太平御览 · 李昉 · Chapter 322 of 1000

兵部·卷五十三

PinyinModern Translation
Size

shèng

这句话大意是:○胜。

sūn zi yuē fu wèi zhàn ér miào suàn shèng zhě de suàn duō yě

这句话大意是:《孙子》曰:夫未战而庙算胜者,得算多也;。

wèi zhàn ér miào suàn bù shèng zhě de suàn shǎo yě

这句话大意是:未战而庙算不胜者,得算少也。

duō suàn shèng shǎo suàn bù shèng ér kuàng wú suàn hu

这句话大意是:多算胜,少算不胜,而况无算吗?

wú yǐ cǐ guān zhī shèng shì jiàn yě

现代白话:我以此观之,胜势见也。

wú yǐ cǐ dào guàn zhī shì bīng wú chéng shì wú cháng xíng lín shí biàn huà bù kě yù chuán gù yuē liào dí zài xīn chá jī zài mù yě

现代白话:(我以此道观之,是兵无成势,无常形,临时变化,不可预传,故曰:料敌在心,察机在目也。

yòu yuē xī zhī shàn zhàn zhě xiān wèi bù kě shèng yǐ dài dí zhī kě shèng

这句话大意是:又曰:昔之善战者,先为不可胜,以待敌之可胜。

bù kě shèng zài yǐ shǒu bèi yě

这句话大意是:不可胜在已,(守备也。

kě shèng zài dí

这句话大意是:)可胜在敌。

zì xún lǐ yǐ bèi dí zhī xū xiè

这句话大意是:(自循理以备敌之虚懈。

gù zhàn zhě néng wéi bù kě shèng bù néng shǐ dí zhī bì kě shèng yě

这句话大意是:)故战者能为不可胜,不能使敌之必可胜也。

yòu yuē jiàn shèng bù guò zhòng rén zhī suǒ zhī fēi shàn zhī shàn yě

这句话大意是:又曰:见胜不过众人之所知,非善之善也。

zhàn shèng ér tiān xià yuē shàn fēi shàn zhī shàn yě

这句话大意是:战胜而天下曰善,非善之善也。

jiāo zhēng shèng yě

这句话大意是:(交争胜也。

tài gōng yuē zhēng shèng bái rèn zhī zhōng fēi liáng jiàng yě

这句话大意是:太公曰:争胜白刃之中,非良将也。

gù jǔ qiū háo bù wéi duō lì jiàn rì yuè bù wéi míng mù wén léi tíng bù wéi cōng ěr

这句话大意是:)故举秋毫不为多力,见日月不为明目,闻雷霆不为聪耳。

jiàn yì wén yě

这句话大意是:(见易闻也。

gǔ zhī suǒ wèi shàn zhàn zhě shèng shèng yì shèng zhě yě

这句话大意是:)古之所谓善战者,胜胜易胜者也。

yuán wēi yì shèng gōng qí kě shèng bù gōng qí bù kě shèng yě

这句话大意是:(原微易胜,攻其可胜,不攻其不可胜也。

gù shàn zhàn zhě zhī shèng yě wú zhì míng wú yǒng gōng

这句话大意是:)故善战者之胜也,无智名,无勇攻。

dí bīng xíng wèi chéng shèng zhī wú hè hè zhì gōng yě

这句话大意是:(敌兵形未成,胜之无赫赫之功也。

yòu yuē shàn zhàn zhě lì wū bù bài zhī dì ér bù shī dí zhī bài yě

这句话大意是:又曰:善战者立于不败之地,而不失敌之败也。

gù shèng bīng xiān shèng ér hòu qiú zhàn bài bīng xiān zhàn ér hòu qiú shèng

这句话大意是:故胜兵先胜而后求战,败兵先战而后求胜。

shàn yòng bīng zhě xiū dào ér bǎo fǎ gù néng wéi shèng bài zhī gōng

这句话大意是:善用兵者修道而保法,故能为胜败之攻。

shàn shèng bīng zhě xiān zì xiū lǐ wèi kě shèng zhī dào bǎo fǎ dù bù shī dí zhī luàn bài yě

这句话大意是:(善胜兵者,先自修理,为可胜之道,保法度,不失敌之乱败也。

yòu yuē shèng kě zhī ér bù kě wèi yě

这句话大意是:又曰:胜可知而不可为也。

dí suī zhòng kě shǐ wú dòu gù cè zhī ér zhī de shī zhī jì hou zhī ér zhī dòng jìng zhī lǐ xíng zhī ér zhī sǐ shēng zhī de jiǎo zhī ér zhī yǒu yú bù zú zhī chù

这句话大意是:敌虽众可使无斗,故策之而知得失之计,候之而知动静之理,形之而知死生之地,角之而知有馀不足之处。

jiǎo liàng zhī yě

这句话大意是:(角,量之也。

gù bīng xíng zhī jí zhì wū wú xíng wú xíng zé shēn yuān bù néng kuī yě ér zhì zhě bù néng móu yě

这句话大意是:)故兵形之极至于无形,无形则深渊不能窥也,而智者不能谋也。

yīn xíng ér zuò shèng wū zhòng zhòng bù néng zhī yě

这句话大意是:因形而作胜于众,众不能知也。

yīn dì xíng ér lì shèng

这句话大意是:(因地形而立胜。

rén jiē zhī wǒ suǒ yǐ shèng zhī xíng ér mò zhī wú suǒ yǐ zhì shèng zhī xíng yě

现代白话:)人皆知我所以胜之形,而莫知我所以制胜之形也。

rén jiē zhī wú suǒ yǐ shèng mò zhī wú yīn dí xíng zhì cǐ shèng yě

现代白话:(人皆知我所以胜,莫知我因敌形制此胜也。

gù bīng zhàn shèng bù fù bù liàng chóng fù

这句话大意是:)故兵战胜不复,(不量重复。

ér yìng xíng wú qióng

这句话大意是:)而应形无穷。

dòng ér yīng yě

这句话大意是:(动而应也。

yòu yuē gù zhī shèng yǒu wǔ zhī kě zhàn yǔ bù kě yǐ zhàn zhě shèng

现代白话:又曰:故知胜有五:知可战与不能够战者胜;。

néng liào zhī dí qíng shěn qí xū shí zhě shèng

这句话大意是:(能料知敌情,审其虚实者胜。

zhī zhòng guǎ zhī yòng zhě shèng

这句话大意是:)知众寡之用者胜;。

yán bīng zhī xíng yǒu zhòng ér bù kě jī guǎ huò kě yǐ ruò zhì qiáng ér néng biàn zhī zhě shèng yě

现代白话:(言兵之形,有众而不可击寡,或能够弱制强而能变之者胜也。

chūn qiū chuán yuē shī kè zài hé bù zài zhòng

这句话大意是:《春秋传》曰:师克在和不在众。

shàng xià tóng yù zhě shèng

这句话大意是:)上下同欲者胜;。

yán jūn chén hé tóng yǒng ér yù zhàn zhě shèng yě

这句话大意是:(言君臣和同、勇而欲战者,胜也。

gù mèng zǐ yuē tiān shí bù rú dì lì dì lì bù rú rén hé

现代白话:故孟孔子说:天时不如地利,地利不如人和。

yǐ yú dài bù yú zhě shèng

这句话大意是:)以虞待不虞者胜;。

yú dù yě

这句话大意是:(虞,度也。

yǐ wǒ yǒu fǎ dù zhī shī jī bǐ wú fǎ dù zhī bīng

这句话大意是:以我有法度之师,击彼无法度之兵。

gù chūn qiū chuán yuē bù bèi bù yú bù kě yǐ chū shī

现代白话:故《春秋传》曰:不备不虞,不能够出师。

jiāng néng ér jūn bù yù zhě shèng

这句话大意是:)将能而君不御者胜。

sī mǎ fǎ yuē jìn tuì wéi shí wú yuē guǎ rén

这句话大意是:(《司马法》曰:进退惟时,无曰寡人。

jiāng jì jīng néng xiǎo liàn bīng shì jūn néng zhuān rèn shì bù cóng zhōng yù yě

这句话大意是:将既精能,晓练兵势,君能专任,事不从中御也。

cǐ wǔ zhě zhī shèng zhī dào

这句话大意是:)此五者,知胜之道。

gù yuē zhī jǐ zhī bǐ bǎi zhàn bù dài

这句话大意是:故曰:知己知彼,百战不殆。

shěn zhī bǐ jǐ qiáng ruò zhī shì suī bù zhì bǎi zhàn shí wú wēi dài yě

这句话大意是:(审知彼己强弱之势,虽不至百战,实无危殆也。

bù zhī bǐ ér zhī jǐ yī shèng yī fù

这句话大意是:)不知彼而知己,一胜一负;。

suī bù zhī dí zhī xíng shì shì jǐ néng kè zhī zhě shèng fù gè bàn yě

这句话大意是:(虽不知敌之形势,恃己能克之者,胜负各半也。

bù zhī bǐ bù zhī jǐ měi zhàn bì dài

这句话大意是:)不知彼,不知己,每战必殆。

wài bù liào dí nèi bù zhī jǐ yòng zhàn bì wēi yě

这句话大意是:(外不料敌,内不知己,用战必危也。

zhī dì zhī tiān shèng nǎi kě quán

这句话大意是:)知地知天,胜乃可全。

zhī dì xíng zhī biàn zhī tiān shí gū xū xiàng bèi huì míng fēng yún zhī jué guǐ yě

这句话大意是:(知地形之便,知天时孤虚向背晦暝风云之谲诡也。

zuǒ zhuàn yuē chu qū xiá jiāng méng èr zhěn

这句话大意是:《左传》曰:楚屈瑕将盟贰、轸。

èr zhěn èr guó míng yě

这句话大意是:(贰、轸,二国名也。

yún rén jūn wū pú sāo chu mò áo yuē mò áo guān míng

这句话大意是:)郧人军于蒲骚,楚莫敖曰:(莫敖,官名。

hé qǐng jì shī

这句话大意是:)"盍请济师?

hé hé yě

这句话大意是:"(盍,何也。

hé bù jì yì shī

这句话大意是:何不济益师?

duì yuē shī kè zài hé bù zài zhòng yě

这句话大意是:)对曰:"师克在和,不在众也。

shāng zhōu zhī bù dí jūn zhī suǒ wén yě

这句话大意是:商、周之不敌,君之所闻也。

wǔ wáng yǒu luàn chén shí rén zhòu yǒu yì zhào zhī zhòng

这句话大意是:"(武王有乱臣十人,纣有亿兆之众。

mò áo yuē bo zhī

这句话大意是:)莫敖曰:"卜之。

duì yuē bo yǐ jué yí bù yí hé bo

这句话大意是:"对曰:"卜以决疑,不疑何卜?

suì bài yún shī yú pú sāo

这句话大意是:"遂败郧师于蒲骚。

yòu yuē qín bó yǐ bì qí zhàn yú hé

这句话大意是:又曰:秦伯以璧祈战于河。

zhù dǎo hé qiú shèng yě

这句话大意是:(注:祷河求胜也。

zhàn guó cè yuē wèi wǔ hòu wèn wú qǐ yuē bīng yǐ hé shèng

这句话大意是:《战国策》曰:魏武侯问吴起曰:"兵以何胜?

yuē yǐ lǐ wèi shèng

这句话大意是:"曰:"以理为胜。

yuē bù zài zhòng hu

这句话大意是:"曰:"不在众吗?

qǐ yuē fǎ lìng bù míng shǎng fá bù xìn wén gǔ bù jìn wén jīn bù zhǐ suī yǒu bǎi wàn zhī shī hé yì wū yòng

这句话大意是:"起曰:"法令不明,赏罚不信,闻鼓不进,闻金不止,虽有百万之师,何益于用?

suǒ wéi lǐ zhě jū zé yǒu lǐ dòng zé yǒu wēi jìn bù kě dāng tuì bù kě zhuī qián què rú jié zuǒ yòu yīng huī

这句话大意是:所为理者,居则有礼,动则有威,进不可当,退不可追,前却如节,左右应麾。

suī jué chéng zhèn suī sàn chéng háng tóu zhī wú suǒ wǎng tiān xià mò gǎn dāng

这句话大意是:虽绝成阵,虽散成行,投之无所往,天下莫敢当。

yòu yuē hán wèi zhī jūn bù cháo wū qí

这句话大意是:又曰:韩、魏之君不朝于齐。

zōu jì wèi qí xiāng tián jì wèi jiāng shǐ tián jì fá wèi sān zhàn sān shèng

这句话大意是:邹忌为齐相,田忌为将,使田忌伐魏,三战三胜。

yòu yuē huò shuō qí mǐn wáng yuē chén zhī suǒ wén zhàn gōng zhī dào wū shī zhě suī yǒu bǎi wàn zhī jūn běi zhī táng shàng suī sūn wú zhī jiāng qín zhī hù nèi qiān zhàng zhī chéng bá zhī zūn zǔ zhī jiān bǎi chǐ zhī chōng zhé zhī rèn xí zhī shàng

这句话大意是:又曰:或说齐闵王曰:"臣之所闻战攻之道于师者,虽有百万之军北之堂上,虽孙吴之将擒之户内,千丈之城拔之樽俎之间,百尺之冲折之衽席之上。

shǐ jì yuē zhāng yí dōng shuō qí wáng yuē chén wén zhī qí yǔ lǔ sān zhàn ér lǔ sān shèng guó yǐ wēi wáng suí qí hòu suī yǒu shèng zhī míng ér yǒu wēi zhī shí shì hé yě

这句话大意是:《史记》曰:张仪东说齐王曰:"臣闻之,齐与鲁三战而鲁三胜,国以危亡随其后,虽有胜之名,而有危之实,是何也?

qí dà lǔ xiǎo yě

这句话大意是:齐大鲁小也。

yòu yuē wèi yǐ tài zi shēn wéi shàng jiāng jūn fá qí guò wài huáng xú zi wèi tài zǐ yuē zì jiāng gōng qí

现代白话:又曰:魏以太子申为上将军伐齐,过外黄,徐子谓太孔子说:"自将攻齐。

tài zǐ yuē shèng bìng fù bù guò yǒu wèi

现代白话:"太孔子说:"胜并富不过有魏。

guì bù yì wèi wáng

这句话大意是:贵不益为王。

ruò zhàn bù shèng qí zé wàn shì wú wèi yǐ

现代白话:若战不胜齐,则万世无魏了。

cǐ chén zhī bǎi zhàn bǎi shèng zhī shù yě

这句话大意是:此臣之百战百胜之术也。

hàn shū yuē guǎng wǔ jūn wèi hán xìn yuē chéng ān jūn yǒu bǎi zhàn bǎi shèng zhī jì yī rì ér shī zhī jūn bài hào xià shēn sǐ chí shuǐ shàng

这句话大意是:《汉书》曰:广武君谓韩信曰:"成安君有百战百胜之计,一日而失之,军败鄗下,身死泜水上。

yòu yuē gāo zǔ zhì jiǔ luò yáng nán gōng

这句话大意是:又曰:高祖置酒洛阳南宫。

shàng yuē wú suǒ yǐ yǒu tiān xià zhě hé

现代白话:上曰:"我所以有天下者何?

xiàng shì zhī suǒ yǐ tiān xià zhě hé

这句话大意是:项氏之所以天下者何?

wáng líng duì yuē bì xià màn ér wǔ rén xiàng yǔ rén ér jìng rén

这句话大意是:"王陵对曰:"陛下嫚而侮人,项羽仁而敬人。

rán bì xià shǐ rén gōng chéng lüè dì suǒ jiàng xià zhě yīn yǐ yǔ zhī yǔ tiān xià tóng lì yě

这句话大意是:然陛下使人攻城略地,所降下者因以与之,与天下同利也。

xiàng yǔ dù xián jí néng yǒu gōng zhě hài zhī xián zhě yí zhī zhàn shèng ér bù yǔ rén gōng de dì ér bù yǔ rén lì cǐ zé suǒ yǐ shī tiān xià yě

这句话大意是:项羽妒贤疾能,有功者害之,贤者疑之,战胜而不与人功,得地而不与人利,此则所以失天下也。

shàng yuē gōng zhī qí yī wèi zhī qí èr fu yùn chóu cè wū wéi wò zhī zhōng jué shèng wū qiān lǐ zhī wài wú bù rú zǐ fáng

现代白话:"上曰:"公知其一未知其二,夫运筹策于帷幄之中,决胜于千里之外,我不如子房;。

zhèn guó jiā fǔ bǎi xìng gěi kuì xiǎng bù jué liáng dào wú bù rú xiāo hé

现代白话:镇国家,抚百姓,给馈饷,不绝粮道,我不如萧何;。

lián bǎi wàn zhī jūn zhàn bì shèng gōng bì qǔ wú bù rú hán xìn

现代白话:连百万之军,战必胜,攻必取,我不如韩信。

sān zhě jiē rén jié yě wú néng yòng zhī cǐ wú suǒ yǐ qǔ tiān xià yě

现代白话:三者皆人杰也,我能用之,此我所以取天下也。

hòu hàn shū yuē hé nán yǐn zhū juàn wèi dǒng zhuó chén jūn shì

这句话大意是:《后汉书》曰:河南尹朱隽为董卓陈军事。

zhuō zhé juàn yuē wǒ bǎi zhàn bǎi shèng jué wū xīn qīng wù wàng shuō qiě wū wǒ dāo

这句话大意是:卓折隽曰:"我百战百胜决于心,卿勿妄说且污我刀。

juàn yuē xī wǔ dīng zhī míng yóu qiú zhēn jiàn kuàng rú qīng zhě

这句话大意是:"隽曰:"昔武丁之明犹求箴谏,况如卿者?

ér yù dù rén zhī kǒu hu

这句话大意是:而欲杜人之口吗?

zhuō yuē xì zhī ěr

这句话大意是:"卓曰:"戏之耳。

juàn yuē bù wén nù yán kě yǐ wèi xì

现代白话:"隽曰:"不闻怒言,能够为戏?

zhuō xiè juàn

这句话大意是:"卓谢隽。

yòu yuē wú hàn yǔ gōng sūn shù zhàn wū guǎng dōu chéng dū zhī jiān bā zhàn bā kè suì jūn qí guō zhōng

这句话大意是:又曰:吴汉与公孙术战于广都、成都之间,八战八克,遂军其郭中。

yòu guāng wǔ zhào yuē jiāng jūn dèng yǔ yǔ zhèn móu mó wéi wò jué shèng qiān lǐ

这句话大意是:又《光武诏》曰:将军邓禹与朕谋谟帷幄,决胜千里。

wèi zhì yuē zhōng huì wèi zhèn xi jiāng jūn jiǎ jié dū du guān zhōng zhū jūn shì

这句话大意是:《魏志》曰:锺会为镇西将军,假节都督关中诸军事。

zhào yuē huì suǒ xiàng cuī bì qián wú qiáng dí jiān zhì zhòng chéng gāng yùn luō sòng

这句话大意是:诏曰:"会所向摧弊,前无强敌,缄制众城,纲运罗送。

shǔ zhī háo shuài miàn fù guī mìng móu wú yí cè jǔ wú fèi gōng

这句话大意是:蜀之豪帅,面缚归命,谋无遗策,举无废攻。

fán suǒ jiàng zhū dòng yǐ wàn jì quán shèng dú kè yǒu zhēng wú zhàn zhí píng xī xià fāng yú qīng yàn

这句话大意是:凡所降诛,动以万计,全胜独克,有征无战,拓平西夏,方隅清晏。

yǐ huì wèi sī tú

这句话大意是:以会为司徒。

huì xǐ zhī

这句话大意是:"会喜之。

yòu yuē wèi guó chū jiàn xún yōu wèi shàng shū lìng

这句话大意是:又曰:魏国初建,荀攸为尚书令。

yōu shēn mì yǒu zhì fáng zì cóng tài zǔ zhēng fá cháng móu mó wéi wò shí rén jí zǐ dì mò zhī qí suǒ yán

这句话大意是:攸深密有智防,自从太祖征伐,常谋谟帷幄,时人及子弟莫知其所言。

wú zhì yuē wèi dà sī mǎ cáo rén jiāng bù qí shù wàn xiàng rú xū rén wěi yù dōng gōng xiàn xī

这句话大意是:《吴志》曰:魏大司马曹仁将步骑数万向濡须,仁伪欲东攻羡溪;。

zhū huán fēn bīng fù xiàn xī rén jìn jūn jù rú xū huán wén qiǎn shǐ zhuī xiàn xī bīng bīng wèi dào ér rén bīng yǎn zhì

这句话大意是:朱桓分兵赴羡溪,仁进军拒濡须,桓闻遣使追羡溪兵,兵未到而仁兵奄至。

zhū jiāng gè jù huán yù zhī yuē fán liǎng jūn xiāng duì shèng fù zài jiāng bù zài zhòng guǎ

这句话大意是:诸将各惧,桓喻之曰:"凡两军相对,胜负在将,不在众寡。

kùn yǔ zhū jūn gòng jù gāo chéng nán lín dà jiāng běi bèi shān líng yǐ yì dài láo wéi zhǔ zhì kè

这句话大意是:困与诸军共据高城,南临大江,北背山陵,以逸待劳,为主制客。

cǐ bǎi zhàn bǎi shèng zhī shì

这句话大意是:此百战百胜之势。

huán yīn yǎn qí gǔ wài shì xū ruò yǐ yòu rén

这句话大意是:"桓因偃旗鼓,外示虚弱以诱仁。

rén guǒ fēn qiǎn jiāng jūn wáng shuāng děng chéng yóu chuán xí zhōng zhōu

这句话大意是:仁果分遣将军王双等乘油船袭中洲。

huán shēn zì jù jūn shēng huò shuāng děng sòng wǔ chāng

这句话大意是:桓身自距军,生获双等送武昌。

jìn shū yuē wáng jùn wèi píng dōng jiāng jūn jiǎ jié dū du liáng yì zhū jūn shì lǜ bīng fá wú

这句话大意是:《晋书》曰:王浚为平东将军,假节,都督梁、益诸军事,率兵伐吴。

jùn bīng bù xuè rèn gōng wú jiān chéng xià kǒu wǔ chāng wú xiāng zhī kàng

这句话大意是:浚兵不血刃,攻无坚城,夏口、武昌无相支抗。

yòu yuē zhēng xi jiāng jūn yǔ liàng yǐ shí lè xīn sǐ yù yí zhèn shí chéng wèi miè zéi zhī jiàn

这句话大意是:又曰:征西将军庾亮以石勒新死,欲移镇石城,为灭贼之渐。

shì xià gōng qīng cài mó yì yuē zì shí lè chū qǐ zé jì lóng wèi yá zhǎo bǎi zhàn bǎi shèng suì dìng zhōng guó

这句话大意是:事下公卿,蔡谟议曰:"自石勒初起,则季龙为牙爪,百战百胜,遂定中国。

yòu yuē jī shào zì yán zǔ

这句话大意是:又曰:嵇绍,字延祖。

chū wèi shì zhōng cóng jià zhì tāng yīn

这句话大意是:初为侍中,从驾至汤阴。

shào zhī xíng yě shì zhōng qín zhǔn wèi yuē jīn rì xiàng nán qīng yǒu jiā mǎ fǒu

这句话大意是:绍之行也,侍中秦准谓曰:"今日向难,卿有佳马否?

jī zhèng róng yuē dà jià qīn zhēng yǐ zhèng fá yá lǐ bì yǒu zhēng wú zhàn

这句话大意是:"嵇正容曰:"大驾亲征,以正伐邪,理必有征无战。

ruò huáng yú shī shǒu chén jié yǒu zài jùn mǎ hé wéi

这句话大意是:若皇舆失守,臣节有在,骏马何为!

wén zhě mò bù tàn xī

这句话大意是:"闻者莫不叹息。

hàn jìn chūn qiū yuē zhū gě liàng zhì nán zhōng suǒ zài zhàn jié

这句话大意是:《汉晋春秋》曰:诸葛亮至南中,所在战捷。

wén mèng huò zhě wèi hú hàn suǒ fú mù shēng zhì zhī

这句话大意是:闻孟获者,为胡、汉所服,募生致之。

jì dé shǐ guān yú yíng zhèn zhī jiān

这句话大意是:既得,使观于营阵之间。

wèn yuē cǐ jūn hé rú

现代白话:问曰:"此军怎么样?

huò yuē xiàng zhě bù zhī xū shí gù bài

这句话大意是:"获曰:"向者不知虚实,故败。

zhī dìng yì shèng ěr

这句话大意是:知定易胜耳。

liàng zòng shǐ gèng zhàn qī zòng qī qín

这句话大意是:"亮纵使更战,七纵七擒。

fu xùn bié zhuàn yuē wèi zhēn lǐng jǔ fu xuǎn wèi jì zhōu cì shǐ

这句话大意是:《傅巽别传》曰:卫臻领举傅选为骥州刺史。

wén dì yuē xùn wú fù xīn chén yě bù fáng yǔ qí chóu suàn wéi wò zhī zhōng jué shèng qiān lǐ zhī wài

现代白话:文帝曰:"巽,我腹心臣也,不妨与其筹算帷幄之中,决胜千里之外。

bù kě shòu yǐ yuǎn rèn

这句话大意是:不可授以远任。

xiāo fāng děng sān shí guó chūn qiū yuē xī jīng cóng jūn zhōng láng jiàng zhāng yǐ yán yú liáng wáng yuē tài zǔ yǐ tiān tǐng shén zī

这句话大意是:萧方等《三十国春秋》曰:西京从军中郎将张𫖮言于凉王曰:"太祖以天挺神姿,。

yīng huán wén zhī yùn

这句话大意是:应桓文之运,。

liú piāo wàn lǐ

这句话大意是:流漂万里,。

yú xī xià suǒ tuī píng suǒ sì

这句话大意是:于西夏所推平索嗣,。

bīng bù xuè rèn

这句话大意是:兵不血刃,。

qǔ jiǔ quán yǒu yì fǔ shí

这句话大意是:取酒泉有易俯拾,。

wèi diàn xià kāi chuàng chóng guī

这句话大意是:为殿下开创崇规,。

yí jué sūn móu zhě yě

这句话大意是:贻厥孙谋者也。

yòu yuē qín wáng jiān xià shū yuē wú rén gǎn shì jiāng shān tiě chēng dà hào qīng shuài quǎn yáng lǚ kuī wáng jìng zhèn jiāng xún shòu xǐng fāng dēng kuài jī ér cháo zhū hóu fù yǔ jì ér dìng jiǔ zhōu

这句话大意是:又曰:秦王坚下书曰:"吴人敢恃江山,僣称大号,轻率犬羊,屡窥王境,朕将巡狩省方,登会稽而朝诸侯,复禹绩而定九州。

jīn wáng shī suǒ lín bì yǒu zhēng wú zhàn fá guó cún zhǔ yì tóng yī tǐ

这句话大意是:今王师所临,必有征无战,伐国存主,义同一体。

yòu yuē xià wáng bó bó zì hào zhēn xìng yuán nián

这句话大意是:又曰:夏王勃勃,自号贞兴元年。

xià kè shí dōu nán sòng qí gōng yuē wǒ huáng dàn mìng shì zhī qī yìng tiān zòng zhī dé yǎng xié shí lái fǔ cóng mín wàng

这句话大意是:夏,刻石都南,颂其功曰:"我皇诞命世之期,应天纵之德,仰协时来,俯从民望。

shǔ jiān háo dǐng zhì zhī jì qún xiōng yuè lì zhī qiū gù yùn chóu mìng jiāng jǔ wú yí cè qīn yù liù róng jí yǒu zhēng wú zhàn wǔ rěn zhī jiān ér zhì fēng hóng chǎn yǐ

现代白话:属奸豪鼎峙之际,群凶岳立之秋,故运筹命将,举无遗策,亲御六戎,即有征无战,五稔之间而治风宏阐了。

chūn qiū qí hòu yǔ yuē zōu jì yǔ tián jì bù xiāng shàn gōng sūn yuè wèi zōu jì yuē hé bù lìng rén cāo shí jīn bo yú shì

这句话大意是:《春秋齐后语》曰:邹忌与田忌不相善,公孙阅谓邹忌曰:"何不令人操十金卜于市?

yuē wǒ tián jì zhī rén yě sān zhàn sān shèng shēng wēi tiān xià yù wèi dà shì yì jí hu

这句话大意是:曰:'我田忌之人也,三战三胜,声威天下,欲为大事亦吉吗?

bǔ zhě chū yīn lìng rén bǔ zhī yàn qí cí wū wáng zhī suǒ

这句话大意是:'卜者出,因令人捕之,验其辞于王之所。

zōu jì cóng zhī tián jì jù wú yǐ zì bái

这句话大意是:"邹忌从之,田忌惧,无以自白。

suì yǐ qí tú xí gōng lín zī yù shā zōu jì bù shèng ér bēn

这句话大意是:遂以其徒袭攻临淄,欲杀邹忌,不胜而奔。

liáng hòu lüè yuē jūn zǐ pǔ tōng zhī mò biān jiāng gào jīng kòu lǔ fēng shān jī tuò xiāng wén shàng huáng nǎi yùn chóu wéi zhōng mài cáo wáng zhī yuǎn lüè jué shèng qiān lǐ chāo guāng wǔ zhī xuán móu

现代白话:《梁后略》曰:有德行的人普通之末,边疆告惊,寇虏烽煽,击柝相闻,上皇乃运筹帷中,迈曹王之远略,决胜千里,超光武之悬谋。

gù néng shī bù pí láo xiàn jié xiāng xì

这句话大意是:故能师不疲劳,献捷相系。

lǎo zi yuē shàn shèng dí zhě bù zhēng

这句话大意是:《老子》曰:善胜敌者不争。

yòu yuē zhàn shèng zé yǐ sāng lǐ chù zhī

这句话大意是:又曰:战胜则以丧礼处之。

guǎn zǐ yuē tiān shí dì lì qí shù duō shǎo qí yào bì chū wū jì shù

这句话大意是:《管子》曰:天时地利,其数多少,其要必出于计数。

gù fán gōng fá zhī wéi dào yě jì bì xiān dìng wū nèi rán hòu bīng chū hū jìng

这句话大意是:故凡攻伐之为道也,计必先定于内,然后兵出乎境。

jì wèi dìng nèi ér chū bīng shì zé zhàn zhī zì huǐ yě

这句话大意是:计未定内而出兵,是则战之自毁也。

gù bù míng dí rén zhī gōng bù néng jiā yě bù néng jiā bīng

这句话大意是:故不明敌人之攻不能加也,(不能加兵。

bù míng dí rén zhī jī bù néng yuē yě bù néng yuē shì

这句话大意是:)不明敌人之积不能约也,(不能约誓。

bù míng dí rén zhī shì bù xiān zhèn yě

这句话大意是:)不明敌人之士不先阵也。

shì gù yǐ zhòng jī guǎ yǐ lǐ jī luàn yǐ fù jī pín yǐ néng jī bù néng yǐ jiào zú liàn shì jī ōu zhòng bái tú gù bǎi zhàn bǎi shèng yě

这句话大意是:是故以众击寡,以理击乱,以富击贫,以能击不能,以教卒练士击欧众白徒,故百战百胜也。

sūn qīng zǐ yuē shùn fá yǒu miáo yǔ fá gòng gōng tāng fá yǒu xià wén wáng fá chóng wǔ wáng fá zhòu yuǎn fāng mù yì bīng bù xuè rèn

这句话大意是:《孙卿子》曰:舜伐有苗,禹伐共工,汤伐有夏,文王伐崇,武王伐纣,远方慕义,兵不血刃。

mò zǐ yuē mò zǐ wèi shǒu shǐ gōng shū bān fú ér bù kěn yǐ bīng zhī mò zǐ suī shàn wèi bīng ér bù kěn yǐ zhī bīng wén yě

这句话大意是:《墨子》曰:墨子为守,使公输般服而不肯以兵知,(墨子虽善为兵,而不肯以知兵闻也。

shàn chí shèng zhě yǐ qiáng wèi ruò

这句话大意是:)善持胜者,以强为弱。

gù lǎo zǐ yuē dào chōng ér yòng zhī yǒu fú yíng yě

现代白话:故老孔子说:"道冲而用之,有弗盈也。

dèng xī zǐ yuē bǎi zhàn bǎi shèng huáng dì zhī shī yě

现代白话:邓析孔子说:百战百胜,黄帝之师也。

hán shī wài zhuàn yuē kǒng zǐ tàn píng zhòng yún shēn bù chū zūn zǔ zhī mén ér zhé chōng qiān lǐ zhī wài

这句话大意是:《韩诗外传》曰:孔子叹平仲,云:"身不出樽俎之门,而折冲千里之外。

zhù yún chōng chōng chē yě

这句话大意是:"(注云:冲,冲车也。

wèi dí rén shè cǐ yǐ lín chéng dà chén móu gàn miào táng yáo yǐ zhé zhī

这句话大意是:谓敌人设此以临城,大臣谋干庙堂,遥以折之。

gǔ sī mǎ bīng fǎ yuē dà jié bù shǎng shàng xià jiē bù fá shàn jié shèng yě

这句话大意是:《古司马兵法》曰:大捷不赏,上下皆不伐善,(捷,胜也。

yī jūn jiē shèng shàng xià jūn bù qǔ gōng yě

这句话大意是:一军皆胜上下均不取功也。

shàng gǒu bù fá shàn zé bù jiāo yǐ

现代白话:)上苟不伐善,则不骄了;。

xià gǒu bù fá shàn zé bù chà yǐ

现代白话:下苟不伐善,则不差了!

shàng xià bù fá shàn ruò cǐ ràng zhī zhì yě

这句话大意是:上下不伐善若此,让之至也。

dà bài bù zhū shàng xià jiē yǐ bù shàn zài yǐ yě

这句话大意是:大败不诛,上下皆以不善在已也。

bài zhě fù yě

这句话大意是:(败者,负也。

yī jūn bēn běi rén jiē yǒu zuì gù bù zhū shàng xià jù guò

这句话大意是:一军奔北,人皆有罪,故不诛上下俱过。

shàng gǒu yǐ bù shàn zài yǐ bì huǐ qí shàng guò

这句话大意是:)上苟以不善在已,必悔其上过;。

xià gǒu yǐ bù shàn zài yǐ bì yuǎn qí zuì

这句话大意是:下苟以不善在已,必远其罪。

shàng xià fēn è ruò cǐ ràng zhī zhì yě

这句话大意是:上下分恶若此,让之至也。

yòu yuē fán zhàn yǐ lì jiǔ yǐ qì shèng

这句话大意是:又曰:凡战,以力久,以气胜;。

yǒu lì zhě rèn zhòng zé kě jiǔ kě jiǔ jí kě dài

这句话大意是:(有力者,任重则可久,可久即可怠。

yǐ gù jiǔ yǐ wēi shèng

这句话大意是:)以固久,以危胜;。

yíng lěi cì shè qì xiè jù bèi háng zhèn jiān shǒu kě yǐ jiǔ yě chéng wēi nǎi yǐ sǐ yì shēng zhàn gōng zhī xīn dìng yǐ

现代白话:(营垒次舍器械具备,行阵坚守能够久也,乘危乃以死易生,战攻之心定了。

běn xīn gù xīn qì shèng

这句话大意是:)本心固,新气胜。

wú wèi yí xīn běn jiān gù yǎng ér bù láo gù néng zhì shèng

这句话大意是:(无畏疑,心本坚固,养而不劳,故能制胜。

yǐ jiǎ gù yǐ bīng shèng

这句话大意是:)以甲固,以兵胜。

jiǎ yǐ wèi dāo shǐ bīng yǐ zhǎn huò dí jiǎ jiān zé gù bīng lì zé shèng yě

这句话大意是:(甲以卫刀矢,兵以斩获敌,甲坚则固,兵利则胜也。

fán chē yǐ mì gù tú yǐ zuò gù chē zú zhòng zé mì zhèn bù zú zhòng zé zuò zhèn

这句话大意是:)凡车以密固,徒以坐固,(车卒众则密阵,步卒众则坐阵。

yǐ zhòng gù yǐ qīng shèng

这句话大意是:)以重固,以轻胜。

chē bù jiān yě yǐ zhòng zú chí shù yǐ qīng zú gōng qǔ gù shèng yě

这句话大意是:(车步兼也,以重卒持竖,以轻卒攻取,故胜也。

lǚ shì chūn qiū yuē fán bīng yě zhě guì qí yīn yě

这句话大意是:《吕氏春秋》曰:凡兵也者,贵其因也。

yīn yě zhě yīn dí zhī xiǎn yǐ wéi jǐ gù yīn dí zhī móu yǐ wéi jǐ shì néng shěn yīn ér jiā shèng zé bù kě qióng yǐ

现代白话:因也者,因敌之险以为己固,因敌之谋以为己事,能审因而加胜,则不可穷了。

bù kě qióng zhī wèi shén shén zé néng ér bù kě shèng yǐ

现代白话:不可穷之谓神,神则能而不可胜了。

fu bīng bù guì shèng ér guì bù kě shèng

这句话大意是:夫兵不贵胜而贵不可胜。

bù kě shèng zài yǐ kě shèng zài bǐ

这句话大意是:不可胜在已,可胜在彼。

shèng rén bì zài yǐ zhě bù zài bǐ

这句话大意是:圣人必在已者不在彼。

gù zhí bù kě shèng zhī shù yǐ yù bù shèng zhī dí ruò cǐ zhě zé bīng wú shī yǐ

现代白话:故执不可胜之术以遇不胜之敌,若此者则兵无失了。

yòu yuē zhào xiāng zi gōng dí shèng

这句话大意是:又曰:赵襄子攻翟,胜。

zuǒ rén zhōng rén shǐ zhě shǐ yè zhī

这句话大意是:左人、中人,使者使谒之。

xià zuǒ rén zhōng rén chéng

这句话大意是:(下左人、中人城。

jīn lú nú xī shān zhōng yǒu èr chéng yě

这句话大意是:今卢奴西山中有二城也。

xiāng zi fāng shí tuán fàn yǒu yōu sè

这句话大意是:)襄子方食抟饭,有忧色。

zuǒ yòu yuē yī zhāo ér xià liǎng chéng cǐ rén zhī suǒ xǐ jīn jūn yǒu yōu sè hé yě

这句话大意是:左右曰:"一朝而下两城,此人之所喜,今君有忧色,何也?

xiāng zǐ yuē jiāng hé zhī dà yě dà zhǎng yě

现代白话:"襄孔子说:"江河之大也,(大,长也。

bù guò sān rì yàn fēng bào yǔ rì zhōng bù xū yú

这句话大意是:)不过三日,焱风暴雨,日中不须臾。

jīn zhào shì zhī dé xíng wú suǒ jī yòu yī zhāo ér liǎng chéng xià wáng qí jí wǒ hu

这句话大意是:今赵氏之德行无所积,又一朝而两城下,亡其及我吗?

kǒng zǐ wén zhī yuē zhào shì qí chāng hu

这句话大意是:"孔子闻之,曰:"赵氏其昌吗?

fu yōu suǒ yǐ wèi chāng yě xǐ suǒ yǐ wèi wáng yě

这句话大意是:"夫忧所以为昌也,喜所以为亡也;。

shèng fēi qí nán zhě yě chí zhī qí nán

这句话大意是:胜非其难者也,持之其难。

xī xián zhǔ yǐ cǐ chí shèng gù qí fú jí hòu shì

这句话大意是:昔贤主以此持胜,故其福及后世。

qí jīng wú yuè jiē cháng shèng yǐ ér zú qǔ wáng bù dá hu chí shèng yě

现代白话:齐、荆、吴、越皆尝胜了,而卒取亡,不达乎持胜也。

wéi yǒu dào zhī zhǔ néng chí shèng

这句话大意是:惟有道之主能持胜。

huái nán zǐ yuē wén wáng zhī ér hǎo wèn gù shèng

这句话大意是:《淮南子》曰:文王知而好问,故圣;。

wǔ wáng yǒng ér hǎo wèn gù shèng

这句话大意是:武王勇而好问,故胜。

fu chéng zhòng rén zhī zhì zé wú bù rèn yě yòng zhòng rén zhī lì zé wú bù shèng yě

这句话大意是:夫乘众人之智则无不任也,用众人之力则无不胜也。

sān fǔ gù shì yún lóu jìng wèi lǒng xī tài shǒu guò luò yáng jiàn liú yè yuē chén zhī cè néng bù xuè rèn zuò jī xiōng nú tóu zhe bì xià qián

这句话大意是:《三辅故事》云:娄敬为陇西太守,过洛阳见刘晔曰:"臣之策,能不血刃,坐羁匈奴头着陛下前。

wèi gōng bīng fǎ yuē fu jué shèng zhī cè zhě zài hu chá jiāng zhī cái néng shěn dí zhī qiáng ruò liào de zhī xíng shì guān shí zhī yi lì

这句话大意是:《卫公兵法》曰:夫决胜之策者,在乎察将之才能,审敌之强弱,料地之形势,观时之宜利。

xiān shèng ér hòu zhàn shǒu de bù shī shì wèi bì shèng zhī dào yě

这句话大意是:先胜而后战,守地不失,是谓必胜之道也。

ruò shàng jiāo xià yuàn kě lí ér jiān

这句话大意是:若上骄下怨,可离而间;。

yíng jiǔ zú pí kě yǎn ér xí

这句话大意是:营久卒疲,可掩而袭;。

mèi qù mí jiù shì zhòng cāi xián kě zhèn ér zǒu

这句话大意是:昧去迷就,士众猜嫌,可振而走;。

zhòng jìn qīng tuì yù féng xiǎn zǔ kě yāo ér qǔ

这句话大意是:重进轻退,遇逢险阻,可邀而取。

ruò dí rén jīng qí lǚ dòng

这句话大意是:若敌人旌旗屡动,。

shì mǎ shù gù

这句话大意是:士马数顾,。

qí zú huò zòng huò héng

这句话大意是:其卒或纵或横,。

qí lì huò xíng huò zhǐ

这句话大意是:其吏或行或止,。

zhuī běi kǒng bù lì

这句话大意是:追北恐不利,。

jiàn lì kǒng bù huò

这句话大意是:见利恐不获,。

shè cháng tú ér wèi xi

这句话大意是:涉长途而未息,。

rù xiǎn dì ér bù yí

这句话大意是:入险地而不疑,。

jìng fēng jù hán

这句话大意是:劲风剧寒,。

pōu bīng jǐ shuǐ

这句话大意是:剖冰济水,。

liè jǐng yán rè

这句话大意是:烈景炎热,。

bèi dào jiān xíng

这句话大意是:倍道兼行,。

zhèn ér wèi dìng

这句话大意是:阵而未定,。

shě ér wèi bì

这句话大意是:舍而未毕,。

ruò cǐ zhī shì

这句话大意是:若此之势,。

chéng ér jī zhī

这句话大意是:乘而击之,。

cǐ suǒ wèi tiān zàn wǒ yě

这句话大意是:此所谓天赞我也,。

qǐ yǒu bù shèng hu

这句话大意是:岂有不胜吗?

zhāng xié shī yuē chóu xī huái wēi zhì wéi mù qiè suǒ jīng

这句话大意是:《张协诗》曰:畴昔怀微志,帷幕窃所经。

hé bì cāo gān gē táng shàng yǒu jī bīng

这句话大意是:何必操干戈,堂上有奇兵。

lù shì héng biàn zhèng lùn yuē gōng wú jiān chéng zhī jiāng zhàn wú jiāo fēng zhī lǔ

这句话大意是:陆士衡《辩正论》曰:攻无坚城之将,战无交锋之虏。

yòu yuē yóu shì èr bāng zhī jiāng sàng qì cuò fēng shì nǜ cái kuì ér wú wǎn rán zuò chéng qí bì

这句话大意是:又曰:由是二邦之将,丧气挫锋,势衄财匮,而吴宛然坐乘其弊。

✦ You read 兵部·卷五十三

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.