太平御览 · 李昉 · Chapter 313 of 1000

兵部·卷四十四

PinyinModern Translation
Size

jué zhàn xià

这句话大意是:○决战下。

suí shū yuē wén dì qiǎn jiàng hè ruò bì fá chén

这句话大意是:《隋书》曰:文帝遣将贺若弼伐陈,。

hòu zhǔ lìng zhōng jiàng jūn lǔ guǎng dá chén bīng bái tǔ gǎng

这句话大意是:后主令中将军鲁广达陈兵白土岗,。

jū zhòng jūn zhī nán piān

这句话大意是:居众军之南偏,。

zhèn dōng dà jiàng jūn rèn zhōng cì zhī

这句话大意是:镇东大将军任忠次之,。

hù jūn fán yì dōu guān shàng shū kǒng fàn yòu cì zhī

这句话大意是:护军樊毅、都官尚书孔范又次之,。

shì zhōng chē qí dà jiàng jūn xiāo mó hē jūn zuì jū běi

这句话大意是:侍中车骑大将军萧摩诃军最居北,。

zhòng jūn nán běi xuān èr shí lǐ

这句话大意是:众军南北亘二十里,。

shǒu wěi jìn tuì

这句话大意是:首尾进退,。

gè bù xiāng zhī

这句话大意是:各不相知。

hè ruò bì chū wèi wèi zhàn jiāng qīng jì dēng shān guān shì xíng shì jí jiàn zhòng jūn yīn chí xià zhì zhèn

这句话大意是:贺若弼初谓未战,将轻骑登山观视形势,及见众军,因驰下置阵。

guǎng dá shǒu lǜ suǒ bù jìn báo bì jūn lǚ què é ér fù zhèn gèng fēn jūn qù dì tū zhū jiāng kǒng fàn chū zhàn wū jiāo ér zǒu

这句话大意是:广达首率所部进薄,弼军屡却,俄而复振,更分军趣地突诸将,孔范出战,于交而走。

zhū jiāng zhī lí zhèn yóu wèi hé qí zú huì sàn zhù zhī fú zhǐ yīn ér dà bài

这句话大意是:诸将支离,阵犹未合,骑卒会散,驻之弗止,因而大败。

yòu yuē yáng yì chén bài shuò zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:又曰:杨义臣拜朔州总管。

hàn wáng liàng zuò luàn bīng zhōu shí dài zhōu zǒng guǎn li jǐng wèi hàn wáng jiāng qiáo zhōng kuí suǒ wéi zhào yì chén jiù zhī

这句话大意是:汉王谅作乱并州,时代州总管李景为汉王将乔锺葵所围,诏义臣救之。

yì chén lǜ mǎ bù èr wàn yè chū xi xíng chí míng xíng shù shí lǐ

这句话大意是:义臣率马步二万,夜出西陉,迟明行数十里。

zhōng kuí chān jiàn yì chén bīng shǎo xī zhòng jù zhī

这句话大意是:锺葵觇见义臣兵少,悉众拒之。

zhōng kuí yà jiāng wáng bá xiāo yǒng shàn yòng shuò shè zhī zhě bù néng zhōng

这句话大意是:锺葵亚将王拔骁勇,善用槊,射之者不能中。

jiāng jūn yáng sī ēn qǐng dāng zhī yì chén jiàn sī ēn qì mào xióng yǒng gù zhī yuē zhuàng shì yě

这句话大意是:将军杨思恩请当之,义臣见思恩气貌雄勇,顾之曰:"壮士也!

cì yǐ zhī jiǔ

这句话大意是:"赐以卮酒。

sī ēn wàng jiàn bá lì wū zhèn hòu tóu shāng wū de cè mǎ fù zhī

这句话大意是:思恩望见拔立于阵后,投觞于地,策马赴之。

zài wǎng bù kè yì chén hòu xuǎn qí shì shí yú rén cóng zhī

这句话大意是:再往不克,义臣后选骑士十馀人从之。

sī ēn suì tū jī shā shù rén zhí zhì bá huī xià

这句话大意是:思恩遂突击,杀数人,直至拔麾下。

duǎn bīng fāng jiē suǒ cóng qí shì tuì sī ēn wèi bá suǒ shā

这句话大意是:短兵方接,所从骑士退,思恩为拔所杀。

bá suì chéng zhī yì chén jūn běi zhě shí yú lǐ

这句话大意是:拔遂乘之,义臣军北者十馀里。

yòu yuē yáng dì zhēng gāo lí duò dà jiàng yǔ wén shù yǔ jiǔ jūn guò yā lǜ shuǐ yòu dōng zhù sà shuǐ qù gāo lí píng rǎng chéng sān shí lǐ yīn shān wèi yíng

这句话大意是:又曰:炀帝征高丽,隋大将宇文述与九军过鸭绿水,又东注萨水,去高丽平壤城三十里,因山为营。

gāo lí guó xiāng yǐ zhī wén dé qiǎn shǐ wěi jiàng qǐng shù yuē suì xuán shī zhě fèng qí zhǔ gāo yuán cháo xíng zài suǒ

这句话大意是:高丽国相乙支文德遣使伪降,请述曰:"遂旋师者,奉其主高元朝行在所。

shù jiàn shì zú pí bì bù kě fù zhàn yòu píng rǎng xiǎn gù zú nán zhì lì suì yīn qí zhà ér hái

这句话大意是:"述见士卒疲弊,不可复战,又平壤险固,卒难致力,遂因其诈而还。

zhòng bàn jì zéi jī hòu jūn wū shì dà kuì bù kě jìn zhǐ

这句话大意是:众半济,贼击后军,于是大溃不可禁止。

jiǔ jūn bài jì yī rì yī yè hái zhì yā lǜ shuǐ xíng sì wǔ shí lǐ

这句话大意是:九军败绩,一日一夜还至鸭绿水,行四五十里。

chū dù liáo jiǔ jūn sān shí wàn rén hái zhì liáo dōng chéng wéi èr qiān qī bǎi rén

这句话大意是:初,度辽九军三十万人,还至辽东城,惟二千七百人。

táng shū yuē tài zōng cháng wèi qún chén yuē zhèn zì xīng bīng měi zhí jīn gǔ bì zì zhǐ huī xí guān qí zhèn jí zhī qiáng ruò

这句话大意是:《唐书》曰:太宗尝谓群臣曰:"朕自兴兵,每执金鼓,必自指挥,习观其阵,即知强弱。

cháng yǐ wú ruò duì qí qiáng yǐ wú qiáng duì qí ruò

现代白话:常以我弱对其强,以我强对其弱。

dí fàn wú ruò zhuī bēn bù yú bǎi shù shí bù

现代白话:敌犯我弱,追奔不逾百数十步;。

wú jī qí ruò bì tū guò qí zhèn zì bèi ér fǎn jī zhī bù wú kuì duō yòng cǐ ér zhì shèng

现代白话:我击其弱,必突过其阵,自背而反击之,不无溃,多用此而制胜。

sī de qí lǐ shēn yě

这句话大意是:思得其理深也。

yòu yuē wǔ dé zhōng lǐ jìng suí hé jiān wáng xiào gōng tǎo xiāo xǐ wū jiāng líng bù cóng jìng móu zhì bài

这句话大意是:又曰:武德中,李靖随河间王孝恭讨萧铣于江陵,不从靖谋,致败。

wěi zhōu dà lüè rén jiē fù zhòng

这句话大意是:委舟大掠,人皆负重。

jìng jiàn qí bīng luàn jìn bīng jī zhī zéi dà bài

这句话大意是:靖见其兵乱,进兵击之,贼大败。

yòu chéng shèng jìn rù qí fú guō gōng qí shuǐ chéng kè zhī

这句话大意是:又乘胜进入其郛郭,攻其水城,克之。

xī qǔ qí zhōu jí sàn wū jiāng zhōng

这句话大意是:悉取其舟楫散于江中。

zéi jiù bīng jiàn zhī wèi chéng yǐ xiàn mò gǎn qīng jìn

这句话大意是:贼救兵见之,谓城以陷,莫敢轻进。

xǐ nèi wài zǔ jué chéng zhōng xié èr yóu shì jù ér chū jiàng

这句话大意是:铣内外阻绝,城中携贰,由是惧而出降。

yòu yuē guāng zhái chū wǔ tài hòu lín cháo chēng zhì

这句话大意是:又曰:光宅初,武太后临朝称制。

xú jìng yè wū yáng zhōu qǐ bīng yǐ kuāng fù huáng jiā wèi cí yuè yú zhì jīng zú shù wàn

这句话大意是:徐敬业于扬州起兵,以匡复皇家为辞,月馀,致精卒数万。

tài hòu qiǎn jiàng jūn li xiào yì lǐng bīng tǎo zhī jìng yè shuài jūn jù wū xià ā xī

这句话大意是:太后遣将军李孝逸领兵讨之,敬业率军拒于下呵溪。

fāng chéng liè jìng yè wèi qí tú yuē zì zhī yī jiǎ fēi hòu zhě jū hòu

这句话大意是:方成列,敬业谓其徒曰:"自知衣甲非厚者居后。

zhòng nǎi zhēng tuì

这句话大意是:"众乃争退。

xiào yì zhī shī yīn qí dòng zào ér bēn jī nǎi dà pò yān

现代白话:孝逸之师因其动噪而奔击,乃大破呢。

yòu yuē jiàn zhōng chū tián yuè fǎn yǐ bīng wéi lín zī míng xíng zhōu zhào yǐ li shèng wèi shén cè xiān fēng dōu zhī bīng mǎ shǐ yǔ hé dōng jié dù shǐ mǎ suì zhāo yì jūn jié dù shǐ li bào zhēn hé bīng jiù lín zī xún jiā jiān yù shǐ zhōng chéng

这句话大意是:又曰:建中初,田悦反,以兵围临淄、洺、邢州,诏以李晟为神策先锋都知兵马使,与河东节度使马燧、昭义军节度使李抱真合兵救临淄,寻加兼御史中丞。

hé dōng zhāo yì jūn gōng yáng cháo guāng wū lín zī nán shèng yǔ hé dōng qí jiāng li zì liáng li fèng guó jī yuè wū shuāng gǎng yuè bīng què suì zhǎn cháo guāng

这句话大意是:河东昭义军攻杨朝光于临淄南,晟与河东骑将李自良、李奉国击悦于双岗,悦兵却,遂斩朝光。

zhàn yú lín zī zhū jūn jiē què

这句话大意是:战于临淄,诸军皆却。

shèng yǐn jūn dù zī shuǐ chéng bīng ér jì héng jī yuè jūn zhū jūn fù zhèn jī yuè dà pò

这句话大意是:晟引军渡淄水,乘冰而济,横击悦军,诸军复振,击悦,大破。

bài yuè wū huán shuǐ yǐ gōng jiā jiǎn jiào zuǒ sàn qí cháng shì shí fēng bǎi hù

这句话大意是:败悦于洹水,以功加检校左散骑常侍,实封百户。

yòu yuē dé zōng yǐ li shèng jiān wèi fǔ zuǒ sī mǎ

这句话大意是:又曰:德宗以李晟兼魏府左司马。

jū wú hé zhū tāo wáng wǔ jùn jiē fǎn lián bīng jiù tián yuè

这句话大意是:居无何,朱滔、王武俊皆反,联兵救田悦。

yuè shēn bì bù zhàn yǐ lǎo wáng shī

这句话大意是:悦深壁不战,以老王师。

shí wǔ jùn qiǎn bīng wéi kāng rì zhī wū zhào zhōu

这句话大意是:时武俊遣兵围康日知于赵州。

shèng nǎi xiàn zhuàng qǐng jiě zhào zhōu wéi yīn hé yì wǔ jié dù shǐ zhāng xiào zhōng yǐ jūn tú fàn yáng

这句话大意是:晟乃献状请解赵州围,因合义武节度使张孝忠以军图范阳。

shàng dà zhuàng zhī nǎi jiā shèng yù shǐ dài fū bǐ jìn bīng jiāng mò rén zhuó zhào guāng xǐ dù jì cǐ jiē lì yān

现代白话:上大壮之,乃加晟御史大夫,俾禁兵将莫仁擢、赵光铣、杜季玼皆隶呢。

shèng nǎi zì wèi zhōu zhí qū zhào zhōu zéi jiě wéi ér qù

这句话大意是:晟乃自魏州直趋赵州,贼解围而去。

shèng liú zhào zhōu sān rì yǔ yì wǔ hé jūn ér běi lüè héng zhōu wéi zhū tāo jiāng zhèng jì wū qīng yuàn jué shuǐ guàn zhī

这句话大意是:晟留赵州三日,与义武合军,而北略恒州,围朱滔将郑济于清苑,决水灌之。

tián yuè zhū tāo wáng wǔ jùn jiē qiǎn bīng lái jiù zhàn wū bái lóu

这句话大意是:田悦、朱滔、王武俊皆遣兵来救,战于白楼。

zéi fàn yì wǔ yì wǔ jūn què shèng yǐn bù qí shù bǎi jī pò zhī jǐng jì suǒ chéng mǎ lián zhòng liú shǐ

这句话大意是:贼犯义武,义武军却,晟引步骑数百击破之,景济所乘马连中流矢。

yú yuè chéng zhōng yì jí tāo wǔ jùn dà jù nǎi zì wèi xiàn xī bīng lái jiù fù wéi shèng jūn

这句话大意是:逾月,城中益急,滔、武俊大惧,乃自魏县悉兵来救,复围晟军。

shèng nèi wéi jǐng jì wài yǔ tāo děng jù zhàn rì shù hé zì zhēng yuè zhì yú wǔ yuè

这句话大意是:晟内围景济,外与滔等拒战,日数合,自正月至于五月。

huì shèng bìng shén bù zhī rén shù yān jūn shǐ hé móu nǎi yǐ mǎ yǔ shèng yǐn jūn hái dìng zhōu zéi bù gǎn bī

现代白话:会晟病甚,不知人数呢,军使合谋,乃以马与晟,引军还定州,贼不敢逼。

sān guó diǎn lüè yuē hòu zhōu jūn wéi jìn yáng qí rén wàng zhī rú hēi yún sì hé

这句话大意是:《三国典略》曰:后周军围晋阳,齐人望之,如黑云四合。

gāo yán zōng shèng bīng sì wàn rén yīng chéng bù zhèn gōng yǔ qí wáng xiàn jiāo bīng zì shēn zhì yǒu sǐ zhě shén zhòng

这句话大意是:高延宗胜兵四万人,婴城布阵,躬与齐王宪交兵,自申至酉,死者甚众。

dì zhú běi rù chéng dàng tiān mén dùn yíng fén fó sì guāng zhú tiān dì

这句话大意是:帝逐北入城,当天门顿营,焚佛寺,光烛天地。

yán zōng lǜ zhòng pái jūn xiàng qián wǒ jūn suì què rén xiāng rǒu sǐ zhě pō zhòng

这句话大意是:延宗率众排军向前,我军遂却,人相蹂死者颇众。

qí rén yù bì mén yǐ kǔn xià jī shī fēi bù dé hé

这句话大意是:齐人欲闭门,以阃下积尸,扉不得阖。

dì cóng shù qí qí qū wēi xiǎn jǐn dé chū mén shì chén jiān yān

现代白话:帝从数骑崎岖危险,仅得出门,侍臣歼呢。

wéi zuǒ shì shàng shì kù dí qīn shì cóng shí sì gēng yě

这句话大意是:惟左仕上士库狄嵚侍从,时四更也。

yán zōng yǐ dì cháng xū shǐ wū jī shī zhī xià qiú zhī bù dé

这句话大意是:延宗以帝长须,使于积尸之下求之,不得。

shì zú jì shèng nǎi rù fang yǐn yán zōng bù fù néng zhěng dùn zhī

这句话大意是:士卒既胜,乃入坊饮,延宗不复能整顿之。

dì chū chéng jī shén jiāng móu dùn miǎn kāi fǔ yǔ wén xīn jìn yuē bì xià chéng shèng zhì cǐ jīn zhě pò zhú qí shì yǐ chéng nài hé qì zhī ér qù

这句话大意是:帝出城饥甚,将谋遁免,开府宇文忻进曰:"陛下乘胜至此,今者破竹其势已成,奈何弃之而去?

huì yán zōng shǐ kāi fǔ duàn chàng yǐ qiān rén jī dì chàng yǐ zhòng jiàng shèng yán chéng nèi kōng xū gèng wú jì yuán

这句话大意是:"会延宗使开府段畅以千人击帝,畅以众降,盛言城内空虚,更无继援。

dì nǎi zhù mǎ zhào bīng qí gǔ fù zhèn gōng sān mén kè zhī

这句话大意是:帝乃驻马召兵,旗鼓复振,攻三门,克之。

yán zōng lǜ zhòng kǔ zhàn shī hái sāi lù

这句话大意是:延宗率众苦战,尸骸塞路。

chén shí lì qū qīng jì zǒu chū chéng běi wū rén jiā qín zhī

这句话大意是:辰时力屈,轻骑走出城北,于人家擒之。

yán zōng jiàn dì zì tóu wū de dì yù zhí qí shǒu gù cí yuē sǐ rén shǒu yě kǒng bī zhì zūn

这句话大意是:延宗见帝,自投于地,帝欲执其手,固辞曰:"死人手也,恐逼至尊。

dì qiáng zhí zhī yuē liǎng guó tiān zǐ yǒu hé yuàn è zhí wèi bǎi xìng ér lái ěr wù bù

这句话大意是:"帝强执之,曰:"两国天子,有何怨恶,直为百姓而来耳,勿怖。

zhōng bù shā

这句话大意是:"终不杀。

yòu yuē qí shī fá liáng dà zhì yú zhōng shān lóng wěi zhōu wén yù qǐng zhàn chén bà xiān yuē bīng bù nì fēng

这句话大意是:又曰:齐师伐梁,大至于锺山龙尾,周文育请战,陈霸先曰:"兵不逆风。

wén yù yuē shì jí yǐ dāng jué zhī hé yòng gǔ fǎ

现代白话:"文育曰:"事急了,当决之,何用古法?

chōu shuò shàng mǎ shā shāng shù bǎi rén

这句话大意是:"抽槊上马,杀伤数百人。

qí jūn nǎi yí yíng yú mù fǔ shān

这句话大意是:齐军乃移营于幕府山。

yòu yuē hóu jǐng cì yú guō yáng yǒu chē shù qiān liǎng mǎ shù qiān pǐ jiá shì sì wàn rén

这句话大意是:又曰:侯景次于涡阳,有车数千两,马数千匹,甲士四万人。

mù róng shào zōng róng zú shí wàn qí jiǎ yào rì

这句话大意是:慕容绍宗戎卒十万,旗甲耀日。

fāng guǐ cháng qū míng gǔ bìng jìn jǐng shǐ wèi zhī yuē gōng děng wéi yù sòng kè wèi yù dìng cí xióng

这句话大意是:方轨长驱,鸣鼓并进,景使谓之曰:"公等为欲送客,为欲定雌雄?

shào zōng duì yuē dāng yù gōng jué shèng fù

这句话大意是:"绍宗对曰:"当欲公决胜负。

suì shùn fēng yǐ zhèn jǐng bì qí lěi fēng zhǐ nǎi chū

这句话大意是:"遂顺风以阵,景闭其垒,风止乃出。

shào zōng yuē hóu jǐng duō guǐ zhà hǎo yǎn rén bèi xián yi bèi zhī

这句话大意是:绍宗曰:"侯景多诡诈,好掩人背,咸宜备之。

jǐng guǒ lìng rù zhèn zhě jiē duǎn bīng dàn zhuó rén jìng jí mǎ zú

这句话大意是:"景果令入阵者皆短兵,但斫人胫及马足。

dōng wèi jūn dà bài shào zōng zhuì mǎ

这句话大意是:东魏军大败,绍宗坠马。

yòu yuē chén bà xiān zhòng jūn zì fù zhōu dōng yí dùn jiāo tán běi qí rén xiāng duì hóu ān dōu wèi xiāo mó hē yuē qīng xiāo yǒng yǒu míng qiān wén bù rú yī jiàn

这句话大意是:又曰:陈霸先众军自覆舟东移,顿郊坛北,齐人相对,侯安都谓萧摩诃曰:"卿骁勇有名,千闻不如一见。

mó hē duì yuē jīn rì lìng gōng jiàn yǐ

现代白话:"摩诃对曰:"今日令公见了。

mìng zhòng jūn mò mǎ rù shí chí míng gōng zhī

这句话大意是:"命众军秣马蓐食,迟明攻之。

hóu ān dōu zhuì mǎ bèi wéi xiāo mó hē dú qí dà hū zhí chōng qí jūn qí jūn pī mǐ

这句话大意是:侯安都坠马被围,萧摩诃独骑大呼,直冲齐军,齐军披靡。

ān dōu nǎi miǎn

这句话大意是:安都乃免。

bà xiān nǎi zì lǜ zhàng nèi huī xià chū mù fǔ shān nán wú míng chè chén tài děng zhòng jūn shǒu wěi jī zhī qí rén dà kuì zì xiāng róu jiè yōng chuān sāi gǔ

这句话大意是:霸先乃自率帐内麾下出幕府山南,吴明彻、沈泰等众军首尾击之,齐人大溃,自相蹂藉,壅川塞谷。

zhuāng zi yuē huì zi jiàn dài jìn rén dài jìn rén yuē yǒu suǒ wèi wō zhě jūn zhī zhī hu

这句话大意是:《庄子》曰:惠子见戴晋人,戴晋人曰:"有所谓蜗者,君知之吗?

yuē rán

这句话大意是:"曰:"然。

yǒu guó wū wō zhī zuǒ jiǎo zhě yuē chù shì

这句话大意是:""有国于蜗之左角者,曰触氏;。

yǒu guó wū wō zhī yòu jiǎo zhě yuē mán shì

这句话大意是:有国于蜗之右角者,曰蛮氏。

shí xiāng yǔ zhēng dì ér zhàn fú shī shù wàn zhú běi xún yǒu wǔ rì ér hòu fǎn

这句话大意是:时相与争地而战,伏尸数万,逐北旬有五日而后返。

chéng zhī suǒ zhēng zhě ruò cǐ zhī xì zé tiān xià wú zhēng yǐ

现代白话:"诚知所争者若此之细,则天下无争了。

wén zi yuē miào zhàn zhě dì shén huà zhě wáng

这句话大意是:《文子》曰:庙战者帝,神化者王。

miào zhàn zhě fǎ tiān dào yě

这句话大意是:庙战者,法天道也;。

shén huà zhě míng sì shí yě

这句话大意是:神化者,明四时也。

liè zǐ yuē huáng dì yǔ yán dì zhàn yú bǎn quán zhī yě lǜ xióng pí láng bào chū hǔ bào qián qū diāo hé yīng yuān wèi qí zhì cǐ yǐ lì shǐ qín shòu yě

这句话大意是:《列子》曰:黄帝与炎帝战于版泉之野,率熊罴狼豹䝙虎豹前,驱雕鹖鹰鸢为旗帜,此以力使禽兽也。

mèng zǐ yuē zhēng dì yǐ zhàn shā rén yíng yě

这句话大意是:《孟子》曰:争地以战,杀人盈野;。

zhēng chéng yǐ zhàn shā rén yíng chéng

这句话大意是:争城以战,杀人盈城。

cǐ suǒ wéi shuài tǔ de ér shí rén ròu zuì bù róng wū sǐ yě

这句话大意是:此所为率土地而食人肉,罪不容于死也。

liù tāo yuē yǐ shǎo jī zhòng bì yǐ rì zhī mù

这句话大意是:《六韬》曰:以少击众,必以日之暮;。

yǐ zhòng jī zhòng bì yǐ rì zhī zǎo

这句话大意是:以众击众,必以日之早。

ráng jū bīng fǎ yuē yǐ zhàn chū zhàn suī zhàn kě yě

这句话大意是:《穰苴兵法》曰:以战出战,虽战,可也。

zhàn chūn bù dōng qiū bù xi yuè shí hái shī suǒ yǐ zhǐ zhàn yě

这句话大意是:战,春不东,秋不西,月食还师,所以止战也。

gǔ sī mǎ bīng fǎ ruò yuē fán jūn shǐ fǎ zài sì yuē zhuān yǔ bù wèi fǎ yuē fǎ

这句话大意是:《古司马兵法弱》曰:凡军,使法在巳曰专,与不畏法曰法。

jūn wú xiǎo tīng zhàn wú xiǎo lì

这句话大意是:军无小听,战无小利。

xiǎo tīng wèi qīng tīng dí rén chēng qí xū ruò wēi bài yì shèng yǐ xǐ shì zhòng jū bèi yù yě

这句话大意是:(小听谓轻听敌人,称其虚弱,危败易胜,以喜士众,沮备预也。

xiǎo lì wèi xiǎo dí jī yòu wū ěr shù wèi xiǎo zhàn yě

这句话大意是:小利谓小敌击诱于饵,数为小战也。

yòu yuē fán wǔ bīng zhǎng yǐ wèi duǎn duǎn jiù zhǎng

这句话大意是:又曰:凡五兵,长以卫短,短救长;。

dié zhàn zé jiǔ jiē zhàn zé qiáng

这句话大意是:迭战则久,皆战则强。

dié gèng yě

这句话大意是:(迭,更也。

yán gèng xi zé kě kān jiǔ

这句话大意是:言更息则可堪久。

xī jǔ bīng zhàn zhòng duō zhě qiáng

这句话大意是:悉举兵战,众多者强。

sūn zi yuē bīng yǐ zhà lì yǐ lì dòng yǐ fēn hé biàn zhě yě

这句话大意是:《孙子》曰:兵以诈立,以利动,以分合,变者也。

bīng yī fēn hé yǐ dí wèi biàn

这句话大意是:(兵一分合,以敌为变。

bīng fǎ guǐ zhà yǐ lì dòng dí xīn huò hé lí wèi biàn huà zhī shù yě

这句话大意是:兵法诡诈,以利动敌心或合离,为变化之术也。

gù qí jí rú fēng yán jìn tuì yīng jī

这句话大意是:)故其疾如风,(言进退应机。

qí xú rú lín bú jiàn lì bù qián yě

这句话大意是:)其徐如林,(不见利不前也。

rú fēng chuī lín mù xiǎo dòng ér qí dà bù gòu

这句话大意是:如风吹林木,小动而其大不够。

qīn lüè rú huǒ jí yě chāo lüě cái wù rú yán huǒ zhī měng liè

这句话大意是:)侵掠如火,(疾也,抄掠财物,如炎火之猛烈。

bú dòng rú shān shǒu yě bù xìn dí zhī kuáng huò ān gù rú shān

这句话大意是:)不动如山,(守也,不信敌之诳惑,安固如山。

nán zhī rú yīn mò cè rú tiān zhī yīn yún bú jiàn liè sù zhī xiàng

这句话大意是:)难知如阴,(莫测如天之阴云,不见列宿之象。

dòng rú léi tíng

这句话大意是:)动如雷霆。

shèng měng sù jí bù jí yīng yě

这句话大意是:(盛猛速疾,不及应也。

gù tài gōng yuē jí diàn bù jí chēn mù yě

这句话大意是:故太公曰:疾电不及瞋目也。

zhǐ xiàng fēn zhòng yīn dí ér zhì shèng yě

这句话大意是:)指向分众,(因敌而制胜也。

jīng qí zhī suǒ zhǐ xiàng zé wǎng fēn lí qí shī zhòng yě

这句话大意是:旌旗之所指向则往分离其师众也。

xiān zhī yū zhí zhī jì zhě shèng cǐ jūn zhēng zhī fǎ yě

这句话大意是:)先知迂直之计者胜,此军争之法也。

yòu yuē wǒ zhuān ér dí fēn

这句话大意是:又曰:我专而敌分。

wǒ zhuān yī ér dí fēn sǎn yě

这句话大意是:(我专一而敌分散也。

wǒ zhuān wèi yī dí fēn wéi shí shì yǐ shí gòng qí yī yě wǒ liào jiàn dí xíng shěn qí xū shí gù suǒ bèi zhě shǎo zhuān wèi zhūn yǐ wǒ zhī zhuān jī bǐ zhī sàn zú wèi shí jī qí yī yě

这句话大意是:)我专为一,敌分为十,是以十共其一也,(我料见敌形,审其虚实,故所备者少,专为屯以我之专击彼之散卒,为十击其一也。

zé wǒ zhòng ér dí guǎ

这句话大意是:)则我众而敌寡。

wǒ zhuān wèi yī gù zhòng

这句话大意是:(我专为一,故众;。

dí fēn wéi shí gù guǎ

这句话大意是:敌分为十,故寡。

néng yǐ zhòng dí guǎ zhě zé wú suǒ yǔ zhàn zhě yuē yǐ

现代白话:)能以众敌寡者,则我所与战者约了。

yán yuē shǎo ér yì shèng

这句话大意是:(言约少而易胜。

wú suǒ yǔ zhàn zhī de bù kě zhī yě yán jǔ dòng wēi mì qíng bù kě shǐ bǐ zhī wú suǒ jǔ zhī wú suǒ jí yě

现代白话:)我所与战之地不可知也,(言举动微密,情不可使彼知我所举,知我所集也。

bù kě zhī zé dí suǒ bèi zhě duō dí suǒ bèi zhě duō zé wú suǒ yǔ zhàn zhě guǎ yǐ

现代白话:)不可知则敌所备者多,敌所备者多则我所与战者寡了。

xíng cáng gù yí zé fēn lí qí zhòng bèi wǒ yě yán shǎo ér yì jī gù yě

这句话大意是:(形藏,故疑则分离其众备我也,言少而易击故也。

gù bèi qián zé hòu guǎ bèi hòu zé qián guǎ bèi zuǒ zé yòu guǎ bèi yòu zé zuǒ guǎ wú bù bèi zhě wú bù guǎ

这句话大意是:)故备前则后寡,备后则前寡,备左则右寡,备右则左寡,无不备者无不寡。

yán dí zhī suǒ bèi zhě duō zé shì zú wú bù fēn sǎn ér shǎo

这句话大意是:(言敌之所备者多,则士卒无不分散而少。

guǎ zhě bèi rén zhě yě dí fēn sǎn ér shǎo jiē xiān bèi rén yě

这句话大意是:)寡者备人者也,(敌分散而少,皆先备人也。

zhòng zhě shǐ rén bèi jǐ zhě yě

这句话大意是:)众者使人备己者也。

dí suǒ yǐ bèi duō jǐ zhě yóu wǒ fēn qí zhòng sàn gù yě

这句话大意是:(敌所以备多己者,由我分其众散故也。

gù zhī zhàn zhī de zhī zhàn zhī rì zé qiān lǐ ér huì zhàn

这句话大意是:)故知战之地,知战之日,则千里而会战;。

yǐ dù liàng zhī kōng xū xiān zhī zhàn dì zhī xíng yòu bì zhàn rì zé kě qiān lǐ qī huì xiān wǎng yǐ dài zhī

这句话大意是:(以度量知空虚,先知战地之形又必战日,则可千里期会,先往以待之。

ruò dí yǐ xiān zhì bù wǎng kě yǐ láo zhī

现代白话:若敌以先至,不往能够劳之。

bù zhī zhàn dì bù zhī zhàn rì zé zuǒ bù néng jiù yòu yòu bù néng jiù zuǒ qián bù néng jiù hòu hòu bù néng jiù qián ér kuàng yuǎn zhě shù shí lǐ jìn zhě shù lǐ hu

这句话大意是:)不知战地,不知战日,则左不能救右,右不能救左,前不能救后,后不能救前,而况远者数十里,近者数里吗?

dí yǐ xiān jū xíng shì zhī de yǐ fāng qū lì yù zhàn zé zuǒ yòu qián hòu huò yí jìn tuì bù néng xiāng jiù kuàng shù shí lǐ zhī jiān yě

这句话大意是:(敌以先居形势之地,已方趋利欲战,则左右前后,惑疑进退,不能相救,况数十里之间也。

gù shàn yòng bīng zhě pì rú shuài rán

这句话大意是:)故善用兵者,譬如帅然。

shuài rán zhě cháng shān zhī shé yě jī qí shǒu zé wěi zhì jī qí wěi zé shǒu zhì jī qí zhōng zé shǒu wěi jù zhì

这句话大意是:帅然者,常山之蛇也,击其首则尾至,击其尾则首至,击其中则首尾俱至。

fu shàn zhàn yě bì zhī zhàn zhī rì zhī zhàn zhī de dù dào jià qī fēn jūn lí zú yuǎn zhě xiān jìn jìn zhě hòu fā

这句话大意是:(夫善战也必知战之日,知战之地,度道假期,分军离卒,远者先进,近者后发。

qiān lǐ zhī huì tóng shí ér hé

这句话大意是:千里之会,同时而合。

ruò huì dū shì qí huì de zhī rì wú lìng dí zhī zhī zhī zé suǒ bèi chù shǎo bù zhī suǒ bèi chù duō bèi guǎ zé zhuān bèi duō zé fēn fēn zé lì sàn zhuān zé lì bìng yě

这句话大意是:若会都市,其会地之日,无令敌知,知之则所备处少,不知所备处多,备寡则专,备多则分,分则力散,专则力并也。

yòu yuē yè zhàn duō huǒ gǔ zhòu zhàn duō jīng qí suǒ yǐ biàn mín zhī ěr mù yě

这句话大意是:又曰:夜战多火鼓,昼战多旌旗,所以变民之耳目也。

gù sān jūn kě duó qì jiāng jūn kě duó xīn

这句话大意是:故三军可夺气,将军可夺心。

zuǒ shì chuán yán yī gǔ duò zuò qì zài ér shuāi sān ér jié yě

这句话大意是:(《左氏传》言:一鼓堕作气,再而衰,三而竭也。

shì gù zhāo qì ruì zhòu qì duò mù qì guī

这句话大意是:)是故朝气锐,昼气惰,暮气归。

shàn yòng bīng zhě bì qí ruì qì jī qí duò guī yě

这句话大意是:善用兵者,避其锐气,击其堕归也。

yòu yuē shèng zhě zhī bīng xiān shèng ér hòu qiú zhàn

这句话大意是:又曰:胜者之兵先胜而后求战;。

bài zhě zhī bīng xiān zhàn ér hòu qiú shèng

这句话大意是:败者之兵先战而后求胜。

yòu yuē wéi dì zé móu sǐ dì zé zhàn

这句话大意是:又曰:围地则谋,死地则战。

jí zhàn zé cún bù jí zhàn zé wáng zhě wèi sǐ dì

这句话大意是:疾战则存、不疾战则亡者,为死地。

wú zǐ yuē yòng bīng zhī dào xiān míng sì qīng èr chóng

这句话大意是:《吴子》曰:用兵之道,先明四轻二重。

shǐ de qīng mǎ shǐ mǎ qīng chē shǐ chē qīng rén shǐ rén qīng zhàn

这句话大意是:使地轻马,使马轻车,使车轻人,使人轻战。

fēng ruì jiǎ jiān zé rén qīng zhàn

这句话大意是:锋锐甲坚则人轻战。

lǚ shì chūn qiū yuē zhào shì gōng zhōng shān zhōng shān zhī duō lì zhě wǔ qiū jiū yī tiě jiǎ cāo tiě zhàng yǐ zhàn suǒ jī wú bù suì suǒ chōng wú bù xiàn

这句话大意是:《吕氏春秋》曰:赵氏攻中山,中山之多力者五丘鸠,衣铁甲,操铁杖以战,所击无不碎,所冲无不陷。

yǐ chē tóu chē yǐ rén tóu rén

这句话大意是:以车投车,以人投人。

yòu yuē zhào jiǎn zǐ gōng wèi zì jiāng bīng

这句话大意是:又曰:赵简子攻卫,自将兵。

jí zhàn qiě yuǎn lì yòu jū wū xī lǔ zhī xià gǔ zhī ér shì bù qǐ jiǎn zǐ tóu fú ér tàn yuē wū hū

这句话大意是:及战,且远立又居于犀橹之下,鼓之而士不起,简子投桴而叹曰:"呜呼!

shì zhī bì yī ruò cǐ hu

这句话大意是:士之弊一若此吗?

xíng rén zhú guò miǎn zhòu héng gē ér jìn yuē jūn bù néng ěr shì hé bì zhī yǒu

这句话大意是:"行人烛过免胄横戈而进曰:"君不能耳,士何弊之有?

jiǎn zǐ fú rán zuò sè yuē guǎ rén zhī wú shǐ ér shēn zì jiāng shì zhòng yě zi qīn wèi guǎ rén wú néng yǒu shuō zé kě wú shuō zé sǐ

这句话大意是:"简子艴然作色曰:"寡人之无使,而身自将是众也,子亲谓寡人无能,有说则可,无说则死。

duì yuē xī wú xiān jūn xiàn gōng jí wèi wǔ nián jiān guó shí jiǔ yòng cǐ shì yě

现代白话:"对曰:"昔我先君献公即位五年,兼国十九,用此士也。

huì gōng jí wèi èr nián yín sè bào màn shēn hǎo yù nǚ qín rén xí wǒ qù jiàng qī shí lǐ yòng cǐ shì yě

这句话大意是:惠公即位二年,淫色暴慢,身好玉女,秦人袭我,去绛七十里,用此士也。

wén gōng jí wèi èr nián dǐ zhī yǐ yǒng sān nián ér shì jǐn guǒ gǎn

这句话大意是:文公即位二年,砥之以勇,三年而士尽果敢;。

chéng pú zhī zhàn wǔ bài jīng rén

这句话大意是:城濮之战,五败荆人;。

wéi wèi qǔ cáo bá shí shè

这句话大意是:围魏取曹,拔石社;。

dìng tiān zǐ zhī wèi chéng zūn míng wū tiān xià

这句话大意是:定天子之位,成尊名于天下;。

yòng cǐ shì yě

这句话大意是:用此士也。

yì yǒu jūn bù néng ěr shì hé bì zhī yǒu

这句话大意是:亦有君不能耳,士何弊之有?

jiǎn zǐ nǎi qù xī bì xī lǔ ér lì yú shǐ shí zhī suǒ jí yī gǔ ér shì bì chéng zhī

这句话大意是:"简子乃去犀蔽犀橹而立于矢石之所及,一鼓而士毕乘之。

jiǎn zǐ yuē yǔ wú de gé chē qiān shèng yě bù rú wén xíng rén zhú guò zhī yī yán

现代白话:简孔子说:"与我得革车千乘也,不如闻行人烛过之一言。

xíng rén zhú guò kě wèi néng jiàn qí jūn yǐ

现代白话:"行人烛过可谓能谏其君了。

yòu yuē xī jīng gōng wáng yǔ jìn lì gōng zhàn wū yān líng jīng shī bài gòng wáng shāng

这句话大意是:又曰:昔荆恭王与晋厉公战于鄢陵,荆师败,共王伤。

lín zhàn sī mǎ zi fǎn kě ér qiú yǐn shù yáng gǔ cāo cān jiǔ ér jìn zhī

这句话大意是:临战,司马子反渴而求饮,竖阳谷操参酒而进之。

jiǔ qì shòu sān shēng yuē cān

这句话大意是:(酒器受三升曰参。

zi fǎn yuē zǐ

这句话大意是:)子反曰:"訾!

tuì

这句话大意是:退!

jiǔ yě

这句话大意是:酒也。

shù yáng gǔ yuē fēi jiǔ yě

这句话大意是:"竖阳谷曰:"非酒也。

zi fǎn yuē zǐ tuì què

这句话大意是:"子反曰:"訾退,却。

shù yáng gǔ yòu yuē fēi jiǔ yě

这句话大意是:"竖阳谷又曰:"非酒也。

zi fǎn shòu ér yǐn zhī

这句话大意是:"子反受而饮之。

zi fǎn zhī wéi rén yě shì jiǔ gān zhī ér bù néng jué wū kǒu zuì

这句话大意是:子反之为人也嗜酒,甘之而不能绝于口,醉。

zhàn jì ba gòng wáng yù fù zhàn ér móu shì shǐ rén zhào zi fǎn

这句话大意是:战既罢,共王欲复战而谋事,使人召子反。

zi fǎn cí yǐ xīn jí

这句话大意是:子反辞以心疾。

gòng wáng jià ér wǎng shì zhī rù wò zhōng wén jiǔ chòu ér hái yuē jīn rì zhī zhàn bù gǔ qīn shì suǒ shì zhě sī mǎ yě

这句话大意是:共王驾而往视之,入幄中,闻酒臭而还,曰:"今日之战,不谷亲侍,所恃者司马也。

ér sī mǎ yòu ruò cǐ shì wàng jīng guó zhī shè jì ér bù xù wú zhòng

现代白话:而司马又若此,是忘荆国之社稷,而不恤我众。

bù gǔ wú yǔ shāng zhàn yǐ

现代白话:不谷无与伤战了。

wū shì ba shī qù zhī zhǎn sī mǎ zi fǎn yǐ wéi zhàn

这句话大意是:"于是罢师去之,斩司马子反以为战。

gù shù yáng gǔ zhī jìn jiǔ yě fēi yǐ zuì zi fǎn yě qí xīn yǐ zhōng yě ér shì zú shā zhī

这句话大意是:故竖阳谷之进酒也,非以醉子反也,其心以忠也,而适足杀之。

gù yuē xiǎo zhōng dà zhōng zhī bài yě

这句话大意是:故曰小忠,大忠之败也。

yòu yuē qí yǔ jìn zhàn píng ā zhī yú zi wáng jǐ dé máo píng ā qí yì

这句话大意是:又曰:齐、与晋战,平阿之馀子亡戟得矛,(平阿,齐邑。

yú zǐ guān shì

这句话大意是:余子,官氏。

tuì ér qù bù zì kuài wèi lù zhī rén yuē wáng jǐ dé máo kě yǐ guī hu

现代白话:)退而去,不自快,谓路之人曰:"亡戟得矛,能够归吗?

lù zhī rén yuē jǐ yì bīng yě máo yì bīng yě wáng bīng de bīng hé wéi bù kě yǐ guī

现代白话:"路之人曰:"戟亦兵也,矛亦兵也,亡兵得兵,何为不能够归?

qù xíng xīn yóu bù zì kuài yě yù gāo táng zhī gū shū wú sūn gū tè wèi zūn yě

这句话大意是:"去行,心犹不自快也,遇高堂之孤叔无孙,(孤,特,位尊也。

shū xìng

这句话大意是:叔,姓。

wú sūn míng

这句话大意是:无孙,名。

yú zi dāng qí mǎ qián yuē jīn zhě zhàn wáng jǐ dé máo kě yǐ guī hu

现代白话:)馀子当其马前曰:"今者战,亡戟得矛,能够归乎!

shū wú sūn yuē máo fēi jǐ yě jǐ fēi máo yě wáng jǐ dé máo qǐ gāng zé yě zāi

现代白话:"叔无孙曰:"矛非戟也,戟非矛也,亡戟得矛,岂亢责也啊?

gāng dāng

这句话大意是:"(亢,当。

píng ā yú zǐ yuē xī

现代白话:)平阿馀孔子说:"嘻!

hái fǎn zhàn qū shàng jí zhī

这句话大意是:还反战,趋尚及之。

suì zhàn ér sǐ

这句话大意是:"遂战而死。

yòu yuē wú qǐ wèi shāng wén yuē mǎ yú rén dí zài qián yuán fú yī gǔ sān jūn zhī shì lè sǐ ruò shēng zi yǔ wǒ shú xián

这句话大意是:又曰:吴起谓商文曰:"马与人敌在前,援桴一鼓,三军之士,乐死若生,子与我孰贤?

shāng wén yuē wú bù rú zi

现代白话:"商文曰:"我不如子。

huái nán zǐ yuē xī jìn wén gōng jiāng yǔ chu zhàn chéng pú wèn wū jiù fàn yuē wèi zhī nài hé

这句话大意是:《淮南子》曰:昔晋文公将与楚战城濮,问于咎犯曰:"为之柰何?

jiù fàn yuē rén yì zhī jūn bù yàn zhōng xìn

这句话大意是:"咎犯曰:"仁义之军,不厌忠信;。

zhàn zhèn zhī róng bù yàn zhà wěi

这句话大意是:战阵之戎,不厌诈伪。

jūn qí zhà zhī ér yǐ

这句话大意是:君其诈之而已。

wèn yōng jì yōng jì duì yuē fén lín ér liè tōu duō shòu bì wú shòu

这句话大意是:"问雍季,雍季对曰:"焚林而猎,偷多兽,必无兽。

yǐ zhà wěi yú rén suī tōu lì hòu yì wú fù lì qí zhèng zhī ér yǐ yǐ

现代白话:以诈伪愚人,虽偷利厚,亦无复利,其正之而已了。

wū shì bù tīng yōng jì zhī jì ér yòng jiù fàn zhī móu yǔ chu rén zhàn dà pò

这句话大意是:"于是不听雍季之计,而用咎犯之谋,与楚人战,大破。

hái shǎng yǒu gōng zhě xiān jì yōng zuǒ yòu yuē chéng pú zhī zhàn jiù fàn zhī móu yě shǎng xiān jì yōng zhě hé yě

这句话大意是:还赏有功者,先季雍,左右曰:"城濮之战,咎犯之谋也,赏先季雍者,何也?

wén gōng yán yuē jiù fàn zhī yán yī shí zhī quán yě

这句话大意是:"文公言曰:"咎犯之言一时之权也。

jì yōng zhī yán wàn shì zhī lì wú qǐ kě yǐ yī shí zhī quán ér xiān wàn shì zhī lì zāi

现代白话:季雍之言,万世之利,我岂能够一时之权而先万世之利啊!

yòu yuē dí kuì ér zǒu hòu bì kě yí

这句话大意是:又曰:敌溃而走,后必可移;。

shì pò ér bù dòng míng zhī yuē yǎn chí

这句话大意是:适迫而不动,名之曰奄迟;。

jī zhī rú léi tíng

这句话大意是:击之如雷霆;。

zhǎn zhī ruò cǎo mù

这句话大意是:斩之若草木;。

yào zhī ruò huǒ diàn

这句话大意是:耀之若火电。

yù jí yǐ sù rén bù jí bù chē bù jí yǐ zhuǎn gū bīng rú zhí mù nǔ rú yáng jiǎo

这句话大意是:欲疾以速,人不及步,车不及以转毂,兵如植木,弩如羊角。

rén suī zhòng duō shì mò gǎn gé

这句话大意是:人虽众多,势莫敢格。

chūn qiū gǎn jīng fú yuē qiáng jié bìng qīn bīng léi hé lóng mén xuè ruò cān

这句话大意是:《春秋感精符》曰:强杰并侵,兵雷合龙门,血溺骖。

sòng jūn yuē lóng mén lǔ mén yě

这句话大意是:(宋均曰:龙门,鲁门也。

shí yǔ sòng qí zhàn bài xiāng shā xuè ruò cān mǎ zhě yě

这句话大意是:时与宋齐战败,相杀血溺骖马者也。

jiǎ yì xīn shū yuē huáng dì háng dào yán dì bù tīng gù zhàn zhuō lù zhī yě xuè liú piāo chǔ

这句话大意是:贾谊《新书》曰:黄帝行道,炎帝不听,故战涿鹿之野,血流漂杵。

sān fǔ jiù shì yuē wǔ dì fā bīng gōng wèi tài zǐ lián dòu wǔ rì bái hǔ mén qián gōu zhōng xuè liú méi zú

这句话大意是:《三辅旧事》曰:武帝发兵攻卫太子,连斗五日,白虎门前沟中血流没足。

liè nǚ zhuàn yuē tāng shòu mìng ér fá jié zhàn yú míng tiáo

这句话大意是:《列女传》曰:汤受命而伐桀,战于鸣条。

míng tiáo nán yí dì míng

这句话大意是:(鸣条,南夷地名。

jié shī bù zhàn tāng suì fàng jié yǔ mò xī bì qiè tóng zhōu fú hǎi sǐ wū nán cháo zhī shān

这句话大意是:)桀师不战,汤遂放桀,与末嬉嬖妾同舟浮海,死于南巢之山。

zhū gě liàng bīng fǎ yuē shān líng zhī zhàn bù yǎng qí gāo

这句话大意是:《诸葛亮兵法》曰:山陵之战,不仰其高;。

shuǐ shàng zhī zhàn bù nì qí liú

这句话大意是:水上之战,不逆其流;。

cǎo shàng zhī zhàn bù shè qí shēn

这句话大意是:草上之战,不涉其深;。

píng dì zhī zhàn bù nì qí xū cǐ bīng zhī lì yě

这句话大意是:平地之战,不逆其虚,此兵之利也。

gù zhàn dòu zhī lì wéi qì qí xíng yě

这句话大意是:故战斗之利,惟气其形也。

wèi gōng bīng fǎ yuē fán shì yǒu wèi xíng tóng ér shì yì zhě yì yǒu shì tóng ér xíng bié zhě

这句话大意是:《卫公兵法》曰:凡事有未形同而势异者,亦有势同而形别者。

ruò shùn qí kě zé yī jǔ ér gōng jì

这句话大意是:若顺其可,则一举而功济;。

rú cóng wèi kě zé zàn dòng ér bì bài

这句话大意是:如从未可,则暂动而必败。

gù sūn bìn yuē jì zhě yīn qí shì ér lì dǎo zhī

这句话大意是:故孙膑曰:"计者因其势而利导之。

bīng fǎ yuē bǎi lǐ qū lì zé jué shàng jiàng wǔ shí lǐ ér qū lì zhě bàn zhì

这句话大意是:"《兵法》曰:"百里趋利则蹶上将,五十里而趋利者半至。

shàn dòng dí zhě xíng zhī ér dí cóng zhī yǔ zhī ér dí qǔ zhī yǐ qí dòng zhī yǐ běn dài zhī

这句话大意是:"善动敌者,形之而敌从之,与之而敌取之,以奇动之,以本待之。

cǐ zhàn shì zhī yào shù yě

这句话大意是:此战势之要术也。

ruò wǒ shì zú yǐ qí fǎ lìng yǐ xíng qí zhèng yǐ shè zhì zhèn yǐ dìng shì zhòng yǐ bì shàng xià yǐ nù tiān shí yǐ yīng dì lì yǐ jù gǔ jiǎo yǐ zhèn fēng shì yǐ shùn dí rén suī zhòng qí nài wǒ zāi

现代白话:若我士卒以齐,法令以行,奇正以设,置阵以定,誓众以毕,上下已怒,天时已应,地利已据,鼓角以震,风势以顺,敌人虽众,其奈我啊?

pì hǔ zhī yǒu yá sì zhī yǒu jiǎo shēn bù bì hàn shǒu wú cùn rèn ér yù bó zhī shì bù kě chù qí yì míng yǐ

现代白话:譬虎之有牙,兕之有角,身不蔽捍,手无寸刃,而欲搏之,势不可触,其亦明了。

gù bīng yǒu sān shì yī yuē qì shì èr yuē dì shì sān yuē yīn shì

这句话大意是:故兵有三势:一曰气势,二曰地势,三曰因势。

ruò jiāng yǒng qīng dí shì zú lè zhàn sān jūn zhī zhòng zhì lì qīng yún qì děng piāo fēng shēng rú léi tíng cǐ suǒ wèi qì shì yě

这句话大意是:若将勇轻敌,士卒乐战,三军之众,志厉青云,气等飘风,声如雷霆,此所谓气势也。

ruò guān shān xiá lù dà fù shēn jiàn lóng shé pán yīn yáng cháng gǒu mén yī fū shǒu xiǎn qiān rén bù guò cǐ wèi dì shì yě

这句话大意是:若关山狭路,大阜深涧,龙蛇蟠阴,羊肠狗门,一夫守险,千人不过,此谓地势也。

ruò yīn dí dài màn láo yì jī kě fēng bō jīng rǎo jiāng lì zòng héng qián yíng wèi shě hòu jūn bàn jì cǐ wèi yīn shì yě

这句话大意是:若因敌怠慢,劳役饥渴,风波惊扰,将吏纵横,前营未舍,后军半济,此谓因势也。

ruò yù cǐ shì dāng qián wǒ xíng chū qí bù yì yòng qí shè fú chéng shì qǔ shèng

这句话大意是:若遇此势,当潜我形,出其不意,用奇设伏,乘势取胜。

shì yǐ liáng jiàng yòng bīng shěn yú jī shì ér yòng bīng réng xū gǔ ér nù zhī gǎn ér yǒng zhī shǎng ér quàn zhī jī ér yáng zhī

这句话大意是:是以良将用兵,审于机势,而用兵仍须鼓而怒之,感而勇之,赏而劝之,激而扬之。

ruò zhì zhī jué shòu zhī bó bì xiū qí yá jù dù lì ér xià yuǎn zé qì shuāi ér bù jí jìn zé xíng jiàn ér bù dé

这句话大意是:若鸷之攫,兽之搏,必修其牙距,度力而下,远则气衰而不及,近则形见而不得。

gù liáng jiàng zhī zhàn bì zhěng qí sān jūn lì qí fēng jiǎ shè qí qí fú liàng qí xíng shì yáo zé lì pí ér bù jí jìn zé dí zhī ér bù yīng

这句话大意是:故良将之战,必整其三军,砺其锋甲,设其奇伏,量其形势,遥则力疲而不及,近则敌知而不应。

ruò bù tōng cǐ jī nǎi zhì bù jí yú niǎo shòu yì hé néng qǔ shèng yú qíng kòu hu

这句话大意是:若不通此机,乃智不及于鸟兽,亦何能取胜于勍寇吗?

nǎi xū nù shì gǔ zhòng shǐ zhī fèn yǒng gù néng wú qiáng zhèn yú qián wú jiān chéng yú wài

这句话大意是:乃须怒士鼓众,使之奋勇,故能无强阵于前,无坚城于外。

yǐ ruò shèng qiáng bì yīn shì yě

这句话大意是:以弱胜强,必因势也。

yáng zǐ yún cháng yáng fù yuē gāo zǔ fèng mìng shùn dòu jí yùn tiān guān héng jù hǎi piào kūn lún tí jiàn ér huà zhī

这句话大意是:杨子云《长杨赋》曰:高祖奉命,顺斗极,运天关,横巨海,漂昆仑,提剑而叱之。

suǒ guò huī chéng chàn yì xià jiāng jiàng qí

这句话大意是:所过麾城摲邑,下将降旗。

yī rì zhī zhàn bù kě dān jì

这句话大意是:一日之战,不可殚纪。

pān ān rén xī zhēng fù yuē zhuī huáng jià ér zhòu zhàn wàng yù lù ér zòng dī

这句话大意是:潘安仁《西征赋》曰:追皇驾而骤战,望玉辂而纵镝。

pān ān rén shè zhì fù yuē ruò fú duō yí shǎo jué dǎn liè xīn juān nèi wú gù shǒu chū bù jiāo zhàn

这句话大意是:潘安仁《射雉赋》曰:若夫多疑少决,胆劣心捐,内无固守,出不交战。

xiè xuán huī shī yuē yán líng jiàn yí xǐ dāng tú hài lóng zhàn

这句话大意是:《谢玄晖诗》曰:炎灵剑遗玺,当涂骇龙战。

li shǎo qīng dá sū wǔ shū yuē pí bīng zài zhàn yī yǐ dāng qiān

这句话大意是:《李少卿答苏武书》曰:疲兵载战,一以当千。

lù shì héng biàn wáng lùn yuē wǒ lù gōng cuò zhī xī líng fù shī gǎi jī yīn ér hòu jì jué mìng yǒng ān

这句话大意是:陆士衡《辨亡论》曰:我陆公挫之西陵,覆师改绩,因而后济,绝命永安。

xù yǐ rú xū zhī kòu lín chuān cuī ruì

这句话大意是:续以濡须之寇,临川摧锐;。

péng lóng zhī zhàn zhī lún bù fǎn

这句话大意是:蓬笼之战,只轮不反。

✦ You read 兵部·卷四十四

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.