiāng fá zhòu wèn tài gōng yuē jīn dí rén wéi wǒ duàn hòu jué liáng wú yù xú yǐ wéi zhèn yǐ bài wèi shèng nài hé

现代白话:《六韬》曰:周武王将伐纣,问太公曰:"今敌人围我,断后绝粮,我欲徐以为阵,以败为胜,奈何?

tài gōng yuē bù kě

这句话大意是:"太公曰:"不可。

cǐ tiān xià kùn bīng yě bào yòng zhī zé shèng xú yòng zhī zé bài

这句话大意是:"此天下困兵也,暴用之则胜,徐用之则败。

kě wèi sì chōng zhèn yǐ xiāo qí jīng qí sān jūn zuǒ jūn jí zuǒ yòu yòu jūn jí yòu zhōng jūn dié qián dié hòu wǎng dí zhī kōng

这句话大意是:可为四冲阵,以骁骑惊其三军,左军疾左右,右军疾右,中军迭前迭后,往敌之空。

wú jūn jí jī gǔ ér dāng zhī

现代白话:我军疾击鼓而当之。

yòu yuē dí shū qí zhèn yòu yuǎn qí hòu tiào wǒ liú shǐ yǐ ruò wǒ gōng nǔ láo wǒ shì zú wèi zhī nài hé

这句话大意是:又曰:"敌疏其阵,又远其后,跳我流矢以弱我弓弩,劳我士卒,为之奈何?

tài gōng yuē fā wǒ ruì shì xiān jī qí qián jūn qí liè qí zuǒ yòu yǐn ér fēn duì yǐ suí qí hòu sān jūn jí zhàn

这句话大意是:"太公曰:"发我锐士先击其前,军骑猎其左右,引而分队,以随其后,三军疾战。

fán yǐ shǎo jī zhòng bì zhī wū yì yào zhī wū xiǎn bì zhī yǐ zhòu qǔ zhī yǐ yè

这句话大意是:凡以少击众,避之于易,要之于险,避之以昼,取之以夜。

gù yuē yǐ yī jī shí mò shàn wū ě

这句话大意是:故曰:以一击十,莫善于厄;。

yǐ shí jī bǎi mò shàn wū xiǎn

这句话大意是:以十击百,莫善于险;。

yǐ qiān jī wàn mò shàn wū zǔ

这句话大意是:以千击万,莫善于阻。

yòng zhòng zhě wu yì yòng shǎo zhě wu ě yě

这句话大意是:用众者务易,用少者务厄也。

zuǒ zhuàn yuē jìn shī fá qí zhèn yú shēn

这句话大意是:《左传》曰:晋师伐齐,阵于莘。

suǒ zhēn qiè

这句话大意是:(所臻切。

jìn jiě zhāng yù xì kè zhèng qiū huǎn wèi yòu

这句话大意是:)晋解张御郄克,郑丘缓为右。

jí zhàn xì kè shāng wū shǐ liú xiě jí jù wèi jué gǔ yīn

这句话大意是:及战,郄克伤于矢,流血及屦,未绝鼓音。

zhōng jūn jiāng zì zhí qí gǔ gù suī shāng ér jī gǔ bù xī yě

这句话大意是:(中军将自执旗鼓,故虽伤而击鼓不息也。

yuē yú bìng yǐ

现代白话:)曰:"余病了!

zhāng hóu yuē zì shǐ hé ér shǐ guàn yú shǒu jí zhǒu yú zhé yǐ yù zuǒ lún zhū yān qǐ gǎn yán bìng

这句话大意是:"张侯曰:"自始合,而矢贯余手及肘,余折以御,左轮朱殷,岂敢言病。

wú zǐ rěn zhī

现代白话:我子忍之。

qiū huǎn yuē zì shǐ hé gǒu yǒu xiǎn yú bì xià tuī chē zi qǐ shi zhī

这句话大意是:"丘缓曰:"自始合,苟有险,余必下推车,子岂识之?

rán zi bìng yǐ

现代白话:然子病了!

yǐ qí bù shí jǐ tuī chē yě

这句话大意是:"(以其不识己推车也。

zhāng hóu yuē shī zhī ěr mù zài wú qí gǔ jìn tuì cóng zhī

现代白话:)张侯曰:"师之耳目,在我旗鼓,进退从之。

cǐ chē yī rén diàn zhī kě yǐ jí shì diàn zhèn yě

现代白话:此车一人殿之,能够集事,(殿,镇也。

jí chéng yě

这句话大意是:集,成也。

ruò zhī hé yǐ bìng bài jūn zhī dà shì yě

现代白话:)若之凭什么病败君之大事也?

huàn jiǎ zhí bīng gù jí sǐ yě

这句话大意是:擐甲执兵,固即死也。

huàn guàn

这句话大意是:(擐,贯。

jí jiù yě

这句话大意是:即,就也。

huàn yīn huàn

这句话大意是:擐,音患。

bìng wèi jí sǐ wú zǐ miǎn zhī

现代白话:)病未及死,我子勉之!

zuǒ bìng pèi bìng bì zhèng qiē

这句话大意是:"左并辔,(并,毕正切。

yòu yuán fú yīn fú

这句话大意是:)右援枹(音桴。

ér gǔ mǎ yì bù néng zhǐ shī cóng zhī

这句话大意是:)而鼓,马逸不能止,师从之。

jìn shī cóng xì kè chē

这句话大意是:(晋师从郄克车。

qí shī bài jì

这句话大意是:)齐师败绩。

yòu yuē qí hóu fá jìn yí yí

这句话大意是:又曰:齐侯伐晋夷仪。

bì wú cún zhī fù jiāng shì zhī cí yǐ yǔ qí dì wú cún qí rén yě

这句话大意是:敝无存之父将室之,辞,以与其弟,(无存,齐人也。

shì zhī wèi qǔ fù

这句话大意是:室之,为取妇。

yuē cǐ yì yě bù sǐ fǎn bì qǔ wū gāo guó

这句话大意是:)曰:"此役也不死,反,必娶于高、国。

gāo shì guó shì qí guì zú yě

这句话大意是:"(高氏、国氏,齐贵族也。

wú cún yù bì yǒu gōng hái qǔ qīng xiàng zhī nǚ yě

这句话大意是:无存欲必有功还,取卿相之女也。

xiān dēng qiú zì mén chū sǐ wū liù xià

这句话大意是:)先登,求自门出,死于霤下。

jì rù chéng yí yí rén bù fú gù dòu sǐ yú mén wū liù xià yě

这句话大意是:(既入城,夷仪人不服,故斗死于门屋霤下也。

qí hóu kè yí yí wèi yí yí rén yuē de bì wú cún zhě yǐ wǔ jiā miǎn

这句话大意是:)齐侯克夷仪,谓夷仪人曰:"得敝无存者,以五家免。

gěi wǔ jiā bù shǐ yì

这句话大意是:"(给五家不使役。

nǎi de qí shī

这句话大意是:)乃得其尸。

gōng sān suì zhī

这句话大意是:公三襚之;。

suì yī yě

这句话大意是:(襚,衣也。

bǐ bìn sān jiā suì shēn hòu lǐ zhī yě

这句话大意是:比殡三加襚,深厚礼之也。

yǔ zhī xī xuān zhí gài xī xuān qīng chē

这句话大意是:)与之犀轩直盖,(犀轩,卿车。

zhí gài gāo gài yě

这句话大意是:直盖,高盖也。

qīn tuī zhī sān

这句话大意是:)亲推之三。

qí hóu zì tuī sàng lún sān zhuǎn yě

这句话大意是:(齐侯自推丧轮三转也。

guó yǔ yuē zhāi zhuāng gōng qiě fá jǔ wèi chē wǔ chéng zhī bīng ér qǐ liáng huá zhōu dú bù yǔ yān gù guī ér bù shí

现代白话:《国语》曰:齐庄公且伐莒,为车五乘之兵,而杞梁、华舟独不与呢,故归而不食。

qí mǔ yuē rǔ shēng ér wú yì sǐ ér wú míng zé suī fēi wǔ chéng shú bù rǔ xiào yě

现代白话:其母曰:"你生而无义,死而无名,则虽非五乘孰不你笑也;。

shēng ér yǒu yì sǐ ér yǒu míng zé wǔ chéng zhī bīng jǐn rǔ xià yě

现代白话:生而有义,死而有名,则五乘之兵尽你下也。

qù shí nǎi xíng qǐ liáng huá zhōu tóng chē shì yú zhuāng gōng ér xíng zhì jǔ jǔ rén nì zhī

这句话大意是:"趣食乃行,杞梁、华周同车侍于庄公,而行至莒,莒人逆之。

qǐ liáng huá zhōu xià dòu huò jiá shǒu sān

这句话大意是:杞梁、华舟下斗,获甲首三。

zhuāng gōng zhǐ zhī yuē zi zhǐ yǔ zi tóng qí guó

这句话大意是:庄公止之曰:"子止与子同齐国。

qǐ liáng huá zhōu yuē jūn wèi wǔ chéng zhī bīng ér zhōu liáng bù yǔ yān shì shǎo wú yǒng yě

现代白话:"杞梁、华舟曰:"君为五乘之兵,而舟、梁不与呢,是少我勇也;。

lín dí shè nán zhǐ wǒ yǐ lì shì è wú xíng yě

现代白话:临敌涉难,止我以利,是恶我行也;。

shēn rù duō shā zhě chén zhī shì yě

这句话大意是:深入多杀者,臣之事也。

qí guó zhī lì fēi wú suǒ zhī yě

现代白话:齐国之利,非我所知也。

suì jìn dòu huài jūn xiàn zhèn sān jūn bù gǎn dāng

这句话大意是:"遂进斗,坏军陷阵,三军不敢当。

zhàn guó cè yuē qí shàng jiàng tián dān lǜ shī jiāng gōng dí lǔ zhòng lián zǐ yuē jiāng jūn gōng dí bì bù néng xià yě

现代白话:《战国策》曰:齐上将田单率师将攻狄,鲁仲连孔子说:"将军攻狄,必不能下也。

dān yuē dān yǐ pò wáng yú zú pò wàn shèng zhī yàn jīn gōng dí ér bù néng xià hé yě

这句话大意是:"单曰:"单以破亡馀卒破万乘之燕,今攻狄而不能下,何也?

shàng chē bù xiè ér qù

这句话大意是:"上车不谢而去。

suì gōng dí sān yuè bù kè

这句话大意是:遂攻狄,三月不克。

qí yīng ér yáo yuē dà guān ruò jī xiū jiàn zhù guī

这句话大意是:齐婴儿谣曰:"大冠若箕,修剑柱归。

dān nǎi jù wèn zhòng lián zi

这句话大意是:"单乃惧,问仲连子。

duì yuē jiāng jūn zài jí mò zhī shí zuò jí zhī kuì lì jí zhàng chā wèi shì zú chàng dāng cǐ zhī shí jiāng jūn yǒu sǐ zhī xīn ér shì zú wú shēng zhī qì

这句话大意是:对曰:"将军在即墨之时,坐即织篑,立即杖插,为士卒倡,当此之时,将军有死之心,而士卒无生之气。

wén shì yán mò bù yǎn qì fèn bì ér yù zhàn cǐ suǒ yǐ pò yàn yě

这句话大意是:闻是言莫不掩泣奋臂而欲战,此所以破燕也。

dāng jīn jiāng jūn dōng yǒu yè yì zhī fēng xi yǒu zī tǔ zhī bǎo shì yǐ lè shēng ér è sǐ

这句话大意是:当今将军东有掖邑之封,西有淄土之宝,是以乐生而恶死。

cǐ yǐ bù shèng yě

这句话大意是:此以不胜也。

tián dān míng rì jié lì fā qì lì wū shǐ shí jiān yǐn fú ér gǔ zhī dí rén nǎi xià

这句话大意是:"田单明日结励发气,立于矢石间,引枹而鼓之,狄人乃下。

hàn shū yuē yù shǐ dài fū hán ān guó yuē wèi qí yán guàn fu fù sǐ shì hé jǐ qū bù cè zhī wú jūn shēn bèi shù shí chuàng míng guān sān jūn cǐ tiān xià zhuàng shì yě

这句话大意是:《汉书》曰:御史大夫韩安国曰:"魏其言灌夫父死事,荷戟驱不测之吴军,身被数十创,名冠三军,此天下壮士也。

fēi yǒu dà è zhēng bēi jiǔ bù zú yǐn tā guò yǐ zhū zhī

这句话大意是:非有大恶,争杯酒,不足引他过以诛之。

hòu hàn shū yuē liú bó shēng qǐ bīng guāng wǔ shǒu kūn yáng mǎng jiāng wáng xún wáng yì lái tǎo bīng hào bǎi wàn

这句话大意是:《后汉书》曰:刘伯升起兵,光武守昆阳,莽将王寻、王邑来讨,兵号百万。

xiān zhì kūn yáng yǐ shí wàn wéi shù zhòng

这句话大意是:先至昆阳以十万,围数重。

shí bó shēng yǐ bá wǎn sān rì ér guāng wǔ shàng wèi zhī nǎi wěi shǐ chí shū bào chéng zhōng yún wǎn xià bīng dào ér yáng duò qí shū xún yì de qí shū bù xǐ

这句话大意是:时伯升已拔宛三日,而光武尚未知,乃伪使持书报城中,云宛下兵到而佯堕其书,寻、邑得其书,不喜。

zhū jiāng jì jīng lèi jié dǎn qì yì zhuàng wú bù yī dāng bǎi

这句话大意是:诸将既经累捷,胆气益壮,无不一当百。

guāng wǔ nǎi yǔ gǎn sǐ zhě sān qiān rén cóng xi chéng shuǐ shàng chōng qí zhōng jiān xún yì zhèn luàn chéng shì bēng zhī suì shā wáng xún

这句话大意是:光武乃与敢死者三千人从西城水上冲其中坚,寻、邑阵乱,乘势崩之,遂杀王寻。

chéng zhōng yì gǔ zào ér chū zhōng wài hé shì zhèn hū dòng tiān mǎng bīng dà kuì zǒu zhě xiāng téng jiàn

这句话大意是:城中亦鼓噪而出,中外合势,震呼动天,莽兵大溃,走者相腾践。

yòu yuē jiá lìng féng fáng lì zhàn sǐ dì yuē cǐ jiàn lìng

这句话大意是:又曰:郏令冯鲂力战死,帝曰:"此健令。

yòu yuē wú hàn lǜ bīng wéi sū mào wū guǎng yuè

这句话大意是:又曰:吴汉率兵围苏茂于广乐。

liú yǒng jiāng zhōu jiàn lái jiù hàn jiāng qīng jì yíng zhàn bù lì duò mǎ shāng xī hái yíng

这句话大意是:刘永将周建来救,汉将轻骑迎战,不利,堕马伤膝,还营。

zhū jiāng wèi hàn yuē dà dí zài qián ér gōng shāng wò zhòng xīn jù yǐ

现代白话:诸将谓汉曰:"大敌在前而公伤卧,众心惧了。

hàn nǎi bó rán guǒ chuāng ér qǐ chuí niú xiǎng shì lìng zhòng jūn yuē zéi zhòng suī duō jiē jié lüè qún dào shèng bù xiāng ràng bài bù xiāng jiù fēi yǒu zhàng jié yì zhě yě

这句话大意是:"汉乃勃然裹疮而起,椎牛飨士,令众军曰:"贼众虽多,皆劫掠群盗,胜不相让,败不相救,非有杖节义者也。

jīn rì fēng hóu zhī qiū zhū jūn miǎn zhī

这句话大意是:今日封侯之秋,诸君勉之!

wū shì jūn shì jī nù rén bèi qí qì

这句话大意是:"于是军士激怒,人倍其气。

míng rì jiàn mào chū wéi bīng hàn

这句话大意是:明日,建、茂出围兵汉。

xuǎn sì bù jīng bīng sān qiān yú rén qí gǔ ér jìn jiàn jūn dà kuì hái bēn chéng

这句话大意是:选四部精兵三千馀人,齐鼓而进,建军大溃,还,奔城。

hàn cháng qū zhuī jī dà pò zhī

这句话大意是:汉长驱追击,大破之。

lǐ líng dá sū wǔ shū yuē xī xiān dì shòu líng bù zú wǔ qiān chū zhēng jué yù wǔ jiāng shī dào líng dú yù zhàn

这句话大意是:李陵《答苏武书》曰:昔先帝授陵步卒五千,出征绝域,五将失道,陵独遇战。

chán yú wèi líng bù kě fù de biàn yù yǐn hái ér zéi chén jiào zhī suì biàn fù zhàn gù líng bù dé miǎn ěr

这句话大意是:单于谓陵不可复得,便欲引还,而贼臣教之,遂便复战,故陵不得免耳。

sī mǎ qiān bào rèn shǎo qīng shū yuē qiě lǐ líng tí bù zú bù mǎn wǔ qiān shēn jiàn róng mǎ zhī de zú lì wáng tíng chuí ěr hǔ kǒu

这句话大意是:司马迁《报任少卿书》曰:且李陵提步卒不满五千,深践戎马之地,足历王庭,垂饵虎口。

héng tiāo qiáng hú yì wàn zhī shī yǔ chán yú lián zhàn shí yǒu yú rì suǒ shā guò dāng

这句话大意是:横挑强胡亿万之师,与单于连战十有馀日,所杀过当。

✦ You read 兵部·卷四十二

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.