太平御览 · 李昉 · Chapter 321 of 1000

兵部·卷五十二

PinyinModern Translation
Size

huǒ gōng

这句话大意是:○火攻。

sūn zi yuē huǒ gōng yǒu wǔ

这句话大意是:《孙子》曰:火攻有五。

yī yuē huǒ rén yǔ dí chén shī dí bàng jìn cǎo yīn fēng shāo zhī zhàn zhī zhù yě

这句话大意是:一曰火人,(与敌陈师,敌傍近草,因风烧之,战之助也。

èr yuē huǒ jī shāo qí jī xù

这句话大意是:)二曰火积,(烧其积蓄。

sān yuē huǒ zī shāo qí zī zhòng

这句话大意是:)三曰火辎,(烧其辎重。

sì yuē huǒ kù dāng shǐ jiān rén rù dí yíng shāo qí bīng kù

这句话大意是:)四曰火库,(当使奸人入敌营,烧其兵库。

wǔ yuē huǒ zhuì

这句话大意是:)五曰火坠。

zhuì duò yě yǐ huǒ duò dí yíng zhōng yě

这句话大意是:(坠,堕也,以火堕敌营中也。

jiān tóu zhī fǎ yǐ tiě lóng huǒ zhe jiàn tóu qiáng nǔ shè dí yíng zhōng

这句话大意是:尖头之法以铁笼火着箭头,强弩射敌营中。

yī yuē huǒ dào shāo jué qí liáng dào

这句话大意是:一曰火道,烧绝其粮道。

xíng huǒ bì yǒu yīn yīn jiān rén yě

这句话大意是:)行火必有因,(因奸人也。

yòu yīn fēng zào ér fén zhī

这句话大意是:又因风燥而焚之。

yān huǒ bì sù jù

这句话大意是:)烟火必素具。

shāo yān jù yě

这句话大意是:(烧烟具也。

xiān jù shāo suì zhī shǔ

这句话大意是:先具烧燧之属。

fā huǒ yǒu shí qǐ huǒ yǒu rì

这句话大意是:)发火有时,起火有日。

shí zhě tiān zhī zào yě

这句话大意是:时者,天之燥也。

rì zhě sù zài wù jī dōng bì yì zhěn yě

这句话大意是:日者,宿在戊箕、东壁、翼、轸也。

wù yì cān rì sù cǐ sù zhī rì fēng qǐ

这句话大意是:(戊翼参日宿,此宿之日风起。

fán cǐ sì sù zhě fēng qǐ zhī rì yě

这句话大意是:)凡此四宿者,风起之日也。

xiāo shì chéng yún chūn jǐng dīng xià wù yǐ qiū rén guǐ dōng jiǎ yǐ cǐ rì yǒu jí fēng měng yǔ yě

这句话大意是:(萧世诚云:春景丁,夏戊已,秋壬癸,冬甲乙,此日有疾风猛雨也。

wú kān tài yǐ zhōng yǒu fēi niǎo shí jīng zhī fēng yǔ qī wǔ zǐ liù yùn shì yě

现代白话:我勘太乙中有飞鸟、十精,知风雨期,五子六运式也。

gè hou qí shí kě yòng huǒ yě

这句话大意是:各候其时,可用火也。

fán huǒ gōng bì yīn wǔ huǒ zhī biàn ér yīng zhī

这句话大意是:)凡火攻,必因五火之变而应之。

huǒ fā wū nèi jí zǎo yīng zhī wū wài

这句话大意是:火发于内,即早应之于外。

yǐ bīng yīng zhī shǐ jiān rén zòng huǒ wū dí yíng nèi dāng sù jìn yǐ gōng gōng qí wài

这句话大意是:(以兵应之,使奸人纵火于敌营内,当速进以攻攻其外。

huǒ fā ér bīng jìng zhě dài ér wù gōng

这句话大意是:)火发而兵静者,待而勿攻。

jí qí huǒ lì kě cóng ér cóng zhī bù kě cóng zé zhǐ

这句话大意是:极其火力,可从而从之,不可从则止。

jiàn lì zé jìn zhī nán zé zhǐ jí jìn huǒ lì kě zé jìn bù kě zé zhǐ wú shǐ dí zhī wú wèi

现代白话:(见利则进,知难则止,极尽火力,可则进,不可则止,无使敌知我为。

huǒ kě fā wū wài wú dài wū nèi yǐ shí fā zhī

这句话大意是:)火可发于外,无待于内,以时发之。

huǒ fā wū shàng fēng wú gōng wū xià fēng

这句话大意是:火发于上风,无攻于下风。

xià fēng bù biàn yě shāo zhī bì tuì tuì ér nì gōng zhī zé bì wèi suǒ hài yě

这句话大意是:(下风不便也,烧之必退,退而逆攻之,则必为所害也。

zhòu fēng jiǔ yè fēng zhǐ

这句话大意是:)昼风久,夜风止。

shù cháng yě yáng fēng yě zhòu fēng zé huǒ qì xiāng dòng yè yě fēng zú yù zòng huǒ yì dāng zhī fēng zhī cháng duǎn yě

这句话大意是:(数常也,阳风也,昼风则火气相动,夜也风卒欲纵火,亦当知风之长短也。

fán jūn bì zhī wǔ huǒ zhī biàn yǐ shù shǒu zhī

这句话大意是:)凡军必知五火之变,以数守之。

jì zhī qǐ wǔ huǒ zhī biàn dāng fù yǐ shù lǐ xiāo xī qí kě fǒu yě

这句话大意是:(既知起五火之变,当复以数理消息其可否也。

gù yǐ huǒ zuǒ gōng zhě míng

这句话大意是:)故以火佐攻者明。

qǔ shèng míng yě

这句话大意是:(取胜明也。

shǐ jì yuē tián dān qí rén yě

这句话大意是:《史记》曰:田单,齐人也。

yàn jiāng lè yì gōng qí dān bǎo jí mò bù xià

这句话大意是:燕将乐毅攻齐,单保即墨不下。

yàn bīng wéi zhī dān nǎi shōu chéng zhōng niú qiān yú tóu huà yǐ wǔ cǎi shù rèn wū jiǎo fù wěi yú wěi

这句话大意是:燕兵围之,单乃收城中牛千馀头,画以五采,束刃于角,缚苇于尾。

záo chéng xià shù xué qiān niú yì xué yǐ shāo qí wěi duān niú wěi rè bēn yàn jūn yàn jūn dà luàn suǒ chù jiē sǐ

这句话大意是:凿城下数穴,牵牛诣穴,以烧其尾端,牛尾热,奔燕军,燕军大乱,所触皆死。

dà kè yàn jūn

这句话大意是:大克燕军。

hàn shū yuē lǐ líng zhēng xiōng nú zhàn bài bān shī wèi chán yú suǒ zhú jí yú dà zé jiā wěi zhōng

这句话大意是:《汉书》曰:李陵征匈奴,战败班师,为单于所逐,及于大泽葭苇中。

xiōng nú yú shàng fēng zòng huǒ líng yì xiān fàng huǒ shāo duàn jiā wěi yòng jué huǒ shì

这句话大意是:匈奴于上风纵火,陵亦先放火烧断葭苇,用绝火势。

xiāo dài chéng yuē dí yòng huǒ fén wú mén sī huǒ jiǎn bài wú dāng gèng jī xīn zhù huǒ shǐ huǒ shì shèng dí bù dé rù yì jù huǒ zhī fāng yě

现代白话:(萧代诚曰:敌用火焚我门,思火减败,我当更积薪助火,使火势盛,敌不得入,亦拒火之方也。

hòu hàn shū yuē fèng chē dū wèi dòu gù chū jī xiōng nú yǐ bān chāo wèi jiǎ sī mǎ jiàng bīng bié jī yī wú zhàn wū pú lèi hǎi duō zhǎn shǒu lǔ ér hái

现代白话:《后汉书》曰:奉车都尉窦固出击匈奴,以班超为假司马,将兵别击伊我,战于蒲类海,多斩首虏而还。

yī wú xiōng nú zhōng dì míng zài yī zhōu nà zhí xiàn jiè

现代白话:(伊我,匈奴中地名,在伊州纳职县界。

qián shū yīn yì yuē pú lèi xiōng nú zhōng hǎi míng zài dūn huáng běi yě

这句话大意是:前书音义曰:蒲类,匈奴中海名,在敦煌北也。

gù yǐ wéi néng qiǎn yǔ cóng shì guō xún jù shǐ xī yù

这句话大意是:)固以为能,遣与从事郭恂俱使西域。

chāo dào shàn shàn shàn shàn běn xī yù lóu lán guó yě

这句话大意是:超到鄯善,(鄯善本西域楼兰国也。

zhāo dì yuán fèng sì nián gǎi wéi shàn shàn

这句话大意是:昭帝元凤四年,改为鄯善。

qù yáng guān yī qiān liù bǎi lǐ qù cháng ān liù qiān yī bǎi lǐ

这句话大意是:去阳关一千六百里,去长安六千一百里。

shàn shàn wáng guǎng fèng chāo lǐ jìng shèn bèi hòu hū gèng shū xiè

这句话大意是:)鄯善王广奉超礼敬甚备,后忽更疏懈。

chāo wèi qí guān shǔ yuē jué guǎng lǐ yì báo hu

这句话大意是:超谓其官属曰:"觉广礼意薄乎!

cǐ bì yǒu běi lǔ shǐ lái hú yí wèi zhī suǒ cóng gù yě

这句话大意是:此必有北虏使来,狐疑未知所从故也。

míng zhě dǔ wū wèi méng kuàng yǐ zhe yé

这句话大意是:明者睹于未萌,况已著耶。

nǎi zhào shì hú zhà zhī yuē xiōng nú shǐ lái shù rì jīn ān zài hu

这句话大意是:"乃召侍胡诈之曰:"匈奴使来数日,今安在吗?

shì hú huáng kǒng jù fú qí zhuàng

这句话大意是:"侍胡惶恐,具服其状。

chāo nǎi bì shì hú xī huì qí lì shì sān shí liù rén yǔ gòng yǐn jiǔ hān yīn jī nù zhī yuē qīng cáo yǔ wǒ jù zài jué yù cáo bèi yù lì dà gōng yǐ qiú fù guì

这句话大意是:超乃闭侍胡,悉会其吏士三十六人,与共饮,酒酣,因激怒之曰:"卿曹与我俱在绝域,曹辈欲立大功,以求富贵。

jīn zéi shǐ dào cái shù rì ér wáng guǎng lǐ jìng jí fèi

这句话大意是:今贼使到裁数日,而王广礼敬即废;。

rú jīn shàn shàn shōu wú shǔ sòng xiōng nú hái gǔ zhǎng wèi chái láng shí yǐ

现代白话:如今鄯善收我属送匈奴,骸骨长为豺狼食了。

wèi zhī nài hé

这句话大意是:为之奈何?

guān shǔ jiē yuē jīn zài wēi wáng zhī de sǐ shēng cóng sī mǎ

这句话大意是:"官属皆曰:"今在危亡之地,死生从司马。

chāo yuē bù rù hǔ xué bù dé hǔ zǐ

这句话大意是:"超曰:"不入虎穴,不得虎子。

dāng jīn zhī jì dú yǒu yīn yè yǐ huǒ gōng lǔ shǐ bǐ bù zhī wǒ duō shǎo bì dà zhèn bù kě tiǎn jǐn yě

这句话大意是:当今之计,独有因夜以火攻虏,使彼不知我多少,必大震怖,可殄尽也。

miè cǐ lǔ zé shàn shàn pò dǎn gōng chéng shì lì yǐ

现代白话:灭此虏,则鄯善破胆,功成事立了。

zhòng yuē dāng yǔ cóng shì yì zhī

这句话大意是:"众曰:"当与从事议之。

chāo nù yuē jí xiōng jué wū jīn rì

这句话大意是:"超怒曰:"吉凶决于今日。

cóng shì yòu sú lì wén cǐ bì kǒng ér móu xiè sǐ wú suǒ míng fēi zhuàng shì yě

这句话大意是:从事又俗吏,闻此必恐而谋泄,死无所名,非壮士也!

zhòng yuē shàn

这句话大意是:"众曰:"善。

yú yè suì jiāng lì shì wǎng bēn lǔ yíng

这句话大意是:"于夜遂将吏士往奔虏营。

huì tiān dà fēng qǐ lìng shí rén chí gǔ cáng zéi shě hòu yuē yuē jiàn huǒ rán jiē dāng míng gǔ dà hū

这句话大意是:会天大风,起令十人持鼓藏贼舍后,约曰:"见火燃,皆当鸣鼓大呼。

yú rén xī chí bīng nǔ jiā mén ér fú

这句话大意是:"馀人悉持兵弩夹门而伏。

chāo nǎi shùn fēng zòng huǒ qián hòu gǔ zào

这句话大意是:超乃顺风纵火,前后鼓噪。

lǔ zhòng jīng luàn chāo shǒu gé shā sān rén lì bīng zhǎn qí shǐ jí cóng shì sān shí yú jí yú zhòng bǎi xǔ rén xī shāo sǐ

这句话大意是:虏众惊乱,超手格杀三人,吏兵斩其使及从士三十馀级,馀众百许人悉烧死。

dōng guān jì yuē zhǎn de xiōng nú jié shǐ wū lài dài fù shǐ bǐ lí zhī shǒu jí jié yě

这句话大意是:(《东观记》曰:斩得匈奴节使屋赖带、副使比离支首及节也。

míng rì nǎi hái gào guō xún xún dà jīng jì ér sè dòng

这句话大意是:)明日乃还告郭恂,恂大惊,既而色动。

chāo zhī qí yì jǔ shǒu yuē yuàn suī bù xíng bān chāo hé xīn dú shàn zhī hu

这句话大意是:超知其意,举手曰:"掾虽不行,班超何心独擅之吗?

xún nǎi shuō

这句话大意是:"恂乃说。

yòu yuē yáng xuán zì jī píng wèi líng líng tài shǒu

这句话大意是:又曰:杨璇字机平,为零陵太守。

shì shí cāng wú guì yáng huá zéi xiāng jù gōng jùn xiàn zéi zhòng duō ér xuán lì ruò lì mín yōu kǒng

这句话大意是:是时苍梧、桂阳猾贼相聚,攻郡县,贼众多而璇力弱,吏民忧恐。

xuán nǎi tè zhì mǎ chē shù shí chéng yǐ pái náng shèng shí huī wū chē shàng pái náng jí jīn pái dài yě

这句话大意是:璇乃特制马车数十乘,以排囊盛石灰于车上,(排囊,即今排袋也。

pái pú bài qiè

这句话大意是:排,蒲拜切。

xì bù suǒ wū mǎ yǐ yòu wèi bīng chē zhuān gòu gōng nǔ kè qī huì zhàn

这句话大意是:)系布索于马尾,又为兵车,专彀弓弩,克期会战。

nǎi lìng mǎ chē jū qián shùn fēng gǔ huī zéi bù dé shì yīn yǐ huǒ shāo bù bù rán mǎ jīng bēn tū zéi zhèn yīn shǐ hòu chē gōng nǔ luàn fā zhēng gǔ míng zhèn

这句话大意是:乃令马车居前,顺风鼓灰,贼不得视,因以火烧布,布燃马惊,奔突贼阵,因使后车弓弩乱发,钲鼓鸣震。

qún dào bō hài pò sàn zhuī zhú shāng zhǎn wú shù xiāo qí qú shuài jùn jìng yǐ qīng

这句话大意是:群盗波骇破散,追逐伤斩无数,枭其渠帅,郡境以清。

yòu yuē huáng fǔ sōng tǎo huáng jīn zéi zhāng jué sōng bǎo cháng shè

这句话大意是:又曰:皇甫嵩讨黄巾贼张角,嵩保长社。

zéi lái wéi chéng sōng bīng shǎo jūn zhōng jiē kǒng nǎi zhào jūn lì wèi yuē bīng yǒu jī biàn bù zài zhòng guǎ

这句话大意是:贼来围城,嵩兵少,军中皆恐,乃召军吏谓曰:"兵有奇变,不在众寡。

jīn zéi yī cǎo jié yíng yì wèi fēng huǒ

这句话大意是:今贼依草结营,易为风火。

ruò yīn yè zòng huǒ bì dà jīng luàn

这句话大意是:若因夜纵火,必大惊乱。

wú chū bīng jī zhī qí gōng kě chéng

现代白话:我出兵击之,其功可成。

qí xī suì dà fēng sōng nǎi yuē lè jūn shì jiē shù jù chéng chéng shǐ ruì shì jiān chū wéi wài zòng huǒ dà hū chéng shàng jǔ liǎo yīng zhī sōng yīn gǔ ér bēn qí zhèn zéi jīng luàn bēn zǒu

这句话大意是:"其夕遂大风,嵩乃约勒军士皆束炬乘城,使锐士间出围外,纵火大呼,城上举燎应之,嵩因鼓而奔其阵,贼惊乱奔走。

sōng jìn bīng tǎo zhī yǔ jiǎo dì liáng zhàn wū guǎng zōng

这句话大意是:嵩进兵讨之,与角弟梁战于广宗。

liáng zhòng jīng yǒng sōng bù néng kè

这句话大意是:梁众精勇,嵩不能克。

míng rì nǎi bì yíng xiū shì yǐ guān qí biàn

这句话大意是:明日,乃闭营休士,以观其变。

zhī zéi yì shāo xiè nǎi qián yè lè bīng jī míng chí fù qí zhèn zhàn zhì bū shí dà pò zhī

这句话大意是:知贼意稍懈,乃潜夜勒兵,鸡鸣驰赴其阵,战至晡时,大破之。

wú zhì liú biǎo sǐ cáo gōng kè jīng zhōu de liú cóng shuǐ jūn yán liú dōng xià

这句话大意是:《吴志》:刘表死,曹公克荆州,得刘琮水军,沿流东下。

wú zhǔ sūn quán qiǎn zhōu yú lǐng bīng nì cáo gōng yù wū chì bì

这句话大意是:吴主孙权遣周瑜领兵逆曹公,遇于赤壁。

chū yī jiāo zhàn cáo gōng jūn bài tuì yǐn cì jiāng běi

这句话大意是:初一交战,曹公军败退,引次江北。

yú děng zài nán àn

这句话大意是:瑜等在南岸。

yú bù jiàng huáng gài yuē jīn kòu zhòng wǒ guǎ nán yǔ chí jiǔ

这句话大意是:瑜部将黄盖曰:"今寇众我寡,难与持久。

rán guān cāo jūn fāng lián chuán jiàn shǒu wěi xiāng jiē kě shāo ér zǒu

这句话大意是:然观操军方连船舰,首尾相接,可烧而走。

nǎi qǔ méng chōng dòu jiàn shù shí sōu shí yǐ xīn cǎo gāo guàn qí zhōng guǒ yǐ wéi mù shàng jiàn yá qí xiān shū bào cáo gōng qī yǐ yù jiàng

这句话大意是:"乃取蒙冲斗舰数十艘,实以薪草,膏灌其中,裹以帷幕,上建牙旗,先书报曹公,欺以欲降。

yòu xiān bèi zǒu gě gè xì dà chuán hòu yīn fēng xiāng cì jù jìn

这句话大意是:又先备走舸,各系大船后,因风相次俱进。

cáo gōng jūn lì shì jiē yán jǐng yáo guān zhǐ yán gài jiàng

这句话大意是:曹公军吏士皆延颈遥观,指言盖降。

gài fàng zhū chuán tóng shí fā huǒ

这句话大意是:盖放诸船,同时发火。

shí fēng shèng měng xī yán shāo àn shàng yíng luò

这句话大意是:时风盛猛,悉延烧岸上营落。

qǐng zhī biāo yàn zhǎng tiān biāo yīn biāo

这句话大意是:顷之,熛焰涨天,(熛,音标。

huǒ fēi yě

这句话大意是:火飞也。

rén mǎ shāo nì sǐ zhě shén zhòng suì bài tuì

这句话大意是:)人马烧溺死者甚众,遂败退。

wèi zhì zhū gě dàn chuán yuē tài fù sī mǎ xuān wáng qián jūn dōng fá yǐ dàn wèi zhèn dōng jiāng jūn

这句话大意是:《魏志·诸葛诞传》曰:太傅司马宣王潜军东伐,以诞为镇东将军。

hòu guàn qiū jiǎn fǎn dà wéi gōng jù zhòu yè wǔ liù rì gōng nán wéi yù jué wéi dàng chū

这句话大意是:后毌丘俭反,大为攻具,昼夜五六日攻南围,欲决围荡出。

wéi shàng zhū jūn lín gāo yǐ fā shí chē huǒ jiàn nì shāo pò qí gōng jù

这句话大意是:围上诸军,临高以发石车火箭,逆烧破其攻具。

jìn shū wáng jùn fá wú

这句话大意是:《晋书》:王浚伐吴。

wú rén wū jiāng xiǎn qì yào hài zhī chù jiē yǐ tiě suǒ héng jié zhī

这句话大意是:吴人于江险碛要害之处皆以铁锁横截之。

yòu zuò tiě zhuī zhǎng zhàng yú àn zhì jiāng zhōng yǐ nì jù chuán

这句话大意是:又作铁锥长丈馀,暗置江中以逆拒船。

xiān shì yáng yòu huò wú jiàn dié jù zhī qíng zhuàng

这句话大意是:先是羊祐获吴间谍,具知情状。

jùn nǎi zuò dà fá shù shí fāng bǎi yú bù fù cǎo wéi rén bèi jiǎ chí zhàng

这句话大意是:浚乃作大筏数十方,百馀步,缚草为人,被甲持杖。

lìng shàn shuǐ zhě yǐ fá xiān xíng fá yù tiě zhuī zhé zhe fá qù

这句话大意是:令善水者以筏先行,筏遇铁锥,辄著筏去。

yòu zuò huǒ jù zhǎng shí yú zhàng dà shù shí wéi guàn yǐ má yóu

这句话大意是:又作火炬长十馀丈,大数十围,灌以麻油。

zài chuán qián yù suǒ rán jù shāo zhī

这句话大意是:在船前遇锁燃炬烧之。

xū yú róng yè duàn jué wū shì chuán wú suǒ ài

这句话大意是:须臾,融液断绝,于是船无所碍。

jìn zhōng xìng shū yuē yīn hào běi fá jiāng yōu wèi zhǎng shǐ

这句话大意是:《晋中兴书》曰:殷浩北伐,江逌为长史。

jí dīng líng fǎn pàn hào jūn zhèn jù

这句话大意是:及丁零反叛,浩军震惧。

yáo xiāng qù jūn shí lǐ jié cǎo wèi yíng fāng yù jī hào hào shén huái yōu

这句话大意是:姚襄去军十里结草为营,方欲击浩,浩甚怀忧。

lìng yōu fá zhī yōu yuē jīn bīng fēi bù jīng ér zhòng shǎo wū qiāng qiě qiàn zhà shén gù nán yǔ xiào lì

这句话大意是:令逌伐之,逌曰:"今兵非不精,而众少于羌,且堑栅甚固,难与校力。

nǎi qǔ shù bǎi jī yǐ zhǎng shéng lián zhī jiǎo jiē xì huǒ yī shí qū fàng yǐ bīng è hòu qún jī hài sàn yī shí fēi guò qiàn bìng jí qiāng yíng jiē rán

这句话大意是:"乃取数百鸡以长绳连之,脚皆系火,一时驱放,以兵遏后,群鸡骇散,一时飞过堑并集羌营,皆燃。

yīn qí jīng luàn zòng bīng jī zhī xiāng suì cuī tuì

这句话大意是:因其惊乱,纵兵击之,襄遂摧退。

sòng shū wáng xuán mó wéi huá tái chéng nèi duō máo wū

这句话大意是:《宋书》:王玄谟围滑台,城内多茅屋。

zhòng jiē yuē yi yǐ huǒ jiàn shāo zhī

这句话大意是:众皆曰:"宜以火箭烧之。

yòu yīn yǎn chuán yuē yǎn yǔ liú miǎn xiāng chí miǎn yòng máo bāo tǔ zhì yǐ sāi qiàn zhì zhě rú yún chéng nèi nǎi yǐ huǒ jiàn shè zhī

这句话大意是:又《殷琰传》曰:琰与刘勔相持,勔用茅苞土掷以塞堑,掷者如云,城内乃以火箭射之。

yòu yuē liáng lì dù huì dù chuán yuē huì dù wèi jiāo zhōu cì shǐ

这句话大意是:又曰《良吏·杜慧度传》曰:慧度为交州刺史。

lú xún xí pò hé pǔ jìng xiàng jiāo zhōu

这句话大意是:卢循袭破合浦,径向交州。

huì dù zì dēng gāo jiàn hé zhàn fàng huǒ jiàn zhì wěi jù xún zhòng jiàn jù rán yī shí kuì sàn

这句话大意是:慧度自登高舰,合战,放火箭雉尾炬,循众舰惧然,一时溃散。

qí shū zōng shì shǐ ān wáng yáo guāng fǎn zhào tài zǐ yòu wèi lǜ zuǒ xīng shèng zhūn dōng fǔ dōng lí mén

这句话大意是:《齐书·宗室》:始安王遥光反,诏太子右卫率左兴盛屯东府东离门。

zhòng jūn wéi dōng chéng tái jūn shè huǒ jiàn shāo dōng běi jiǎo lóu zhì yè chéng kuì

这句话大意是:众军围东城台军,射火箭烧东北角楼,至夜城溃。

chén shū nán shǐ yuē wǔ dì shí jiāng dōng liáng jiāng wáng lín lǜ bīng dōng xià chén qiǎn dà jiàng hóu tiàn děng jù zhī

这句话大意是:《陈书》《南史》曰:武帝时,江东梁将王琳率兵东下,陈遣大将侯瑱等拒之。

tiàn yǐ lín jūn wēi fāng shèng nǎi yǐn jūn rù wú hú bì zhī shì shí xī nán fēng zhì jí lín wèi dé tiān shí jiāng qǔ yáng zhōu hóu tiàn děng xú chū wú hú yǐ niè qí hòu

这句话大意是:瑱以琳军威方盛,乃引军入芜湖,避之,是时西南风至急,琳谓得天时,将取扬州,侯瑱等徐出芜湖以蹑其后。

bǐ jí bīng jiāo fàng huǒ xī nán fēng fān wèi tiàn yòng

这句话大意是:比及兵交,放火,西南风翻为瑱用。

lín bīng fàng huǒ suì yǐ zhì tiàn chuán zhě fǎn shāo qí chuán lín bīng kuì luàn tóu shuǐ sǐ zhě shí èr sān qí yú jiē qì chuán shàng àn wèi chén jūn suǒ shā dài jìn

这句话大意是:琳兵放火燧以掷瑱船者,返烧其船,琳兵溃乱,投水死者十二三,其馀皆弃船上岸,为陈军所杀殆尽。

běi shǐ yuē li xún shì zhōu qiān sī wèi shàng shì

这句话大意是:《北史》曰:李询仕周,迁司卫上士。

wǔ dì xìng yún yáng gōng wěi yǐ liú fǔ shì wèi wáng zhí zuò luàn fén sù zhāng mén xún wū nèi yì huǒ gù zéi bù dé rù

这句话大意是:武帝幸云阳宫,委以留府事,卫王直作乱,焚肃章门,询于内益火,故贼不得入。

wǔ dì shàn zhī

这句话大意是:武帝善之。

běi qí shū yuē èr yuè zhōu shī lái kòu qiǎn duàn sháo yǔ dà wèi lán líng wáng zhǎng gōng tóng wǎng gǎn yù

这句话大意是:《北齐书》曰:二月,周师来寇,遣段韶与大尉兰陵王长恭同往扞御。

zhì xi jìng

这句话大意是:至西境。

yǒu bǎi gǔ chéng zhě nǎi dí zhī jué xiǎn shí chéng qiān rèn zhū jiāng mò kěn gōng wéi

这句话大意是:有柏谷城者,乃敌之绝险,石城千仞,诸将莫肯攻围。

sháo yuē fēn běi hé dōng shì wèi guó jiā zhī yǒu ruò bù qù bǎi gǔ shì tóng gù jí

这句话大意是:韶曰:"分北、河东,势为国家之有,若不去柏谷,事同痼疾。

jì bǐ yuán bīng huì zài nán dào jīn duàn qí yào lù jiù bù néng lái

这句话大意是:计彼援兵,会在南道,今断其要路,救不能来。

qiě chéng shì suī gāo qí zhōng shén xiá huǒ nǔ shè zhī yī zhāo kě jǐn

这句话大意是:且城势虽高,其中甚狭,火弩射之,一朝可尽。

zhū jiāng chēng shàn suì míng gǔ ér gōng zhī chéng kuì huò yí tóng xuē jìng lǐ dà zhǎn huò shǒu lǔ réng chéng huá gǔ zhì shù ér hái

这句话大意是:"诸将称善,遂鸣鼓而攻之,城溃,获仪同薛敬礼,大斩获首虏,仍城华谷,置戍而还。

suí shū yuē wén dì shí gāo jiǒng xiàn qǔ chén zhī cè yuē jiāng nán tǔ báo shě duō zhú máo suǒ yǒu chǔ jī jiē fēi dì jiào

这句话大意是:《隋书》曰:文帝时,高颎献取陈之策曰:"江南土薄,舍多竹茅,所有储积,皆非地窖。

mì qiǎn xíng rén yīn fēng zòng huǒ dài bǐ xiū lì fù gèng shāo zhī

这句话大意是:密遣行人,因风纵火,待彼修立,复更烧之。

bù chū shù nián zì kě cái lì jù jǐn

这句话大意是:不出数年,自可财力俱尽。

dì xíng qí cè yóu shì chén rén yì bì

这句话大意是:"帝行其策,由是陈人益弊。

tōng diǎn yuē huǒ bīng yǐ xiāo qí yè xián méi fù mǎ kǒu rén fù shù xīn má yùn huái huǒ zhí dǐ dí yíng yī shí jǔ huǒ yíng zhōng jīng luàn jí ér chéng zhī jìng ér wù gōng

这句话大意是:《通典》曰:火兵:以骁骑夜衔枚,缚马口,人负束薪、麻蕴,怀火直抵敌营,一时举火,营中惊乱,急而乘之,静而勿攻。

fán huǒ gōng jiē yīn tiān shí zào hàn yíng shè máo zhú jī suì liáng jūn yíng yú gǎo cǎo sù mǎng zhī zhōng yīn fēng ér fén yě

这句话大意是:(凡火攻,皆因天时燥旱,营舍茅竹积穗粮军营于稿草宿莽之中,因风而焚也。

yòu yuē huǒ shòu yǐ ài yūn huǒ yūn yú wèn qiè

这句话大意是:又曰:火兽:以艾煴火(煴,于问切。

zhì piáo zhōng piáo kāi sì kǒng xì piáo wū yě zhū zhāng lù xiàng xià zhēn qí wěi duān xiàng dí yíng ér zòng zhī bēn rù cǎo zhōng piáo bài huǒ fā

这句话大意是:)置瓢中,瓢开四孔,系瓢于野猪、獐鹿项下,针其尾端,向敌营而纵之,奔入草中,瓢败火发。

yòu yuē huǒ qín yǐ hú táo pōu fēn kōng zhōng shí ài huǒ kāi liǎng kǒng fù hé xì yě jī xiàng xià zhēn qí wěi ér zòng zhī bēn rù cǎo zhōng qì bài huǒ fā

这句话大意是:又曰:火禽,以胡桃剖分,空中,实艾火,开两孔,复合系野鸡项下,针其尾而纵之,奔入草中,器败火发。

yòu yuē huǒ dào qiǎn rén àn fú yǔ dí rén tóng zhě yè qiè hào zhú biàn huái huǒ tōu rù yíng fén qí jī jù huǒ fā bì luàn ér chū

这句话大意是:又曰:火盗,遣人暗、服与敌人同者,夜窃号逐便怀火偷入营,焚其积聚,火发,必乱而出。

yòu yuē huǒ nǔ yǐ bò zhāng nǔ shè jí sān bǎi bù zhě yǐ piáo shèng huǒ fú shǐ duān yǐ shù bǎi zhāng zhōng yè qí shè dí yíng zhōng chú cǎo jī jù

这句话大意是:又曰:火弩:以擘张弩射及三百步者,以瓢盛火,符矢端,以数百张中夜齐射敌营中刍草、积聚。

yòu yuē yǐ xiǎo piáo shèng yóu guān shǐ duān shè chéng lóu lǔ bǎn mù shàng piáo bài yóu sàn yīn shāo shǐ zú nèi zhōng shè yóu sàn chǔ huǒ lì rán

这句话大意是:又曰:以小瓢盛油,冠矢端,射城楼橹版木上,瓢败油散,因烧矢镞内中,射油散处,火立燃。

fù yǐ yóu piáo xù zhī zé lóu lǔ jǐn fén

这句话大意是:复以油瓢续之,则楼橹尽焚。

wèi zhī huǒ jiàn

这句话大意是:谓之"火箭。

yòu yuē mó xìng zǐ zhōng kōng yǐ ài shí zhī xì què zú shàng jiā huǒ bó mù qún fàng fēi rù chéng lěi zhōng qī sù qí jī jù lú shè xū yú huǒ fā wèi zhī huǒ xìng yǐ

现代白话:又曰:磨杏子中空,以艾实之,系雀足上,加火,薄暮群放,飞入城垒中栖宿,其积聚庐舍,须臾火发,谓之"火杏"了。

shuǐ gōng

这句话大意是:○水攻。

sūn zi yuē yǐ shuǐ zuǒ gōng zhě qiáng

这句话大意是:《孙子》曰:以水佐攻者强。

shuǐ yǐ wéi wèi gù qiáng yě

这句话大意是:(水以为卫,故强也。

shuǐ kě yǐ jué ér bù kě yǐ duó

现代白话:)水能够绝而不能够夺。

shuǐ dàn yǐ jué qí dí dào fēn dí jūn bù yǐ duó dí xù jī

这句话大意是:(水但以绝其敌道,分敌军,不以夺敌畜积。

shǐ jì yuē hàn wáng qiǎn hán xìn yǐ dìng qí lín zī suì dōng zhuī qí wáng tián guǎng zhì gāo mì

这句话大意是:《史记》曰:汉王遣韩信已定齐临淄,遂东追齐王田广至高密。

xiàng yǔ shǐ lóng qiě jiāng èr shí wàn jiù qí tián guǎng lóng qiě bìng jūn qiě zi yú qiē

这句话大意是:项羽使龙且将二十万救齐,田广、龙且并军(且,子余切。

yǔ xìn zhàn wèi hé

这句话大意是:)与信战,未合。

rén huò shuō lóng qiě yuē hàn bīng yuǎn dòu qióng kòu lì zhàn qí fēng bù kě dāng

这句话大意是:人或说龙且曰:"汉兵远斗,穷寇力战,其锋不可当。

qí chu zì jū qí de zhàn bīng yì bài sàn

这句话大意是:齐、楚自居其地战,兵易败散。

bù rú shēn bì lìng qí wáng shǐ chén zhāo suǒ wáng chéng wáng chéng wén qí wáng zài chu lái jiù bì fǎn hàn

这句话大意是:不如深壁,令齐王使臣招所亡城,亡城闻其王在,楚来救,必反汉。

hàn bīng èr qiān lǐ kè jū qí qí chéng jiē fǎn zhī qí shì wú suǒ de shí kě wú zhàn ér jiàng yě

这句话大意是:汉兵二千里客居齐,齐城皆反之,其势无所得食,可无战而降也。

lóng qiě yuē wú jiù qí bú zhàn ér xiáng zhī wú hé gōng

现代白话:"龙且曰:"我救齐不战而降之,我何功?

jīn zhàn ér shèng zhī qí zhī bàn kě de hé wéi zhǐ

这句话大意是:今战而胜之,齐之半可得,何为止!

suì zhàn yǔ xìn jiā wéi shuǐ zhèn

这句话大意是:"遂战,与信夹潍水阵。

wéi yīn wéi

这句话大意是:(潍,音惟。

hán xìn nǎi yè lìng rén wèi wàn yú náng shèng shā yōng shuǐ shàng liú yǐn jūn bàn dù jī lóng qiě yáng bù shèng hái zǒu lóng qiě guǒ xǐ yuē gù zhī xìn qiè yě

这句话大意是:)韩信乃夜令人为万馀囊盛沙,壅水上流,引军半渡,击龙且,佯不胜,还走,龙且果喜曰:"固知信怯也。

suì zhuī xìn dù shuǐ xìn shǐ rén jué yōng náng shuǐ dà zhì lóng qiě jūn dà bàn bù dé dù

这句话大意是:"遂追信度水,信使人决壅囊,水大至,龙且军大半不得渡。

jí jí jī zhī shā lóng qiě

这句话大意是:即急击之,杀龙且。

lóng qiě shuǐ dōng jūn suì bài zǒu

这句话大意是:龙且水东军遂败走。

hòu hàn shū yuē dǒng zhuó jiàng bīng sān wàn tǎo xiān lián qiāng wèi qiāng hú suǒ wéi liáng shí fá jué jìn tuì bī jí

这句话大意是:《后汉书》曰:董卓将兵三万讨先零羌,为羌胡所围,粮食乏绝,进退逼急。

nǎi yú suǒ dù shuǐ zhōng wěi lì yān yǐ bǔ yú yān yīn yǎn

这句话大意是:乃于所度水中伪立鄢以捕鱼,(鄢,音偃。

ér qián cóng yān xià guò jūn bǐ zéi zhuī zhī jué shuǐ shēn bù dé dù

这句话大意是:)而潜从鄢下过军,比贼追之,决水,深不得渡。

shí zhòng jūn bài tuì wéi dǒng zhuó quán shī ér hái yě

这句话大意是:时众军败退,惟董卓全师而还也。

yòu yuē cáo cāo wéi lǚ bù wū xià pī yǐn yí sì èr shuǐ guàn chéng kè zhī

这句话大意是:又曰:曹操围吕布于下邳,引沂、泗二水灌城,克之。

yòu yuē guāng wǔ zhì hán dān gù zhào miào wáng zǐ lín miào wáng jǐng qī dài sūn míng yuán

这句话大意是:又曰:光武至邯郸,故赵缪王子林(缪王景七代孙,名元。

qián shū yuē yuán zuò shā rén wèi dà hóng lú suǒ zòu shì yuē miào

这句话大意是:前书曰:元坐杀人,为大鸿胪所奏,谥曰:缪。

yīn miù

这句话大意是:音谬。

dōng guān jì yuē lín zuò lín zì

这句话大意是:《东观记》曰:林作临字。

shuō guāng wǔ yuē chì méi jīn zài hé dōng dàn jué shuǐ guàn zhī bǎi wàn zhī zhòng kě shǐ wéi yú

这句话大意是:)说光武曰:"赤眉今在河东,但决水灌之,百万之众可使为鱼。

nán shǐ yuē qí gāo dì xīn jiàn zuò kǒng wèi zhì tǎo yǐ sòng liú chǎng wèi cí yǐ wéi jūn chōng bì zài shòu chūn fēi yuán chóng zǔ mò kě wèi hàn

这句话大意是:《南史》曰:齐高帝新践祚,恐魏致讨,以送刘昶为辞,以为军冲必在寿春,非垣,崇祖莫可为捍。

xǐ wèi yù zhōu cì shǐ jiān èr zhōu zhū jūn shì fēng wàng cài hóu

这句话大意是:徙为豫州刺史,监二州诸军事,封望蔡侯。

jiàn yuán èr nián wèi qiǎn liú chǎng gōng shòu chūn chóng zǔ nǎi wū chéng xī běi lì yàn sāi féi shuǐ qǐ xiǎo chéng shǐ shù qiān rén shǒu zhī wèi zhǎng shǐ fēng bó yuē lǔ bì xī lì gōng xiǎo chéng ruò pò cǐ yàn fàng shuǐ yī jī jí yú sān xiá zì rán chén nì

这句话大意是:建元二年,魏遣刘昶攻寿春,崇祖乃于城西北立堰,塞肥水,起小城,使数千人守之,谓长史封伯曰:"虏必悉力攻小城,若破此堰,放水一激,急逾三峡,自然沉溺。

qǐ fēi xiǎo láo ér dà lì yé

这句话大意是:岂非小劳而大利耶?

jí wèi jūn yóu xī dào jí yàn nán fēn jūn dōng lù nèi ròu bó gōng xiǎo chéng

这句话大意是:"及魏军由西道集堰南,分军东路内肉薄攻小城。

chóng zǔ zhù bái shā mào jiān yú shàng chéng shǒu zì zhuàn shì

这句话大意是:崇祖著白纱帽,肩舆上城,手自转式。

rì bū shí jué xiǎo dài shuǐ shì bēn xià wèi gōng chéng zhī zhòng nì sǐ qiān shù dà zhòng tuì zǒu

这句话大意是:日晡时,决小埭,水势奔下,魏攻城之众,溺死千数,大众退走。

liáng shū yuē wèi xiáng rén wáng zú chén jì qiú yàn huái shuǐ yǐ guàn shòu yáng

这句话大意是:《梁书》曰:魏降人王足陈计,求堰淮水以灌寿阳。

zú yǐn běi fāng tóng yáo yuē jīng shān wéi shàng gé fú shān wéi xià gé tóng tuó wèi jī gōu bìng guàn jù yě zé

这句话大意是:足引北方童谣曰:"荆山为上格,浮山为下格,潼沱为激沟,并灌钜野泽。

dì yǐ wéi rán shǐ shuǐ gōng chén chéng bó cái guān jiāng jūn zǔ héng shì dì xíng

这句话大意是:"帝以为然,使水工陈承伯、材官将军祖恒视地形。

xián wèi huái nèi shā tǔ piào qīng bù jiān shí qí gōng bù kě jiù

这句话大意是:咸谓"淮内沙土漂轻,不坚实,其功不可就。

dì fú nà fā xú yáng rén lǜ èr shí hù qǔ wǔ dīng yǐ zhù zhī

这句话大意是:"帝弗纳,发徐、杨人,率二十户取五丁以筑之。

jiǎ kāng xuàn jié dū huái shàng zhū jūn shì bìng hù yàn zuò yì rén jí zhàn shì yǒu zhòng èr shí wàn

这句话大意是:假康绚节,督淮上诸军事,并护堰作,役人及战士有众二十万。

wū zhōng lí nán qǐ fú shān běi dǐ chán shí yī àn zhù tǔ hé jǐ wū zhōng liú

这句话大意是:于锺离南起浮山,北抵巉石,依岸筑土,合脊于中流。

shí sì nián sì yuè yàn jiāng hé huái shuǐ piào jí fù jué kuì zhòng huàn zhī

这句话大意是:十四年四月,堰将合,淮水漂疾,复决溃,众患之。

huò wèi jiāng huái duō yǒu jiāo néng chéng fēng yǔ jué huài àn yá qí xìng è tiě yīn shì yǐn dōng xī èr yě tiě qì dà zé fǔ gé xiǎo zé chú shù qiān wàn chén wū yàn suǒ

这句话大意是:或谓江、淮多有蛟,能乘风雨,决坏岸崖,其性恶铁,因是引东西二冶铁器,大则釜鬲,小则锄,数千万沉于堰所。

yóu bù néng hé nǎi fá shù wèi gàn tián yǐ jù shí jiā tǔ qí shàng

这句话大意是:犹不能合,乃伐树为干,填以巨石加土其上。

yuán huái bǎi lǐ nèi gǎng líng mù shí wú jù xì bì jǐn fù dān zhě jiān chuān xià rì jí yì sǐ zhě xiāng zhěn yíng chóng zhòu yè shēng xiāng hé

这句话大意是:缘淮百里内,岗陵木石,无巨细必尽,负担者肩穿,夏日疾疫,死者相枕,蝇虫昼夜声相合。

wǔ dì mǐn zhī qiǎn shàng shū yòu pú yè yuán áng shì zhōng xiè jǔ jiǎ jié wèi láo bìng jiā juān fù

这句话大意是:武帝愍之,遣尚书右仆射袁昂、侍中谢举假节慰劳,并加蠲复。

shì dōng hán shén huái sì jǐn dòng shì zú sǐ zhě shí yǒu qī bā

这句话大意是:是冬寒甚,淮、泗尽冻,士卒死者十有七八。

dì qiǎn cì yǐ yī kù

这句话大意是:帝遣赐以衣裤。

shí èr yuè wèi qiǎn yáng jiāng dà yǎn yáng shēng jué yàn xuàn mìng zhū jūn chè yíng lù cì yǐ dài zhī

这句话大意是:十二月,魏遣杨将大眼扬声决堰,绚命诸军撤营,露次以待之。

qiǎn qí zi yuè tiǎo zhàn zhǎn wèi xián yáng wáng fǔ sī mǎ xú fāng xìng jūn xiǎo què

这句话大意是:遣其子悦挑战,斩魏咸阳王府司马徐方兴,军小却。

shí wǔ nián sì yuè yàn chéng

这句话大意是:十五年四月,堰成。

qí zhǎng jiǔ lǐ xià kuò yī bǎi sì shí zhàng shàng guǎng sān shí wǔ zhàng gāo èr shí zhàng shēn shí jiǔ zhàng wǔ chǐ

这句话大意是:其长九里,下阔一百四十丈,上广三十五丈,高二十丈,深十九丈五尺。

jiā zhī yǐ dī bìng shù qǐ liǔ jūn rén ān dǔ liè jū qí shàng

这句话大意是:夹之以堤,并树杞、柳、军人安堵,列居其上。

qí shuǐ qīng jié fǔ shì jū rén fén mù liǎo rán jiē zài qí xià

这句话大意是:其水清洁,俯视居人、坟墓,了然皆在其下。

huò wèi xuàn yuē sì dú tiān suǒ yǐ jié xuān qí qì bù kě jiǔ sāi

这句话大意是:或谓绚曰:"四渎,天所以节宣其气,不可久塞。

ruò záo jiǎo dōng zhù zé yóu bō kuān huǎn yàn dé bù huài

这句话大意是:若凿湫东注,则游波宽缓,堰得不坏。

xuàn rán zhī kāi jiǎo dōng zhù yòu zòng fǎn jiàn wū wèi yuē liáng suǒ jù kāi jiǎo

这句话大意是:"绚然之,开湫东注,又纵反间于魏曰:"梁所惧开湫"。

wèi rén xìn zhī guǒ záo shān shēn wǔ zhàng kāi jiǎo běi zhù shuǐ rì yè fēn liú jiǎo yóu bù jiǎn

这句话大意是:魏人信之,果凿山深五丈,开湫北注,水日夜分流,湫犹不减。

qí yuè wèi jūn jìng kuì ér guī

这句话大意是:其月,魏军竟溃而归。

shuǐ zhī suǒ jí jiā huái fāng shù bǎi lǐ de

这句话大意是:水之所及,夹淮方数百里地。

wèi shòu yáng chéng shù shāo xǐ dùn bā gōng shān nán běi jū rén sàn jiù gāng lǒng

这句话大意是:魏寿阳城戍稍徙,顿八公山,南北居人散就冈垄。

chū yàn qǐ xú zhōu jiè cì shǐ zhāng bào zi wèi yǐ bì shī qí shì

这句话大意是:初,堰起徐州界,刺史张豹子,谓已必尸其事。

jì ér xuàn yǐ tā guān lái jiān zuò bào zi shén cán

这句话大意是:既而绚以他官来监作,豹子甚惭。

yóu shì zèn xuàn yǔ wèi jiāo tōng dì suī bù nà yóu yǐ shì bì zhēng xuàn

这句话大意是:由是谮绚与魏交通,帝虽不纳,犹以事毕征绚。

xún chú sī zhōu cì shǐ lǐng ān lù tài shǒu

这句话大意是:寻除司州刺史,领安陆太守。

xuàn hái hòu bào zi bù xiū yàn zhì qí qiū huái shuǐ bào zhǎng yàn huài bēn liú wū hǎi shā shù wàn rén

这句话大意是:绚还后,豹子不修堰,至其秋淮水暴涨,堰坏,奔流于海,杀数万人。

qí shēng ruò léi wén sān bǎi lǐ shuǐ zhōng guài wù suí liú ér xià huò rén tóu yú shēn huò lóng xíng mǎ shǒu shū lèi guǐ zhuàng bù kě shèng míng

这句话大意是:其声若雷,闻三百里,水中怪物,随流而下,或人头鱼身,或龙形马首,殊类诡状,不可胜名。

chén shū yuē mǐn zhōng shǒu chén bǎo yìng jǔ bīng fǎn jù jiàn ān jìn ān èr jùn jiè shuǐ lù wèi zhà

这句话大意是:《陈书》曰:闽中守陈宝应举兵反,据建安、晋安二郡界,水陆为栅。

jiāng jūn zhāng zhāo dá tǎo zhī jù qí shàng liú mìng jūn shì fá mù dài zhī yè wèi fá shī pāi pāi pǔ bó qiè

这句话大意是:将军章昭达讨之,据其上流,命军士伐木带枝叶为筏,施拍(拍,普伯切。

wū qí shàng zhui yǐ dà suǒ xiāng cì liè yíng dài jiā liǎng àn

这句话大意是:)于其上,缀以大索,相次列营,带夹两岸。

bǎo yìng shù tiǎo zhàn zhāo dá àn jiǎ bù dòng

这句话大意是:宝应数挑战,昭达按甲不动。

é ér bào yǔ jiāng shuǐ dà zhǎng zhāo dá fàng fá chōng tū shuǐ shān jǐn pò

这句话大意是:俄而暴雨,江水大涨,昭达放筏冲突,水栅尽破。

yòu chū bīng gōng qí bù jūn

这句话大意是:又出兵攻其步军。

bǎo yìng dà kuì suì kè dìng mǐn zhōng

这句话大意是:宝应大溃,遂克定闽中。

yòu yuē ōu yáng gē jù lǐng nán fǎn qiǎn jiàng zhāng zhāo dá dū zhòng jūn tǎo zhī

这句话大意是:又曰:欧阳纥据岭南反,遣将章昭达督众军讨之。

gē nǎi chū zhà yá kǒu yá yīn yá

这句话大意是:纥乃出,栅涯口,(涯,音崖。

duō jù shā shí shèng yǐ zhú lóng zhì wū mù shān zhī wài yòng è zhōu jiàn

这句话大意是:)多聚沙石,盛以竹笼,置于木栅之外,用遏舟舰。

zhāo dá jū qí shàng liú zhuāng jiàn zào zhōu yǐ lín zéi zhà

这句话大意是:昭达居其上流,装舰造舟,以临贼栅。

yòu lìng jūn rén xián dāo qián xíng shuǐ zhōng zhuó zhú lóng miè jiē jiě

这句话大意是:又令军人衔刀,潜行水中,斫竹笼,篾皆解。

yīn zòng dà jiàn suí liú tū zhī zéi zhòng dà bài yīn qín gē

这句话大意是:因纵大舰随流突之,贼众大败,因擒纥。

sān guó diǎn lüè yuē dōng wèi mù róng shào zōng gāo yuè děng yàn wěi shuǐ yǐ guàn yǐng chuān

这句话大意是:《三国典略》曰:东魏慕容绍宗、高岳等堰洧水以灌颍川。

shí yǒu guài shòu měi chōng huài qí yàn yuè děng xī zhòng kǔ gōng fēn xiū dié jìn wáng sī zhèng shēn dāng shǐ shí yǔ shì zú tóng qí láo kǔ

这句话大意是:时有怪兽每冲坏其堰,岳等悉众苦攻,分休迭进,王思政身当矢石,与士卒同其劳苦。

shǔ yǐ dà xuě yuè zhòng duō sǐ yuè děng nǎi zuò tiě lóng zá shòu yòng yā shuǐ shén

这句话大意是:属以大雪,岳众多死,岳等乃作铁笼杂兽,用压水神。

hòu zhōu shū yuē tài zǔ qiǎn dà jiàng jūn zhào guì shuài jūn zhì ráng jiān dū zhū zhōu bīng yǐ yuán wáng sī zhèng

这句话大意是:《后周书》曰:太祖遣大将军赵贵帅军至穰,兼督诸州兵以援王思政。

gāo yuè qǐ yàn yǐn wěi shuǐ yǐ guàn chéng zì yǐng chuān yǐ běi jiē wèi bēi zé jiù bīng bù dé zhì

这句话大意是:高岳起堰引洧水以灌城,自颍川以北皆为陂泽,救兵不得至。

táng shū yuē wǔ dé zhōng liú hēi tà jù hé běi fǎn tài zōng lǜ bīng tǎo zhī

这句话大意是:《唐书》曰:武德中,刘黑闼据河北反,太宗率兵讨之。

xiān qiǎn yàn zhì shuǐ shàng liú qiǎn lìng hēi tà de dù

这句话大意是:先遣堰治水,上流浅,令黑闼得渡。

jí zhàn jù hé jué yàn shuǐ zhì shēn zhàng yú

这句话大意是:及战,遽合决堰,水至深丈馀。

zéi tú jì bài zhēng dù shuǐ nì sǐ zhě shù qiān rén xián yǐ wéi shén

这句话大意是:贼徒既败,争渡水,溺死者数千人,咸以为神。

hēi tà yǔ èr bǎi yú qí bēn wū tū jué xī lǔ qí bīng zhòng hé běi fù píng

这句话大意是:黑闼与二百馀骑奔于突厥,悉虏其兵众,河北复平。

yòu yuē wǔ dé zhōng lǐ jìng suí hé jiān wáng xiào gōng tǎo xiāo xǐ shǔ jiāng shuǐ fàn zhǎng zhū jiāng jiē qǐng tíng bīng yǐ dài shuǐ tuì

这句话大意是:又曰:武德中,李靖随河间王孝恭讨萧铣,属江水泛涨,诸将皆请停兵以待水退。

jìng wèi xiào gōng yuē yǐ sù wèi shén jī zhě shí bù kě shī

这句话大意是:靖谓孝恭曰:"以速为神机者,时不可失。

jīn ruò chéng shuǐ zhǎng zhī shì shū hū zhì qí chéng xià kě wèi jí léi bù jí yǎn ěr bīng jiā shàng cè yě

这句话大意是:今若乘水涨之势,倏忽至其城下,可谓疾雷不及掩耳,兵家上策也。

xiào gōng cóng zhī jìn bīng cì yí líng

这句话大意是:"孝恭从之,进兵次夷陵。

xǐ jiāng wén shì hóng zhūn qīng jiāng jìng yǔ zhī jué zhàn dà pò zéi jūn

这句话大意是:铣将文士弘屯清江,靖与之决战,大破贼军。

réng lǜ suǒ bù xīng chí jìn fā yíng wū jīng zhōu chéng xià

这句话大意是:仍率所部星驰进发,营于荆州城下。

hóng jì bài xǐ zhòng mò bù zhèn zhé

这句话大意是:弘既败,铣众莫不震詟。

jìng yòu pò qí jiāng yáng jūn mào zhèng xiù děng suì wéi chéng shù zhòng

这句话大意是:靖又破其将杨君茂、郑秀等,遂围城数重。

qí yè xǐ qiǎn shǐ qǐng xiáng jìng jí rù jù qí chéng hào lìng yán sù jūn wú sī yān

现代白话:其夜,铣遣使请降,靖即入据其城,号令严肃,军无私呢。

huái nán zǐ yuē shǐ zhì bó lǜ hán wèi èr guó fá zhào wéi jìn yáng jué jìn shuǐ ér guàn zhī

这句话大意是:《淮南子》曰:始智伯率韩、魏二国伐赵,围晋阳,决晋水而灌之。

chéng zhōng yuán mù ér chù xuán fǔ ér chuī

这句话大意是:城中缘木而处,悬釜而炊。

xiāng zi wèi zhāng mèng tán yuē chéng zhōng lì yǐ jǐn

这句话大意是:襄子谓张孟谈曰:"城中力已尽。

liáng shí kuì wǔ fū bìng wèi zhī nài hé

这句话大意是:粮食匮,武夫病,为之奈何?

zhāng mèng tán yuē wáng bù néng cún wēi bù néng ān wú wéi guì zhì

这句话大意是:"张孟谈曰:"亡不能存,危不能安,无为贵智。

chén qǐng shì qián xíng fú xíng yě

这句话大意是:臣请试潜行,(伏行也。

jiàn hán wèi zhī jūn ér yuē zhī

这句话大意是:)见韩、魏之君而约之。

nǎi jiàn hán wèi zhī jūn shuō yuē chén wén zhī chún wáng zé chǐ hán

这句话大意是:"乃见韩、魏之君说曰:"臣闻之:唇亡则齿寒。

jīn zhì bó lǜ èr jūn ér fá zhào zhào jiāng wáng yǐ zé èr jūn wèi zhī cì yǐ jīn ér bù tú zhī huò jiāng jí èr jūn

现代白话:今智伯率二君而伐赵,赵将亡了,则二君为之次了,今而不图之,祸将及二君。

èr jūn yuē zhì bó zhī wéi rén cū zhōng ér shǎo qīn

这句话大意是:"二君曰:"智伯之为人,粗中而少亲。

wǒ móu ér xiè shì bì bài wèi zhī nài hé

这句话大意是:我谋而泄,事必败,为之奈何?

zhāng mèng tán yuē yán chū èr jūn zhī kǒu rù chén zhī ěr rén shú zhī zhī zhě hu

这句话大意是:"张孟谈曰:"言出二君之口,入臣之耳,人孰知之者吗?

qiě tóng qíng xiāng chéng tóng lì xiāng sǐ èr jūn yì tú zhī

这句话大意是:且同情相成,同利相死,二君亦图之!

èr jūn nǎi yǔ mèng tán móu yīn yǔ zhī méng

这句话大意是:"二君乃与孟谈谋,阴与之盟。

zhāng mèng tán nǎi bào xiāng zi zhì qī rì zhī yè zhào mín shā shǒu dī zhī lì jué shuǐ guàn zhì bó jūn

这句话大意是:张孟谈乃报襄子,至期日之夜,赵民杀守堤之吏,决水灌智伯军。

zhì bó jūn jiù shuǐ ér luàn hán wèi yì ér jī zhī xiāng zi zú fàn qí qián dà bài zhì bó jūn shā qí shēn ér sān fēn qí guó

这句话大意是:智伯军救水而乱,韩、魏翼而击之,襄子卒犯其前,大败智伯军,杀其身而三分其国。

tài bái yīn jīng shuǐ gōng jù piān yuē yǐ shuǐ zuǒ gōng zhě qiáng shuǐ yīn dì ér chéng shì wèi yuán gāo wū chéng běn dà wū mò kě yǐ è ér zhǐ kě yǐ jué ér liú

现代白话:《太白阴经·水攻具》篇曰:以水佐攻者强,水因地而成势,为源高于城,本大于末,能够遏而止,能够决而流。

gù jìn shuǐ kě yǐ guàn ān yì fén shuǐ kě yǐ jìn píng yáng

现代白话:故晋水能够灌安邑,汾水能够浸平阳。

xiān shè shuǐ píng cè qí gāo xià kě yǐ piào chéng guàn jūn chén yíng shā jiāng

现代白话:先设水平,测其高下,能够漂城、灌军、沉营、杀将。

yòu yuē shuǐ píng cáo zhǎng èr chǐ sì cùn liǎng tóu jí zhōng jiān záo wèi sān chí

这句话大意是:又曰:水平槽长二尺四寸,两头及中间凿为三池。

chí héng kuò yī cùn bā fēn zhǎng yī chǐ shēn yī cùn èr fēn fēn jiān xiāng qù yī cùn wǔ fēn

这句话大意是:池横阔一寸八分,长一尺,深一寸二分,分间相去一寸五分。

zhōng jiān yǒu tōng shuǐ qú kuò èr fēn shēn yī cùn sān fēn

这句话大意是:中间有通水渠,阔二分,深一寸三分。

chí gè zhì fú mù mù kuò xiá wēi xiǎo shī chí kuāng hòu èr fēn shàng jiàn lì chǐ gāo bā fēn kuò yī cùn qī fēn hòu yī fēn

这句话大意是:池各置浮木,木阔狭微小施池,匡厚二分,上建立齿,高八分,阔一寸七分,厚一分。

cáo xià zhì zhuǎn guān jiǎo gāo xià yǔ yǎn děng

这句话大意是:槽下置转关,脚高下与眼等。

yǐ shuǐ zhù zhī sān chí fú mù qí qǐ miǎo mù shì zhī chǐ qí píng zé wèi tiān xià zhǔn shì

这句话大意是:以水注之,三池浮木齐起,眇目视之,齿齐平,则为天下准式。

shí bù yī lǐ nǎi zhì shù shí lǐ mù lì suǒ jí zhì zhào bǎn dù gān yì yǐ bái shéng jì qí chǐ cùn zé gāo xià zhàng chǐ fēn cùn kě zhī

这句话大意是:十步,一里,乃至数十里,目力所及,置照版度竿,亦以白绳计其尺寸,则高下、丈尺、分寸可知。

yòu yuē zhào bǎn xíng rú fāng shàn zhǎng sì chǐ xià èr chǐ hēi shàng èr chǐ bái kuò sān chǐ bǐng zhǎng èr zhàng kè zuò èr bǎi cùn èr qiān fēn měi cùn nèi xiǎo kè qí fēn

这句话大意是:又曰:照板,形如方扇,长四尺,下二尺黑,上二尺白,阔三尺,柄长二丈,刻作二百寸,二千分,每寸内小刻其分。

suí xiàng yuǎn jìn gāo xià lì gān yǐ zhào bǎn yìng zhī miǎo mù shì sān fú mù chǐ jí zhào bǎn yòu yǐ dù gān shàng chǐ cùn wèi gāo xià dì ér wǎng shì chǐ cùn xiāng chéng zé shān gāng gōu jiàn shuǐ yuán gāo xià shēn qiǎn kě yǐ fēn cùn wèi dù

现代白话:随向远近高下立竿,以照板映之,眇目视,三浮木齿及照板,又以度竿上尺寸为高下,递而往视,尺寸相承,则山岗、沟涧、水源高下深浅,能够分寸为度。

✦ You read 兵部·卷五十二

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.