太平御览 · 李昉 · Chapter 314 of 1000

兵部·卷四十五

PinyinModern Translation
Size

tū wéi

这句话大意是:○突围。

hàn shū yuē zhào chōng guó wǔ dì shí yǐ jiǎ sī mǎ cóng èr shī jiāng jūn jī xiōng nú dà wéi lǔ suǒ wéi

这句话大意是:《汉书》曰:赵充国,武帝时以假司马从贰师将军击匈奴,大为虏所围。

hàn jūn fá shí shù rì chōng guó nǎi yǔ zhuàng shì bǎi yú rén kuì wéi xiàn zhèn èr shī yǐn jūn suí zhī suì de jiě

这句话大意是:汉军乏食数日,充国乃与壮士百馀人溃围陷阵,贰师引军随之,遂得解。

shēn bèi èr shí yú chuāng

这句话大意是:身被二十馀疮。

yòu yuē guàn fu fù zhāng mèng cháng wèi yǐng yīn hóu guàn yīng shè rén méng guàn shì xìng wèi guàn mèng

这句话大意是:又曰:灌夫父张孟,常为颖阴侯灌婴舍人,蒙灌氏姓为灌孟。

shī gǔ yuē méng mào yě

这句话大意是:(师古曰:蒙,冒也。

mèng nián lǎo yǐng yīn hóu qiáng qǐng zhī yù yù bù dé yì gù zhàn cháng xiàn jiān suì sǐ wú jūn zhōng

这句话大意是:)孟年老,颖阴侯强请之,郁郁不得意,故战尝陷坚,遂死吴军中。

jūn fǎ fù zǐ jù yǒu sǐ shì de yǔ sàng guī

这句话大意是:军法,父子俱,有死事,得与丧归。

fu fèn yuē yuàn de wú wáng xià jiāng jūn tóu yǐ bào fù chóu

这句话大意是:夫奋曰:"愿得吴王下将军头以报父仇。

wū shì fu pī jiǎ chí jǐ mù zhōng jūn zhuàng shì suǒ shàn yuàn cóng shù shí rén

这句话大意是:"于是夫披甲持戟,募中军壮士所善愿从数十人。

jí chū bì mén mò gǎn qián

这句话大意是:及出壁门,莫敢前。

dú liǎng rén jí cóng nú shí yú qí chí rù wú jūn

这句话大意是:独两人及从奴十馀骑驰入吴军。

zhì xì xià shī gǔ yuē xì dà jiàng zhī qí yīn yǔ huī tóng

这句话大意是:至戏下,(师古曰:戏,大将之旗,音与麾同。

suǒ shā shāng shù shí rén

这句话大意是:)所杀伤数十人。

bù dé qián fù huán zǒu hàn bì wáng qí nú dú yǔ liǎng qí guī

这句话大意是:不得前,复还走汉壁,亡其奴,独与两骑归。

hòu hàn shū yuē yuán shàng zhēng yuán tán wū píng yuán shǐ qí jiāng shěn pèi shǒu qiū cáo gōng gōng qiū chéng

这句话大意是:《后汉书》曰:袁尚征袁谭于平原,使其将审配守邺,曹公攻邺城。

shàng wén qiū jí qì píng yuán ér qiú rù chéng yǐ jì shì zhě zhǔ bù li fú qǐng xíng

这句话大意是:尚闻邺急,弃平原而求入城,以计事者主簿李孚请行。

shàng yuē dāng hé suǒ bàn

这句话大意是:尚曰:"当何所办?

li yuē jīn qiū wéi shén jí duō rén zé bù kě

这句话大意是:"李曰:"今邺围甚急,多人则不可。

fú nǎi zì xuǎn wēn xìn zhě sān rén bù shì qí móu gè gěi jùn mǎ lìng shì róng qì zhe píng shàng guān chí wèn shì zhàng tóu mù zhí dǐ qiū xià zì chēng cáo gōng dū du xún lì wéi lěi suǒ guò hē zé shī hòu zhě zhé chuí zhī

这句话大意是:"孚乃自选温信者三人,不示其谋,各给骏马,令释戎器,著平上冠,持问事杖,投暮直抵邺下,自称曹公都督巡历围垒,所过呵责,失候者辄捶之。

zì dōng lì xi jìng chū cáo gōng yíng

这句话大意是:自东历西,径出曹公营。

dāng chéng mén fù nù shǒu wéi zhě shōu fù zhī

这句话大意是:当城门,复怒守围者,收缚之。

yīn kāi wéi chí rù chéng xià pèi yǐ zhuì yǐn zhī

这句话大意是:因开围,驰入城下,配以ボ缒引之。

fú de rù chéng zhōng gǔ zào jiē hū wàn suì shǒu wéi zhě yǐ zhuàng wén gōng xiào yuē cǐ fēi tú rù fāng qiě fù chū

这句话大意是:孚得入,城中鼓噪,皆呼万岁,守围者以状闻公,笑曰:"此非徒入,方且复出。

fú jì shì qì yù hái ér wài wéi yì jí wèi pèi yuē chéng zhōng gǔ shǎo wú yòng lǎo ruò wèi bù rú qū chū zhī shěng gǔ

这句话大意是:"孚计事讫,欲还而外围益急,谓配曰:"城中谷少,无用老弱为,不如驱出之省谷。

pèi nǎi yè jiǎn dé yī qiān rén jiē lìng bǐng bái fān chí zhī zhú cóng sān mén ér chū qǐng xiáng

这句话大意是:"配乃夜简得一千人,皆令秉白幡,持脂烛,从三门而出请降。

fú suǒ jiāng lái qí suí xiáng rén ér chū

这句话大意是:孚所将来骑随降人而出。

shí shǒu wéi lì wén chéng zhōng xī jiàng huǒ guāng zhào yào dàn gòng guān huǒ bù fù shì wéi

这句话大意是:时守围吏闻城中悉降,火光照耀,但共观火,不复视围。

fú chū běi mén tū wéi ér guī shàng

这句话大意是:孚出北门,突围而归尚。

míng rì cáo gōng wén fú yǐ de qù

这句话大意是:明日,曹公闻孚以得去。

yuē guǒ rú wú yán

现代白话:曰:"果如我言。

yòu yuē gōng sūn zàn chú liáo dōng shǔ guó zhǎng shǐ

这句话大意是:又曰:公孙瓒除辽东属国长史。

cháng cóng shù shí qí chū xíng sāi xià zú féng xiān bēi shù bǎi qí

这句话大意是:常从数十骑出行塞下,卒逢鲜卑数百骑。

zàn nǎi tuì rù kōng tíng nà qí cóng zhě yuē jīn bù bēn zhī zé sǐ jǐn yǐ

现代白话:瓒乃退入空亭,纳其从者曰:"今不奔之,则死尽了。

nǎi zì chí liǎng rèn máo chí chū chōng zéi shā shāng shù shí rén zàn zuǒ yòu yì wáng qí bàn suì de miǎn

这句话大意是:"乃自持两刃矛,驰出冲贼,杀伤数十人,瓒左右亦亡其半,遂得免。

yòu yuē gǔ fù cóng zhēng fá wèi cháng sàng bài shù yǔ zhū jūn kuì wéi jiě jí shēn bèi shí èr chuāng

这句话大意是:又曰:贾复从征伐,未尝丧败,数与诸军溃围解急,身被十二疮。

dì yǐ fù gǎn shēn rù

这句话大意是:帝以复敢深入。

xī lìng yuǎn zhēng

这句话大意是:希令远征。

ér zhuàng qí yǒng jié cháng zì cóng zhī

这句话大意是:而壮其勇节,尝自从之。

wèi zhì yuē zhāng liáo wèi zá hào jiāng jūn shǒu hé féi

这句话大意是:《魏志》曰:张辽为杂号将军,守合肥。

wèi sūn quán suǒ wéi dú chū huī xià cóng zhě qiān yú rén kuì wéi cì zhī yǐ chū

这句话大意是:为孙权所围,独出麾下,从者千馀人溃围,刺之,已出。

fù rù fù chū quán zhòng pò zǒu

这句话大意是:复入复出,权众破走。

yóu shì wēi zhèn jiāng dōng

这句话大意是:由是威震江东。

yòu yuē cáo rén zì zi xiào tài zǔ cóng dì yě

这句话大意是:又曰:曹仁字子孝,太祖从弟也。

xíng zhēng nán jiāng jūn liú tún jiāng líng jù wú jiāng zhōu yú

这句话大意是:行征南将军,留屯江陵,拒吴将周瑜。

yú wèi dù qián fēng shù qiān rén shǐ zhì

这句话大意是:瑜未渡,前锋数千人始至。

rén mù de sān bǎi rén qiǎn bù qǔ jiāng jūn niú jīn nì yǔ tiǎo zhàn suì wèi suǒ wéi zhǎng shǐ chén jiáo zài chéng shàng wàng jiàn jīn děng chuí mò zuǒ yòu jiē shī qì

这句话大意是:仁募得三百人,遣部曲将军牛金逆与挑战,遂为所围,长史陈矫在城上望见金等垂没,左右皆失气。

rén qì fèn nù suì bèi jiǎ shàng mǎ jiāng qí huī xià zhuàng shì shù shí qí chū chéng

这句话大意是:仁气奋怒,遂被甲上马,将其麾下壮士数十骑出城。

jìng qián chōng rù zhèn jīn děng nǎi jiě

这句话大意是:径前,冲入阵,金等乃解。

yú zhòng wèi jǐn chū rén fù zhí hái tū zhī bá chū jīn bīng zéi zhòng nǎi tuì

这句话大意是:馀众未尽出,仁复直还突之,拔出金兵,贼众乃退。

jiáo děng chū jiàn rén chū jiē jù jí jiàn rén hái nǎi tàn yuē jiāng jūn zhēn tiān rén yě

这句话大意是:矫等初见仁出,皆惧,及见仁还,乃叹曰:"将军真天人也!

sān jūn fú qí yǒng

这句话大意是:"三军服其勇。

tài zǔ yì zhuàng zhī

这句话大意是:太祖益壮之。

jìn shū yuē li ju jiāng zhāng pí yǔ liú càn zhàn wū méng jīn ju jìn jiù zhī shǐ zhuàng shì sān qiān fàn zhōu yíng pí

这句话大意是:《晋书》曰:李矩将张皮与刘粲战于盟津,矩进救之,使壮士三千泛舟迎皮。

zéi lín hé liè zhèn zuò zhǎng gōu yǐ gōu chuán lián zhàn shù rì bù dé dù

这句话大意是:贼临河列阵,作长钩以钩船,连战数日不得渡。

yè qiǎn bù jiàng gé zēng jì rù zhī lěi yǔ pí xuǎn jīng qí qiān yú ér shā suǒ huò niú mǎ fén shāo qì xiè yè tū wéi ér chū bēn wǔ láo

这句话大意是:夜遣部将格增济入支垒,与皮选精骑千馀,而杀所获牛马,焚烧器械,夜突围而出,奔武牢。

sòng shū yuē liú kāng zǔ shì jū jīng kǒu

这句话大意是:《宋书》曰:刘康祖世居京口。

biàn gōng mǎ lǚ lì jué rén fú dàng pú jiǔ wéi shì

这句话大意是:便弓马,膂力绝人,浮荡蒲酒为事。

měi fàn fǎ wèi jùn xiàn suǒ lù zhé yuè wū yú qiáng mò néng qín zhī

这句话大意是:每犯法,为郡县所录,辄越屋逾墙,莫能擒之。

yè rù rén jiā wèi yǒu sī suǒ wéi tū wéi qù bìng mò néng zhuī

这句话大意是:夜入人家,为有司所围,突围去,并莫能追。

yīn yè hái jīng kǒu bàn xī biàn zhì míng rì shǒu mén yì fǔ zhōu yào zhí

这句话大意是:因夜还京口,半夕便至,明日,守门诣府州要职。

é ér jiàn kāng yí shū lù zhī fǔ zhōu zhí shì zhě bìng zhèng kāng zǔ qí xī zài jīng kǒu suì dé wú yàng

这句话大意是:俄而建康移书录之,府州执事者并证康祖其夕在京口,遂得无恙。

zhuī bēn

这句话大意是:○追奔。

sūn zi yuē guī shī wù è

这句话大意是:《孙子》曰:归师勿遏。

ruò qióng kòu tuì huán yī xiǎn ér xíng rén rén huái guī gǎn yú sǐ zhàn xú guān qí biàn wù yuǎn jié yě

这句话大意是:(若穷寇退还,依险而行,人人怀归,敢于死战,徐观其变,勿远截也。

hòu hàn shū yuē cáo gōng wéi zhāng xiù yú ráng liú biǎo qiǎn bīng jiù xiù yǐ jué jūn hòu

这句话大意是:《后汉书》曰:曹公围张绣于穰,刘表遣兵救绣,以绝军后。

gōng jiāng yǐn hái xiù bīng lái zhuī gōng jūn bù dé jìn

这句话大意是:公将引还,绣兵来追,公军不得进。

lián yíng shāo qián dào ān zhòng xiù yǔ bīng hé shǒu xiǎn gōng jūn qián hòu shòu dí

这句话大意是:连营稍前到安众,绣与兵合守险,公军前后受敌。

gōng nǎi yè záo xiǎn wéi dì dào xī guò zī zhòng shè qí bīng

这句话大意是:公乃夜凿险为地道,悉过辎重,设奇兵。

huì míng zéi wèi gōng wèi dùn yě xī jūn lái zhuī zòng qí bīng bù qí jiā gōng dà pò zhī

这句话大意是:会明,贼谓公为遁也,悉军来追,纵奇兵,步骑夹攻,大破之。

gōng wèi xún yù yuē lǔ è wú guī shī ér yǔ wú sǐ dì wú shì yǐ zhī shèng yǐ

现代白话:公谓荀彧曰:"虏遏我归师,而与我死地,我是以知胜了。

yòu yuē cáo gōng zhēng zhāng xiù wū ráng yī zhāo yǐn jūn tuì xiù zì zhuī zhī

这句话大意是:又曰:曹公征张绣于穰,一朝引军退,绣自追之。

gǔ xǔ wèi xiù yuē bù kě zhuī zhuī bì bài

这句话大意是:贾诩谓绣曰:"不可追,追必败。

xiù bù cóng dà bài ér hái

这句话大意是:"绣不从,大败而还。

xǔ wèi xiù yuē gèng zhuī zhī gèng zhàn bì shèng

这句话大意是:诩谓绣曰:"更追之,更战必胜。

xiù yuē bù yòng gōng yán yǐ zhì wū cǐ

这句话大意是:"绣曰:"不用公言,以至于此。

jīn yǐ bài nài hé fù zhuī

这句话大意是:今已败,奈何复追?

xǔ yuē bīng shì yǒu biàn jí wǎng bì lì

这句话大意是:"诩曰:"兵势有变,亟往必利。

jí jì lì qiè

这句话大意是:"(亟,记力切。

xiù xìn zhī suì shōu sàn zú fù zhuī zhàn guǒ shèng

这句话大意是:)绣信之,遂收散卒赴追,战,果胜。

yǐ wèn xǔ yuē xiù yǐ jīng bīng zhuī tuì jūn ér gōng yuē bì bài nǎi yǐ bài zú jī shèng bīng ér gōng yuē bì shèng

这句话大意是:以问诩,曰:"绣以精兵追退军,而公曰必败,乃以败卒击胜兵,而公曰必胜。

xī rú gōng yán hé qí jiē yàn

这句话大意是:悉如公言,何其皆验?

xǔ yuē cǐ yì zhī ěr

这句话大意是:"诩曰:"此易知耳。

jiāng jūn suī shàn yòng bīng fēi cáo gōng dí yě

这句话大意是:将军虽善用兵,非曹公敌也。

jūn xīn tuì cáo gōng bì zì duàn hòu

这句话大意是:军新退,曹公必自断后;。

zhuī bīng suī jīng jiāng jì bù dí bǐ shì yì ruì gù zhī bì bài

这句话大意是:追兵虽精,将既不敌,彼士亦锐,故知必败。

cáo gōng gōng jiāng jūn wú shī cè lì wèi jǐn ér tuì bì guó nèi yǒu gù

这句话大意是:曹公攻将军无失策,力未尽而退,必国内有故;。

gù yǐ pò bì qīng chē sù jìn liú zhū jiāng duàn hòu zhū jiāng suī yǒng yì fēi jiāng jūn dí gù suī yòng bài bīng ér zhàn bì shèng yě

这句话大意是:故以破,必轻车速进,留诸将断后,诸将虽勇,亦非将军敌,故虽用败兵而战必胜也。

xiù dà fú

这句话大意是:"绣大服。

yòu yuē suī yáng rén fù fǎn chéng yíng liú yǒng gài yán fù lǜ zhū jiāng wéi zhī bǎi yú rì shōu qí yě gǔ

这句话大意是:又曰:睢阳人复返城迎刘永,盖延复率诸将围之百馀日,收其野谷。

yǒng fá shí tū zǒu yán zhuī jī jǐn de zī zhòng

这句话大意是:永乏食突走,延追击,尽得辎重。

yǒng wèi qí jiāng suǒ shā yǒng dì fáng yǐ chéng jiàng

这句话大意是:永为其将所杀,永弟防以城降。

yòu yuē xǐ shū bài mǎ yuán wèi fú bō jiāng jūn yǐ fú lè hóu liú lóng wèi fù

这句话大意是:又曰:玺书拜马援为伏波将军,以扶乐侯刘隆为副。

fú lè xiàn míng shǔ jiǔ zhēn jùn

这句话大意是:(扶乐,县名,属九真郡。

dū lóu chuán jiāng jūn duàn zhì děng nán jī jiāo zhǐ

这句话大意是:)督楼船将军段志等南击交阯。

jūn zhì hé pǔ ér zhì bìng zú

这句话大意是:军至合浦,而志病卒。

zhào yuán bìng jiāng qí bīng suì yuán hǎi ér jìn suí shān kān dào qiān yú lǐ

这句话大意是:诏援并将其兵,遂缘海而进,随山刊道千馀里。

kān chú yě

这句话大意是:(刊,除也。

shí bā nián chūn jūn zhì làng pō shàng yǔ zéi zhàn pò zhī zhǎn shǒu shù qiān jí jiàng zhě wàn yú rén

这句话大意是:)十八年春,军至浪泊上,与贼战,破之,斩首数千级,降者万馀人。

yuán zhuī zhēng cè děng zhì jìn xī shù bài zhī zéi suì sàn zǒu

这句话大意是:援追征侧等至禁溪,数败之,贼遂散走。

míng nián zhēng yuè zhēng cè zhēng èr chuán shǒu luò yáng

这句话大意是:明年正月,征侧、征贰传首洛阳。

yòu yuē chén jùn yǔ wǔ xiào zhàn yú ān cì jùn xià mǎ shǒu jiē duǎn bīng suǒ xiàng bì pò zhuī bēn èr shí yú lǐ zhǎn qí qú shuài ér hái

这句话大意是:又曰:陈俊与五校战于安次,俊下马手接短兵,所向必破,追奔二十馀里,斩其渠帅而还。

guāng wǔ wàng ér tàn yuē zhàn jiàng jǐn rú shì qǐ yǒu yōu zāi

现代白话:光武望而叹曰:"战将尽如是,岂有忧啊!

yòu yuē xiān bēi wàn yú qí kòu liáo dōng jì róng lǜ shù qiān rén yíng jī zhī zì pī jiǎ xiàn zhèn

这句话大意是:又曰:鲜卑万馀骑寇辽东,祭肜率数千人迎击之,自披甲陷阵。

lǔ dà bēn tóu shuǐ sǐ guò bàn

这句话大意是:虏大奔,投水死过半。

suì qióng zhuī chū lǔ jí jiē qì bīng luǒ shēn sàn zǒu zhǎn shǒu sān qiān yú jí huò mǎ shù qiān pǐ

这句话大意是:遂穷追出,虏急,皆弃兵裸身散走,斩首三千馀级,获马数千匹。

yòu yuē dèng yǔ jìn wéi ān yì gēng shǐ qiǎn jiàng wáng kuāng chéng dān liú jūn děng hé jūn shí yú wàn fù gòng jī yǔ yǔ jūn bù lì fán chóng zhàn sǐ

这句话大意是:又曰:邓禹进围安邑,更始遣将王匡、成丹、刘均等合军十馀万,复共击禹,禹军不利,樊崇战死。

huì rì mù zhàn ba jūn shuài hán xīn jí zhū jiāng jiàn bīng shì yǐ cuī jiē quàn yǔ yè qù yǔ bù tīng

这句话大意是:会日暮,战罢,军帅韩歆及诸将见兵势已摧,皆劝禹夜去,禹不听。

míng rì guǐ hài kuāng děng yǐ jiǎ qióng rì bù chū yǔ yīn de gèng lǐ bīng lēi zhòng

这句话大意是:明日癸亥,匡等以甲穷日不出,禹因得更理兵勒众。

míng dàn kuāng xī jūn chū gōng yǔ yǔ lìng jūn zhōng wú wàng dòng

这句话大意是:明旦,匡悉军出攻禹,禹令军中无妄动;。

jì zhì yíng xià yīn chuán fā zhū jiāng gǔ ér bìng jìn dà pò zhī

这句话大意是:既至营下,因传发诸将鼓而并进,大破之。

kuāng děng jiē qì jūn wáng zǒu yǔ lǜ qīng jì jí zhuī huò liú jūn jí hé dōng tài shǒu yáng bǎo chí jié zhōng láng jiàng mǐ qiáng jiē zhǎn zhī shōu de jié liù yìn shòu wǔ bǎi bīng qì bù kě shèng shǔ suì dìng hé dōng

这句话大意是:匡等皆弃军亡走,禹率轻骑急追,获刘均及河东太守杨宝、持节中郎将弭强,皆斩之,收得节六,印绶五百,兵器不可胜数,遂定河东。

yòu yuē dòu gù yǔ gěng zhōng yǐn bīng chū jiǔ quán sāi zhì tiān shān jí qí lián shān yě

这句话大意是:又曰:窦固与耿忠引兵出酒泉塞,至天山,(即祁连山也。

jīn zài xī zhōu jiāo hé xiàn dōng běi jīn míng qí xiàn luō jìn shān

这句话大意是:今在西州交河县东北,今名祁县罗浸山。

jī hū yǎn wáng zhǎn shǒu qiān yú jí

这句话大意是:)击呼衍王,斩首千馀级。

hū yǎn wáng zǒu zhuī zhì pú lèi hǎi

这句话大意是:呼衍王走,追至蒲类海。

pú lèi hǎi jīn míng pú xī hǎi zài jīn tíng zhōu pú chāng xiàn dōng nán

这句话大意是:(蒲类海,今名蒲悉海,在今庭州蒲昌县东南。

liú lì shì zhūn yī wú lú chéng

现代白话:)留吏士屯伊我卢城。

yī wú jīn yī zhōu xiàn yě

现代白话:(伊我,今伊州县也。

yòu yuē mǎ fáng bài chē qí jiāng jūn jī qiāng jūn dào jì ér qiāng háo bù qiáo děng wéi nán bù dū wèi wū lín táo

这句话大意是:又曰:马防拜车骑将军,击羌军到冀,而羌豪布桥等围南部都尉于临洮。

fáng yù jiù zhī lín táo dào xiǎn chē qí bù dé fāng jià fáng nǎi bié shǐ liǎng sī mǎ jiāng shù bǎi qí fēn wéi qián hòu jūn qù lín táo shí yú lǐ wèi dà yíng duō shù fān zhì yáng yán dà bīng qiě dāng jìn

这句话大意是:防欲救之,临洮道险,车骑不得方驾,防乃别使两司马将数百骑,分为前后军,去临洮十馀里为大营,多树幡帜,扬言大兵且当进。

qiāng hou jiàn zhī chí hái yán hàn bīng shèng bù kě dāng

这句话大意是:羌候见之,驰还,言汉兵盛不可当。

míng dàn suì gǔ zào ér qián qiāng lǔ jīng zǒu yīn zǒu jī pò zhī zhǎn shǒu lǔ sì qiān yú rén suì jiě lín táo wéi

这句话大意是:明旦遂鼓噪而前,羌虏惊走,因走击破之,斩首虏四千馀人,遂解临洮围。

jìn shū yuē wáng xùn wèi níng zhōu cì shǐ yuè guī li xiāng kòu níng zhōu

这句话大意是:《晋书》曰:王逊为宁州刺史,越巂、李骧寇宁州。

xùn shǐ jiāng jūn yáo chóng cuàn chēn jù zhī zhàn yú táng hěn dà pò xiāng děng chóng zhuī zhì lú shuǐ tòu shuǐ sǐ zhě qiān yú rén

这句话大意是:逊使将军姚崇、爨琛拒之,战于堂狠,大破骧等,崇追至泸水,透水死者千馀人。

chóng yǐ dào yuǎn bù gǎn dù shuǐ xùn yǐ chóng bù qióng zhuī yě nù qiú yú jùn zhí chóng biān zhī nù shén fà shàng chōng guān guān wèi zhī liè yè zhōng suì zú

这句话大意是:崇以道远不敢渡水,逊以崇不穷追也,怒囚于郡,执崇,鞭之,怒甚,发上冲冠,冠为之裂,夜中遂卒。

yòu zǎi jì yuē mù róng bǎo yǔ wèi zhàn móu hái zhōng shān nǎi yǐn guī

这句话大意是:又《载记》曰:慕容宝与魏战,谋还中山,乃引归。

wèi jūn zhuī jī zhī bǎo qì dà jūn lǜ qí èr wàn bēn hái

这句话大意是:魏军追击之,宝弃大军率骑二万奔还。

shí dà fēng xuě dòng sǐ zhě xiāng zhěn wū dào

这句话大意是:时大风雪,冻死者相枕于道。

bǎo kǒng wèi wèi jūn suǒ jí mìng qù páo zhàng róng qì cùn rèn wú fǎn

这句话大意是:宝恐为魏军所及,命去袍杖戎器,寸刃无返。

cuī hóng shí liù guó chūn qiū yuē qián qín fú jiān zì zhēng jìn wū shòu chūn bài hái cháng ān

这句话大意是:崔鸿《十六国春秋》曰:前秦苻坚自征晋于寿春,败还长安。

mù róng hóng qǐ bīng yú huá zé jiān jiāng fú ruì dòu chōng yáo cháng tǎo zhī

这句话大意是:慕容泓起兵于华泽,坚将苻睿、窦冲、姚苌讨之。

yǐ bǐng qiè

这句话大意是:(,以苪切。

fú ruì yǒng guǒ qīng dí bù xù shì zhòng

这句话大意是:)苻睿勇果轻敌,不恤士众。

hóng wén qí zhì yě jù lǜ zhòng jiāng bēn guān dōng ruì chí bīng yāo zhī

这句话大意是:泓闻其至也,惧,率众将奔关东,睿驰兵邀之。

yáo cháng jiàn yuē xiān bēi yǒu sī guī zhī xīn yi chí lìng chū guān bù kě è yě

这句话大意是:姚苌谏曰:"鲜卑有思归之心,宜驰令出关,不可遏也。

ruì fú cóng

这句话大意是:"睿弗从。

zhàn yú huá zé ruì bài jì bèi shā

这句话大意是:战于华泽,睿败绩,被杀。

yòu yuē xià hè lián bó bó fá nán liáng tū fā nù tán dà bài zhī qū lüě èr wàn qī qiān kǒu niú mǎ yáng shù shí wàn ér hái

这句话大意是:又曰:夏赫连勃勃伐南凉秃发傉檀,大败之,驱掠二万七千口、牛马羊数十万而还。

nù tán lǜ zhòng zhuī zhī qí jiāng jiāo lǎng yuē bó bó tiān zī xióng jǐng yù jūn qí sù wèi kě qīng yě

这句话大意是:傉檀率众追之,其将焦朗曰:"勃勃天姿雄警,御军齐肃,未可轻也。

jīn yīn chāo lüě zhī zī lǜ sī guī zhī shì rén zì wéi zhàn nán yǔ zhēng fēng bù rú cóng wēn wéi běi dù qù wàn hú duī zǔ shuǐ jié yíng zhì qí yān hóu bǎi zhàn bǎi shèng zhī shù yě

这句话大意是:今因抄掠之资,率思归之士,人自为战,难与争锋,不如从温围北渡,趣万斛堆,阻水结营,制其咽喉,百战百胜之术也。

nù tán bù cóng

这句话大意是:"傉檀不从。

bó bó wén ér dà xǐ nǎi yú yáng wǔ xià shǎn záo líng mái chē yǐ sāi lù

这句话大意是:勃勃闻而大喜,乃于杨武下陕,凿陵埋车以塞路。

bó bó nǎi lēi zhòng nì jī dà bài zhī

这句话大意是:勃勃乃勒众逆击,大败之。

shā shāng wàn jì

这句话大意是:杀伤万计。

yòu yuē hòu liáng lǚ hóng gōng duàn yè wū zhāng yè bù shèng jiāng dōng zǒu

这句话大意是:又曰:后凉吕弘攻段业于张掖,不胜,将东走。

yè yì yù jī zhī qí jiāng jǔ qú méng xùn jiàn yuē guī shī wù è qióng kòu fú zhuī cǐ bīng jiā zhī jiè yě bù rú zòng zhī yǐ wéi hòu tú

这句话大意是:业议欲击之,其将沮渠蒙逊谏曰:"归师勿遏,穷寇弗追,此兵家之戒也,不如纵之以为后图。

yè yuē yī rì zòng dí huǐ jiāng wú jí

这句话大意是:"业曰:"一日纵敌,悔将无及。

suì lǜ zhòng zhuī zhī wèi hóng suǒ bài

这句话大意是:"遂率众追之,为弘所败。

yè tàn yuē bù néng yòng zǐ fáng zhī yán yǐ zhì wū cǐ

这句话大意是:业叹曰:"不能用子房之言,以至于此。

hòu zhōu shū yuē jìn gōng hù dōng fá gāo qí qiǎn jiàng yù chí jiǒng wéi luò yáng wèi dí suǒ bài

这句话大意是:《后周书》曰:晋公护东伐高齐,遣将尉迟迥围洛阳,为敌所败。

zhōu jiāng dá xī wǔ yǔ qí wáng xiàn wū māng shān yù zhī

这句话大意是:周将达奚武与齐王宪于邙山御之。

zhì yè shōu jūn

这句话大意是:至夜,收军。

xiàn yù dài míng gèng zhàn wǔ yù hái gù zhēng wèi jué

这句话大意是:宪欲待明更战,武欲还,固争未决。

wǔ yuē luò yáng jūn sàn rén qíng hài dòng

这句话大意是:武曰:"洛阳军散,人情骇动。

ruò bù yīn yè sù hái míng rì yù guī bù dé

这句话大意是:若不因夜速还,明日欲归不得。

wǔ zài jūn lǚ jiǔ yǐ bèi jiàn xíng shì

现代白话:武在军旅久了,备见形势。

dài wáng shào nián wèi jīng jūn shì qǐ kě jiāng shù yíng shì zhòng yī dàn qì zhī hu

这句话大意是:大王少年未经军事,岂可将数营士众,一旦弃之吗。

xiàn cóng zhī suì quán jūn ér fǎn

这句话大意是:"宪从之,遂全军而返。

suí shū yuē zhāng jīn chēng jì bài jiāng shù bǎi rén dùn táo hòu guī zhāng nán zhāo jí yú dǎng

这句话大意是:《隋书》曰:张金称既败,将数百人遁逃,后归漳南,招集馀党。

yáng shàn huì zhuī bǔ zhǎn zhī chuán shǒu xíng zài suǒ

这句话大意是:杨善会追捕斩之,传首行在所。

dì cì yǐ shàng fāng jiǎ shuò gōng jiàn jìn bài qīng hé tōng shǒu

这句话大意是:帝赐以尚方甲槊弓剑,进拜清河通守。

táng shū yuē wǔ dé chū liú wǔ zhōu rù kòu

这句话大意是:《唐书》曰:武德初,刘武周入寇。

pú yè péi jì jù zhàn yú dù suǒ yuán jì jūn bài wǔ zhōu jìn guò hé dōng tài zōng chū bīng jù zhī

这句话大意是:仆射裴寂拒战于度索原,寂军败,武周进过河东,太宗出兵拒之。

jiāng xià wáng dào zōng nián shí qī cóng zhēng

这句话大意是:江夏王道宗,年十七,从征。

tài zōng dēng yù bì chéng wàng zéi wèi dào zōng yuē zéi shì qí zhòng lái yāo wǒ zhàn rǔ wèi rú hé

现代白话:太宗登玉壁城望贼,谓道宗曰:"贼恃其众,来邀我战,你谓如何?

duì yuē zéi chéng shèng ér lái qí fēng bù kě dāng yì yǐ jì qū nán yǔ lì jìng

这句话大意是:"对曰:"贼乘胜而来,其锋不可当,易以计屈,难与力竞。

dàn shēn gōu gāo lěi yǐ cuò qí fēng

这句话大意是:但深沟高垒以挫其锋。

wū hé zhī tú ān dé chí jiǔ

这句话大意是:乌合之徒,安得持久?

liáng xiǎng jì jié zì dāng lí kuì kě bù zhàn ér qín yě

这句话大意是:粮饷既竭,自当离溃,可不战而擒也。

tài zōng yuē rǔ yì àn yǔ wǒ hé

现代白话:"太宗曰:"你意暗与我合。

wǔ zhōu shí jǐn yè dùn zhuī jí huì zhōu yī zhàn miè zhī

这句话大意是:"武周食尽,夜遁,追及会州,一战灭之。

yòu yuē duàn dé cāo lǐng yán zhōu dào héng jūn zǒng guǎn zhèn běi jìng

这句话大意是:又曰:段德操领延州道行军总管,镇北境。

liáng shī dōu yǔ tū jué zhī zhòng shù qiān jì lái kòu yán ān yíng wū yě zhū lǐng

这句话大意是:梁师都与突厥之众数千骑来寇延安,营于野猪岭。

dé cāo yǐ zhòng guǎ bù dí àn jiǎ yǐ cuò qí ruì

这句话大意是:德操以众寡不敌,按甲以挫其锐。

hòu cì zéi shāo dài qiǎn fù zǒng guǎn liáng lǐ lǜ zhòng jī zhī dé cāo yǐ qīng jì chū qí bù yì

这句话大意是:后伺贼稍怠,遣副总管梁礼率众击之,德操以轻骑出其不意。

zéi yǔ lǐ hān zhàn jiǔ zhī dé cāo duō zhāng qí zhì yǎn zhì qí hòu zéi dà kuì zhú běi èr bǎi yú lǐ kè qí wèi zhōu lǔ nán nǚ èr qiān yú kǒu

这句话大意是:贼与礼酣战久之,德操多张旗帜,掩至其后,贼大溃,逐北二百馀里,克其魏州,虏男女二千馀口。

jīng shù yuè shī dōu yòu yǐ bù qí wǔ qiān lái kòu dé cāo jī zhī fú zhǎn lüè jìn shī dōu yǔ bǎi yú qí ér dùn

这句话大意是:经数月,师都又以步骑五千来寇,德操击之,俘斩略尽,师都与百馀骑而遁。

yǐ gōng bài shàng zhù guó fēng píng yuán jùn gōng yì yī qiān hù cì yǐ diāo qiú jīn dài bù bó qiān pǐ

这句话大意是:以功拜上柱国,封平原郡公,邑一千户,赐以貂裘金带,布帛千匹。

wèi gōng bīng fǎ yuē zhū zhàn fēng děng duì dǎ zéi bài qí zhù duì duì bié liàng chōu xiāo jiàn èr shí rén zhú běi qí zī zhòng duì yáo jiào zuò shēng yuán bù dé zhé dòng

这句话大意是:《卫公兵法》曰:诸战锋等队打贼败,其驻队队别量抽骁健二十人逐北,其辎重队遥叫作声援,不得辄动。

tiào dàng duì qí bīng duì chèn zéi tuì bù dé guò bǎi bù

这句话大意是:跳荡队、奇兵队趁贼退,不得过百步。

rú shěn zhī zéi tú bài sàn réng xū qǔ jī zhuī zhú

这句话大意是:如审知贼徒败散,仍须取机追逐。

chéng shì

这句话大意是:○乘势。

zuǒ zhuàn yuē jìn hóu wéi cáo mén yān duō sǐ gōng cáo chéng mén

现代白话:《左传》曰:晋侯围曹,门呢,多死,(攻曹城门。

cáo rén shī zhū chéng shàng zhé jìn sǐ rén wū chéng shàng yě

这句话大意是:)曹人尸诸城上,(磔晋死人于城上也。

jìn hóu huàn zhī tīng yú rén zhī sòng chēng shě wū mù

这句话大意是:)晋侯患之,听舆人之诵:"称舍于墓。

yú zhòng yě

这句话大意是:"(舆,众也。

shě mù wèi jiāng fà zhǒng yě

这句话大意是:舍墓为将发冢也。

shī qiān yān cáo rén xiōng jù qiān zhì cáo rén mù yě

现代白话:)师迁呢,曹人凶惧,(迁至曹人墓也。

xiōng r kǒng jù shēng yě

这句话大意是:{凶儿}々,恐惧声也。

yīn xū yǒng qiè

这句话大意是:音吁勇切。

wèi qí suǒ de zhě guān ér chū

这句话大意是:)为其所得者棺而出。

yīn qí xiōng yě ér gōng zhī

这句话大意是:因其凶也而攻之。

suì rù cáo yě

这句话大意是:遂入曹也。

shǐ jì yuē hàn wáng qiǎn jiàng hán xìn pò chén yú hòu xìn gòu zhì guǎng wǔ jūn li zuǒ chē shī shì zhī

这句话大意是:《史记》曰:汉王遣将韩信破陈馀,后信购致广武君李左车,师事之。

hán xìn yuē pū yù běi fá yàn dōng fá qí hé ruò ér yǒu gōng

这句话大意是:韩信曰:"仆欲北伐燕,东伐齐,何若而有功?

duì yuē jīn jiāng jūn shè xī hé lǔ wèi wáng qín xià shuō yù yǔ yī jǔ ér xià jǐng xíng bù zhōng zhāo pò zhào èr shí wàn zhòng zhū chéng ān jūn míng wén hǎi nèi wēi zhèn tiān xià cǐ jiāng jūn zhī suǒ cháng yě

这句话大意是:"对曰:"今将军涉西河,虏魏王,擒夏说阏与,一举而下井陉,不终朝破赵二十万众,诛成安君,名闻海内,威振天下,此将军之所长也。

rán ér zhòng láo zú ba qí shí nán yòng

这句话大意是:然而众劳卒罢,其实难用。

jīn jiāng jūn yù jǔ juàn bì zhī bīng dùn zhī yàn jiān chéng zhī xià yù zhàn kǒng lì bù néng bá qíng xiàn shì qū kuàng rì liáng jié

这句话大意是:今将军欲举倦弊之兵,顿之燕坚城之下,欲战恐力不能拔,情见势屈,旷日粮竭。

ér ruò yàn bù fú qí bì jù jìng yǐ zì qiáng yě

这句话大意是:而弱燕不服,齐必距境以自强也。

yàn qí xiāng chí ér bù xià liú xiàng zhī quán wèi yǒu suǒ fēn yě

这句话大意是:燕、齐相持而不下,刘、项之权未有所分也。

ruò cǐ zhě jiāng jūn zhī suǒ duǎn yě

这句话大意是:若此者,将军之所短也。

gù shàn yòng bīng zhě bù yǐ duǎn jī zhǎng ér yǐ zhǎng jī duǎn

这句话大意是:故善用兵者,不以短击长,而以长击短。

wèi jiāng jūn jì mò rú àn jiǎ xiū bīng zhèn zhào fǔ qí gū ruò bǎi lǐ zhī nèi niú jiǔ rì zhì yǐ xiǎng shì dài fū yì bīng wèi dū fù yuē yì zhě shùn shí

这句话大意是:为将军计,莫如案甲休兵,镇赵,抚其孤弱,百里之内,牛酒日至,以飨士大夫醳兵,(《魏都赋》曰:醳者顺时。

liú kuǐ yuē yì jiǔ yě

这句话大意是:刘逵曰:醳,酒也。

běi shǒu yàn lù ér hòu qiǎn biàn shì fèng zhǐ chǐ zhī shū bào qí suǒ zhǎng wū yàn yàn bì bù gǎn bù tīng cóng

这句话大意是:)北首燕路,而后遣辩士奉咫尺之书,暴其所长于燕,燕必不敢不听从。

yàn yǐ cóng shǐ xuān yán zhě dōng gào qí qí bì cóng fēng ér fú suī yǒu zhì zhě yì bù zhī wèi qí jì yǐ

现代白话:燕以从,使宣言者东告齐,齐必从风而服,虽有智者,亦不知为齐计了。

rú shì zé tiān xià shì kě tú yě

这句话大意是:如是则天下事可图也。

bīng gù yǒu xiān shēng ér hòu shí zhě cǐ zhī wèi yě

这句话大意是:兵固有先声而后实者,此之谓也。

hán xìn bìng cóng zhī yàn qí cóng fēng ér mí

这句话大意是:"韩信并从之,燕、齐从风而靡。

hòu hàn shū yuē wáng mǎng bīng gōng kūn yáng guāng wǔ zì jiāng bù qí qiān yú qián qù dà jūn sì wǔ lǐ ér zhèn

这句话大意是:《后汉书》曰:王莽兵攻昆阳,光武自将步骑千馀,前去大军四五里而阵。

xún yì yì qiǎn rén shù qiān hé zhàn

这句话大意是:寻、邑亦遣人数千合战。

guāng wǔ bēn zhī zhǎn shǒu shù shí jí

这句话大意是:光武奔之,斩首数十级。

qín fǎ zhǎn shǒu yī cì jué yī jí

这句话大意是:(秦法:斩首一,赐爵一级。

gù yīn wèi zhǎn shǒu wèi jí

这句话大意是:故因谓斩首为级。

zhū bù xǐ yuē liú jiāng jūn píng shēng jiàn xiǎo dí qiè jīn jiàn dà dí yǒng shén kě guài yě qiě fù jū qián

这句话大意是:)诸部喜曰:"刘将军平生见小敌怯,今见大敌勇,甚可怪也,且复居前。

qǐng zhù jiāng jūn

这句话大意是:请助将军!

guāng wǔ fù jìn xún yì bīng què zhū bù gòng chéng zhī zhǎn shǒu shù bǎi qiān jí

这句话大意是:"光武复进,寻、邑兵却,诸部共乘之,斩首数百千级。

lián shèng suì qián

这句话大意是:连胜,遂前。

shí bó shēng bá wǎn yǐ sān rì ér guāng wǔ shàng wèi zhī nǎi wěi shǐ chí shū bào chéng zhōng yún wǎn xià bīng dào ér yáng duò qí shū

这句话大意是:时伯升拔宛已三日,而光武尚未知,乃伪使持书报城中,云宛下兵到,而阳堕其书。

xún yì de zhī bù xǐ

这句话大意是:寻、邑得之,不憙。

xǐ yīn xǔ jì qiè

这句话大意是:(喜音许记切。

zhū jiāng jì jīng lèi jié dǎn qì yì zhuàng wú bù yī dāng bǎi

这句话大意是:)诸将既经累捷,胆气益壮,无不一当百。

guāng wǔ nǎi yǔ gǎn sǐ zhě sān qiān rén cóng chéng xi shuǐ shàng chōng qí zhōng jiān gǎn sǐ wèi guǒ gǎn ér sǐ zhě

这句话大意是:光武乃与敢死者三千人,从城西水上冲其中坚,(敢死,谓果敢而死者。

fán jūn shì zhōng jūn zuì zūn jū yǐ jiān ruì zì fǔ gù yuē zhōng jiān yě

这句话大意是:凡军事中军最尊居以坚锐自辅,故曰中坚也。

xún yì zhèn luàn chéng ruì bēng zhī suì shā wáng xún

这句话大意是:)寻、邑阵乱,乘锐崩之,遂杀王寻。

chéng zhōng yì gǔ zào ér chū zhōng wài hé shì zhèn dòng tiān dì

这句话大意是:城中亦鼓噪而出,中外合势,震动天地。

mǎng bīng dà bài zǒu zhě xiāng téng jiàn bēn yì bǎi yú lǐ jiān

这句话大意是:莽兵大败,走者相腾践,奔殪百馀里间。

yì pū yě

这句话大意是:(殪,仆也。

huì dà léi fēng wū wǎ jiē fēi yǔ xià rú zhù zhì chuān shèng yì shuǐ jīng yuē zhì shuǐ chū nán yáng lǔ yáng xiàn xi yáo shān nán jīng kūn yáng chéng běi dōng rù rǔ

现代白话:)会大雷风,屋瓦皆飞,雨下如注,滍川盛溢,(《水经》曰:滍水出南阳鲁阳县西尧山南,经昆阳城北东入你。

zhì yīn zhí lǐ qiè

这句话大意是:滍音直理切。

hǔ bào jiē gǔ zhàn shì zú zhēng fù nì sǐ zhě yǐ wàn shù shù guò wū wàn gù yǐ wàn wéi shù

这句话大意是:)虎豹皆股战,士卒争赴,溺死者以万数,(数过于万,故以万为数。

shuǐ wèi bù liú

这句话大意是:)水为不流。

wáng yì yán yóu chén mào qīng jì chéng sǐ rén dù táo qù

这句话大意是:王邑、严尤、陈茂轻骑乘死人渡逃去。

jǐn huò qí zī zhòng chē jiǎ zhēn bǎo bù kě shèng suàn

这句话大意是:尽获其辎重,车甲珍宝,不可胜算。

yòu yuē cáo gōng zhēng zhāng lǔ dìng hàn zhōng liú yè jìn shuō yuē míng gōng yǐ bù zú wǔ qiān jiāng zhū dǒng zhuó běi pò yuán shào nán zhēng liú biǎo jiǔ zhōu bǎi jùn shí bìng qí bā wēi zhèn tiān xià shì shè nèi wài

这句话大意是:又曰:曹公征张鲁,定汉中,刘晔进说曰:"明公以步卒五千,将诛董卓,北破袁绍,南征刘表,九州百郡,十并其八,威震天下,势慑内外。

jīn jǔ hàn zhōng shǔ rén guān fēng pò dǎn shī shǒu tuī cǐ ér qián shǔ kě chuán xí ér dìng yě

这句话大意是:今举汉中,蜀人观风,破胆失守,推此而前,蜀可传檄而定也。

liú bèi rén jié yě yǒu zhì dù ér chí xīn de shǔ rén yóu wèi fù

这句话大意是:刘备,人杰也,有智度而迟新,得,蜀人犹未附。

jīn pò hàn zhōng shǔ rén zhèn kǒng qí shì zì qīng

这句话大意是:今破汉中,蜀人震恐,其势自倾。

yǐ gōng zhī shén míng yīn qí qīng ér yā zhī wú bù kè yě

这句话大意是:以公之神明,因其倾而压之,无不克也。

ruò xiǎo huǎn zhī zhū gě liàng míng wū lǐ ér wèi xiāng guān yǔ zhāng fēi yǒng guàn sān jūn ér wèi jiāng shǔ rén jì dìng jù xiǎn shǒu yào zé bù kě fàn yě

这句话大意是:若小缓之,诸葛亮明于理而为相,关羽、张飞勇冠三军而为将,蜀人既定,据险守要,则不可犯也。

jīn bù qǔ bì wèi hòu yōu

这句话大意是:今不取,必为后忧。

cáo gōng bù cóng

这句话大意是:"曹公不从。

jū shù yuè shǔ jiàng zhě shuō shǔ zhōng yī rì shù shí jīng bèi zhǎn zhī ér bù néng jìn yě

这句话大意是:居数月,蜀降者说"蜀中一日数十惊,备斩之而不能禁也"。

cáo gōng huǐ zhī yòu wèn yè yuē jīn yǐ xiǎo dìng wèi kě jī yě

这句话大意是:曹公悔之,又问晔,曰:"今已小定,未可击也。

jìn shū yuē hé wú jì nán zhuī huán xuán yǔ zhèn wǔ jiāng jūn liú dào guī jù shòu liú yì jié dù

这句话大意是:《晋书》曰:何无忌南追桓玄,与振武将军刘道规俱受刘毅节度。

xuán liú qí lóng xiāng jiāng jūn hé dàn zhī qián jiāng jūn guō quán jiāng zhōu cì shǐ guō chǎng zhī shǒu pén kǒu

这句话大意是:玄留其龙骧将军何澹之、前将军郭铨、江州刺史郭昶之守盆口。

wú jì děng cì sāng luò zhōu dàn zhī děng shuài jūn lái zhàn

这句话大意是:无忌等次桑落洲,澹之等率军来战。

dàn zhī cháng suǒ chéng fǎng jīng qí shén shèng wú jì yuē zéi shuài bì bù jū cǐ yù zhà wǒ ěr yi jí gōng zhī

这句话大意是:澹之常所乘舫旌旗甚盛,无忌曰:"贼帅必不居此,欲诈我耳,宜亟攻之。

zhòng xián yuē dàn zhī bù zài qí zhōng tú dé wú yì

这句话大意是:"众咸曰:"澹之不在其中,徒得无益。

wú jì wèi dào guī yuē jīn zhòng guǎ bù dí zhàn bù quán shèng

这句话大意是:"无忌谓道规曰:"今众寡不敌,战不全胜。

dàn zhī suī bù jū cǐ fǎng qǔ zé yì huò yīn zòng bīng téng zhī kě yī gǔ ér bài zhī yě

这句话大意是:澹之虽不居此舫,取则易获,因纵兵腾之,可一鼓而败之也。

dào guī cóng zhī suì huò zéi fǎng yīn chuán hū yuē yǐ de hé dàn zhī yǐ

现代白话:"道规从之,遂获贼舫,因传呼曰:"已得何澹之了。

zéi zhōng jīng rǎo wú jì zhī zhòng yì wèi kuì rán

这句话大意是:"贼中惊扰,无忌之众亦为喟然。

dào guī chéng shèng jìng jìn wú jì yòu gǔ zào fù zhī dàn zhī suì kuì

这句话大意是:道规乘胜迳进,无忌又鼓噪赴之,澹之遂溃。

yòu yuē zhèn nán jiāng jūn dū du jīng zhōu dù yuán kǎi xí wú lè xiāng zài jīn jiāng líng jùn sōng zī xiàn dōng liù shí lǐ

现代白话:又曰:镇南将军、都督荆州杜元凯袭我乐乡,(在今江陵郡松滋县东六十里。

lǔ dū du sūn xīn hàng hú yǐ nán zhì wū jiāo guǎng dǔ fēng sòng kuǎn

这句话大意是:)虏都督孙歆,沆湖以南至于交、广,睹风送款。

shí zhòng huì yì huò yuē bǎi nián zhī kòu wèi kě jǐn kè

这句话大意是:时众会议,或曰:"百年之寇,未可尽克。

jīn jiāng shǔ rè shuǐ lǎo fāng jiàng jí yì jiāng qǐ yi sì lái dōng dà jǔ

这句话大意是:今将暑热,水潦方降,疾疫将起,宜俟来冬大举。

kǎi yuē xī yàn lè yì jiè jì xi yī zhàn yǐ bìng qiáng qí

这句话大意是:"凯曰:"昔燕乐毅藉济西一战,以并强齐。

jīn wáng shī bīng wēi yǐ zhèn pì rú pò zhú shù jié zhī hòu jiē yíng rèn ér jiě yě

这句话大意是:今王师兵威已震,譬如破竹,数节之后,皆迎刃而解也。

suì zhǐ shòu qún shuài zhí zhǐ mò líng suǒ guò chéng yì mò bù shù shǒu suì píng wú guó

这句话大意是:"遂指授群帅,直指秣陵,所过城邑,莫不束手,遂平吴国。

xiān yì zhě cán ér xiè yān

现代白话:先议者惭而谢呢。

yòu yuē zhū líng shí fá shǔ zéi qiáo zòng zòng jiāng qiáo dào fú zhòng bīng shǒu fú

这句话大意是:又曰:朱龄石伐蜀贼谯纵,纵将谯道福重兵守涪。

líng shí shī cì píng mó qù chéng dū èr lǐ zòng qiǎn jiāng hóu huī qiáo yuè tún píng mó jiā àn lián chéng céng lóu lì zhà

这句话大意是:龄石师次平模,去成都二里,纵遣将侯晖、谯悦屯平模,夹岸连城,层楼立栅。

líng shí wèi pí jiàng liú zhōng yuē tiān fāng shǔ rè zéi jīn gù xiǎn gōng zhī nán bá zhī kùn wǒ shī

这句话大意是:龄石谓裨将刘锺曰:"天方暑热,贼今固险,攻之难拔,祗困我师。

wú yù xù ruì xī bīng sì xì ér jìn

现代白话:我欲蓄锐息兵,伺隙而进。

qīng yǐ wéi hé rú

现代白话:卿以为怎么样?

zhōng yuē bù rán

这句话大意是:"锺曰:"不然。

qián yáng shēng yán dà zhòng yóu fú shuǐ gù qiáo dào fú bù gǎn shě fú jīn zhòng jūn guò zhī chū qí bù yì hóu huī zhī tú yǐ pò dǎn yǐ

现代白话:前扬声言大众由涪水,故谯道福不敢舍涪,今重军过之,出其不意,侯晖之徒已破胆了。

zhǐ kě yīn qí xiōng jù ér gōng zhī shì dāng bì kè

这句话大意是:只可因其凶惧而攻之,势当必克。

kè píng mó zhī hòu zì kě gǔ xíng ér qián chéng dū bì bù néng shǒu

这句话大意是:克平模之后,自可鼓行而前,成都必不能守。

ruò huǎn bīng xiāng chí xū shí xiāng jiàn fú jūn fù lái nán wéi dí yě

这句话大意是:若缓兵相持,虚实相见,涪军复来,难为敌也。

jìn bù néng zhàn tuì wú suǒ zī èr wàn yú rén xī wèi shǔ zǐ lǔ ěr

这句话大意是:进不能战,退无所资,二万馀人悉为蜀子虏耳。

cóng zhī

这句话大意是:"从之。

yì rì jìn gōng jiē kè zhǎn hóu huī děng zòng zhī chéng shǒu zhě xiāng cì wǎ jiě

这句话大意是:翌日,进攻皆克,斩侯晖等,纵之城守者相次瓦解。

yòu yuē lú xún lǜ zhòng shù wàn fāng jiàn ér xià

这句话大意是:又曰:卢循率众数万,方舰而下。

liú yù lǜ bīng jù zhī chū qīng lì dòu jiàn gōng tí fān gǔ mìng zhòng jūn qí lì jī zhī

这句话大意是:刘裕率兵拒之,出轻利斗舰,躬提幡鼓,命众军齐力击之。

yòu shàng bù qí wū xi àn

这句话大意是:又上步骑于西岸。

yòu jūn cān jūn yǔ lè shēng chéng jiàn bù jìn zhǎn ér xùn zhī

这句话大意是:右军参军庾乐生乘舰不进,斩而徇之。

wū shì zhòng jūn bìng téng yǒng zhēng xiān

这句话大意是:于是众军并腾踊争先。

jūn zhōng duō wàn jūn shén nǔ suǒ zhì mò bù cuī xiàn

这句话大意是:军中多万钧神弩,所至莫不摧陷。

yù zì yú zhōng liú cù zhī yīn fēng shuǐ shì jiàn xī pō xi àn shàng

这句话大意是:裕自于中流蹙之,因风水势,舰悉泊西岸上。

jūn xiān bèi huǒ jù nǎi tóu huǒ fén zhī yān yàn yì tiān zéi zhòng dà bài zhuī bēn zhì yè nǎi guī

这句话大意是:军先备火具,乃投火焚之,烟焰翳天,贼众大败,追奔至夜乃归。

xún děng hái xún yáng

这句话大意是:循等还寻阳。

chū fēn qiǎn bù bīng mò bù yí guài jí shāo zéi jiàn zhòng nǎi yuè fú

这句话大意是:初,分遣步兵,莫不疑怪,及烧贼舰,众乃悦服。

yòu yuē zhōu fǎng tǎo zéi dù céng céng dà kuì shā qiān yú rén

这句话大意是:又曰:周访讨贼杜曾,曾大溃,杀千馀人。

fǎng yè zhuī zhī zhū jiāng qǐng dài míng fǎng yuē céng xiāo yǒng néng zhàn shàng zhī bài yě bǐ láo wǒ yì shì yǐ kè zhī yi jí qí shuāi chéng zhī kě miè

这句话大意是:访夜追之,诸将请待明,访曰:"曾骁勇能战,尚之败也,彼劳我逸,是以克之,宜及其衰,乘之可灭。

gǔ xíng ér jìn suì dìng hàn miǎn

这句话大意是:"鼓行而进,遂定汉,沔。

cuī hóng shí liù guó chūn qiū shǔ li tè gōng jìn jiāng zhāng huī bài huī jūn tè yì yù shì huī hái fú

这句话大意是:崔鸿《十六国春秋》:蜀李特攻晋将张徽,败徽军,特议欲释徽还涪。

yīn fú zhū jiāng jìn yuē huī jūn lián zhàn shì zú shāng jiǎn zhī yǒng jù jié yi yīn qí bì suì qín zhī ruò shě ér kuān zhī huī yǎng bìng shōu wáng yú zhòng gèng hé tú zhī wèi yì yě

这句话大意是:(音浮)诸将进曰:"徽军连战,士卒伤减,知勇俱竭,宜因其弊遂擒之,若舍而宽之,徽养病收亡,馀众更合,图之未易也。

tè cóng zhī fù jìn gōng huī huī kuì wéi zǒu

这句话大意是:"特从之,复进攻徽,徽溃围走。

tè qiǎn jiāng shuǐ lù zhuī zhī suì hài huī

这句话大意是:特遣将水陆追之,遂害徽。

shēng qín huī zi cún yǐ huī sàng hái zhī yě

这句话大意是:生擒徽子存,以徽丧还之也。

táng shū yuē tài zōng jìn bī xī hé sòng jīn gāng guǒ dùn zǒu

这句话大意是:《唐书》曰:太宗进逼西河,宋金刚果遁走。

tài zōng zhuī zhī shēn xiān shì zú fèn jī dà pò zhī

这句话大意是:太宗追之,身先士卒,奋击,大破之。

chéng shèng zhú běi yī rì yī yè xíng èr bǎi yú lǐ zhuǎn zhàn shù shí hé shì zú pí bì

这句话大意是:乘胜逐北,一日一夜行二百馀里,转战数十合,士卒疲弊。

zhì gāo bì lǐng zǒng guǎn liú hóng jī zhí mǎ ér jiàn yuē dài wáng gōng xiào wū cǐ zú yǐ yì yi sī zì ān zhī jì

现代白话:至高壁岭,总管刘弘基执马而谏曰:"大王功效于此足了,亦宜思自安之计。

fāng jīn cǎo chuàng dí kě jǐn hu

这句话大意是:方今草创,敌可尽吗?

qiě hóu liáng yǐ jié shì zú pí dùn gèng yù hé zhī

这句话大意是:且糇粮已竭,士卒疲顿,更欲何之?

yuàn qiě tíng yíng dài bīng liáng xián jí ér hòu jué zhàn

这句话大意是:愿且停营,待兵粮咸集而后决战。

tài zōng yuē gōng zhě nán chéng yì bài jī zhě nán de yì shī

这句话大意是:"太宗曰:"功者难成易败,机者难得易失。

jīn gāng zǒu dào fén zhōu zhòng xīn yǐ jū wǒ jí qí wèi dìng dāng chéng shì jī zhī cǐ pò zhú zhī yì yě

这句话大意是:金刚走到汾州,众心已沮,我及其未定,当乘势击之,此破竹之义也。

rú gèng chí liú bì wèi zéi jì cǐ shī jī zhī dào

这句话大意是:如更迟留,必为贼计,此失机之道。

wú guó jiā zhī shì dāng jié zhōng jìn lì qǐ gù shēn zhī ān wēi hu

现代白话:我国家之事,当竭忠尽力,岂顾身之安危吗?

suì cè mǎ qù zhū jūn nǎi jìn mò gǎn yǐ jī fá wèi cí

这句话大意是:"遂策马去,诸军乃进,莫敢以饥乏为辞。

yè sù wū què shǔ gǔ zhī xi yuán tài zōng bù shí èr rì bù jiě jiǎ sān rì yǐ

现代白话:夜宿于雀鼠谷之西原,太宗不食二日,不解甲三日了。

jūn zhōng kǔ jī cǐ xī wéi yǒu yī yáng

这句话大意是:军中苦饥,此夕惟有一羊。

tài zōng fǔ jiàng shì yǔ zhī tóng shí sān jūn gǎn yuè jiē bǎo ér sī fèn jī míng rì qū fén zhōu jīn gāng liè zhèn nán běi qī lǐ yǐ kàng guān jūn

这句话大意是:太宗抚将士与之同食,三军感悦,皆饱而思奋激,明日趋汾州,金刚列阵,南北七里,以抗官军。

tài zōng qiǎn zǒng guǎn li jī chéng yǎo jīn qín shū bǎo dāng qí běi

这句话大意是:太宗遣总管李𪟝、程咬金、秦叔宝当其北;。

dí zhǎng sūn qín wǔ tōng dāng qí nán

这句话大意是:翟长孙、秦武通当其南;。

qīn yù zhōng jūn yǐ lín zhī

这句话大意是:亲御中军以临之。

zhū jūn zhàn xiǎo què wèi zéi suǒ chéng

这句话大意是:诸军战小却,为贼所乘。

tài zōng lǜ jīng qí sān qiān zhí qù jīn gāng zéi zhòng dà kuì zhǎn shǒu sān qiān yú jí zhuī bēn shù shí lǐ

这句话大意是:太宗率精骑三千直趣金刚,贼众大溃,斩首三千馀级,追奔数十里。

zhì zhāng nán bǎo yǒu fú zhōu xíng jūn zǒng guǎn fán bó tōng zhāng dé zhèng xiān jù cǐ bǎo wàng jiàn tài zōng qīng jì ér lái chū wèi shi zhī tài zōng miǎn zhòu yuē wǒ yě

这句话大意是:至张难堡,有涪州行军总管樊伯通、张德政先据此堡,望见太宗轻骑而来,初未识之,太宗免胄曰:"我也。

bǎo rén huan zào jì ér tì qì yuē bù tú jīn rì shēng yè dài wáng sǐ wú suǒ hèn

这句话大意是:"堡人欢噪,既而涕泣曰:"不图今日生谒大王,死无所恨。

zuǒ yòu yǐ tài zōng bù shí gào zhī nǎi fèng zhuó jiǔ tuō sù fàn

这句话大意是:"左右以太宗不食告之,乃奉浊酒脱粟饭。

tài zōng yuē jīn rì jī kě bìng jiě suī gōng sūn dòu zhōu hé yǐ jiā zhī

现代白话:太宗曰:"今日饥渴并解,虽公孙豆粥,凭什么加之。

yòu yuē wǔ dé chū tài zōng zhēng xuē rén gǎo dà pò zhī

这句话大意是:又曰:武德初,太宗征薛仁杲,大破之。

chéng shèng suì bī zhé fǔ chéng

这句话大意是:乘胜遂逼,折抚城。

dòu kàng děng kǔ jiàn yuē zéi zhǔ yóu jù jiān chéng suī pò qí jiāng zōng luó hóu wèi kě jí bī qǐng àn bīng yǐ hou qí biàn

这句话大意是:窦抗等苦谏曰:"贼主犹据坚城,虽破其将宗罗睺,未可即逼,请按兵以候其变。

tài zōng yuē suàn zhī jiǔ yǐ pò zhú zhī shì bù kě shī yě

现代白话:"太宗曰:"算之久了,破竹之势不可失也。

zéi dà jūn yǐ bài yú zhòng hé zú wèi yú xiōng kuí zhī jì jǐn wū cǐ yǐ

现代白话:贼大军以败,馀众何足为虞,凶魁之计尽于此了。

suì lǜ zhòng ér jìn zhì yè bàn jūn lín zéi chéng shǒu pí zhě jiē luàn zhēng zì tóu ér xià rén gǎo qióng cù kāi mén qǐng xiáng

这句话大意是:"遂率众而进,至夜半,军临贼城,守陴者皆乱争,自投而下,仁杲穷蹙,开门请降。

✦ You read 兵部·卷四十五

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.